profil Twój Profil
Kliknij, aby zalogować »
Jesteś odbiorcą prenumeraty plus
w wersji papierowej?

Oferujemy Ci dostęp do archiwalnych zeszytów prenumerowanych czasopism w wersji elektronicznej
AKTYWACJA DOSTĘPU! »

Twój koszyk
  Twój koszyk jest pusty

BĄDŹ NA BIEŻĄCO -
Zamów newsletter!

Imię
Nazwisko
Twój e-mail

Czasowy dostęp?

zegar

To proste!

zobacz szczegóły

ZAMÓW EZEMPLARZ PAPIEROWY!

baza zobacz szczegóły
r e k l a m a
ELEKTRONIKA, ENERGETYKA, ELEKTROTECHNIKA »

PRZEGLĄD ELEKTROTECHNICZNY


(ang. ELECTROTECHNICAL REVIEW)

Czasopismo Stowarzyszenia Elektryków Polskich (SEP)
rok powstania: 1919
Miesięcznik

Czasopismo dofinansowane w 2011 r. przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Tematyka:
Osiągnięcia naukowe i zawodowe polskich inżynierów elektryków oraz relacje z wydarzeń środowiskowych: konferencje, jubileusze, wyróżnienia. Zagadnienia dotyczące wszystkich dziedzin elektrotechniki, m.in. teorii elektryki, elektroene... więcej »

Artykuły naukowe zamieszczane w czasopiśmie są recenzowane.

Procedura recenzowania

Prenumerata

Dear Customer! Order an annual subscription (PLUS version) and get access to other electronic publications of the magazine (year 2004-2013), also from March - year 2014.
Take advantage of the thousands of publications on the highest professional level.
prenumerata papierowa roczna PLUS (z dostępem do archiwum e-publikacji) - tylko 577,80 zł
prenumerata papierowa roczna PLUS z 10% rabatem (umowa ciągła) - tylko 520,02 zł *)
prenumerata papierowa roczna - 504,00 zł
prenumerata papierowa półroczna - 252,00 zł
prenumerata papierowa kwartalna - 126,00 zł
okres prenumeraty:   
*) Warunkiem uzyskania rabatu jest zawarcie umowy Prenumeraty Ciągłej (wzór formularza umowy do pobrania).
Po jego wydrukowaniu, wypełnieniu i podpisaniu prosimy o przesłanie umowy (w dwóch egzemplarzach) do Zakładu Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT.
Zaprenumeruj także inne czasopisma Wydawnictwa "Sigma-NOT" - przejdź na stronę fomularza zbiorczego »

2014-7

zeszyt-4096-przeglad-elektrotechniczny-2014-7.html

 
W numerze m.in.:
(Hg,Zn)Te Photon Detectors of Thermal Radiation (Tadeusz NIEDZIELA)
Określono rozkład fali elektromagnetycznej w typowej strukturze detekcyjnej detektora fotonowego. Podano wzory na: współczynnik zewnętrznej wydajności kwantowej oraz rozkład intensywności promieniowania w elemencie fotoczułym. Obliczono maksymalne do uzyskania parametry detekcyjne fotorezystorów z (Hg,Zn)Te. Zilustrowano współczynnik zewnętrznej wydajności kwantowej oraz intensywność promieniowania w elemencie fotoczułym umieszczonym w optymalnej optycznej wnęce rezonansowej. Obliczono graniczne znormalizowane wykrywalności termiczne niechłodzonych (T=300K) detektorów fotonowych z (Hg,Zn)Te. Fotonowe detektory promieniowania termicznego (Hg,Zn)Te Abstract. Distribution of electromagnetic wave has been determined in a typical detection structure of a photon detector. Formulas have been given for: external quantum efficiency and distribution of radiation intensity in a photosensitive element. Maximal detection parameters of (Hg,Zn)Te photoresistors have been calculated. External quantum efficiency and radiation intensity in a photosensitive element located in the optimal optical resonance cavity have been illustrated. Ultimate normalized thermal detectivity of the uncooled (T=300K) (Hg,Zn)Te photon detectors has been calculated. Słowa kluczowe: detektory fotonowe, intensywność promieniowania, współczynnik zewnętrznej wydajności kwantowej, wykrywalność termiczna. Keywords: photon detectors, radiation intensity, external quantum efficiency, thermal detectivity doi:10.12915/pe.2014.07.09 Introduction Currently, for the purpose of positioning the motor vehicles on the road and transport management within the intelligent transport systems, sensors operating on the basis of various physical phenomena or operating within various ranges of electromagnetic radiation spectra are widely used. It has become standard practice to apply the thermographic cameras on motorways, which allow for identification of objects in difficult atmospheric conditio... więcej»

Influence of heat sink dimensions and source location on the radiated emission (Krzysztof BERNACKI, Artur NOGA)
In this paper, influence of heat sink dimensions and source location on radiated emission is presented. Some numerical and experimental results show radiated electric field for different heat sink configurations. Streszczenie. W artykule omówiono wpływ zmiany lokalizacji pobudzenia i zmiany rozmiarów radiatorów na poziom emisji promieniowanej. Analizę przeprowadzono dla kilku konfiguracji źródła ciepła i radiatora, dla których pokazano wyniki pomiarów i obliczeń numerycznych. (Wpływ rozmiarów radiatora i miejsca włączenia pobudzenia na poziom emisji promieniowanej). Keywords: Heat sinks, numerical modeling, electromagnetic compatibility, radiated emissions, EMI. Słowa kluczowe: Radiatory, model numeryczny, kompatybilność elektromagnetyczna, zaburzenia promieniowane. doi:10.12915/pe.2014.07.29 Introduction The continuing growth of IC (Integrated Circuit) performance, i.e. scale of integration and clock speed, results in high power consumption. Nowadays, the power dissipated by the processors reaches level of 130W and still increases. It causes huge heat generation by modern IC (CPU, VLSI, ASIC, etc.). Each of them have a limited operating temperature, and usually the heat needs to be dissipated through a heat sink. On the other hand, the rapid switching capability of modern semiconductor devices results in very fast voltage and current variations. Therefore the high-speed IC may be the source of EMI (ElectroMagnetic Interferences). The capacitive couplings between IC and the heat sink are responsible for common-mode currents and voltages which act on conducting structures such as heat sinks [1]. Since, wavelength of these signals are comparable to heat sink dimensions, the heat sinks can be very effective non intuitive antennas. For this reason, heat sink design has become one of the major concerns in electromagnetic compatibility [1,2] of ICs and electronic modules. The level of electromagnetic (EM) field radiated by heat sink... więcej»

Proposal of a new group of magnetorheological dampers (Bartosz MINOROWICZ, Frederik STEFANSKI)
The article presents a construction and testing of a new family of magnetorheological dampers. The work began with testing currently used solutions, which exist inter alia in vibratory machines for example in washing machines. Basis on this job required damping parameters were obtained and then these parameters were used as input data in new devices designing process. A distinguishing feature of newly designed dampers is considerably reduction of volume of smart liquid in comparison to existing solutions described in the literature. Streszczenie. W artykule przedstawiono budowę i badania nowej rodziny tłumików magnetoreologicznych. Prace rozpoczęto od przeprowadzenia badań obecnie wykorzystywanych konstrukcji tłumików wiskotycznych, które stosowane są między innymi w maszynach wibracyjnych na przykład w pralkach automatycznych. W wyniku przeprowadzonych badań ustalono wymagane parametry tłumienia i użyto ich, jako danych wejściowych w procesie projektowania nowego urządzenia. Charakterystyczną cechą nowo zaprojektowanych tłumików jest znacznie zmniejszenie objętości stosowanych cieczy inteligentnych w stosunku do istniejących rozwiązań, opisanych w literaturze. (Propozycja nowej grupy tłumików magnetoreologicznych) Keywords: MR damper, magnetorheological fluid, viscous damper, damping force. Słowa kluczowe: tłumik MR, ciecz magnetoreologiczna, tłumik wiskotyczny, siła tłumienia. doi:10.12915/pe.2014.07.59 Introduction Magnetorheological fluids are colloidal non-Newtonian mixture of ferromagnetic particles (usually made of iron, their size varies from 3 up to 10 micrometres), and oil (mineral or synthetic), or water as a carrier. What is more, additives are used to prevent a gravitational settling of the particles. This liquid reaches a very interesting properties at time of appearance of an external magnetic field, this field causes that randomly distributed molecules change orientation into regular chains. This results in a direct wa... więcej»

Model analityczny impulsu HPEM (Kazimierz PIWOWARCZYK, Marian WNUK, Leszek NOWOSIELSKI)
W artykule przedstawiony został model analityczny impulsu HPEM-UWB (ang. High Power Electromagnetic Environment - Ultra Wideband) propagowanego w komorze bezodbiciowej. Model analityczny został opracowany na podstawie wyników pomiarów impulsów uzyskanych z generatora HPEM-UWB. Opisane zostało również stanowisko pomiarowe, na którym odbywał się pomiar. Pomiary odbywały się w komorze bezodbiciowej Wydziału Elektroniki w Wojskowej Akademii Technicznej. Abstract. The article presents the analytical model of HPEM-UWB pulse (High Power Electromagnetic Environment - Ultra Wideband) propagated in the anechoic chamber. The analytical model is based on the measurement results obtained from the pulse generator HPEM-UWB. It presents also the laboratory stand, where the measurements were made. The measurements took place in the anechoic chamber of the Electronics Department at the Military University of Technology. Analytical model of the HPEM pulse Słowa kluczowe: impuls elektromagnetyczny, model analityczny, komora bezodbiciowa. Keywords: electromagnetic pulse, analytical model, anechoic chamber. doi:10.12915/pe.2014.07.54 Wstęp Celem artykułu było przedstawienie opracowanego modelu analitycznego impulsu HPEM-UWB propagowanego w komorze bezodbiciowej. Model analityczny został opracowany na podstawie wyników pomiarów impulsów uzyskanych z generatora HPEM-UWB. Impuls elektromagnetyczny wielkiej mocy określany jako HPEM jest to impuls o bardzo krótkim czasie trwania (rzędu nanosekund) i o wielkiej mocy (rzędu kilkudziesięciu gigawatów). Impuls HPEM często nazywany jest również bombą E ze względu na możliwość powodowania nieodwracalnych uszkodzeń wszelkiego sprzętu elektronicznego znajdującego się w zasięgu rażenia takiego impulsu. Impulsy HPEM po raz pierwszy zaobserwowane zostały jako efekt uboczny przy wybuchach bomb atomowych, okazało się również, że zasięg takiego promieniowania znacznie przekracza dotychczas wykorzystywane środki rażeni... więcej»

Minimalizacja opłat za moc umowną odbiorcy zasilanego z sieci wysokiego napięcia (Tadeusz BEWSZKO)
W artykule przedstawiono problem decyzyjny wyboru optymalnej wartości mocy umownej minimalizującej wszystkie roczne opłaty związane z zakupem usługi dystrybucji energii elektrycznej obejmującej moc umowną dla odbiorcy rozliczanego wg taryf z grupy A2x. Po wstępnym sformułowaniu zagadnienia decyzyjnego przedstawiono metodologię analitycznego podejmowania decyzji, która posłużyła do zaproponowania nowej metody rozwiązania przedmiotowego problemu decyzyjnego. Metoda ta obejmuje: budowę modelu optymalizacyjnego problemu decyzyjnego, wykorzystanie optymalizacji jednokryterialnej jako sposobu analizy modelu decyzyjnego oraz zastosowanie analizy scenariuszowej wspierającej podejmowanie decyzji w warunkach ryzyka. Dla przykładowych danych obejmujących obiekt zasilany energią elektryczną i rozliczany wg taryfy A23 dokonano obliczenia optymalnej wartości mocy umownej. Abstract. The paper deals with a new method of solving decision problem of selecting an optimal value of maximum demand limit which minimizes a yearly network demand charge for electricity distribution service of a customer supplied from a high voltage network. In the beginning both: formulation of the decision problem and analytical decision making methodology were discussed. Then a concept of the new method of solving the decision-making problem was presented. The new method includes: building a optimization model, using single criteria optimization as a method of the model analysis and using a scenario analysis for supporting decision-making process which involves risk. The proposed new method has been applied to a real life problem with selecting an optimal value of maximum demand limit which minimizes yearly charges of a customer accounted by the A23 - high voltage tariff. (Minimization of a yearly network demand charge for a customer supplied from a high voltage network). Słowa kluczowe: gospodarka elektroenergetyczna, minimalizacja opłat za moc umowną, optymalizacja jednokryterialn... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2014-6

zeszyt-4065-przeglad-elektrotechniczny-2014-6.html

 
W numerze m.in.:
PROTOKÓŁ Jury Konkursu im. prof. Mieczysława Pożaryskiego na najlepsze artykuły opublikowane w roku 2013 w czasopismach z zakresu elektryki - organach SEP (M. Hering)
Jury Konkursu w składzie. dr inż. Przemysław Balcerek, prof. dr hab. Stanisław Bolkowski, mgr inż. Andrzej Boroń, prof. dr hab. Andrzej Dąbrowski, dr inż. Marek Florkowski, prof. dr hab. Mieczysław Hering - przewodniczący, prof. dr hab. Franciszek Mosiński, prof. dr inż. Tadeusz Pałko, prof. dr hab. Aleksandra Rakowska. rozpatrzyło 30 wniosków zgłoszonych przez redakcje następujących czasopism: - Biuletyn Techniczno-Informacyjny Zarządu Oddzia... więcej»

Rozpęczanie wsadów rurowych w procesie elektrodynamicznego formowania metali w ujęciu analizy chropowatości i topografii powierzchni (Borys BOROWIK, Marek KĘSY)
W artykule przedstawiono wyniki przeprowadzonej analizy dotyczącej zmian stanu struktury powierzchni uzyskanej w procesie rozpęczania wsadów rurowych. Na podstawie przeprowadzonych pomiarów powierzchni w wymiarze liniowym 2D oraz przestrzennym 3D zaprezentowano analizę wpływu procesu elektrodynamicznego kształtowania przedmiotów metalowych na właściwości powierzchni, rozpatrywane z punktu widzenia chropowatości, kierunkowości i izotropii struktury powierzchniowej. Abstract. In the paper the results of an analysis concerning the changes in surface structure of a tubular charge subject to electrodynamic forming process are presented. On the basis of surface measurements in 2d and 3d an analysis concerning the influence of electrodynamic shaping process parameters on surface properties, with respect to roughness, directional properties and texture isotropy, has been carried out. (Recompression of the tubular charges in the electrodynamic forming process - an analysis of the surface structure and roughness) Słowa kluczowe: formowanie polem magnetycznym, pole elektromagnetyczne, odkształcenie, analiza powierzchni, struktura geometryczna powierzchni, chropowatość powierzchni. Keywords: electromagnetic forming, electromagnetic field, strain, surface analysis, geometrical surface structure, roughness. doi:10.12915/pe.2014.06.42 Wstęp Obróbka elektrodynamiczna jest nowoczesną metodą formowania plastycznego metali, w której nie występują ruchome narzędzia oddziaływujące bezpośrednio na powierzchnie kształtowanych wsadów [1]. Metoda elektrodynamicznego formowania metali jest bardzo skuteczna przede wszystkim w przypadku wsadów o dużej wartości konduktywności elektrycznej. Opiera się na następujących prawach elektrodynamiki: Foucaulta (indukowanie prądów wirowych), Lenza (kierunek prądów wirowych) i Laplace’a (elektrodynamiczne oddziaływanie między prądami) - nieustalone pole magnetyczne indukuje we wsadzie przewodzącym prądy wirowe, któr... więcej»

Diagnostyka drganiowa generatorów wzbudzanych magnesami trwałymi - nowa metoda wykrywania drgań spowodowanych niewyważeniem (Marcin BARAŃSKI)
Artykuł przedstawia nową wibracyjną metodę diagnostyczną dla generatorów z magnesami trwałymi, które są powszechnie wykorzystywane m.in. w małych elektrowniach wiatrowych. Wykorzystuje ona specyficzne właściwości konstrukcyjne maszyn z magnesami trwałymi, tj. indukowanie się SEM pod wpływem wibracji. W pracy poruszono szereg zagadnień, min. genezę powstania metody, podobieństwo maszyny z magnesami trwałymi do czujnika drgań, model obliczeniowy oraz zawarto wyniki symulacji i badań laboratoryjnych. Metoda ta jest przedmiotem zgłoszenia patentowego nr P.405669. Abstract. The paper presents a new vibration diagnostic method designed for diagnose of permanent magnets (PM) generators. Those machines are commonly used in small wind turbines. Specific structural properties of machines excited by permanent magnets are used in this method - electromotive force (EMF) generated due to vibrations. In this article several issues will be discussed: the method genesis, the similarity of permanent magnet machines to vibration sensor, mathematical model, and results of simulation and laboratory tests. The method is the subject of patent application No P.40566. (Innovative vibration diagnostic method of permanent magnets generators - detecting of vibrations caused by unbalance). Słowa kluczowe: generator, magnesy trwałe, diagnostyka, drgania. Keywords: generator, permanent magnets, diagnostics, vibration. doi:10.12915/pe.2014.06.45 Wstęp Drgania w maszynach elektrycznych są zjawiskiem niepożądanym, ich wysoki poziom, wyższy od tzw. poziomu dopuszczalnego, jest uważany za symptom wystąpienia awarii. Zbagatelizowanie tych objawów pociąga za sobą realne ryzyko wystąpienia awarii katastrofalnej, której koszty wielokrotnie mogą przekroczyć koszt urządzenia. Drgania, które zawsze towarzyszą pracy maszyn wirujących są przyczyną stopniowej degradacji niektórych podzespołów urządzenia. Diagnostyka drganiowa ma za zadanie uzyskanie zbioru informacji dotyczących... więcej»

Symulator turbiny wiatrowej na bazie silnika prądu stałego (Grzegorz JAREK, Michał JELEŃ, Kazimierz GIERLOTKA)
W artykule opisano układ symulatora turbiny wiatrowej, do budowy którego wykorzystano silnik prądu stałego. Silnik ten jest sprzężony mechanicznie z maszyną asynchroniczną dwustronnie zasilaną (MDZ) i służy do badania układów sterowania MDZ w zastosowaniach generacyjnych. Układ zasilania silnika DC sterowany jest mikroprocesorowo i zapewnia generację momentu w zależności od prędkości silnika oraz dodatkowego parametru, jakim jest zadana prędkości wiatru. Charakterystyka symulatora odpowiada charakterystyce przykładowej turbiny wiatrowej. W artykule omówiono schemat układu połączeń i przybliżono ideę sterowania. Pokazano też wyniki badań laboratoryjnych układu. Abstract. This paper describes the simulation system of the wind turbine, based on a DC motor. System composed of a doubly fed induction machine mechanically coupled with a DC machine is used to develop and test power control systems based on a wind turbine. Power electronics converter supplying DC motor is controlled by a microprocessor and provides generation of the torque depending on the speed of the machine and an additional parameter, which is the reference wind speed. Simulator characteristics correspond to the exemplary characteristics of the wind turbine. The article discusses the connection diagram and presents the idea of the control system. It also shows the results of laboratory tests. (Simulation System of the Wind Turbine, based on a DC Motor). Słowa kluczowe: elektrownia wiatrowa, wiatrak, maszyna dwustronnie zasilana, MDZ, sterowanie wymuszające dynamikę Keywords: wind power plant, simulator, doubly fed induction machine, DFIG, forced dynamics control doi:10.12915/pe.2014.06.10 Wstęp W obecnych czasach problematyka odnawialnych źródeł energii jest tematem licznych opracowań. W przypadku elektrowni wiatrowych, do pozyskiwania energii coraz częściej wykorzystuje się silnik pierścieniowy, który poprzez przekształtniki energoelektroniczne i transformator współpracuje ... więcej»

An universal USB module for programming digital signal processors presented on the example of TI DSK6711 and TI DSK6713 modules (Dariusz KANIA)
This article presents a device that allows loading a program into a signal processor’s memory and its execution without the need to use a computer and a specialized environment. The device allows to program a DSP with a file from a USB stick memory and exchange data from the DSP with the computer through the USB interface. The device can be applied in all industries where microprocessors are used and where the access to a computer or expensive programming environments is limited. The benefits of the device are as follows: faster action, no software license necessary, smaller size of the equipment (greater mobility), universal compatibility with different environments and interfaces, real-time processing, easy manufacturing and configuration. Streszczenie. W artykule zaprezentowano urządzenie, które umożliwia załadowanie programu do pamięci procesora sygnałowego i jego wykonywanie bez potrzeby używania komputera i specjalistycznego środowiska. Urządzenie umożliwia programowanie procesora plikiem z pamięci USB oraz wymianę danych procesora z komputerem poprzez interfejs USB. Urządzenie może być wykorzystane w każdej gałęzi przemysłu, gdzie są wykorzystane mikroprocesory, a szczególnie w warunkach, gdzie nie zawsze możliwy jest dostęp do komputera czy drogich środowisk programistycznych. Korzyści z zastosowania urządzenia to przyspieszony czas działania, brak konieczności zakupu licencji na oprogramowanie, mniejsze gabaryty używanego sprzętu (większa mobilność), uniwersalność współpracy z różnymi środowiskami i interfejsami, praca w czasie rzeczywistym, łatwość wykonania i konfiguracji. Uniwersalny moduł USB do programowania procesorów sygnałowych na przykładzie modułów TI DSK6711 i TI DSK6713. Keywords: USB interface, DSP, data transmission, digital signal processing. Słowa kluczowe: interfejs USB, procesor sygnałowy, transmisja danych, cyfrowe przetwarzanie sygnałów. doi:10.12915/pe.2014.06.38 Introduction Microprocessors are found i... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2014-5

zeszyt-4050-przeglad-elektrotechniczny-2014-5.html

 
W numerze m.in.:
Ślizgowe sterowanie prędkością silnika indukcyjnego przy wykorzystaniu zmiennej w czasie prostej przełączającej (Teresa ORŁOWSKA-KOWALSKA, Grzegorz TARCHAŁA)
W artykule przedstawione zostało zastosowanie ruchu ślizgowego w sterowaniu prędkością kątową silnika indukcyjnego. Wykorzystana została metoda ekwiwalentna, w której sygnał sterujący składa się z dwóch części: ciągłej oraz nieciągłej (podlegającej oscylacjom). W celu zapewnienia jednakowej dynamiki przebiegów prędkości kątowej napędu oraz odporności układu podczas etapu osiągania prostej przełączającej, niezależnie od zakłóceń zewnętrznych i parametrycznych, zaproponowano zastosowanie zmiennej w czasie prostej przełączającej. Abstract. The paper deals with the sliding mode application in the control of the induction motor speed. The equivalent control method, in which the control signal consists of two parts: continuous and discontinuous (that is subject to oscillations), is used. In order to ensure identical dynamics of the speed transients and system robustness during the switching line reaching phase, regardless of the external and parametric disturbances, the timevarying switching line approach is proposed. (Sliding mode control of the induction motor speed with a time-varying switching line). Słowa kluczowe: silnik indukcyjny, sterowanie ślizgowe, projektowanie, zmienna prosta przełączająca. Keywords: induction motor, sliding mode control, design, time-varying switching line. doi:10.12915/pe.2014.05.02 Wstęp Sterowanie ślizgowe, jako algorytmiczna metoda sterowania, oparta na modelu matematycznym badanego obiektu, zapewnia doskonałą dynamikę regulowanych zmiennych [1]. Jedną z głównych cech tego rodzaju sterowania jest odporność na zakłócenia, zarówno zewnętrzne, jak i parametryczne. Inna z cech tego sterowania - chattering, czyli indukowanie oscylacji w sterowanych zmiennych, może zostać zredukowane między innymi poprzez dobór odpowiedniej metody sterowania [2] Sterowanie ślizgowe może z powodzeniem być stosowane do sterowania wszystkimi zmiennymi stanu w napędach z silnikami indukcyjnymi [3]. Sterowanie to, w sposób natural... więcej»

Badania zaburzeń elektromagnetycznych na przyłączach energetycznych odnawialnych źródeł energii (Igor Piotr KURYTNIK, Tomasz DRÓŻDŻ, Stefan KUCIŃSKI)
W referacie przedstawiono niektóre problemy dotyczące badań zaburzeń elektromagnetycznych wytwarzanych przez odnawialne źródła energii. Omówiono rodzaje tych zaburzeń, koncentrując się głównie na zaburzeniach impulsowych, podano skutki ich oddziaływania na ludzi i środowisko. Przedstawiono metody badań zaburzeń, stosowane urządzenia pomiarowe oraz przykładowe wyniki pomiarów zaburzeń, występujących w obwodach sieci energetycznej generatorów wiatrowych i elektrowni wodnej. Abstract. The paper presents some problems concerning the tests of electromagnetic disturbances produced by renewable energy sources. There is a description of the disturbances types, focusing mainly on impulse disturbances and the possible impact on people and the environment. Next, the evaluation methods and measurement equipment are discussed, followed by results of measurements of disturbances occurring in the main power circuits of wind and small hydro-electric power plants (The tests of electromagnetic disturbances on the power connections of renewable energy sources). Słowa kluczowe: zaburzenia elektromagnetyczne, odnawialne źródła energii. Keywords: electromagnetic disturbances, renewable energy sources. doi:10.12915/pe.2014.05.55 Wprowadzenie W procesie wytwarzania energii elektrycznej przez odnawialne źródła energii takie jak elektrownie wiatrowe i wodne, występują niekorzystne efekty w postaci zaburzeń elektromagnetycznych, które nakładają się na generowany sinusoidalny przebieg sieciowy. Zaburzenia te są produktem ubocznym tego procesu. Mają one różnorodny charakter. Najczęściej są to przebiegi impulsowe - pojedyncze impulsy lub ich wiązki, występujące w sposób przypadkowy lub okresowy. Impulsy te mają różne kształty, przy czym najczęściej zbliżone są do przebiegu wykładniczego lub oscylacyjnego tłumionego. Występują też zapady i zaniki napięcia sieciowego, przy czym niektóre z nich powtarzają się z określoną częstotliwością. Zdarza się również dość cz... więcej»

Utilization of fuel cell energy source for distribution power generation: theory, modeling and review of research work (Nor Aira ZAMBR, Azah MOHAMED)
The energy crisis is one of the most critical phenomena happening in today’s world. The depletion of fossil fuels, the rise in oil prices, and the increase in power demand are the main causes of this problem. Concern over environmental conditions and human health make renewable energy one of the most viable alternative solutions to this crisis. Among various types of renewable energy, fuel cell technology shows a great potential in the electrical energy sector for several reasons, such as high efficiency, clean operation, and immunity to the adverse effects of weather conditions. Recent works prove that fuel cell technology is expected to be a better choice for distributed generation purposes. Distributed generation, which is installed near load centers, can moderate the stress of high electricity demand in the mainstream utility grid. This paper presents an overview of fuel cell technology, with emphasis on fuel cell types, characteristics, and applications. The differences among the various fuel cell types and the dynamic models of each type required for simulation are also discussed. Focus is given to the application of fuel cells in a distributed generation system, the requirements of a fuel cell-based generating system, and issues in distributed generation integration. The present study also discusses the power conditioning unit, which is an important component in the fuel cell-based generating system, as well as its control strategy. Discussion is likewise made on the use of suitable energy storage units for the fuel cell distributed generation system, with regard to battery types and storage control. By adding energy storage units to the fuel cell system, the capabilities of the existing generation system can improve system stability performance. Streszczenie. W artykule zaprezentowano przegląd technologii wytwarzania energii z wykorzystaniem ogniw paliwowych koncentrując się na analizie różnych typów i ich zastosowań. Szczególną... więcej»

Photoelectric semiconductor converters with a large dynamic range (Roman I. VOROBEY, Oleg K. GUSEV, Andrey K. TYAVLOVSKY1, Konstantin L. TYAVLOVSKY1, Alexander I. SVISTUN1, Lyudmila I. SHADURSKAYA, Nadezhda V. YARZHEMBITSKAYA, Konrad KIERCZYŃSKI)
Semiconductors with deep multiply charged impurity are proposed as a basis for photodetectors with a large dynamic range of sensitivity. The model of recombination processes is used to develop photodetectors with extended dynamic range and functionality. It is shown that the use of such structures can significantly extend the dynamic range and sensitivity resulting in new functional properties of photodetectors with a simple structure. Streszczenie. Do formowania przetworników fotoelektrycznych z rozszerzoną dynamiczną skalą czułości proponuje się wykorzystanie półprzewodników domieszkowanych głęboką wieloładunkową domieszką. Do opracowania przetworników fotoelektrycznych z rozszerzonymi funkcjonalnymi możliwościami i dynamiczną skalą wykorzystano model zjawisk rekombinacyjnych. Udowodniono, że wykorzystanie takich struktur pozwala istotnie poszerzyć dynamiczną skalę czułości oraz otrzymać nowe funkcjonalne właściwości przetworników fotoelektrycznych z prostą strukturą. Półprzewodnikowe przetworniki fotoelektryczne z rozszerzoną dynamiczną skalą czułości). Keywords: photoelectric converter, dynamic range, intrinsic conductivity, multiply charged impurity, charge state. Slowa kluczowe: przetwornik fotoelektryczny, diapazon dynamiczny, konduktywność samoistna, domieszka, stan ładunku. doi:10.12915/pe.2014.05.16 Introduction A number of applications where semiconductor photodetectors are used require an extended range of brightness conversion, for example, the high contrast imaging technique, weak navigational stars spectrophotometry, detection of weak optical radiation on a background of high brightness noise, etc. A high absolute contrast image is typical for scenes containing weakly illuminated objects and counter light [1]. Conventional photodetectors with limited dynamic range of sensitivity cannot provide a correct photosignal response when observing objects with large brightness or illumination contrasts. The problem of extendin... więcej»

Dopasowanie chmur punktów do powierzchni dla potrzeb przetwarzania i analizy obrazów medycznych oraz systemów wizyjnych (Andrzej SKALSKI, Mirosław SOCHA)
W artykule przedstawiono metodę dopasowania chmur punktów do powierzchni na przykładzie zagadnienia konstrukcji danych uczących w algorytmie ASM w zastosowaniu do segmentacji danych tomograficznych dla potrzeb planowania leczenia radioterapeutycznego. Zaproponowany algorytm składa się z 3 etapów: generacji chmur punktów dla danych uczących, sztywnego dopasowania (rotacji, przesunięcia) z wykorzystaniem ICP oraz lokalnej korekty wyników. Cała metodologia została przetestowana, a skuteczność oceniona na podstawie odległości punktów charakterystycznych w danych po dopasowaniu. Abstract. This paper addresses a problem of automatic point clouds matching in context of training data construction in Active Shape Model algorithm. An algorithm was applied to CT data segmentation for radiotherapy planning. Proposed methodology consists of 3 steps: point clouds generation, rigid matching (rotation, translation) based on ICP and local corrections of points location. Algorithm was tested and validated using distance between points in data after matching. Point clouds matching for medical image processing, analysis and vision systems. Słowa kluczowe: dopasowanie chmur punktów, dopasowanie obrazów, tomografia komputerowa, ICP, ASM. Keywords: point clouds matching, image registration, Computed Tomography, ICP, ASM. doi:10.12915/pe.2014.05.38 Wstęp Zagadnienie dopasowania chmury punktów (ang. points cloud) do powierzchni, chmury lub samego obrazu jest zagadnieniem niezwykle istotnym w laserowych systemach pomiarowych, systemach wizyjnych czy też w przetwarzaniu i analizie obrazów. Punkty pomiarowe w przestrzeni 2D/3D zwykle są generowane przez zewnętrzne urządzenia pomiarowe. Innym źródłem są punkty wygenerowane na podstawie danych obrazowych (stereowizja, algorytmy rekonstrukcji powierzchni, ręczne obrysy struktur anatomicznych wykonywane na obrazach medycznych, skanery optyczne) [1-3]. W prezentowanej pracy proces dopasowania będzie analizowany po... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2014-4

zeszyt-4021-przeglad-elektrotechniczny-2014-4.html

 
W numerze m.in.:
Optimal Control for Combustion Process (Waldemar WÓJCIK, Konrad GROMASZEK, Zhibek SHEGEBAYEVA, Baterbek SULEIMENOV, Burlibay ARON)
This paper proposes a multi-dimensional optimal controller for the combustion process control. This approach provides the flexibility to migrate from many separate systems, based on the traditional multi-SISO control scheme. Discussed algorithm takes into account the additional information about the process, eg. on the basis of the flame image in the combustion proces. Paper presents selected results of simulation studies Streszczenie. W artykule zaproponowano wielowymiarowy, optymalny kontroler do sterowania procesem spalania. Podejście to umożliwia elastyczną migrację z wielu odrębnych układów, opartych na tradycyjnym schemacie sterowania typu SISO. Omówiony algorytm, pozwala uwzględnić dodatkowe informacje o procesie, np. na podstawie obrazu płomienia w procesie spalania. W pracy przedstawiono wybrane rezultaty przeprowadzonych badań symulacyjnych. (Sterowanie optymalne procesem spalania). Keywords: combustion process, optimal control system, advanced control algorithms. Słowa kluczowe: proces spalania, układ sterowania optymalnego, zaawansowane algorytmy sterowania. doi:10.12915/pe.2014.04.36 Introduction Intensification of economic development increases the demand for electricity, mainly covered by fossil sources. Both diversification of energy sources and gradual independence of exhaustible energy resources stands the most important priorities of the global community. Development of the smart power engineering networks opens possibilities for innovative management approaches, based on modern diagnosis and control methods. Usually, traditional control systems of power plants are based on a number of regulation loops and feedforward compensators that contribute to maintain the main process variables within reasonable values. With a few modifications these structures can be adopted to the modern, demanddriven energy systems. Introduction of distributed generation and smart-grid systems require plants with enhanced load-followin... więcej»

Nowe książki - Marceli Kaźmierski, Waldemar Olech: "Diagnostyka techniczna i monitoring transformatorów" wydana przez Energopomiar-Elektryka, Gliwice 2013 r. Stron 386. ISBN 978-83- 916040-5-2. (Tadeusz Glinka)
Mam przyjemność poinformować Czytelników o nowo wydanej monografii pt. "Diagnostyka techniczna i monitoring transformatorów". Autorami monografii są: Marceli Kaźmierski, emerytowany pracownik Instytutu Energetyki, Oddziału (w późniejszym okresie Zakładu) Transformatorów w Łodzi, gdzie ostatnio pełnił funkcję doradcy do spraw naukowych, oraz Waldemar Olech, kierownik Zespołu Transformatorów i Izolacji Papierowej Zakładu Pomiarowo-Badawczego Energetyki "Energopomiar-Elektryka" Sp. z o. o. w Gliwicach. Monografia podsumowuje kilkudziesięcioletnie prace Autorów w tematyce eksploatacji, diagnostyki i ekspertyz transformatorów energetycznych. Jej treść wzbogacono o duże doświadczenia krajowe oraz o doświadczenia czołowych firm energetycznych na świecie, publikowane w większości w wydawnictwach CIGRE (Conseil International des Grands Reseaux Electriques), międzynarodowego stowarzyszenia, którego celem jest ułatwianie wymiany wiedzy i informacji dotyczących wyt... więcej»

Efektywność ziemnozwarciowych zabezpieczeń impulsowoprądowych (Lubomir MARCINIAK)
W artykule oceniono skuteczność zabezpieczeń ziemnozwarciowych opartych na pomiarze impulsowych zmian prądu zerowego lub fazowego w zakresie wykrywania zwarć rezystancyjnych. Uwzględniono wpływ parametrów sieci, układu kompensacji i wymuszania oraz położenia punktu pomiarowego. Wykazano zdecydowaną przewagę skuteczności działania zabezpieczeń impulsowoprądowych w stosunku do zabezpieczenia nadprądowego zerowego. Abstract. In the paper the effectiveness of earth fault protection based on measurement of impulse-change zero sequence or phase current was estimated within the range of detection of resistive short-circuits. The influence of the network, compensation and forcing circuit parameters as well as the location of the measuring point was taken into account. It was demonstrated, that the impulse-current protections are much more effective than zero sequence overcurrent protection. (The effectiveness of impulse-current earth fault protections). Słowa kluczowe: zwarcia doziemne, zabezpieczenia impulsowoprądowe, efektywność Keywords: earth fault, impulse-current protections, effectiveness. doi:10.12915/pe.2014.04.30 Wstęp Do odcinkowej lokalizacji i sygnalizacji zwarć w rozgałęzionych sieciach średnich napięć (SN) coraz powszechniej stosuje się sygnalizatory przepływu prądu zwarciowego (SPPZ) [1-4]. Są to tanie urządzenia, przeznaczone do masowego użytku, wyposażone najczęściej w proste zabezpieczenia lub detektory zwarć. Uzupełnienie SPPZ w urządzenia łączności pozwala realizować systemy centralnej identyfikacji i lokalizacji zakłóceń (CIZ) [5-7] dostarczające informację o uszkodzonym odcinku linii wprost do dyspozycji ruchu spółki dystrybucyjnej tuż po wyłączeniu linii przez zabezpieczenie w stacji zasilającej. Urządzenia tego typu stają się elementami sieci inteligentnej. Z ich pomocą można kilkakrotnie skrócić czas przerwy w zasilaniu odbiorców oraz zmniejszyć straty z tytułu niedostarczonej energii. Ze względów ekonomicznych... więcej»

Analiza zapotrzebowania na energię do oświetlenia drogowego przy zmiennym natężeniu ruchu (Piotr PRACKI)
W artykule rozważano możliwości dostosowania oświetlenia do warunków panujących na ulicy i w jej otoczeniu. Na podstawie wyników obliczeń dla przykładowej drogi analizowano korzyści wynikające z mniejszego zapotrzebowania na energię do oświetlenia w następstwie obniżania poziomu luminancji nawierzchni jezdni w porze niskiego natężenia ruchu. Z przedstawionego przykładu wynika, że możliwa jest redukcja rocznego zapotrzebowania na energię do oświetlenia drogowego na poziomie 38%. Abstract. In this paper the opportunities of lighting adaptation to existing conditions on roads were considered. For a selected road, on the ground of the calculations, the benefits resulting from the lighting energy reduction as a result of road surface luminance level reduction at low traffic volume were analysed. The analysed case shows that the energy reduction per year on road lighting purposes reached 38% level. (The analysis of energy demand for road lighting at adapted traffic volume) Słowa kluczowe: oświetlenie dróg, efektywność energetyczna, redukowanie luminancji Keywords: road lighting, energy efficiency, luminance reduction doi:10.12915/pe.2014.04.23 Wstęp Oświetlenie stacjonarne ulic i ich bezpośredniego otoczenia powinno zapewniać bezpieczeństwo i wygodę widzenia wszystkim uczestnikom ruchu drogowego. Tematyka oświetlenia drogowego jest szeroko komentowana w literaturze przedmiotowej, np. [1, 2, 3], a wymagania i zalecenia związane z tworzeniem pożądanego otoczenia świetlnego oraz metody obliczeniowe i pomiarowe oświetlenia drogowego zawarte są w opracowaniach CIE, np. [4, 5, 6] i normach, np. [7, 8, 9, 10]. Oświetlenie drogi zależy od jej funkcji komunikacyjnej, z którą związana jest klasa oświetlenia drogi. W normie [7] zdefiniowano różne klasy oświetlenia dróg: ME/MEW, CE, S, A, ES i EV. Klasy ME/MEW są przewidziane do stosowania na drogach z dominującym ruchem motorowym, a parametry oświetleniowe dla tych klas oparte są na luminancji na... więcej»

Calculations of electromechanical eigenvalues based on instantaneous power waveforms (Piotr PRUSKI, Stefan PASZEK)
The paper presents the results of calculations of the eigenvalues (associated with electromechanical phenomena) of the Polish National Power System model on the basis of analysis of the simulated and measured instantaneous power disturbance waveforms of generating units in Łaziska Power Plant. The method for calculations consists in approximation of instantaneous power swing waveforms in particular generating units with use of the waveforms being a superposition of the modal components associated with the searched eigenvalues and their participation factors. Streszczenie. W artykule przedstawiono wyniki obliczeń wartości własnych (związanych ze zjawiskami elektromechanicznymi) modelu Krajowego Systemu Elektroenergetycznego na podstawie analizy symulacyjnych i pomiarowych przebiegów mocy chwilowej zespołów wytwórczych w elektrowni Łaziska. Wykorzystana metoda obliczeń polega na aproksymacji przebiegów odchyłek mocy chwilowej za pomocą przebiegów stanowiących superpozycję składowych modalnych związanych z poszukiwanymi wartościami własnymi i ich czynnikami udziału. (Obliczenia elektromechanicznych wartości własnych na podstawie przebiegów mocy chwilowej). Keywords: power system, eigenvalues associated with electromechanical phenomena, transient states, angular stability. Słowa kluczowe: system elektroenergetyczny, wartości własne związane ze zjawiskami elektromechanicznymi, stany nieustalone, stabilność kątowa. doi:10.12915/pe.2014.04.51 Introduction Maintaining the angular stability of a power system (PS) is one of the most important aspects of its work. PS state matrix eigenvalues can be used for assessing the PS angular stability [1]. The eigenvalues can be calculated from the PS state equations, however, the calculation results then depend on the values of the system state matrix elements; they also - indirectly - depend on the assumed system models and their uncertain parameters [2]. The eigenvalues can also be calculated with good... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2014-3

zeszyt-3981-przeglad-elektrotechniczny-2014-3.html

 
W numerze m.in.:
Selektywne wyłączanie zwarć doziemnych w sieciach średnich napięć zakładów przemysłowych - część II (Mariusz TALAGA, Adrian HALINKA, Michał SZEWCZYK)
W drugim z cyklu artykułów dotyczących problematyki selektywnego wyłączania zwarć w sieciach średniego napięcia zostaną przedstawione warunki pracy zabezpieczeń ziemnozwarciowych, zasady ich właściwego doboru oraz koncepcja działania i doświadczenia eksploatacyjne zabezpieczeń z rodziny ZI0-1 firmy Energotest-Energopomiar. Abstract. The second article in the series of articles on the problem of selective elimination of earth-faults in medium voltage networks deals with the working conditions of earth-fault protections, the rules of their proper selection, the concept of operation and real-life experience concerning the family of ZI0-1 protections of Energotest-Energopomiar. (Selective detection of earth faults in medium voltage networks of the industrial plants - part II)). Słowa kluczowe: zwarcia doziemne, zabezpieczenia ziemnozwarciowe. Keywords: earth-fault, earth-fault protection. doi:10.12915/pe.2014.03.06 Wstęp Sieci o małym prądzie zwarcia ziemią to sieci pracujące z nieuziemionym bezpośrednio punktem neutralnym. Dla takich sieci stosuje się trzy podstawowe sposoby pracy tego punktu: - punkt neutralny izolowany, - punkt neutralny uziemiony przez dławik gaszący (sieci kompensowane), - punkt neutralny uziemiony przez rezystancję. Ten ostatni sposób pracy punktu neutralnego ma na celu ograniczyć wartość prądu zwarciowego do określonej wartości. W praktyce można spotkać różne odmiany tych trzech zasadniczych sposobów pracy punktu neutralnego. Możliwe jest np. krótkotrwałe uziemienie przez rezystor sieci pracujących ze skompensowanym lub izolowanym punktem neutralnym. Chwilowe włączenie rezystancji pomiędzy punkt neutralny a ziemię wymusza przepływ składowej czynnej prądu ziemnozwarciowego. Osiąga ona wtedy wartość, która zapewnia odpowiednie "warunki" pracy zabezpieczeń ziemnozwarciowych. Jeżeli we wcześniej wymienionych sieciach wystąpi zwarcie jednofazowe, prąd ziemnozwarciowy będzie miał znacznie niższe wartości od pr... więcej»

Nowa metoda szacowania możliwości przyłączeniowych generacji wiatrowej w KSE z uwzględnieniem ograniczeń bilansowych (Piotr KACEJKO, Michał WYDRA)
Celem artykułu jest przedstawienie nowej metody szacowania możliwości przyłączeniowych generacji wiatrowej do Krajowego Systemu Elektroenergetycznego oraz zbadanie bilansowania KSE przy uwzględnieniu różnych wartości mocy zainstalowanej w farmach wiatrowych. Autorzy dokonali próby opracowania kryterium, według którego mogłaby być wyznaczana graniczna wartość dopuszczalnej mocy zainstalowanej w generacji wiatrowej i przyłączanej do KSE. Abstract. The aim of the paper is to present a new method for assessing connection potential of wind power generation to the National Power System (NPS) and an analysis of power balancing in NPS taking into account varying values of the installed power in wind farms. The authors have attempted to develop a criterion to make a basis to determine a boundary value of allowed installed power in wind farms and connected to NPS (A new method for estimating connection potential of wind power into National Power System with power balancing constraints). Słowa kluczowe: energetyka wiatrowa, bilansowanie KSE, szacowanie możliwości przyłączeniowych energetyki wiatrowej Keywords: wind generation, power system balance, estimation interconnection capabilities of wind generation doi:10.12915/pe.2014.03.08 Wstęp Obecnie trudno realnie ocenić moc jednostek energetyki wiatrowej, która może pracować w polskim systemie elektroenergetycznym w latach 2020 - 2025. Obecnie moc ta osiągnęła 2500 MW. Przyszłe zainteresowanie inwestorów energetyką wiatrową może być regulowane przez rozwiązania prawne dotyczące systemów wsparcia jak też ograniczenia administracyjne wprowadzane przez operatorów sieci bądź na ich wniosek. Z analizy dostępnych danych operatorów sieci, można stwierdzić, że pod koniec 2012 r. wydano warunki przyłączenia do sieci, dla farm o łącznej mocy 20 570 MW (w tym 9070 MW do sieci przesyłowej, 9700 MW do sieci 110 kV, 1800 MW do sieci SN). Do sieci przesyłowej przewiduje się przyłączenie farm morskich o mocy 2... więcej»

Examination of an electromagnetic mill structure by means of infrared radiation (Sebastian STYŁA)
The method proposed in the present article consists in the use of thermovision camera in order to check the technical condition of an electromagnetic mill. The article presents the problems occurring in course of such type of tests as well as the methods to be applied to increase the accuracy of their performance. The analysis of obtained results makes it possible to easily and quickly indicate the areas of hazards which may lead to the equipment failures. Furthermore the article presents the procedure to be followed in course of such type of tests as well as the ways to interpret obtained results. Streszczenie. W artykule zaproponowano metodę kontroli stanu technicznego młyna elektromagnetycznego z wykorzystaniem kamery termowizyjnej. Przedstawiono problemy podczas przeprowadzania tego typu badań oraz metody zwiększenia dokładności ich wykonania. Analiza otrzymanych wyników pozwala w szybki i łatwy sposób wskazać miejsca występowania zagrożeń, które mogą być przyczyną uszkodzeń urządzenia. W artykule zaprezentowano ponadto procedurę postępowania podczas tego typu badań, a także przedstawiono sposoby interpretacji uzyskanych wyników. (Badanie konstrukcji młyna elektromagnetycznego z użyciem podczerwieni). Keywords: electromagnetic mill, rotating field inductor, thermogram, thermovision camera. Słowa kluczowe: młyn elektromagnetyczny, wzbudnik pola wirującego, termogram, podczerwień, kamera termowizyjna. doi:10.12915/pe.2014.03.40 Introduction The milling process consists in material disintegration under the influence of a force sufficient for that purpose. Said process consists in material crushing and milling. A properly designed mill should be used in order to obtain grains with diameter under 1 mm. From the review of Polish and foreign literature it appears that there are many machines used for disintegration of loose material. They are characterized by diversified output, construction, energy consumption and application [1-3]. Mac... więcej»

Selektywne wyłączanie zwarć doziemnych w sieciach średnich napięć zakładów przemysłowych - część I (Mariusz TALAGA, Adrian HALINKA, Michał SZEWCZYK)
W cyklu dwóch artykułów zostaną omówione wybrane zagadnienia związane z problematyką funkcjonowania zabezpieczeń ziemnozwarciowych w izolowanych sieciach średniego napięcia. W niniejszym artykule przedstawiono specyfikę pracy sieci elektroenergetycznych średnich napięć w zakładach przemysłowych, zagadnienia związane z prawidłowym doborem przekładników prądowych w tego typu instalacjach oraz omówiono i przeanalizowano możliwości powstania zjawiska ferrorezonansu. Zaprezentowane w artykule zagadnienia są punktem wyjścia do analizy poprawności działania zabezpieczeń ziemnozwarciowych, które zostaną przedstawione w drugiej części artykułu. Abstract. The series of two articles will discuss selected factors related to the operation of earth-fault protection in insulated medium voltage networks. This paper specifies the characteristics of medium-voltage power networks in industry, issues related to the proper choice of CTs in this type of installation and it also discusses and analyzes potential ferroresonance phenomena. The issues presented in this paper are the starting point for an analysis of the functioning of earth-fault protection, which will be discussed in the second part of the article. (Selective detection of earthfaults in medium voltage networks of the industrial plants - part I)). Słowa kluczowe: zwarcia doziemne, zabezpieczenia ziemnozwarciowe, przekładniki Ferrantiego, ferrorezonans. Keywords: earth-fault, earth-fault protection, Ferranti current transformer, ferroresonance. doi:10.12915/pe.2014.03.05 Wstęp Najczęstszą awarią występującą w sieciach średniego napięcia są zwarcia doziemne jednej fazy spowodowane obniżeniem parametrów izolacji, uszkodzeniami mechanicznymi, bądź błędami obsługi. Doziemienie jednej fazy w sieciach izolowanych z reguły nie stanowi jeszcze poważnej awarii. Wzrasta jednak ryzyko powstania groźnego zwarcia wielofazowego. Selektywnie działające zabezpieczenia ziemnozwarciowe pozwalają ograniczyć to ryzy... więcej»

The object behaviour analysis, control and prognosis in a state space. (Valeryi ROGOZA, Joanna BOBKOWSKA)
The paper deals with possibility of analyzing the behaviour of complex processes, controlling them and their prognosis in a state space. We express the coefficients of the state equations with increases in terms of the coefficients of the partial regression models based on the Kolmogorov- Gabor equations with sensitivity functions [3]. Then we examine what derived increases' values can mean. And whether they can be used in order to predict future values of the studied process. The results are promising for the processes characterized by certain regularities (without noises). Introduction An object formally treated as a system is known through modelling and identification and can be understood by analysis. Modelling and identification techniques help to develop knowledge about a system. Modelling by itself is a vast area rich in a host of well-established methods. The field of system identification grew both in size and diversity over the last several decades and it was surveyed at different stages. One... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2014-2

zeszyt-3963-przeglad-elektrotechniczny-2014-2.html

 
W numerze m.in.:
Testing fault susceptibility of Java Cards (Janusz CHORKO, Tomasz KOBYLARZ, Piotr NAZIMEK)
The paper presents a tool for fault injection in Java Card environment based on cref simulator. Using it we examine the problems related to faults sensitivity and the impact of these on security functions and proper Java Card applet execution. During experiments we have checked applets reliability and possible information leaks or security faults in the reference to the injected faults. In this article we describe our experiments and their results. Streszczenie. W artykule przedstawiono narz˛edzie do wstrzykiwania bł˛edów w ´srodowisku Java Card przygotowane na podstawie symulatora cref. Z jego pomoc ˛a sprawdzona została wra˙zliwosc apletów na zakłócenia tj. ich wpływ na zabezpieczenia oraz poprawne działanie aplikacji dla Java Card. Wykonane eksperymenty miały na celu zbadanie niezawodnosci działania apletów oraz mo˙zliwych wycieków informacji czy naruszen bezpieczenstwa na skutek wprowadzonych bł˛edów. W artykule zaprezentowano przeprowadzone eksperymenty i omówiono ich rezultaty. (Testowanie wra˙zliwosci na bł˛edy kart Java Card) Keywords: smart cards, security, dependability, fault injection Słowa kluczowe: karty inteligentne, bezpieczenstwo, niezawodnosc, wstrzykiwanie bł ˛edów doi:10.12915/pe.2014.02.21 Introduction Nowadays smart cards are very important elements of safe and convenient access to commercial and public information services. They are used with success for many years by many systems, such as Global System for Mobile Communications (GSM), where each telephone number is assigned to the Subscriber Identity Module card (usually called a SIM card), acting the key role for secure access to the mobile network. Smart cards are also used in systems providing secure transactions, cashless payments and cryptographic services [1]. One of the key stages of implementing payment cards in banking systems was the EMV standard published in 1995 by Europay, Visa and MasterCard organizations [2]. The main goal of it was to incre... więcej»

Numeryczne modelowanie indukcyjnych nadprzewodnikowych ograniczników prądu zwarciowego (Michał ŁANCZONT)
Artykuł opisuje projekt obwodowego modelu numerycznego indukcyjnego nadprzewodnikowego ogranicznika prądu. Przedstawiono założenia modelu matematycznego, charakterystykę modelowanego obiektu oraz wyniki symulacji Abstract. This paper describes project the peripheral numerical model of induction superconducting fault current limiter. The assumptions of a mathematical model, characteristics of a modeled device and the simulation results where presented. (Numerical modeling of inductive superconducting fault current limiters). Słowa kluczowe: Nadprzewodnikowe ograniczniki prądu, schematy zastępcze, równania nieliniowe, równania różniczkowe, SciLab. Keywords: Superconducting fault current limiters, equivalent circuit, nonlinear equations, differential equations, SciLab. doi:10.12915/pe.2014.02.18 Wstęp Modelowanie numeryczne urządzeń elektrycznych zawierających elementy nadprzewodnikowe pozwala na symulowanie działania urządzenia w różnych warunkach pracy [5]. Opracowanie modelu numerycznego wymaga zapisania równań matematycznych opisujących pracę urządzenia. Opis matematyczny urządzeń nadprzewodnikowych jest zadaniem bardzo skomplikowanym, wynikającym z nieliniowego charakteru elementu nadprzewodnikowego będącego funkcją trzech parametrów, natężenia pola, natężenia prądu i temperatury. Dodatkowo przy opisie ogranicznika indukcyjnego należy uwzględnić nieliniową charakterystykę rdzenia ferromagnetycznego. W artykule zaprezentowano model matematyczny ogranicznika indukcyjnego, uwzględniający wpływ natężenia prądu i temperatury na rezystancje elementu nadprzewodnikowego ogranicznika oraz rdzenia ferromagnetycznego. Zdefiniowano model numeryczny obwodu z ogranicznikiem indukcyjnym, oraz zamieszczono wyniki symulac... więcej»

Zjawisko niejednoczesności otwierania styków w łączniku próżniowym (Joanna BUDZISZ, Zbigniew WROBLEWSKI)
W pracy przedstawiono opracowany w programie ATP/EMTP model do analizy wpływu wartości parametrów konstrukcyjnych układu stykowo-gaszeniowego łącznika próżniowego na spodziewane wartości przepięć i przetężeń w komutowanym obwodzie pojemnościowym. W przeprowadzonych w tym modelu symulacjach cyfrowych badano wpływ niejednoczesności otwierania się styków łącznika próżniowego, prędkości ich otwierania się oraz długości przerwy zestykowej na przebiegi przejściowe prądów i napięć w komutowanych obwodach pojemnościowych. Abstract. The paper presents a program in ATP / EMTP model for analyzing the impact of the design parameters of the vacuum switch on the expected value of the overcurrent surges and circuit switched capacitor circuit. The carried out numerical simulations that model the effect of opening asynchronicity vacuum connector contacts, speed of opening up and the length of the contact gap on transient currents and voltages in the switched capacitor circuits (The phenomenon of asynchronicity opening contacts in the vacuum switch) Słowa kluczowe: program ATP/EMTP, przepięcia, procesy łączeniowe, niejednoczesność otwierania styków Keywords: ATP/EMTP program, overvoltage, switching process, not simultaneous open contacts doi:10.12915/pe.2014.02.53 Wstęp Podczas procesów łączeniowych w obwodach pojemnościowych z łącznikami próżniowymi mogą pojawiać się niebezpieczne wartości przepięć oraz przetężeń prądowych. Istnieje wiele czynników, które mają istotny wpływ na ich powstawanie i osiągane wartości. Między innymi należą do nich parametry konstrukcyjne układu stykowo-gaszeniowego łącznika takie jak niejednoczesność otwierania się styków w poszczególnych biegunach łącznika, prędkość ich rozchodzenia się podczas otwierania się łącznika oraz długość przerwy zestykowej w stanie otwarcia łącznika. W przypadkach niejednoczesnego otwierania się styków łącznika przebiegi prądu i napięcia w ostatnim z wyłączanych biegunów silnie zależą od przeb... więcej»

Wysokoczęstotliwościowy przekształtnik DC/DC z elementami z węglika krzemu - analiza symulacyjna (Mariusz ZDANOWSKI, Jacek RĄBKOWSKI, Roman BARLIK)
W pracy przedstawiono wybrane zagadnienia projektowania wielogałęziowego wysokoczęstotliwościowego przekształtnika DC/DC o charakterystyce podwyższającej napięcie, przeznaczonego do zastosowania jako sprzęg odnawialnych źródeł energii z układem trójfazowego falownika napięcia. Przedstawiono zasadę działania układu oraz podstawowe przebiegi wartości chwilowych prądów i napięć wyznaczone w drodze symulacji w pakiecie SABER. Oszacowano i porównano straty mocy w układzie w zależności od zastosowanych elementów półprzewodnikowych z węglika krzemu oraz wytypowano elementy do zastosowania w układzie rzeczywistym. Abstract. This paper presents design issues of the interleaved DC/DC boost converter aimed to link renewable energy sources and three phase voltage source inverter. Operation principles of the inverter as well as basic waveforms of the currents and voltages obtained by SABER simulations are presented. Estimation and comparison of power losses for various Silicon Carbide power devices is also shown. (High frequency DC/DC converter with Silicon Carbide devices - simulation analysis). Słowa kluczowe: przekształtnik podwyższający napięcie, węglik krzemu, straty mocy. Keywords: boost converter, Silicon Carbide, power losses. doi:10.12915/pe.2014.02.51 Wstęp Obserwowany w ostatnich latach intensywny rozwój energetyki odnawialnej i ciągły wzrost mocy zainstalowanych systemów wiąże się z potrzebą doskonalenia układów przekształtnikowych. Korzystne perspektywy w tym zakresie stwarza zastosowanie do budowy przekształtników energoelektronicznych, przyrządów półprzewodnikowych z węglika krzemu (ang. Silicon Carbide, SiC) [1]-[3]. Główną zaletą tych przyrządów są małe komutacyjne straty mocy, umożliwiające podwyższenie częstotliwości przełączeń, a stąd redukcję gabarytów i masy urządzeń przekształtnikowych budowanych przy ich użyciu. Budzi to duże zainteresowanie ze strony przemysłu, który widzi szansę wprowadzenia na rynek efektywnych energ... więcej»

Dwuwzbudnikowa nagrzewnica indukcyjna do krystalizacji metodą PVT - koncepcja i symulacja (Marcin WESOŁOWSKI, Ryszard NIEDBAŁA)
Wytwarzanie monokrystalicznych materiałów półprzewodnikowych jest techniką zaawansowaną, wymagającą spełnienia szeregu wymagań. Jakość monokryształów zależna jest przede wszystkim od warunków termicznych w strefie krystalizacji, zmiennych zarówno w funkcji współrzędnych przestrzennych jak i czasu. W artykule zaproponowano konstrukcję dwuwzbudnikowej nagrzewnicy indukcyjnej, umożliwiającej generację i kontrolę profili temperaturowych we wsadach, w szerokim zakresie. Omówiono konstrukcję modelu urządzenia oraz uzyskane charakterystyki eksploatacyjne. Wykonane prace badawcze, oprócz wykazania możliwości tej techniki grzewczej, stanowiły podstawę do prezentacji charakterystycznych cech oraz problemów przy modelowaniu urządzeń tej klasy. Abstract. Processing of semiconducting materials is a very advanced and complex technique. The quality of crystals depends on several factors, especially on temperature filed within the crystallization zone. In the article, the new two inductors induction heating system was presented. The system enables for generation and precisely control of different temperature profiles within the workpieces. Some details and characteristic of the model were discussed. Tests of device were used to show basic problems of numerical modeling of such devices. (Two-inductors Induction Heating Device for PVT Semiconductor Processing). Słowa kluczowe: monokrystalizacja, nagrzewanie indukcyjne, symulacja Keywords: PVT crystallization, induction heating, modeling doi:10.12915/pe.2014.02.10 Wprowadzenie Monokrystaliczny węglik krzemu wytwarzany jest zazwyczaj metodą PVT (ang. Physical Vapour Transport), polegającą na sublimacji materiału źródłowego (polikryształy SiC), oraz osadzaniu warstwy półprzewodnika, bezpośrednio z fazy gazowej. Stosowane urządzenia do monokrystalizacji SiC charakteryzują się podobieństwem konstrukcji reaktorów, umożliwiającym podanie uogólnionej konstrukcji układu grzejnego (rys. 1.b) [1], oraz wyodrębni... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2014-1

zeszyt-3919-przeglad-elektrotechniczny-2014-1.html

 
W numerze m.in.:
Model głowicy fotometrycznej luksomierza, z elementem korygującym optymalnie uchyb pomiarowy, spowodowany skośnym padaniem światła na jej powierzchnię pomiarową (Irena FRYC, Eugeniusz CZECH)
W artykule przedstawiono różne rozwiązania konstrukcji głowicy fotometrycznej luksomierza. Wykazano istnienie wpływu rodzaju tej konstrukcji, na jakość korekcji uchybu spowodowanego skośnym padaniem światła na jego głowicę pomiarową. Przedstawiono model matematyczny elementu w optymalny sposób korygującego ten uchyb. Zaprezentowana metoda, projektowania głowicy fotometrycznej luksomierza, pozwala uzyskać głowicę skorygowaną w sposób optymalny pod względem przestrzennym oraz widmowym. Abstract. The article presents various designs of photometric head of luxmeters. It also showed the influence of designing parameters of luxmenter on quality of its correction. The mathematical model of this correction element is shown also. (Constructing luxmeters with optimal its spatial correction parameters). Słowa kluczowe: miernictwo wielkości świetlnych, fotometria, luksomierz, Keywords: optical radiation measurements, photometry, luxmeter. Wstęp Luksomierze - podstawowe przyrządy pomiarowe techniki świetlnej, działają na zasadzie pomiaru strumienia świetlnego, pochodzącego z półprzestrzeni (rysunek 1.). Wartość mierzonego promieniowania, ma się zmieniać zgodnie z funkcja kosinusa kąta padania tegoż promieniowania, na głowicę fotometryczną tj. głowica musi być skorygowana przestrzennie. Ponadto, przy pomiarach natężenia oświetlenia, głowica pomiarowa musi reagować na strumień świetlny dokładnie tak samo, jak standardowy obserwator o czułości względnej oka V dla widzenia fotopowego lub V ‘ dla widzenia skotopowego (rysunek 2.) tj. ma być skorygowana widmowo. Rys.1. Model geometrii padania strumienia świetlnego na głowicę fotometryczną luksomierza: 1 - głowica luksomierza, 2 - otaczająca półprzestrzeń,  - kąt padania strumienia świetlnego na głowicę fotometryczną (kąt zenitalny),  - kąt azymutalny, d - jednostkowy strumień świetlny, dS - powierzchnia elementarna [1] Rys.2. Względna skuteczność świet... więcej»

Modelowanie syntezy metanolu w mikroreaktorze płytowym (Artur WODOŁAŻSKI)
W artykule przedstawiono wyniki symulacji numerycznej procesu syntezy metanolu z gazu syntezowego na katalizatorze Cu/ZnO/Al2O3 w reaktorze mikropłytowym. Zaprezentowano opis modelowy wymiany ciepła oraz masy syntezy metanolu w dwufazowym układzie gaz-ciało stałe z wykorzystaniem pseudojednorodnych modeli dyspersji. Do symulacji wykorzystano oprogramowanie COMSOL Multiphysics. Określono stopień konwersji CO oraz dezaktywacji katalizatora. Weryfikację wyników przeprowadzono w oparciu o prace literaturowe. Abstract. This paper presents results of numerical simulation of the synthesis of methanol from syngas in plate microreactor over a catalyst Cu/ZnO/Al2O3. It presents a description of a model of heat transfer and mass of the methanol synthesis in a two phase gas-solid using pseudohomogeneus dispersion models. The simulation used the software COMSOL Multiphysics. The conversion of CO and catalyst deactivation was described. Verification of the results was based on the works of literature.(Modeling of the methanol synthesis in plate microreactor). Słowa kluczowe: mikroreaktory, synteza metanolu, technologia krzemowa. Keywords: microreactors, methanol synthesis, silicon technology. Wstęp Wielkoprzemysłowe technologie syntezy metanolu (Lurgi, ICI) w tym instalacje sprężania i recyklu gazu syntezowego wykazują szereg wad: wysokie koszty operacyjne, energochłonność, duża ilość powstających produktów ubocznych czy kwestia bezpieczeństwa prowadzonego procesu [1]. Powoduje to poszukiwanie nowych rozwiązań konstrukcyjnych sprawnych energetycznie instalacji, które pozwolą na optymalne wykorzystanie rezerw gazu ziemnego przy niskich kosztach inwestycyjnych wraz z małym oddziaływaniem procesu na środowisko [2]. W ostatnich latach rozwiązaniem związanych z tym problemów stanowią technologie mikroreaktorowe. W porównaniu z tradycyjnymi reaktorami, mikroreaktory są znacznie mniejsze, wydają szybszą odpowiedź, bardziej elastyczne, tańsze i redukują... więcej»

Deskryptory sygnałów emisji akustycznej generowanych przez nowy podobciążeniowy przełącznik zaczepów zainstalowany w transformatorze elektroenergetycznym (Paweł BERGER, Andrzej CICHOŃ)
W niniejszym artykule zaprezentowano wyniki analizy sygnałów emisji akustycznej generowanej przez pracujący podobciążeniowy przełącznik zaczepów (PPZ) transformatora energetycznego. Przedstawiono charakterystyczne cechy sygnałów rejestrowanych różnymi czujnikami pomiarowymi oraz omówiono możliwości zastosowania prezentowanej metody do diagnostyki PPZ w warunkach przemysłowych. Abstract. This paper presents results of analysis of acoustic emission (AE) generated by operating power transformers on-load tap changer (OLTC). Characteristic features of AE signals recorded by different types of sensors are described. Possible applications of discussed method to diagnose technical condition of OLTC in industrial conditions are presented. (“Finger print" of acoustic emission signals generated by power transformers on-load tap changer). Słowa kluczowe: transformator energetyczny, diagnostyka, podobciążeniowy przełącznik zaczepów, emisja akustyczna. Keywords: power transformer, diagnostics, on-load tap changer, acoustic emission. Diagnostyka PPZ Jedną z metod diagnostyki PPZ są oględziny urządzenia. Operacja ta, wymaga wyłączenia transformatora oraz otwarcia kadzi, a w niektórych przypadkach wyjęcia mechanizmu z kadzi. Zastosowanie w diagnostyce PPZ znajdują również metody nie wymagające otwierania kadzi transformatora. Można do nich zaliczyć oscylograficzny pomiar prądu płynącego przez przełącznik [1, 2] oraz pomiar rezystancji dynamicznej podczas procesu przełomczania [3, 4]. Niemniej jednak, przeprowadzenie pomiarów wymaga wyłączenia transformatora spod napięcia. Prowadzenie... więcej»

Audyt energetyczny a zużycie energii elektrycznej w instalacjach oświetlenia wnętrz (Lech BOROWIK, Marek KURKOWSKI)
W artykule przedstawiono wyniki audytu instalacji oświetleniowej kilkukondygnacyjnych budynków użyteczności publicznej, zawierających pomieszczenia o zróżnicowanym przeznaczeniu i charakterze wykonywanych prac. Opracowanie projektu wykonane w programie Dialux zawiera kilkanaście źródeł i opraw oświetleniowych. Obliczenia wykonano zgodnie z zapisami normy PN-EN 15193. Dla instalacji istniejącej oraz projektowanej przeprowadzono obliczenia wartości zużycia składowych energii elektrycznej. Abstract. The article presents results of lighting audit in several floors public buildings, containing rooms with a different purpose and nature of work performed. Development of project made in Dialux contains several lamps and luminaires. Calculations were performed according to provisions of standard PN-EN 15193. For existing and projected installation were calculated values of components of electricity consumption. (Energy audit and energy consumption in interior lighting installations). Słowa kluczowe: audyt energetyczny, zużycie energii, instalacje oświetleniowe. Keywords: Energy audit, energy consumption, lighting installations. Wstęp Instalacje oświetleniowe w Europie są w dużej mierze przestarzałe i wyeksploatowane. Istnieje ogromny potencjał oszczędności energii elektrycznej poprzez wymianę przestarzałych instalacji i urządzeń oświetleniowych. Według danych 2/3 instalacji oświetleniowych w UE pochodzi z lat 60-tych, 70-tych i 80-tych, 1/3 oświetlenia drogowego to oświetlenie rtęciowe, 2/3 oświetlenia biurowego to energochłonne źródła i systemy oświetleniowe nie spełniające norm obowiązujących w UE [12]. Tempo modernizacji oświetlenia jest zdecydowanie za niskie. Według danych dla UE wynosi ono: 3% dla oświetlenia drogowego i 7% dla oświetlenia biurowego. Aby to zmienić przyjęto szereg dyrektyw i przepisów dotyczących ograniczenia zużycia energii. Audyt energetyczny i jego zakres W dyrektywie 2006/32/WE zapisano, że "audyt energetyczny t... więcej»

Wykrywanie defektów rdzeni maszyn prądu przemiennego (Michał RAD, Witold RAMS, Wojciech KANDORA)
Tradycyjna metoda wykrywania zwarć blach w stojanach maszyn elektrycznych prądu przemiennego, polega na wzbudzeniu kołowego pola magnetycznego w żelazie i obserwacji rozkładu temperatur na wewnętrznej powierzchni żelaza . Metoda ta ma jednak istotne wady: dużą wartość prądu wzbudzającego i potrzebną moc źródła, kilkugodzinny czas potrzebny do otrzymania wiarygodnych wyników. Stosowane są więc inne metody oparte na pomiarze pola magnetycznego przy powierzchni żelaza. Typowym urządzeniem jest system ELCID firmy ADWEL. Dla każdej pary zębów otrzymuje się jedną wartość w danym miejscu na długości stojana. Wymaganiem praktyki kontroli jest bardziej precyzyjne określenie miejsca zwarcia blach, porównywalne z metoda termowizyjną. Opracowano inny sposób pomiaru pola magnetycznego przy powierzchni żelaza, czujnikami elektronicznymi. Wykorzystywana głowica ma rozdzielczość przestrzenną wyników około 10 mm. Niezbędne pomiary i obliczenia oraz wizualizacja wyników realizowane są przez dedykowany program komputerowy. Abstract. It is presented a new method of detecting of faults in cores of AC electric machines based on measurement of the magnetic field near surface of the core. As the sensor Hall sensors have been used. (Fault diagnostics of AC electric machines cores based on scanning of magnetic field) Słowa kluczowe: maszyny elektryczne, izolacja blach, badania diagnostyczne prądem zmiennym Keywords: electrical machines, stator core insulation, AC diagnostic tests Wstęp Tradycyjna metoda wykrywania zwarć blach w stojanach maszyn elektrycznych prądu przemiennego, polega na wzbudzeniu kołowego pola magnetycznego prądem przemiennym maszyny, a następnie obserwacji rozkładu temperatur na wewnętrznej powierzchni żelaza, dotykowo lub za pomocą ka... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

Czasowy dostęp

zegar Wykup czasowy dostęp do tego czasopisma.
Zobacz szczegóły»