profil Twój Profil
Kliknij, aby zalogować »
Jesteś odbiorcą prenumeraty plus
w wersji papierowej?

Oferujemy Ci dostęp do archiwalnych zeszytów prenumerowanych czasopism w wersji elektronicznej
AKTYWACJA DOSTĘPU! »

Twój koszyk
  Twój koszyk jest pusty

BĄDŹ NA BIEŻĄCO -
Zamów newsletter!

Imię
Nazwisko
Twój e-mail

Czasowy dostęp?

zegar

To proste!

zobacz szczegóły

ZAMÓW EZEMPLARZ PAPIEROWY!

baza zobacz szczegóły
r e k l a m a
ELEKTRONIKA, ENERGETYKA, ELEKTROTECHNIKA »

PRZEGLĄD ELEKTROTECHNICZNY


(ang. ELECTROTECHNICAL REVIEW)

Czasopismo Stowarzyszenia Elektryków Polskich (SEP)
rok powstania: 1919
Miesięcznik

Czasopismo dofinansowane w 2011 r. przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Tematyka:
Osiągnięcia naukowe i zawodowe polskich inżynierów elektryków oraz relacje z wydarzeń środowiskowych: konferencje, jubileusze, wyróżnienia. Zagadnienia dotyczące wszystkich dziedzin elektrotechniki, m.in. teorii elektryki, elektroene... więcej »

Artykuły naukowe zamieszczane w czasopiśmie są recenzowane.

Procedura recenzowania

Prenumerata

Dear Customer! Order an annual subscription (PLUS version) and get access to other electronic publications of the magazine (year 2004-2013), also from March - year 2014.
Take advantage of the thousands of publications on the highest professional level.
prenumerata papierowa roczna PLUS (z dostępem do archiwum e-publikacji) - tylko 642,96 zł
prenumerata papierowa roczna PLUS z 10% rabatem (umowa ciągła) - tylko 578,66 zł *)
prenumerata papierowa roczna - 554,40 zł
prenumerata papierowa półroczna - 277,20 zł
prenumerata papierowa kwartalna - 138,60 zł
okres prenumeraty:   
*) Warunkiem uzyskania rabatu jest zawarcie umowy Prenumeraty Ciągłej (wzór formularza umowy do pobrania).
Po jego wydrukowaniu, wypełnieniu i podpisaniu prosimy o przesłanie umowy (w dwóch egzemplarzach) do Zakładu Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT.
Zaprenumeruj także inne czasopisma Wydawnictwa "Sigma-NOT" - przejdź na stronę fomularza zbiorczego »

2014-9

zeszyt-4169-przeglad-elektrotechniczny-2014-9.html

 
W numerze m.in.:
Charge pumping characterization of MISFETs with SiO2/BaTiO3 as a gate stack (Piotr FIREK, Grzegorz GŁUSZKO, Lidia ŁUKASIAK, Jan SZMIDT, Andrzej JAKUBOWSKI, Mariusz SOCHACKI)
The results of charge pumping measurements of MISFETs with SiO2/BaTiO3 as a gate stack were presented and discussed. The characterization method was used for verification of thershold voltage and trap density values obtained by static current-voltage (I-V) measurements. Streszczenie. W pracy zaprezentowano i przeanalizowano wyniki pomiarów tranzystorów MISFET wykorzystujących dwuwarstwowy dielektryk SiO2/BaTiO3. Pomiary wykonano przy użyciu metody pompowania ładunku. Stosowana metoda charakteryzacji posłużyła do weryfikacji wartości napięcia progowego tranzystora oraz gęstości pułapek powierzchniowych uzyskanych w oparciu o pomiar statycznych charakterystyk prądowonapięciowych (I-V) tranzystora. (Charakteryzacja tranzystorów MISFET z bramką SiO2/BaTiO3 metodą pompowania ładunku). Keywords: charge pumping, high-k, MISFET, barium titanate, traps density. Słowa kluczowe: metoda pompowania ładunku, wysoka przenikalność elektryczna, tranzystory MISFET, tytanian baru, gęstość pułapek. doi:10.12915/pe.2014.09.08 Introduction Owing to advantageous electrophysical properties (in particular piezoelectricity, high dielectric constant and refractive index values), barium titanate BaTiO3 (BT) ceramics have been one of the most extensively used dielectric materials in electronic applications, such as multilayer ceramic capacitors (MLCCs) [1], electro-optic modulators [2], microwave filters and resonators [3], optical waveguides [4], embedded capacitances in printed circuit boards [5], sensors and actuators [6]. In these areas of applications BaTiO3 has been used in a bulk or a thick layer form. More recently, barium titanate h... więcej»

Metody wyznaczania kątów z żyroskopów dla filtru komplementarnego na potrzeby określania orientacji IMU (Rafał GRYGIEL, Robert BIEDA, Konrad WOJCIECHOWSKI)
W pracy zaprezentowano sposób estymacji orientacji obiektu w przestrzeni trójwymiarowej z wykorzystaniem filtru komplementarnego. Wykorzystano konstrukcję filtru komplementarnego dla każdego z trzech kątów Eulera. Fuzja danych w tej filtracji polega na poprawie kątów wyznaczonych z układu akcelerometrów i magnetometrów oraz kątów z żyroskopów, zakładając rozdzielność częstotliwościową zakłóceń w tych dwóch kanałach pomiarowych. Celem opracowania jest analiza metod wyznaczania kątów z żyroskopu na potrzeby filtru komplementarnego i ich wpływu na dokładność estymacji orientacji. Zaproponowano metodę niezależnego całkowania pomiarów z żyroskopów, całkowania prędkości kątowych po uprzednim przeliczeniu ich do układu nawigacyjnego oraz macierzowego całkowania równania rotacji. Analizę wykonano na danych z symulatora czujnika IMU oraz dla danych pomiarowych z rzeczywistego sensora IMU. Abstract. In the paper complementary filter is presented for estimating 3D orientation. The main aim of this paper is to analyze methods of determining the angles from gyroscopes. Angles from gyro are calculated by integration measurements directly in sensor frame, by integration angles velocity after transformation to navigation frame and by strapdown integration. Analysis of the complementary filter is presented for data from real IMU sensor and for data from IMU signal simulator. (Angles from gyroscope to complementary filter in IMU) Słowa kluczowe: orientacja 3D, IMU, filtr komplementarny, całkowanie żyroskopów, całkowanie bezkardanowe. Keywords: 3D orientation, IMU, complementary filter, gyroscope integration, strapdown integration. doi:10.12915/pe.2014.09.52 Wprowadzenie W pracy zaprezentowano sposób wyznaczania orientacji obiektu w przestrzeni wykorzystujący filtr komplementarny w jej podstawowej formie [1]. Klasyczną, jednowymiarową postać filtru komplementarnego stosuje się do estymacji sygnału z dwóch niezależnych kanałów pomiarowych, charakteryzujący... więcej»

Demonstrator kontrolera procesu ładowania akumulatora bazującego na technologii LiFePO4 dedykowanego dla autonomicznych instalacji fotowoltaicznych (Wojciech GRZESIAK, Piotr MAĆKÓW, Tomasz MAJ, Szymon ZAWORA, Paweł GRZESIAK)
W artykule zaprezentowano demonstrator kontrolera procesu ładowania akumulatora bazującego na technologii LiFePO4, który powstał w wyniku współpracy Instytutu Technologii Elektronowej Oddziału w Krakowie i firmy Zamel sp. z o.o. z Pszczyny, dedykowany dla autonomicznych instalacji fotowoltaicznych. Powstał on z myślą o instalacjach fotowoltaicznych wyposażonych w akumulatory bazujące na technologii LiFePO4, ale z powodzeniem po niewielkich modyfikacjach może być stosowany do rozwiązań opartych o inne technologie. Główną zaletą kontrolera jest funkcja wyszukiwania rzeczywistego punktu mocy maksymalnej. Funkcja ta jest niezwykle istotna w przypadku współpracy z modułami częściowo przesłoniętymi. Zaprezentowano możliwość jego pracy w większych systemach. Przedstawiono koncepcję i schemat blokowy wspomaganego komputerem stanowiska badawczego, pozwalającego na przeprowadzenie licznych, w tym również długofalowych badań regulatora. Zaprezentowano i omówiono wyniki jego badań. Abstract. The paper presents the demonstrator of the charging process controller based on LiFePO4 technology. Developed in cooperation between the Institute of Electron Technology Division in Krakow and Zamel in Pszczyna is dedicated for use with autonomous photovoltaic systems. The controller was designed for the photovoltaic installations equipped with LiFePO4 batteries. However, with minor modifications, it can be applied to other solutions. The main advantage of the controller is the actual maximum power point search capability. This feature is extremely important for cooperation with the partially shaded modules. The possibility of operation in larger systems has been discussed. The concept and schematic block diagram of a computer aided test bench that allows to perform numerous, including long-term, research of the controller has been presented. The results of research were also presented and discussed. (Demonstrator of the charging process controller based on LiFePO4 t... więcej»

Ocena efektywności zakłóceń radiolokacyjnych (Jan MATUSZEWSKI)
Artykuł przedstawia autorską metodę dotyczącą oceny efektywności zakłóceń radiolokacyjnych. Zawiera podstawowe zależności matematyczne niezbędne do obliczania minimalnego zasięgu zakłóceń, po przekroczeniu którego zakłócany radar jest ponownie w stanie wykryć śledzony obiekt. Dokonano obliczeń numerycznych efektywności zakłóceń radiolokacyjnych dla kilku wariantów danych parametrów wybranych radarów samolotowych i stacji zakłóceń. Wyniki obliczeń przedstawiono na odpowiednich wykresach. Skuteczna realizacja aktywnych zakłóceń radiolokacyjnych w systemie walki elektronicznej zależy od dokładnej znajomości parametrów technicznych zakłócanego radaru, nadajnika zakłóceń, odległości między nimi i założonej wartości współczynnika degradacji. Abstract. The article presents the author’s method of solving a problem resulting from the necessity of calculating the radar jamming’s effectiveness. It contains basic mathematical formulas for the energy criterion needed to calculate the minimal jamming distance after which the radar is again capable to detect a tracked object. Numerical calculations are made for some examples of different radar and jammer parameters. The results of these calculations are presented on the corresponding figures. The realization of effective radar jamming in the electronic warfare system depends mainly on the precise knowledge of the airborne radar and jammer’s technical parameters, the distance between them and assumed value of a coefficient degradation. (The estimation of radar jamming effectiveness). Keywords: radar, jamming, coefficient of degradation, effectiveness of jamming. Słowa kluczowe: radar, zakłócanie, współczynnik degradacji, efektywność zakłóceń. doi:10.12915/pe.2014.09.44 1. Wstęp Zakłócanie aktywne radaru polega na wypromieniowaniu w przestrzeń przez stację zakłóceń sygnału zakłócającego na częstotliwości dostrojonej do częstotliwości roboczej pracy radaru i w jego kierunku, który na we... więcej»

Bezprądowe cynowanie miedzi z roztworów tiomocznikowych (Aneta ARAŹNA, Grażyna KOZIOŁ, Józef GROMEK, Jerzy BIELIŃSKI)
W pracy dyskutowana jest zależność pomiędzy szybkością procesu immersyjnego cynowania i warunkami prowadzenia tego procesu, takimi jak stężenie kwasu i tiomocznika w roztworze do cynowania na bazie soli chlorkowej (SnHCl) lub soli metanosulfonianowej (SnMSA). Oceniana jest również lutowność warstw Sn. Wyniki eksperymentów wykazują znaczący wpływ stężenia tiomocznika i kwasu na szybkość procesu cynowania, niezależnie od typu roztworu do cynowania. Szybkość osadzania warstw Sn wzrastała ze wzrostem tiomocznika w roztworze. Natomiast szybkość cynowania początkowo rosła, a następnie malała ze wzrostem stężenia kwasu w roztworze. Lutowność badanych warstw bezpośrednio po ich wykonaniu była bardzo dobra lub dobra. Zwilżalność starzonych termicznie warstw cyny przez pastę lutowniczą była gorsza niż warstw w stanie dostawy i zależała od grubości warstw i typu roztworu, z którego były one osadzane. Różnica w lutowności warstw przypisywana była różnicy w ich strukturze i strukturze związków międzymetalicznych. Abstract. In the presented work, the correlation between the immersion Sn coatings deposition rate and the deposition conditions, such as concentrations of acid and thiourea, from immersion tin plating solution based on hydrochloric (SnHCl) salt or methanesulphonic (SnMSA) salt, is discussed. The solderability of tin coatings is also tested. The experiment results show the significant influence of the thiourea and acid concentration on the Sn deposition rate irrespectively of the type of solution. The deposition rate increases with increased concentration of thiourea. However, the deposition rate first increased and then decreased with the increase in acid concentration. The solderability of as-deposited coatings was good or very good. The wettability of thermally aged tin coatings by the solder paste was worse than for as-deposited coatings and depended on the thickness and type of bath. It is being assigned to the difference in the structure of... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2014-8

zeszyt-4122-przeglad-elektrotechniczny-2014-8.html

 
W numerze m.in.:
Koncepcja obszarowego systemu automatyki elektroenergetycznej do nadzoru autonomicznych struktur sieci SN z lokalnymi źródłami w postaci źródeł biogazowych (Adrian HALINKA, Piotr RZEPKA)
Tworzenie autonomicznych struktur sieci SN zasilanych lokalnymi źródłami energii (np. źródłami biogazowymi) wymaga pokonania szeregu barier, m.in. zmiany zasad funkcjonowania układów automatyki elektroenergetycznej sieci dystrybucyjnej. Wynika stąd potrzeba opracowania obszarowego układu automatyki elektroenergetycznej umożliwiającego pracę autonomicznym strukturom sieci dystrybucyjnej SN, które są zasilane lokalnymi źródłami. Koncepcję takiego układu automatyki przedstawiono w niniejszym artykule. Abstract. Creating autonomous MV network structures powered by local sources of energy (eg. biogas sources) requires overcoming a number of barriers, including change the rules functioning of the power distribution network automation. Therefore, it is necessary to develop a new area automatic system for supervisory control of autonomous MV network structures with local sources, which concept is presented in this paper. (Concept of Area Automatic System for Supervisory Control of Autonomous MV Network Structures with Local Electricity Biogas Sources). Keywords: autonomous MV network, supervisory control, biogas Słowa kluczowe: autonomiczne struktury sieci, sieci energetyczne, automatyka doi:10.12915/pe.2014.08.24 Wprowadzenie Obserwowany wzrost liczby źródeł lokalnych w sieci dystrybucyjnej, w tym źródeł biogazowych, skłania do zastanowienia się nad możliwościami wykorzystania potencjału tych źródeł do zapewnienia rezerwowego zasilania wybranych (krytycznych) odbiorców w katastrofalnych stanach pracy systemu elektroenergetycznego (SEE). Przeprowadzone analizy w tym zakresie wskazują, że w układach sieci dystrybucyjnych z generacją rozproszoną potencjalnie istnieje możliwość wyodrębnienia niewielkiego fragmentu tej sieci zasilanego lokalnymi źródłami w celu zapewnienia rezerwowego zasilania krytycznych odbiorców - czyli odbiorców bardzo wrażliwych na utratę zasilania (np. budynki użyteczności publicznej pełniące ważne funkcje społeczne, m... więcej»

Mostkowy prostownik rezonansowy klasy E zasilany z falownika napięcia (Paweł BUŁKOWSKI, Tadeusz CITKO)
W artykule przedstawiono sposób projektowania mostkowego prostownika rezonansowego klasy E zasilanego z falownika napięcia. Sterowanie przesyłem energii odbywa się poprzez zmianę częstotliwości przy stałym współczynniku wypełnienia. Wyznaczono charakterystykę regulacyjną analizowanego układu. Dokonano analizy teoretycznej popartej odpowiednimi zależnościami oraz potwierdzono słuszność obliczeń poprzez symulację przekształtnika w środowisku PSPICE. Abstract. In this article the way of designing class E rectifier bridge supplied by series resonant converter. The control of energy transmission takes place by has been shown changing the frequency with constant off-time. Determined the regulation characteristic of the analyzed structure. Theoretical analysis supported by appropriate relations has been made and the correctness of calculations has been confirmed by the simulation of the converter in PSPICE environment. (Class E rectifier bridge supplied by series resonant converter). Słowa kluczowe: DC/AC/DC, rezonans szeregowy, przekształtnik klasy E. Keywords: DC/AC/DC, serial resonance, E-class converter. doi:10.12915/pe.2014.09.02 Wstęp W systemach dystrybucji energii, przesyle energii odnawialnej do sieci, pojazdach elektrycznych, bezprzerwowych systemach zasilających UPS itp., znajdują szerokie zastosowanie przekształtniki DC/DC z izolacją galwaniczną. Sprawą istotną jest sprawność tych urządzeń. W przypadku ogólnym przekształtnik kojarzy ze sobą dwa źródła napięcia stałego o niskim i wysokim poziomie napięcia. Straty po stronie niskiego napięcia gdzie jest duży prąd decydują o sprawności całego przekształtnika. W artykułach [1]-[8] przedstawiono układy umożliwiające dwukierunkowy transfer energii. W artykule [9] przedstawiono układ przesyłu energii ze źródła niskonapięciowego do źródła o wysokim napięciu. W tym artykule autorzy skupiają się na układzie przesyłu energii w kierunku odwrotnym tzn. od źródła wysokiego do niskiego. P... więcej»

Zmodyfikowany układ wytwarzania energii elektrycznej z generatorem synchronicznym (Piotr SZULAWSKI, Włodzimierz KOCZARA)
W artykule przedstawiono zmodyfikowany układ generacji energii elektrycznej składający się z generatora synchronicznego i równoległego przekształtnika energoelektronicznego. W zmodyfikowanym układzie generator synchroniczny jest źródłem mocy czynnej a przekształtnik energoelektroniczny dostarcza moc bierną. Zastosowanie przekształtnika energoelektronicznego umożliwia zwiększenie maksymalnej mocy czynnej pozyskiwanej z generatora synchronicznego oraz zwiększa moc pozorną układu. Opracowane sterowanie zmodyfikowanym układem wytwarzania energii elektrycznej zostało zweryfikowane badaniami symulacyjnymi stanów przejściowych. Abstract. The paper presents a modified power generation system of a wound rotor synchronous generator equipped in parallel connected power electronic converter. The synchronous generator is a source of active power whereas the power electronic converter delivers reactive power. In such an arrangement the generator is producing more active power that responds apparent power in conventional system. The paper presents the theory of modified generating system, control concept and results of computer simulation related to transient states (Modified power generation system of a wound rotor synchronous generator) Słowa kluczowe: zmodyfikowany układ wytwarzania energii elektrycznej, regulacja mocy biernej, generator synchroniczny Keywords: modified power generation system, reactive power control, synchronous generator, power electronics, converter control doi:10.12915/pe.2014.08.01 Wstęp W obecnym stanie techniki generator synchroniczny jest podstawowym źródłem energii elektrycznej zarówno czynnej jak i biernej. Do generacji mocy czynnej i biernej stosowane są również układy złożone z generatora synchronicznego, który generuje moc czynną i bierną, generatora indukcyjnego, który pobiera moc bierną i generuje moc czynną, oraz ze statycznego przekształtnika który dostarcza mocy biernej [4, 5, 6]. Z tego powodu generatory synchr... więcej»

Identyfikacja zakłóceń w wielotorowych różnopoziomowych napięciowo liniach elektroenergetycznych (Rafał KUMALA, Paweł SOWA)
W artykule omówione zostały skutki występowania zakłóceń zwarciowych niejednoczesnych w wielotorowych liniach przesyłowych. Analizę przeprowadzono na podstawie wyników obliczeń otrzymanych dla układu pracującego w warunkach rzeczywistych - wykorzystanego w analizie weryfikacyjnej. Abstract. In the paper are discussed effects of complex shortcuts in multilines transmission lines. The analysis is performed on the basis of calculation of results obtained in real conditions. Identification of the disruptions in the coupled multi voltage transmission lines Słowa kluczowe: linie wielonapięciowe, identyfikacja, złożone zakłócenia zwarciowe, przebiegi przejściowe. Keywords: coupled multi voltage transmission lines, identification, complex fault disruptions, transients. doi:10.12915/pe.2014.08.27 Wstęp Współczesne systemy elektroenergetyczne (SEE) charakteryzują się bardzo dużą złożonością, zarówno struktury, jak i sposobu powiązań (tak fizycznych jak i funkcyjnych) pomiędzy ich elementami składowymi. Nieustający wzrost zapotrzebowania na energię elektryczną wymusza zwiększenie liczby źródeł w sieci na różnych poziomach napięcia. Niezależnie od napięcia znamionowego źródeł, każde z nich wpływa w mniejszy lub większy sposób na pracę SEE. Zwiększona generacja i zapotrzebowanie na moc w sieci (szczególnie od SN wzwyż) skutkuje coraz większym obciążeniem sieci przesyłowej i rozdzielczej. Niestety, budowa nowych ciągów liniowych WN i NN jest w dzisiejszych czasach bardzo utrudniona - szczególnie z punktu widzenia uzyskania pozwolenia na budowę linii, co wiąże się z koniecznością spełnienia wielu wymagań prawnych. Ważne jest także zagwarantowanie odpowiedniego bezpieczeństwa ludzi, co realizowane jest między innymi poprzez:  zachowanie bezpiecznych odległości linii od ziemi oraz obiektów znajdującej się w jej pobliżu,  nieprzekroczenie dopuszczalnych wartości natężenia pola elektromagnetycznego (dla częstotliwości 50 Hz), wy... więcej»

Problemy i dokładności modelowania nieliniowości rdzenia transformatora energetycznego w środowisku Simulink: badania symulacyjno-eksperymentalne (Zbigniew STAROSZCZYK, Eugeniusz MISIUK)
W artykule zaproponowano metodykę wypracowania modelu nieliniowości rdzenia transformatora w środowisku Simulink/SimPowerSystems w oparciu o eksperymentalnie wyznaczone pętle histerezy i pierwotne krzywe magnesowania realnego transformatora. Zweryfikowano jakość takiego modelu poprzez odniesienie wyników symulacji zachowania się transformatora w różnych scenariuszach obwodowych do wyników obserwacji realnego obiektu. Abstract. In the paper the method for Simulink/SimPowerSystems nonlinear core transformer model parameterization based on real transformer core data observations is proposed. The quality of such a model was verified through comparison of simulated and real transformer behavior observations in different circuit scenarios. The method for Simulink/SimPowerSystems nonlinear core transformer model parameterization based on real transformer core data observations Słowa kluczowe: transformator energetyczny, nieliniowy rdzeń, histereza, symulacje Keywords: power transformer, nonlinear core, hysteresis, simulations doi:10.12915/pe.2014.08.52 Wstęp Transformatory eksploatowane w typowych warunkach obciążenia tylko nieznacznie manifestują obecność rdzenia i związaną z nim indukcyjność główną. W przypadku transformatorów energetycznych względy praktyczne wymuszają pracę transformatorów w warunkach znamionowych z lekkim nasyceniem rdzenia, co powoduje pojawienie się odkształconych prądów po jego stronie pierwotnej (dystrybutora). Podstawowa harmoniczna prądu magnesującego (50 Hz w warunkach europejskich) jest zazwyczaj mało zauważalna na tle znacząco wyższych wartości prądów przenoszących energię od dystrybutora do odbiorcy. Obecność komponentów harmonicznych prądu magnesującego są wyraźniej obserwowalna, zwłaszcza w konfiguracjach sieci sprzyjających występowaniu rezonansów napięciowych. Należy jednak zaznaczyć, że głównym źródłem występowania harmonicznych w sieci są prądy odkształcone wywołane nieliniowością odbiorników a ni... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2014-7

zeszyt-4096-przeglad-elektrotechniczny-2014-7.html

 
W numerze m.in.:
Problematyka zabezpieczenia aparatury elektromedycznej przed skutkami defibrylacji (Jan MOCHA, Dariusz WÓJCIK , Aleksander SOBOTNICKI)
W artykule zaprezentowano problematykę zabezpieczenia wejść urządzeń elektromedycznych przed skutkami działania impulsu defibrylującego przy zastosowaniu iskierników gazowych. Badania przeprowadzono w układzie pomiarowym zgodnym z normą PN-EN 60601-1:2011. Przedstawiono zarejestrowane napięcia i prądy na poszczególnych elementach dla różnych konfiguracji układu zabezpieczającego oraz oszacowano rozpraszaną przez nie energię. Wartości te determinują krytyczne parametry zastosowanych elementów. Abstract. The article presents the issues of protection of input circuits of electromedical devices from external defibrillation shock by using of surge arresters. The study was conducted in the measurement system according to PN-EN 60601-1:2011. Registered voltages and currents on the elements for various configurations of the protection system and estimation of dissipated energy are presented. These values determine the critical parameters of the protection elements. (Issues of medical equipment protection to defibrillation pulse) Słowa kluczowe: defibrylacja, aparatura medyczna, kompatybilność elektromagnetyczna (EMC), udary. Keywords: defibrillation protection, medical equipment, electromagnetic compatibility (EMC), surge. doi:10.12915/pe.2014.07.46 Wstęp Rozwój współczesnej elektroniki medycznej sprawił, że defibrylator serca nie jest już aparatem dostępnym wyłącznie na specjalistycznych oddziałach szpitalnych i w zespołach ratownictwa. Automatyczne defibrylatory stają się standardowym wyposażeniem w miejscach użyteczności publicznej (np. galeriach handlowych). Z drugiej zaś strony coraz większą popularnością cieszą się miniaturowe przenośne rejestratory stanu pacjenta. Uprawnione jest zatem twierdzenie, że każde urządzenie elektromedyczne, służące do rejestracji sygnału bioelektrycznego z powierzchni ciała pacjenta, powinno być standardowo wyposażone w środki zabezpieczające przed skutkami impulsu defibrylującego. Narażona na działanie i... więcej»

Dobór elementów ograniczających amplitudy zaburzeń elektromagnetycznych w obwodach urządzeń elektronicznych (Artur DŁUŻNIEWSKI, Łukasz JOHN, Mieczysław LASKOWSKI)
W artykule przedstawiono podstawowe rodzaje zagrożeń dla aparatury elektronicznej oraz podstawowe sposoby służące do ograniczenia ich skutków, w tym charakterystykę zewnętrznych elementów ograniczających poziom zaburzeń elektromagnetycznych. Zwrócono szczególną uwagę na właściwy dobór tych elementów do poszczególnych obwodów elektrycznych. Abstract. The article presents the basic types risks to electronic equipment and basic methods used to limit their consequences, including the characteristics of the external components of reducing electromagnetic disturbances. Particular attention was paid for the right selection of these elements to the individual circuits. (Selection of elements limiting the amplitude of the electromagnetic disturbances in electronic circuits) Słowa Kluczowe: Kompatybilność elektromagnetyczna, układy zabezpieczające, zaburzenia radioelektryczne. Keywords: Electromagnetic compatibility, protection systems, radio disturbance. doi:10.12915/pe.2014.07.33 Wstęp Wzrost liczby eksploatowanych urządzeń powoduje niebezpieczeństwo, że będą na siebie oddziaływać powodując konieczność stosowania coraz doskonalszych środków zapewniających ich poprawną pracę w środowisku elektromagnetycznym. Na rysunku 1 pokazane są zmiany podstawowych parametrów urządzeń w funkcji rozwoju postępu technologicznego. Rys. 1 Zmiany średniej mocy sygnałów użytecznych i niepożądanych (zaburzeń) oraz sprawność energetyczna w układach, urządzeniach elektronicznych w zależności od postępów w technologii [4] Urządzenia powinny być tak zaprojektowane, aby generowane przez nie zaburzenia miały maksymalnie niski poziom i jednocześnie powinny być odporne na zaburzenia docierające z zewnątrz. Rodzaje zaburzeń elektromagnetycznych i ich charakterystyka Podstawowymi zaburzeniami, które mogą zakłócić pracę bądź przyczynić się do ich uszkodzenia są: - zaburzenia radioelektryczne, - wyładowania elektryczności statycznej, - impulsowe... więcej»

Ocena poziomu zakłóceń środowiskowych (Leszek NOWOSIELSKI, Rafał PRZESMYCKI, Borys BOGDAN)
W artykule przedstawiono opis systemu do automatycznego pomiaru współczynnika szumów otoczenia Fa(f). W zaproponowanym systemie pomiarowym zwrócono szczególną uwagę na zakłócenia generowane przez urządzenia pomiarowe i sterujące procesem pomiarowym, które nie powinny wpływać na wartość mierzonego poziomu zakłóceń środowiskowych (współczynnika szumów otoczenia). W artykule przedstawiono algorytm oprogramowania sterującego procesem pomiarowym oraz opisano interfejs graficzny użytkownika. Abstract. The article describes a system for automatic measurement of ambient noise factor Fa(f). In proposed measurement system the particular attention is paid if the noise generated by measuring and controlling system doesn’t affect the value of the measured levels of environment noise (ambient noise factor). This paper presents an algorithm for the measurement process control software and describes the graphical user interface. (Ambient noise factor measurement). Słowa kluczowe: współczynnika szumów otoczenia, kompatybilność elektromagnetyczna. Keywords: ambient noise factor, electromagnetic compatibility. doi:10.12915/pe.2014.07.49 Wstęp W pewnych zakresach częstotliwości zakłócenia zewnętrzne zwykle dominują nad szumem własnym odbiorczych systemów radiokomunikacyjnych i radiopelengacyjnych i często stanowią główną przeszkodę w odbiorze sygnałów radiowych. W celu maksymalizacji czułości odbiorczych stacjonarnych systemów radiokomunikacyjnego lub radiopelengacyjnych należy wybrać lokalizację cechującą się jak najniższym poziomem szumów środowiskowych. W tym celu przed instalacją tego typu urządzeń niezbędnym jest scharakteryzowanie właściwości środowiska zakłóceń radioelektrycznych w wybranej lokalizacji w zakresie częstotliwości obejmującym pracę instalowanych systemów odbiorczych. Na środowisko zakłóceń radioelektrycznych składają się zakłócenia naturalne (atmosferyczne, słoneczne i kosmiczne) oraz wytworzone przez człowieka- w wyniku ... więcej»

Zastosowanie pamięci stałej do przetwarzania sygnałów optoelektronicznego przetwornika położenia (Adam SZCZEŚNIAK, Jacek SZCZEŚNIAK)
W artykule przedstawiono problem związany z przetwarzaniem sygnałów optoelektronicznego przetwornika w oparciu o metodę programowalną z zastosowaniem pamięci stałej. W metodzie tej, dwa analogowe sygnały sinusoidalne optoelektronicznego przetwornika położenia podawane są na wejścia przetworników analogowo-cyfrowych i zamieniane na cyfrowe N-bitowe sygnały. Sygnały te wykorzystuje się do adresowania pamięci, w której wartości zawarte w komórkach w sposób bezpośredni dają informację o zmianie wartości sinusoidalnie zmiennych sygnałów przetwornika, co jest jednoznaczne ze zmianą położenia optoelektronicznego przetwornika. Następnie wytwarza się sygnał przyrostu i kierunku przemieszczenia optoelektronicznego przetwornika położenia. Na bazie przyrostu przemieszczenia w układzie licznika śledzącego otrzymuje się dwa przebiegi prostokątne przesunięte względem siebie o 1/4 okresu o częstotliwości dwa razy mniejszej od częstotliwości sygnału położenia. Abstract. This article presents problem connected with converting signals of an optoelectronic transducer based on programmable method with usage of read-only memory. In this method two analogue sinusoidal signals of an optoelectronic position transducer are feed on inputs of analog-todigital converters and then they are converted to N-bit digital signals. These signals are used for addressing memory, the values of which are contained in cells and in direct way give information about the change of values of sinusoidal signals of the converter. This is tantamount to position change of the optoelectronic transducer. Then signal of increment and direction displacement of the position optoelectronic transducer is created. On the basis of displacement increment in the system of tracking counter two square signals shifted one from another of ¼ period and frequency two times smaller from frequency of position signal are obtained. (Application of read-only memory to conversion of signals of optoelectron... więcej»

Fast optimization schemes for feature selection in analog circuits fault diagnosis (Marek OSSOWSKI, Marek KORZYBSKI)
The aim of this work is to systematize the knowledge resulting from research on the impact of the feature selection on the quality of diagnostic procedures in the diagnosis of nonlinear systems. Particular attention was devoted to the selection of appropriate comparative criteria and optimization algorithms necessary for the selection of defects in the studied nonlinear systems, so that the inclusion of the elements in the process of detection and location of single and multiple catastrophic failures is possible to the highest degree. Basing on the research and simulations results, the fast, “low-costs" method for feature selection using new data quality indexes was invented and tested on real circuits examples. Streszczenie. Celem pracy jest usystematyzowanie wiedzy wynikającej z badań realnego wpływu selekcji cech na jakość procedur wykrywania uszkodzeń w diagnostyce układów nieliniowych. Szczególna uwaga została poświęcona na dobór właściwych kryteriów porównawczych i algorytmów optymalizacyjnych niezbędnych w procesie wyboru atrybutów uszkodzeń badanych układów nieliniowych tak, aby w jak największym stopniu możliwe było uwzględnienie tolerancji elementów w procesie detekcji i lokalizacji jednokrotnych i wielokrotnych uszkodzeń katastroficznych. Opierając się na wynikach analiz i symulacji opracowano i przetestowano na przykładach, szybki w działaniu algorytm selekcji cech wykorzystujący nowe indeksy oceny jakości zbioru danych. (Prosta optymalizacja procesu selekcji cech w diagnostyce układów analogowych). Keywords: feature selection, BPSO algorithm, tolerance, classifiers. Keywords: selekcja cech, binarny algorytm PSO, tolerancja, klasyfikatory. doi:10.12915/pe.2014.07.12 Introduction The consideration of the elements’ tolerances in the diagnostics of non-linear circuits is still a current and not yet satisfactorily solved problem. Deviations of the studied circuits elements’ can be taken into account by either the... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2014-6

zeszyt-4065-przeglad-elektrotechniczny-2014-6.html

 
W numerze m.in.:
Odtwarzanie prędkości PMSM z wykorzystaniem obserwatora siły elektromotorycznej (Konrad URBAŃSKI)
W celu określenia położenia wału silnika synchronicznego z magnesami trwałymi, dla zakresu niezerowych prędkości, można wykorzystać np. metody bazujące na odtwarzaniu wartości chwilowych sił elektromotorycznych. Na ich podstawie wyznaczane jest położenie wału. Wyliczanie prędkości bezpośrednio z wartości położenia, wymusza zazwyczaj stosowanie filtrów w pętli sterowania prędkością, co wprowadza dodatkowe opóźnienie, skutkujące pogorszeniem dynamiki napędu. W pracy przedstawiono sposób wyznaczenia prędkości nieposiadający powyższej cechy. Abstract. To determine the position of the motor shaft the permanent magnet synchronous, in the case of non-zero speed, for example, you can use the method based on estimation instantaneous value of electromotive force. On their basis, the shaft position is determined. Calculating the velocity directly from the position, typically forces the use of filters in the speed control loop, which introduces an additional delay, resulting in the decreasing of the drive dynamics. The paper presents a method of determining a speed, which do not have that drawback. (Speed estimation of the PMSM using back EMF observer). Słowa kluczowe: PMSM, sterowanie bezczujnikowe, obserwator. Keywords: PMSM, sensorless control, observer. doi:10.12915/pe.2014.06.32 Wstęp Silniki synchroniczne o magnesach trwałych, (PMSM, Permanent Magnet Synchronous Motor) dzięki takim cechom, jak wysoka dynamika wynikająca z małego momentu bezwładności wirnika, duża przeciążalność (brak szczotek, możliwość efektywnego chłodzenia ze względu na pomijalne straty elektryczne w wirniku, straty mocy głównie w stojanie) są powszechnie wykorzystywane w sprzęcie gospodarstwa domowego oraz w przemysłowych układach napędowych. Jakkolwiek odpowiednio zaprojektowany SSMT mógłby pracować w układzie otwartym, to podstawowym sposobem wykorzystania tego silnika jest sterowanie wektorowe w układzie zamkniętym, wymagające informacji o aktualnym położeniu wał... więcej»

Analiza działania rozszerzonego obserwatora prędkości w szerokim zakresie zmian prędkości maszyny indukcyjnej (Zbigniew KRZEMIŃSKI, Daniel WACHOWIAK)
W artykule przedstawiono zagadnienia związane z odtwarzaniem zmiennych stanu maszyny indukcyjnej. Wykorzystano obserwator oparty na modelu matematycznym maszyny z dodatkowymi zmiennymi. Przedstawiono macierz stanu zlinearyzowanych równań błędu odtwarzania. Opisano sposób definiowania wyznacznika jakości na podstawie rozkładu biegunów obserwatora. Zaproponowano metodę korekcji wzmocnień wraz ze zmianą warunków pracy maszyny. Wykazano symetrię działania rozszerzonego obserwatora wraz ze zmianą kierunku prędkości przy odpowiedniej modyfikacji wzmocnień. Zamieszczono wyniki badań symulacyjnych oraz eksperymentalnych wykazujące dobre właściwości obserwatora zarówno przy niewielkich prędkościach, jak i w zakresie osłabiania pola. Abstract. Problems related to estimation of state variables of induction machine are presented in the paper. A speed observer based on mathematical model of the induction machine with additional variables has been used. A state matrix of linearized differential equations of observer errors has been presented. A method of defining quality index of state variables estimation based on poles placement has been described. An algorithm of correction of gains of the observer in dependence on speed of the machine has been proposed. A symmetry of properties of extended observer for change of the direction of rotor speed with appropriate modification of observer gains has been proven. Results of simulations and experiments has been presented. (Analysis of extended speed observer of induction motor in wide speed range). Słowa kluczowe: obserwator prędkości, silnik indukcyjny, osłabianie pola. Keywords: speed observer, induction motor, wide speed range. doi:10.12915/pe.2014.06.18 Wstęp Coraz powszechniejsze stosowanie zaawansowanych układów regulacji w bezczujnikowach napędach z maszynami indukcyjnymi wiąże się z koniecznością odtwarzania niemierzonych wielkości. Stosowanie obserwatorów prędkości wymaga zdefiniowania wzmocnień o... więcej»

Badanie i analiza charakterystyk statycznych polarymetrycznego przetwornika prąd - kąt skręcenia płaszczyzny polaryzacji światła (Sławomir Andrzej TORBUS, Patryk DUTKIEWICZ)
W pracy krótko scharakteryzowano polarymetryczny przetwornik prąd - kąt skręcenia płaszczyzny polaryzacji światła (I - ) oraz wpływ długości fali świetlnej i temperatury na stałą Verdeta, która jest współczynnikiem proporcjonalności pomiędzy wymuszeniem magnetycznym i reakcją materiału - krzemionki SiO2 domieszkowanej GeO2, z której wykonany jest rdzeń światłowodu. Zdefiniowano charakterystykę statyczną rozpatrywanego przetwornika oraz wynikającą z niej czułość statyczną. Wyznaczono charakterystykę statyczną przetwornika idealnego i rzeczywistego, a na ich podstawie określono czułość statyczną przetwornika idealnego i rzeczywistego oraz błędy statyczne przetwornika rzeczywistego. Sformułowano ogólne wnioski dotyczące właściwości metrologicznych polarymetrycznych przetworników I - , do budowy których wykorzystuje się jednomodowe światłowody telekomunikacyjne różnych standardów. Abstract. This article briefly characterizes polarimetric current - angle of rotation of light polarization converter (I - ) and the impact of wavelength and temperature for the Verdet constant, which is the coefficient of proportionality between magnetic forcing and response material - silica SiO2 doped by GeO2, of which the fiber core is made. The static characteristic and static sensitivity ware defined for this converter. The static characteristic and statistic sensitivity of the ideal and the actual converter and the statistic errors of the actual converter have been designated. Have been formulated the general conclusions concerning the metrological characteristics of polarimetric converter I - , whose structures are based of different standards of telecommunication single mode optical fibers. (Research and analysis of static characteristics of polarimetric current - the angel of rotation of light polarization converter) Słowa kluczowe: polarymetryczny przetwornik prąd - kąt skręcenia płaszczyzny polaryzacji światła, efekt Faradaya,... więcej»

A plug-in direct particle swarm repetitive controller for a single-phase inverter (Bartlomiej UFNALSKI, Lech M. GRZESIAK)
The paper presents an online particle swarm optimizer (PSO) as an iterative learning controller for the single phase inverter with an output LC filter. The novelty of the solution lies in the fact that the swarm directly stores samples of the control signal. The swarm optimizes, according to a user-defined performance index, in online mode the control signal to reject the repetitive disturbance (the load current drawn, for example, by the diode rectifier). The concept of the direct swarm controller is investigated with the help of numerical simulations. Streszczenie. Wartykule opisano regulator rojowy realizuja˛cy sterowanie z uczeniem iteracyjnym dla jednofazowego falownika napie˛cia z wyjs´ciowym filtrem LC. Oryginalnos´c´ rozwia˛zania polega na fakcie bezpos´redniego przechowywania próbek sygnału steruja˛cego przez rój cza˛stek. Rój optymalizuje w trybie on-line sygnał steruja˛cy eliminuja˛c wpływ okresowego zakłócenia (pra˛du obcia˛z˙enia pobieranego, na przykład, przez prostownik diodowy z filtrem pojemnos´ciowym) na jakos´c´ napie˛cia wyjs´ciowego. Sygnał steruja˛cy jest optymalny z uwagi na zdefiniowany przez uz˙ytkownika wskaz´nik jako´sci. Koncepcja bezpo´sredniego regulatora rojowego została zbadana przy u˙zyciu technik modelowania numerycznego. (Sterowanie powtarzalne napi˛eciem wyj´sciowym falownika przy u˙zyciu bezpo´sredniego regulatora rojowego) Keywords: iterative learning control, particle swarm optimization, single-phase inverter, repetitive disturbance rejection Słowa kluczowe: sterowanie powtarzalne z uczeniem, optymalizacja metoda˛ roju cza˛stek, falownik jednofazowy, eliminacja wpływu okresowego zakłócenia doi:10.12915/pe.2014.06.02 Introduction Control schemes that explicitly take into account the repetitiveness of the reference signal and the disturbance are very promising solutions for constant-amplitude constantfrequency (CACF) inverters. Proposed solutions originate from iterative learning control (ILC), repeti... więcej»

Zastosowanie procesorów Analog Devices SHARC oraz Blackfin w energoelektronice
Wprowadzenie Procesory sygnałowe rodziny SHARC oraz procesory rodziny Blackfin produkowane przez amerykańską firmę Analog Devices Inc. wniosły nową jakość w algorytmy sterowania urządzeniami i procesami, tak w odniesieniu do przemysłu, jak i urządzeń tzw. gospodarstwa domowego, podnosząc np. ich funkcjonalność i niezawodność działania. Wprowadzone na rynek w połowie lat 90-tych ubiegłego stulecia procesory SHARC 1-generacji dedykowane były głównie wysokiej jakości aplikacjom audio. Z kolei pola zastosowań procesorów rodziny Blackfin to: średniejwysokiej jakości aplikacje video i audio, telekomunikacja oraz systemy wymiany danych. Oba typy układów dedykowane są również zastosowaniom w energoelektronice. Układy te posiadają, rozbudowaną funkcjonalnie, architekturę typu HARVARD. W przypadku procesorów SHARC 2-, 3- i 4-generacji oraz Blackfin jest to również architektura typu SIMD (Single-Instruction Multiple- Data), posługująca się dwoma kompletami jednostek matematycznych. Procesory Blackfin - zaprojektowane przez Analog Devices wspólnie z firmą Intel - łączą w sobie skutecznie architekturę mikrokontrolera oraz procesora sygnałowego. Lista rozkazów procesorów Blackfin posługuje się rozkazami o strukturze zbliżonej do oferowanej przez procesory typu RISC. Jednostki matematyczne na strukturze procesorów SHARC posługują się 40-bitową arytmetyką typu floatingpoint (z możliwością ograniczenia reprezentacji danych do 32- lub 16-bitów, co zapewnia lepsze gospodarowanie pamięcią wewnętrzną SRAM - programu i danych) i 32- bitową typu fixed-point oraz fractional. Procesory Blackfin realizują operacje arytmetyczne w 8-, 16- i 32-bitowym zapisie całkowitoliczbowym oraz 16- i 32-bitowym typu fractional. Dzięki znacznej wartości częstotliwości taktowania rdzeni procesorów, wynoszącej odpowiednio do 450 i do 600 MHz, procesory te odznaczają się dużą mocą obliczeniową sięgającą odpowiednio 2700 MFLOPs i 1200 MMACs. Rodzina Blackfin zawi... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2014-5

zeszyt-4050-przeglad-elektrotechniczny-2014-5.html

 
W numerze m.in.:
Dyskretyzacja z nadzorem tablic danych przy użyciu wielordzeniowego procesora karty graficznej (GPU) (Łukasz MACIURA)
Niniejszy artykuł opisuje opracowany algorytm do dyskretyzacji tablic, polegający na masowym zrównolegleniu wyliczania optymalnego ciecia, poprzez jednoczesne badanie bardzo wielu atrybutów za pomocą wielordzeniowego procesora karty graficznej (GPU) oraz procesora (CPU). Jest to możliwe dzięki zastosowaniu technologii NVIDIA CUDA. Artykuł również porównuje prędkość działania tradycyjnego i zrównoleglonego algorytmu Abstract. This paper describes the developed algorithm for discretization of arrays, consisting of a mass parallelization of calculating the optimal cut by simultaneous examination of a large number of attributes using a multi-core graphics card processor (GPU) and central processing unit (CPU). This is possible by using NVIDIA CUDA technology. Paper also compares the speed of traditional and parallelised algorithm (Supervised discretization of data arrays using multicore GPU). Słowa kluczowe: dyskretyzacja, bioinformatyka, zrównoleglenie, CUDA Keywords: discretization, bioinformatics, parallelization, CUDA doi:10.12915/pe.2014.05.26 Wstęp Dyskretyzacja z nadzorem jest ważną metodą eksploracji danych, potrzebną miedzy innymi do tworzenia klasyfikatorów. Istnieją algorytmy, które działając sekwencyjnie wyliczają cięcie dyskretyzacji w czasie rzędu O(m *n * log n), gdzie n to liczba obiektów i m to liczba atrybutów warunkowych. Działanie tych algorytmów polega na zachłannym wyznaczeniu najlepszego cięcia na danym etapie działania algorytmu, przy czym dla jego wyznaczenia trzeba każdy z atrybutów badać algorytmem o złożoności rzędu O( n * log n). Istnieje potrzeba praktycznych zastosowań związana z dyskretyzacją tablic danych o bardzo dużej liczbie atrybutów. Na przykład analiza danych bioinformatycznych dotyczących ekspresji genów wymaga analizy danych liczących często ponad 60000 atrybutów. Z powodu powolnej pracy dotychczasowych algorytmów dla takich tablic istnieje potrzeba przyspieszenia ich działania. Niniejszy ar... więcej»

Szybkie, wstępne wyznaczanie płaszczyzny symetrii głowy na podstawie obrazów pochodzących z tomografii komputerowej (Artur KOS, Andrzej SKALSKI, Tomasz ZIELIŃSKI )
W artykule zaproponowano metodę szybkiego, wstępnego wyznaczania płaszczyzny symetrii mózgu. Przedstawiony algorytm bazuje na rozwiązaniu problemu bezpośredniego, średniokwadratowego dopasowania elipsoidy do rozrzuconej przestrzennie chmury punktów, odwzorowujących anatomiczną budowę czaszki. Może on zostać wykorzystany w metodach obliczeniowych wymagających wstępnej informację o orientacji głowy pacjenta w przestrzeni i jej płaszczyźnie symetrii. Abstract. In the paper a method of the fast, initial coarse brain symmetry plane calculation is presented. Proposed algorithm is based on solving the problem of the direct least mean ellipsoid fitting to a scattered data, which maps the skull anatomy. Algorithm can be used in more specialized techniques that require an initial information about patients head orientation and its symmetry plane. A method of the fast, initial coarse brain symmetry plane calculation Słowa kluczowe: płaszczyzna symetrii mózgu, dopasowywanie elipsy orientacja głowy, tomografia mózgu Keywords: brain symmetry plane, ellipsoid fitting, head orientation, brain tomography doi:10.12915/pe.2014.05.25 Wstęp W wielu obszarach zastosowań przetwarzania danych medycznych, odnoszących się do ludzkiego mózgu, ważnym aspektem jest identyfikacja anatomicznego punktu charakterystycznego jakim jest szczelina podłużna mózgu, dzieląca go na dwie półkule. Jej prawidłowa identyfikacja stanowi ważne lub wręcz kluczowe zagadnienie w takich problemach jak segmentacja struktury mózgu, dopasowywanie obrazów mózgowia, czy też detekcja zmian patologicznych (udary i guzy). Płaszczyzna oddzielająca obie półkule nazywana jest płaszczyzną strzałkową (PS) i praktycznie pokrywa się ze szczeliną podłużną, jeśli w mózgu nie występują anomalie struktury. W ogólnym przypadku, warunek ten może nie być spełniony. Wówczas wyznaczanie PS i szczeliny podłużnej nie jest tożsame. Z racji swoich właściwości anatomicznych PS może bezpośrednio lub pośrednio... więcej»

Modelowanie koron i ocena dokładności odwzorowania kształtu filarów protetycznych (Wojciech RYNIEWICZ, Anna M. RYNIEWICZ, Łukasz BOJKO)
Celem opracowania była ocena in vitro dokładności odwzorowania pola protetycznego z zastosowaniem różnych mas wyciskowych. Dla porównania dokładności kształtu odwzorowanych numerycznie rzeczywistych filarów protetycznych z modelami filarów testowych uzyskanych techniką replik zastosowano program Geomagic Qualify. Badania pozwoliły stwierdzić, że dokładność wymiarowa modeli filarów protetycznych uzyskanych z wykorzystaniem badanych mas elastycznych, zapewnia odwzorowanie kształtu dla procedur modelowania i wykonawstwa koron. Abstract.The aim of the study was to evaluate in vitro the accuracy of the prosthetic field mapping using different impression materials. For comparison, the accuracy of the shape of the mapped numerically the real prosthetic abutments with models of the test abutments obtained a replica technique used program Geomagic Qualify. The study revealed that dimensional accuracy of the models prosthetic abutments obtained with the using of surveyed the elastic masses, provides mapping the shape for the modeling procedures and execution of crowns. (Modeling crowns and assessment of the accuracy of mapping the shape of prosthetic abutments). Słowa kluczowe: filar protetyczny, technika replik, modele numeryczne, analiza 3D, błędy kształtu. Keywords: prosthetic abutment, a replica technique, numerical models, the analysis of 3D, shape errors. doi:10.12915/pe.2014.05.34 Wprowadzenie W procesie wykonawstwa koron protetycznych bardzo ważną procedurą jest dokładność odwzorowania kształtu opracowanego filara protetycznego w tworzonej indywidualnie dla pacjenta konstrukcji stałej [1-5]. Na dokładność tego odwzorowania ma wpływ: leczenie przedprotetyczne oraz wstępne etapy leczenia protetycznego, sposób przygotowania i opracowania zęba filarowego, precyzja jego odwzorowania oraz tkanek sąsiednich, dokładność modeli jak również dokładność wykonania oraz odwzorowania kształtu w procesach technologicznych. Na każdym etapie tych proced... więcej»

Wielozłączowe ogniwa słoneczne (Ewa DUMISZEWSKA, Piotr KNYPS, Marek WESOŁOWSKI, Włodzimierz STRUPIŃSKI)
W pracy przedstawiono przegląd różnych technologii ogniw słonecznych. W dalszej części pracy skoncentrowano się na ogniwach wytwarzanych z materiałów AIIIBV - wielozłączowych ogniwach słonecznych. Technologia takich ogniw jest rozwijana w Instytucie Technologii Materiałów Elektronicznych. Wytworzonostruktury wielozłączowych ogniw słonecznych oraz gotowe przyrządy. Abstract. In this work a variety of solar cell technologies have been presented. AIIIBV multijunction solar cells have been subsequently described. The methodology of their production has been developed at the Institute of Electronic Materials Technology. So far the epi structures of multijunction solar cells and solar cells have been manufactured. Multijunction solar cells Słowa kluczowe: ogniwa słoneczne, epitaksja, materiały AIII-BV, fotowoltaika. Keywords: solar cell, epitaxy, III-V, photovoltaics. doi:10.12915/pe.2014.05.49 Wstęp Jeszcze niedawno energia słoneczna stanowiła obszar zainteresowania tylko niewielkich firm, obecnie rynek fotowoltaiczny przekształcił się w dojrzały przemysł o zasięgu globalnym, zdominowany przez zdecydowanie mniejszą liczbę producentów. Firmy zajmujące się wytwarzaniem ogniw pracują nad znalezieniem sposobu na przekształcanie energii słonecznej w energię elektryczną możliwie jak najniższym kosztem całkowitym za kilowatogodzinę. Wartość światowego rynku energii słonecznej (włączając w to: moduły, komponenty systemowe oraz instalacje) wzrosła z 2,5 miliarda dolarów w roku 2000 do 71,2 miliarda dolarów w roku 2010 [1]. Pierwsza generacja ogniw słonecznych, określana również mianem krzemowych ogniw fotowoltaicznych, jest obecnie technologią najczęściej wybieraną w przypadku zastosowań naziemnych, stanowiąc więcej niż 85% rynku ogniw słonecznych. Rekordowe sprawności dla ogniw monokrystalicznych wynoszą obecnie 25%, jednakże komercyjnie dostępne mają sprawności poniżej 23%. Druga generacja materiałów fotowoltaicznych opiera się na osadzon... więcej»

Projekt ultraszybkich układów LVDS w technologii nanometrycznej dla potrzeb obrazowania w medycynie (Tadeusz SATŁAWA, Piotr KMON)
W pracy przedstawiono projekt oraz wyniki symulacji ultraszybkich układów LVDS w technologii nanometrycznej dla potrzeb obrazowania w medycynie. Projekt dotyczy układów nadajnika oraz odbiornika i został wykonany w nowoczesnej technologii CMOS 40nm. Głównymi wymaganiami prezentowanej pracy był mały pobór mocy zarówno statycznej jak i dynamicznej oraz mała zajętość powierzchni układów. Blok nadajnika oparty jest o architekturę przełączanego mostka prądowego zaś głównym elementem odbiornika jest konwerter poziomów logicznych i komparator z histerezą. Układ odbiorczy pobiera 7.08 mW mocy statycznej i 12.09 mW mocy dynamicznej zaś układ nadawczy 17.93 mW mocy statycznej i 26.38 mW mocy dynamicznej. Wyniki symulacji pokazują poprawną pracę układów przy prędkości transmisji 1 Gb/s i obciążeniu nadajnika pojemnością 5 pF. Układ odbiorczy zajmuje powierzchnię 0.009 mm2 zaś nadawczy 0.1 mm2 . Abstract. The paper presents the design and simulation results of ultrafast I/O interface in nanometer process. Both, the receiver and the transmitter are designed in CMOS 40nm process and are dedicated to work with a multichannel pixel integrated circuit that is destined for medical imaging systems. The main requirements of a project are a low power consumption and small area occupation of the LVDS circuits. The transmitter is based on the current switching bridge while the receiver is built of the logic converter and inverting comparator with hysteresis. The receiver block dissipates 7.08 mW of static power and 12.09 mW of dynamic power while the transmitter dissipates 17.93 mW of static power and 26.38 mW of dynamic power at 1 GHz signal and 5pF load. The receiver and transmitter occupy respectively 0.009 mm2 and 0.1 mm2 of chip area. (Design of the ultrafast LVDS I/O interface in nanometer process for medical imaging systems). Słowa kluczowe: standard LVDS, nadajnik i odbiornik LVDS, układy scalone, obrazowanie w medycynie. Keywords: LVDS standard, LVDS tra... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2014-4

zeszyt-4021-przeglad-elektrotechniczny-2014-4.html

 
W numerze m.in.:
Measurement methods for size and charge distributions of electrosprayed water droplets (Jacek MAJEWSKI)
The electrospraying of water and waterborne solutions (e.g. waterborne coatings and pesticides) is thoroughly investigated because of considerable gain in environment protection. The droplet size and charge distributions of water aerosol droplets are of key importance in many applications of the process in industry and in medical treatments. The measurement of the distributions of size and charge of electrosprayed water droplets using laser-based measurement techniques is a nonintrusive and technologically advanced solution. Streszczenie. Elektrostatyczne rozpylanie wody stanowi ważne zagadnienie z uwagi na zastosowania roztworów wodnych z udziałem substancji oddziaływujących na środowisko naturalne. Pomiar rozkładu wielkości kropelek oraz ich ładunków ma duże znaczenie w wielu procesach technologicznych i w zabiegach medycznych. (Metody pomiaru rozkładów wielkości i ładunku kropelek wody rozpylanej elektrostatycznie). Keywords: electrospraying of water, droplet size and charge distributions, droplet size and charge measurement methods. Słowa kluczowe: elektrostatyczne rozpylanie wody, rozkład wielkości i ładunków kropelek, metody pomiaru wielkości i ładunku kropelek. doi:10.12915/pe.2014.04.41 Introduction Electrospraying, also called electro-hydrodynamic spraying (or electro-hydrodynamic atomisation, EHDA), is a method that relies on breaking up a liquid jet into fine droplets by means of electrostatic forces. The size of the droplets obtained by this method ranges from a few nanometers to hundreds micrometers [1], depending on the parameters of the process of electrospraying. Several modes of operating an electrospray are distinguished; among them, in recent years the cone-jet mode has focused many research efforts [2], because it allows to obtain droplets with a narrow size distribution, practically monodispersed high quality spray. Although first experiments with electrospraying of liquids were described by Nollet in 1745, firs... więcej»

Feedback control versus optimization method for voltage harmonic damping (Kazimierz MIKOŁAJUK, Stanisław OSOWSKI, Andrzej TOBOŁA)
Two methods of voltage harmonic elimination are compared - the feedback control method and optimisation approach. The first method has been presented in the literature, the second is proposed in the paper. The results of numerical experiments comparing the efficiency of both methods are presented and compared. Streszczenie. Porównano dwie metody eliminacji harmonicznych napięcia w sieci elektrycznej - metodę sprzężenia zwrotnego i metodę optymalizacyjną. Pierwsza metoda jest opisana w literaturze druga jest proponowana w prezentowanej pracy. Przedstawiono wyniki eksperymentów numerycznych porównujących skuteczność redukcji wyższych harmonicznych przy użyciu obu metod. (Porównanie metody sprzężenia zwrotnego i metody optymalizacyjnej eliminacji harmonicznych napięcia). Keywords: active power filters, detection of voltage harmonics, feedback loop damping, optimization method. Słowa kluczowe: energetyczne filtry aktywne, eliminacja harmonicznych napięcia, sprzężenie zwrotne, optymalizacja. doi:10.12915/pe.2014.04.58 Introduction Voltage distortion resulting from the harmonic currents produced by power electronic equipment has become a serious problem to be solved [1]. The fundamental change is caused by the power electronic based distributed generation [2,3]. Properly controlled distributed generation grid can improve the power quality. The converters interfacing wind or photovoltaic plants with the system can play a similar role as the active power filters. In general, individual low-power and high-power consumers are responsible for limiting distortion at the end of the line feeder, while electric utilities are responsible for limiting voltage distortion at the point of common coupling in the distribution systems. Most of the previous works concerning harmonic compensation of individual loads are based on the current-controlled method. The shunt active filter based on voltage detection at the point of compensator installation and ... więcej»

The neurofeedback method - how to train the brain (Paweł NIEDBALSKI, Paweł OGNIEWSKI, Stefan F. FILIPOWICZ)
This text discusses neurofeedback training, explains the concept of such training as well as the issues and problems involved. It points out the areas and medical problems where this method is useful. Finally, the text attempts to present the neurofeedback from technical, construction and user perspectives. Streszczenie. Artykuł ten oparty jest na zagadnieniu treningu neurofeedback. Stara się przybliżyć, na czym polega koncepcja takiego treningu, z jakimi zagadnieniami jest związany. Wskazuje dziedziny i problemy, w których taka metoda terapii jest przydatna. Stara się przedstawić zagadnienia związane z neurofeedbackiem zarówno od strony konstrukcyjnej, technicznej jak i użytkowej. Metoda treningu typu neurofeedback. Keywords: biofeedback, neurofeedback, eeg Słowa kluczowe: biofeedback, neurofeedback, eeg doi:10.12915/pe.2014.04.61 Introduction Neurofeedback is one of the most effective among all the treatments categorized as biofeedback. Biofeedback, or biological feedback, uses information about physiological changes in a patient to provoke (and through repeated training consolidate) desired reactions in the said patient. The most often measured physiological parameters defining the modality of the treatment include: galvanic skin response (GSR), temperature, breathing, heart rate, electromyography (EMG). In neurofeedback the feedback information include certain characteristics of nervous system activities (EEG). EEG frequency distribution is especially important, since specific ranges of component frequencies of the signal (called rhythms) refer to commonly known and medically described brain activities (Alpha, Beta, etc.). Depending on the situation and mood certain bands may be expressed stronger than other and vice versa - changes in brain activity influence person's psychophysical state. The Neurofeedback Method exploits the fact, that with effort of will and methodical training certain bands can gain advantage over othe... więcej»

Wskaźniki jakości dostawy energii elektrycznej w sieci zasilającej elektrofiltry przemysłowe - analiza przypadku
Pracujące w sieci przemysłowej elektrofiltry - jako urządzenia energoelektroniczne o regulowanej wartości napięcia i prądu niekorzystnie wpływają na parametry użytkowanej energii elektrycznej. Praca tego rodzaju urządzeń powoduje występowanie w sieci zasilającej asymetrycznych, szybkozmiennych i odkształcanych prądów. W artykule przedstawiono wyniki pomiarów i analizę charakterystyk pracy elektrofiltra w systemie zasilania potrzeb własnych electrociepłowni oraz omówiono wskaźniki jakosci dostawy energii elektrycznej. Abstract. Electrostatic precipitators in industrial networks are power electronics devices with controlled voltages and currents that adversely affect the network power quality indices. The precipitator operation causes asymmetric, rapidly fluctuated and distorted currents in the supplying electrical network. This paper describes measurement results and operation characteristics of a precipitator operation in network of power plant auxiliaries as well as power quality indices are considered. (Power quality indices in the industrial network supplying electrostatic precipitators - case study). Słowa kluczowe: elektrofiltr, straty mocy, jakość dostawy energii elektrycznej Keywords: Electrostatic precipitator, power losses, power quality doi:10.12915/pe.2014.04.19 Wprowadzenie Liczba odbiorników nieliniowych instalowanych w systemie elektroenergetycznym szybko rośnie. Obserwuje się trend coraz powszechniejszego stosowania przekształtników energoelektronicznych w układach napędowych w przemyśle, w gospodarstwach domowych, wymianę klasycznych źródeł oświetlenia na energooszczędne z układami elektronicznymi, a także ciągły wzrost zastosowań sprzętu informatycznego. Odbiorniki o nieliniowych charakterystykach prądowonapięciowych często cechują się też asymetrycznym i szybkozmiennym poborem mocy. Jednym ze skutków ich obecności jest generacja dodatkowych strat w torze zasilania, m.in. w transformatorach. W tym przypadku wzrost... więcej»

Wykorzystanie metod optymalizacji heurystycznej do minimalizacji kosztów bilansowania systemu elektroenergetycznego (Piotr KACEJKO, Paweł PIJARSKI)
W artykule przedstawiono wynik zastosowania metody roju cząstek do rozwiązania zadania SCOPF minimalizującego koszty bilansowania mocy w systemie elektroenergetycznym. Aczkolwiek zasadniczym elementem procesu obliczeniowego jest wielokrotne powtarzane rozwiązanie układu równań rozpływowych SEE to jednak dzięki odpowiedniemu wykorzystaniu korzystnych właściwości metody roju cząstek cały proces obliczeniowy wykazuje dobrą zbieżność i powtarzalność wyznaczanego stanu optymalnego. Abstract. The paper presents results of the particle swarm method application to solve the SCOPF task that minimizes power balancing costs in the electric power system. Although the principal element of the calculation process is multiple iteration of the power flow equation system solution, owing to the apt application of the particle swarm method the whole calculation process exhibits good convergence and repeatability of the determined optimal state. (Heuristic optimization methods applied to minimize the electric power system balancing costs). Słowa kluczowe: koszty bilansowania systemu elektroenergetycznego, heurystyka, optymalizacja. Keywords: power system balancing costs, heuristic, optimization. doi:10.12915/pe.2014.04.38 Wstęp Planowanie pracy i sterowanie pracą systemu elektroenergetycznego jest procesem wymagającym rozwiązania wielu skomplikowanych i wzajemnie powiązanych zadań teoretycznych oraz problemów technologicznych. Pomimo znaczącego rozwoju metod dotyczących identyfikacji i optymalizacji stanów poszczególnych obiektów systemu elektroenergetycznego oraz szybkiego postępu w dziedzinie informatyzacji systemu, ciągle jeszcze w planowaniu pracy i sterowaniu pracą systemu dokonuje się szeregu uproszczeń. Podstawowym zadaniem optymalizacyjnym, zdefiniowanym dla systemu elektroenergetycznego jest zadanie optymalizacji rozpływu mocy (OPF), dla którego funkcję celu można zdefiniować w różny sposób. Najbardziej atrakcyjna, z ekonomicznego puntu widz... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2014-3

zeszyt-3981-przeglad-elektrotechniczny-2014-3.html

 
W numerze m.in.:
Badania eksperymentalne transformatora nadprzewodnikowego 10 kVA (Grzegorz WOJTASIEWICZ, Michał MAJKA. Janusz KOZAK)
Dostępne obecnie komercyjne taśmy nadprzewodnikowe 2G na bazie itru (YBCO) stwarzają możliwość budowy transformatorów energetycznych odpornych na zwarcia, energooszczędnych i proekologicznych. W artykule przedstawiono wyniki badań eksperymentalnych modelu 1-fazowego transformatora nadprzewodnikowego o mocy znamionowej 10 kVA, z uzwojeniami wykonanymi z taśmy HTS 2G. Abstract. Currently available 2G HTS tapes, on basis of yttrium (YBCO), allow to build short-circuit resistant superconducting power transformers, environmentally friendly with low energy losses. This article presents the results of experimental investigation of 1-phase, 10 kVA superconducting transformer with winding made of 2G HTS tape. Experimental Investigation of 10 kVA Superconducting Transformer. Słowa kluczowe: transformator nadprzewodnikowy, taśma HTS 2G, parametry uzwojeń, charakterystyki pracy, porównanie Keywords: superconducting transformer, 2nd generation HTS tape, windings parameters, work characteristics, comparison doi:10.12915/pe.2014.03.33 Wstęp Prawie cała energia elektryczna wytwarzana na Ziemi jest przynajmniej trzykrotnie przetwarzana w transformatorach systemu elektroenergetycznego. Mimo dużej sprawności energetycznej transformatorów traci się w nich ponad 5% wytworzonej energii elektrycznej. Większość tych strat powstaje w uzwojeniach wykonanych z miedzi. Próby zastosowania uzwojeń z nadprzewodników niskotemperaturowych (Nb-Ti) w latach 70-tych oraz z nadprzewodników wysokotemperaturowych (HTS 1G)), w latach 90-tych XX wieku, nie przyniosły oczekiwanych rezultatów [1]. Przewody o strukturze warstwowej z warstwą nadprzewodnika wysokotemperaturowego na bazie itru (YBa2Cu3O7 - YBCO) są od kilku lat produkowane na skalę przemysłową. W tych zaliczanych do drugiej generacji (2G) taśmach nadprzewodnikowych inżynierska gęstość prądu ma wartość w przedziale od 75 do 450 A/mm2 , zależną od grubości substratu i sposobu laminacji warstwami stabilizującym... więcej»

Selektywne wyłączanie zwarć doziemnych w sieciach średnich napięć zakładów przemysłowych - część I (Mariusz TALAGA, Adrian HALINKA, Michał SZEWCZYK)
W cyklu dwóch artykułów zostaną omówione wybrane zagadnienia związane z problematyką funkcjonowania zabezpieczeń ziemnozwarciowych w izolowanych sieciach średniego napięcia. W niniejszym artykule przedstawiono specyfikę pracy sieci elektroenergetycznych średnich napięć w zakładach przemysłowych, zagadnienia związane z prawidłowym doborem przekładników prądowych w tego typu instalacjach oraz omówiono i przeanalizowano możliwości powstania zjawiska ferrorezonansu. Zaprezentowane w artykule zagadnienia są punktem wyjścia do analizy poprawności działania zabezpieczeń ziemnozwarciowych, które zostaną przedstawione w drugiej części artykułu. Abstract. The series of two articles will discuss selected factors related to the operation of earth-fault protection in insulated medium voltage networks. This paper specifies the characteristics of medium-voltage power networks in industry, issues related to the proper choice of CTs in this type of installation and it also discusses and analyzes potential ferroresonance phenomena. The issues presented in this paper are the starting point for an analysis of the functioning of earth-fault protection, which will be discussed in the second part of the article. (Selective detection of earthfaults in medium voltage networks of the industrial plants - part I)). Słowa kluczowe: zwarcia doziemne, zabezpieczenia ziemnozwarciowe, przekładniki Ferrantiego, ferrorezonans. Keywords: earth-fault, earth-fault protection, Ferranti current transformer, ferroresonance. doi:10.12915/pe.2014.03.05 Wstęp Najczęstszą awarią występującą w sieciach średniego napięcia są zwarcia doziemne jednej fazy spowodowane obniżeniem parametrów izolacji, uszkodzeniami mechanicznymi, bądź błędami obsługi. Doziemienie jednej fazy w sieciach izolowanych z reguły nie stanowi jeszcze poważnej awarii. Wzrasta jednak ryzyko powstania groźnego zwarcia wielofazowego. Selektywnie działające zabezpieczenia ziemnozwarciowe pozwalają ograniczyć to ryzy... więcej»

Porównanie symulacji komputerowych i wyników pomiarowych modeli instalacji oświetlenia pośredniego z diodami świecącymi (Andrzej PAWLAK, Krzysztof ZAREMBA)
W artykule zaprezentowano analizę wpływu geometrii instalacji oświetlenia pośredniego z diodami świecącymi na sprawność oświetlenia i jego równomierność. Przykładowe instalacje oświetleniowe badano analizując wyniki symulacji komputerowych, które następnie zweryfikowano wykonując pomiary rozkładu natężenia oświetlenia w zbudowanym modelu. Wyniki pomiarowe modeli potwierdziły badania symulacyjne, wyznaczone na podstawie pomiarów sprawności oświetlenia różniły się maksymalnie o 3% od wartości obliczonych. Zmierzone i obliczone wartości równomierności oświetlenia też były zbliżone i wysokie. Abstract. This article presents the analysis of the impact of the geometry of the indirect lighting with LEDs on the lighting efficiency and its uniformity. The example lighting was studied by first examining the results of computer simulations, which were then verified via measurements of the illuminance distribution within the developed model. The simulation analysis for lighting was further confirmed through measurement results, with the observed utilisation factors differing by only 3% from the calculated values. The measured and calculated lighting uniformities were also high and quite approximate. (Comparison of computer simulation and measurement results for models of indirect lighting with light emitting diodes. Słowa kluczowe: oświetlenie pośrednie, diody świecące, oświetlenie wnękowe, sprawność oświetlenia. Keywords: indirect lighting, light emitting diodes, cove lighting, utilisation factor. doi:10.12915/pe.2014.03.60 Wstęp Porównanie wizualizacji przykładowych instalacji oświetlenia pośredniego ze świetlówkami typu T5 (rys. 1a) oraz z LEDami (rys. 1b), wyraźnie pokazuje przewagę ostatniego rozwiązania. W przypadku świetlówek na suficie otrzymuje się zazwyczaj nierównomierne plamy świetlne. W przypadku instalacji z LEDami można otrzymać równomiernie podświetloną wnękę o założonej jasności oraz dowolnej długości i kształcie. Rys. 1. Przykła... więcej»

Modelowanie siatkowe obiektów płaskich i przestrzennych z wykorzystaniem technik komputerowych (Krzysztof POLAKOWSKI, Jan SIKORA)
Artykuł prezentuje informacje dotyczące tworzenia obiektów siatkowych z wykorzystaniem metod CAD oraz pliku programowego Netgen. Reprezentacja siatki zapewnia ulepszone możliwości modelowania kształtów obiektów w bardziej szczegółowy sposób. Autorzy przedstawiają również zastosowanie w tym procesie pliku programowego BEMLAB. Pakiet BEMLAB jest obiektową numeryczną biblioteką o otwartym kodzie źródłowym implementującą Metodę Elementów Brzegowych (MEB). Abstract. Article presents information about creating meshes with help of CAD methods and Netgen Mesher. Mesh tessellation provides enhanced capabilities for modeling object shapes in a more detailed way. Authors describe also application of BEMLAB. BEMLAB is the open source Boundary Element Method (BEM) numerical software. Modelling of mesh with use of computer methods. Słowa kluczowe: modelowanie siatkowe, metody CAD, plik programowy Netgen, obiektowa numeryczna biblioteka BEMLAB. Keywords: creating meshes, CAD methods, Netgen Mesher, the open source Boundary Element Method BEMLAB. doi:10.12915/pe.2014.03.31 Wstęp Modelowanie siatkowe jest niezwykle przydatne głównie w dwóch obszarach: - bardziej precyzyjnego modelowania skomplikowanych obiektów płaskich i przestrzennych o dowolnych kształtach zaokrąglonych, ale niebędących bryłami lub powierzchniami obrotowymi; - modelowania (często pofalowanych, o skomplikowanych kształtach) rozkładów pól elektromagnetycznych, cieplnych itp., niezbędnego w matematyczno - fizycznych obliczeniach. Mówiąc zwięźle celem jest jak najwierniejsze modelowanie dowolnych obiektów płaskich i przestrzennych, stosując metody i techniki matematyczno - informatyczne. Z tego względu w obszarze tym opracowano szereg plików programowych umożliwiających automatyzację samego procesu modelowania, jak i edycji płaskich i przestrzennych obiektów siatkowych. Modelowanie siatkowe metodami CAD W metodach CAD (ang. Computer Aided Design) modelowanie siatk... więcej»

Wybrane analizy pracy struktur teletransmisyjnych i teleinformatycznych w elektroenergetyce (Michał SZEWCZYK)
W artykule zostaną zaprezentowane wybrane analizy problemowe funkcjonowania struktur teletransmisyjnych i teleinformatycznych we współczesnej infrastrukturze elektroenergetyki. W sposób szczególny zwrócono uwagę na elementy bezpieczeństwa pracy takich sieci i ich podatności na ataki wynikające z konwergencji usług teleinformatycznych. Abstract. The paper will present selected analyses of issues related to the functioning of the teletransmission and teleinformatic structures in today's electric power infrastructure. In particular, special attention is paid to the safety of such networks and their vulnerability to the attacks resulting from the convergence of ICT services. (Selected analyses of teletransmission and teleinformatic structures in electrical power ). Słowa kluczowe: sieci teletransmisyjne, systemy teleinformatyczne, system elektroenergetyczny, bezpieczeństwo pracy systemów teleinformatycznych. Keywords: teletransmission, teleinformatics, electrical power system, safety of teleinformatics systems doi:10.12915/pe.2014.03.01 Wstęp Komputery i sieci teletransmisyjne pełnią w systemie elektroenergetycznym różne zadania. Znalazły zastosowanie w automatyce zabezpieczeniowej, w systemach sterowania i nadzoru, systemach sterowania pracą elektrowni. Przesyłają informacje związane z obrotem energią oraz administracyjne. Przez długi czas systemy te działały jako systemy odosobnione. Jednakże w ostatnim czasie następuje silna ich integracja - tak, by zdarzenia w jednym systemie oddziaływały na drugi system. Te same dane mogą być wykorzystane do różnych celów i są dostępne dla różnych części systemu. Złożoność systemu powoduje jednak, że wzrasta liczba słabych punktów w sieci, a tym samym podatność systemów informatycznych energetyki na działania włamywaczy komputerowych, czy wirusy. Dopuszczając do sieci coraz więcej użytkowników (pracowników, klientów, poddostawców), powiększa się obszar zagrożeń spowodowany faktem, iż autentyczno... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2014-2

zeszyt-3963-przeglad-elektrotechniczny-2014-2.html

 
W numerze m.in.:
Układ kogeneracyjny z silnikiem Stirlinga (Tadeusz JANOWSKI, Krzysztof NALEWAJ, Mariusz HOLUK)
W artykule przedstawiono możliwości wytwarzania ciepła i energii elektrycznej za pomocą silnika Stirlinga. Rozważania nad układem mikrokogeneracyjnym przedstawione zostały przy wykorzystaniu modelu eVita firmy Dietrich. Omówiono możliwości rozwoju mikrokogeneracji domowej w Polsce w warunkach Województwa Lubelskiego Abstract. In the article the opportunities of combined heat and power system by means of the Stirling Engine were presented. Considerations over the microCPH unit were presented by using eVita company Dietich. The opportunities of microCHPH application in Poland in the conditions of lubelskie district were discussed.(The micro combined heat and power system with Stirling Engine) Słowa kluczowe: Mikrokogeneracja, silnik Stirlinga. Keywords: Micro-cogeneration, Stirling engine. doi:10.12915/pe.2014.02.17 Wprowadzenie Poszukiwania innowacyjnych rozwiązań dla zapewnienia gospodarstwom domowym ciągłej dostawy ciepła i energii elektrycznej doprowadziły do promowania oraz rozwoju technologii mikrokogeneracyjnej (ang. Micro Combined Heat and Power for Home - microCHPH). Silniki Stirlinga są od lat uważane za technologię idealnie pasującą do zastosowań technologii mikrokogeneracyjnej. Jako zewnętrzne silniki spalinowe pozwalają na ścisłą kontrolę procesu spalania. Cechy wysokiej wydajności, niskiej emisji, niezawodności, niski poziom hałasu i drgań spełniają wymagania syste... więcej»

Rok 2013 rokiem Profesora Romana Dzieślewskiego Główne obchody Jubileuszu Rzeszów - Lwów 27-29 września 2013r
W dniu 10 października 2012 r. Zarząd Główny SEP podjął uchwałę o ustanowieniu roku 2013 Rokiem prof. Romana Dzieślewskiego, pierwszego polskiego profesora elektrotechniki, rektora Politechniki Lwowskiej, autora akademickiego podręcznika elektrycznego "Encyklopedia elektrotechniki", przez 16 lat członka Rady miasta Lwowa, uczestnika zjazdu założycielskiego SEP w 1919 r. w Warszawie - w 150 rocznicę jego urodzin. Podobną uchwale o ustanowienia prof. Romana Dzieślewskiego Patronem Roku 2013 podjął Zarząd Główny PTETiS jeszcze w dniu 28.września 2013 r. Portret prof. R. Dzieślewskiego w poczcie Rektorów Politechniki Lwowskiej Przygotowania SEP do jubileuszu. Organizację, ze strony SEP, centralnych uroczystości obchodów Jubileuszu powierzył ZG SEP Oddziałowi Rzeszowskiemu SEP. Od tego czasu rozpoczęły się przygotowania do Jubileuszu, których kulminacja wypadła w dniach 27-29 września 2013 r. w Rzeszowie i we Lwowie. Organizator jubileuszu - Oddział Rzeszowski SEP, przy współdziałaniu Zarządu Głównego SEP oraz Centralnej Komisji Historycznej, przygotowali plan obchodów, których głównym celem było: dotarcie do jak najliczniejszej żyjącej Rodziny Profesora, wydanie publikacji, artykułów, plakatu, a także przygotowanie filmu o Profesorze. Najważniejszym jednak celem była odnowa zabytkowego grobowca we Lwowie na Cmentarzu Łyczakowskim, gdzie spoczywa profesor Roman Dzieślewski. Realizacja wszystkich tych planów wymagała długiej, żmudnej i cierpliwej współpracy organizatorów z instytucjami państwowymi, samorządowymi w kraju i za granicą oraz z rodziną Profesora, rozproszoną po całym kraju. Przygotowania do jubileuszu zostały podzielone na te, które zostaną przeprowadzone w kraju oraz te, których wykonanie zaplanowaliśmy we Lwowie. Wielką pomoc oraz wskazówki do kontaktu z rodziną Profesora otrzymaliśmy od prof. Jerzego Hickiewicza z Politechniki Opolskiej, Członka Honorowego PTETiS, Członka Honorowego SEP, Przewodniczącego Centra... więcej»

Validity of the FAR validation using Site Reference Method (Tomasz LISEWSKI)
Electromagnetic radiation from devices is measured in fully anechoic chambers which are validated by site attenuation measurement. Fully anechoic room was validated using Reference Site Method according to CISPR 16-1-4. Author investigate influence of the validation conditions on result of this procedure. Frequency step, antennas positioning were examined and reference measurement was analyzed. Streszczenie. Emisja promieniowana pochodząca od urządzeń może być mierzona w komorach bezodbiciowych które są walidowane poprzez pomiar tłumienia stanowiska. Podstawą niniejszej pracy jest walidacja komory całkowicie bezodbiciowej wykorzystując metodę stanowiska odniesienia zgodnie z normą CISPR 16-1-4. Autor bada wpływ różnych warunków walidacji na wynik procedury. Sprawdzono wpływ kroku częstotliwości, precyzji ustawiania anten oraz przeanalizowano procedurę wykonywania pomiaru referencyjnego. (Słuszność metody pomiaru referencyjnego do walidacji komór FAR) Keywords: anechoic chambers, attenuation measurement, electromagnetic radiation. Słowa kluczowe: komory bezodbiciowe, pomiar tłumienia, emisja elektromagnetyczna. doi:10.12915/pe.2014.02.43 Introduction Quality of the radiated emission measurement depends on quality of the test site and this is verified by validation procedures. The purpose of this work is to investigate potential problems during FAR (Fully Anechoic Room) SRM (Site Reference Method) validation procedure up to 1 GHz according to CISPR 16-1-4. Author is trying to improve validation conditions included in CISPR procedure. Conditions of the SRM were subjected to changes to investigate their influence on procedure result. Survey of Related Works Initially FARs were used as an alternative test site for OATS (Open Area Test Site) due to numerous of advantages e.g. low cost, shorter measurement time and using one facility to test immunity and emission. Additionally it was possible to get some of this benefits by simple SAC (... więcej»

Spis treści / Contents
01 Jerzy BARGLIK, Tadeusz WIECZOREK, Albert SMALCERZ - Modeling of the surface induction hardening process 1 02 Mirosław WCIŚLIK - Power balances of AC circuit with nonlinear load 05 03 Adam CIEŚLAK, Jerzy ZGRAJA - Pulse method for estimation thermal diffusivity of induction heated charge 09 04 Grzegorz KOMARZYNIEC, Tadeusz JANOWSKI, Grzegorz WOJTASIEWICZ, Michał MAJKA - Thermal problems in HTS transformer due to inrush current 12 05 Paweł SURDACKI - The quench parameter analysis of the YBCO and MgB2 superconducting wires 16 06 Andrzej FRĄCZYK, Tomasz JAWORSKI, Piotr URBANEK, Jacek KUCHARSKI - The design for a smart high frequency generator for induction heating of loads 20 07 Dariusz CZERWIŃSKI - Thermal Dynamics in Thin Layer HTS Tapes in Transient States 24 08 Andrzej FRĄCZYK, Jacek KUCHARSKI - The control algorithm of two-dimensional temperature field of the rotating steel cylinder surface 28 09 Zbigniew WARADZYN, Aleksander SKAŁA, Bogusław ŚWIĄTEK, Ryszard KLEMPKA, Roman KIEROŃSKI - ZVS single-switch inverter for induction heating - optimum operation 32 10 Marcin WESOŁOWSKI, Ryszard NIEDBAŁA - Two-inductors Induction Heating Device for PVT Semiconductor Processing 36 11 Witold KOBOS, Jerzy ZGRAJA - Passive LLC and LCCL systems for impedance matching of induction heating load 40 12 Robert KAZAŁA - Investigation of phenomena in electric arc with time-frequency characteristics 44 13 Jerzy ZGRAJA - Computer simulation of induction heating process for system powered from series inverter 48 14 Paweł FIDEREK, Radosław WAJMAN, Jacek KUCHARSKI - Fuzzy clustering based algorithm for determination of the two-phase gas-liquid flows similarity level 52 15 Krzysztof STRZECHA, Jerzy ZGRAJA - Estimation of phase shift at high frequency induction heating 56 16 Agnieszka FORNALCZYK, Sławomir GOLAK, Roman PRZYŁUCKI - Methods of increasing the flushing efficiency of automobile catalytic converters by liquid metal 60 17 Tadeusz JANOWSKI, ... więcej»

Zachowanie akumulatorów trakcyjnych zamontowanych w pojeździe elektrycznym (Borys BAKUN)
W niniejszym artykule przedstawiono problem eksploatacji pojazdu elektrycznego z zastosowaniem akumulatorów kwasowoołowiowych, połączonych w szereg i równolegle, bez systemu zarządzania stanem akumulatorów (BMS). Przedstawiony jest charakterystyczny i powtarzalny - w swoim sposobie - stan rozładowania akumulatorów. Abstract. This paper presents the problem of using an electric vehicle using lead-acid batteries connected in series and in parallel, without Battery Management System (BMS). There is shown a characteristic and reproducible - in his way - battery state of charge. (The behavior of electric vehicle traction batteries connected in series and in parallel). Słowa kluczowe: akumulator, rozładowywanie, szeregowe, równoległe. Keywords: battery, discharging, serial, parallel. doi:10.12915/pe.2014.02.33 Wstęp Akumulatory kwasowo-ołowiowe są elektrochemicznymi zasobnikami energii, do niedawna najczęściej stosowanymi w pojazdach elektrycznych ze względu na niski koszt produkcji [4] i wciąż są najbardziej rozpowszechnionym rozwiązaniem elektrochemicznego magazynowania energii [2]. Bardzo często rozwiązania projektowe wymuszają połączenia akumulatorów zarówno w szereg (celem osiągnięcia odpowiedniego napięcia), jak i równolegle (celem osiągnięcia większej pojemności elektrycznej, a co za tym idzie - większego zasięgu pojazdu). Pomimo, iż ich zasada działania nie jest nowa, wiele badań jest im wciąż poświeconych; złożone procesy zachodzące wewnątrz akumulatora nadal nie są jeszcze w pełni poznane [2]. Natomiast, ze względu na różnice warunków pracy i istotnych rozbieżności między samymi akumulatorami, pojemność ładowanych czy rozładowywanych akumulatorów mogą się różnić w trakcie ładowania lub rozładowania, pomimo tej samej wartości prądu płynącego przez każdy akumulator [1]. Problem ten jest znany i znaleziono jego rozwiązanie - system zarządzania stanem akumulatorów, z angielskiego zwanego Battery Managment System. Warto także ... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2014-1

zeszyt-3919-przeglad-elektrotechniczny-2014-1.html

 
W numerze m.in.:
Porównanie metod MPPT paneli fotowoltaicznych (P&O, IC, Fuzzy Logic) w środowisku Matlab Simulink (Paweł SURMA)
Wiele technik śledzenia maksymalnego punktu pracy (MPPT) paneli fotowoltaicznych zostało do tej pory opracowanych. Jednakże najbardziej powszechne metody to: P&O (Perturb and Observe) , IC (Incremental Conductivity) oraz Fuzzy Logic. W artykule tym zaprezentowano porównanie metod P&O, IC oraz Fuzzy Logic pod względem sprawności działania przy zmieniających się warunkach nasłoneczniania oraz stałej temperaturze pracy. Abstract: Many techniques for tracking the maximum power point (MPPT) of photovoltaic panels have been developed so far. However, the most common methods are: P & O (perturb and Observe), IC (Incremental Conductivity) and Fuzzy Logic. This article presents a comparison between P&O and Fuzzy Logic methods in terms of efficiency, when changing some weather conditions at a constant temperature. A comparison between P&O and Fuzzy Logic methods for tracking the maximum power point Słowa kluczowe: Fotowoltaika, MPPT, P&O, Fuzzy Logic Key words: PV systems, MPPT, P&O, Fuzzy Logic Wstęp W dobie rosnącego zapotrzebowania na energię elektryczną prowadzone są badania nad alternatywnymi źródłami energii. Jednym z wielu dostępnych, odnawialnych źródeł jest energia otrzymywana z paneli fotowoltaicznych. Zainteresowanie tego rodzaju energią wzrasta, ponieważ jest to źródło powszechnie dostępne i stosunkowo łatwo przetwarzalne. Poza niewątpliwymi zaletami panele fotowoltaiczne charakteryzują się również dość niskim poziomem przetwarzania energii na poziomie 17% oraz znaczną zależnością dostarczanej energii od panujących warunków atmosferycznych. Ze względu na wymienione własności oraz nieliniową charakterystykę I=f(U) w PV stosuje się algorytmy MPPT (Maximum Power Point Tracking) [1,2,3] w celu uzyskania maksymalnej mocy przy zmieniających się warunkach atmosferycznych (promieniowanie, temperatura). W przeciągu ostatnich lat opracowano wiele metod śledzenia MPPT [4], jednak do najbardziej rozpowszechnionych należą:  Pertur... więcej»

Role of Ionic Transport in the Electrochemical Activation of Water Solutions (Karina JANISZ, Igor BORDUN, Vadym PTASHNYK, Volodymyr POHREBENNYK)
The change in electrical conductivity of water solutions during electrochemical activation in a stationary diaphragm cell was studied. It is shown that the chemical composition of solutions and processing time have an important influence on the activation process. Method of operational control of the electrochemical activation process based on an analysis of the value of the current passing through the cell at a constant voltage on the electrodes was proposed. Streszczenie. Zbadano zmianę przewodności elektrycznej wodnych roztworów podczas elektrochemicznej aktywacji w stacjonarnym diafragmowym elektrolizerze. Pokazano, że przy aktywacji ważną rolę odgrywa początkowy skład roztworu i trwałość procesu aktywacji. Zaproponowano metodę kontroli procesu elektrochemicznej aktywacji na podstawie analizy wielkości prądu, który przepływa przez elektrolizer, przy stałym napięciu na jego elektrodach. Rola transportu jonów podczas elektrochemicznej aktywacji roztworόw wodnych Keywords: water, conductivity, electrochemical activation. Słowa kluczowe: woda, konduktywnośc, elektrochemiczna aktywacja. Introduction Significant growth rates of environmental pollution require decisive and systematic public action towards the implementation of "green" technologies and protection of people against the negative factors. Over the last thirty years, scientists have developed, patented and implemented in production a lot of devices that are based on the method of electrochemical activation (ECA) of water solutions. Under the ECA process of water solutions is understood the process of transferring them to a metastable state caused by structure-energy and electrochemical changes in the electric field, which resulted in solutions for a period of relaxation show anomalous properties in the physical and chemical transformations. ECA is carried out in dilute solutions (generally at a concentration less than 0.01 M) at a high value of the external polarizing... więcej»

Ocena stanu technicznego konstrukcji mechanicznej rdzeni transformatorów oparta na analizie skumulowanego widma gęstości mocy mierzonych drgań (Sebastian BORUCKI, Andrzej CICHOŃ, Jerzy SKUBIS)
W publikacji zaprezentowano wyniki wskazujące na możliwość opracowania bezinwazyjnej metody diagnostycznej oceny sztywności konstrukcji mechanicznej rdzeni transformatorów. Opracowywana metoda bazuje na wynikach analizy zmian w czasie skumulowanego widma gęstości mocy wibracji monitorowanego transformatora. W artykule scharakteryzowano badany obiekt, zastosowany system pomiarowy i omówiono zaproponowaną metodykę oceny stanu technicznego rdzenia z wykorzystaniem tzw. zmodyfikowanej metody wibroakustycznej. Abstract. The paper presents the results indicate the possibility of developing non-invasive diagnostic method assessment of the mechanical stiffness of transformer cores. The developed method is based on the results of the analysis of changes over time the cumulative spectral power density vibration monitored transformer. This paper describes the test object, used measuring system and discussed the proposed methodology for the assessment of the technical condition of the core use of so-called modified vibroacoustic method. (Assessment of mechanical construction of power transformer cores based on an analysis of the cumulative spectral power density measured vibrations). Słowa kluczowe: transformator elektroenergetyczny, rdzeń, diagnostyka, metoda wibroakustyczna. Keywords: power transformer, core, diagnostic, vibroacoustic method. Wstęp Transformator elektroenergetyczny podczas pracy poddawany jest wpływowi wielu niekorzystnych czynników, które skracają okres jego eksploatacji i mogą powodować nieoczekiwane awarie. Drgania magnetostrykcyjne powodują stopniowe poluzowanie śrub, klinów oraz dystansowych wstawek izolacyjnych belek ściskających części aktywnej i mogą powodować wyraźne obniżenie niezawodności pracy danego transformatora. Poluzowanie pakietów blach obwodu magnetycznego transformatorów dużej mocy powoduje zwiększenie strat jałowych, a konsekwencją takiego stanu rzeczy może być występowanie lokalnych przegrzań i wzrost tem... więcej»

Projekt i realizacja stanowiska do badań napędów dla lekkich pojazdów elektrycznych (Piotr BOGUSZ)
W niniejszej pracy przedstawiono strukturę zaprojektowanego i wykonanego stanowiska do badań maszyn elektrycznych przeznaczonych do napędu lekkich pojazdów elektrycznych. Celem budowy tego stanowiska była możliwość wyznaczenia charakterystyk statycznych badanych maszyn oraz testowanie algorytmów sterowania. Wykonane stanowisko umożliwia również zadawanie na wale maszyny momentu symulującego jazdę samochodem. Zaproponowano również algorytm zautomatyzowanego wyznaczania charakterystyk statycznych badanych maszyn. Zamieszczono przykładowe wyniki badań eksperymentalnych w postaci charakterystyk mechanicznych i sprawności napędów oraz oscylogramów prądów i prędkości. Abstract. In paper was presented a test stand designed and made to testing of electric drives intended to light electric vehicles. The possibility of static characteristics determining and control algorithms testing was the aim of this stand construction. The made test stand allows simulate a car running. An algorithm of automated static characteristics designation of tested electric drives was proposed. Exemplary results of studies (mechanical and efficiency characteristics) and waveforms of currents and speed of tested drive were presented. (The laboratory stand for testing of light electric vehicles drives - design and implementation). Słowa kluczowe: stanowisko badawcze, maszyna reluktancyjna przełączalna, bezszczotkowa maszyna prądu stałego, pojazd elektryczny Keywords: test stand, switched reluctance machine, brushless dc machine, electric vehicle. Wstęp Obecnie wielu producentów samochodów wprowadziło do sprzedaży pojazdy z napędem hybrydowym lub elektrycznym. Pomimo tego prowadzone są intensywne prace nad rozwojem tego typu napędów. Badania polegają między innymi na zastosowaniu nowych konstrukcji maszyn elektrycznych, układów wielomaszynowych, układów zasilających, algorytmów sterowania czy źródeł zasilania [1]-[3]. Zaletą pojazdów o napędzie elektrycznym jest brak em... więcej»

Oddziaływanie przemienników częstotliwości na jakość energii elektrycznej w układzie potrzeb własnych elektrowni. Część II - Badania symulacyjne (Irena WASIAK, Piotr GBURCZYK, Ryszard PAWEŁEK)
W artykule przedstawiono ocenę oddziaływania układów napędowych z przemiennikami częstotliwości na jakość energii elektrycznej w sieci elektrycznego układu potrzeb własnych (EUPW) bloku energetycznego 50+. Oceny dokonano na podstawie badań symulacyjnych. Zaprezentowano sposób odwzorowania układu napędowego oraz założenia przyjęte od określenia mocy obciążenia jednej sekcji rozdzielni EUPW. Przedstawiono wyniki badań symulacyjnych oraz wartości wskaźników, na podstawie których dokonano oceny jakości energii w rozdzielni EUPW. Abstract. The assessment of influence of frequency converter drives on power quality in ancillary services network (ASN) of power unit 50+ is presented in the paper. The assessment was made on the basis of simulation. The way of modeling of converter drives is shown and assumptions for determination of load connected to ASN is discussed. Simulation results are presented as well as power quality indices, on the basis of which the assessment of power quality in ASN was done. (Influence of frequency converters on power quality in power station ancillary services network. Part II - Simulation investigations) Słowa kluczowe: przemienniki częstotliwości, napędy przekształtnikowe, jakość energii, parametry napięcia zasilającego Keywords: frequency converters, converter drives, power quality, supplying voltage indices Wstęp Zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego kraju wymaga modernizacji i rozwoju krajowego systemu elektroenergetycznego (KSE), w tym także istniejącego podsystemu wytwórczego. Jednym z proponowanych działań jest zastosowanie w elektrowniach cieplnych bloków węglowych nowej generacji na parametry nadkrytyczne. Układy takie charakteryzują się większą sprawnością; w porównaniu do poziomu 36-38% brutto, uzyskiwanego w krajowych elektrowniach na parametry podkrytyczne, sprawność procesu wytwarzania energii elektrycznej w elektrowniach na parametry nadkrytyczne wzrasta do poziomu około 43-47 % brutto [1]. W ... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

Czasowy dostęp

zegar Wykup czasowy dostęp do tego czasopisma.
Zobacz szczegóły»