Twój ProfilKliknij, aby zalogować »
Jesteś odbiorcą prenumeraty plus
w wersji papierowej?
Oferujemy Ci dostęp do archiwalnych zeszytów prenumerowanych czasopism w wersji elektronicznej
AKTYWACJA DOSTĘPU! »
Twój koszyk
|
| Twój koszyk jest pusty |
BĄDŹ NA BIEŻĄCO -
Zamów newsletter!
r e k l a m a
r e k l a m a
CZASOPISMA WIELOBRANŻOWE »AURA
(ang. ENVIRONMENT PROTECTION)
Czasopismo Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych NOT (FSNT NOT)
rok powstania: 1973
Miesięcznik
Kształtowanie i ochrona środowiska. Popularyzacja ochrony wód, powietrza i gleby oraz walki z hałasem i wibracjami. Stan środowiska, jego zagrożenia oraz metody i rozwiązania służące jego poprawie. Szeroki wachlarz problemów etycznyc... więcej »
Artykuły naukowe zamieszczane w czasopiśmie są recenzowane.
Prenumerata
2011-12
|
 DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma W numerze m.in.: |
Odrodzenie PTT
(Jerzy SZILDER)
"Kronika odrodzenia PTT 1981-
1989" autorstwa Stefana Maciejewskiego,
jest udokumentowaniem historii
wskrzeszania Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego,
kontynuatora Towarzystwa
Tatrzańskiego, pierwszego w Polsce stowarzyszenia
turystycznego, które działało
w latach 1873-1950. "Kronika…"
jest pierwszym tomem serii "Zeszyty
Historyczne". Nie jest przypadkiem, że
pozycja ta została wydana teraz. W tym
roku przypada bowiem 30 rocznica odrodzenia
PTT oraz 22 rok nieprzerwanej
formalnoprawnej działalności jako organizacji
pożytku publicznego. Historię
reaktywowania PTT przybliżyliśmy na
łamach AURY nr 10/2011. "Kronika"
skupia się na niesprzyjających okolicznościach
komunistycznej rzeczywistości
i pozwala zrozumieć, jak skomplikowane
było to przedsięwzięcie.
Lic...
więcej»
Usuwanie drzew rosnących na drodze
(Wojciech RADECKI)
Pytanie: Czy usunięcie drzew, które wyrosły na drodze gminnej
lat, zezwolenia,
czy jest obciążone opłatami i czy organ udzielający zezwolenia
może je uzależnić do dokonania nasadzeń zastępczych?
Urząd Gminy Wołczyn
Odpowiedź: Przedstawiony mi do rozważania problem prawny jest
dość nietypowy. Otóż na nieutwardzonej drodze gminnej prowadzącej
do pól uprawnych wyrosły drzewa, właśnie na drodze, a nie
na poboczu czy w pobliżu drogi. Przez wiele lat one nikomu nie
przeszkadzały, ale kiedy we wsi pojawił się ciężki sprzęt rolniczy
okazało się, że drzewa utrudniają dojazd do pól. Konieczność usunięcia
tych drzew jest zrozumiała, ale one przekroczyły już wiek
10 lat, a wobec tego pojawiają się trzy pytania:
1) czy usunięcie tych drzew w ogóle wymaga zezwolenia, skoro
droga nie jest miejscem, w którym by mogły rosnąć drzewa; owszem,
one mogą rosnąć "przy" drodze, ale nie "na" drodze,
2) jeżeli wymaga zezwolenia - czy za opłatą, czy bez opłaty,
czy organ udzielający zezwolen...
więcej»
Politycy nie interesują się ochroną środowiska
(Edward GARŚCIA)
W IV kwartale 2011 roku przyszedł na świat siedmiomiliardowy
mieszkaniec naszej planety. Liczba
i tempo imponujące, bo przecież jeszcze 500
lat temu zasiedlało Ziemię około 500 mln osób.
W ciągu następnych 300 lat liczba ta powiększyła się do miliarda.
Kolejne podwojenie, czyli dwa miliardy ludzi, nastąpiło po
110 latach. W ostatnim stuleciu na powiększenie się ludności
świata o jeden miliard wystarczyło 12 do 14 lat. 8 miliardów ma
nas być w 2025 r.
Siedmiomiliardowa populacja to ogromne brzemię kłopotów
dla matki Ziemi zwłaszcza że nie ma ona pomocy w zaprowadzeniu
odpowiedniej gospodarki i ochrony jej zasobów.
Wiemy, co na tej ziemi się wyprawia. Bezsensowne konfl ikty
...
więcej»
Polska prezydencja o środowisku
(Jolanta ZIENTEK-VARGA)
Druga połowa 2011 roku to okres intensywnej pracy Inspekcji
Ochrony Środowiska; wynika to z polskiego przewodnictwa
w Radzie Unii Europejskiej. O konkretnych działaniach mówił
17 listopada 2011 podczas konferencji przygotowanej dla
przedstawicieli ekologicznych organizacji pozarządowych i mediów
Andrzej Jagusiewicz, główny inspektor ochrony środowiska.Intensywne prace na dobre rozpoczęły
się na początku września br., kiedy to
odbyło się pierwsze spotkanie Grupy
Roboczej ds. Międzynarodowych
Aspektów Środowiska, której przewodniczył
Andrzej Jagusiewicz. Bardzo ważna
była zorganizowana w październiku br.
10 Konferencja Stron Konwencji Bazylejskiej
w Cartagenie (Kolumb...
więcej»
Magiczna moc jemioły
(Krystyna BONENBERG)
Jemioła stała się nieodzownym elementem
wystroju naszych domów od
świąt Bożego Narodzenia po Trzech
Króli. Tradycyjnie pod gałązką tej
rośliny całujemy bliskich, stanowi ona
również rekwizyt zalotów. Jemioła od pradawnych
czasów związana byłą z rozmaitymi
świętami i sferą sacrum. Zawdzięcza
to swojej nietypowej biologii - jemioła nie
jest bowiem zwykłą rośliną, ale pasożytem,
żerującym na drzewach.
Według Encyklopedii biologicznej, "Jemioła
pospolita (Viscum) pochodzi z rodziny
gązewnikowatych (Loranthaceae), który
obejmuje ok. 70 gatunków pasożytniczych
lub półpasożytniczych krzewów i krzewinek,
rosnących na pniach i gałęziach drzew.
Występują w strefach umiarkowanych i ciepłych
całego świata. Pod korą żywiciela
wykształcają rozgałęziony system ssawek,
którymi pobierają wodę i substancje mineralne,
natomiast dzięki zielonym pędom
i liściom samodzielnie asymilują. W Polsce
spotykane są 3 gatunki, z których najczęstszym
jest jemioła pospolita (Viscum album)
pasożytująca na drzewach liściastych
i (rzadko) szpilkowych. Owoce z kleistym
mią...
więcej»
Zobacz wszystkie publikacje » |
|
2011-11
|
DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma W numerze m.in.: |
|
Czy energetyka słoneczna ma w Polsce przyszłość?
(Maciej NOWICKI)
Wszystkie długoterminowe prognozy wskazują, że era paliw kopalnych jako źródła
energii dla ludzkości zbliża się do końca. Ich zasoby, występujące w niewielu
regionach świata, wyczerpują się, a wraz z tym rosną ich ceny. Już dawno stały się
one narzędziem prowadzenia polityki, a nawet przyczyną konfl iktów zbrojnych.
W miarę zmniejszania się ich zasobów konfl ikty te mogą się potęgować. Jeszcze
niedawno uważano, że jedyną alternatywą jest rozwój technologii jądrowych, ale
nadal są one niebezpieczne, drogie (a więc dostępne tylko dla krajów bogatych),
z nierozwiązanym problemem odpadów radioaktywnych. I w tym przypadku nie
unika się importu paliwa, którego zasoby występują tylko w niewielu krajach.Alternatywą znacznie bardziej
obiecującą dla paliw kopalnych
są tak zwane odnawialne
źródła energii, jak energia
rzek, wiatru, słońca, energia z biomasy
i geotermalna. Ich światowe zasoby wielokrotnie
przewyższają potrzeby ludzkości,
a przy tym te źródła energii stale się
odnawiają, a więc się nie wyczerpują.
Są to technologie bezpieczne w użyciu
i dostępne dla wszystkich krajów świata,
chociaż nie wszędzie opłacalne.
W Polsce najlepiej rozwija się rynek
biomasy oraz wykorzystanie energii wiatru,
chociaż stale jeszcze rozwój ten jest
zbyt powolny. Nasz nizinny kraj ma niewielkie
zasoby energii wodnej, a energię
geotermalną opłaca się wykorzystywać
jedynie w miastach mających dobrze rozwiniętą
sieć ciepłowniczą.
Najwięcej znaków zapytania związanych
jest natomiast z wykorzystaniem
energii słońca. Najczęściej powtarzanym
zastrzeżeniem jest stwierdzenie, że w Polsce
mamy zbyt słabe promieniowanie słoneczne,
aby opłacało się je efektywnie
wykorzystywać. Ale przecież w skali roku
w naszym kraju dochodzi do powierzchni
ziemi około 50% energ...
więcej»
Co nowego w instalacjach?
(Zbigniew SZPIL)
Z urządzeń wykorzystujących
energię odnawialną, zawartą
w naszym otoczeniu, w ostatnich
kilku latach bezsprzecznie
najbardziej wzrosła ilość instalacji solarnych.
Zainstalowanie na dachu chociażby
kilku kolektorów słonecznych, służących
przygotowaniu ciepłej wody użytkowej,
jest modne i w dobrym tonie. Moda, jak
rzadko, ze wszech miar pożyteczna.
Na wzrost zainteresowania techniką
solarną z jednej strony wpłynęła znaczna
obniżka cen tak samych kolektorów
jak i pozostałych elementów zestawu,
a z drugiej stałe podwyżki cen nośników
energii konwencjonalnej.
Przyzwoitej jakości kolektor płaski
o powierzchni około 2,0 m2 można kupić
już za niewiele ponad 1000 zł, a kompletny
zestaw dla domu jednorodzinnego
dostępny jest od 6000 zł, przy czym
roczny koszt eksploatacji tego typu instalacji
szacuje się na około 120 zł.
Stopień wzrostu sprzedaży najlepiej
charakteryzują liczby.
W roku 2008 sprzedano w kraju 130
000 m2 kolektorów, w roku 2009 - 144
000 m2, a łączna powierzchnia zainstalowanych
w kraju solarów przekracza 0,5
mln m2. Dążymy do osiągnięcia w roku
2020 aż ośmio...
więcej»
Perspektywy rozwoju polskiej energetyki
(Andrzej GARDZILEWICZ)
W ostatnim czasie jesteśmy informowani o zbliżającym się kryzysie energetycznym.
Środki masowego przekazu ostrzegają o inwestycyjnej zapaści
polskich elektrowni, wyczerpaniu się paliw kopalnianych oraz o wzrastających
zagrożeniach ekologicznych środowiska. Taki stan rzeczy powoduje
w społeczeństwie niepokój, który wynika z niejasnych, często przeciwstawnych
opinii dotyczących naszej przyszłości.Swe racje przedstawiają nie tylko
dotychczasowi monopoliści opartej
na węglu energetyki, ale też
zwolennicy nowych, często nie
do końca sprawdzonych technologii, którzy
są popierani głównie przez ekologów.
Wreszcie swoje propozycje i ograniczenia
formułują koncerny zmonopolizowane
przez międzynarodowy kapitał. Budzi
optymizm, że mimo tych przeciwności
coraz częściej do publicznej wiadomości
przebijają się słuszne przesłanki, traktujące
o potrzebie zrównoważonego rozwoju
produkcji energii. Do końca jednak nie
wiadomo, na czym ten rozwój będzie się
w Polsce w przyszłości opierał.
Aktualnie swe zamierzenia formułuje
rząd, który ciągle spełnia funkcję głównego
inwestora i koordynatora. Gra idzie
o olbrzymie pieniądze, dziesiątki miliardów
euro, tyle kosztuje krajowa energetyka,
która stanowi o naszym bezpieczeństwie.
Potrzebna jest zatem wyjaśniająca
dyskusja, która powinna odpowiedzieć, na
co stawiać w polskiej energetyce w bliskiej
i dalszej perspektywie. Dyskusję najlepiej
zrealizować w oparciu o przygotowane
przez specjalistów rzetelne dane i istniejące
- niestety - coraz większe ograniczenia.
Otrzymane informacje nie zadowolą
wszystkich, nie zwolnią też rządu i decydentów
od odpowiedzialności podjęcia
stosownej polityki, powinny jednak z prognoz
wyeliminować mrzonki i półprawdy.
Pozycją wyjściową w dyskusji musi
być określenie poziomu produkcji energii
w Polsce i sposobu pokrycia zapotrzebowania
na energię elektryczną i cieplną.
Ich ocena jest trudna, bo energia cieplna,
która stanowi o większości, nie jest w Polsce
licz...
więcej»
LISTY DO REDAKCJI
Antyedukacja na Podlasiu.
Otrzymaliśmy 16 stron krytycznej
oceny trzech książek: Gawędy Simony
Kossak: Trzy Żywioły, wydanych przez
Regionalną Dyrekcję Ochrony Środowiska
w Białymstoku, a fi nansowanych
przez białostocki WFOŚiGW.
Z braku miejsca drukujemy zaledwie
tylko początkowy fragment tego listu, sygnalizujący
probem:
Antyedukacja na Podlasiu
􀁺 Gawędy Simony Kossak
􀁺 Trzy Żywioły:
􀁺 Niechlujstwo
􀁺 Niewiedza
􀁺 Brak kompetencji
Niecały rok temu trafi ła w moje ręce
książka z gawędami pani profesor Simony
Kossak - jednej z najbardziej szanowanych
i cenionych przeze mnie osób - pt.
Dlaczego w trawie piszczy. Za jej wydanie
okazała się odpowiedzialna Regionalna
Dyrekcja Ochrony Środowiska w Białymstoku.
Cieszyłam się niezmiernie wraz
z Dyrekcją, kiedy otrzymali (zresztą zasłużenie)
Podlaską Markę Roku 2010 za
to wydawnictwo. Nie kryłam wzruszenia
i radości, kiedy usłyszałam, że ukazała się
kontynuacja gawęd mojej ukochanej Pani
Profesor, do tego aż w trzech tomach!
Radość nie trwała jednak długo. Na
wstępie moje zdziwienie wzbudziło przeniesienie
na papier gawęd Pani Profesor
bez żadnej obróbki redakcyjnej. Opowieści
nie zostały wygładzone i "przerobione" na
język pisany, co jest niezbędne, przy przelewaniu
wywiadu czy też rozmowy na papier.
Wiadomo, że język mówiony nie jest
wolny od licznych powtórzeń, skrótów,
potknięć itp. Wydrukowane w tym wydaniu
teksty zawierają liczne niezręcznosci
stylistyczne, błędy interpunkcyjne i - co
najgorsze - merytoryczne! Mnogość błędów
interpunkcyjnych bądź stylistycznych
sprawia, że czasem nie sposób ...
więcej»
Gospodarka odpadami na przykładzie Krakowa
(Józefa FAMIELEC)
Rozwiązania w gospodace odpadami
komunalnymi powinny
być podporządkowane dyrektywie
ramowej UE, która zaleca
zapobieganie powstawaniu odpadów, przygotowanie
do ponownego zużycia, recykling
i inne metody odzysku, unieszkodliwianie1.
Organy administracji publicznej
muszą przygotować plan gospodarki odpadami
lub ich zespół, w których powinny
być uregulowane m.in. sposoby unieszkodliwiania
i składowania odpadów .
Gospodarka odpadami Krakowa została
określona uchwałą Rady Miasta Krakowa
z 1 lipca 2009 roku oraz jej nowelizacją
- uchwałą z 4 listopada 2009 w sprawie
aktualizacji "Planu gospodarki odpadami
dla Miasta Krakowa na lata 2008-2011
z perspektywą na lata 2012-2015". Wybrany
wariant II planu zakłada uruchomienie
w 2013 roku Zakładu Termicznego
Przekształcenia Odpadów (ZTPO), którego
przygotowanie, budowę i eksploatację
Gmina powierzyła uchwałą z 9 kwietnia
1997 Krakowskiemu Holdingowi Komunalnemu
SA (KHK). Wybrany wariant
(nazywany systemem) obejmuje:
􀁺 dalsze funkcjonowanie selektywnego
zbierania odpadów (w systemie
"gniazd segregacji"),
􀁺 dalsze funkcjonowanie zbierania odpadów
w systemie dwupojemnikowym/
workowym,
􀁺 eksploatację funkcjonujących na terenie
miasta instalacji recyklingu, odzysku
i unieszkodliwiania odpadów, to jest
składowiska odpadów komunalnych
"Barycz", zakładu segregacji odpadów
zbieranych selektywnie "Barycz", sortowni
odpadów mieszanych ZGK Sp.
z o.o., kompostowni odpadów zielonych
Ekokonsorcjum "Efekt", kompostowni
odpadów zielonych "Barycz",
zakładu demontażu odpadów wielkogabarytowych,
zbiorczych punktów
gromadzenia odpadów.
Wydzielone - w wyniku selektywnego
zbierania odpadów - surowce wtórne
(tworzywa sztuczne, szkło, papier i makulatura)
oraz odpady "suche", wydzielone uzależniow
systemie dwupojemnikowym kierowane
będą do funkcjonujących na terenie
miasta sortowni. Natomiast odpady "mokre",
wydzielone w systemie dwupojemnikowym,
oraz odpady niese...
więcej»
Zobacz wszystkie publikacje » |
|
2011-10
|
DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma W numerze m.in.: |
|
Regulacja prawna stanów smogowych w krajach zachodnich
(Edward GARŚCIA)
W wielu krajach, w których wystąpiło
zjawisko smogu (Anglia,
USA, Szwecja, RFN, Austria),
wydano odpowiednie przepisy
regulujące tryb postępowania władz zarządzających
środowiskiem. Przepisy szczegółowe,
opierające się na podstawowych aktach prawnych,
dotyczą:
- określenia zjawiska smogu i kryteriów
ogłaszania stanów alarmowych,
- określenia sposobu realizacji prac przygotowawczych
i sporządzania programów
ograniczenia emisji z urządzeń stacjonarnych
w przypadku wystąpienia smogu,
- zasad ruchu pojazdów spalinowych,
- zasad postępowania niektórych służb
publicznych,
- zasad postępowania i zachowania się
ludności.
Regulacja prawna sytuacji
smogowych w RFN
Podstawowym aktem prawnym regulującym
w RFN ochronę powietrza
jest uchwalona 15 marca 1974 r. ustawa
o ochronie przed szkodliwym wpływem
na środowisko zanieczyszczeń
powietrza, hałasu, wibracji i podobnych
czynników, zwana w skrócie ustawą
o ochronie przed imisjami (Bundes-
Immissionsschutzgesetz).
Problematyki smogu dotyczą dwa paragrafy
tej ustawy: § 40 i § 49. Pierwszy
z nich upoważnia rządy krajowe do wydawania
rozporządzeń zakazujących lub
ograniczających ruch samochodowy na
obszarach, na których wystąpił smog.
Drugi upoważnia rządy krajowe do
wydawania rozporządzeń określających
dla obszarów, na których może wystąpić
smog:
- zasady eksploatacji urządzeń emitujących
zanieczyszczenia,
- zasady zużywania paliw (eliminowanie
paliw zanieczyszczających powietrze).
W celu unifi kacji rozporządzeń wykonawczych
Rada ds. Ochrony przed Imisjami
opracowała wzór rozporządzenia
o smogu, który został przyjęty 4 grudnia
1987 r. na konferencji ministrów ochrony
środowiska krajów związkowych (Musterentwurf
1987 einer Smog-Verordnung).
Projekt rozporządzenia podzielony jest na
siedem rozdziałów obejmujących 16 paragrafów.
Integralną częścią rozporządzenia
są cztery załączniki, które każdy kraj
opracowuje we własnym zakresie.
Rozdział pierwszy określa zakres stosow...
więcej»
Reguła Weitzmana
(Tomasz ŻYLICZ)
W poprzednim numerze AURY
(9/11) wyjaśniałem pojęcie
optymalnego poziomu
ochrony środowiska. Jest on
wyznaczony zrównaniem się krańcowych
korzyści z krańcowymi kosztami społecznymi
(MB=MSC). Jego osiągnięcie możliwe
jest np. po nałożeniu specjalnego podatku,
zwanego podatkiem Pigou. Powoduje on,
że podmiot gospodarczy, który przerzuca
na otoczenie część obciążeń w formie kosztów
zewnętrznych, musi owe koszty wziąć
pod uwagę i w rezultacie chroni środowisko
w sposób uzasadniony ekonomicznie.
Ale jeśli umiemy sporządzić ...
więcej»
Polska prezydencja - przygotowania do Rio+20
W dniach 15 - 17 września br. odbyła się we Wrocławiu XIX doroczna
sesja plenarna i konferencja sieci EEAC - Europejskich Rad Konsultacyjnych
Środowiska i Zrównoważonego Rozwoju. Organizatorami były:
Państwowa Rada Ochrony Środowiska, niemiecka Rat für Nachhaltige
Entwicklung i belgijska Conseil Fédéral du Développment. W trakcie
obrad Bernard Błaszczyk, podsekretarz stanu w Ministrestwie Środowiska,
przedstawił przygotowania resortu do przyszłorocznej Konferencji
Rio+20 w Brazylii.Konferencja Rio+20 odbędzie się
w czerwcu 2012 r. - 20 lat po zorganizowanej
w czerwcu 1992 roku w Rio de Janeiro
konferencji Narodów Zjednoczonych
na temat. środowiska i rozwoju. Światowa
Konferencja Rio+20 będzie najważniejszym
wydarzeniem międzynarodowym
w zakresie zrównoważonego rozwoju
w ciągu ostatnich 20 lat. Przygotowania
do Konferencji to również wyzwanie dla
polskiej prezydencji w Radzie UE, gdyż
przypada ona w czasie wypracowywania
stanowiska UE na tę konferencję.
Głównym celem konferencji jest zabezpieczenie
i odnowienie zobowiązań
politycznych na rzecz zrównoważonego
rozwoju, ustalenie postępu i niedociągnięć
w realizacji uzgodnionych zobowiązań
oraz odniesienie się do nowych i pilnych
wyzwań w tej dziedzinie.
Zarówno UE, jak i inne kraje, stoi
przed koniecznością znalezienia odpowiedzi
na pilne wyzwania rozwojowe,
gospodarcze, społeczne i środowiskowe.
W os...
więcej»
Postępowanie mandatowe w sprawie wykroczenia wędkarskiego
(Wojciech RADECKI)
Pytanie: Czy po ostatniej nowelizacji ustawy o rybactwie śródlądowym
można nakładać na wędkarzy grzywny za wykroczenia
w postępowaniu mandatowym?
Jerzy Janowski, Wrocław
Odpowiedź: Wskutek niepojętej niefrasobliwości ustawodawcy
jest to wykluczone. Sprawdźmy, jak do tego doszło.
Przepisy karne zamieszczone w ustawie z 18 kwietnia 1985 r.
o rybactwie śródlądowym (tekst pierwotny DzU z 1985 r. nr 21,
poz. 91) zmieniały się wielokrotnie. W wersji pierwotnej wszystkie
czyny zabronione tą ustawą pod groźbą kary były wykroczeniami,
za które art. 27 przewidywał najsurowsze znane wówczas
kary "wykroczeniowe", tj. alternatywnie areszt do 3 miesięcy,
ograniczenie wolności do 3 miesięcy, grzywnę do 5000 zł z obowiązkowym
orzeczeniem kar dodatkowych: nawiązki, przepadku
i zakazu amatorskiego połowu ryb.
Ten stan prawny utrzymał się przez jedenaście lat do wejścia
w życie ustawy z 27 września 1996 r. o zmianie ustawy o rybactwie
śródlądowym (DzU nr ...
więcej»
RECENZJE
Nauczyciel wobec
zróżnicowań społecznych
Prezentowana książka jest pracą zbiorową pod redakcją Romy
Kwiecińskiej i Mirosława J. Szymańskiego, wydaną przez Wydawnictwo
Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie.
Tematem jest pozycja nauczciela i szkoły w zmieniającym się
świecie, z uwzględnieniem polskiej specyfi ki.
Książkę rozpoczyna szkic Mirosława J. Szymańskiego, który
kreśli fi lozofi czno-społeczne tło współczesnych przemian. Nie bez
znaczenia dla nauczania i szkolnictwa jest to, że żyjemy w epoce
przemian cywilizacyjnych i ekonomicznych.
Kultura nasza jest dodatkowo kulturą ryzyka, które nie tylko
jest wpisane w indywidualne wybory, ale i w sytuacje zbiorowe
związane z gospodarką (widmo kryzysu), sytuacją międzynarodową
(widmo wojny jądrowej). Szkoda, że Mirosław J. Szymański
nie wspominał o kryzysie ekologicznym. Nasze poczynania mogą
zostać zniweczone przez anomalie pogodowe oraz katastrofy ekologiczne,
zmiany klimatu. W takich właśnie warunkach zmienności
spo...
więcej»
Zobacz wszystkie publikacje » |
|
2011-9
|
DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma W numerze m.in.: |
|
KRONIKA EKOLOGICZNA
NOWE ZASADY FINANSOWANIA
PARKÓW NARODOWYCH. 18 sierpnia
Sejm RP przyjął zmiany do ustawy
o ochronie przyrody i ustawy o lasach.
Ich celem jest zapewnienie sprawnego
funkcjonowania i fi nansowania działalności
parków narodowych, które po przekształceniu
w państwowe osoby prawne,
zyskają możliwość zatrzymania swoich
przychodów i przeznaczania ich na cele
ochrony przyrody. Przypomnijmy, że od
stycznia 2011 r. weszły w życie nowe
przepisy o fi nansach publicznych, co spowodowało
m. in. likwidację gospodarstw
pomocniczych funkcjonujących przy
parkach narodowych; gospodarstwa te
gromadziły środki z działalności parków
i wykorzystywały je na własne potrzeby.
Po ich likwidacji stało się konieczne stworzenie
innego mechanizmu fi nansowania
i zdecydowano o przekształceniu parków
narodowych (państwowych jednostek budżetowych)
w państwowe osoby prawne.
Według znowelizowanej ustawy, państwowa
osoba prawna - p...
więcej»
Zrównoważone życie w mieście
(Jerzy SZILDER)
Tematem wyjazdu Cleantech
(AURA 8/2011, Fińskie innowacje
energetyczne), było również
zrównoważone życie w mieście,
o którym mówiono w Centrum Nauki
i Biznesu w Lahti.
Lahti Science and Business Park jest
ośrodkiem rozwoju czystych technologii
w Skandynawii. Jest koordynatorem klastra
Cleantech Finland. Głównymi celami
są rozwój i wdrażanie fi ńskich rozwiązań
na świecie. Dąży do stworzenia w regionie
miasta światowej klasy centrum rozwoju
nauki i badań na rzecz środowiska. Lahti
jest siódmym co do wielkości miastem
w Finlandii znanym powszechnie z sześciu
już światowych mistrzostw świata
w narciarstwie klasycznym. Ma ponad
100 tys. mieszkańców.
Na terenie Lahti Science and Business
Park znajduje się Lahti Cleantech Park,
który zajmuje prawie 14 km2 powierzchni,
działa na jego terenie około 50 organizacji
zajmujących się badaniami nad czystymi
technologiami głównie fi rm i uniwersytetów
(m. in. wydział inżynierii środowiska
Uniwersytetu Helsińskiego). Znajduje się
tu również Centrum Badań nad Energią
Odnawialną Energon (Renewable Energy
Research Centre). Ośrodek ten został
otwarty wiosną 201...
więcej»
Usuwanie drzew i krzewów w parku krajobrazowym
(Wojciech RADECKI)
Pytanie: Jaki jest lub może być wpływ dyrektora parku krajobrazowego
na likwidowanie zadrzewień nadwodnych w parku krajobrazowym, jeżeli
taka likwidacja prowadzona przez dyrektora regionalnego zarządu
gospodarki wodnej wynika z potrzebny ochrony przeciwpowodziowej?
Dyrektor Zespołu Parków Krajobrazowych
Chełmińskiego i Nadwiślańskiego
Odpowiedź: Ustawa z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (DzU
z 2009 r. nr 151, poz. 1220 ze zm.) w art. 17 ust. 1 pkt 3 pozwala na
wprowadzenie na obszarze parku krajobrazowego zakazu likwidowania
i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych.
Nawet jeżeli taki zakaz zostanie wprowadzony, nie ma on zastosowania
w sytuacji, gdy likwidacja wynika m.in. z potrzeb ochrony przeciwpowodziowej.
Ta regulacja pozostaje w związku z przepisami ustawy z 18 lipca
2001 r. Prawo wodne (DzU z 2005 r. nr 239, poz. 2019 ze zm.), ostatnio
znowelizowanej ustawą z 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo
wodne oraz niektórych innych ustaw (DzU nr 32, poz. 159). Najważniejszym
motywem nowelizacji było wprowadzen...
więcej»
Nadzór Inspekcji Ochrony Środowiska nad międzynarodowym przemieszczaniem odpadów w 2010 roku
Zasady międzynarodowego przemieszczania
odpadów reguluje
rozporządzenie (WE) nr
1013/2006 Parlamentu Europejskiego
i Rady z 14 czerwca 2006 roku
w sprawie przemieszczania odpadów, przyjęte
we wszystkich państwach członkowskich
Unii Europejskiej dla zapewnienia
wysokiego poziomu ochrony środowiska
podczas przemieszczania odpadów.
Określone w rozporządzeniu 1013/
/2006 procedury i systemy kontroli międzynarodowego
przemieszczania odpadów zależne
są od ich rodzaju, pochodzenia, przeznaczenia
i trasy przemieszczania oraz trybu
postępowania z nimi w miejscu przeznaczenia,
tzn odzysku czy unieszkodliwienia.
W prawie polskim przepisy rozporządzenia
zostały uzupełnione ustawą z 29
czerwca 2007 roku o międzynarodowym
przemieszczaniu odpadów, która to unormowała
kwestie pozostawione do rozstrzygnięcia
państwom członkowskim UE, m.in.
organy krajowe wydające decyzje w sprawie
przemieszczania odpadów, sposób i zakres
wydawanych decyzji czy przepisy i sankcje
karne dotyczące naruszeń obowiązków
w zakresie międzynarodowego przemieszczania
odpadów, w tym nielegalnego obrotu
odpadów. Do ustawy wydano akty
wykonawcze, regulujące wybrane kwestie
międzynarodowego przemieszczania odpadów,
w tym rozporządzenie Ministra Środowiska
z 24 czerwca 2008 r. w sprawie rodzajów
odpadów, których przywóz w celu
unieszkodliwiania jest zabroniony.
Podstawową zasadą jest, że przed
przystąpieniem do przesyłania odpadów
objętych uzyskaniem zezwolenia, przedsiębiorca
jest obowiązany zawiadomić kompetentne
organy państw na trasie przewozu
o zamiarze przemieszczenia odpadów,
przedkładając właściwemu organowi swojego
państwa dokument zgłoszenia. Rozpoczęcie
przewozu odpadów jest możliwe
dopiero po uzyskaniu przez fi rmę zezwoleń
na ich przemieszczenie od kompetentpadów
jest wydawanie przez Głównego
Inspektora Ochrony Środowiska decyzji
na przywóz odpadów do Polski, ich wywóz
z kraju i tranzyt odpadów przez terytorium
Polski. Udzielając zezwoleń na...
więcej»
Optymalny poziom ochrony środowiska
(Tomasz Żylicz)
Ekonomiści lubią wykresy. A już
jak są dwie linie, to wiadomo,
że ich przecięcie musi coś wyznaczać.
Owa ulubiona przez
ekonomistów technika nie była w tym
cyklu nadużywana. W AURZE 8/09 była
wykorzystana, by pokazać, że instrumenty
zapewniające ten sam efekt ekologiczny
mogą mieć bardzo odmienne skutki
fi nansowe. Zaś w AURZE 6/11 służyła
zilustrowaniu nieoptymalności uśredniania
standardów. Tym razem zostanie
wykorzystana do analizy optymalnego
poziomu
ochrony środowiska.
Dla
nieekonomisty pojęcie to może
się wydawać nonsensowne, skoro wiadomo,
że im więcej, tym lepiej, bo środowisko
trzeba chronić za wszelką cenę. Ale
właśnie... Czy za każdą cenę? Wielokrotnie
na tych łamach sugerowano, że nie
wszelkim kosztem, tylko takim, który jest
uzasadniony osiągniętymi korzyściami
(AURA 10/07 i 2/09). Spróbujmy to uściślić,
pamiętając wszakże, iż praktyczne
obliczenie potrzebnych wielkości może
być bardzo trudne. Załóżmy jednak, że
dysponujemy takim...
więcej»
Zobacz wszystkie publikacje » |
|
2011-8
|
DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma W numerze m.in.: |
|
Ekorozwój to zachowanie proporcji
(Jerzy BORKIEWICZ)
Z okazji beatyfi kacji papieża Jana
Pawła II trudno nie wspomnieć
o jego wielkich zasługach dla
zrównoważonego rozwoju, a generalnie
ekorozwoju. W historii współczesnej
cywilizacji nie wymyślono donioślejszej
i bardziej znamiennej w skutkach
idei, zapewniającej całej ludzkości racjonalny
rozwój. Rezultatem tej świadomości
była Deklaracja z Rio oraz globalny
program działania Agenda 21 podpisany
podczas Szczytu Ziemi w Rio de Janeiro
w czerwcu 1992 roku. Dokumenty te stanowią
podstawę powszechnie uznanych
w świecie kierunków określających działania
zmierzające do zapewnienia zrównoważonego
rozwoju naszej planety.
Znamiennym rozwinięciem i potwierdzeniem
tych tez było orędzie papieża
Jana Pawła II z 12 marca 1999 roku do
członków Papieskiej Akademii Nauk, poświęcone
problematyce zrównowa...
więcej»
Przekonująca koncepcja
(Stanisław JUCHNOWICZ)
Projekt jest rezultatem społecznego
zaangażowania i wysiłku
Polskiego Klubu Ekologicznego,
wspartego fi nansowo przez Wojewódzki
Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki
Wodnej w Gdańsku. Jest pierwszym
w kraju projektem planowania
przestrzennego wykonanym przez organizację
ekologiczną.
Dotyczy przyszłości obszaru nadmorskiego
o wielkich walorach przyrodniczych
i kulturowych poddawanego
presji urbanizacyjnej i degradacji.
Dotyczy również formowania kierunków
polityki przestrzennej Gdańska,
mającej zasadniczy wpływ na przyszłość
tego obszaru.
Twórcza praca zespołu zorganizow...
więcej»
PARAGRAF I ŚRODOWISKO
(Wojciech RADECKI)
Ochrona siedlisk przyrodniczych.Pytanie: Czy wydane w 2001 r. rozporządzenie w sprawie określenia
rodzajów siedlisk przyrodniczych podlegających ochronie
jeszcze obowiązuje?
Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej
Oddział w Przemyślu
Odpowiedź: Ustawa z 16 października 1991 r. o ochronie przyrody
(DzU nr 114, poz. 492) w ciągu pierwszych 10 lat obowiązywania
była kilkunastokrotnie nowelizowana. Doniosłe znaczenie miała
ustawa z 7 grudnia 2000 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody
(DzU z 2001 r. nr 3, poz. 21), która zmieniła wiele przepisów oraz
wprowadziła kilkanaście nowych, w tym m.in.:
- art. 2a zawierający tzw. słowniczek, tj. defi nicję 17 terminów
w ustawie; pkt 11 defi niował siedlisko przyrodnicze jako obszar lądowy
lub wodny, naturalny lub półnaturalny, wyodrębniony w oparciu
o cechy geografi czne, abiotyczne i biotyczne,
- art. 35a, który w ust. 1 stanowił, że siedliska przyrodnicze poddaje
się pod ochronę w drodze ustanowienia przez właściwy organ
formy ochrony przyrody wybranej spośr...
więcej»
KRONIKA EKOLOGICZNA
REFORMA GOSPODARKI ODPADAMI
KOMUNALNYMI. Prezydent
Bronisław Komorowski podpisał ustawę
o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Reforma gospodarki odpadami komunalnymi,
przygotowana przez Ministerstwo
Środowiska, zakłada przekazanie
kompleksowego zarządzania odpadami
gminom. Dzięki tym zmianom mieszkańcy
nie będą już musieli samodzielnie zawierać
umów z fi rmami odbierającymi odpady.
Gminy będą przeprowadzały przetargi na
odbiór odpadów, gospodarowały środkami
pochodzącymi z opłat pobieranych od
mieszkańców za wywóz odpadów, a od
fi rm egzekwowały odpowiednią jakość
usług. Taki system gospodarki odpadami
obowiązuje już we wszystkich krajach Unii
Europejskiej, poza Polską i Węgrami.
Przewidywane wejście w życie ustawy
to styczeń 2012 r.
􀁺 DLA ROZWOJU GMIN PUSZCZAŃSKICH.
Gminy powiatu hajnowskiego
(z terenu Puszczy Białowieskiej) dostaną
dofi nansowanie na swoje inwestycje
proekologiczne ze środków Narodowego
Fun...
więcej»
Jak chronić pas nadmorski?
(Bartosz MACIKOWSKI, Piotr SAMÓL)
Nie będzie nadużyciem, jeśli powiemy,
że Sopot, a także większość
dzielnic Gdańska i Gdyni,
są wciśnięte między brzeg
morza i porośnięte lasami morenowe wzgórza.
Malowniczy styk zatoki, miasta i olszynowych
lasów zostaje w pamięci każdego
odwiedzającego Trójmiasto. Miejska zabudowa
skupia się wzdłuż głównej arterii komunikacyjnej
- drogi i linii kolejowej, łączącej
Gdańsk z Gdynią. Jedynie miejsca, gdzie
miejska zabudowa dotarła bezpośrednio nad
brzeg morski, to Sopot, Orłowo i śródmieście
Gdyni. Poza tymi gęsto zabudowanymi dzielnicami,
większość plaż od Brzeźna po port
w Gdyni sąsiaduje z terenami zielonymi. Ten
nie tak gęsto zabudowany obszar Trójmiasta,
położony bezpośrednio nad Zatoką, zwykło
się nazwać "Pasem Nadmorskim". Z uwagi
na centralne położenie Sopotu rozróżnić możemy
część północną i południową, które od
końca XIX w. nie są już ze sobą połączone.
Nasze opracowanie dotyczy tylko tej drugiej
części, położonej w granicach miasta Gdańska
i Sopotu.
Południowa część pasa nadmorskiego
jest położona między ujściem Martwej Wisły,
a przystanią rybacką w Sopocie. Jego
zachodnią (dość miękką) granicę stanowią
duże osiedla mieszkaniowe Gdańska - Żabianka,
Przymorze, Zaspa, Wrzeszcz oraz
niewielka, ale pośpiesznie przebudowywana
przed Euro 2012, Letnica. Niestety,
w przyszłości granica między nimi a terenami
zielonymi będzie jeszcze bardziej
czytelna, ponieważ ma po niej przebiegać
tzw. Droga Zielona - dwujezdniowa arteria,
łącząca wymienione dzielnice z obwodnicą
Trójmiasta (S6). Podkreślmy, że
cechą charakterystyczną pasa nadmorskiego
jest dominacja terenów zielonych, które
w ostatnich latach poddawane są niestety
coraz większej presji urbanizacyjnej. Grozi
to tym, że las nadmorski, Park Reagana,
relikty boru sosnowego porastającego wydmy,
parki zdrojowe w Jelitkowie i Brzeźnie,
nieużytki w strefach ochrony ujęć
wody (Zaspa, Czarny Dwór, ul. Bitwy pod
Płowcami), ciąg Potoku Oliwskiego czy
reliktu lasu łęg...
więcej»
Zobacz wszystkie publikacje » |
|
2011-7
|
DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma W numerze m.in.: |
|
Ekoturystyka - nowy produkt turystyczny regionu
(Małgorzata SZTORC)
Turystyka ekologiczna powstała
dzięki społecznym ruchom
ochrony środowiska lat 70. i 80.
Prekursorem był meksykański
architekt Hector Ceballos Lascuráin, który
podczas weekendów wraz z turystami
zagranicznymi podpatrywał ptaki w rezerwatach.
W ciągu kilku następnych lat
ta forma turystyki była podstawą narodowych
planów turystycznych.
Istota ekoturystyki
Ekoturystyka uważana jest za fi lozofi ę
podróżowania. Wchodzi w skład turystyki
aktywnej [5]. Ze względu na motyw
wyjazdu turystycznego wyróżniamy turystykę
krajoznawczą, kwalifi kowaną,
zdrowotną, socjalną, etniczną, motywacyjną,
kulturalną i edukacyjną, ekologiczną
(ekoturystykę), alternatywną, wiejską
[8]. W przypadku turystyki wiejskiej, zaliczanej
do turystyki alternatywnej, można
wyodrębnić agroturystykę. W innych defi -
nicjach turystyka alternatywna traktowana
jest jako połączenie elementów ekoturystyki
i agroturystyki oraz składnik turystyki
zróżnicowanej [6]. Do ekologicznych
celów tej ostatniej zaliczamy:
- ochronę i trwałe użytkowanie zasobów
naturalnych,
- redukcję odpadów i zanieczyszczeń,
- ochronę różnorodności biologicznej.
W literaturze wystepują najczęściej
dwa terminy określające turystykę ekologiczną,
naukowy - ekoturyzm oraz
branżowy - ekoturystyka. Określają one
fi lozofi ę życia z naturą. Drugi jest nowym
terminem stosowanym w literaturze
turystycznej. Dlatego też może być utożsamiany
często z pojęciami eko-agroturystyka
[12]. Opisane powiązania turystyki
ekologicznej z agroturystyką i turystyką
wiejską przedstawiono na rysunku.Ekoturyzm uważany jest za formę rozwoju
i funkcjonowania turystyki jako gospodarki,
sposobu zachowań oraz postaw
turystów. Utożsamiany z propagowaniem
odpoczynku blisko natury, a jednocześnie
będący odpowiedzią na industrializację,
urbanizację oraz nadmierną eksploata...
więcej»
Prof. Andrzej Jajszczyk, dyrektor Narodowego Centrum Nauki, gościem AURY
W spotkaniu Kolegium Redakcyjnego
AURY 1 czerwca
br. uczestniczył profesor
Andrzej Jajszczyk, dyrektor
Narodowego Centrum Nauki (NCN)
w Krakowie.
Redaktor naczelny Edward Garścia
przedstawił działalność redakcji i poprosił
Gościa o poinformowanie, jaki jest
cel i zadania NCN, jak przebiegają prace
organizacyjne oraz czy dobór prac
badawczych będzie zgodny z zasadami
zrównoważonego rozwoju.
Prof. Jajszczyk: Narodowe Centrum
Nauki działa ofi cjalnie od 4 marca br.
Jest rządową agencją wykonawczą
powołaną do wspierania działalności
naukowej w zakresie badań podstawowych,
czyli prac eksperymentalnych lub
teoretycznych, przede wszystkim w celu
zdobycia nowej wiedzy o podstawach
zjawisk i obserwowalnych faktów, bez
nastawienia na praktyczne zastosowa...
więcej»
Co mają zmysły do środowiska ? Oczy i zmysł wzroku
(Krystyna BONENBERG)
Krystyna BONENBERG
TAJEMNICE ZDROWIA
7/2011 33
Czy wzrokiem można zabić ?
Zabić? To jest pytanie. Ale na pewno
można wydać wyrok, zdetronizować
z zajmowanej pozycji społecznej, zranić,
obrzucić piorunującym spojrzeniem.
Powinniśmy pamiętać, że w kontaktach
między ludźmi s...
więcej»
Dbajmy o język ojczysty
(Edward GARŚCIA)
W dniach 5-7 maja br. obradował w Katowicach
Kongres Języka Polskiego. Nawoływano na nim
do używania poprawnej polszczyzny, zwracano
się szczególnie do mediów, które odgrywają na
tym polu niezmiernie ważną rolę.
Problemem jest wprowadzanie do naszej mowy obcych
terminów. Są sytuacje, kiedy pojawia się nowy produkt, nowe
zjawisko, które w polskim języku nie istnieje i przyjmujemy dla
nich obce nazwy. Braliśmy takie nazwy z języka niemieckiego
czy łaciny.
Nowe dziedziny, związane z komputeryzacją, informatyką,
Internetem, wymagały polskich nazw i z reguły pożyczaliśmy
je z angielskiego. Unifi kacja językowa w globalnym świecie
uzasadnia takie postępowanie. Są jednak przypadki, że mając
polskie terminy, koniecznie chcemy je zastępować obcymi.
Także do ochrony środowiska lubimy wprowadzać obce
słowa, które mają automatycznie podnieść poziom i ważność
naszych działań. ...
więcej»
Co nowego w instalacjach?
(Zbigniew SZPIL)
7/2011 27
Oszczędzając energię, chronisz środowisko (1)
secesyjnych kamienic z frontonami bogato
zdobionymi wymyślną sztukaterią
a konserwatorem zabytków. Ściany należy
ocieplić, ale ozdoby bezwzględnie
zrekonstruować, aby zdobiące miasta elewacje
nie straciły dawnego piękna. Może
znowu zawód sztukatora wróci do dawnej
świetności. Podobno chciano też izolacją
przysłonić piękną mozaikę na południowej
ścianie krakowskiego biurowca Biprostalu.
Niestety, trzeba godzić piękne
z pożytecznym.
Aktualnie obowiązujące przepisy
określają roczne zapotrzebowanie na
energię do ogrzewania, wentylacji i przygotowanie
ciepłej wody użytkowej nie
więcej niż 90-120 kWh/m2. Praktycznie,
warstwa izolacyjna ścian zewnętrznych
powinna w tym przypadku wynosić około
12 cm, a stropodachu około 16 cm.
Współczynnik przenikania ciepła U dla
ścian z...
więcej»
Zobacz wszystkie publikacje » |
|
2011-6
|
DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma W numerze m.in.: |
|
Bogactwo krajobrazu
(Olgierd GEBLEWICZ)
Województwo zachodniopomorskie
zachwyca bogactwem
krajobrazów oraz dobrze zachowanymi
cennymi siedliskami przyrodniczymi.
Ich zróżnicowanie dowodzi różnorodności
występującej tu fl ory i fauny.
O unikatowości przyrody regionu świadczy
to, że blisko połowa powierzchni województwa
to obszary chronione. Są to Parki
Narodowe Woliński i Drawieński, ponad
sto rezerwatów przyrody, siedem parków
krajobrazowych, 26 obszarów chronionego
krajobrazu. 37,6% powierzchni województwa
objętych jest programem Natura
2000.
Ochrona środowiska jest ważnym elementem
strategii rozwoju województwa,
zajmuje szczególne miejsce w planowaniu
przestrzennym, polityce rolnej, leśnej
i innych dziedzinach gospodarki. Przystąpienie
Polski do Unii Europejskiej, postęp technologiczny
i respektowanie zasady "zanieczyszczający płaci" sprzyjały
rozwojowi ochrony środowiska. Wysoka pozycja problematyki
środowiskowej wpływa na kształtowanie prawa krajowego
i stymuluje prowadzenie badań naukowych na rzecz rozwoju
nowych technologii oraz na kreowanie postawy "eko".
Świadomość zależności między wynikami ekonomicznymi
a stanem środowiska naturalnego jest stymulatorem racjonalniejszego
wykorzystania energii i zasobów naturalnych.
W ostatniej dekadzie coraz więcej przedsiębiorstw w regionie
zaczęło redukować emisję zanieczyszczeń.
Samorząd województwa zachodniopomorskiego opiniuje
projekty aktów prawnych, projekty dokumentów krajowych,
a także opiniuje bądź uzgadnia projekty dokumentów powiatowych
i gminnych. Po wejściu w życie
ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo
ochrony środowiska i ustawy o odpadach,
samorząd województwa opracował
program ochrony środowiska województwa
zachodniopomorskiego oraz plan
gospodarki odpadami. Ostatnia aktualizacja
zawiera koncepcję regionalizacji
województwa - tworzenia celowych
związków gmin do gospodarki odpadami.
Dziesięć lat temu w województwie
zachodniopomorskim było ponad 100
skład...
więcej»
Furia wcielona
(Krystyna BONENBERG)
Od lat 70. XX wieku pojęciem
"agresja" nauka określa każde
zachowanie, w którego
wyniku celowo krzywdzi się
drugą osobę, rani ją lub niszczy. Zalicza
się do tego zarówno ataki fi zyczne, jak też
werbalne oraz inne formy psychicznego
znęcania się. Obserwując boiska szkolne
wychowawcy zauważyli, że w złości mali
chłopcy częściej używają pięści, a dziewczęta
szyderstwa. Ani jedno, ani drugie
nie kończy się dobrze.
Świat w cieniu Kaina?
Kto w to nie wierzy, niech sobie przeczyta
historię świata - napisał Leopold
Szondi w Gestalten des Bősen. Miało to
miejsce w 1969 r. Podchwycił to "Time"
i nie dobierając słów z należytą poważnym
magazynom odpowiedzialnością
stwierdził: "człowiek jest najbardziej
agresywnym zwierzęciem na ziemi, ponieważ
największą przyjemność znajduje
w torturowaniu i zabijaniu innych zwierząt,
łącznie ze swymi bliźnimi".
Czy był to w nauce temat odkrywczy?
Nie, nie był, bo jak się okazuje, tezę, że
człowiek ma skłonności mordercze i aspołeczne,
głosił w połowie XVI wieku angielski
fi lozof Thomas Hobbes, widząc
w człowieku jedynie samozachowawczy
popęd i żądzę władzy. Z tą żądzą władzy
nic się nie zmieniło.
Zupełnie przeciwną tezę głosił w wie...
więcej»
Młode pokolenia - nadzieją na lepszą współpracę
(Maciej NOWICKI)
Był zimny listopadowy poranek 1989 roku, kiedy w Krzyżowej
na Dolnym Śląsku odprawiana była Msza święta
pojednania polsko-niemieckiego, Msza przebaczenia
i nadziei na lepszą, wspólną przyszłość. Premier Mazowiecki
z kanclerzem Kohlem podali sobie ręce na znak pokoju, rozpoczynając
nowy rozdział w naszych stosunkach. Uścisnąłem
rękę ministra środowiska Niemiec Klausa Töpfera. Także i my,
na naszym polu, chcemy dobrej współpracy.
Ta współpraca została ofi cjalnie zadekretowana w czerwcu
1991 roku w Traktacie o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej
współpracy. W urzędzie kanclerskim w Bonn traktat podpisali:
premier Polski Jan Krzysztof Bielecki i kanclerz Niemiec
Helmut Kohl. Zaraz po nich z ministrem Töpferem podpisałem
Umowę o współpracy w ochronie środowiska. Wszyscy wtedy
wyczuwaliśmy, że przeżywamy historyczne chwile. Po latach
minister Töpfer będzie wspominał, że razem budowaliśmy podwaliny
pod nową Europę.
Umowa o współpracy w ochronie środowiska przewidywała
m.in. powołanie Rady Ochrony Środowiska na szczeblu
ministrów, co było ważnym gestem ze strony Niemiec, bo tego
typu Radę kraj ten miał jedynie z Francją.
Już we wrześniu 1991 roku odbyło się pierwsze posiedzenie
Rady, na którym m.in. powołano Komisję Odrzańską, Radę
Parku Krajobrazowego Dolnej Odry, utworzono grupy robocze
do terenów przygranicznych, edukacji ekologicznej, ochrony
przyrody i do gospodarki odpadami, szczególnie dla przeciwdziałania
ich transgranicznemu transportowi. Jak widać, Rada ta
nie była ciałem fasadowym, ale narzędziem do rozwiązywania
konkretnych problemów środowiskowych w obydwu krajach.
Dalsze losy Rady Ochrony Środowiska przebiegały różnie.
Były okresy ożywionych kontaktów i okresy zastoju, ale ta cenna
inicjatywa nie umarła i nadal co roku ministrowie, w gronie
ekspertów, omawiają najważniejsze problemy bilateralne, ale
także problemy europejskie i światowe. Jest to też niezwykle
potrzebny kanał informacyjny dla sygnalizowania problemów
na...
więcej»
KRONIKA EKOLOGICZNA
O PRZYSZŁOŚCI KLIMATU
W BRUKSELI. Spotkanie Major Economies
Forum on Energy and Climate (MEF)
odbyło się w dniach 26-27 kwietnia w siedzibie
Komisji Europejskiej w Brukseli.
Dotyczyło przyszłości ochrony klimatu na
świecie oraz porozumienia, jakie powinno
zostać wypracowane w Durbanie podczas
polskiej prezydencji w UE. Do negocjacji
z największymi gospodarkami świata, takimi
jak USA, Chiny czy Brazylia po raz
pierwszy dołączyła Polska, którą reprezentował
prof. Andrzej Kraszewski, minister
środowiska.
􀁺 19. SESJA KOMISJI TRWAŁEGO
ROZWOJU NZ (CSD 19) odbyła się
w Nowym Jorku w dniach 2-13 maja. P...
więcej»
Współpraca przynosi korzyści obu krajom
(Andrzej KRASZEWSKI)
Republika Federalna
Niemiec od wielu lat
jest największym gospodarczym
partnerem Polski,
a przy tym jest najpotężniejszym
sąsiadem, krajem
demokratycznym, dysponującym
najnowocześniejszymi
technologiami, nauką na
najwyższym światowym poziomie
oraz wzorcową samorządnością.
Jest też krajem,
w którym sprawy ochrony
środowiska traktowane są
bardzo poważnie, jako niezbędny
czynnik zrównoważonego
rozwoju kraju.
Z wszystkich tych względów niezmiernie cieszy fakt, że
nasze stosunki z zachodnim sąsiadem możemy rozwijać jako
dobrosąsiedzkie, przynoszące korzyści obydwu stronom.
Symbolicznym początkiem takich właśnie stosunków było,
moim zdaniem, utworzenie w 1991 r. na szczeblu ministrów,
podczas podpisania traktatu między RP i RFN o dobrym sąsiedztwie
i przyjaznej współpracy, Polsko-Niemieckiej Rady
Ochrony Środowiska, jak również powołanie do życia Polsko-
Niemieckiej Komisji Sąsiedzkiej ds. Ochrony Środowiska, która
jest ciałem wspomagającym Radę.
Ze strony polskiej umowę podpisał wspólnie z ministrem
Klausem Töpferem prof. Maciej Nowicki, mój poprzednik na
stanowisku ministra środowiska i przyjaciel.
Rada Ochrony Środowiska zajmuje się opracowywaniem
zadań, kierunków i najważniejszych zagadnień dla współpracy
w dziedzinie ochrony środowiska, a także uzgadnianiem
strategii regionalnej i międzynarodowej polityki dotyczącej
środowiska oraz wspieraniem współpracy na obszarze przygranicznym.
Na posiedzeniu Rady w Dreźnie w 2009 roku podkreślono
znaczenie ścisłej współpracy w dziedzinie ochrony klimatu.
Położono również nacisk na pionierską rolę Unii Europejskiej
w międzynarodowych negocjacjach w sprawie klimatu. Szczególną
uwagę zwrócono na kwestie pomocy najbiedniejszym
krajom w zakresie działań adaptacyjnych przez zaproponowanie
odpowiedniego fi nansowania i dostępu do technologii.
Wspomnę też, że ministrowie wymienili poglądy na temat realizacji
unijnego pakietu klimatyczno-energetycznego w Polsce
i Niemczech. Dodam, że ...
więcej»
Zobacz wszystkie publikacje » |
|
2011-5
|
DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma W numerze m.in.: |
|
RECENZJE
(Kinga BONENBERG)
Autorką prezentowanej książki jest dr hab. Bożena Wojtowicz,
geograf, dydaktyk, podróżnik, kieruje Zakładem Dydaktyki
Geografi i Instytutu Geografi i Uniwersytetu Pedagogicznego
w Krakowie. Związana jest ponadto z Wyższą Szkołą
Umiejętności w Kielcach, gdzie kieruje Katedrą Turystyki i Rekreacji.
Jest autorką ponad 180 prac naukowych. Jest również
współautorką podręczników szkolnych.
Problematyka książki dotyczy spraw ważnych dla Polski,
zwłaszcza w świetle postrzegania nas przez resztę państw europejskich
jako kraju zanieczyszczonego, o niskim poziomie edukacji
ekologicznej mimo przyjętych międzynarodowych zobowiązań.
Trwały i zrównoważony rozwój, do którego dąży Unia Europejska,
jest szansą przetrwania ludzkości przy jednoczesnym
zachowaniu środowiska naturalnego dla przyszłych pokoleń.
Dlatego też wdrażanie tej tematyki powinno rozpocząć się już
na etap...
więcej»
Wykorzystanie osadów ściekowych do produkcji biogazu
(Joanna WILK)
Ochrona środowiska naturalnego
jest jednym z zagadnień
warunkujących potrzebę wykorzystania
odnawialnych
źródeł energii. Niemniej, istnieją takie
odnawialne źródła energii, co do których
nie ma wątpliwości, że ich energetyczne
wykorzystanie będzie sprzyjało ochronie
środowiska naturalnego. Do takich źródeł
będzie należał biogaz, otrzymywany
na skutek fermentacji metanowej osadów
ściekowych powstających w komunalnych
oczyszczalniach ścieków.
Oczyszczalnia ścieków usuwa zanieczyszczenia
znajdujące się w ściekach
komunalnych w sposób mechaniczny
i biologiczny. W pierwszej fazie oczyszczania
ścieki przepływając przez kraty,
pozostawiają na nich grube zawiesiny
- tzw. skratki. Następnie w piaskowniku
usuwany jest piasek i żwir. W osadnikach
wstępnych oddzielane są od ścieków osady.
Kolejno ścieki przepompowywuje się
Wykorzystanie osadów ściekowych
do produkcji biogazu
Joanna WILK
przy zachowaniu odpowiednich warunków
fi zycznych. Ze względu na temperaturę
procesu rozróżnia się trzy rodzaje
fermentacji: psychrofi lową - przebiegającą
w temperaturach niskich: 5-20oC,
mezofi lową - w temperaturach 30-38oC,
oraz fermentację termofi lową - w temperaturach
wysokich 45-55oC. W przypadku
osadów ściekowych powszechnie
stosowana jest fermentacja mezofi lowa,
przy optymalnej temperaturze 35-37oC.
Wyróżnia się cztery fazy procesu fermentacji
metanowej: ...
więcej»
Dwieście lat rejestracji zmian poziomu Morza Bałtyckiego
(Roman MARKS, Halina KOWALEWSKA-KALKOWSKA)
Jeszcze dwieście lat temu o zmianach
poziomów morza, tak na Bałtyku,
jak i na innych akwenach,
wiedzieliśmy tylko tyle, że występują.
Natomiast o skali obserwowanych
zmian, a zwłaszcza o procesach wpływających
na ich wahania, nie wiedzieliśmy
praktycznie nic. Jednak, po sukcesach
związanych ze zbudowaniem pierwszych
przyrządów pozwalających na precyzyjne
obserwacje zmienności zjawisk w powietrzu
atmosferycznym, rozpoczęto intensywne
poszukiwania metod i przyrządów
pozwalających na dokładniejsze pomiary
zmian obserwowanych na powierzchni
mórz i oceanów.
Najważniejszymi punktami zwrotnymi
w toku zdarzeń było zbudowanie w 1643
roku przez włoskich fi zyków Ewangelistę
Torricellego i Vincenza Vivianiego pierwszego
przyrządu do precyzyjnego pomiaru
zmian ciśnienia powietrza [11]; a później
wykalibrowanie pierwszej skali do pomiaru
temperatury powietrza przez Daniela
Fahrenheita w Gdańsku, w zimie roku
1708/1709 [7]. Te pierwsze przyrządy
pomiarowe umożliwiły już rejestrowanie
najważniejszych procesów atmosferycznych
i zachęciły do poszukiwania metod
i instrumentów, które by rejestrowały inne
zjawiska na morzu. W tym względzie stosunkowo
łatwe do technicznego rozwiązania
stały się precyzyjne pomiary wahań
poziomu morza.
Jednak podstawową trudnością okazało
się skonstruowanie oprzyrządowania
pozwalającego na prowadzenie ciągłych
obserwacji takich zmian i jednocześnie
porównywania danych rejestrowanych
w różnych miejscach przez dłuższy czas.
Konieczne okazało się też utworzenie
wielopunktowej sieci pomiarowej oraz
wyznaczenie tzw. poziomu odniesienia
w stosunku do wodowskazów i rejestratorów
(mareografów) rozlokowanych
w pierwszej kolejności nad Morzem Północnym
i Bałtykiem.
Idealnym miejscem do prowadze...
więcej»
Analiza cyklu życia
(Tomasz ŻYLICZ)
"Analiza cyklu życia" (Life Cycle
Analysis, LCA) ma na celu wszechstronne
zbadanie wpływu produktu na środowisko
przyrodnicze i zasoby naturalne. Zaczyna
się ona od przygotowań do produkcji -
a w szczególności od wydobycia surowców
i dostarczenia energii - następnie
obejmuje proces produkcji i konsumpcji,
kończy zaś na zagospodarowaniu odpadu.
Z uwagi na jej całościowy charakter analiza
ta nosi niekiedy nazwę "od kołyski do
grobu" (Craddle to Grave), a skoro właściwie
"grobu" nie powinno być ze względu
na recykling, to pojawia się również nazwa
"od kołyski do kołyski" (Craddle to
Craddle). Znana jest również pod nazwą
"bilansu ekologicznego" (ecobalance) ze
względu na drobiazgowe badanie wymiany
materii z otoczeniem. W jeszcze innych
w hipotezach, jakie jeszcze metamorfozy
w przyszłości przejdzie dany odpad.
Ale konkretne umiejscowienie "kołyski"
i "grobu" nie powinno być dekretowane
przez producenta lub użytkownika, a raczej
powinno być wynikiem przyjęcia jakiejś
ogólnie zaakceptowanej metody.
...
więcej»
Rekultywacja składowiska zaolejonych odpadów w Brzegu
(Jan SIUTA, Danuta GARUS)
Składowisko odpadów płynnych zlokalizowano
u podnóża skarpy tarasy zalewowej
w dolinie Odry. Baseny (laguny) składowiska
oddziela od tarasy zalewowej zapora
ziemna o wysokości około 10 m, a jej
nachylenie wynosi 1 : 2,5.
Skarpę zabezpieczono wykładziną
z włókniny pokrytą płytami betonowymi
ażurowymi 10 x 100 x 8 cm. W dolnej części
zaporę podparto murkiem ze stalowych
bursów typu LARSEN.
Szerokość korony wału ziemnego wynosi
6,0 m, a jej rzędne 146-148,8 (średnia
148,5) m n.p.m. Rzędne przyległej części
terasy zalewowej mieszczą się w przedziale
134,2-136,0 m n.p.m. Przyległą wyżynę
pokrywają utwory polodowcowe: piaski,
pospółki, żwiry, gliny pylaste, gliny piaszczyste.
W roku 1995 powierzchnie lagun i rzędne
piętrzenia odpadów ciekłych wynosiły:
laguna 1 - 1700 m2 i 147,25 m n.p.m,
laguna 2 - 3200 m2 i 147,34 m n.p.m,
laguna 3 - 2800 m2 i 147,03 m n.p.m,
laguna 4 - 3700 m2 i 146,97 m n.p.m.
Deponowane odpady zawierały około
50% wody, 8-10% oleju, trochę śluzu nasiennego
i kwasów tłuszc...
więcej»
Zobacz wszystkie publikacje » |
|
2011-4
|
DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma W numerze m.in.: |
|
Instalujmy urządzenia przyjazne środowisku
(Tadeusz PETER)
Na Warmii i Mazurach już
od "Dni Ochrony Drwęcy",
która miały swój początek
w 1984 roku, rozpoczęła się
edukacja społeczeństwa poszanowania
przyrody. W miarę upływu lat nabierała
coraz szerszego zasięgu w całym dorzeczu
rzeki ( ponad 5,5 tysiąca kilometrów
kwadratowych powierzchni). Stopniowo
edukacją ekologiczną obejmowano coraz
więcej lokalnych samorządów. I tak
po kilku latach zadaniami edukacyjnymi
zajęły się władze dwóch województw:
warmińsko-mazurskiego i kujawsko-
pomorskiego, w tym siedem powiatów
i 18 samorządów lokalnych. oraz Toruń
i Inowrocław. Każdego roku w czerwcu
w jednym z czterech miast powiatowych
(Ostróda, Nowe Miasto Lubawskie,
Brodnica i Golub- Dobrzyń), położonych
nad Drwęcą, odbywa się podsumowanie
inicjatyw ekologic...
więcej»
Zakłócony bilans energetyczny człowieka ?!
(Krystyna BONENBERG)
W potocznym rozumieniu słowo
środowisko odnosi się
niemal wyłącznie do czynników
fi zycznych, odbieranych
przez organy zmysłowe, oraz do sił
społecznych, będących dorobkiem wspólnoty.
Jednak na biologię i zachowanie
człowieka wpływa wiele, nie do końca poznanych,
silnie oddziałujących czynników,
często trudno uchwytnych, a więc w konsekwencji
niedocenianych. Na przykład z reguły
nie bierze się pod uwagę w należytej
skali skutków działania fal elektromagnetycznych,
z wyjątkiem prądów słabych, ani
rytmów biologicznych związanych z cyklicznymi
zmianami pór dnia i roku, a także
faz księżyca. Tak więc środowisko odbierane
zmysłami jest zaledwie częścią środowiska
fi zyczno-chemicznego. Okazało się na
przykład, że zwierzęta odbierają informacje
różnymi, dawniej nieznanymi kanałami, takimi
jak fale ultradzwiękowe w przypadku
nietoperzy, fale podczerwone w przypadku
ciem i jadowitych węży z rodziny Crotalidae,
grzechotnikowatych, albo za pośrednictwem
wydzielanych przez wiele organizmów
substancji zwanych feromonami.
Jak wynika z badań, ludzie reagują na
fale radiowe i pola magnetyczne, a zmiany
pogody wpływają na system nerwowy,
krzepliwość krwi, ciśnienie oraz inne procesy
fi zjologiczne.
Pytanie, czy i w jakim stopniu pola
EM oddziałują na człowieka, stawiano juz
wielokrotnie. Dziś jest ono bardziej naglące,
gdyż z roku na rok przybywa na całym
świecie urządzeń wytwarzających te pola.
W wyniku tego natężenie sztucznych pól
przekroczyło tysiąc, a w wielu miejscach
naw...
więcej»
Plenarne posiedzenie PROŚ
Plenarne posiedzenie Państwowej
Rady Ochrony Środowiska, któremu
przewodniczył prof. Tomasz
Winnicki, przewodniczący
Rady, odbyło się 10 marca br. w Ministerstwie
Środowiska.
W obradach uczestniczył Bernard
Błaszczyk, podsekretarz stanu w Ministerstwie
Środowiska, który omówił dwa
najważniejsze zagadnienia dotyczące
pracy resortu.
Pierwsze to przygotowania do Szczytu
Ziemi Rio +20, które zbiegają się częściowo
z polską prezydencją w Unii Europejskiej.
Zgromadzenie Ogólne ONZ Rezolucją
A/RES/64/236 postanowiło zorganizować
w dniach 14 - 16 maja 2012 r.
Konferencję Zrównoważonego Rozwoju
(UNCSD) w Rio de Janeiro w Brazylii.
Określa się ją w mediach jako Rio+20.
Konferencja Rio+20 odbędzie się
w 20 lat po zorganizowanej w czerwcu
1992 roku w Rio de Janeiro Konferencji
Narodów Zjednoczonych nt. Środowiska
i Rozwoju, podczas której uzgodniono
i przyjęto zasady zrównoważonego
rozwoju. Najważniejszym osiągnięciem
konferencji było uzgodnienie Deklaracji
z Rio de Janeiro w sprawie środowiska
i rozwoju oraz uzgodnionego zbioru zaleceń
ekonomicznych, socjalnych i środowiskowych
zawartych w Agendzie 21.
Dziesięć lat po Konferencji w Rio
uzgodniono w Johanesburgu plan wdrażania
Ag...
więcej»
Wścieklizna antyekologiczna
(Ludwik TOMIAŁOJĆ)
Wiara w swą nieomylność
oraz odbierające rozsądek
zacietrzewienie przenosi
się już z polityków także
na niektórych dziennikarzy. Ujawniają to
przypadki nienawistnych wypowiedzi na
stronie www.wnp.pl oraz www.podziekujzielonym.
pl, z których pierwsza domena,
wbrew nazwie Wirtualny Nowy Przemysł,
jest agresywną obroną nie chcącego
utracić zysków akurat starego przemysłu.
Już same tytuły, pod którymi występują
niektórzy przeciwnicy ekologów i tezy
o ocieplaniu się klimatu, jako zarzucające
przeciwnej stronie świadome oszustwa,
wyglądają na manipulacje robione na zamówienie.
Na przykład książka dr. Tomasza
Teluka nosi tytuł "Mitologia efektu cieplarnianego"
(2008), tymczasem w kwestii
efektu cieplarnianego żadnej mitologii
nie ma, bo od dwóch stuleci panuje pełna
zgoda, że to prawidłowy opis niepodważalnie
zachodzącego zjawiska fi zycznego.
Kłamstwem jest zatem i insynuacją zdanie,
że termin ten "wymyśliła lewica osłabiona
politycznie po sukcesach rządów R. Reagana
i M. Thatcher". Oczywiście winni są
też jakoby ekologowie i zieloni (wtłaczani
do lewicy, mimo ich deklaracji, że "nie są
ani po prawej, ani po lewej stronie; Anthony
Giddens, 2001). Wreszcie: "Największym
kłamstwem ekologów jest uczynienie
z dwutlenku węgla ... groźnej dla życia trucizny"
- to z pomocą takiej fałszywki na
stronie www.wnp.pl reklamuje Telukowe
dzieło redaktor strony. Dalej sprzeciwia się
on straszeniu obywateli "bezpodstawnymi
kłamstwami o ociepleniu klimatu", choć już
ok. 40 światowych gremiów naukowych,
w tym 13 narodowych akademii nauk, oraz
kilka światowych kongresów naukowych
potwierdziło istotny wzrost temperatury na
Ziemi. Trzeba zatem nieustannie ostrzegać
Czytelników chroniąc ich umysły przed
ordynarnymi fałszami. Ktoś, kto nadaje
swym wypowiedziom charakter oskarżeń,
uwypuklających rzekomą niemoralność
adwersarzy, jakoś "wie na pewno", że ekolodzy
"zawsze kłamią". Jednak zarzut taki
znaczy, że - znając prawdę, świadomie
roz...
więcej»
Wiedeń - program gospodarki terenami zieleni
Wiedeń znany był dotąd głównie
jako miasto o szczególnym
charakterze, którego
powszechnie rozpoznawane
cechy to wartości historii i tradycji, związane
z warunkami geopolitycznymi, w jakich
powstało i rozwijało się przez dwadzieścia
wieków.
Okoliczności powstania i specyfi
cznych czynników, wpływających na
kształtowanie głównych funkcji miasta,
zadecydowały o powstaniu wpływowego
ośrodka politycznego, jak też o wykształceniu
się wyjątkowej funkcji ośrodka
kultury, w tym zwłaszcza - począwszy
od XVIII wieku - europejskiej stolicy
muzyki.
Z pewnością mniej jest znana nowa
rola miasta, która rozpoczęła się w ostatnich
latach XX wieku, a mianowicie nie
tylko europejskiego, ale również światowego
ośrodka tworzenia i realizacji nowoczesnych
metod kształtowania zespołów
i obszarów zurbanizowanych oraz
urbanizujących się. Wiedeń dysponuje
obecnie licznymi programami rozwoju
różnorodnych elementów i funkcji miasta,
z których 14 uzyskało najwyższą ocenę
Międzynarodowej Komisji ONZ spośród
ok. 1600 przedłożonych opracowań. Wiedeń
zajmuje obecnie pierwsze miejsce
w Europie, a trzecie w skali globalnej pod
względem standardów życia mieszkańców,
bezpieczeństwa, ponadto jest najlepiej
zarządzanym (spośród 215 analizowanych)
miastem świata.
Niezwykle ważny dla miasta jest program
gospodarowania zielenią w makro-
i mikroskali stolicy Austrii. Ideą przewodnią
tworzenia programu gospodarowania
zielenią jest tworzenie modelu miasta
przyszłości, które będzie oceniane w kategoriach
ist...
więcej»
Zobacz wszystkie publikacje » |
|
2011-3
|
DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma W numerze m.in.: |
|
Nie należy liczyć na budżet
(Tomasz ŻYLICZ)
Bardzo często narzekamy, że wiadomo,
co zrobić, tylko brakuje
pieniędzy. Jest to uproszczenie.
"Brakowanie pieniędzy" polega
na tym, że ktoś, kto ma te pieniądze, woli je
przeznaczyć na coś innego. W szczególności
winimy budżet, że nie daje tyle, co trzeba.
Jeśli nie istnieje alternatywa dla fi nansowania
budżetowego, to sprawa robi się
trudna. Ale często taka alternatywa istnieje,
tylko z rozpędu oczekujemy, że władza da
pieniądze na coś, na co nie musi.
Gospodarka wodna jest przykładem
sektora, który wydaje się krytycznie uzależniony
od fi nansowania budżetowego, choć
w istocie mógłby w większej mierze fi nansować
się z funduszy prywatnych. Ekonomia
poucza, że władza publiczna musi
fi nansować podaż tzw. dóbr publicznych
(AURA 12/2009 i 1/2010). Natomiast podaż
tzw. dóbr prywatnych może być lepiej
sfi nansowana ze źródeł prywatnych. Różnica
między dobrami publicznymi i prywatnymi
polega na tym, że pierwsze zaspokajają
jednocześnie potrzeby wielu osób lub
przedsiębiorstw. Ich ewentualna sprzedaż
byłaby kłopotliwa, ponieważ obowiązuje
"odpowiedzialność zbiorowa" i ten, kto
kupi, dzieli się korzyściami z innymi. Po cóż więc ma kupować, skoro m...
więcej»
Egzotyczne podróże w głąb kosmetyków – oleje i masła
(Barbara WŁUDYKA)
Rynek stale szuka czegoś nowego
i niekoniecznie wyznaje
zasadę, że tylko rośliny z własnej
strefy klimatycznej są odpowiednie
do spożycia czy pielęgnacji.
Czemu nie spróbować czegoś innego lub
tworzyć połączenia składników z lokalnych
źródeł i odległych siedlisk? Teoria globalnej
wioski znajduje wyraz w najbliższym
sklepie spożywczym, gdzie obok soku
z marchwi znajdujemy napoje z maracui,
owoców liczii czy ananasów, nie dziwi połączenie
jabłka z bananem, papai z maliną.
Także w pielęgnacji nie stanowi to dysonansu,
bo roślinność z dalekich stron stanowi
dla Europejczyka źródło egzotycznych
surowców do pielęgnacji skóry.
Oto przykłady:
masło Kokum Garcinia indica Seed Butter
masło Murumuru Astrocaryum murumuru
Butter
masło Mango Mangifera indica (Mango)
Esters
masło Ucu Virola surinamensis Butter
masło Mafura Trichilia emetica (Mafura
Fruit) Butter
masło Illipe Shorea stenoptera Seed Butter
olej Andiroba Carapa guaianensis Seed Oil
olej Copaiba Copaifera offi cinalis Oil
olej Mongongo Schinzioph...
więcej»
Stosowanie żużli - korzyści czy zagrożenia?
(Monika KASINA, Marek MICHALIK)
Często spotykamy się z stosowaniem
materiałów odpadowych
związanych z przemysłem
hutniczym (żużli). Niekiedy
budzi to nasze obawy. Czy są one uzasadnione?
Na początek warto przybliżyć charakterystykę
tego materiału i przedstawić
kilka ważnych czynników, które mogą
zachęcić do jego używania. W Polsce
najczęściej stosowane są żużle związane
z metalurgią żelaza.
Żużel jest produktem ubocznym,
powstającym w wyniku procesów hutniczych.
Najbardziej rozpowszechnione
są dwa rodzaje żużla, związane z dwoma
głównymi procesami hutniczymi: wielkopiecowy
- powstający przy produkcji
surówki, oraz konwertorowy - powstający
w trakcie wytapiania stali. Żużel
wielkopiecowy jest jasnoszary, charakteryzuje
się porowatą strukturą, chropowatą,
jamistą powierzchnią z wieloma
ostrymi krawędziami. Żużel konwertorowy
jest czarny bądź ciemnobrązowy,
przypomina z wyglądu bazalt, jest bardzo
masywny [12].
Ze względu na swoje własności technologiczne,
takie jak wytrzymałość na
ściskanie, odporność na uderzenia i kruszenie,
odporność na polerowanie, zamarzanie
i odmarzanie itp., które są porównywalne,
a niejednokrotnie znacznie
lepsze niż właściwości surowców naturalnych
takich, jak bazalt czy granit,
żużle są coraz częściej traktowane jako
materiał alternatywny [11], wykorzystywany
w wielu gałęziach przemysłu,
między innymi w hydrotechnice, hutnictwie,
produkcji cementu czy nawozów
sztucznych. W wielu krajach Europy,
także w Polsce, żużle z produkcji surówki
czy stali są materiałem alternatywnym
szeroko wykorzystywanym w budownictwie
drogowym. Może on być wykorzystany
nie tylko jako warstwa służąca
do podbudowy dróg, materiał służący
do wzmacniania po...
więcej»
Sieć Natura 2000 - ważna sprawa
(Jolanta ZIENTEK–VARGA)
"O Naturze wciąż nie za dużo". Tak
można określić ideę, która przyświeca
realizowanemu przez Instytut na rzecz
Ekorozwoju projektowi "Szerokie wody
Natury 2000" fi nansowanemu ze środków
Narodowego Funduszu Ochrony
Środowiska i Gospodarki Wodnej. Celem
projektu nie jest promocja sieci, ale rzetelne
informowanie o niej, szeroka akcja
edukacyjna.
Informowanie i edukowanie Polaków
o tym jest konieczne, bo - jak się okazuje
- wciąż za mało wiemy, czym naprawdę
jest sieć, jaka jest jej rola, czemu
służy, w jaki sposób wzbogaca możliwo-
Sieć Natura 2000 - ważna sprawa
m...
więcej»
Profesor Jana Siuta
Profesor Jan Siuta, znawca inżynierii
ekologicznej, od wielu
lat członek rady programowej
AURY, otrzymał tytuł profesora
honorowego Uniwersytetu Warmińsko-
Mazurskiego w Olsztynie. Gratulując
wyróżnienia pozwalamy sobie przypomnieć
życiorys naukowy i dorobek Profesora.
Jan Siuta urodził się w roku 1928
w miejscowości Wrońsko w województwie
łódzkim. W czasie okupacji hitlerowskiej
nie miał możliwości kształcenia
się. Liceum Rolniczo-Hodowlane
w Bratoszewicach ukończył w roku
1948. Na studiach w Wyższej Szkole Gospodarstwa
Wiejskiego w Łodzi pogłębił
swą wiedzę o glebie, został zatrudniony
w Katedrze Gleboznawstwa. W 1950 r.
WSGW w Łodzi przeniesiono do Olsztyna;
tam w Wyższej Szkole Rolnictwa
w 1953 r. Jan Siuta obronił pracę magist...
więcej»
Zobacz wszystkie publikacje » |
|
2011-2
|
DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma W numerze m.in.: |
|
Żyjemy w świecie głęboko podzielonym
(Anna MARZEC)
Skrajne ubóstwo (na jedną osobę
przypada mniej niż 2 dolary
na dzień) jest udziałem 40 procent
ludności świata (1). Do tej
czterdziestoprocentowej populacji należy
tylko 5 procent globalnych dochodów.
Natomiast 20 procent światowej populacji
dysponuje aż 75 procentami światowych
dochodów. Nędza z jednej strony
a bogactwo z drugiej - dzieli państwa.
W krajach środkowej Afryki czy w Afganistanie
dochód na jednego mieszkańca
(GDP per capita) jest 30 do 40 razy niższy
niż w krajach OECD.
Finansowa różnica dzieli też społeczeństwa
w obrębie jednego kraju.
Najbardziej ostre różnice w dochodach
grup społecznych występują w Korei,
Meksyku, Turcji, w USA i Polsce (2).
Ponad 80% ludności świata żyje w krajach,
w których następuje coraz głębsze
zróżnicowanie dochodów (1). Zatem
tylko jedna piąta światowej populacji
żyje w krajach, w których albo maleje fi -
nansowe zróżnicowanie społeczne, albo
utrzymuje się status quo.
Skrajne lub umiarkowane ubóstwo
powoduje dalsze konsekwencje w postaci
całkowitego braku lub niedostatecznej
opieki lekarskiej, niedożywienia dzieci,
znacznie wyższej śmiertelności wśród
dzieci i dorosłych. Inna deprawacja to
trudności w dostępie młodzieży do wykształcenia
i wynikające z tego - dziedziczenie
ubóstwa oraz zamknięcie drogi do
awansu społecznego.
Jakby tego było mało, ludzi dzielą też
różne religie a właściwie - obecne w niemal
wszystkich religiach świata - grupy
religijnych ekstremistów.
Wspomniane wyżej różnice występują
nie tylko współcześnie - były także
obecne tysiące lat w historii ludzkości,
choć stopień intensywności negatywnych
zjawisk i ich zasięg bywał różny.
Oddziaływały na ograniczonym obszarze
i nie powodowały zagrożeń dla całej ówczesnej
ludzkości.
Różnice w odpowiedzialności
za klimat
W ostatnich kilkudziesięciu latach pojawił
się nowy problem. Dociera on powoli
do świadomości coraz szerszych kręgów
społecznych. Jest to niekorzystna - a raczej
należałoby ją określić ja...
więcej»
Cancun - sukces czy porażka?
(Tomasz ŻYLICZ)
Meksykańskie miasto było
w grudniu 2010 miejscem
COP-16, czyli szesnastego
spotkania państw-stron
Konwencji Klimatycznej. Poprzednie
spotkania w Kopenhadze (COP-15) i Poznaniu
(COP-14) były przedmiotem licznych
analiz, również na łamach AURY
(zob. np. 2/2010 i 1/2009). Często słyszy
się opinie oskarżycielskie, obwiniające
bogatych o niszczenie światowego
klimatu. Rzeczywiście, trzeba zapewne
zgodzić się z tym, że to głównie bogaci
w XIX i XX wieku wyemitowali tak
dużo dwutlenku węgla, iż jego stężenie
w atmosferze niepokojąco wzrosło. Jeśli
jednak komuś zależy na ratowaniu
klimatu, to zamiast koncentrować się na
wskazywaniu winy ex post, powinien raczej
troszczyć się o ograniczenie emisji
ex ante. A świadomość tej prostej prawdy
bynajmniej nie jest powszechna. Czterdzieści
krajów rozwiniętych gospodarczo
- tzw. Aneks I Konwencji Klimatycznej
- ma nadal wysoką emisję, która jednak
nie rośnie, i ma malejący udział w globalnej
sumie (poniżej połowy). Natomiast
zatrważająco rośnie emisja z pozostałych
krajów, a - co gorsza - kraje te p...
więcej»
Natura 2000 na Torfowiskach Orawsko-Nowotarskich
(Bożena KOTOŃSKA, Magdalena SZYMAŃSKA)
Projekt PL0494 "Warunki zarządzania
obszarem dorzecza
i ochroną różnorodności biologicznej
dla zapewnienia zrównoważonego
rozwoju obszarów cennych
przyrodniczo na przykładzie zlewni Czarnej
Orawy stanowiącej część transgranicznego
dorzecza Dunaju" realizowany jest
wspólnie przez Regionalny Zarząd Gospodarki
Wodnej w Krakowie i Regionalną
Dyrekcję Ochrony Środowiska w Krakowie.
Współfi nansowany jest ze środków
Mechanizmu Finansowego Europejskiego
Obszaru Gospodarczego, dzięki wsparciu
udzielonemu przez Islandię, Liechtenstein
oraz Norwegię.
Zakresem Projektu objęte są działania
planistyczne, które zapewnią racjonalne
gospodarowanie zasobami wodnymi, poprawę
stanu wód oraz zachowanie bioróżnorodności
zgodnie z dyrektywami
unijnymi. Celem Projektu jest zachowanie
bioróżnorodności gatunków przez kształtowanie
właściwego podejścia człowieka
do przyrody i współgodzenia interesów
użytkowników wód w poszanowaniu zasobów
naturalnych. Projekt realizowany
jest w obszarze dorzecza międzynarodowego
- zlewni Czarnej Orawy leżącej
w Kotlinie Orawsko-Nowotarskiej.
Kotlina Orawsko-Nowotarska, położona
między Tatrami i Beskidami, odznacza
się bogatym i zróżnicowanym
środowiskiem przyrodniczym. Na szczególną
uwagę zasługuje występujący w jej
obrębie największy w południowej Polsce
kompleks torfowisk wysokich. Kompleks
ten stanowi aż 5% powierzchni wszystkich
torfowisk wysokich w Polsce. To tu
znajduje się drugie pod względem wielkości
w kraju torfowisko wysokie kopułowe
- Puścizna Wielka. Mimo wielowiekowego
użytkowania eksploatacyjnego tych
miejsc, wiele z nich zachowało się w stosunkowo
dobrym stanie (Łajczak, 2006).
W celu ich ochrony utworzono obszar
chronionego krajobrazu oraz włączono je
do Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura
2000.
W roku 2004 Polska zgłosiła do Komisji
...
więcej»
Afrykański as w kosmetykach
(Barbara WŁUDYKA)
Popularność olejów roślinnych
w kosmetykach wynika z ich działania
biologicznego, są dobrym
źródłem niezbędnych nienasyconych
kwasów tłuszczowych (NNKT).
Możliwość wykorzystania egzotycznych
nazw czy miejsca pochodzenia kusi z kolei
marketingowców, by zaskoczyć rynek
czymś nowym, egzotycznym.
W przypadku Shea butter, opisywanego
na opakowaniach kosmetyków pod
różnymi nazwami: masło shea, masło karité,
olej z masłosza, wg INCI Butyrospermum
Parkii (Shea Butter Fruit) - egzotyka
ze względu na afrykańskie korzenie
idzie w parze z wszechstronnością i wielofunkcyjnością
tego surowca. To składnik
w pełni zasługujący na uznanie i świetnie
działający na skórę.
Z Afryki na światowe półki
Masło shea wytwarzane jest z orzechów
masłosza, drzewa masłowego, pochodzącego
z Afryki. Na Czarnym Lądzie
stosowane jest powszechnie od setek lat
nie tylko do pielęgnacji skóry oraz włosów,
ale też w kuchni. Drzewo masłoszowe
uważane jest za święte, masło służy do
namaszczania w rytualnych obrzędach,
służyło do oświetlania pomieszczeń, produkcji
mydła, jest lekiem, kosmetykiem,
pożywieniem, zbiory wyznaczają rytm
istnienia. Masłosza spotykamy w środkowej
i zachodniej Afryce, w obszarze
czystej ekologicznie sawanny. To duży
atut tego produkt...
więcej»
KRONIKA EKOLOGICZNA
60 LAT BADAŃ INSTYTUTU
MORSKIEGO. W ub. roku Instytut
Morski w Gdańsku obchodził jubileusz
60-lecia. Z tej okazji odbyła się międzynarodowa
konferencja poświęcona dotychczasowej
działalności Instytutu oraz
planom na przyszłość. Tematem dyskusji
były m.in. najważniejsze projekty badawcze
dotyczące Morza Bałtyckiego. Chwalono
się pierwszą polską jednostką przystosowaną
do badań strefy przybrzeżnej
i płytkich wód zalewowych.
Statek IMOR, jako pływające specjalistyczne
laboratorium, jest jednostką
Zakładu Oceanografi i Operacyjnej od
2006 roku. Z użyciem statku oraz innych
jednostek pływających, w zeszłym roku
wykonano m.in. pomiary echosondą wielowiązkową
o wysokiej rozdzielczości
na długości prawie 10 tys. km bieżących
profi li, czy też pomiary sonarem bocznym
na długości ponad 12 tys. km profi
li. Powierzchnia obszarów, dla których
wykonano te pomiary wyniosła ponad
800 km2. Sukcesem zakończyły się również...
więcej»
Zobacz wszystkie publikacje » |
|
2011-1
|
DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma W numerze m.in.: |
|
Beskid Niski, Wysowa-Zdrój
(Bronisław JANIEC)
Nadtyuł zaczerpnięto z dzieła
ks. Stanisława Staszica O ziemiorodztwie
Karpatow i innych
gor i rownin Polski, które
ukazało się niemal dwa wieki temu. Ten
wielki przyrodnik, słusznie zwany ojcem
polskiej geologii, podaje ważne i ciągle
aktualne informacje o przyrodzie nieożywionej.
Jego wielka wiedza miała również
odniesienia aplikacyjne. Wspomnieć należy
choćby o jednym, że tężnie w Ciechocinku
o długości 1800 m zbudowano
w 1828 roku właśnie z inicjatywy Staszica.
Dziś obiekt ten jest unikatowy w skali
świata.
Wody mineralne, często kwalifi kowane
jako wody lecznicze, spotykane są częściej
w obszarach górskich (zmiany struktury
- tektonika), a niekiedy nawet płytko
występują. Egzemplifi kacją powyższego
stwierdzenia są stosunki hydrogeologiczne
osady Wysowa-Zdrój w Karpatach,
położonej w Beskidzie Niskim, między
Beskidem Sądeckim a Bieszczadami.
Środowisko przyrodnicze
Polskie Karpaty tworzą pasma górskie
Tatry, Pieniny, Gorce oraz Beskidy,
a wśród nich, idąc od zachodu: Beskid
Mały, Makowski, Żywiecki, Wyspowy
i Sądecki jako Beskidy Zachodnie, oraz
Beskid Niski i Góry Ondawskie (na Słowacji)
- Beskidy Środkowe.
Pod względem geologiczno-strukturalnym
całe Beskidy tworzą tzw. Karpaty
Zewnętrzne. W obydwu ich podprowincjach
występuje wielka jednostka geologiczna
głównie wieku trzeciorzędowego,
zwana fl iszem. Flisz to zespół morskich
osadów okruchowych dużej miąższości,
w skład których wchodzą naprzemianległe
warstwy zlepieńców, piaskowców,
mułowców i łupków ilastych, jako wynik
działalności prądów zawiesinowych;
są to prądy gęstościowe z dużą ilością
materiału okruchowego w zawieszeniu,
przemieszczające się po nachylonym dnie
morskim. Poza wymienionymi utworami we fl iszu występuje również sól kamienna
(halityt), ropa naftowa i gaz ziemny. Są
to utwory o bardzo różnej podatności na
procesy rozpuszczania chemicznego przez
wody podziemne, konsekwencją czego
jest zróżnicowany ich skład chemiczny
i mineraliza...
więcej»
Południowa Kielecczyzna atrakcyjna florystycznie
(Kamila MUSIAŁ)
Południowozachodnia część województwa
świętokrzyskiego,
gminy Sędziszów i Słupia Jędrzejowska,
to teren oddalony od
ważnych ośrodków miejskich. Peryferyjność
objawia się przede wszystkim słabo
rozwiniętą infrastrukturą gospodarczą
oraz zaniedbaniem, będącym wynikiem
słabej pozycji ekonomicznej subregionu,
a także tradycyjnego sposobu gospodarowania.
Problemem jest także ogromne
bezrobocie w regionie, gdzie słabo rozwinięty
jest przemysł i usługi, a trudno
określić go jako szczególnie atrakcyjny
turystycznie.
Przekonanie o mniejszej atrakcyjności
przyrodniczej sprawiło, iż roślinność tego
terenu nie została gruntownie zbadana, do
czego być może przyczyniło się w jakimś
stopniu i to, że została awansem uznana
za mało zróżnicowaną, a jej zbiorowiska
jako niewyróżniające się niczym szczególnym.
Chociaż terytorium to nie zostało
w dostatecznym stopniu eksplorowane od
strony przyrodniczej, w żaden sposób nie
można określić fl ory tego obszaru jako
monotonnej czy ubogiej w gatunki roślin
naczyniowych, czyli paprotniki i rośliny
nasienne.
Ważną cechą tego obszaru jest to, że
ponad 70% powierzchni ogólnej zajęte jest
przez tereny rolnicze. Dlatego też dominującym
składnikiem krajobrazu są pola
uprawne, poprzecinane płatami lasów,
co tworzy swoisty krajobraz leśno polny.
Istotne jest także i to, że są to tereny wyżynne,
z wysokościami bezwzględnymi,
sięgającymi niewiele ponad 300 m n.p.m.
W gminie jest kilka większych lokalnych
wzniesień, jednakże wysokości względne
sięgają najwyżej kilkadziesiąt metrów od
podnóża wzgórz. To wszystko świadczy
o niżowym charakterze fl ory regionu,
na którym jest raczej niewiele gatunków
określanych jako górskie.
W obu tych gminach dominują bardzo
liczne, lecz niewielkie gospodarstwa
rolnicze, zwykle o powierzchni ok. 3-5
ha. W strukturze uprawy łąki i pastwiska
stanowią około 20% wszystkich użytków rolnych. Pozostałą część zajmuje uprawa
ziemniaków, a także zbóż na glebach
mniej uwod...
więcej»
WIADOMOŚCI Z INTERNETU
(Adam WIECZOERK)
Domowe elektrownie
na ogniwa paliwowe
Wytwarzanie energii elektrycznej
i ciepła przy niskiej emisji gazów cieplarnianych
i bez zanieczyszczeń wydaje się
prawie niemożliwe. Bliskie tego celu są
ogniwa paliwowe SOFC (ze stałym tlenkiem).
Duńscy naukowcy zajmujący się
zagadnieniem od ponad 20 lat twierdzą,
że są bliżsi wprowadzenia "pod strzechy"
domowych generatorów prądu i ciepła,
wykorzystujących ogniwa ze stałym tlenkiem.
Ich zaletą jest wysoka efektywność,
która przekłada się na niską emisję gazów
cieplarnianych i ograniczenie emisji
tlenków siarki i azotu. Ogniwa SOFC są
płaskie, o grubości niewiele większej niż
kartka papieru, i wytwarzają prąd o napięciu
1 wolta. Aby mogły osiągnąć odpowiednią
moc i napięcie, łączy się je w specjalnych
obudowach. Duńscy naukowcy
nawiązali już współpracę z producentami
systemów grzewczych i energetycznych,
aby projekt mógł wyjść poza laborato...
więcej»
RECENZJE
(Kinga BONENBERG)
Leksykon opłat
za korzystanie ze środowiska
Jest to dwudziesty ósmy leksykon wydany przez ofi cynę
UNIMEX, przedstawiający w zwięzły sposób stan prawny
na maj 2010, a dotyczący opłat i kar pieniężnych związanych
z korzystaniem ze środowiska. Dokonując wyboru opłat i kar
pieniężnych autorzy kierowali się głównie kryterium zaliczania
danej należności do wpływów funduszy ochrony środowiska
i gospodarki wodnej wszystkich szczebli.
Opłaty i administracyjne kary pieniężne dotyczą głównie
działalności gospodarczej - stąd też autorzy starali się w sposób
przystępny przekazać wiedzę prowadzącym taką działalność,
aby mogli samodzielnie ustalić, czy określone przedsięwzięcie
stanowi przedmiot opłaty, czy kary, a następnie odpowiedzieć
na pytanie, w jaki sposób p...
więcej»
Niezwykła moc oleju arganowego
(Barbara WŁUDYKA)
Od zarania dziejów znany jest
z wyjątkowej mocy olej wytłaczany
z owoców endemicznych
drzew arganowych (Argania
spinosa L.), rosnących wyłącznie w ekologicznie
czystym środowisku Maroka.
Argania żelazna, bo tak inaczej nazywa
się to drzewo, od wieków stanowi ważny
element życia Berberów. Obszar, na jakim
rośnie, to wapienne, kamieniste, suche obszary
pustynne południowo-zachodniej
części kraju, region Sus, między Agadirem,
Marrakeszem i as-Sawira (Essaouria) oraz
w pobliżu Wadżdy (Oujda). Od nazwy rejonu,
w którym rośnie, bywa określane
drzewem Sus. Obecnie lasy arganowe rosną
na obszarze 9000 km² i zostały w 1998
roku wpisane na listę rezerwatów biosfery
UNESCO. Krzewiaste, cierniste, wiecznie
zielone drzewa o sękatym pniu żyją od 120
do 450 lat. Wyrastają na 8 do10 metrów,
ale pełną produktywność osiągają dopiero
mając 40 do 60 lat. Od tysięcy lat walczą
z pustynnieniem obszarów Maroka.
Skutecznie opierają się trudnym warunkom
rosnąc u wrót pustyni i nie występukwiaty.
Owoce wielkości migdałów rozwijają
się przez rok, by ostatecznie dojrzeć
od czerwca do lipca kolejnego roku. Są
zielone, przypominają wyglądem oliwkę,
ale większe i mocniej zaokrąglone. Pachną
słodko, jednak mają grubą i gorzką skórkę.
Wewnątrz znajdziemy mleczny miąższ
i twardy orzech. Orzech zawiera tłuste nasiona,
jedno, dwa, czasem trzy. Z nasion
wytłacza się olej, a miąższ i skórka służy
jako pasza dla zwierząt. Orzechy ni...
więcej»
Zobacz wszystkie publikacje » |
|
Nasze czasopisma
kofeina
biogaz
przemysł chemiczny
tworzywa sztuczne
hplc
chromatografia
kontakt
tłuszcz
znakowanie
bezpieczeństwo żywności
Kociołek-Balawejder
antocyjany
przeciwutleniacze
herbata
soki owocowe
gmo
tłuszcze
błonnik
ciecze jonowe
mleko
suplementy diety
fruktooligosacharydy
osady ściekowe
Przegląd Elektrotechniczny
bhp
barwniki
mikrokapsułkowanie
wino
ocena ryzyka
aluminium
hydrokoloidy
aura
opakowanie
opakowania
karotenoidy
7
korozja
gospodarka wodna
pompy ciepła
owies
informacje dla autorów
dla autorów
konserwanty
ekstrakcja
led
mąka
kolektory słoneczne
problemy jakości
czekolada
Żywność funkcjonalna
nanotechnologia
soja
BRC
kosmetyki
skrobia
jęczmień
audit
polifenole
szkło
pszenica
jakość żywności
jogurt
jakość
ocena ryzyka zawodowego
HACCP
polimery
kanalizacja
inżynieria materiałowa
praca
Materiały Budowlane
gluten
przegląd mleczarski
kawa
hutnik
przemysł spożywczy
orkisz
tytan
skrobia modyfikowana
rfid
srebro
6
liofilizacja
żywność
enzymy
mięso
kompozyty
biopaliwa
chłodnictwo
opakowania inteligentne
probiotyki
przegląd papierniczy
MIÓD
magnez
opakowania aktywne
olej
olej rzepakowy
metale ciężkie
napoje energetyzujące
nanomateriały
nano
listeria monocytogenes
piwo
biomasa
makaron
CHLEB
elektronika
dodatki do żywności
logistyka
gryka
pestycydy
ryzyko zawodowe
fermentacja
pieczywo
żyto
makulatura
miedź
prebiotyki
aronia
inulina
servqual
wentylacja
recykling
atest
odpady
drób
napoje funkcjonalne
transport
biofilm
mrożonki
FMEA
jakość usług
analiza sensoryczna
iso 9001
ekstruzja
biodiesel
kukurydza
cukier
suszenie
innowacje
woda
opakowania z tworzyw sztucznych
owoce
ifs
żywność wygodna
witamina C
kaizen
piroliza
masło
utrwalanie żywności
LODY
sól
drożdże
audyt
prenumerator
ścieki
surfaktanty
błonnik pokarmowy
koszty jakości
woda mineralna
soki
żywność ekologiczna
Oczyszczanie ścieków
TQM
makarony
witaminy
ochrona przed korozją
ołów
zarządzanie jakością
opakowania szklane
ZIOŁA
dioksyny
zeolity
kakao
sieci neuronowe
transglutaminaza
wzbogacanie żywności
aromaty
substancje dodatkowe
przyprawy
reologia
opakowania jadalne
ryby
tekstura
rolnictwo ekologiczne
akryloamid
sok
rzepak
bioetanol
ISO 22000
Manufacturing Process Automation
białka serwatkowe
czosnek
gospodarka mięsna
mikotoksyny
akrylamid
polichlorowane bifenyle
superabsorbenty
antyoksydanty
PET
kasza
