BUDOWNICTWO I GEODEZJA »

GAZ, WODA I TECHNIKA SANITARNA

(ang. GAS, WATER AND SANITARY ENGINEERING)

Czasopismo Polskiego Zrzeszenia Inżynierów i Techników Sanitarnych (PZiTS)
rok powstania: 1921
Miesięcznik

Tematyka:
Gazownictwo, wodociągi, kanalizacja, ochrona wód przed zanieczyszczaniem, urządzenia do oczyszczania wody i ścieków, ochrona atmosfery, kształtowanie i ochrona środowiska, zwalczanie hałasu, balneotechnika, oczyszczanie miast i osied... więcej »

Artykuły naukowe zamieszczane w czasopiśmie są recenzowane.

Procedura recenzowania

Prenumerata

Zamów papierową prenumeratę w wersji PLUS czasopisma GAZ, WODA I TECHNIKA SANITARNA i zyskaj dostęp do pozostałych elektronicznych publikacji tego czasopisma z lat 2004-2011 (od 1 marca również rok 2012).
Nie zwlekaj - skorzystaj z tysięcy publikacji o najwyższym poziomie merytorycznym.

prenumerata papierowa roczna PLUS (z dostępem do archiwum e-publikacji) - tylko 321,48 zł
prenumerata papierowa roczna PLUS z 10% rabatem (umowa ciągła) - tylko 289,33 zł *)
prenumerata papierowa roczna - 277,20 zł
prenumerata papierowa półroczna - 138,60 zł
prenumerata papierowa kwartalna - 69,30 zł

okres prenumeraty:

*) Warunkiem uzyskania rabatu jest zawarcie umowy Prenumeraty Ciągłej (wzór formularza umowy do pobrania).
Po jego wydrukowaniu, wypełnieniu i podpisaniu prosimy o przesłanie umowy (w dwóch egzemplarzach) do Zakładu Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT.

Zaprenumeruj także inne czasopisma Wydawnictwa "Sigma-NOT" - przejdź na stronę fomularza zbiorczego »

2011-12

KUP TERAZ »

DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma

KUPUJĘ - 12h tylko 73.80 zł »

KUPUJĘ - 4h tylko 43.05 zł »

KUPUJĘ - 1h tylko 24.60 zł »

UWAGA! - Oferujemy również w atrakcyjnej cenie dostęp czasowy do archiwalnych e-zeszytów czasopism z wybranej branży

W numerze m.in.:

ROCZNY SPIS TREŚCI.TREŚĆ ROCZNIKA LXXXV Z 2011 ROKU

GAZOWNICTWO Nr/str Barczyński A., Grabowski H. - Strefy kontrolowania gazociągu wybudowanego technologią wiercenia kierunkowego pod terenem leśnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2/38 Barczyński A., Grządzielski W. - Wpływ czynników prawnych i ekonomicznych na rozwój sieci gazowej dystrybucyjnej w gminach . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6/202 Barczyński A. - Przeciwpożarowe zaopatrzenie w wodę stacji gazowych zgodnie z Rozporządzeniem MSWiA . . 3/78 Barczyński A. - Zasadność montowania układów zabezpieczających punkty wyjścia z systemu przesyłowego w świetle Rozporządzenia Ministra Gospodarki w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu gazowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9/314 Butrymowicz C., Czerski G., Tałach Z. A. - Badania użytkowanych gazowych przepływowych ogrzewaczy wody . . . . . 3/79 Dyakowska E., Pęgielska M. - http://www.gazwoda.pl/ index.php? option=content&task=view&id=7004 Pomiar i detekcja emisji gazu ziemnego z systemu przesyłowego- rozwiązania i perspektywy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7-8/246 Matkowski A., Sienkiewicz M. - Polski terminal gazu skroplonego (LNG)- geneza i ewolucja projektu . . . . . . . 9/306 Osiadacz A., Kaczyński P. - Zjawisko uderzenia hydraulicznego w gazociągu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4/122 Osiadacz A., Kotyński Ł. - Metody pośrednie wykrywania nieszczelności w sieciach gazowych Cz. I . . . . . . . . 11/423 Szoplik J. - Wyniki statycznej symulacji przepływu gazu w sieci niskiego ciśnienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5/162 Witek M. - Obsługa stacji redukcyjno-pomiarowych gazu ziemnego w oparciu o ocenę stanu technicznego Cz.I Omówienie metodyki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11/418 Witek M. - Obsługa stacji redukcyjno-pomiarowych gazu ziemnego w oparciu o ocenę stanu technicznego Cz.II Przykłady zastosowań . . . . . . .... więcej»

Wyznaczanie przepływu obliczeniowego wody w instalacji wodociągowej dla obiektów basenowych (Sebastian Englart, Edyta Dudkiewicz)

Zgodnie z warunkami technicznymi [1] instalacja wodociągowa powinna być zaprojektowana i wykonana w sposób zapewniający zaopatrzenie w wodę budynku, zgodnie z jego przeznaczeniem oraz spełniać wymagania określone w Polskiej Normie dotyczącej projektowania instalacji wodociągowych. W nowelizacji Rozporządzenia z 2010 roku [2] przywołano normę PN-92/B-01706 [3] między innymi w zakresie zasad ogólnych wymiarowania przewodów wodociągowych oraz w sposobie wyznaczania przepływu obliczeniowego wody. Norma podaje równania, pozwalające wyznaczyć przepływ obliczeniowy w budynkach mieszkalnych, budynkach biurowych oraz hotelach i domach towarowych. Dla instalacji wodociągowych w innych obiektach, zgodnie z normą, należy dobrać wzór do ustalenia przepływu obliczeniowego przez analogię do sposobu korzystania z instalacji przez użytkowników. Ponadto norma dopuszcza stosowanie innych metod obliczeniowych uzasadnionych technicznie. W literaturze, m.in. w [4], podano równania pozwalające wyznaczyć przepływ obliczeniowy dla szkół i szpitali. Równania dla tych obiektów zaczerpnięto z normy niemieckiej [5] i mogą stanowić uzupełnienie wzorów podanych w PN. Normy [3 i 4] nie podają jednak odpowiednich wzorów do obliczenia przepływu wody na zapleczu sanitarnym w obiektach basenów kąpielowych. Problematykę wyznaczania przepływu obliczeniowego w zakładach kąpielowych poruszono w artykule [7]. Autorzy [7] stwierdzili, że wzory podane w normie [3] nie mogą stanowić analogi dla zakładu basenowego i dla tego typu obiektu zalecono stosowanie metody obliczeniowej Szopenskiego, opisanej w publikacjach [8,9]. Wybór tej metody obliczeniowej, jest uzasadniony technicznie, a więc jest zgodny z PN [3]. W praktyce projektanci często sięgają jedynie do równań zamieszczonych w normie [3], wykorzystując wzory dla budynków mieszkalnych lub hoteli, nie uwzględniając, że w przypadku basenów wszystkie natryski mogą pracować jednocześnie [6], powodując duży przepływ wo... więcej»

Metoda wyboru Lokalnej Stacji Doczyszczania Wody (Maciej Malarski)

W większości nowo budowanych budynkach użytkowania zbiorowego o wysokim standardzie, instalowane są Lokalne Stacje Doczyszczania Wody. Ich zadaniem jest poprawianie parametrów jakości wody wykorzystywanej dla celów bytowo-sanitarnych i/lub celów technicznych w budynkach. Woda na cele bytowo-sanitarne powinna spełniać wymagania zawarte w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia [9]. Dostarczana do budynków woda wodociągowa może charakteryzować się podwyższonymi wartościami niektórych wskaźników wody (w skrajnych przypadkach wartości poszczególnych wskaźników mogą przekraczać wartości dopuszczalne). Dlatego dla celów bytowo-sanitarnych redukcja niepożądanych wskaźników jakości wody dotyczy głównie produktów korozji sieci wodociągowej, związków wypłukiwanych ze ścianek przewodów, wtórnych zanieczyszczeń mikrobiologicznych, a także nadmiernej dla konsumenta zawartości związków żelaza (ich wartość często zwiększa się w wyniku kontaminacji wody [7]) oraz nadmiernej ilości związków chloru. Woda na cele techniczne w budynkach użytkowania zbiorowego powinna charakteryzować się przede wszystkim znacznie mniejszą 474 GAZ, WODA I TECHNIKA SANITARNA ■ gRUDZIEŃ 2011 twardością niż woda na cele bytowo-sanitarne, mniejszą skłonnością do wytrącania kamienia kotłowego, a także w wielu przypadkach mniejszym zagrożeniem występowania bakterii (w tym bakterii Legionella). W tym celu woda wodociągowa w LSDW, oprócz usunięcia z niej produktów kontaminacji wody, powinna być poddana dodatkowo procesom prowadzącym do: - usunięcia nadmiernych ilości związków chloru, - redukcji związków wpływających na twardość wody, - redukcji związków sprzyjających namnażaniu się bakterii. Należy zaznaczyć, że w budynkach o wyższym standardzie, decydent może życzyć sobie wody o lepszych właściwościach fizykochemicznych i biologicznych. Stosowane w LSDW procesy takie jak: filtracja, sorpcja, wymiana jonowa, odwrócona osmoza, utlenianie, wzbogacanie wody, dezynfekcja, wy... więcej»

Oczyszczanie wód z zawiesin w systemach hydrofitowych (Ewa Burszta-Adamiak, Janusz Łomotowski, Magdalena Kuśnierz, Bogumiła Smolińska)

Jednym z ważniejszych składników ładunku zanieczyszczeń w wodach opadowych i dołowych są zawiesiny [7,11,15]. Potrzeba ich usuwania wiąże się z koniecznością minimalizowania zagrożenia przed nadmiernym zanieczyszczeniem wód powierzchniowych. Bezpośrednie odprowadzanie wód z dużą ilością zawiesin do naturalnych cieków, mogłoby doprowadzić do nadmiernego nagromadzenia cząstek organicznych i mineralnych na dnie odbiornika, zamulenia koryta rzecznego i w konsekwencji do jego wypłycenia. W celu zapobiegania akumulacji zawiesin stosuje się różne systemy podczyszczające. Stosowane do tej pory tradycyjne metody oczyszczania wód, tj. za pomocą osadników współpracujących z piaskownikami, separatorów, oddzielaczy wirowych, itd. nie zawsze rozwiązują problemy związane z zanieczyszczeniem środowiska. Trudności w usuwaniu zawiesin metodami mechanicznymi wynikają z charakteru nanoszonych cząstek. Większość zawiesin występuje w postaci koloidalnej, co znacznie utrudnia proces ich oczyszczania konwencjonalnymi metodami. Dodatkowo konieczność usuwania awarii, wynikających z częstych zaniedbań eksploatacyjno- serwisowych, podraża koszty funkcjonowania urządzeń mechanicznych. Alternatywnym rozwiązaniem lub też formą wsparcia tradycyjnych rozwiązań oczyszczania wód i spływów opadowych oraz wód dołowych, mogą być biosystemy. Technologia oczyszczania wód z zawiesin przy użyciu filtra roślinnego polega na przepływie wody przez obszar zasiedlony roślinnością wodną i błotną, w wyniku czego następuje mechaniczne osiadanie zawiesin na roślinach oraz biochemiczne przyspieszanie procesów aglomeracji drobnych cząstek. Ułatwia to ich osiadanie w formie kłaczków. Oczyszczalnie tego typu charakteryzują się niskimi kosztami, niewymagającą technologią, wysoką tolerancją na różnice w ilości i jakości dopływu oraz elastycznością w zastosowaniu i wizualnym wpasowaniu w krajobraz [5]. Oczyszczalnie hydrofitowe są systemami dynamicznymi, których struktura i kompozy... więcej»

Analiza produkcji, sprzedaży wody i awarii podsystemu dystrybucji wody wodociągu w Myślenicach (Barbara Budziło, Krzysztof Wierzba)

Celem pracy jest analiza produkcji i sprzedaży wody oraz awarii wodociągu myślenickiego w latach 2003-2008. Podstawę tej analizy stanowią dane zebrane z badań eksploatacyjnych w Miejskim Zakładzie Wodociągów i Kanalizacji w Myślenicach. Zebrane dane dotyczą: produkcji wody, sprzedaży z uwzględnieniem poszczególnych celów oraz awaryjności podsystemu dystrybucji wody. Sprzedaż wody w analizowanym okresie na poszczególne cele kształtuje się następująco: największa ilość pobierana jest dla gospodarstw domowych ok. 55%, sprzedaż hurtowa ok. 21%, cele inne 15,7%, oraz zakłady przemysłowe 8,4%. Procentowy udział strat rzeczywistych wody w sieci wodociągowej waha się od 18% do 52,3%, a średnia wysokość strat wynosi 40%. W latach 2003-2008 sieć rozdzielcza uległa zwiększeniu o ok. 3,9%, a podłączenia wodociągowe o 11,5% w stosunku do 2003 r. Przewody sieci wodociągowej wykonane są z tworzywa sztucznego (PCV, PE) oraz stali, żeliwa i azbestocementu. Obecnie jest wiele prac na temat zapotrzebowania, produkcji, strat w sieci, awarii i uszkodzeń [1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11] równocześnie istnieją obszerne dane o wodociągach [12] w Polsce, które jednak nie objęły wszystkich Przedsiębiorstw i dlatego powinno się dalej uzupełniać te materiały. Wskaźniki intensywności uszkodzeń λ dla sieci rozdzielczej w Myślenicach wahają się od 0,85 do 0,3 uszk./km·rok (średnio 0,48 uszk./km·rok), a wskaźnik podłączeń wodociągowych w granicach od 1,02 do 0,5 uszk./km·rok (średnia wartość 0,72 uszk./km·rok). W 2008 r. zostały przekroczone dopuszczalne wartości wskaźnika λ co świadczy o potrzebie renowacji i odnowy sieci wodociągowej. Zmniejszenie wycieków wody ma także aspekt ekonomiczny i dlatego tak ważna jest konserwacja istniejącej sieci, a co za tym idzie, zmniejszenie jej awaryjności. Ogólna charakterystyka systemu zaopatrzenia w wodę System zaopatrzenia w wodę miasta Myślenic został oddany do eksploatacji w 1966 r. Obecnie pro... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2011-11

KUP TERAZ »

DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma

KUPUJĘ - 12h tylko 73.80 zł »

KUPUJĘ - 4h tylko 43.05 zł »

KUPUJĘ - 1h tylko 24.60 zł »

UWAGA! - Oferujemy również w atrakcyjnej cenie dostęp czasowy do archiwalnych e-zeszytów czasopism z wybranej branży

W numerze m.in.:

Metody pośrednie wykrywania nieszczelności (Andrzej J. Osiadacz, Łukasz Kotyński)

Stale rozwijająca się gospodarka światowa wymaga ciągłych dostaw energii. Część zapotrzebowania na tę energię jest pokrywana przez gaz ziemny, rozprowadzany przez rozległe sieci gazociągów. Istotnym problemem związanym z przesyłaniem gazu na znaczne odległości, są nieszczelności w sieciach. W większości przypadków nieszczelności powstają na skutek przypadkowego uszkodzenia gazociągu (strona "trzecia") lub korozji ścianek gazociągu, bardzo często w miejscach łączenia elementów. Zdarzają się także przypadki nielegalnego podłączenia do sieci. Każdy wyciek gazu jest bardzo niebezpieczny, ponieważ przy odpowiedniej proporcji gazu i powietrza (od około 5-15% zawartości gazu w powietrzu) może powstać mieszanka wybuchowa. Szczególnie niebezpieczne mogą być wycieki w zimie. Zmarznięta ziemia nie przepuszcza gazu na zewnątrz, pozwala mu migrować na znaczne odległości gdzie niespodziewanie może dojść do wybuchu. Oprócz możliwości wybuchu gazu, nieszczelności niosą ze sobą również inne problemy. Wyciek gazu powoduje straty ekonomiczne. Kolejne straty ponoszone są na skutek przerwy w dostawie gazu związane z koniecznością naprawy uszkodzonego odcinka gazociągu. Koszty naprawy sieci oraz w niektórych przypadkach koszty rekultywacji terenów na których obszarze wystąpił wyciek są znaczne. Ogólnie, straty finansowe operatora zależeć będą od czasu wykrycia nieszczelności, zlokalizowania miejsca uchodzenia oraz szybkości naprawy uszkodzonego gazociągu. Metody stosowane do wykrywania nieszczelności muszą się charakteryzować dużą szybkością reakcji na wystąpienie wycieku oraz precyzją jego lokalizacji. Ogólnie metody wykrywania nieszczelności można podzielić na dwie grupy: ▲ metody zewnętrzne wykrywania nieszczelności (bezpośrednie), ▲ metody wewnętrzne wykrywania nieszczelności (pośrednie). Do metod zewnętrznych używa się wyspecjalizowanych czujników lub prowadzi się obserwację wizualną. Wykrycie nieszczelności za pomocą tych metod po... więcej»

Badania eksperymentalne podstawowych (Sebastian Werle, Andrzej Ksiądz, Izabella Szwedo)

W 2008 r. wytworzono w Polsce 567,3 tys. ton s.m. (suchej masy) komunalnych osadów ściekowych [1]. Co więcej, szacuje się, iż ilość ta w roku 2018 wyniesie aż 706,6 tys. ton s.m., zaś w roku 2020 już niemal milion ton s.m. [2]. Polskie oczyszczalnie ścieków obsługują w Polsce 63% społeczeństwa. Wskaźnik ten w krajach Europy Zachodniej wynosi 78% [3]. Dominującym kierunkiem zagospodarowania komunalnych osadów ściekowych w Polsce jest ich unieszkodliwianie przez składowanie. Z punktu widzenia zobowiązań w dostosowywaniu polskiego prawa do wymogów Unii Europejskiej jest to wysoce niekorzystne. Głównym problemem jest brak instalacji do termicznego przekształcania osadów ściekowych. Pojawiająca się zatem silna konieczność rozwoju termicznych metod zagospodarowania osadów ściekowych doskonale wpisuje się w polską politykę energetyczną, której głównymi celami są [4]: 1. Poprawa efektywności energetycznej. 2. Wzrost bezpieczeństwa dostaw paliw i energii. 3. Dywersyfikacja struktury wytwarzania energii elektrycznej poprzez wprowadzenie energetyki jądrowej. 4. Rozwój wykorzystania odnawialnych źródeł energii (OZE), w tym biopaliw. 5. Rozwój konkurencyjnych rynków paliw i energii. 6. Ograniczenie oddziaływania energetyki na środowisko. Z punktu widzenia problemu zagospodarowania osadów ściekowych szczególnie istotne jest postulowane zwiększenie wykorzystania odnawialnych źródeł energii. Dzięki temu uzyskuje się większy stopień uniezależnienia się od dostaw energii z importu. Promowanie wykorzystania OZE pozwala na zwiększenie stopnia dywersyfikacji źródeł dostaw oraz stworzenie warunków do rozwoju energetyki rozproszonej opartej na lokalnie dostępnych surowcach. Energetyka odnawialna to zwykle niewielkie jednostki wytwórcze zlokalizowane blisko odbiorcy, co pozwala na podniesienie lokalnego bezpieczeństwa energetycznego oraz zmniejszenie strat przesyłowych. Wytwarzanie energii ze źródeł odnawialnych cechuje się niewielką lub zerową ... więcej»

Zagospodarowanie popiołów ze spalania paliw stałych (Andrzej Białowiec, Wojciech Janczukowicz)

Ze względu na obecność w kopalnych paliwach stałych składników mineralnych, w trakcie energetycznego wykorzystania (spalania, zgazowania) powstają odpady poprocesowe: popioły lotne, żużle, mieszaniny popiołowo-żużlowe, mikrosfery, popioły z kotłów fluidalnych, gips z odsiarczania spalin metodą mokrą wapienną, odpady z odsiarczania spalin metodami półsuchymi i suchymi itp. Odpady te powstają głównie w energetyce zawodowej. Jednym z najważniejszych odpadów energetycznych są popioły lotne, wychwytywane po procesie spalenia metodą elektrostatyczną lub mechaniczną. Zastosowanie efektywnych urządzeń oczyszczania spalin powoduje ograniczenie emisji szkodliwych pierwiastków do atmosfery i na otaczające tereny. Przenosi również problem środowiskowy z emisji szkodliwych pierwiastków do atmosfery na ich obecność w wychwyconym popiele, odpadzie poprocesowym, który trzeba zagospodarować. Odpady w Polsce klasyfikowane są na podstawie Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz.U. Nr 112, poz. 1206). Głównym kryterium podziału jest źródło pochodzenia odpadu, a więc przynależność do specyficznej branży przymysłowej, usługowej lub sfery komunalnej. Dodatkowo w katalogu zostały oznaczone odpady uważane za niebezpieczne. Odpadowe popioły z procesów energetycznych klasyfikowane są do grupy odpadów pochodzących z procesów termicznych (grupa 10). Procesy termiczne to szerokie pojęcie. Stąd też, grupę 10 podzielono, aż na 16 podgrup, do których zaliczono: odpady z elektrowni i innych zakładów energetycznego spalania paliw; odpady z hutnictwa: żelaza, stali, aluminium, ołowiu, cynku, miedzi, srebra, złota, platyny, pozostałych metali nieżelaznych; odpady z odlewnictwa: żelaza, metali nieżelaznych; odpady z hutnictwa szkła; odpady z produkcji ceramiki budowlanej, szlachetnej i ogniotrwałej; odpady z produkcji spoiw naturalnych (np. cementu); odpady z krematoriów; odpady z produkcji żelazostopów. Nie... więcej»

Wyznaczanie frakcji chzt ścieków (Rafał Biernacki, Ewa Liwarska-Bizukojć)

Matematyczne modele osadu czynnego (ASM) wymagają bardziej szczegółowego opisu składu ścieków niż tylko oznaczenie ChZT ogólnego i BZT5 w odniesieniu do związków węgla. Wprowadzona w modelach ASM charakterystyka ścieków odbiega od charakterystyki stosowanej w rutynowej analizie laboratoryjnej stosowanej w oczyszczalniach ścieków. Dotyczy to w szczególności związków organicznych, których stężenie wyrażane jest najczęściej jako ChZT ogólne (całkowite). Wyznaczenie poszczególnych frakcji dopływających do konkretnej oczyszczalni ścieków w celu zastosowania do danego modelu osadu czynnego wymaga od eksploatatora wiedzy i doświadczenia analitycznego. W przypadku trudności wyznaczenia poszczególnych frakcji organicznych można zastosować frakcjonowanie opisane w literaturze jednak z zachowaniem inżynierskiej rozwagi [3,9]. Frakcjonowanie polega na wykonaniu zarówno analiz fizykochemicznych (filtracyjne), jak również biochemicznych (respirometrycznych i miareczkowych). Przed przystąpieniem do frakcjonowania należy określić, do jakiego modelu zastosowane będą uzyskane wyniki i jakimi metodami będą wyznaczane poszczególne frakcje uwzględniając przy tym możliwości analityczne, biegłość osób wykonujących analizy oraz czas potrzebny do wykonania oznaczeń [4]. Celem tego artykułu jest wyznaczenie udziału frakcji ChZT w ściekach dopływających do oczyszczalni ścieków w Zgierzu. Wyznaczenie przeprowadzono w taki sposób, aby uzyskać podział ChZT na frakcje zgodny z tym, jaki znajduje się w modelu osadu czynnego ASM2d. Frakcje ChZT w modelu ASM2d Twórcy modelu ASM2d wyróżnili następujące składniki parametru ChZT: SF - rozpuszczone łatwo fermentujące, SA - rozpuszczone produkty fermentacji (łatwo rozkładalne), SI - rozpuszczone niebiodegradowalne (inaczej inertne), XS - zawiesina wolno rozkładalna, XI - zawiesina niebiodegradowalna, XH - bakterie heterotroficzne, XA - bakterie nitryfikacyjne, XPAO - bakterie akumulujące fosforany, XPHA - związk... więcej»

Oporność szczepów Escherichia coli (Krzysztof Barbusiński, Teresa Nalewajek)

Przemysł farmaceutyczny jest obecnie jednym z najważniejszych i najbardziej dochodowych. Wciąż prowadzone są zakrojone na szeroką skalę badania nad różnorodnymi lekami i coraz to nowe specyfiki wprowadzane są na rynek. Niestety obok dobrodziejstw z tego wynikających pojawiają się również nieprzewidziane wcześniej problemy. Pozostałości farmaceutyków, stanowiące zwykle niezmetabolizowane w organizmie frakcje, trafiają do ścieków i oczyszczalni komunalnych gdzie tylko częściowo są zatrzymywane lub degradowane. Większość dostaje się wraz z oczyszczonymi ściekami do wód powierzchniowych, skąd mogą trafić także do wody pitnej gdyż stosowane procesy uzdatniania nie usuwają ich w całości [1,2]. Kiedy w latach czterdziestych i pięćdziesiątych wprowadzono po raz pierwszy do lecznictwa antybiotyki oczekiwano, że całkowicie zlikwidują one choroby zakaźne. Stosunkowo szybko okazało się jednak, że bakterie mogą wykazywać zróżnicowaną oporność na niektóre grupy antybiotyków. Zjawisko nabytej oporności na antybiotyki zaobserwowano w początkach lat sześćdziesiątych u gronkowców wydzielających penicylinazę [3]. Podobne zjawisko zaobserwowano również u bakterii Gram-ujemnych. Przedstawicielem tej grupy jest Escherichia coli (pałeczka okrężnicy) obecna stale (podobnie jak paciorkowce kałowe Enterococcus faecalis i laseczki przetrwalnikujące Clostridium perfringens) w przewodzie pokarmowym człowieka oraz zwierząt, a zatem w ich wydalinach i stąd powszechnie występująca w ściekach bytowo-gospodarczych. Pałeczki Escherichia coli mogą stanowić nawet do 50% wszystkich bakterii w ściekach. W 1 gramie odchodów człowieka znajduje się około 1,3 x 107 komórek E. coli [4]. Większość szczepów Escherichia coli może wywołać u człowieka objawy średnio ciężkiej lub piorunującej biegunki z gorączką (enteritidis, gastroenteritidis) [3]. Ważne jest więc monitorowanie środowiska i zapobieganie rozprzestrzenianiu się tak zjadliwych szczepów. Doniesienia literatur... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2011-10

KUP TERAZ »

DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma

KUPUJĘ - 12h tylko 73.80 zł »

KUPUJĘ - 4h tylko 43.05 zł »

KUPUJĘ - 1h tylko 24.60 zł »

UWAGA! - Oferujemy również w atrakcyjnej cenie dostęp czasowy do archiwalnych e-zeszytów czasopism z wybranej branży

W numerze m.in.:

Ilość związków biogennych wnoszonych z wodami rzeki Raby do zbiornika dobczyckiego w latach 2005-2009 (Włodzimierz Miernik, Agnieszka Cupak, Andrzej Wałęga)

Największe zagrożenie dla jakości wód powierzchniowych (zwłaszcza stojących) zmagazynowanych w jeziorach i sztucznych zbiornikach zaporowych stanowią związki biogenne (azotu i fosforu) odpowiedzialne za proces ich eutrofizacji. Pociąga on za sobą masowy rozwój roślinności wodnej, w szczególności glonów. Tak zwanym "zakwitom glonów", towarzyszy szereg negatywnych dla środowiska wodnego zjawisk. Można wśród nich wymienić: wyhamowanie procesu fotosyntezy, pogorszenie się warunków tlenowych oraz przenikanie toksycznych metabolitów i produktów rozkładu ich obumarłej biomasy [2, 6]. Obok eutrofizacji naturalnej, występuje też eutrofizacja antropogeniczna. Wywołują ją związki biogenne przedostające się do wód z tzw. punktowych (ścieki) lub obszarowych (resztki nawozów stosowanych w rolnictwie) źródeł zanieczyszczeń [4]. W wielu przypadkach wody magazynowane w sztucznych zbiornikach zaporowych stanowią podstawowe źródło zaopatrzenia ludności w wodę pitną, zwłaszcza dużych miast. Tak jest i w przypadku Krakowa, dla którego mieszkańców dostarcza się wodę przede wszystkim ze zbiornika dobczyckiego. Powstał on w wyniku przegrodzenia rzeki Raby w km 60+1 jej biegu, zaporą ziemno-betonową o wysokości 31,6 m. Przy normalnym poziomie piętrzenia ma on pojemność 99,2 mln m3 i zajmuje powierzchnię 970 ha. Zbiornik dobczycki jest GAZ, WOD A I TECHNIK A SANIT ARN A ■ PAŹDZIERNIK 2011 385 eksploatowany od 1987 r. [3]. Rzeka Raba dostarcza blisko 90% magazynowanej w nim wody, a pozostałe 10% pochodzi ze zlewni własnej, na której znajduje się kilka małych dopływów. Zawarte w nich ilości związków biogennych nie stanowiły poważnego zagrożenia dla jakości wód zbiornika dobczyckiego [5]. Stanowiły je natomiast biogeny dostarczane przez samą Rabę, których źródłem były ścieki oczyszczone, d... więcej»

Zapobieganie szkodom w środowisku wodnym (Janusz R. Rak, Barbara Tchórzewska-Cieślak)

W Polsce i krajach UE istnieje jeszcze znaczący procent zanieczyszczonych wód naturalnych stwarzających duże ryzyko dla zdrowia, a w ostatnich latach występuje także widoczny zanik różnorodności biologicznej. Zapobieganie i zaradzanie szkodom wyrządzonym środowisku wodnemu, w takim zakresie, w jakim jest to możliwe, jest zgodne z celami wspólnotowej polityki ochrony środowiska określonej w Traktacie Wspólnoty Europejskiej. Osiągnięcie dobrego stanu wód i środowiska wodnego w perspektywie roku 2015, jest celem planów gospodarowania wodami. Dobry stan wód zgodnie z Ramową Dyrektywą Wodną (RDW) i ustawą Prawo Wodne [11, 12] to dobry potencjał ekologiczny i stan chemiczny wód powierzchniowych oraz dobry stan ilościowy i chemiczny wód podziemnych. Szkody wyrządzone środowisku naturalnemu powinny być rewitalizowane poprzez regułę "zanieczyszczający płaci" oraz zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju. Naczelną zasadą staje się reguła, w myśl której podmiot gospodarczy wyrządzający swoją działalnością szkody lub powodujący bezpośrednie zagrożenie wystąpieniem szkód związanych z naturalnym środowiskiem wodnym, pozostaje finansowo za nie odpowiedzialny. Celem jest nakłonienie podmiotów gospodarczych do przyjęcia metod i opracowania praktyk minimalizujących ryzyko wyrządzenia szkód 400 GAZ, WOD A I TECHNIK A SANIT ARN A ■ PAŹDZIERNIK 2011 ● 104-1,6·103 m3/mk·rok - problemy z zarządzaniem zasobami, ● 1,6·103-103 m3/mk·rok - stres wodny, ● 103-5·102 m3/mk·rok - chroniczny brak wody, ● poniżej 5·102 m3/mk·rok - poniżej bariery zarządzania zasobami. Podobną skalę stosuje Worlds Resources Institute (WRI) [13] w opracowaniach kartograficznych dotyczących światowych zasobów wodnych. Przedstawia się ona następująco: ● poniżej 103 m3/mk·rok - poniżej wodnej bariery zarządzania zasobami wodnymi, ● 103-1,7·103 m3/mk·rok - stres wodny, ● 1,7&#18... więcej»

Biogenne i tlenowe wskaźniki jakości wody dopływającej i odpływającej z wybranych zbiorników wodnych (Agnieszka Policht-Latawiec, Włodzimierz Kanownik, Włodzimierz Rajda)

W niniejszym artykule przeanalizowano BZT5, ChZTMn oraz stężenia O2 rozp., NH4 +, NO3 - i PO4 3- w wodach odpływających i (lub) dopływających do wybranych zbiorników. Ze względu na brak w niektórych pracach danych dotyczących wody na dopływie i odpływie ze zbiornika nie ma pełnej możliwości wyeksponowania roli danego zbiornika w zmianach stężenia składników w wodzie danego cieku. Materiały i ogólna charakterystyka zbiorników Dane do analizy dotyczą 22 zbiorników o różnej wielkości i funkcjach. Uzyskano je z 16 publikacji różnych autorów, zamieszczonych w różnych czasopismach w okresie 1985-2005 r. [1-2, 4-9, 11-18], w tym badań własnych dotyczących zbiornika w Domaniowie na rzece Radomce [31]. Rozmieszczenie zbiorników na terenie Polski przedstawia rycina 1, a podstawowe parametry i położenie geograficzne według Kondrackiego [10] w tab. 1. Zbiorniki znajdują się w siedmiu regionach kraju. Większość z nich (16) zlokalizowana jest na terenach górskich w Zewnętrznych Karpatach Zachodnich (10 zbiorników) i Wschodnich (2 zbiorniki) oraz w Sudetach (4 zbiorniki). Na terenach wyżynnych (Wyżyna Śląsko-Krakowska i Małopolska) znajduje się 5 zbiorników, natomiast na terenach niżej położonych (Wysoczyzna Podlasko-Białoruska i Nizina Środkowo-Polska) - 4 zbiorniki (tab.). Zbiorniki są zróżnicowane pod względem wielkości. Pięć z nich według Ciepielowskiego [3] zalicza się do kategorii małych, o całkowitej pojemności do 10 mln m3. Dziesięć zbiorników, o pojemności powyżej 10 mln m3, a poniżej 100 mln m3 zalicza się do średnich, 7 pozostałych to zbiorniki duże o pojemności 117-... więcej»

Analiza porównawcza strat ciśnienia w rurach z pvc i pe modelowanych wzorami Darcy-Weisbacha i Hazena-Williamsa (Piotr Wichowski, Tadeusz Siwiec, Marek Kalenik, Dariusz Morawski)

Standardową metodą obliczania strat ciśnienia P, lub wysokości strat ciśnienia H podczas przepływu wody przewodem o przekroju kołowym jest wzór Darcy-Weisbacha [1,2,3]. (1) gdzie: H - wysokość strat ciśnienia, m; P - straty ciśnienia, Pa; ρ - gęstość wody, kg/m3; Σζ - suma współczynników oporów miejscowych; λ - współczynnik oporów liniowych; l - długość rurociągu, m; d - średnica rurociągu, m; Q - natężenie przepływu, m3/s, g - przyspieszenie ziemskie, m/s2. Σζ określa stratę ciśnienia wywoływaną przepływem wody przez zawory, zasuwy, kolana, łuki itp., a ich wartości można znaleźć w literaturze [1,2], a przede wszystkim w normie [3]. Jedną z istotnych wielkości zależną od większej liczby parametrów jest współczynnik oporów liniowych λ. Jest to wielkość charakteryzująca opory podczas przepływu wody prostoliniowym rurociągiem wywołane tarciem cząsteczek wody o siebie oraz o ścianki rurociągu. Jest ona określana w normie wzorem Colebrooka-White’a [3] (2) gdzie: Re - liczba Reynoldsa, "-"; ε - chropowatość względna, "-". Liczba Re i ε wyrażane są wzorami (3) i (4) gdzie: k - chropowatość bezwzględna wewnętrznej ścianki rurociągu, m; ν - kinematyczny współczynnik lepkości, m2/s. Chropowatość bezwzględna określa charakter nierówności wewnętrznej powierzchni rury i przyjmowana jest według danych wytwórcy lub według pomiarów [3]. Określenie jej w rurociągach podczas normalnej eksploatacji jest niemożliwe, gdyż ze względu na postępy procesów korozyjnych, abrazję rur, obrosty biologiczne, pokrywanie się osadami z reguły się zmienia. Dlatego wykorzystując badania Nikuradsego przyjmuje się je dla przewidywanych przypadków i konkretne wartości zostały podane w normie [3]. Najniższe chropowatości występują przy obliczaniu strat w rurociągach z tworzyw sztucznych. Mała 2 4 8 2 π g d Q d Σζ λ l ρ g H P ⋅ ⋅ ⋅  &#637... więcej»

Zróżnicowanie stężeń jonów żelaza i manganu w ujmowanych zwykłych wodach podziemnych województwa małopolskiego (Stefan Satora, Paweł Satora, Tomasz Kotowski)

Żelazo i mangan są pierwiastkami bardzo pospolitymi w skorupie ziemskiej. Biorą one czynny udział w obiegu hipergenicznym pierwiastków i mają ogromne znaczenie fizjologiczne. Pierwotnym źródłem jonów żelaza i manganu w wodach podziemnych są produkty wietrzenia chemicznego powszechnie występujących ciemnych minerałów skał magmowych m in. amfiboli, piroksenów, oliwinów i biotytu [1, 2, 3]. W opracowaniu na podstawie kilkuset analiz chemicznych wód podziemnych pobranych ze studni wierconych na terenie województwa małopolskiego ujmujących wody z utworów różnego wieku (czwartorzędowych, mioceńskich, paleogeńskich, kredowych, jurajskich, triasowych, permskich, karbońskich i dewońskich) podjęto próbę określenia zmienności, najczęściej występujących oraz ekstremalnych wielkości stężeń Feog i Mnog. W budowie geologicznej województwa małopolskiego można wyróżnić jednostki tektoniczne takie jak: Karpaty (wewnętrzne, Pieniński Pas Skałkowy oraz zewnętrzne) występujące w jego południowej części i zajmujące ok. 80% jego powierzchni, zapadlisko przedkarpackie w części środkowej oraz od strony północnej nieckę miechowską, monoklinę śląsko- krakowską oraz zapadlisko górnośląskie. Stratygraficznie z fliszowymi utworami Karpat wewnętrznych związane są podziemne wody w utworach oligoceńskich, fliszowymi Karpatami zewnętrznymi wody w skałach kredy górnej i paleogenu, zapadliskiem przedkarpackim wody z utworów mioceńskich, z niecką miechowską wody z osadów kredy Nidy, monokliną śląsko-krakowską wody w piętrach jurajskim i triasowym a zapadliskiem górnośląskim wody w utworach permu, karbonu i dewonu [6]. Materiał i metody Geologiczny materiał badawczy wykorzystany w opracowaniu został udostępniony przez Oddział Karpacki Państwowego InstytuGAZ, WOD A I TECHNIK A SANIT ARN ... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2011-9

KUP TERAZ »

DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma

KUPUJĘ - 12h tylko 73.80 zł »

KUPUJĘ - 4h tylko 43.05 zł »

KUPUJĘ - 1h tylko 24.60 zł »

UWAGA! - Oferujemy również w atrakcyjnej cenie dostęp czasowy do archiwalnych e-zeszytów czasopism z wybranej branży

W numerze m.in.:

Polski terminal gazu skroplonego (LNG) - geneza i ewolucja projektu (Adam Matkowski, Marcin Sienkiewicz)

Budowa terminalu odbioru gazu skroplonego w Świnoujściu to jedna z najważniejszych inwestycji infrastrukturalnych realizowanych w Polsce. Obiekt ten będzie miał dla naszego kraju znaczenie strategiczne, wzmocni bowiem znacząco bezpieczeństwo energetyczne i poprawi ekonomiczne warunki importu gazu. Uruchomienie w połowie 2014 r. gazo-portu pozwoli na realną dywersyfikację dostaw gazu ziemnego do Polski. Korzystanie z transportu morskiego umożliwi kontraktowanie gazu z dostawcami pochodzącymi z różnych rejonów świata i przy uwzględnieniu aktualnych tendencji na rynku Liquefied Natural Gas (LNG), pozwoli na uzyskanie niższych cen. 1. Rozwój rynku LNG na świecie a polskie gazownictwo w okresie PRL Pionierami komercyjnego wykorzystania gazu skroplonego byli Amerykanie. W 1959 r. zrealizowano pierwszą dostawę gazu skroplonego z Luizjany w USA do Canvey Island w Wielkiej Brytanii. W latach sześćdziesiątych nastąpił dynamiczny rozwój rynku LNG wraz z zagospodarowaniem złóż gazu ziemnego w Afryce Północnej i uruchomieniem terminali skraplających gaz w Algierii. Naturalnym rynkiem zbytu dla północno-afrykańskiego gazu skroplonego stała się Europa Zachodnia, a w tym przede wszystkim Francja, Włochy i Hiszpania. W kolejnych dwu dekadach wzrastało natomiast zapotrzebowanie na gaz w dynamicznie rozwijających się krajach wschodniej Azji, a szczególnie Japonii i Korei Południowej. Polska w owym czasie pozostawała poza rozwijającym się na świecie rynkiem LNG. W okresie drugiej fazy industrializacji lat siedemdziesiątych, podstawowym surowcem energetycznym pozostawał węgiel kamienny i brunatny, a sektor górniczy stał się głównym beneficjatem ówczesnej polityki inwestycyjnej. Środki finansowe skierowane zostały także do branży naftowej, która wzbogaciła się o nową rafinerię w Gdańsku oraz Naftoport i rurociąg Pomorski, które umożliwiały wykorzystanie surowca importowanego z rejonu Zatoki Perskiej. Funkcjonowanie sektora gazowego oparte było ... więcej»

Podstawy teoretyczne obliczeń hydraulicznych kanałów grawitacyjnych (Agnieszka Malesińska, Jarosław Chudzicki)

W ruchu jednostajnym ustalonym zwierciadło cieczy jest równoległe do spadku dna kanału i spadku hydraulicznego. Na całej długości badanego odcinka kanału musi być zachowany stały spadek, kształt przekroju i jego szorstkość. Dla takich warunków przepustowość obliczona dla określonego napełnienia jest stała na całej długości rozpatrywanego przewodu. Sytuacja komplikuje się, kiedy analizowany kanał, nawet przy zachowanym stałym przekroju poprzecznym i szorstkości, zbudowany jest z odcinków o zmiennych spadkach (rys. 1). W każdym z przedstawionych na rys. 2 schematów wyróżniono trzy profile, dla których zachowane są poniższe relacje między głębokościami: normalną i krytyczną: Profil 1: y > yn lub y > yc, Profil 2: yn≥ y ≥ yc lub yc ≥ y ≥ yn, Profil 3: y < yn lub y < yc. Jako głębokość normalną yn należy rozumieć napełnienie kanału odpowiadające danemu przepływowi, a zależność miedzy tymi wielkościami opisuje np. wzór Chézy-Manninga. Dla danego przekroju, spadku i szorstkości istnieje tylko jedna głębokość normalna odpowiadająca danemu przepływowi. Głębokość krytyczna yc odpowiada minimalnej wartości energii w przekroju, dla której woda porusza się ruchem krytycznym, a liczba Frouda równa jest jedności. Głębokość ta stanowi granicę pomiędzy ruchem spokojnym i rwącym. Znajomość relacji pomiędzy tymi głębokościami pozwala na wstępne rozpoznanie kształtu zwierciadła cieczy w kanale (krzywa depresji lub spiętrzenia). Rys. 1. Schemat ideowy kanału grawitacyjnego ułożonego z różnymi spadkami W takim przypadku ruch opisujący przepływ nie jest już ruchem jednostajnym ustalonym, ale ruchem wolnozmiennym. Funkcja zwierciad... więcej»

Modelowanie spływu ścieków opadowych ze zlewni miejskiej przy wykorzystaniu programu SWMM. Cz. II. Weryfikacja modelu. (Marek Zawilski, Grażyna Sakson)

W pierwszej części artykułu został omówiony przebieg i efekty kalibracji programu SWMM, który został dokonany dla rzeczywistej zlewni miejskiej w oparciu o pomierzone natężenia odpływu ścieków [1]. Przedmiotem kalibracji były takie parametry, jak: hydrauliczna szerokość spływu, współczynnik Manninga oraz wysokość retencji dla powierzchni uszczelnionych. Uzyskane dane wykorzystano następnie do obliczeń dla dwóch innych zlewni: "Dąbrowa Przemysłowa" w Łodzi, wyposażonej w sieć kanalizacji deszczowej (dla pomiarów z lat 1989-1991) oraz zlewni "Orzycka" w Warszawie, również wyposażonej w sieć kanalizacji deszczowej (dla pomiarów z lat 1977-1978 oraz 1988-1989) (rys. 1 i 2, tab.1). Dla zlewni "Dąbrowa Przemysłowa" weryfikację modelu przeprowadzono dla 52 zjawisk opadowych o różnej intensywności. Dane o opadach pochodziły z pomiarów własnych na jednym sta- Tabela 1 Charakterystyka analizowanych zlewni Parametr Jednostka "Dąbrowa Przemysłowa" Łódź "Orzycka" Warszawa Powierzchnia całkowita ha 335 289 Liczba zlewni cząstkowych ha 60 102 Zakres powierzchni zlewni cząstkowych ha 1.79-17.16 0.08-6.08 Średnia powierzchnia zlewni cząstkowej ha 5.68 2.83 Stopień uszczelnienia % 40.0 27.0 Spadek średni % 10 5 Rys. 1. Mapa zlewni "Dąbrowa Przemysłowa" w Łodzi w programie SWMM Rys. 2. Mapa zlewni "Orzycka" w Warszawie w programie SWMM 322 GAZ, WODA I TECHNIKA SANITARNA ■ WRZESIEŃ 2011 nowisku pluwiometrycznym (zapisy bieżącej wysokości opadu na taśmach papierowych). Natężenia przepływu na wylocie kolektora głównego pochodziły z rejestracji napełnienia kanału w studzience limnigraficznej [2]. Dla zlewni "Orzycka" weryfikację modelu przeprowadzono dla 26 zjawisk opadowych o różnej intensywności, udostępnionych przez Instytut Ochrony ... więcej»

Odpady niebezpieczne wytwarzane w strumieniu odpadów komunalnych w Warszawie (Krystyna Lelicińska-Serafin, Barbara Boczyńska)

W ciągu ostatnich dwóch wieków miał miejsce intensywny rozwój cywilizacyjny ludzkości. Odkrycia w dziedzinie nauk przyrodniczych, medycznych i ścisłych oraz związany z nimi postęp techniczny przyniosły społeczeństwom wiele korzyści. Pojawiły się jednak również negatywne efekty tego postępu, do których między innymi należy wytwarzanie różnorodnych odpadów, w tym także niebezpiecznych dla życia, zdrowia ludzi i środowiska (Listwan, 2009). Zgodnie z ustawą o odpadach (Dz.U. 2001 Nr 62 poz. 628 z póź. zm., tekst jednolity Dz.U. 2010 Nr 185, poz. 1243) odpady komunalne to odpady powstające w gospodarstwach domowych, a także niezawierające odpadów niebezpiecznych pochodzące od innych wytwórców, które ze względu na swój charakter lub skład są podobne do odpadów powstających w gospodarstwach domowych. Kierując się potrzebą zdefiniowania pojęcia odpadów niebezpiecznych w strumieniu odpadów komunalnych, należałoby uznać, iż są to wyłącznie odpady niebezpieczne wytwarzane w gospodarstwach domowych. Praktycznie w każdym gospodarstwie domowym powstają odpady niebezpieczne, w związku z czym zachodzi pilna potrzeba stosowania kompleksowych rozwiązań w zakresie gospodarki odpadami niebezpiecznymi występującymi w strumieniu odpadów komunalnych, obejmujących swym zasięgiem określoną jednostkę administracyjną kraju. Do obowiązkowych zadań gmin, zgodnie z ustawą o odpadach, należy między innymi: zapewnianie objęcia mieszkańców gminy zorganizowanym systemem odbioru wszystkich rodzajów odpadów komunalnych oraz zapewnianie warunków funkcjonowania systemu selektywnego zbierania i odbierania odpaGAZ, WODA I TECHNIKA SANITARNA ■ WRZESIEŃ 2011 335 dów komunalnych tak, aby możliwe było wydzielanie z nich odpadów niebezpiecznych. Charakterystyka odpadów niebezpiecznych wytwarzanych w strumieniu odpadów komunalnych w Warszawie Zgodnie z wynikami badań właściwości technologicznych zmieszanych odpadów komunalnych dla m. st. Warszawy wykonanych w o... więcej»

Zastosowanie procesu flotacji ciśnieniowej w oczyszczaniu wód popłucznych (Jolanta Gumińska, Marcin Kłos )

Eksploatacja filtrów pospiesznych wiąże się z koniecznością ich okresowego płukania. Do płukania filtrów używana jest zwykle woda uzdatniona, pobierana ze zbiornika wody czystej. Zarówno ze względu na znaczne objętości wód popłucznych, jak i znaczną wysokość opłat środowiskowych za wprowadzanie do środowiska, powtórne ich wykorzystanie jest uzasadnionym działaniem technologicznym. Opracowany przez EPA "Filter Backwash Recycling Rule (FBRR) Technical Guidance Manual" dotyczący recyrkulacji wód popłucznych wyraźnie wskazuje, że sprowadzenie procesu oczyszczania wód popłucznych jedynie do usunięcia zawiesiny jest dalece niewystarczające [1]. Według Cornwella i Lee [2] w popłuczynach, poza zawiesinami, mogą występować w znaczących stężeniach THM-y i kwasy halooctowe, których stężenia były odpowiednio 92 i 24 razy większe niż w wodzie surowej. Jednak tak naprawdę, podstawowym problemem jest bardzo wysoka, w stosunku do wody surowej, zawartość patogenów. Badania dowodzą, że np. Cryptosporidium, które w wodach popłucznych mogą występować w stężeniach wielokrotnie przekraczających ich zawartość w wodzie surowej, w konsekwencji w wyniku recyrkulacji tych wód do głównego układu technologicznego, stwarzają niebezpieczeństwo ich pojawienia się w wodzie uzdatnionej. W próbkach popłuczyn ilość Giardia i Cryptosporidium była odpowiednio 16 i 21 razy większa niż w odpowiednich próbkach wody surowej. Całkowite stężenie oocyst w popłuczynach średnio było 7 razy większe niż w wodzie surowej [3-5]. Szczególną wagę przywiązuje się do obecności oocyst Cryptosporidium, gdyż są one mało podatne na dezaktywację podczas dezynfekcji chlorem. Dlatego też istotna jest wysoka skuteczność podstawowych procesów technologicznych, tzn. koagulacji, separacji zawiesin oraz filtracji. Badania mikrobiologiczne na obecność tych pasożytów są bardzo pracochłonne i dlatego do oceny skuteczności uzdatniania wody pod kątem ich usuwania można wykorzystać metody pośred... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2011-7-8

KUP TERAZ »

DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma

KUPUJĘ - 12h tylko 73.80 zł »

KUPUJĘ - 4h tylko 43.05 zł »

KUPUJĘ - 1h tylko 24.60 zł »

UWAGA! - Oferujemy również w atrakcyjnej cenie dostęp czasowy do archiwalnych e-zeszytów czasopism z wybranej branży

W numerze m.in.:

XIX Międzynarodowe Targi Maszyn i Urządzeń dla Wodociągów i Kanalizacji WOD-KAN 2011

XIX Międzynarodowe Targi Maszyn i Urządzeń dla Wodociągów i Kanalizacji WOD-KAN 2011 skończyły się. Do Wystawców i Gości należy ocena ich przebiegu i odniesionych korzyści. Ze strony organizatora, ocena targowej imprezy jest wysoka. Tegoroczne Targi zgromadziły w Bydgoszczy 416 Wystawców z Polski i Europy. Byli przedstawiciele firm z Niemiec, Francji, Wielkiej Brytanii, Danii, Luxe... więcej»

Problemy eksploatacyjne systemów kanalizacji podciśnieniowej (Ryszard Błażejewski, Radosław Matz)

Ze względu na coraz trudniejsze warunki miejscowe kanalizowanych terenów, trudno jest oprzeć transport ścieków wyłączenie na sile grawitacji. W terenie o rozproszonej zabudowie, płytko występujących wodach gruntowych, bez sprzyjającego ukształtowania terenu systemy grawitacyjne często okazują się zbyt kosztowne. Alternatywnym rozwiązaniem kanalizacji zbiorczej mogą być w takich przypadkach systemy grawitacyjno-tłoczne, ciśnieniowe lub podciśnieniowe. Transport ścieków w kanalizacji podciśnieniowej następuje pod wpływem cyku następujących po sobie zmian gradientów ciśnienia w przewodach podciśnieniowych. Wywołany otwarciem zaworu opróżniającego dopływ porcji ścieków i powietrza powoduje lokalne podwyższenie ciśnienia i przepływ powietrza oraz ścieków w kierunku obszarów ciśnienia niższego, podtrzymywanych przez stację próżniowo-pompową. Po zamknięciu zaworu opróżniającego następuje wyrównanie ciśnienia w obrębie odcinka zamkniętego podniesieniami (ang. lifts). W artykule przeanalizowano najczęściej występujące problemy związane z eksploatacją systemów kanalizacji podciśnieniowej, obsługujących nieduże miejscowości w Polsce i w Stanach Zjednoczonych AP. 2. Niezawodność kanalizacji podciśnieniowej Tak jak w każdym systemie technicznym, kanalizacja podciśnieniowa jest narażona na awarie. Dotyczą one zarówno stacji próżniowo- pompowej (SPP), studzienek zaworowych, zaworów opróżniających i przewodów. Na podstawie danych uzyskanych od czterech polskich operatorów kanalizacji podciśnieniowej (nie określonych, niestety, z na290 GAZ, WODA I TECHNIKA SANITARNA ■ LIPIEC-SIERPIEŃ 2011 zwy) Miszta-Kruk [1] przeanalizowała niezawodność następujących elementów tych systemów: - studzienek zbiorczych z zaworem opróżniającym, - sieci przewodów podciśnieniowych, obejmujących przewody główne i przyłącza doprowadzające ścieki ze studzienek zbiorczych, - stacji próżniowo-pompowych, - rurociągów przesyłowych. W trzyletnim okresie zanotowa... więcej»

Analiza wpływu wartości współczynnika opóźnienia na przepływy obliczeniowe w kanałach deszczowych (Andrzej Królikowski, Jadwiga Królikowska, Piotr Tutak)

W obliczeniach przepływów w kanałach deszczowych metodą stałych natężeń występuje współczynnik opóźnienia (φ), wynikający ze zjawiska retencji spływu wód deszczowych z powierzchni zlewni. Jest on najczęściej wyznaczany ze wzoru Bürkli, w zależności od powierzchni zlewni (na ogół) lub długości kanału (znacznie rzadziej). O jego bezwzględnej wartości decyduje stopień pierwiastka (n), przyjmowany na podstawie kształtu i charakterystyki zlewni, mając do dyspozycji najczęściej trzy wartości (n) (4,6,8). Doświadczenie wykazało, że bardzo nieprecyzyjne kryteria wyboru (n) powodują, że otrzymywane na ich podstawie wartości spływu są niedokładne i niedostosowane do warunków lokalnych. Propozycja zwiększenia liczby wartości wykładnika potęgi (n) we wzorze Bürkli wynikła z potrzeby rozszerzenia możliwości dokonania dokładniejszych obliczeń. W związku z tym zaproponowano w pracy [5] ich uszczegółowienie i dokładniejsze dostosowanie do warunków terenowych, pozwalające na poprawienie dokładności obliczeń szczególnie, że metoda stałych natężeń stosowana do obliczeń hydraulicznych przepływów w kanałach deszczowych daje w opinii specjalistów zaniżające wyniki w stosunku do metody granicznych natężeń, zwłaszcza wartości q obliczanej z wzoru Błaszczyka, która również jest oceniana jako zbyt niska w porównaniu do współcześnie opracowanych zależności, opartych o bardziej współczesne ciągi obserwacji wysokości opadów [4]. W tym artykule zaprezentowano analizę obliczeniową wpływu wartości współczynnika opóźnienia określanego na podstawie w/w propozycji na przepływy obliczeniowe w kanałach deszczowych, której zadaniem było sprawdzenie celowości praktycznego stosowania zaproponowanych (nadal dyskusyjnych) kryteriów przyjmowania wartości (n). Wstępna rewizja zaprezentowanej propozycji wykazała, że jest sens wprowadzenia zmian i uzupełnień, zmierzających do zwiększenia dokładności obliczeń i częstszego stosowania metody stałych natężeń do wymiar... więcej»

Kluczowe rozwiązania platformy GIS z punktu widzenia eksploatacji i modelowania systemów kanalizacyjnych (Maciej Grzenda, Wojciech Gębski, Piotr Niedźwiecki)

Systemy informacji przestrzennej [11,12] stanowią podstawę współczesnych systemów zarządzania majątkiem sieciowym [3,7,9]. Wspólny fundament dla takich systemów, jaki stanowi system klasy GIS [9,11,12,14,15], jest poszerzany o rozwiązania właściwe dla opisywanej sieci. Podkreślenia wymaga znaczenie dedykowanej aplikacji branżowej, która w przypadku przedsiębiorstw wodociągowo- kanalizacyjnych powinna zapewniać rozwiązania specyficzne dla sieci wodociągowej i kanalizacyjnej z jednej strony, i dla zagadnień utrzymania majątku oraz modelowania pracy sieci z drugiej [7,9]. Oba te kluczowe czynniki, a więc specyfika opisywanej sieci oraz wsparcie dla procesów zarządzania majątkiem właściwych dla przedsiębiorstwa branżowego wyznaczają kluczowe wymogi dla systemu. Wymagania te wykraczają poza rozwiązania właściwe dla uniwersalnych platform GIS, które typowo są zorientowane na jednolite przetwarzanie i wizualizację danych przestrzennych o różnorakim charakterze. Znaczenie rozwiązań dedykowanych jest nawet większe, gdy projekt wdrożenia systemu informacji przestrzennej jest rozpatrywany z punktu widzenia zwrotu z inwestycji, a więc z punktu widzenia korzyści w postaci usprawnienia działań przedsiębiorstwa i podejmowania lepszych decyzji. W przypadku pierwszej kategorii zwrotu z inwestycji, system powinien wspierać kluczowe procesy w przedsiębiorstwie, a więc szczególnie eksploatację i rozwój sieci. Podejmowanie lepszych decyzji w znacznym stopniu jest warunkowane przez wdrożenie systemów modelowania matematycznego pracy sieci [2,10,17]. Celem tego artykułu jest analiza specyficznych dla opisu sieci kanalizacyjnej i wspierania zarządzania majątkiem takiej sieci, wymagań stawianych systemom klasy GIS. W pracy wykorzystano przykłady pochodzące z wdrożenia systemu mb_GIS Utility w Zakładzie Wodociągów i Kanalizacji w Łodzi. 2. Wymagania dla systemu GIS w kontekście zwrotu z inwestycji Inwestycja we wdrożenie systemu informatycznego coraz ... więcej»

Dokładność odwzorowania stopnia uszczelnienia zlewni cząstkowych w modelowaniu odpływu ze zlewni miejskiej (Marcin Skotnicki, Marek Sowiński )

Stopień uszczelnienia zlewni, określający udział powierzchni szczelnej w całkowitej powierzchni zlewni, jest podstawowym parametrem decydującym o wielkości odpływu ze zlewni [1]. Szczególnie istotną rolę stopień uszczelnienia odgrywa w zlewniach miejskich, gdzie udział powierzchni szczelnych w porównaniu ze zlewniami naturalnymi jest znaczny i może sięgać kilkudziesięciu procent. Dodatkowo w przypadku większości zdarzeń opadowych spływ ze zlewni generowany jest wyłącznie z powierzchni szczelnych [2]. Stopień uszczelnienia jest parametrem charakteryzującym się także największym wpływem na wyniki symulacji odpływu [3]. Prawidłowe ustalenie jego wartości decyduje w istotnym stopniu o uzyskaniu zgodnych z pomiarami wyników obliczeń [4]. Jest to jedno z podstawowych zadań w trakcie tworzenia komputerowych modeli symulacyjnych systemów kanalizacji deszczowej. W warunkach zabudowy miejskiej precyzyjne określenie wielkości powierzchni szczelnej, przy wykorzystaniu map tradycyjnych, jak i zdjęć lotniczych i satelitarnych może napotykać na trudności [5,6]. Dodatkowo należy zwrócić uwagę na niedokładności powstające przy wyznaczaniu stopnia uszczelnienia dla indywidualnej zlewni cząstkowej a także samych granic takiej zlewni. Istotne jest, aby określić na ile niedokładności w ustaleniu tych wielkości zakłócają wyniki symulacji. W publikacji przedstawiono wyniki analizy wpływu odwzorowania przestrzennego rozkładu stopnia uszczelnienia na terenie zlewni na rezultaty obliczeń odpływu. 2. Zakres analizy Obliczenia wykonano na przykładzie zlewni "Kolektora Piaśnica", znajdującej się w Poznaniu (rys. 1a). Obszar zlewni obejmuje tereny zabudowy osiedlowej i jednorodzinnej oraz dwa duże zakłady przemysłowe (papiernia i browar) a także obiekty handlowo- usługowe. Ścieki deszczowe ze zlewni odprowadzane są siecią kanałów deszczowych do rzeki Cybiny skąd dalej trafiają do Warty. Całkowita powierzchnia zlewni wynosi 6,70 km2, z czego 1,94 km2 (29... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2011-6

KUP TERAZ »

DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma

KUPUJĘ - 12h tylko 73.80 zł »

KUPUJĘ - 4h tylko 43.05 zł »

KUPUJĘ - 1h tylko 24.60 zł »

UWAGA! - Oferujemy również w atrakcyjnej cenie dostęp czasowy do archiwalnych e-zeszytów czasopism z wybranej branży

W numerze m.in.:

Propozycja sposobu określania wskaźnika gotowości prostych podsystemów zaopatrzenia w wodę (Wojciech Dąbrowski, Małgorzata Niedziołek, Micajah McGarity)

Rys. 1a. Pogl.dowy rysunek o informacjach na temat awarii i usterek zebranych w okresie pomi.dzy oddaniem kana.u do u.ytku i pierwszym przegl.dem eksploatacyjnym, albo pomi.dzy kolejnymi przegl.dami 210 GAZ, WODA I TECHNIKA SANITARNA ˇ CZERWIEC 2011 Intensywno.. uszkodze. W literaturze krajowej dotycz.cej niezawodno.ci systemow zaopatrzenia w wod. przyjmuje si. cz.sto, bez bada. sprawdzaj.cych, .e procesy pracy i odnowy, s. stacjonarne. Dok.adniej za.o.enie to opiera si. na przyj.ciu, .e intensywno.. uszkodze. elementu zaopatrzenia najpierw po jego wykonaniu jest wi.ksza, ale w bardzo krotkim czasie spada do sta.ej warto.ci i utrzymuje j. przez d.ugi okres czasu, a. do chwili, gdy obiekt w wyniku d.ugotrwa.ego u.ytkowania utraci zdolno.. normalnej pracy i intensywno.. uszkodze. ulegnie zwi.kszeniu [9]. Idealistyczne za.o.enia co do takich zmian w czasie intensywno.ci uszkodze. przedstawiono na rys. 2. Chocia. w literaturze krajowej bardzo cz.sto wyst.puj. powo.ania na trzy fazy intensywno.ci uszkodze., zgodnie z rys. 2, to jednak przytaczanym argumentem jest zgodno.. stanowisk w tej sprawie, a nie obserwacje poczynione na okre.lonych obiektach infrastruktury podziemnej. Dlatego interesuj.ce jest przyjrzenie si. temu problemowi na podstawie obiektywnej rzeczywisto.ci. Definicja wska.nika gotowo.ci Niestacjonarny wska.nik gotowo.ci K(t) zosta. tak zdefiniowany (1) aby charakteryzowa. strumienie zdarze. .praca . odnowah [9]: K(t) = (Ę +Ö.exp{- (Ę+Ö) .t})/(Ę+Ö) (1) gdzie: K(t) . niestacjonarny wska.nik gotowo.ci, Ö = É = 1/Tp, Tp . czas pracy, É(t) . intensywno.. uszkodze., Ę = 1/Tn Tn . czas odnowy, Ę . intensywno.. odnowy, limt¨‡ K(t) = K K . stacjonarny wska.nik gotowo.ci. Dla sta.ej intensywno.ci uszkodze. (faza II na rys. 2 i 3) czas pracy bezuszkodzeniowej ma charakter wyk.adniczy, a za miar. niezawodno.ci przyjmuje si. st... więcej»

Regionalne dysparytety rozwoju infrastruktury kanalizacyjnej (Mirosław Gorczyca)

Stan rozwoju infrastruktury kanalizacyjnej jest ważnym wyznacznikiem osiągniętego poziomu standardu życia w kraju i troski o niepogarszanie jakości środowiska naturalnego oraz kompensowania zaistniałych antropogenicznych jego naruszeń. Jak dotąd, nie nadąża on - między innymi - za rozwojem infrastruktury wodociągowej, dla której stanowi komplementarny element, w kontekście szeroko rozumianej gospodarki wodno-ściekowej. Ważnym elementem strategii wyrównywania regionalnych dysparytetów ogólnego rozwoju i warunków życia ludności jest rozbudowa urządzeń kanalizacyjnych na terenach obszarów zapóźnionych w tym zakresie. W informacji tej ukazane będzie szerokie spektrum faktografii stanu naszej infrastruktury kanalizacyjnej, głównie w regionalnych jej aspektach, ze szczególnym uwzględnieniem 2009 r., oparte na danych G/łównego U/rzędu S/tatystycznego. Urządzenia kanalizacji według stanu właścicielskiego Urządzenia kanalizacji mają różną formę systemu właścicielskiego (por. tab. 1). Dominuje tu sektor publiczny, w gestii którego znajdowało się 93,9% sieci, z tego 93,5% w miastach i 94,7% na wsi oraz 93,6% przyłączy do budynków mieszkalnych (92,5% i 95,4%). Rozmieszczenie przewodów kanalizacyjnych odnośnie ich ogólnej długości było zbliżone w miastach i na wsi, oczywiście abstrahując od ich zdolności przepustowej, która w miastach była zapewne znacząco wyższa. Za to zdecydowanie niższy był udział wsi w łącznej liczbie przyłączy (38,1%). GAZ, WODA I TECHNIKA SANITARNA ■ CZERWIEC 2011 215 Tabela 2 Zmiany stanu urządzeń kanalizacyjnych w latach 2000-2009 oraz ich stan w 2009 r. w ujęciu regionalnym Lata, Regiony, województwa Sieć a ogólnospławna i na ścieki gospodarcze (km) Przyłącza prowadzące do budynków mieszkalnychb (szt.) ogółem miasta wieś ogółem miasta wieś Polska 2000 2005 2007 2008 2009 51 110,4 80 130,8 89 505,8 94 791,6 100 201,5 34 948,2 43 310,3 45 969,5 47 848,8 49 747,8 16 162,2 36 820,5 43 536,3 46... więcej»

Wpływ czynników prawnych i ekonomicznych na rozwój sieci dystrybucyjnej w gminach (Andrzej Barczyński, Wojciech Grządzielski)

GAZ, WODA I TECHNIKA SANITARNA ˇ CZERWIEC 2011 203 .cieniowe regionalne gazoci.gi wysokiego ci.nienia, lokalne zbiorniki gazu), co w du.ym stopniu utrudnia prawid.owy jego rozwoj i eksploatacj.. Skutkami ww. rozdzia.u przesy.u i dystrybucji s.: (i) generowanie du.ych kosztow obs.ugi systemu transportu gazu, (ii) rozbudowa bardzo skomplikowanej bazy informatycznej, (iii) zmniejszenie pewno.ci dostaw paliwa gazowego. W zwi.zku z tym, nale.y d..y. do prawid.owego ukszta.towania systemu gazowego poprzez dokonania dalszych, g..bokich zmian w podziale maj.tku sieciowego pomi.dzy operatorem systemu przesy.owego (OSP) i operatorow systemu dystrybucyjnego (OSD) oraz jego przebudowy. Wi..e si. to jednak z poniesieniem ogromnych nak.adow inwestycyjnych (szacuje si., .e aby dostosowa. system dystrybucyjny WSG do standardow europejskich nale.a.oby wyda. ok. 700 mln z. wg cen z roku 2008) [19]. W tym artykule autorzy zwrocili uwag. na istotno.. zapisow znajduj.cych si. w aktach prawnych w aspekcie realizacji przez operatora systemu dystrybucyjnego (OSD) ekonomicznie uzasadnionych inwestycji w przedsi.biorstwie prowadz.cym dzia.alno.. gospodarcz. w oparciu o kodeks spo.ek handlowych. 2. Obowi.zki i rola przedsi.biorstw gazowniczych w zakresie rozwoju sieci dystrybucyjnej W art. 7 ust. 1. Ustawy Prawo energetyczne [1], stwierdza si., .e: .Przedsi.biorstwo energetyczne zajmuj.ce si. przesy.aniem lub dystrybucj. paliw gazowych jest obowi.zane do zawarcia umowy o przy..czenie do sieci z podmiotami ubiegaj.cymi si. o przy..czenie do sieci, na zasadzie rownoprawnego traktowania, je.eli istniej. techniczne i ekonomiczne warunki przy..czenia do sieci i dostarczania tych paliwh. Zgodnie z art. 7 ust. 8 pkt. 2) za przy..czenie do sieci dystrybucyjnej gazowej odbiorca wnosi op.at. do OSD w wysoko.ci jednej czwartej .redniorocznych nak.adow inwestycyjnych na budow. odcinkow sieci s.u..cych do przy..czania tych podmiotow, okre.lonych w ... więcej»

Oczyszczanie ścieków poprodukcyjnych w układzie chemiczno-biologicznym: Fenton-SBR (Krzysztof Piaskowski, Renata Świderska-Dąbrowska)

Wysoki potencjał oksydacyjny oraz duża reaktywność wolnych rodników hydroksylowych powstających w procesach pogłębionego utleniania (Advanced Oxidation Processes - AOPs) zwiększyły możliwości zastosowań metod AOPs do usuwania substancji toksycznych oraz trudno rozkładalnych, występujących najczęściej w ściekach przemysłowych. Najpopularniejszą i jedną ze skuteczniejszych metod chemicznego utleniania jest proces Fentona, który posiada zdolność utleniania większości złożonych i odpornych na rozkład związków organicznych. Przykładem takich związków są: fenole, ketony, alkohole, benzen, nitrobenzen, toluen, p-toluen, anilina, p-nitrofenol, związki humusowe, SPC oraz barwniki. Wysoką skuteczność utleniania uzyskuje się również w przypadku pestycydów fosfoorganicznych, pestycydów z grupy węglowodorów chlorowanych oraz opornego na degradację herbicydu triazynowego - atrazyny [1-6]. Ze względu na szeroki zakres zastosowania, proces Fentona jest wykorzystywany w oczyszczaniu ścieków z przemysłu chemicznego, z produkcji klejów mocznikowych, pigmentów, ścieków zapałczanych, z pralni, ścieków włókienniczych, pofarbiarskich oraz celulozowo-papierniczych, itp. Rosnąca ilość oraz różnorodność substancji chemicznych obecnych w ściekach, często trudno rozkładalnych i toksycznych, stwarza problemy z ich skutecznym usuwaniem ze ścieków oraz degradacją do form bezpiecznych dla środowiska. Kierowanie takich ścieków bezpośrednio do oczyszczalni biologicznych, nieprzystosowanych do usuwania wielu substancji chemicznych opornych na biodegradację powoduje jedynie przeniesienie zanieczyszczeń do innej fazy (stałej - osady) albo obserwowany wzrost w ściekach oczyszczonych ilości produktów metabolizmu oraz półproduktów rozkładu substancji organicznych, trudnych do całkowitej eliminacji [7,8]. Biologiczne oczyszczalnie ścieków przemysłowych narażone są często również na szkodliwe oddziaływanie stężonych zanieczyszczeń na mikroorganizmy osadu czynnego. Wy... więcej»

Wpływ związków polimerowych pochodzenia mikrobiologicznego na fouling membran w biologicznych reaktorach membranowych – studium literaturowe (Monika Czyżewska, Ewa Witkowska)

Zintegrowanie biologicznego oczyszczania ścieków metodą osadu czynnego z filtracją na membranach ultra- lub mikrofiltracyjnych w technologii MBR (z ang. Membrane Biological Reactor) ma szereg zalet, do których można zaliczyć przede wszystkim zmniejszenie objętości reaktora biologicznego, brak osadników wtórnych oraz wysoką efektywność separacji ścieków oczyszczonych od osadu czynnego niezależnie od charakterystyki sedymentacyjnej osadu, itp. Mimo, że technologia ta zdaje się być prostym połączeniem dwóch znanych technologii, to należy ją traktować jako nowe rozwiązanie techniczne i rozpatrywać całościowo, tzn. brać pod uwagę fakt, że zarówno osad czynny wpływa na pracę modułów membranowych, jak i reżim pracy membran ma wpływ na strukturę osadu czynnego. Stąd, w technologii MBR istnieje konieczność zwrócenia uwagi na czynniki, które w "klasycznej" technologii osadu czynnego nie stanowią istotnych parametrów procesowych bądź zupełnie nie występują. Na przykład indeks osadu nie jest w tym rozwiązaniu parametrem informacyjnym, natomiast istotna jest kontrola podciśnienia będącego siłą napędową filtracji, intensywności backflushu, czy kontrola tzw. foulingu. Wynika to z faktu, że mieszanina ścieków komunalnych i osadu czynnego zawiera cząstki zawieszone, koloidy, rozpuszczalne związki wielkocząsteczkowe, kłaczki osadu, wolne bakterie itp., które podczas filtracji na membranach porowatych osadzają się zarówno na powierzchni membran, jak i w porach. Z biegiem czasu skutkuje to powstawaniem warstwy pokrywającej powierzchnię membrany. Do pewnego momentu jest to zjawisko korzystne i pożądane z uwagi na wzrost stopnia separacji (tzw. wpracowanie się membran), jednak dalszy wzrost warstwy pokrywającej skutkuje zmniejszeniem ilości filtratu odprowadzanego z jednostkowej powierzchni membrany i/lub koniecznością zwiększenia siły napędowej filtracji, czyli (pod)ciśnienia, co wiąże się ze zwiększonym zużyciem energii [1]. Zjawiska skutkujące ... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2011-5

KUP TERAZ »

DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma

KUPUJĘ - 12h tylko 73.80 zł »

KUPUJĘ - 4h tylko 43.05 zł »

KUPUJĘ - 1h tylko 24.60 zł »

UWAGA! - Oferujemy również w atrakcyjnej cenie dostęp czasowy do archiwalnych e-zeszytów czasopism z wybranej branży

W numerze m.in.:

Techniki fish i pcr w badaniach bakterii akumulujących polifosforany (Adam Muszyński, Artur Tomasz Mielczarek, Per Halkjær Nielsen)

W procesach oczyszczania .ciekow z podwy.szonym usuwaniem zwi.zkow fosforu wykorzystuje si. mikroorganizmy posiadaj.ce zdolno.. akumulowania polifosforanow (PAO). Uk.ady ze zwi.kszonym biologicznym usuwaniem fosforu ze .ciekow (EBPR), pracuj.ce na skal. techniczn., by.y dotychczas projektowane i eksploatowane bez dok.adnej znajomo.ci mikroorganizmow zasiedlaj.cych osad czynny. Odkrycie w latach pi..dziesi.tych ubieg.ego wieku zdolno.ci osadu czynnego do zwi.kszonego usuwania fosforu ze .ciekow na drodze biologicznej by.o dzie.em przypadku, za. konfiguracje kolejnych reaktorow EBPR opracowywano nie na podstawie wiedzy o procesach mikrobiologicznych, ale na drodze do.wiadcze. in.ynierskich (Seviour i wsp., 2003). Izolacja i identyfikacja PAO, przeprowadzane za pomoc. metod hodowlanych, pozwalaj. na wykrycie tylko niektorych rodzajow mikroorganizmow. Na podstawie tych bada. przez pewien czas 190 GAZ, WODA I TECHNIK A SANIT ARNA ˇ MAJ 2011 uznawano rodzaj Acinetobacter za jedyny posiadaj.cy w.a.ciwo.ci PAO (Fuhs i Chen, 1975). Dopiero badania z zastosowaniem technik molekularnych (Fluorescence In Situ Hybridization . FISH, Microautoradiography . MAR, FISH-MAR, Polymerase Chain Reaction . PCR, Denaturating Gradient Gel Electrophoresis . DGGE) wykaza.y du.. ro.norodno.. grup filogenetycznych bakterii w osadzie czynnym w uk.adach EBPR (Flowers i wsp., 2008; He i wsp., 2007; Kong i wsp., 2004; Oehmen i wsp., 2007; Peterson i wsp., 2008). Do dzi., modelowym organizmem jest Candidaus Accumulibacter phosphatis. W fazie anaerobowej bakterie te pobieraj. lotne kwasy t.uszczowe (LKT), ktore s. substratem do tworzenia wewn.trzkomorkowych polimerow . poli-Ŕ-hydroksykwasow (PHA). Synteza PHA wymaga energii w postaci ATP; .rod.em ortofosforanow przy..czanych do ADP s. polifosforany (poli-P) ulegaj.ce hydrolizie. W wyniku syntezy PHA nast.puje uwalnianie ortofosforanow z komorek mikroorganizmow. W warunkach tlenowych, PAO wykorzys... więcej»

Wyniki statycznej symulacji przepływu gazu w sieci niskiego ciśnienia (Jolanta Szoplik)

Jednym ze sposobow dostarczania gazu do odbiorcow komunalnych jest transport sieci. gazow.. Sieci budowane s. w s.siedztwie innej infrastruktury podziemnej, co powoduje, .e jej struktura cz.sto odzwierciedla uk.ad ulic i jest powi.zana z g.sto.ci. zaludnienia. To wszystko powoduje, .e sieci maj. z.o.on. budow. i nie ma mo.liwo.ci dowolnej zmiany jej struktury. Dlatego te. usprawnienie przep.ywu w danej sieci oraz optymalne wykorzystanie jej mo.liwo.ci jest zagadnieniem wa.nym i aktualnym. W przypadku wielu systemow rzeczywistych (np. sieci gazowych) nie jest mo.liwe badanie jego zachowania w warunkach innych ni. aktualnie panuj.ce. W takiej sytuacji opracowuje si. model matematyczny takiego systemu, ktory jest pewnym uproszczeniem rzeczywisto.ci. Model systemu mo.e by. jednak wykorzystany do symulowania zachowania si. uk.adu w reakcji na wymuszenie. Symulacja jest przyk.adem eksperymentu, wykonanego z pomoc. odpowiedniego algorytmu i komputera. Du.. zalet. symulacji komputerowej jest jej powtarzalno.., a ka.de zadanie symulacji, przy tych samych warunkach pocz.tkowych, mo.na powtarza. niesko.czenie wiele razy. Eksperyment taki jest prawie niemo.liwy do zrealizowania w warunkach rzeczywistych, gdy. technicznie bardzo skomplikowane jest wykonanie bezpo.rednich pomiarow pewnych wielko.ci charakteryzuj.cych prac. systemu. Przeprowadzenie szeregu symulacji dla ro.nych warunkow pocz.tkowych pozwala natomiast otrzyma. ro.ne rozwi.zania i wybra. najlepsze spo.rod uzyskanych. Taki przyk.ad wykorzystania wynikow symulacji mo.na potraktowa. jako quasi-optymalizacj. [1], ktora mo.e by. uznana za wystarczaj.c. wowczas, gdy relacje mi.dzy elementami systemu oraz wymuszenia nie s. dok.adnie poznane, co powoduje, .e model matematyczny systemu jest du.ym uproszczeniem rzeczywistego systemu. Przyk.adem systemu, w ktorym z technicznego punktu widzenia, trudno jest wykona. bezpo.rednie pomiary wielko.ci parametrow charakteryzuj.cych przep.yw w ru... więcej»

Doświadczenia technologiczne z prowadzenia procesu koagulacji przy uzdatnianiu wody powierzchniowej w Zakładzie Uzdatniania Wody w Iskrzyni - woda z rzeki Wisłok w km 149 +500. (Adam Turek)

Najważniejsza w przypadku uzdatniania wód powierzchniowych jest koagulacja, ale jednocześnie należy zachować odpowiednie jej prowadzenie przy zachowaniu trzech podstawowych warunków, a są nimi: a) odpowiedni koagulant do danej wody, b) odpowiednia dawka do mętności i barwy tej wody, c) nade wszystko dokładne wymieszanie obydwu składników.a) Odpowiedni koagulant - w tej chwili technologia europejska - uzdatnianie wody pitnej (głównym producentem koagulantów jest Polska) oparta jest o koagulanty w postaci ciekłej nie stałej (siarczan glinu). Producenci posiadają w swej ofercie całą gamę koagulantów począwszy od nisko zasadowych poprzez średnio zasadowe skończywszy na wysoko zasadowych. Przy doborze należy zbadać wodę surową - parametry fizykochemiczne podstawowe. Kwasowość (pH) koagulantów oscyluje w zakresie 2 do 3, zatem zakwasza wodę... więcej»

Zmienność temperatury ścieków w otwartym bioreaktorze przepływowym (Piotr Bugajski, Grzegorz Kaczor )

Temperatura jest jednym z podstawowych czynników wpływających na przebieg procesów usuwania zanieczyszczeń zachodzących w oczyszczalniach ścieków. Dotyczy to zarówno małych indywidualnych, systemów oczyszczania, jak i większych zbiorczych oczyszczalni ścieków [1,2,3,4]. Temperatura ścieków ma wpływ na procesy zachodzące już w urządzeniach do oczyszczania mechanicznego, ponieważ wpływa na procesy sedymentacji i flotacji zanieczyszczeń mineralnych i organicznych. Natomiast największy wpływ wywiera ona na procesy zachodzące w urządzeniach do biologicznego unieszkodliwiania zanieczyszczeń, tzw. bioreaktorach. Wyższa temperatura ścieków w okresie letnim wpływa na wzrost efektywności oczyszczania, natomiast niższa w okresie zimowym (wynikająca z wychłodzenia ścieków w bioreaktorach) wpływa na spowolnienie procesów biologicznych [5,6,7]. Dotyczy to wskaźników zanieczyszczeń tlenowych, takich jak BZT5, ChZT, jak również biogennych (związków azotu i fosforu). Przyjmuje się, że temperatura ścieków w bioreaktorach poniżej 12ºC powoduje niedostateczną skuteczność usuwania związków azotu i fosforu. W aktualnie obowiązującym w Polsce Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 28 stycznia 2009 r., dotyczącym jakości ścieków odprowadzanych do środowiska, właśnie temperatura ścieków poniżej 12ºC w bioreaktorach pozwala nie uwzględniać wartości azotu ogólnego w ocenie pracy oczyszczalni ścieków [8]. W warunkach klimatycznych Polski, okres kiedy temperatura ścieków jest niższa od 12ºC może wynosić od 3 do nawet 5 miesięcy w ciągu roku, w zależności od regionu kraju. Szczególnie na południu kraju (w regionach górskich i podgórskich) okres zimowy jest znacznie dłuższy w porównaniu do zachodnich, czy północnych regionów kraju. Wiele systemów oczyszczania ścieków stosowanych w Polsce jest "zapożyczonych" z innych krajów. Technologia oczyszczania ścieków, która sprawdza się w warunkach cieplejszego klimatu, może nie osiągać wymaganych ... więcej»

Hybrydowe systemy hydrofitowe Część I. Humifikacja materiału organicznego (Zbigniew Dąbek)

W przydomowych hybrydowych systemach hydrofitowych (HSH) [7], reprezentowanych przez obiekty złożone z co najmniej dwóch filtrów wegetacyjnych o zmienionej konfiguracji (poziome i pionowe złoża), realizowany jest wysokosprawny system biologicznego rozkładu materiału organicznego. Generalną istotą systemu, obok złoża z przepuszczalnego materiału mineralnego, jest zasiedlenie złoża heliofitami (wynurzonymi roślinami bagiennymi), których system korzeniowy i proces transpiracji jest wystarczająco intensywny (nawet trzy-krotnie większy niż parowanie równoważnej do nasadzenia powierzchni wody). Heliofity zapewniają jednocześnie mineralizacje osadów organicznych, dzięki rozrastającym się wielokierunkowo kłączy i korzeni. Ryzosfera najczęściej stosowanych roślin bagiennych i wodolubnych makrolitów, to przede wszystkim sieć drenujących złoże przestrzeni napowietrzających, podpowierzchniowych i w głąb złoża. To sieć mikrosfer tlenowych przylegających bezpośrednio do kłączy i korzeni [9,10]. W doświadczalnej instalacji eksploatowanej na Stacji Badawczej Fitoremediacji, od 2006 r. prowadzono uprawy w podłożu inertnym, wieloletnich roślin nitrofitowych (z rodziny Oenotheraceae - Wiesiołkowate, rodzaju Epilobium-Wierzbownica) o budowie systemu korzeniowego w formie rozłogów, pozwalające na pozytywne rokowania skutecznej redukcji stężeń zanieczyszczeń. Substancje organiczne, dopływające wraz z separowanymi ściekami [4] na HSH, ulegają rozkładowi mikrobiologicznemu i enzymatycznemu utlenianiu [11], do form zezwalających na syntezę kwasów humusowych (HA). Przepuszczalność złoża inertnego (luźny materiał ceramiczny lub alternatywny), ulega w czasie eksploatacji, częstym zmianom. Podlega też mechanizmom powodującym wzrost efektywności redukcji stężeń zanieczyszczeń. W tym też rozumieniu, nie istnieje ograniczenie czasowe eksploatacji omawianego systemu, spowodowane rozkładem materiału organicznego. Zanieczyszczenia te, podczas długoletniej eksp... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2011-4

KUP TERAZ »

DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma

KUPUJĘ - 12h tylko 73.80 zł »

KUPUJĘ - 4h tylko 43.05 zł »

KUPUJĘ - 1h tylko 24.60 zł »

UWAGA! - Oferujemy również w atrakcyjnej cenie dostęp czasowy do archiwalnych e-zeszytów czasopism z wybranej branży

W numerze m.in.:

Badania mikrostacji uzdatniania wody w systemie eSpring (Witold Olszewski, Ewa Zborowska, Rafał Grochowski )

Woda dostarczana siecią wodociągową do odbiorców nie zawsze spełnia oczekiwania konsumentów. Dla producenta i dostawcy wody wodociągowej obligatoryjne są wymagania określone w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi [7]. W przypadku wód mineralnych, obowiązuje Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 kwietnia 2004 roku, w sprawie naturalnych wód mineralnych, naturalnych wód źródlanych i wód stołowych [8]. Wodociągi miejskie z powodu niedostatku dobrych jakościowo źródeł, korzystają z ujęć powierzchniowych, które są bezpośrednio narażone na skutki degradacji środowiska i są bardziej zanieczyszczone, niż wody podziemne [4,9]. Istotny problem w dystrybucji wody, zwłaszcza na terenie dużych miast i aglomeracji, gdzie systemy dystrybucji stanowią rozległe sieci wodociągowe, stanowią wtórne zanieczyszczenia, obniżone właściwości organoleptyczne i trudności związane z ciągłością utrzymania pewności bakteriologicznej wody. Subiektywna, nierzadko negatywna ocena jakości wody pobieranej z wodociągu przez konsumentów spowodowana jest przede wszystkim jej nieprzyjemnym zapachem, nieakceptowanym smakiem oraz podwyższoną barwą czy mętnością. Uzasadnia to poszukiwanie alternatywnych źródeł czystej, zdrowej, smacznej wody na potrzeby spożywcze, nie budzącej wątpliwości, co do jej jakości. Konsumenci coraz częściej korzystają z dostępnej w handlu wody butelkowanej, pobierają wodę z ujęć oligoceńskich, a także inwestują w zakup systemu doczyszczania wody wodociągowej. Jednym z wielu dostępnych rozwiązań jest mikrostacja uzdatniania wody wodociągowej w systemie eSpring. Przedmiotem tego artykułu jest analiza porównawcza jakości wody wodociągowej doczyszczanej w mikrostacji w systemie eSpring w odniesieniu do wody wodociągowej, wody oligoceńskiej z wybranego zdroju i dostępnych w sprzedaży wód butelkowanych różnych producentów. Zjawisko kontaminacji w przewodach sieci wodociągowej Problem... więcej»

Ocena wpływu sposobów wymiarowania hybrydowych systemów złoża ruchomego i osadu czynnego IFAS na projektowaną wielkość bioreaktora (Arkadiusz Grajlich)

Technologia złoża ruchomego MBBR (ang. Moving Bed Biofilm Reactors) jest rozwiązaniem pośrednim pomiędzy technologiami osadu czynnego i złóż biologicznych. Polega na wprowadzeniu do komór biologicznych kształtek, które zawieszone w oczyszczanych ściekach stanowią nośnik biomasy rozwijającej się w postaci błony biologicznej. Nośniki biomasy charakteryzują się niewielkimi wymiarami od kilku mm do kilku cm i wykonane są najczęściej z tworzyw sztucznych, choć mogą to być również inne materiały, np. materiały włókniste lub pianka poliuretanowa. Istotny jest dobór odpowiedniej gęstości tworzywa, najlepiej z przedziału 0,91÷1,05 kg/dm3 tak, aby po pokryciu błoną biologiczną o gęstości około 1,05 kg/dm3 uzyskać ciężar właściwy zbliżony do gęstości ścieków. W reaktorach SBR stosuje się nieco większe gęstości z uwagi na konieczność sedymentacji kształtek z biofilmem przed dekantacją ścieków oczyszczonych. Kształt nośników powinien być taki, aby zapewnić jak największą powierzchnię dostępną do rozwoju mikroorganizmów. Powierzchnia właściwa stosowanych kształtek waha się w szerokim przedziale 100÷1400 m2/m3 objętości nasypowej złoża. Błona biologiczna rzadko rozwija się na całej powierzchni nośników. W zależności od producenta kształtek przyjmuje się, że biofilm rozwija się głównie na ich wewnętrznych częściach, nie narażonych na ścieranie wynikające z ciągłego uderzania o siebie poszczególnych elementów złoża [1,2,3] lub, że aktywny wzrost biofilmu występuje na zewnętrznej powierzchni kształtki, gdzie następuje jego ciągłe ścieranie [4]. Uwzględniając powyższe założenia, przyjmuje się czynną powierzchnię właściwą nieco mniejszą, z przedziału od 80 do 1200 m2/m3. Maksymalne wypełnienie złożem ruchomym objętości reaktora uwarunkowane jest zapewnieniem swobodnego ruchu złoża. Stosuje się najczęściej wypełnienie od 7% do nawet 70% pojemności komory. Ruch kształtek w zależności od typu reaktora wywoływany jest za pomocą mieszadeł mechaniczn... więcej»

Główne trendy w elektronice użytkowej i rozwiązaniach biznesowych na CeBIT 2011 Podsumowanie targów - CeBIT 2011 Hannover (1-5.03.2011 r.)

Hannover: Na CeBIT 2011 zaprezentowane zostało pełne spektrum innowacji cyfrowego świata. W centrum uwagi - prócz architektury sieciowej typu cloud do użytku firmowego i prywatnego - znalazły się tablety PC i smartfony, rozwiązania mobilne dla firm oraz nowości związane z wprowadzeniem elektronicznych dowodów osobistych. Dużym zainteresowaniem cieszyły się też tematy związane z technologią 3D (z okularami i bez nich), bezpieczeństwem teleinformatycznym, technologią druku z wykorzystaniem infrastruktury opartej o cloud, inteligentnymi sieciami, a także ochrona zdrowia, zarządzanie ruchem drogowym oraz nowoczesne koncepcje energetyczne do budynków użytkowych i mieszkalnych. Firmy coraz chętniej wykorzystują... więcej»

Recenzja podręcznika napisanego pod redakcją Elżbiety Broniewicz, Joanny Godlewskiej i Rafała Miłaszewskiego pt: „Ekonomika i zarządzanie ochroną środowiska dla inżynierów” Białystok, Politechnika Białostocka 2009 (Piotr Jeżowski)

Recenzowany podręcznik jest obszernym, liczącym 258 stron, opracowaniem zbiorowym 9 autorów, specjalistów w zakresie technicznych, prawnych i ekonomicznych problemów ochrony środowiska i gospodarki wodnej. Podręcznik jest przeznaczony dla inżynierów oraz studentów kierunków inżynierii środowiska, ochrony środowiska, planowania przestrzennego i zarządzania produkcją. Podręcznik składa się z 4 części i 11 rozdziałów. Podział materiału na poszczególne rozdziały jest logiczny. Podręcznik napisany został jasnym i zrozumiałym językiem. Zaletą podręcznika są wykazy pytań i zagadnień oraz wykazy podstawowej literatury po każdej części pracy. Praca jest bogato ilustrowana tablicami i rysunkami. Podręcznik w głównej mierze przedstawia problematykę ekonomii środowiska i efektywności przedsięwzięć w ochronie środowiska oraz zagadnienia zarządzania środowiskiem na szczeblu krajowym, gminy i przedsiębiorstw zarówno od strony teoretycznej, jak i praktycznej. Recenzowany podręcznik prezentuje najnowszą wiedzę z zakresu ekonomii środowiska i za... więcej»

Zjawisko uderzenia hydraulicznego w gazociągu (Andrzej J. Osiadacz, Paweł Kaczyński )

Zjawisko uderzenia hydraulicznego powstaje w momencie gwałtownej zmiany parametrów przepływu płynu w przewodzie ciśnieniowym. Przyczyną zjawiska jest zgromadzona w płynącym strumieniu płynu energia kinetyczna, ulegająca zamianie na energię potencjalną ściśliwości cieczy i sprężystości rur. Skokowa zmiana wartości prędkości i strumienia masy przepływającego płynu powoduje miejscową zmianę udziałów energii kinetycznej i potencjalnej w energii całkowitej, co wyraża się wzrostem lub spadkiem ciśnienia. Wartość uderzenia zależy od szybkości przepływu płynu, różnicy ciśnienia, czasu przepływu fali powrotnej, materiału ścianki rury, oraz właściwości termodynamicznych płynu. Prędkość rozprzestrzeniania się fal zaburzeń zależy od właściwości płynu i przewodu. Ogólna zależność przedstawiająca prędkość dźwięku przedstawia poniższy wzór: (1) gdzie: c - prędkość fali ciśnienia, E - moduł Younga ścianki przewodu, D - średnica przewodu, e - grubość ścianki, ρ - gęstość płynu, K - moduł sprężystości objętościowej cieczy. Układ równań opisujący nieustalony przepływ gazu w gazociągu Do opisu szybkich zmian przepływu gazu w gazociągu najczęściej stosowany jest model hiperboliczny postaci: (2) gdzie: p - ciśnienie, t - czas, QN - strumień gazu, 2 1 c K D K e E ρ =  +      1 2 3 0 | | N N N N p Q t x Q p Q Q t x p α α α ∂ ∂ + = ∂ ∂ ∂ ∂ = + ∂ ∂ 2 1 2 3 2 N N c N A A f c DA ρ α α ρ ρ = = α = x - współrzędna, ρN - gęstość, c - prędkość dźwięku w gazie, f - współczynnik oporów hydraulicznych, D - średnica, A - pole przekroju. Przy tworzeniu powyższego modelu przyjęto następujące założenia: przepływ gazu jest nieustalony - zarówno średnia prędkość w dowolnym przekroju rurociągu jak i ciśnienie są funkcjami czasu. przepływ jednowymiarowy - długoś... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2011-3

KUP TERAZ »

DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma

KUPUJĘ - 12h tylko 73.80 zł »

KUPUJĘ - 4h tylko 43.05 zł »

KUPUJĘ - 1h tylko 24.60 zł »

UWAGA! - Oferujemy również w atrakcyjnej cenie dostęp czasowy do archiwalnych e-zeszytów czasopism z wybranej branży

W numerze m.in.:

Wybrane aspekty związane z zastosowaniem równania Manninga dla potrzeb szacowania ilości ścieków sanitarnych (Katarzyna Weinerowska-Bords)

Prawidłowe oszacowanie ilości ścieków sanitarnych odprowadzanych z danej jednostki administracyjnej jest niezmiernie istotnym zagadnieniem szeroko pojętej gospodarki komunalnej. Z oczywistych względów odgrywa ono znaczącą rolę nie tylko z punktu widzenia poprawnego i efektywnego funkcjonowania systemu kanalizacyjnego, ale ma swoje przełożenie także na inne zagadnienia, m.in. natury sanitarnej, technicznej, projektowej, ekologicznej. Wreszcie - co ma niebagatelne znaczenie - jest to element o bardzo silnym wpływie na kwestie formalno-prawne oraz ekonomiczno-finansowe, w tym problemy własności, rozliczeń pomiędzy gminami, odpowiedzialności za skutki błędnie podejmowanych decyzji itp. Jest więc oczywiste, że kwestia poprawności szacowania ilości ścieków w ogólności (w tym także ścieków sanitarnych), powinna być istotna zarówno dla "producentów" tych ścieków, jak i ich "odbiorców". Niestety, brak ścisłych uregulowań w kwestii metod określania ilości ścieków stwarza możliwość dość elastycznego podchodzenia do zagadnienia, a tym samym może prowadzić do znaczących zaniedbań, konfliktów między gminami, czy wreszcie błędnych oszacowań, mających bardzo często poważne konsekwencje finansowe. Wspomniany wyżej problem jest szczególnie wyraźny w przypadku relatywnie małych gmin, na których terenie brak jest oczyszczalni ścieków, i które to gminy odprowadzają swoje ścieki do gmin sąsiednich, takie oczyszczalnie posiadających. Tego rodzaju sytuacja (relatywnie częsta w realiach krajowych) może stać się potencjalnym źródłem konfliktu, o ile problem oceny ilości ścieków nie zostanie w akceptowalny dla obu stron sposób rozwiązany. Jest sprawą oczywistą, że obiektywnie idealnym rozwiązaniem w takim przypadku byłoby rozliczanie zobowiązań finansowych na podstawie rzeczywistych ilości ścieków sanitarnych odprowadzanych z gminy nieposiadającej oczyszczalni. Konieczne jest wówczas wykonywanie odpowiednich pomiarów ilości ścieków, najlepiej w postaci... więcej»

Podczyszczanie ścieków opadowych – rozwiązania, możliwości, efekty Część I. Charakterystyka ścieków opadowych. Usuwanie zawiesiny (Jadwiga Królikowska)

Z cyklem obiegu wody w przyrodzie związane są naturalne zjawiska opadów deszczu i śniegu. W warunkach nienaruszonych działalnością człowieka wody opadowe wsiąkają w grunt lub spływają po powierzchni i tworzą cieki wodne. Przyroda w naturalny sposób zorganizowała sobie gospodarowanie wodami opadowymi. Niestety intensywne antropogeniczne przekształcanie znacznych obszarów, budowa "betonowych" miast, zakłóciły naturalne wsiąkanie wód opadowych do gruntu. Rozbudowana sieć kanalizacyjna odprowadza niemal całą ilość wody do odbiorników. Przy długotrwałych, nawalnych deszczach rozwiązanie to jest jedną z ważniejszych przyczyn występowania katastrofalnych powodzi. Do historii przeszedł już okres, w którym wody opadowe można było traktować jako "umownie czyste". Wody (ścieki) opadowe zawierają znaczne ilości zawiesiny wraz z zagregowanymi zanieczyszczeniami takimi jak związki organiczne, metale ciężkie, bakterie itd. Problem ograniczenia niekorzystnego wpływu ścieków opadowych na środowisko gruntowe i wodne jest tematem wielu prac naukowobadawczych, również tej pracy. Polska przystępując do struktur unijnych była zobowiązana do dostosowania polskiego systemu prawnego do obowiązującego prawa UE we wszystkich dziedzinach. Podstawą przepisów UE jest zrównoważony rozwój, w Polsce obowiązkiem konstytucyjnym, a w UE ujęty w Europejskiej Polityce Ekologicznej. Ma ona na celu stworzenie takich warunków rozwoju, które pozwolą na zaspokojenie teraźniejszych potrzeb bez poświęcania zdolności przyszłych pokoleń do zaspokojenia swoich potrzeb. Działania Wspólnoty w obszarze ochrony środowiska opierają się na:  działaniach zapobiegawczych,  likwidacji powstałych szkód w środowisku, zwłaszcza u źródeł ich powstania,  zasadzie pokrywania kosztów szkód przez sprawcę. W myśl tego zasadą zrównoważonego rozwoju (gospodarowania) wodami deszczowymi jest zatrzymanie części lub całości deszczu na terenie, na który deszcz spadł, powo... więcej»

Odżelazianie i odmanganianie wód podziemnych w złożach chalcedonitowych (Joanna Jeż-Walkowiak, Marek M. Sozański, Łukasz Weber)

Zaostrzenie wymagań stawianych wodzie do picia powoduje konieczność intensyfikacji technologii uzdatniania wód podziemnych w wielu wodociągach w Polsce. WHO ustaliło zalecane wartości stężeń żelaza i manganu w wodzie przeznaczonej do picia na poziomie 0,3 mgFe/L i 0,1 mgMn/L [1]. Zjednoczona Europa zaostrzyła te wytyczne przyjmując za maksymalne, dopuszczalne stężenia wartości 0,2 mgFe/L i 0,05 mgMn/L [2]. Te wartości są również obowiązującymi w Polsce na podstawie Rozporządzenia Ministra Zdrowia, dotyczącego wymagań stawianych wodzie przeznaczonej do spożycia przez ludzi [3]. Układ technologiczny uzdatniania wód podziemnych w polskich zakładach uzdatniania wody składa się zwykle z procesów napowietrzania i filtracji pospiesznej [4]. Stosowane złoża filtracyjne powinny charakteryzować się wysoką efektywnością usuwania żelaza i manganu i nie stwarzać trudności eksploatacyjnych. Nie bez znaczenia są koszty zakupu złoża i koszty eksploatacyjne, związane z procesem płukania. Rodzaj materiału filtracyjnego i właściwie dobrane parametry procesowe filtracji decydują o efektywności procesu uzdatniania [5,6]. Do najczęściej wykorzystywanych w uzdatnianiu wód podziemnych złóż filtracyjnych należą złoża kwarcowe, antracytowo-kwarcowe i złoża oksydacyjne. Ekonomicznie uzasadnionym rozwiązaniem jest usprawnienie procesu filtracji poprzez wymianę starych złóż filtracyjnych na nowe, bardziej efektywnie usuwające żelazo i mangan, materiały filtracyjne. Celem opisanych w tym artykule badań było ustalenie parametrów procesu filtracji przez złoże chalcedonitowe oraz określenie wpływu prędkości filtracji na efektywność procesu. Przedmiot, zakres i metodyka badań Przedmiotem badań jest chalcedonit - nowe naturalne złoże filtracyjne. Chalcedonit wydobywany jest w kopalni Inowłódz, eksploatującej złoże "Teofilów". Skałę chalcedonitową buduje w większości krzemionka bezpostaciowa o reaktywnym charakterze (około 95%). Ponadto w skład chalcedonitu wc... więcej»

Badania użytkowanych gazowych przepływowych ogrzewaczy wody (Grzegorz Czerski, Czesław Butrymowicz, Zbigniew A. Tałach)

W Polsce do przygotowania ciepłej wody użytkowej najczęściej wykorzystuje się gazowe urządzenia grzewcze. Są to przede wszystkim przepływowe ogrzewacze wody, a ich ilość szacuje się na ok. 2 mln zainstalowanych urządzeń. W większości są to urządzenia typu B z otwartą komorą spalania, czyli pobierające powietrze do spalania z pomieszczenia, w którym pracują i wyprowadzające spaliny na zewnątrz pomieszczenia. Ich niewłaściwie użytkowanie grozi zatruciem produktami spalania a czasami nawet utratą życia. Dodatkowe zagrożenie stanowi fakt, iż często są to urządzenia przestarzałe, kilkunastoletnie a nawet kilkudziesięcioletnie wymagające natychmiastowej wymiany. Tradycyjne gazowe przepływowe ogrzewacze wody wyposażone są w przerywacz ciągu a spaliny odprowadzane są na zasadzie ciągu naturalnego w przewodzie kominowym (urządzenie Typu B1). Przerywacz ciągu wpływa zarówno na pracę urządzenia gazowego, jak i działanie wentylacji grawitacyjnej i układu odprowadzania spalin [1]. Powszechnie w naszym kraju stosowane są jeszcze w mieszkaniach urządzenia starego typu, wyposażone w palniki inżekcyjne (PG6 a nawet PG4), w których zapalenie płomienia jest dokonywane poprzez palnik dyżurny (tzw. świeczkę). Płomień dyżurny zużywa ok. 150÷200 m3 gazu w ciągu roku [2]. Sprawność tych urządzeń przy nominalnej mocy wynosi ok. 80%. Oferowane obecnie na rynku gazowe przepływowe ogrzewacze wody z otwartą komorą spalania mają moce znamionowe od ok. 15 do 30 kW i sprawności cieplną rzędu 84÷87%. Są to urządzenia wiszące, o małych gabarytach, wyposażone najczęściej w automatyczny zapłon, posiadające możliwość regulowania temperatury i wydajności ogrzewanej wody. Automatyczny zapłon dokonywany jest przy pomocy iskry wytwarzanej dzięki baterii lub hydrogeneratora (turbinki napędzanej przepływem wody). Urządzenia te są wyposażone w czujnik odwrócenia ciągu, który odcina dopływ gazu w razie wypływu spalin do pomieszczenia. Należy jednak zwrócić uwagę, że nie... więcej»

Kluczowe zagadnienia modelowania matematycznego systemów kanalizacyjnych na przykładzie dużej sieci ogólnospławnej (Maciej Grzenda, Lothar Fuchs, Thomas Beeneken, Norbert Wronowski)

W ciągu ostatnich lat miasta są coraz częściej nawiedzane przez powodzie i podtopienia. Przyczyn tego stanu rzeczy należy szukać nie tylko w zmianach klimatycznych, ale również w coraz intensywniej postępującym w okresie ostatnich dziesięcioleci zamykaniu nawierzchni na obszarach miejskich zlewni. Sieci kanalizacyjne, których część pochodzi jeszcze z XIX stulecia, przez długi okres były w stanie dać sobie radę z tymi dodatkowymi spływami, ponieważ nasi przodkowie zbudowali je z hojnym zapasem i dzięki temu stworzyli wystarczające rezerwy pojemności. Teraz rezerwy te są często już wyczerpane, a zwymiarowanie sieci przy wykorzystaniu zwykłego postępowania przyniosłoby w wyniku średnice, których nie dałoby się już uzasadnić ekonomicznie. Ponadto, zwłaszcza w przypadku systemów kanalizacji ogólnospławnej, wymagania dotyczące częstotliwości zrzutów zmieniły się w znaczący sposób, tak, że nieraz konieczne są dodatkowe zbiorniki retencyjne, aby spełnić wymagania stawiane obecnie zrzutom w kanalizacji ogólnospławnej. Zwykłe ręczne obliczanie nie daje już możliwości sprawdzenia wydajności hydraulicznej sieci kanalizacyjnych, względnie rejestrowania zrzutów z kanalizacji ogólnospławnej. Konieczne jest tutaj zastosowanie modeli sieci kanalizacyjnych, które są w stanie precyzyjnie odzwierciedlić kompleksowe procesy. Praca prezentuje praktyczne doświadczenia z realizacji projektu modelowania dla dużego systemu kanalizacji ogólnospławnej. W pierwszej części zawarto dyskusję zasad symulacji pracy systemów kanalizacyjnych i możliwości wykorzystania stworzonych modeli. Część ta stanowi podstawę dla prezentacji zagadnień gromadzenia danych koniecznych dla procesu budowy i kalibracji modelu oraz samego procesu kalibracji modelu i realizacji analiz długookresowych. 2. Problem modelowania systemów kanalizacyjnych Celem modelowania systemów kanalizacji jest odwzorowanie ich zachowania w różnych warunkach. Już w odległej przeszłości, wykorzystywan... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2011-2

KUP TERAZ »

DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma

KUPUJĘ - 12h tylko 73.80 zł »

KUPUJĘ - 4h tylko 43.05 zł »

KUPUJĘ - 1h tylko 24.60 zł »

UWAGA! - Oferujemy również w atrakcyjnej cenie dostęp czasowy do archiwalnych e-zeszytów czasopism z wybranej branży

W numerze m.in.:

Strefy kontrolowane gazociągu wybudowanego technologią wiercenia kierunkowego pod terenem leśnym (Andrzej Barczyński, Henryk Grabowski)

Gazowe sieci przesyłowe i dystrybucyjne, jako inwestycje liniowe przechodzą przez tereny o zróżnicowanym statusie własnościowym (np. grunty prywatne samorządowe, jednostki państwowe) i ochronnym (np. parki, lasy, Natura 2000). Przed rozpoczęciem projektowania inwestycji liniowej należy uzyskać decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (WZZT), o które inwestor występuje zgodnie z ustawą o zagospodarowaniu przestrzennym [3] do właściwego organu samorządu terytorialnego. Jeżeli dla terenu planowanej budowy uchwalony jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, to decyzję WZZT wydaje odpowiedni organ administracji terenowej, po zasięgnięciu odpowiednich opinii. W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub gdy plan ten nie ma charakteru obowiązującego, projekt decyzji WZZT, przygotowany przez osobę posiadającą uprawnienia urbanistyczne, podlega rozpatrzeniu w trybie rozprawy administracyjnej, po zasięgnięciu odpowiednich opinii. Treść wniosku o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu określa art. 41, ust. 2 ustawy [3]. W przypadku budowy gazociągu przez tereny leśne właściwym do wydania opinii do projektu WZZT jest Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych, na podstawie delegacji w art. 5.1 ustawy [7]. Przy zastosowaniu tradycyjnej metody ułożenia gazociągu (metoda wykopowa) przez tereny leśne należy się liczyć z koniecznością załatwienia lub wykonania następujących spraw:  wymagana jest wycinka lasu przed budową (pas technologiczny) dla zapewnienia prac montażowych,  w czasie eksploatacji gazociągu jest konieczne wydzielenie pasa gruntu, o szerokości po 2 m z obu stron osi gazociągu, bez drzew i krzewów oraz określenie strefy kontrolowanej [9],  zmiana sposobu użytkowania gruntu z leśnej na inną, w związku z zabudowywaną infrastrukturą podziemną, co szczególnie jest trudne do zrealizowania w przypadku, gdy teren ma status "NATURA 2000",... więcej»

WAŻNIEJSZE IMPREZY NAUKOWO-TECHNICZNE ORGANIZOWANE PRZEZ POLSKIE ZRZESZENIE INŻYNIERÓW I TECHNIKÓW SANITARNYCH

L.p. Ty t u ł Oddział PZITS (Organizator) Termin i miejsce 1. Przepisy dozoru technicznego dotyczące zbiorników ciśnieniowych, kotłów, zaworów bezpieczeństwa i urządzeń transportu bliskiego. Spotkanie otwarte Oddział Szczecin zywuszko.pzits@interia.pl 1.03. Szczecin 2. Wentylacja i klimatyzacja. Przyczyny i skutki błędów projektowych projektu. Seminarium szkoleniowe Oddział ł Katowice www.pzits.com.pl 1.03. 3.03. 3. Zarządzanie gospodarką odpadami w świetle prawa i praktyki. XX Warsztaty szkoleniowe Oddział Wielkopolski w Poznaniu www.pzits-cedeko.com.pl 9-12.03. Zakopane 4. Instalacje na gaz płynny LPG w budownictwie. Seminarium szkoleniowe Oddział Katowice www.pzits.com.pl 10.03. 5. Aktualne wymagania z zakresu instalacji wod-kan, cieplnych, wentylacji i gazowych po nowelizacji warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Seminarium szkoleniowe Oddział Katowice www.pzits.com.pl 16.03. 17.03 6. Nowe rozwiązania techniczne w inżynierii sanitarnej: instalacje wewnętrzna centralnego ogrzewania , c.w.u.; instalacje wewnętrzne kanalizacji niskoszumowej; nowe technologie wykonawstwa sieci ciepłowniczych z rur preizolowanych; systemy ogrzewania i chłodzenia płaszczyznowego. Seminarium szkoleniowe Oddział ł Katowice www.pzits.com.pl 22.03. 31.03. 24.03. październik 5.04. 7. Prawo ochrony środowiska- gospodarowanie zasobami środowiska w warunkach zrównoważonego rozwoju - zagospodarowanie wód deszczowych Seminarium szkoleniowe Oddział Katowice www.pzits.com.pl 23.03. 24.03. 8. Prawo ochrony środowiska - gospodarka odpadami w firmach remontowo-budowlanych. Seminarium szkoleniowe Oddział Katowice www.pzits.com.pl 29.03. 9. Seminaria szkoleniowe w branży sanitarnej (4) Oddział Kielce tel. 41 3449061 I kw. 10. Forum gazownicze ... więcej»

Uwagi o wykładzinach CIPP (Andrzej Kolonko, Cezary Madryas)

Renowacje przewodów z zastosowaniem wykładzin CIPP należą do najczęściej stosowanych technologii odnowy infrastruktury sieciowej. Szacuje się, że w Niemczech udział tej technologii w odnowie przewodów kanalizacyjnych przekracza już 50% [15] (a jak to podano w [10] 80%, co wydaje się mało prawdopodobne). Na dzień dzisiejszy, w Polsce brak jest aktualnych danych statystycznych dotyczących aplikowanych technologii renowacji. Prace przy ich gromadzeniu prowadzi zespół prof. Mariana Kwietniewskiego z Politechniki Warszawskiej, co pozwala przypuszczać, że wkrótce zostaną one opublikowane. Mimo braku takich danych, temat rehabilitacji technicznej przewodów kanalizacyjnych z zastosowaniem wykładzin CIPP, ze względu na ich częste stosowanie również w naszym kraju, budzi uzasadnione zainteresowanie środowiska. Czytając publikacje pojawiające się w różnych wydawnictwach można odnieść wrażenie, że pewne sprawy wymagają uściślenia i uporządkowania. To właśnie jest celem tego opracowania, w którym nie omawia się zagadnień elementarnych gdyż można je znaleźć w innych opracowaniach [6,9]. 2. Podstawowe pojęcia Wykładziny CIPP, które są tworzone z włókniny poliestrowej o strukturze filcowej (wzmacnianej lub nie wzmacnianej innymi materiałami), względnie z maty z włókien szklanych, nasyconych jedną z wielu możliwych do zastosowania żywic syntetycznych, nazywane są bardzo różnie co prowadzi często do nieporozumień. Dokumentem regulującym problem nazewnictwa jest norma PNEN 13689 "Zalecenia dotyczące klasyfikacji i projektowania systemów rurowych z tworzyw sztucznych stosowanych do renowacji" [20]. Norma ta jest europejskim dokumentem przewodnim, w którym zdefiniowano rodziny technik renowacyjnych, stosowanych do bezciśnieniowych i ciśnieniowych rurociągów z wykorzystaniem rur, kształtek i wyposażenia z tworzyw sztucznych. Dokument ten został opracowany przez Komitet Techniczny CEN/TC 155 "Systemy przewodów rurowych i rur osłonowych z tworzyw ... więcej»

Skuteczność oczyszczania ścieków w oczyszczalniach przydomowych z osadem czynnym i złożem biologicznym (Małgorzata Makowska, Bartosz Drapiński)

Poważnym problemem na terenach wiejskich jest odprowadzanie i unieszkodliwianie ścieków. Coraz powszechniejsze stało się zaopatrzenie ludności w wodę z sieci wodociągowych (64% gospodarstw), co spowodowało znaczny wzrost ilości powstających ścieków. Jednak tylko 18% gospodarstw (22,6% ludności) na terenach wiejskich korzysta z sieci kanalizacyjnej, a 25,7% z oczyszczalni ścieków [12]. Zabudowa charakteryzuje się tam bardzo dużym rozproszeniem, co sprawia, że budowa zbiorczych sieci kanalizacyjnych jest inwestycją niezwykle kosztowną. Magazynowanie ścieków w zbiornikach bezodpływowych i ich wywożenie do często odległej zbiorczej oczyszczalni ścieków jest też stosunkowo drogie. W tej sytuacji bardzo dobrym rozwiązaniem jest budowa przydomowych oczyszczalni ścieków, co umożliwia zbieranie i unieszkodliwianie ścieków w miejscu, w którym powstają. Przydomowe oczyszczalnie ścieków (POŚ) to systemy obsługujące nie więcej niż 50 mieszkańców (PN-EN 12566). Przy zużyciu wody od 100 do 150 dm3/Md odpowiada to przepustowości od 5 do 7,5 m3/d. W Polsce liczba POŚ osiągnęła w 2008 r. ok. 50 tys. szt. Co oznacza, że korzysta z nich ok. 1% ludności. Dla porównania, w Niemczech pracuje ok. 2 mln takich systemów, a w USA z POŚ korzysta 25-30% ludności [11]. Ocenia się, że w Europie będzie pracowało w przyszłości ok. 10 mln POŚ [2]. W Polsce systemy te będą obsługiwały ok. 10% ludności. W krajach wysokorozwiniętych stosuje się coraz powszechniej - oprócz najprostszych rozwiązań, jakimi są osadniki gnilne z drenażami rozsączającymi lub filtrami piaskowymi - urządzenia na wyższym poziomie technologicznym (osad czynny, złoża biologiczne, reaktory hybrydowe). Zapewniają one większą skuteczność oczyszczania ścieków, jednak wymagają umiejętnej i fachowej eksploatacji [4], umożliwiającej niezawodną pracę [6], ustalili odsetek przekroczeń dopuszczalnych wartości ChZT na podstawie ponad 2700 przebadanych POŚ z osadem czynnym i złożem biologicznym, na ... więcej»

Zastosowanie schematu McCormacka do wyznaczenia parametrów fali obniżenia w kanale dopływowym do przepompowni ścieków (Michał Szydłowski, Justyna Machalińska, Piotr Zima)

W pracy przedstawiono metodę, wyniki oraz praktyczne zastosowanie numerycznych obliczeń hydraulicznych fali obniżenia w kanale otwartym. Fala taka może powstać w korycie między innymi wskutek nagłego zwiększenia przepływu w dolnym biegu kanału, by następnie zacząć przemieszczać się pod prąd. Zjawisko takie może zostać wywołane nagłym włączeniem układu pompowego zlokalizowanego na odpływie z kanału. Z tego typu układami hydraulicznymi można spotkać się w sieciach kanałów melioracyjnych i kanalizacyjnych, gdy warunki zewnętrze nie pozwalają na grawitacyjne odprowadzanie wody lub ścieków z kolektora. Fala obniżenia, czyli znaczne, miejscowe obniżenie poziomu zwierciadła w przekroju kanału przed pompownią może zakłócić jej pracę, a nawet spowodować wyłączenie pomp z powodu chwilowego przekroczenia minimalnego poziomu wody. W skrajnej sytuacji może się nawet okazać, że przy źle dobranej lub niewłaściwie sterowanej pompowni dopływ wody jest zbyt mały w stosunku do chwilowej wydajności pomp, co grozi lokalnym opróżnieniem kanału. Z tego powodu ważne jest, aby w projektowanych układach hydraulicznych kanałów otwartych z pompowym odprowadzaniem wody lub ścieków z kolektora zbiorczego, wyznaczyć parametry fali spiętrzenia i dokonać oceny wpływu pracy pompowni na hydrauliczne warunki przepływu w kolektorze. Rys. 1. Schemat lokalizacji kanału dopływowego i kolektora głębokowodnego Kana dop ywowy Oczyszczalnia cieków D bogórze Kolektor g bokowodny Przepompownia Zatoka Pucka 54 GAZ, WODA I TECHNIKA SANITARNA ■ LUTY 2011 Wspomniany problem przedstawiono na przykładzie przepływu ścieków oczyszczonych na końcowym odcinku kanału otwartego doprowadzającego ścieki z Oczyszczalni Ścieków Dębogórze do przepompowni w Mechelinkach (gm. Kosakowo, woj. pomorskie). Zadaniem tej pompowni jest tłoczenie oczyszczonych ścieków komunalnych z miasta Gdyni, przez podwodny kolektor, do Zatoki Puckiej. Hydrauliczne charakterystyki morskiego fragmentu... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2011-1

KUP TERAZ »

DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma

KUPUJĘ - 12h tylko 73.80 zł »

KUPUJĘ - 4h tylko 43.05 zł »

KUPUJĘ - 1h tylko 24.60 zł »

UWAGA! - Oferujemy również w atrakcyjnej cenie dostęp czasowy do archiwalnych e-zeszytów czasopism z wybranej branży

W numerze m.in.:

Ekspertyzy konstrukcyjne kolektorów kanalizacyjnych (Andrzej Kuliczkowski, Emilia Kuliczkowska)

Często uważa się, iż badania kanałów techniką video są wystarczające do dokonania wyboru odpowiedniej technologii ich odnowy. Dalej pokazano, iż w niektórych przypadkach przed podjęciem decyzji o potrzebie ich odnowy konieczne jest wykonanie ekspertyzy konstrukcyjnej. Ekspertyza konstrukcyjna może wykazać, że mimo zaobserwowania pewnych uszkodzeń w badanym kanale, np. korozji jego ścian wewnętrznych, z uwagi na wyższy od wymaganego współczynnik bezpieczeństwa konstrukcji tego kanału, jego odnowa nie jest konieczna. Z kolei w przypadku gdy ekspertyza konstrukcyjna wykaże iż odnowa jest niezbędna, jej wyniki umożliwią dobór bardziej efektywnej ekonomicznie technologii odnowy kanału, w tym np. grubości powłoki odnowieniowej niż gdyby miało to miejsce w alternatywnym przypadku braku ekspertyzy, a tym samym braku dokładnych informacji o parametrach materiałowych, geometrycznych i wytrzymałościowych kanału przewidzianego do odnowy, w tym o stanie technicznym kanału od strony zewnętrznej (niemożliwym do zbadania kamerą video). Problematyka ekspertyz konstrukcyjnych przewodów kanalizacyjnych wraz z przykładami trzech różnych ekspertyz została zaprezentowana m.in. w [1], a przewodów wodociągowych w [2]. Poniżej po uzasadnieniu celowości wykonywania ekspertyz konstrukcyjnych przewodów kanalizacyjnych opisano kolejne dwa skrajnie różne przykłady ekspertyz kanalizacyjnych, jeden wskazujący w sytuacji gdy już planowano odnowę poszukując optymalnej technologii, iż odnowa nie jest konieczna oraz drugi, gdy wstępnie planowano jedynie uszczelnienie nieszczelnych złączy rur, a okazało się iż jest konieczna bezwykopowa odnowa kanału w wersji rekonstrukcyjnej. 2. Możliwości oceny stanu technicznego przewodów kanalizacyjnych w oparciu o wyniki ich badań techniką video W zdecydowanej większości przypadków brak jest możliwości dokonania oceny bezpieczeństwa konstrukcji przewodów kanalizacyjnych w oparciu o wyniki ich badań techniką video. Kamera... więcej»

Projektowanie wielopompowych układów kanalizacyjnych o złożonej strukturze (Maciej Ways)

Problem projektowania złożonych układów kanalizacyjnych, zasilanych periodycznie pompami w n punktach, pojawił się w inżynierii sanitarnej przed kilkudziesięciu laty, w związku z gwałtownym upowszechnieniem pompowni ścieków. Zaczęto je stosować nie tyle do lokalnego podniesienia rzędnej kanału grawitacyjnego, co do współpracy z często coraz bardziej złożoną siecią przewodów tłocznych i pompowni [1]. Co prawda już wcześniej znane i stosowane były podobne, z punktu widzenia hydrauliki, układy ujęć wody podziemnej złożone z n studzien, połączonych wspólną siecią przewodów [2]. Z wielu powodów były one jednak łatwiejsze do projektowania, przy czym przyczyną podstawową była, jak się wydaje, stosunkowo ograniczona liczba studzien i typów pomp, co projektantom stwarzało możliwość analizowania wszystkich możliwych stanów obliczeniowych metodą przeglądu zupełnego. Dodatkowym ułatwieniem był w tym przypadku praktyczny brak jakichkolwiek (prócz ekonomicznych) ograniczeń w zakresie prędkości i czasu przepływu, długie cykle i stabilna praca pomp głębinowych, niewielka rozległość układów przy znacznej głębokości studzien i stosunkowo duże średnice. Powodowało to, że w układach tych statyczne wysokości podnoszenia dominowały nad dynamicznymi i ewentualne błędy projektowe tylko w skrajnych przypadkach owocowały zauważalnymi negatywnymi konsekwencjami eksploatacyjnymi. Projektowanie układów kanalizacyjnych, zasilanych działającymi periodycznie (bądź wręcz sporadycznie) pompami, było już w Polsce tematem licznych opracowań i publikacji, z których część wymieniono w piśmiennictwie [3-15]. Sprawa nie doczekała się jednak powszechnie stosowanej i aprobowanej przez środowisko metodologii, co zarówno mało doświadczonym projektantom jak i rutyniarzom stojącym na straży starych i sprawdzonych rozwiązań, stwarza trudne do pokonania bariery. Co prawda generalnie w budownictwie doczekaliśmy czasów totalnej dominacji procedur prawno-biurokratycznych nad ... więcej»

Specjacja metali ciężkich w komunalnych osadach ściekowych na przykładzie wybranej oczyszczalni ścieków (Jarosław Gawdzik)

Wpływ substancji chemicznych na organizmy żywe zależy nie tylko od całkowitej zawartości tych substancji w środowisku, ale przede wszystkim od form i postaci, w której się znajdują. Zróżnicowane formy fizyczne i chemiczne danego pierwiastka nazywamy specjacją, zaś analiza specjacyjna to identyfikacja tych form i ich ilościowe oznaczanie w badanym obiekcie. Nowoczesne techniki analityczne umożliwiają obecnie precyzyjne określenie stężenia form mobilnych - które migrują z osadu do nawożonej gleby bądź rekultywowanego gruntu, co ma istotne znaczenie z punktu widzenia oceny ryzyka skażenia [2]. Uzasadnione jest również oznaczenie niemobilnych form metali ciężkich, nie mających istotnego znaczenia w aspekcie toksykologicznym (w określonych warunkach środowiskowych). W literaturze fachowej można znaleźć liczne prace z zakresu badań nad sekwencyjną ekstrakcją metali ciężkich z gleb, osadów ściekowych i rzecznych (morskich) oraz z kompostów. Przykłady tych prac przedstawiono w załączonym spisie piśmiennictwa [4-6,15]. Problematyka specjacyjna pojawiła się wówczas, gdy stwierdzono, że różne związki tego samego pierwiastka mogą mieć odmienne oddziaływanie na organizm ludzki. Świadomość tego faktu spowodowała szersze zainteresowanie analizą specjacyjną zarówno w środowiskach naukowych, jak i tych związanych z przemysłem i gospodarką. Obecnie specjację wykorzystuje się przede wszystkim do [14]:  określenia toksycznego działania poszczególnych pierwiastków, a zwłaszcza metali ciężkich na ekosystem,  badań naukowych nad problematyką obiegu i przemian pierwiastków w przyrodzie, co wykorzystuje się do opracowania odpowiednich modeli, np.: migracji zanieczyszczeń,  przebiegu procesów technologicznych, których wydajność i efektywność zależna jest od obecności odpowiedniej formy metalu. Ekstrakcja sekwencyjna (tab. 1) jest bardzo często stosowaną metodą frakcjonowania gleb, osadów oraz odpadów. Posiada ona również wa... więcej»

TARGI W EKO-KLIMACIE ZAKOŃCZONE

Prezentacja najnowszych rozwiązań z zakresu ochrony środowiska i gospodarki komunalnej, pokazy maszyn w ruchu, rozmowy biznesowe prowadzone na stoiskach oraz blisko 50 specjalistycznych konferencji i warsztatów - tak wyglądały tegoroczne edycje Międzynarodowych Targów Ochrony Środowiska POLEKO oraz Międzynarodowych Targów Techniki Komunalnej KOMTECHNIKA, które odbyły się w Poznaniu w dniach 23-26 listopada 2010 r. Na cztery dni Poznań zamienił się w europejskie centrum informacji związanej z ekologią, efektywnym wykorzystaniem energii oraz gospodarką odpadami i recyklingiem. Ekspozycja targów POLEKO i KOMTECHNIKA zajęła łącznie powierzchnię ponad 15.000 m2 i zgromadziła około 700 wystawców i firm reprezentowanych z 20 krajów: Austrii, Australii, Belgii, Czech, Danii, Finlandii, Francji, Holandii, Japonii, Kanady, Lichtensteinu, Luksemburga, Niemiec, Norwegii, Polski, Szwajcarii, Szwecji, Ukrainy, Wielkiej Brytanii i Włoch. Honorowy patronat nad tegoroczną edycją targów POLEKO objął Minister Środowiska, dr hab. inż. Andrzej Kraszewski. Ekspozycję targową odwiedziło blisko 20 tysięcy zwiedzających. Mieli oni okazję zapoznać się z prezentowanymi przez wystawców najnowszymi produktami i technologiami z zakresu ochrony środowiska. Targi cieszyły się też ogromnym zainteresowaniem mediów tak branżowych, jak i lokalnych oraz ogólnopolskich. W sumie akredytowało się blisko 300 dziennikarzy. Podczas Gali Otwarcia rozdano prestiżowe wyróżnienia: Złote Medale i nagrody Acantus Aureus. Złotym Medalem, wyróżnieniem przyznawanym najlepszym targowym produktom, uhonorowano 9 firm w ramach targów POLEKO oraz 3 uczestniczące w targach KOMTECHNIKA. W gronie laureatów Złotego... więcej»

WYDARZENIA

"Ekologiczne oskary" przyznane.Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Okręgu Częstochowskiego SA jako jedyny przedstawiciel Polski, zostało nominowane przez Ministerstwo Środowiska do nagrody Europa EMAS Awards 2010. Nagroda ta przyznawana jest przez Dyrekcję Generalną ds. Środowiska Komisji Europejskiej firmomorganizacjom, które jako priorytet traktują zagadnienia ekologii i w każdym aspekcie swojej działalności zwracają szczególną uwagę na ochronę środowiska. System ekozarządzania i audytu EMAS w Wodociągach został wdrożony we wrześniu 2008 r. Przedsiębiorstwo wpisano do rejestru krajowego i unijnego EMAS jako dwunastą firmę w kraju, przy czym pierwszą z branży wodociągowej i do chwili obecnej jedyną oraz pierwszą firmę z regionu częstochowskiego. Funkcjonujący w Przedsiębiorstwie system zarządzania środowiskowego stanowi narzędzie zarówno ciągłej i systematycznej poprawy efektywności działalności środowiskowej jak również zapewniają transparentność i jawność funkcjonowania. European EMAS Awards jest nagrodą przyznawaną "najlepszym z najlepszych", jest to "ekologiczny oskar". Już sama nominacja jest ogromną nobilitacją. Nagrodę odebrał osobiście Prezes Zarządu - Andrzej Babczyński.Nagroda ta przyznawana jest w kilku kategoriach: mikro, małym, średnim, dużym przedsiębiorstwom oraz przedsiębiorstwom z sektora publicznego - małym i dużym. Wodociągi były nominowane w kategorii duże przedsiębiorstwo sektora publicznego. Ogółem nominowanych z... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »