profil Twój Profil
Kliknij, aby zalogować »
Jesteś odbiorcą prenumeraty plus
w wersji papierowej?

Oferujemy Ci dostęp do archiwalnych zeszytów prenumerowanych czasopism w wersji elektronicznej
AKTYWACJA DOSTĘPU! »

Twój koszyk
  Twój koszyk jest pusty

BĄDŹ NA BIEŻĄCO -
Zamów newsletter!

Imię
Nazwisko
Twój e-mail

Czasowy dostęp?

zegar

To proste!

zobacz szczegóły
r e k l a m a

ZAMÓW EZEMPLARZ PAPIEROWY!

baza zobacz szczegóły
INNE GAŁĘZIE PRZEMYSŁU »

PRZEMYSŁ CHEMICZNY


(ang. CHEMICAL REVIEW)

Czasopismo Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Przemysłu Chemicznego (SITPChem.)
rok powstania: 1917
Miesięcznik

Czasopismo nie jest dofinansowane przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Tematyka:
Rozwój, ekonomika i organizacja przemysłu chemicznego, chemizacja gospodarki narodowej, baza surowcowa przemysłu chemicznego, wykorzystanie odpadów. Artykuły naukowo-techniczne dotyczące technologii chemii organicznej i nieorganiczne... więcej »

Artykuły naukowe zamieszczane w czasopiśmie są recenzowane.

Procedura recenzowania

r e k l a m a
FAIL (the browser should render some flash content, not this).

Prenumerata

Zamów papierową prenumeratę w wersji PLUS czasopisma PRZEMYSŁ CHEMICZNY i zyskaj dostęp do pozostałych elektronicznych publikacji tego czasopisma z lat 2004-2011 (od 1 marca również rok 2012).
Nie zwlekaj - skorzystaj z tysięcy publikacji o najwyższym poziomie merytorycznym.
prenumerata papierowa roczna PLUS (z dostępem do archiwum e-publikacji) - tylko 548,28 zł
prenumerata papierowa roczna PLUS z 10% rabatem (umowa ciągła) - tylko 493,45 zł *)
prenumerata papierowa roczna - 504,00 zł
prenumerata papierowa półroczna - 252,00 zł
prenumerata papierowa kwartalna - 126,00 zł
okres prenumeraty:   
*) Warunkiem uzyskania rabatu jest zawarcie umowy Prenumeraty Ciągłej (wzór formularza umowy do pobrania).
Po jego wydrukowaniu, wypełnieniu i podpisaniu prosimy o przesłanie umowy (w dwóch egzemplarzach) do Zakładu Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT.
Zaprenumeruj także inne czasopisma Wydawnictwa "Sigma-NOT" - przejdź na stronę fomularza zbiorczego »

2011-12

zeszyt-3172-przemysl-chemiczny-2011-12.html

 
W numerze m.in.:
Recykling i odzysk materiałów polimerowych. Nauka - Przemysł (Zofia Machowska)
W dn. 26-28 września 2011 r. w Hotelu Campanile w Szczecinie na cyklicznej konferencji zorganizowanej przez Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny (ZUT) po raz dziesiąty spotkali się przedstawiciele środowiska akademickiego i przemysłu by omawiać zagadnienia prawno-administracyjne i technologiczne utylizacji odpadów polimerowych. Konferencji patronował poznański oddział Komisji Nauki o Materiałach PAN, a patronat medialny sprawowały czasopisma fachowe Przemysł Chemiczny, Plastics i Recykling. Sponsorami konferencji były firmy: Radwag Wagi Elektroniczne i Trymet Pilchowo. Zebranych (ponad 90 osób) powitał dr hab. inż. Zenon Tartakowski (ZUT), przewodniczący Komitetu Organizacyjnego. Wśród gości przybyłych na uroczyste otwarcie konferencji znaleźli się przedstawiciele władz uczelni, władz miasta Szczecina i samorządu terytorialnego oraz przedsiębiorcy regionu szczecińskiego. Dziesięcioletnią historię konferencji przedstawił prof. dr hab. inż. Andrzej K. Błędzki (Uniwersytet w Kassel, Niemcy, ZUT), przewodniczący Komitetu Naukowego Konferencji. W dotychczasowych konferencjach uczestniczyło 609 pracowników naukowych, 179 przedstawicieli z przemysłu i 58 z administracji państwowej, przedstawiono 539 referatów, komunikatów ustnych i plakatowych. Następnie prof. dr hab. inż. Jacek Kijeński (Politechnika Warszawska, Płock) mówił na temat realizacji PBZ, dotyczącego strategii kompleksowego zagospodarowania odpadów polimerowych w Polsce, którego temat został zainspirowany właśnie na jednej z konferencji z tego cyklu. W ramach tego projektu (zakończonego rok temu) przygotowano m.in. wstępne założenia recyklingu surowcowego odpadów polimerowych, a efektem jest monografia "Odzysk i recykling materiałów polimerowych" wydana przez PWN (Przem. Chem. 2011, 90, 1495). Członkowie konsorcjum starają się o kontynuację projektu. Zagospodarowanie tworzyw sztucznych w "Krajowym planie gospodarki odpadami 2014" (Kpgo 2014) było te... więcej»

Fuels Zoom 2011
W dniach 28 i 29 września br. w hotelu Andels w Krakowie odbyła się III Konferencja Naukowo-Techniczna "Fuels’ Zoom 2011" zorganizowana przez krakowski Instytut Nafty i Gazu (INiG). Sponsorami Konferencji był Orlen Gaz Sp. z o.o. oraz British Petroleum (BP), Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo i Firma Tusnovics Instruments Sp. z o.o. Konferencji patronował wicepremier Waldemar Pawlak, Minister Gospodarki. W Konferencji uczestniczyło 85 osób z przemysłu i instytucji naukowo-badawczych. Konferencję otworzyła Pani prof. dr hab. inż. Maria Ciechanowska, dyrektor INiG. Pierwszą sesję Konferencji prowadził Pan dr inż. Wiesław Górski z INiG, a pierwszym prelegentem była Pani Urszula Szałkowska, dyrektor Europa & Afryka International Fuel Quality Center (Hart Energy). Tematem jej wystąpienia była dostępność LPG (liquefied petroleum gas) i wymagania jakościowe w globalnej perspektywie. Konsumpcja gazu LPG systematycznie rośnie. Największym producentem LPG jest Ameryka Płn., która produkuje 55-58 mln t/r tego gazu. Zużycie gazu jako paliwo silnikowe jest tam niewielkie. W Ameryce Łacińskiej produkcja wynosi 24 mln t, ten kontynent jest czwartym konsumentem świata. W Azji mieszczą się dwaj najwięksi konsumenci gazu do celów komunikacyjnych Chiny i Korea Płd. W Europie jest najwięcej samochodów zasilanych LPG (ok. 8,5 mln pojazdów). W Korei Płd. Jest ok. 4,4 mln pojazdów na LPG, w Turcji 2,1 mln, w Polsce 1,8 mln. W USA gaz LPG jako paliwo silnikowe jest wspierane niższą o 50 centów akcyzą, udzielane są kredyty na budowę instalacji. LPG oferowane jest na 2345 stacjach. W Europie obniżona jest akcyza na LPG o 330 euro/t w porównaniu do oleju napędowego. W Polsce jest 6700 stacji oferujących LPG. W Korei Płd. państwo pokrywa koszty adaptacji silnika do zasilania LPG. Połowa produkcji LPG idzie na cele paliwowe, rośnie zużycie LPG na cele petrochemiczne. Kryzys nie sprzyja rozwojowi rynku LPG, największe Fuels&#8217... więcej»

Zastosowanie metody SEM-EDX do badania procesu sorpcji jonów Cu(II), Zn(II), Ni(II), Pb(II) i amonu na naturalnych sorbentach nieorganicznych (Piotr Rusek, Zbigniew Hubicki, Anna Zdunek, Grzegorz Wójcik, Emil Zięba)
Przedmiotem badań było usuwanie jonów Cu(II), Zn(II), Ni(II), Pb(II) i NH4 + z modelowych roztworów azotanów oraz wód osadowych z komunalnych oczyszczalni ścieków. Do usuwania jonów metali ciężkich ze ścieków najczęściej wykorzystuje się metody adsorpcyjne i wymianę jonową. Z dużej grupy sorbentów na szczególną uwagę ze względu na swe właściwości fizykochemiczne zasługują pałygorskit i bentonit. Badano proces sorpcji ww. jonów metodą SEM-EDX. Zn2+, Ni2+, Pb2+, Cu2+ and NH4 + ions were removed from model nitrate solns. and from wastewater from municipal sewage treatment plants by adsorption and ion exchange methods. Palygorskite and bentonite were found efficient sorbents for the ions. The course of sorption was followed by SEM and energy-dispersive X-ray spectroscopy. Ograniczenie dyspersji pierwiastków biogennych oraz jonów metali ciężkich w środowisku przyrodniczym ma znaczący wpływ na zmniejszenie presji eutrofizacyjnej w ekosystemach wodnych i lądowych. Azot jest podstawowym składnikiem odżywczym dla wszystkich form życia jako element strukturalny aminokwasów, białek i materiału genetycznego. Mimo że jest niezbędnym składnikiem odżywczym dla organizmów żywych, może stać się toksyczny w zależności od stężenia. Na przykład, jon amonowy jest toksyczny dla ryb i innych form życia wodnego już w bardzo małym stężeniu1), ok. 0,2 mg/dm3. Jony metali ciężkich są kancerogenne i teratogenne, a w agroekosystemach dodatkowo mogą one obniżać wartość biologiczną produktów i surowców roślinnych. Do usuwania jonów metali ciężkich i amonowego najczęściej wykorzystuje się metody adsorpcyjne i wymianę jonową2-4). Ze względu na dużą pojemność adsorpcyjną, zdolności molekularno-sitowe, znaczną selektywność w stosunku do jonów metali ciężkich i amonu oraz odporność na działanie kwasów i podwyższonej temperatury naturalne sorbenty nieorganiczne są materiałami wykorzystywanymi do realizacji tych procesów. Stężenie jonów metali ciężkich w ści... więcej»

Rozkład kwasu octowego metodą Fentona (Lech Kosa, Karina Michalska, Renata Żyłła, Jan Perkowski)
Celem badań było określenie wydajności rozkładu kwasu octowego w procesie Fentona. Zbadano wpływ procesu koagulacji i reakcji bezpośredniego utleniania na wydajność rozkładu kwasu. Stwierdzono, że stosowanie procesu Fentona do rozkładu kwasu octowego daje dobre wyniki wyrażające się wysoką, nawet 80-proc. redukcją ChZT. Zachodzące równolegle w trakcie procesu Fentona bezpośrednie reakcje kwasu octowego z nadtlenkiem wodoru nie mają praktycznego znaczenia z punktu widzenia redukcji ChZT, natomiast pewne znaczenie mogą mieć zachodzące równocześnie procesy koagulacji. AcOH was oxidized with Fenton reagent in aq. solns. (0.4-8.3 g/L) at pH 1-5 and room temp. The process was followed by detg. COD. A substantial decrease in AcOH concn. (down to 80%) was achieved. Spośród metod pozwalających znacząco obniżyć stężenie zanieczyszczeń w ściekach włókienniczych jedną z najprostszych i najtańszych jest reakcja Fentona1-3). Polega ona na nieselektywnym, ale bardzo efektywnym utlenianiu związków organicznych za pomocą rodników hydroksylowych wytwarzanych w łańcuchowym procesie rozkładu nadtlenku wodoru przy udziale soli dwuwartościowego żelaza4-6). Rodniki hydroksylowe HO- zdolne są do utleniania nawet najbardziej opornych zanieczyszczeń7-9). Podstawowe zalety metody to duża efektywność reakcji utleniania, tanie i łatwo dostępne substraty oraz prosty sposób prowadzenia. Na przebieg i efektywność procesów utleniania mogą wpływać określone rodzaje związków chemicznych obecnych w ściekach. W ściekach włókienniczych dotyczy to w szczególności związków małocząsteczkowych. Z jednej strony występują one w sposób naturalny wynikający z technologii barwienia, z drugiej zaś strony w wyniku procesów utleniania związków wielkocząsteczkowych tworzą się jako aInstytut Włókiennictwa, Łódź; bPolitechnika Łódzka Lech Kosa,*, Karina Michalskaa, Renata Żyłłaa, Jan Perkowskib Rozkład kwasu octowego metodą Fentona Acetic acid decomposition by the Fenton ... więcej»

Zmiany fazowe w katalizatorach wanadowych zawierających związki żelaza (Piotr Grzesiak, Marcin Grobela, Rafał Motała, Joanna Łukaszyk)
Katalizatory wanadowe zawierające żelazo charakteryzują się gorszymi właściwościami, niższą żywotnością, większą ilością odsiewów i stwarzają trudności eksploatacyjne polegające na braku stabilności procesu utleniania SO2. Omówiono mechanizm zmian fazowych zachodzących w fazie aktywnej katalizatorów pod wpływem związków żelaza. A review, with 18 refs., of literature data on surface and bulk properties of Fe-contg. V catalysts and their activity in oxidn. of SO2. Aktywność katalizatorów wanadowych stosowanych do utleniania SO2 jest funkcją wielu zmiennych, w tym rodzaju nośnika i składu fazy aktywnej1). Niektóre zanieczyszczenia wprowadzane do fazy aktywnej katalizatora z nośnikiem lub gazem procesowym powodują pogorszenie właściwości eksploatowanych katalizatorów, a mechanizm tych zmian jest złożony. Przemysłowe katalizatory wanadowe zawierające żelazo stwarzają duże trudności eksploatacyjne, powodując niestabilność utleniania SO2 i dużą podatność na zmiany parametrów technologicznych procesu. Przydatność katalizatorów wanadowych do pracy w warunkach przemysłowych określa się nie tylko ich aktywnością czy termiczną stabilnością, ale również ich żywotnością w długotrwałym stosowaniu. Od pewnego czasu obserwowano szybszą dezaktywację i niższą żywotność katalizatorów pracujących w instalacjach kwasu siarkowego typu metalurgicznego. Nie wiązano tego jednak z obecnością żelaza w katalizatorze, gdyż tlenek żelaza katalizuje reakcję utleniania SO2. Wskazywano na możliwość zmian fazowych w temp. powyżej 600°C2), tj. w warunkach pracy I półki aparatu kontaktowego oraz przy wysokim ciśnieniu parcjalnym tritlenku siarki3, 4) - warunki pracy ostatniej półki 1 stopnia kontaktowania lub 2 stopnia kontaktowania. Zmiany te utożsamiano z obecnością w gazie wilgoci, mgły oraz kropel kwasu siarkowego, częstymi przestojami instalacji i lokalnym wychłodzeniem stref aparatów poniżej temperatury punktu rosy. Jednocześnie badania porowatości katal... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2011-11

zeszyt-3132-przemysl-chemiczny-2011-11.html

 
W numerze m.in.:
Wykorzystanie metalocenowych kopolimerów etylenu i wyższych alfa-olefin do produkcji folii wielowarstwowej (Zbigniew Frąszczaka, Bogusław Królikowski, Marcin Kraus)
Opracowano technologię wytwarzania folii wielowarstwowej o znacznie mniejszej grubości, przy zachowaniu jej właściwości wytrzymałościowych i użytkowych, poprzez zmodyfikowanie receptur poszczególnych warstw i zastosowanie metalocenowych kopolimerów wyższych alfa-olefin. Mniejsza grubość folii umożliwia zmniejszenie masy materiału stosowanego do opakowań, a więc znaczne ograniczenie powstawania odpadów poużytkowych. Three-layer thermoshrinkable and lamination films were produced by blowing extrusion molding by using various com. polyethylenes including innovative ones) and studied for mech. strength. Saving 40% of material was achieved for thermoshrinkable films and 20% for lamination ones. Opakowaniowe folie z tworzyw polimerowych stosowane są w wielu dziedzinach gospodarki, w tym w przemyśle spożywczym, rolnictwie, budownictwie i elektrotechnice. Największe ilości wytwarzanych folii zużywa przemysł opakowaniowy do opakowań jednostkowych. Folie te są najczęściej wytwarzane z poliolefin metodą wytłaczania z rozdmuchiwaniem. Wytłaczane są głównie folie opakowaniowe termokurczliwe, rozciągliwe oraz do produkcji worków samonośnych. Rozwój technologii wytwarzania poliolefin sprawił, że produkowane typy polietylenów charakteryzują się gamą właściwości spełniających szeroki zakres wymagań. Są to przede wszystkim polietyleny wytwarzane z udziałem katalizatorów metalocenowych orazkopolimery podstawowego etylenu z wyższymi olefinami z wiązaniem podwójnym w pozycji alfa (buten-1, heksen-1, okten-1). Istnieją możliwości modyfikowania właściwości folii poprzez łączenie różnych warstw tworzyw metodą laminowania lub współwytłaczania, w wyniku czego uzyskuje się folie wielowarstwowe. Wymagane właściwości użytkowe można uzyskać wytłaczając mieszaniny pierwotnych tworzyw w postaci folii jednowarstwowej lub też kombinacji tych folii w układach wielowarstwowych. Folie wielowarstwowe w różnych konfiguracjach stanowią grupę nowych materiałów ch... więcej»

Maria Skłodowska-Curie odkrywczyni nowego wspaniałego świata - świata atomu i promieniotwórczości (Michał S. Balasiewicz)
Współczesne społeczeństwo, opanowane cierpką żądzą zbytku i bogactwa, nie rozumie wartości nauki. Nie pojmuje, że jest ona najcenniejszą cząstką naszej moralnej spuścizny. Nie dość zdaje sobie sprawę z tego, że nauka leży u podstaw każdego postępu, który ułatwia ludzkie życie i zmniejsza jego cierpienia. Ani władze państwowe, ani ofiarność publiczna nie zapewniają dziś wiedzy i uczonym środków niezbędnych do osiągnięcia pełnej wydajności pracy. […] Ludzkość potrzebuje zapewne ludzi praktycznych, którzy pracują przeważnie dla własnych celów, chociaż pamiętają też o potrzebach ogółu. Lecz potrzebuje również marzycieli, których bezinteresowne dążenie do celu jest tak potężne, że ci idealiści nie zasługują na bogactwo, ponieważ go nie pragną. Zdaje się jednak, że dobrze zorganizowane społeczeństwo powinno zapewnić tym marzycielom środki do skutecznej pracy, uwalniając ich od trosk materialnych, ażeby mogli oddać się całkowicie służbie nauki. Maria Skłodowska-Curie1).Maria Skłodowska-Curie jest postacią znaną już na całym świecie. Napisano o niej wiele w publikacjach książkowych i w prasie na przestrzeni prawie stulecia. W materiałach informacyjnych wydanych do "Wystawy dokumentarnej z okazji stulecia odkrycia polonu i radu, 1898-1998" zorganizowanej w Londynie przez Polski Instytut i Muzeum im. gen. Sikorskiego znajduje się cytat pięknej wypowiedzi Margaret Thatcher2): Na początku tego wieku, spokojna, nieśmiała Polka dokonała odkrycia, które zmieniło bieg historii. Była to Maria Curie, odkrywczyni potężnego pierwiastka radu i pionier nauki o promieniotwórczości. Dwukrotna laureatka Nagrody Nobla, której badania stały się fundamentem naszego rozumienia atomu. Pozwoliły one również na powstanie nowej, rewolucyjnej metody leczenia raka. Historia życia Marii nie sprowadza się tylko do jednego olśniewającego osiągnięcia naukowego. Jest to także bardzo ludzka historia o jej żarliwym przekonaniu, że praca jednego człowieka może po... więcej»

Wpływ kationów Ca2+, Mg2+ i Fe3+ na formowanie tlenowej granulowanej biomasy (Beata Kończak, Korneliusz Miksch)
W sześciu reaktorach typu SBR badano wpływ kationów Ca2+, Mg2+ i Fe3+ na proces granulacji biomasy. W obecności dwu- i trójdodatnich kationów mikroorganizmy wiążą polimery zewnątrzkomórkowe, dzięki czemu granulacja przebiega szybciej. Granule kultywowane na pożywce z dodatkiem Ca2+ zawierały więcej polisacharydów, natomiast w obecności kationów Mg2+ i Fe3+ mikroorganizmy wiązały więcej białek, a granule charakteryzowała zwarta struktura. Ca2+, Mg2+ and Fe3+ ions added to 6 concurrently operated sequencing batch reactors for aerobic granulation of biomass to study their effect on the prodn. of extracellular polymeric substances. The Ca-fed granules showed higher polysaccharide contents than the Fe- and Mg-fed ones. They were more, however, compact and showed higher protein contents. Pierwotnie granulowane formy drobnoustrojów wykorzystywane były do oczyszczania ścieków w warunkach beztlenowych. W ciągu ostatnich lat obserwuje się coraz większe zainteresowanie oczyszczaniem ścieków metodą wykorzystującą te formy drobnoustrojów w warunkach tlenowych. Tlenowe granule o kompaktowej i gęstej strukturze, dużej bioróżnorodności oraz o doskonałych właściwościach sedymentacyjnych wykorzystuje się do oczyszczania ścieków zarówno o niskim, jak i wysokim obciążeniu ładunkiem zanieczyszczeń, usuwania związków azotu i fosforu, a także toksycznych substancji. Zaletą procesów wykorzystujących granulowany osad jest przede wszystkim zmniejszenie wymiarów reaktorów, w których prowadzone są procesy. Dodatkowo zwiększa się czas retencji biomasy w układzie oraz stopień koncentracji biomasy, a poprzez to następuje poprawa Wpływ kationów Ca2+, Mg2+ i Fe3+ na formowanie tlenowej granulowanej biomasy Effect of Ca2+, Mg2+ and Fe3+ cations on formation of aerobic granular biomass Katedra Biotechnologii Środowiskowej, Centrum Biotechnologii, Politechnika Śląska w Gliwicach, ul. Akademicka 244-101 Gliwice, tel.: (32) 237-29-15, fax: (32) 237-29-46, e-m... więcej»

Oszacowanie i porównanie wielkości emisji ditlenku węgla podczas procesów transestryfikacji w instalacjach o odmiennych technologiach (Kamil Berdechowski)
Przedstawiono regulacje prawne dotyczące obrotu biopaliwami w Polsce oraz na terenie Unii Europejskiej. Scharakteryzowano kilka metod transestryfikacji pod kątem czasu trwania, warunków prowadzenia procesu i czystości otrzymanych produktów. Na podstawie dostępnych danych literaturowych na temat zużycia materiałów i energii w tych procesach przeprowadzono obliczenia w celu określenia poziomu emisji gazów cieplarnianych powstających na etapie wytwarzania estrów metylowych kwasów tłuszczowych (FAME). Przeprowadzone obliczenia pokazały znaczną różnicę w poziomie emisji ditlenku węgla w zależności od zastosowanej technologii. Emissions of CO2 from alk. and supercrit. transesterification of palm oil with MeOH to biodiesel were compared by using literature data (C. Kiwjaroun at all., 2009). The emission from supercrit. process was much higher than that from the alk. one. Polscy producenci paliw, zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dn. 15 czerwca 2007 r. w sprawie Narodowych Celów Wskaźnikowych (NCW) na lata 2008-20131), są zobowiązani do stosowania biopaliw w ilościach przewidzianych przez to Rozporządzenie. W 2010 r. minimalny udział biokomponentów w paliwach transportowych liczony wg wartości opałowej ustalono na 5,75%. Zaplanowany jest jego coroczny wzrost do 2013 r., w któ- Instytut Nafty i Gazu, Kraków Kamil Berdechowski* Oszacowanie i porównanie wielkości emisji ditlenku węgla podczas procesów transestryfikacji w instalacjach o odmiennych technologiach Estimation and comparison of carbon dioxide emission during the different transesterification processes Instytut Nafty i Gazu, ul Lubicz 25a, 31-503 Kraków, tel.: (12) 617-76-90, fax: (12) 430-38-85, e-mail: berdechowski@inig.pl Mgr Kamil BERDECHOWSKI w roku 2007 ukończył studia na Wydziale Chemii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Jest pracownikiem Zakładu Paliw i Procesów Katalitycznych Instytutu Nafty i Gazu w Krakowie. Specjalność - paliwa i biopaliwa silnikowe. ... więcej»

Nafta i Gaz 2011 (Zofia Machowska)
W dniach 21 i 22 września 2011 r. w warszawskim Pałacu Kultury i Nauki odbyła się połączona z wystawą IX Międzynarodowa Konferencja Nafta i Gaz 2011. Organizatorem Konferencji był Zarząd Targów Warszawskich (ZTW), a patronowały jej m.in. Ministerstwo Gospodarki, Ministerstwo Skarbu Państwa, a także Główny Geolog Kraju, Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie, Polska Organizacja Przemysłu i Handlu Naftowego (POPiHN), Polska Izba Przemysłu Chemicznego (PIPC), Polska Agencja Informacji i Inwestycji Zagranicznych oraz Urząd Dozoru Technicznego. W uroczystości otwarcia Konferencji, którą prowadziła Pani Grażyna Pietrzyk, kierownik projektu z ZTW, wystąpili Pan Mikołaj Budzanowski, podsekretarz stanu w Ministerstwie Skarbu Państwa, Pan Maciej Kaliski, podsekretarz stanu w Ministerstwie Gospodarki, i Pan Zdzisław Muras, dyrektor departamentu przedsiębiorstw energetycznych w Urzędzie Regulacji Energetyki. W swoich wystąpieniach wprowadzających zwrócili oni uwagę na bieżące inwestycje w obszarze wydobycia i przesyłu gazu ziemnego. Minister M. Budzanowski zaprezentował falochron gazoportu w Świnoujściu, gdzie będzie odbierany gaz skroplony, oraz interkonektory Gaz Systemu na granicy z Czechami (Moravia) i na granicy z Niemcami (Lasow), a także poinformował o rozpaleniu pierwszej pochodni na szybie próbnego wydobycia gazu łupkowego w Lubocinie na Pomorzu. Minister M. Kaliski przedstawił czekające na administrację Kraju zadania legislacyjne i logistyczne, związane z wejściem do wspólnego rynku energii, w Europie. Pan Z. Muras omówił problemy konkurencyjności na krajowym rynku energii a przede wszystkim konieczność liberalizacji rynku hurtowego i uwolnienia cen. Pierwsza sesja konferencji poświecona była strategii dla polskiego sektora nafty i gazu w świetle programów wyborczych partii startujących w wyborach parlamentarnych. Sesje tę moderował Pan Andrzej Szczęśniak, niezależny ekspert rynku paliw. W sesji tej wystąpił Pan ... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2011-10

zeszyt-3104-przemysl-chemiczny-2011-10.html

 
W numerze m.in.:
Instytuty badawcze dla przemysłu chemicznego w Polsce (Andrzej Krueger)
Krajowy przemysł chemiczny, w tym w szczególności sektor Wielkiej Syntezy Chemicznej, wymaga głębokiej reorientacji strukturalnej w kierunku syntezy organicznej i produkcji polimerów, co trudno będzie osiągnąć bez budowy zdolności produkcyjnych bazowych chemikaliów organicznych. Ponadto wysoka dynamika importu, rosnące ujemne saldo obrotów zagranicznych, a także struktura eksportu stanowią alarmujące sygnały o stanie polskiego przemysłu chemicznego. Polska ma zaledwie ok. 2% udziału w produkcji chemikaliów w Europie. Wielkość importu systematycznie zbliża się do wartości sprzedaży krajowej. Struktura technologiczna przemysłu chemicznego jest słabo dostosowana do rzeczywistych potrzeb rynku, co może stać się, w niedalekiej przyszłości, jedną z najpoważniejszych barier rozwoju polskiej gospodarki. Rozwój przemysłu chemicznego w Polsce jest uzależniony od dostępności podstawowych surowców. Biorąc pod uwagę znaczne obecne zużycie chemikaliów i prognozy jego dalszego wzrostu w Polsce konieczne są duże inwestycje w przemyśle chemicznym, dlatego szczególnie ważne jest określenie strategicznych obszarów badawczych. Zgodnie z nową ustawą o finansowaniu nauki służyć temu ma Krajowy Program Badań ustanawiany przez Radę Ministrów. Z punktu widzenia dostępności surowców na szczególną uwagę zasługuje temat programów strategicznych w zakresie przemysłu produktów opartych o surowce organiczne, tzw. bio-based industry. Projekty takie prowadzone są przede wszystkim przez trzy główne centra gospodarcze świata, tj. USA, Japonię i Unię Europejską. W aspekcie ilościowym najbardziej zaawansowana jest strategia produkcji biopaliw w USA oraz w Europie Zachodniej. Strategia ta określa obowiązkowe udziały biopaliw w puli wszystkich zużywanych jako paliwa węglowodorów. W Unii Europejskiej realizowane są programy mające na celu zwiększenie udziału surowców pochodzenia biologicznego w ogólnej produkcji przemysłu chemicznego i paliwowego. ... więcej»

Z HISTORII CHEMII - Stulecie Boryszewa (Wiesław A. Chmielewski)
Dnia 11 grudnia 2011 r. Boryszew Erg SA wchodzący w skład grupy kapitałowej Boryszew SA obchodzić będzie 100-lecie funkcjonowania fabryki, która w 1911 r. wystartowała jako Societe Anonyme Belge des Soies Artificielles de Sokhatcheff i pod polską nazwą Belgijskie Towarzystwo Sochaczewskiej Fabryki Sztucznego Jedwabiu. Tak naprawdę, to wszystko zaczęło się kilka lat wcześniej, kiedy to ok. 1904 r. Belgijskie Towarzystwo Sztucznego Jedwabiu w Tubize zaczęło badać przez swego konsula w Odessie możliwości założenia filii firmy w Cesarstwie Rosyjskim. Przedstawiciele tej firmy zainteresowali się bliżej terenem Królestwa Polskiego i wybór ich padł na okolice … Tomaszowa Mazowieckiego. Duży udział w podjęciu, a następnie realizacji projektu zbudowania tam zakładu miał dyrektor techniczny fabryki w Tubize inż. Feliks Wiślicki. To on przybył z grupą finansistów na teren Królestwa i osobiście wybrał miejsce pod budowę fabryki jedwabiu w Wilanowie koło Tomaszowa Mazowieckiego. Gorący okres 1905 r. przerwał na jakiś czas działalność przedsiębiorstwa, a temat odżył dopiero w 1909 r. Z tego też okresu datuje się list Wiślickiego do jego kolegi Karlsbada, w którym zwraca on uwagę, że w Królestwie znajdują się jeszcze inne dobre tereny pod budowę nowej fabryki w okolicach Łowicza. Nie wiemy dokładnie, czy chodzi tu o założoną w Łowiczu wytwórnię kwasów organicznych, czy o Boryszew. Pozostaje faktem, że na tym terenie zjawili się belgijscy przedsiębiorcy i odkupili od Andrzeja Dowkonta, właściciela istniejącego folwarku z dobrze prosperującą gorzelnią, cały teren. Transakcja została formalnie załatwiona w Belgii, podobnie jak i rejestracja Spółki. Tam właśnie, pod Brukselą, 11 grudnia 1911 r. u notariusza Ernesta Vuylstake zjawiły się zainteresowane strony i dokonały formalnej rejestracji nowego przedsiębiorstwa. Jego statut określał czas działalności na 30 lat z możliwością przedłużenia. Kapitał zakładowy miał wynieść ... więcej»

Aktualności
Nowa fabryka spółki Plast-Box SA Dn. 1 września br. firma Plast-Box SA ze Słupska, specjalizująca się w produkcji opakowań przemysłowych dla branży spożywczej i chemiczno-budowlanej, dokonała oficjalnego otwarcia nowego zakładu w Czernihowie na Ukrainie. Jest to wynik efektywnie zaplanowanej ekspansji na wschodni rynek. Uruchomieniu nowego zakładu produkcyjnego na Ukrainie towarzyszyła oficjalna oprawa i uroczysty bankiet, w którym wzięło udział 100 zaproszonych osób. Jesteśmy przekonani, że Polskę i Ukrainę łączy nie tylko EURO 2012 i uroczystości otwarć kolejnych stadionów. Uruchomienie nowej fabryki firmy Plast-Box w Czernihowie pozwoli nam zacieśnić więzi partnerskie z obiecującymi kontrahentami nie tylko na Ukrainie - powiedział Grzegorz Pawlak, prezes spółki Plast-Box SA. Wśród uczestników gali byli klienci, partnerzy handlowi, kooperanci z Polski, Ukrainy, Rosji, Białorusi, Mołdawii i Niemiec oraz pracownicy spółki, a także przedstawiciele lokalnych władz: Pan Volodimir Homenko, gubernator obwodu, a także mer miasta Czernihów i przedstawiciele ambasady RP w Kijowie. Pani Tatiana Budyonna, zastępca dyrektora Plast-Box Ukraina, przedstawiła dossier nowego zakładu w Czernihowie. O niewątpliwych korzyściach z takich inwestycji dla unii gospodarczej Polski i Ukrainy wypowiedział się Pan Michał Falenczik, reprezentujący ambasadę polską. Prace budowlane w nowym zakładzie Plast-Box SA w Czernihowie trwały do połowy sierpnia 2011 r. Nowo powstały obiekt zajmuje powierzchnię ok. 5400 m2. W parku maszynowym pracuje 9 dużych wtryskarek KraussMaffei i Husky Hylectric, które przetwarzają miesięcznie 250 t polipropylenu i polietylenu dużej gęstości. Liczba maszyn zwiększyć ma się do 30 sztuk, dzięki czemu do końca roku moce produkcyjne zwiększą się do 300 t miesięcznie, a w przyszłości nawet do 600 t miesięcznie. Obecnie w fabryce zatrudnionych jest 80 pracowników, ale przewidziane jest zwiększenie zatrudnienia. Przewi... więcej»

Badania modyfikowanych niklowych katalizatorów reformingu (Tadeusz Borowiecki, Wojciech Gac, Andrzej Gołębiowski, Monika Pańczyk, Janusz Ryczkowski, Kazimierz Stołecki)
Przedstawiono wpływ modyfikatorów (Ru, Rh, Au, Pt) na właściwości katalizatora Ni/α-Al2O3 przeznaczonego do reaktorów typu GHR (gasheated reformer). Zbadano fizykochemiczne właściwości próbek katalizatorów: redukowalność NiO, wielkości powierzchni ogólnej i aktywnej oraz średnie wielkości krystalitów niklu. Przeprowadzono pomiary aktywności masy katalitycznej i odporności na zawęglanie w reakcji reformingu parowego metanu. Najgorszym z dodatków okazało się złoto. Najkorzystniejsze właściwości stwierdzono dla katalizatora z dodatkiem platyny. Wykazywał on zwiększoną odporność na zawęglanie oraz większą powierzchnię aktywną niklu. Ni catalyst for steam reforming of MeH was modified by impregnation with Ru, Rh, Au and Pt salts. The modified catalysts were tested for sp. surface, structure, temp.- programmed redn., catalytic activity and resistance to coke deposition. The addn. of Pt resulted in the highest improvement of the catalyst applicability. The addn. of Au did not affect the catalyst quality. Zainteresowanie technologii chemicznej procesami wytwarzania gazów syntezowych i wodoru stale się utrzymuje1, 2), pomimo energochłonności i kosztowności najważniejszej metody ich otrzymywania. Prowadzone są prace nad poprawą efektywności procesów3), co w ostatnich latach pozwoliło na istotne unowocześnienie reformingu parowego węglowodorów m.in. dzięki uzupełnieniu tradycyjnych instalacji o etap prereformingu4) i wprowadzenie tzw. reformingu zintegrowanego z nowymi rozwiązaniami reaktorów typu GHR (gas heated reformer)3, 5). W reaktorach GHR do ogrzewania rur z katalizatorem, umieszczonych w ciśnieniowym naczyniu, wykorzystuje się entalpię gazu po dopalaczu3, 4, 6, 7). Warunki pracy w reformerach GHR wymuszają zastosowanie katalizatorów o innych parametrach (kształcie) niż dotychczas produkowane8). Nawet przy podobnych właściwościach masy katalizatora, sposób ich uformowania powinien zapewniać wysoką porowatość katalizator... więcej»

OD REDAKCJI (Andrzej Jan Szyprowski)
Od kilku lat w październiku patronujemy Targom Wiedzy Technologicznej w Opolu. Targi te są organizowane przez Instytut Ciężkiej Syntezy Organicznej "Blachownia" i jest to inicjatywa projektu "Platforma Innowacji Technologicznej Regionu Opolszczyzny IV". Tegoroczne Targi są organizowane po raz siódmy i tradycyjnie odbywają się w hotelu Mercure w Opolu, w tym roku w dniach 20 i 21 października. Projekt realizowany jest w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, Priorytet 8.2.1 "Wsparcie dla współpracy sfery nauki i przedsiębiorstw". Celem głównym projektu jest rozwój sieci współpracy i wymiany informacji pomiędzy sferą B+R a przedsiębiorstwami w zakresie innowacji i transferu na terenie Opolszczyzny. Szczegółowe cele programu to kojarzenie sfery nauki z innymi podmiotami rynku poprzez ułatwienie wzajemnej współpracy pomiędzy sektorem naukowo-badawczym i przedsiębiorstwami, zwiększenie dostępu do informacji naukowo-technicznej, a także umożliwienie promocji działalności firm w ramach portalu informacyjnego. Umożliwi to wykorzystywanie silnych stron regionu i zmniejszanie zagrożeń, wpływając pozytywnie na rozwój gospodarki oraz stan środowiska. Instytut Ciężkiej Syntezy Organicznej "Blachownia" to jeden z najbardziej zasłużonych polskich instytutów chemicznych. Mimo pewnych kłopotów, jakie przeżywał po transformacji ustrojowej, w ostatniej ocenie instytucji naukowych (tzw. kategoryzacji), dokonanej przez Ministerstwo Nauki i... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2011-9

zeszyt-3073-przemysl-chemiczny-2011-9.html

 
W numerze m.in.:
Porównanie prędkości na wysokości samozasysającego mieszadła tarczowego (Andrzej Heim, Jacek Stelmach)
Przedstawiono wyniki porównania prędkości obwodowych i promieniowych na wysokości samozasysającego mieszadła tarczowego uzyskane metodą LDA (laser Doppler anemometry) i PIV (particle image velocimetry). Stwierdzono, że poza obszarem mieszadła (dla bezwymiarowego promienia większego od 0,55), między wartościami prędkości i pulsacji prędkości zmierzonymi metodami LDA i PIV nie występują znaczące różnice. Tangential and radial flow velocities in stirred distd. H2O were detd. by laser Doppler anemometry (TiO2 tracer) and particle image velocimetry (glass bead tracer). No significant differences between both methods for detn. the velocities and velocity pulsations were obsd. Przy projektowaniu aparatów do wymiany ciepła i masy, i związanych z nim obliczeniami procesowymi konieczne jest zwykle określenie rozkładu prędkości mediów. W wielu przypadkach, zwłaszcza w złożonych geometrycznych układach aparatów, korzystanie z ogólnych zależności kryterialnych nie daje wystarczająco dokładnych wyników i wtedy celowe jest wykonanie odpowiednich eksperymentów. Jest to szczególnie istotne w badaniach nowych konstrukcji mieszalników. Koniec XX w. charakteryzował się szybkim rozwojem nieinwazyjnych metod pomiaru prędkości płynu wykorzystujących promieniowanie laserowe oraz techniki komputerowe do przetwarzania danych pomiarowych. Tymi metodami są m.in. LDA1) i PIV2-5). Obie metody mają, oprócz użycia lasera, także tę cechę wspólną, że wymagają dodania do przezroczystego płynu cząstek posiewu (trasera), które poruszają się wraz z płynem i odbijają promienie świetlne. Zasadniczą różnicą jest jednak to, że metodą LDA uzyskuje się informacje o prędkościach w bardzo małej objętości pomiarowej (w punkcie mieszalnika), podczas gdy metoda PIV daje rozkład prędkości chwilowych w znajdującym się w polu widzenia kamery przekroju mieszalnika. Dlatego też uzyskanie szerokiego pola widzenia Politechnika Łódzka Andrzej Heim, Jacek Stelmach* Porównanie p... więcej»

Z półki księgarskiej - Zofia Kłosowska-Wołkowicz, Piotr Penczek, Wacław Królikowski, Piotr Czub, Jan Pielichowski, Ryszard Ostrysz NIENASYCONE ŻYWICE POLIESTROWE (Jerzy Polaczek )
Minęło już 25 lat od chwili, gdy pod tytułem Żywice i laminaty poliestrowe (autorzy: W. Królikowski, Z. Kłosowska-Wołkowicz i P. Penczek) ukazało się poprzednie (drugie) wydanie recenzowanej monografii. Jej nakład był już od dawna wyczerpany. Krajowy rynek księgarski jest jednak bardzo chłonny i wszelkie monografie oraz podręczniki z zakresu tworzyw sztucznych sprzedają się na nim wyjątkowo dobrze. Dlatego też będące w stanie upadłości WNT z zadowoleniem podchwyciły inicjatywę prof. W. Królikowskiego i doc. Z. Kłosowskiej-Wołkowicz, zmierzającą do wydania dzieła w uaktualnionej postaci. Do tego celu dokooptowali oni specjalistów z zakresu żywic poliestrowych, z którymi dokonali niezbędnych (znacznych) skrótów i uzupełnień. Skróty te objęły zwłaszcza drugą część monografii, poświęconą kompozytom na matrycy poliestrowej, określanym w recenzowanej książce błędnie jako laminaty w tych przypadkach, gdy były one wzmacniane włóknami ciętymi i nie miały struktury tworzyw warstwowych. Niestety, nowy zespół autorski nie usunął tej usterki, na którą już zwracał u... więcej»

Polimeryzacja oligomeru poliwęglanowego. Badania wstępne (Iwona Michalska-Pożoga, Monika Woźniak, Bogusław Królikowski)
Przedstawiono wyniki wstępnych prób ustalenia warunków polimeryzacji małocząsteczkowego poliwęglanu uzyskanego w warunkach laboratoryjnych. Badania przeprowadzono przy zastosowaniu laboratoryjnego gniotownika walcowego (ślimakowego), bez użycia substancji wspomagających proces. Celem pracy było ustalenie najkorzystniejszych warunków procesu periodycznego, które mają stanowić produkt wyjścia do opracowania procesu ciągłego. Stwierdzono, że na strukturę produktu można wpływać, zmieniając czas i prędkość obrotową zastosowanego urządzenia. Wyniki badań staną się podstawą dalszych prac w tym zakresie. Oligocarbonate made of (p-OHC6H4)2 CMe2 and COCl2 was heat treated under shearing in lab. screw crusher at 150°C and 10-150 rpm for 3600 s. Viscosity of the polymer increased while the melt flow index decreased with increasing the crusher rotation speed. The increase in the viscosity-av. mol. mass of the polymer was rather low. Oligomery to związki chemiczne, które są utworzone z określonej liczby (zazwyczaj mniejszej niż 100) powtarzalnych fragmentów (merów). Przyjmuje się, że oligomer to związek, który nie ma w pełni wykształconych cech fizycznych charakterystycznych dla polimeru zbudowanego z tych samych merów. Najczęstszą metodą dalszej polimeryzacji oligomerów jest dodawanie do nich katalizatorów, rzadziej stosowane są dodatkowe etapy przetwórcze. Metodę ciągłą z zastosowaniem procesu wytłaczania przeprowadzono i opatentowano w USA. Jednak w tym przypadku dotyczyło to uzyskiwania oligomeru poliwęglanowego. Metoda ta polegała na wprowadzeniu wodnego roztworu dihydroksyfenolu i fosgenu do gniotownika. Dostarczone składniki ulegały reakcji bez użycia rozpuszczalnika organicznego. Otrzymywany oligomer charakteryzował się stabilną jakością1, 2). Poliwęglany (PC) to polimery z grupy poliestrów, będące formalnie estrami kwasu węglowego. Są to termoplasty (formowane metodą wtryskiwania lub wytłaczania) o bardzo dobrych właściwościa... więcej»

OD REDAKCJI (Andrzej Jan Szyprowski)
Kilkakrotnie w tym miejscu pisałem o wolnym tempie restrukturyzacji polskiej "ciężkiej chemii", która rozpoczęta została wiosną 1994 r. a jej koniec ciągle jeszcze formalnie nie nastąpił. W ostatnich dniach dokonał się jednak w tym obszarze istotny postęp, bowiem Grupa Kapitałowa Azotów Tarnów powiększyła się o Zakłady Chemiczne Police SA i powstała nowa, największa polska firma chemiczna. Nadal największym polskim przedsiębiorstwem, nie tylko chemicznym, pozostaje Polski Koncern Naftowy Orlen SA ze sprzedażą sięgającą 100 mld zł (szacunki dla 2011 r.), ale ponieważ jest to firma rafineryjno-petrochemiczna nie wszyscy zaliczają ją do chemii. Ocenia się, że nowa Grupa Tarnów będzie miała w 2012 r. (pierwszym pełnym roku działalności) sprzedaż ok. 6,5 mld zł czyli ponad 1,5 mld euro a zatrudnienie sięgające ok. 9000 osób. Ciągle nie jest to jeszcze potentat w skali europejskiej, ale ze względu na swoją nawozową specjalność Grupa będzie się już liczyć w Europie. Będzie tu trzecim co wielkości produkcji producentem saletrzaku, trzecim na świecie producentem nawozów wieloskładnikowych NPK, piątym producentem poliamidu PA6 i alkoholi oxo w Unii Europejskiej i drugim producentem plastyfikatorów w UE. Innymi ważnymi produktami chemicznymi Gr... więcej»

Charakterystyki procesowe dla mieszanego mechanicznie układu ciecz-gaz w zakresie przepływu burzliwego (Magdalena Cudak)
Sporządzono charakterystyki procesowe dla mieszanego mechanicznie układu ciecz-gaz w zakresie przepływu burzliwego. Pomiary przeprowadzono w mieszalniku z przegrodami o objętości roboczej 0,2 m3. Na ich podstawie stwierdzono wpływ różnych wielkości (częstości obrotów mieszadła, natężenia przepływu gazu, stężenia sacharozy) na udział gazu zatrzymanego w cieczy oraz moc mieszania w zbiorniku z mieszadłem szybkoobrotowym. Three various impellers (Rushton and Smith turbines and A 315 one) were used for turbulent agitation of air-H2O and air-aq. soln. of sucrose systems in a baffled agitated vessel (0,2 m3) to det. the process characteristics. The gas hold-up and power consumption increased with increasing the impeller speed, gas flow rate and concn. of sucrose soln. Mieszanie układów dwufazowych ciecz-gaz znajduje zastosowanie w technologiach przemysłu chemicznego, spożywczego, farmaceutycznego, petrochemicznego oraz w biotechnologii. Jest stosowane do intensyfikacji takich procesów, jak fermentacja, oczyszczanie ścieków, utlenianie i azotowanie1-3). Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie Magdalena Cudak* Charakterystyki procesowe dla mieszanego mechanicznie układu ciecz-gaz w zakresie przepływu burzliwego Process characteristics for the mechanically agitated gas-liquid systems in the turbulent fluid flow Praca dedykowana Panu Profesorowi Fryderykowi Strękowi z okazji Jubileuszu 85 Urodzin W układach ciecz-gaz wytwarzanych w zbiorniku z jednym lub wieloma mieszadłami podstawowym warunkiem prawidłowego ich funkcjonowania jest uzyskanie dobrego rozproszenia gazu w całej objętości cieczy. Dobre rozproszenie gazu w cieczy zależy od typu i częstości obrotów mieszadła, natężenia przepływu gazu, a także typu, lokalizacji oraz rozmiaru dystrybutora gazu1, 4-7). W układach dwufazowych do mieszania stosuje się głównie pojedyncze mieszadła lub zestawy mieszadeł wytwarzające promieniowoosiową cyrkulację cieczy w zbio... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2011-8

zeszyt-3041-przemysl-chemiczny-2011-8.html

 
W numerze m.in.:
Praca zbiorowa (red. Jacek Kijeński, Andrzej K. Błędzki, Regina Jeziórska) ODZYSK I RECYKLING MATERIAŁÓW POLIMEROWYCH (Jerzy Polaczek)
Racjonalna gospodarka surowcowa i energetyczna jest podstawą trwałego i zrównoważonego rozwoju gospodarczego współczesnych społeczeństw. Szczególne znaczenie ma tu gospodarka surowcami wtórnymi i odpadowymi, których ponowne wykorzystanie przyczynia się nie tylko do osiągnięcia korzyści materialnych, ale również do ochrony naturalnego środowiska człowieka. Jeszcze nie w pełni opanowano w krajach uprzemysłowionych problem zagospodarowania złomu metali, makulatury papierowej i szkła a już pojawiły się nowe, znacznie trudniejsze, wyzwania, do których należy właściwe wykorzystanie odpadów tworzyw sztucznych i biomasy. Dlatego też dobrze się stało, że na krajowym rynku księgarskim pojawiła się monografia poświecona odpadom tworzyw sztucznych, mających istotny udział w masie odpadów komunalnych. Monografię przygotował wieloosobowy zespół autorski, składający się z 27 ekspertów, zaangażowanych w latach 2007—2010 w realizację rządowego programu badawczego zamawianego "Gospodarka i rozwój technicznego wykorzystania odpadów z two-rzyw polimerowych w Polsce". Wiodącą rolę w realizacji tego programu odgrywał warszawski Instytut Chemii Przemysłowej im. prof. Ignacego Mościckiego, mający wieloletnie tradycje w zakresie recyklingu odpadów tworzyw sztucznych. Pierwsze prace badawcze i wdrożeniowe z tego zakresu zostały tam zainicjowane już w latach sześćdziesiątych XX w. (P. Penczek, R. Ostrysz). Autorzy recenzowanej monografii przedstawili kompleksową analizę bazy surowcowej tworzyw polimerow... więcej»

Kompleksowa obsługa klienta w laboratorium chemicznym. Implikacje systemowe, proceduralne i narzędziowe (Bożena Gajdzik, Andrzej Wyciślik)
Wzrastające wymagania klientów i coraz silniejsza konkurencja na rynku krajowym, w tym również między jednostkami badawczymi, doprowadziły do konieczności zagwarantowania przez laboratoria badawcze wysokiej jakości wykonywanych badań i zapewnienie kompleksowej obsługi klienta. Szybkość i głębokość zmian, będących wynikiem postępu technicznego i organizacyjnego oraz rozwoju kapitału intelektualnego ukształtowały potrzebę opracowania systemu obsługi klienta, jako zbioru powiązanych i uporządkowanych działań opisanych za pomocą procedur oraz sposobów i narzędzi zwiększających wiarygodność przeprowadzonych usług. Orientacja na klienta i jego potrzeby musi uwzględniać podejście systemowe i strategiczne w zarządzaniu jednostką laboratoryjną1, 2). Dlatego też powiązane jest ono z misją i strategią rozwoju organizacji oraz stanowi integralną część systemu zapewnienia jakości. W ramach pracy przedstawiono kluczowe obszary systemu obsługi klienta w chemicznym laboratorium badawczym wraz z elementami składowymi, takimi jak ustalanie warunków realizacji zamówienia, przyjęcie zamówienia i jego realizacja, ocena postępu prac (plan przebiegu prac) z uwzględnieniem kontroli jakości przebiegu badań (system zapewnienia jakości wg normy ISO 17025) oraz prezentacji wyników badań (sprawozdanie z wykonanych badań, raport z badań), a także wykorzystania przez klientów wyników badań laboratoryjnych (kryterium użyteczności badań). W przypadku niedotrzymania terminu ustalonego zakresu prac lub przekazania wyników badań budzących uzasadnione wątpliwości może nastąpić uruchomienie procedury reklamacji. Klienci chemicznego laboratorium badawczego Klientami jednostek badawczych są zarówno klienci instytucjonalni (przedsiębiorstwa produkcyjne i usługowe, instytuty naukowe, uczelnie wyższe) i indywidualni (naukowcy, przedstawiciele biznesu, konsumenci). Zlecenia do laboratorium mogą kierować klienci wewnętrzni (jednostka laboratoryjna jest ele... więcej»

OD REDAKCJI
Relacjonując zmiany w polskiej nauce wprowadzane od 2011 r. przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, z satysfakcją witałem przesunięcie priorytetów naukowych i środków finansowych na cele utylitarne, budujące innowacyjność polskiej gospodarki i dające szanse na jej unowocześnienie. O konieczności takich zmian mówiło się w naszym środowisku od lat, właściwie od transformacji ustrojowej w 1989 r., a dopiero teraz zaczęło się to stawać rzeczywistością. Niestety, proces reform w polskiej nauce zachodzi z wielkimi przeszkodami i to natury organizacyjnej. Na przykład dofinansowanie czasopism naukowych przez Ministerstwo Nauki (w tym także naszego czasopisma) zaopiniowane przez zespół ekspertów Ministerstwa w grudniu 2010 r. zostało wstrzymane z nieznanych powodów i poddane ponownej opinii nowo powołanego ciała społecznego w połowie lipca br. Od zmiany ustroju nie zdarzyło się, by redakcje polskich czasopism naukowych i naukowo-technicznych tak długo czekały na decyzję i środki finansowe. Nawet gdy opóźniały się pr... więcej»

Zeoforming frakcji parafinowych z procesu Fischera i Tropscha jako proces produkcji wysokooktanowych komponentów benzynowych (ŁUKASZ JĘCZMIONEK)
Dokonano oceny przydatności zeoformingu do produkcji wysokooktanowych komponentów benzynowych z frakcji parafinowych z procesu Fischera i Tropscha (FT). Prowadzono zeoforming modelowej frakcji parafinowej (parafina ciekła) o zakresie wrzenia 189,7-210,3°C i właściwościach zbliżonych do lekkich frakcji parafinowych uzyskiwanych w procesie FT. Uzyskane w wyniku zeoformingu ,,frakcje benzynowe" charakteryzowały się dużymi liczbami oktanowymi (wzrost od ok. 10 do ponad 95 jednostek). Gęstość, zawartość siarki, charakterystyka destylacyjna, prężność par i zawartość żywic w uzyskanych komponentach benzynowych odnoszono do wymagań normy EN 228; 2009 dla benzyn silnikowych. Stwierdzono, że otrzymane frakcje benzynowe mogą być rozważane jako ewentualne komponenty benzyn silnikowych. A paraffin oil (b. 189.7-210.3°C) was converted to arom. hydrocarbons (mostly PhMe and m-Me2C6H4) by zeoforming on zeolite catalysts at 380-410°C in 2 tubular flow reactors. The yields of gaseous, gasoline (b. below 210°C) and oil fractions were 37.1-37.8%, 52.9-54.8% and 8.1-9.3%, resp. The gasoline fractions met the std. requirements (octane no., S content, vapour pressure) except for content of arom. hydrocarbons (51.6-52.2%) higher than allowed. Zeoforming jest mało znanym procesem rafineryjnym, rzadko stosowanym na świecie. Przebiega na specjalnym katalizatorze zeolitowym opartym na wodorowej formie zeolitu z rodziny ZSM-51, 2). Typowym surowcem do zeoformingu jest lekka parafinowa frakcja o małej liczbie oktanowej. Jako produkt uzyskuje się frakcję benzynową o wysokiej liczbie oktanowej, oprócz suchych i mokrych gazów i niewielkiej ilości cięższego produktu. Zeoforming został opracowany przez Instytut Katalizy i Naukowo-Inżynieryjne Centrum ,,Zeosit" w Nowosybirsku. W latach 1987-1992 był badany w instalacji pilotowej. W celu dalszego rozwoju i komercjalizacji procesu zawarto porozumienie pomiędzy Centrum ,,Zeosit" a holenderską firmą KTI2). B... więcej»

AKTUALNOŚCI
Ciech i Ministerstwo Skarbu Państwa porozumiały się co do warunków przekazania resztówek akcji Alwernii (25,01%), Organiki- Sarzyny (5,06%) oraz Zachemu (5,15%). W zamian za te mniejszościowe pakiety Skarb Państwa obejmie ponad 1,88 mln nowych akcji Ciechu. W efekcie tych operacji kapitał akcyjny Ciechu zostanie podwyższony o 3,56%. MSP, który ma teraz 36,68% akcji Ciechu, jeszcze bardziej umocni się w akcjonariacie spółki. Po przeprowadzeniu transakcji jego udział sięgnie 39,94%. Pozostali akcjonariusze Ciechu to przede wszystkim fundusze Pioneer Pekao Investment Management (i klienci), OFE PZU Złota Jesień i ING OFE oraz drobni akcjonariusze. Realizując to porozumienie Walne Zgromadzenie Ciechu zdecydowało o emisji ok. 1,7 mln nowych akcji, które trafią do Skarbu Państwa, w zamian za aport w postaci resztówek spółek Grupy. Akcje zostały wycenione na 26,06 zł i w wyniku aportu kapitał zakładowy Ciech zostanie podwyższony o prawie 8,5 mln zł do ponad 263 mln zł. Zamknięcie procesu podniesienia kapitału i wprowadzenie akcji nowej emisji do obrotu na warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych jest planowane na III kw. br. Zgodnie z zawartymi w 2006 r. umowami nabycia ZCh Zachem oraz ZCh Organika-Sarzyna, Ciech miał obowiązek odkupienia od Skarbu Państwa mniejszościowych pakietów akcji obu firm. Pan Aleksander Grad, Minister Skarbu Państwa, obiecał, że do końca września br. podejmie decyzję co do prywatyzacji Ciechu. Do dn. 7 września 2011 r. obowiązuje tam lock-up, czyli zobowiązanie głównych udziałowców do niesprzedawania walorów. Spółka została też zobowiązana do przeprowadzenia prac restrukturyzacyjnych, prowadzących do wzrostu jej wartości. W ramach tych działań Ciech złożył ofertę wiążącą na zakup Zakładów Chemicznych Rudniki. Ministerstwo chce sprzedać akcje tych zakładów, stanowiące 85% kapitału zakładowego, w trybie negocjacji podjętych na podstawie publicznego zaproszenia, a pozostałe 15% akcji zostani... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2011-7

zeszyt-3020-przemysl-chemiczny-2011-7.html

 
W numerze m.in.:
Synteza poliuretanów z udziałem surowców odnawialnych (Aleksander Prociak, Piotr Rojek, Henryk Pawlik, Maria Kurańska)
Na skalę laboratoryjną syntezowano poliole z olejów roślinnych (palmowego i rzepakowego), utleniając wiązania podwójne i otwierając pierścienie oksiranowe za pomocą glikolu dietylenowego lub heksanodiolu. Uzyskane poliole charakteryzujące się liczbami hydroksylowymi w zakresie 77-294 mg KOH/g posłużyły do wytworzenia porowatych materiałów poliuretanowych. Otrzymano sztywne i elastyczne materiały porowate o różnej gęstości pozornej, w których 30% mas. poliolu petrochemicznego zostało zastąpione poliolem z oleju rzepakowego lub palmowego. Dokonano oceny wpływu komponentów z surowców odnawialnych na wybrane właściwości wytworzonych tworzyw poliuretanowych. Palm and rapeseed oils were epoxidized with H2O2 in AcOH/ PhMe in presence of H2SO4 and converted with (HOCH2CH2)2O or HO(CH2)6OH in presence of H2SO4 to resp. polyols at 102-106°C under microwave irradn. The polyols (hydroxyl no. 77-294 mg KOH/g) were reacted with MeC6H3(NCO)2 or polymeric (ONCC6H4)2CH2 in presence of amine catalysts, surfactants and H2O, optionally Ca stearate and flax fibers (optionally after addn. of com. polyols) to polyurethane foams. The foam samples were studied for compression, tensile and bending strengths, heat cond., d., thermal stability and porous structure. The replacing up to 30% by mass of the com. polyols with the prepd. ones did not result in any deterioration of the rigid and flexible polyurethanes produced. Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki Aleksander Prociak*, Piotr Rojek, Henryk Pawlik, Maria Kurańska Synteza poliuretanów z udziałem surowców odnawialnych Synthesis of polyurethanes under involving renewable raw materials Mgr inż. Piotr ROJEK w roku 2009 ukończył studia w Katedrze Chemii i Technologii Tworzyw Sztucznych Wydziału Inżynierii i Technologii Chemicznej Politechniki Krakowskiej. Obecnie jest uczestnikiem studiów doktoranckich tej uczelni. Specjalność - technologia tworzyw sztucznych, otrzymywanie poliureta... więcej»

Osobliwości mechanochemicznej aktywacji MoO3 w odniesieniu do katalitycznego procesu przetwarzania bioetanolu (Krystyna Wieczorek-Ciurowa, Natalia Litvin, Valery Zazhigalov)
Przedstawiono mechanochemiczną obróbkę jako sposób modyfikowania struktury i właściwości MoO3. Procesy wysokoenergetycznego mielenia prowadzono w powietrzu i środowisku ciekłym (woda, etanol), stosując różne nakłady energii. Pokazano jak znacząco modyfikacja struktury tlenku molibdenu wpływa na jego katalityczną aktywność w procesach przemian etanolu. Com. MoO3 was ground in air in a planetary mill (Si3N4 balls) for 0.5-16 h optionally by using H2O or EtOH as dispersing agents. The milling resulted in a change of cryst. structure of MoO3 and catalytic activity in oxidn. of EtOH. The catalyst milled in H2O showed a high selectivity to CH2=CH2 (85%) while the catalyst milled in air yielded AcH (97%). W ostatnich latach coraz większą wagę przywiązuje się do możliwości wykorzystywania odnawialnych, naturalnych zasobów źródeł energii i produktów chemicznych. Jednym z takich produktów jest bioetanol. Etanol może być wykorzystany do produkcji aldehydu i kwasu octowego przez jego utlenianie (jako alternatywa znanej metody Wackera), produkcji etylenu, na który zapotrzebowanie rośnie o 6-8% rocznie (w przeciwieństwie do procesu odwodornienia etanu), oraz do produkcji biodiesla przez transestryfikację tłuszczów roślinnych (jako alternatywa dla stosowania metanolu). W tym samym czasie ponownie pojawiło się zainteresowanie otrzymywaniem butadienu z alkoholu etylowego (metoda Lebedeva) jako monomeru do produkcji syntetycznych kauczuków. Oczywiste jest, że stosowanie etanolu pociąga konieczność neutralizacji emitowanych wówczas toksycznych odpadów. aPolitechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki; bInstytut Sorpcji i Problemów Endoekologii, Narodowa Akademia Nauk Ukrainy, Kijów Krystyna Wieczorek-Ciurowaa,*, Natalia Litvinb, Valery Zazhigalovb Osobliwości mechanochemicznej aktywacji MoO3 w odniesieniu do katalitycznego procesu przetwarzania bioetanolu Peculiarities of mechanochemical activation of MoO3 with respect to catalytic processi... więcej»

Prof. Stanisław Pilat. W 130. rocznicę urodzin i 70. rocznicę śmierci (Roman Mierzecki)
Siedemdziesiąt lat temu, 4 lipca 1941 r., 4 dni po wkroczeniu Niemców do Lwowa w wyniku ich ataku na Związek Sowiecki, o godz. 400, oddział hitlerowski zamordował na stoku Góry Kadeckiej, na Wzgórzach Wuleckich, strzałami w tył głowy, aresztowanych poprzedniej nocy 21 profesorów lwowskich uczelni wyższych oraz 19 członków ich rodzin i osób z nimi zamieszkałych. W innych dniach tego samego miesiąca zostało rozstrzelanych w lwowskich więzieniach jeszcze trzech profesorów tych uczelni. Wśród osób straconych 4 lipca 1941 r. był prof. Stanisław Pilat, światowej sławy kierownik Katedry Technologii Nafty i Gazów Ziemnych Politechniki Lwowskiej. Stanisław Pilat urodził się we Lwowie 24 stycznia 1881 r. w rodzinie o tradycjach patriotycznych. Jego ojcem był Tadeusz Pilat, profesor ekonomii Uniwersytetu Lwowskiego i wicemarszałek Sejmu Galicyjskiego. Tadeusz Pilat opiekował się Akademią Rolniczą w podlwowskich Dublanach i jest uważany za prekursora polskiej nauki o rolnictwie. Matką Stanisława Pilata była Maria z Dunikowskich. Stanisław Pilat nosił imię ku czci swego dziadka, który za udział w Powstaniu Listopadowym przebywał w latach 1831-1835 na zesłaniu na terenie Kaukazu. Brat Stanisława Pilata zginął w bitwie pod Zadwórzem w 1920 r., broniąc Lwowa przed najazdem armii Budionnego, której komisarzem politycznym był Józef Stalin. Stanisław Pilat był dwukrotnie żonaty. Po raz pierwszy z rzeźbiarką Marią z Ambrozich, po raz drugi w 1935 r. z Ewą Neymanówną, córką Kazimierza i Stefanii z Neymanów, urodzoną we Lwowie 5 lipca 1909 r. Ewa Neymanówna w 1932 r. ukończyła Wydział Chemiczny Politechniki Lwowskiej i po dwuletniej asystenturze w Katedrze Chemii Fizycznej tej uczelni przeniosła się do Katedry kierowanej przez Stanisława Pilata. W 1938 r. obroniła pracę doktorską. Zmarła tragicznie w Gliwicach 21 listopada 1945 r. Stanisław Pilat rozpoczął studia chemiczne w Lwowskiej c.k. Szkole Politechnicznej i kontynuował je n... więcej»

Technologia produkcji hydrolizatów białkowych i suszonych protein z tkanki mięsno-kostnej (Zygmunt Kowalski, Marcin Banach, Agnieszka Makara)
Opracowano założenia technologiczno-aparaturowe otrzymywania hydrolizatu białkowego żelującego i protein pylistych z wieprzowej tkanki mięsno-kostnej, pochodzącej ze zmielenia kości wieprzowych. Stwierdzono, że optymalne parametry procesu wynoszą: stosunek masowy tkanki mięsno-kostnej do wody 1,7, temp. 120°C, ciśnienie 3,0 bar, czas procesu ok. 105 min. Zawartość białka w otrzymanym hydrolizacie wynosiła średnio 11,6%. Hydrolizat był biały lub kremowy i charakteryzował się wysoką zdolnością żelowania. Zaplanowano, że instalacja będzie w stanie przerobić do 30 t miazgi mięsno-kostnej w ciągu doby. Z ilości tej można uzyskać ok. 36 t/d hydrolizatu białkowego (ok. 2,2 t/d suszonych protein), ok. 2 t/d tłuszczu spożywczego, ok. 7 t/d drobnych kostek i ok. 12,5 t/d mułku kostnego. Dokonano również wyceny kosztów realizacji inwestycji i produkcji protein oraz oszacowano opłacalność realizacji inwestycji dla różnych poziomów produkcji. W przypadku uzyskania zdolności przerobu ok. 10 t/d tkanki mięsno-kostnej i 33% wykorzystania zdolności produkcyjnej, inwestycja zwróci się w 13. roku eksploatacji instalacji. Przy pełnych nakładach i uzyskaniu 100% poziomu zdolności produkcyjnej 30 t/d, nakłady zwrócą się w 3. roku eksploatacji. Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki Zygmunt Kowalski*, Marcin Banach, Agnieszka Makara Technologia produkcji hydrolizatów białkowych i suszonych protein z tkanki mięsno-kostnej Technology for manufacturing protein hydrolyzates and dried proteins of meat-bone tissue Dr inż. Marcin BANACH - notkę biograficzną i fotografię Autora drukujemy w bieżącym numerze na str. 1282. Mgr inż. Agnieszka MAKARA - notkę biograficzną i fotografię Autorki drukujemy w bieżącym numerze na str. 1282. Instytut Chemii i Technologii Nieorganicznej, Politechnika Krakowska, ul. Warszawska 24, 31-155 Kraków, tel.: (12) 628-27-16, fax: (12) 628-20-36, e-mail: zkow@chemia.pk.edu.pl Prof. dr hab. Zygmunt KOWALSKI, prof... więcej»

Redukcja N2O i NO w dwustrefowym procesie spalania w reaktorze fluidyzacyjnym (Jerzy Baron, Beata Kowarska, Witold Żukowski, Jadwiga Zabagło, Dawid Jankowski)
Przedstawiono wyniki badań spalania w pęcherzowym złożu fluidalnym propanu z dodatkiem N2O. W przestrzeni nadzłożowej prowadzono proces redukcji tlenków azotu metodą reburningu. Przy współczynniku nadmiaru powietrza w strefie reburningowej w zakresie 1,1-0,95 uzyskano zmniejszenie zawartości N2O o 78-98% oraz zmniejszenie ilości NOx o 40-80%. Wskazano, że tak zorganizowany proces może być efektywnie stosowany w urządzeniach małej mocy, w których paliwem lub jego składnikiem jest biomasa o podwyższonej zawartości azotu paliwowego. PrH was combusted with air O2 in presence of N2O in a bubbling fluidized bed reactor to 950-960°C. The addn. of PrH to freeboard of the reactor resulted in the high conversion of N2O (78-98%) and of NOx (40-80%) at air excess (0.95-1.1). Spalanie paliw jest podstawowym sposobem uzyskiwania energii wykorzystywanej przez człowieka, stanowiąc równocześnie poważne źródło zanieczyszczenia atmosfery. W celu przeciwdziałania temu zanieczyszczaniu Rada Europy oraz Parlament Europejski uchwaliły szereg dyrektyw dotyczących ograniczenia emisji zanieczyszczeń do powietrza z dużych obiektów energetycznych spalania paliw, zintegrowanego zapobiegania i kontroli zanieczyszczeń, redukcji zawartości siarki w paliwach płynnych, a także kontrolowania emisji lotnych związków organicznych powstałych wskutek magazynowania benzyny i jej dystrybucji z terminali do stacji obsługi1-7). Dyrektywy Rady i Parlamentu Europejskiego zaimplementowane do prawa polskiego są uzupełnione ustawami regulującymi zagadnienia ochrony powietrza w Polsce8-10) oraz rozporządzeniem określającym standardy emisji dla substancji zanieczyszczających, uwzględniając rodzaj i wielkość instalacji stanowiącej źródło emisji, rodzaj paliwa oraz rodzaj substancji chemicznej odprowadzanej do atmosfery11). Współcześnie obowiązujące regulacje ograniczają emisję tlenków azotu, biorąc pod uwagę dwa z nich (NO i NO2) i traktując ich emisję łącznie, bez rozróż... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2011-6

zeszyt-2984-przemysl-chemiczny-2011-6.html

 
W numerze m.in.:
Zakończenie nowej inwestycji w Zakładach Azotowych "Puławy" SA
W dn. 21 kwietnia br. w Puławach, dokładnie w 50. rocznicę utworzenia Zakładów Azotowych "Puławy", Firma świętowała zakończenie jednego z największych projektów inwestycyjnych ostatnich lat w polskiej chemii. Budowa z Air Liquide Polska w formule over the fence instalacji do separacji powietrza (tzw. nowej tlenowni) oraz intensyfikacja produkcji amoniaku i mocznika (tzw. revamping mocznika) to projekty, które łącznie kosztowały blisko pół miliarda złotych. Inwestycje zostały przeprowadzone na terenie utworzonej w październiku 2007 r. SSE "Starachowice", podstrefa Puławy. Podczas uroczystości związanej z oddaniem inwestycji Pan Rui Coelho, prezes zarządu Air Liquide Polska powiedział: Uruchomienie dwóch jednostek rozdziału powietrza w Zakładach Azotow... więcej»

"Nowa generacja technologii epichlorohydryny z wykorzystaniem biogliceryny jako surowca" POIG 01.03.01.-16-059/09-00 (Marian Spadło)
W maju 2009 r. w Instytucie Ci􀄊􀄪kiej Syntezy Organicznej "Blachownia" w K􀄊dzierzynie- -Ko􀄨lu rozpocz􀄊to realizacj􀄊 projektu "Nowa generacja technologii epichlorohydryny z wykorzystaniem biogliceryny jako surowca" w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka na lata 2009-2013 finansowanego ze 􀄞rodków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i 􀄞rodków bud􀄪etu pa􀄔stwa. P... więcej»

Z ŻYCIA POLSKIEJ IZBY PRZEMYSŁU CHEMICZNEGO
Dnia 5 kwietnia 2011 r. w siedzibie firmy Brenntag Polska w Kędzierzynie-Koźlu odbyło się kolejne spotkanie Komisji ds. Transportu i Dystrybucji. Program spotkania obejmował prezentację i obszar potencjalnej współpracy z Instytutem Logistyki z Poznania, synergie logistyczne w Grupie Kapitałowej ZAT oraz system SULID (ocena wyposażenia punktów załadunkowych i rozładunkowych). Przedstawiono również rolę CEFIC w obronie sprawy ruchu pojedynczych wagonów we Włoszech oraz sprawy bieżące. C... więcej»

Usuwanie metali ciężkich ze ścieków galwanizerskich za pomocą jonów siarczkowych wytwarzanych przez bakterie redukujące siarczany (Hanna Jaworowska-Deptuch, Arkadiusz Białek, Arkadiusz Majoch, Zbigniew Ochal)
Badano możliwość wykorzystania bakterii redukujących siarczany (BRS) i produkujących jony siarczkowe do usuwania metali ciężkich ze ścieków galwanizerskich. Użyto populacji BRS wyizolowanych z osadu pochodzącego z miejskiej oczyszczalni ścieków. Wytrącanie metali w postaci trudno rozpuszczalnych siarczków lub wodorotlenków polegało na dozowaniu roztworu biogennych jonów siarczkowych do reaktorów, do których wprowadzano przeznaczone do oczyszczania ścieki. Do badań użyto ścieki galwanizerskie zawierające jony niklu, miedzi, cynku i chromu( VI). Uzyskano wysoki stopień oczyszczenia ścieków, wynoszący ponad 99%. Five Cr(VI), Ni, Cu and Zn-contg. wastewaters from an electroplating plant were purified by addn. of sulfates-reducing bacteria in their Na2SO4 and Na lactate-contg. cultures at pH 8.6. The bacteria were isolated from municipal sewage. The metals were removed as H2O-insol. sulfides or hydroxides with high efficiency (over 99%). Mikrobiologiczna redukcja siarczanów do siarczków jest prowadzona przez bakterie redukujące siarczany (BRS). Bakterie te są bezwzględnymi beztlenowcami wykorzystującymi siarczany jako ostateczny akceptor elektronów w procesie oddychania komórkowego. Donorami elektronów dla redukcji siarczanów a także źródłem węgla i energii dla BRS mogą być różne małocząsteczkowe związki organiczne, takie jak mleczany, octany, propioniany, maślany, pirogroniany, mrówczany, wyższe kwasy tłuszczowe, alkohole, cukry, aminokwasy, indol i kwas nikotynowy1-3). W ostatnich latach wzrosło zainteresowanie możliwością wykorzystania BRS do oczyszczania ścieków zawierających metale ciężkie4—8). Wykorzystuje się tu fakt, że BRS w procesie dysymilacyjnej redukcji siarczanów wytwarzają jony siarczkowe, które reagują chemicznie z zawartymi w ścieku kationami metali ciężkich. Procesy te najogólniej opisują schematy reakcji: w których Me2+ oznacza kation metalu ciężkiego. Iloczyny rozpuszczalności siarczków wielu metali... więcej»

Badanie procesu korozji stali w cieczach jonowych zanieczyszczonych chlorkami i wodą (Krystyna Marczewska-Boczkowska)
Szybkość korozji stali niestopowej wzrasta w obecności chlorków lub wody w cieczy jonowej. W temperaturach poniżej temperatury rozkładu termicznego cieczy szybkość korozji stali wzrasta wraz z temperaturą. Jednoczesna obecność wody i chlorków (0,87% mas. Cl i 1,3% mas. wody) wywołuje wzrost gęstości prądu korozji stali i rozwój korozji wżerowej w wyniku efektu synergicznego. Obecność chlorków w cieczy jonowej przyspiesza proces rozkładu termicznego cieczy. Warstwy produktów korozji złożone ze związków korodującego metalu i produktów rozkładu termicznego cieczy jonowej ograniczają szybkość korozji. Unalloyed steel corrosion in Cl- or/and H2O-contg. 1-butyl- 3-methyl-imidazolium tetrafluoroborate (I) was studied at 500—200°C by electrochem. and gravimetric methods. The addn. of Cl- to I resulted in a decrease in its viscosity and an increase in its cond. while the addn. of H2O had an opposite effect. Both the addn. of Cl- and H2O resulted in an increase in pitting corrosion rate. The I decomp. products contributed to the corrosion acceleration. Właściwości korozyjne stali niestopowej w bezwodnych i wolnych od chlorków tetrafluoroboranach 1,3-dialkiloimidazoliowych były wcześniej przedmiotem badań1). Chlorki i woda to zanieczyszczenia często występujące w higroskopijnych tetrafluoroboranach 1,3-dialki- Politechnika Lubelska Krystyna Marczewska-Boczkowska* Badanie procesu korozji stali w cieczach jonowych zanieczyszczonych chlorkami i wodą A corrosion study of steel in chlorides and water-containing ionic liquids Dr Krystyna MARCZEWSKA-BOCZKOWSKA w roku 1977 ukończyła studia na Wydziale Matematyki, Fizyki i Chemii Uniwersytetu Marii Curie- Skłodowskiej w Lublinie, uzyskując tytuł magistra chemii. W tym samym roku podjęła pracę na Politechnice Lubelskiej, gdzie pracuje do chwili obecnej. W roku 1988 na Wydziale Chemii Politechniki Warszawskiej uzyskała stopień doktora nauk technicznych w zakresie technologii chemic... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2011-5

zeszyt-2974-przemysl-chemiczny-2011-5.html

 
W numerze m.in.:
Zastosowanie analizy mineralnej włosów w ocenie narażenia na metale pacjentów leczonych ortodontycznie (Katarzyna Chojnacka, Marcin Mikulewicz, Izabela Michalak, Agnieszka Zielińska, Paulina Wołowiec, Małgorzata Labuda)
Przedstawiono wyniki badań wpływu leczenia ortodontycznego studentów Politechniki Wrocławskiej na skład mineralny ich włosów. Celem było sprawdzenie możliwości wykorzystania włosów ludzkich jako biomarkera chronicznego narażenia na metale pacjentów podlegających leczeniu ortodontycznemu z wykorzystaniem aparatów stałych i ruchomych noszonych w przeszłości oraz obecnie. Analizie poddano 83 próbki włosów, w których techniką ICP-OES oznaczono zawartość 6 metali: Co, Cr, Cu, Fe, Ni, Ti, oraz Si. Opracowanie statystyczne otrzymanych wyników przeprowadzono, używając oprogramowania Statistica ver. 9.0. Zaobserwowano podwyższoną zawartość kobaltu we włosach osób noszących aparat ruchomy w przeszłości i osób noszących stały aparat obecnie lub nie dawniej niż 3 lata temu. Włosy osób noszących aparat ruchomy w przeszłości charakteryzowały się podwyższoną zawartością także chromu, niklu i krzemu. Statystycznie istotne różnice odnotowano dla zawartości chromu we włosach osób noszących w przeszłości aparat ruchomy w porównaniu z włosami osób nie leczonych ortodontycznie. We włosach osób noszących aparat stały w przeszłości (ponad 3 lata temu) odnotowano podwyższoną zawartość miedzi, żelaza, krzemu i tytanu. Przeprowadzone badania pokazały, że włosy ludzkie mogą być wykorzystane jako biomarker chronicznego narażenia Instytut Technologii Nieorganicznej i Nawozów Mineralnych, Politechnika Wrocławska, ul. Smoluchowskiego 25, 50-372 Wrocław, tel.: (71) 320-43-25, fax: (71) 320-34-69, e-mail: katarzyna.chojnacka@pwr.wroc.pl * Autor do korespondencji: Dr inż. Izabela MICHALAK w roku 2005 ukończyła studia na Wydziale Chemicznym Politechniki Wrocławskiej. Jest asystentem naukowo-dydaktycznym w Instytucie Technologii Nieorganicznej i Nawozów Mineralnych Politechniki Wrocławskiej - Zakład Chemii dla Rolnictwa. Specjalność - procesy biotechnologiczne. aPolitechnika Wrocławska; bAkademia Medyczna we Wrocławiu Katarzyna Chojnack aa,*, Marcin ... więcej»

Wpływ doglebowych dawek boru na zawartość tego składnika w glebie i liściach chmielu oraz na plony szyszek i zawartość alfa-kwasów (Krzysztof Zawadzkia, Czesław Szewczuk, Danuta Sugier)
W badaniach polowych prowadzonych w latach 2005-2007 oceniono wpływ zróżnicowanych dawek boru (0, 400, 2000 i 4000 g/ha) stosowanych doglebowo na zawartość tego składnika w glebie i liściach chmielu oraz na plony szyszek i zawartość w nich α-kwasów. Bor był stosowany w formie boraksu (Na2B4O7∙10H2O). B was added as Na2B4O7∙10H2O to soil (B doses up to 4000 g/ha) used for growing hop for 3 years to follow the B content both in the soil and in hop leaves. The B contents in soil and hop leaves increased with increasing the B doses and application time. The B amt. of 2000 g/ha gave the highest content of α-acids and the highest yield and quality of the hops. Bor jest najbardziej deficytowym pierwiastkiem spośród mikroelementów w glebach Polski. Według badań Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa w Puławach jego niedobory występują w 75% naszych gleb1, 3, 7). Bor jest mikroelementem niezbędnym do prawidłowego wzrostu i rozwoju, bowiem stymuluje wzrost i podział komórek4, 5, 8). Jego niedobory powodują zamieranie stożków wzrostu (wierzchołkowych części pędów i korzeni), dlatego nazywany jest "pierwiastkiem młodości". Bor pełni też ważną funkcję w tworzeniu organów generatywnych: zawiązków kwiatowych, owoców i nasion2). Przy jego niedoborze zakłócony jest proces kiełkowania pyłku i wzrost łagiewki pyłkowej5, 6). Na roślinach chmielu niedobór ten objawia się słabym wzrostem roślin, młode pędy są nienormalnie zgrubiałe, sztywne i słabo ulistnione, zaś ich wierzchołki obumierają i zasychają. W roztworze glebowym i kompleksie sorpcyjnym bor występuje w postaci kwasu borowego (H3BO3). Przez rośliny jest pobierany głównie w postaci anionu BO3 3- i przemieszczany do części nadziemnych z prądem transpiracyjnym4, 8). Duży wpływ na stopień odżywienia roślin borem wywiera nie tylko jego ogólna zawartość w glebie, ale też odczyn gleby, zawartość innych pierwiastków (zależności antagonistyczne) oraz przebieg pogody... więcej»

Kompozycja wolnych aminokwasów jako marker źródła pochodzenia miodów (Katarzyna Janiszewska, Magda Aniołowska, Maciej Howis, Piotr Nowakowski)
Zbadano zawartość wolnych aminokwasów w naturalnych miodach odmianowych, miodzie sztucznym i zafałszowanym. Zidentyfikowano 25 wolnych aminokwasów za pomocą metod chromatografii cieczowej. Całkowita ich zawartość wahała się w granicach 186,19- 921,08 mg/kg dla miodów naturalnych, wynosiła 55,70 mg/kg dla miodu zafałszowanego oraz 15,81 mg/kg dla miodu sztucznego. Dominującym aminokwasem we wszystkich miodach naturalnych była prolina, podczas gdy w miodzie sztucznym jej ilość była znikoma. Wykazano, że kompozycja wolnych aminokwasów w miodach może być dobrym wskaźnikiem ich naturalnego pochodzenia. Twenty-five free amino acids were identified and detd. in 19 natural honeys, in an adulterated honey and in an artificial one by liq. chromatog. Proline was absent in artificial honey but was the dominating amino acid in all natural honeys. The total content of free amino acids was 186.19-921.08 mg/kg in natural honeys, 55.70 mg/kg in the adulterated honey and 15.81 mg/kg in the artificial one. The composition of free amino acids in honeys may be a good indicator of their natural origin. W ostatnich latach rośnie świadomość konsumentów miodu i zaczynają oni przywiązywać dużą wagę do autentyczności tego produktu. Cena przestaje być czynnikiem decydującym o zakupie, a ważniejsze staje się potwierdzenie źródła pochodzenia miodu. Do tej pory ustalono wiele parametrów określających miody naturalne1, 2), jednak, z wyjątkiem proliny, brak jest wytycznych dotyczących składu aminokwasowego miodów. Często przeprowadza się dodatkowe badania w celu potwierdzenia roślinnego źródła pochodzenia miodu, np. analizy melisopalinologiczne (analiza ziaren pyłku w miodzie)3), badania właściwości elektrycznych4, 5), charakterystycznych markerów dla poszczególnych miodów gatunkowych (np. ... więcej»

Badania nad redukcją emisji amoniaku z pomiotu drobiowego (Henryk Górecki, Małgorzata Artmańska, Helena Górecka, Zbigniew Dobrzański, Katarzyna Chojnacka, Marzanna Barańska, Sylwia Baśladyńska)
Przedstawiono wyniki badań prowadzonych nad zmniejszeniem emisji amoniaku z pomiotu drobiowego. Aby osiągnąć zamierzony efekt, do pomiotu jako dodatki zastosowano węgiel brunatny, magnezyt oraz mineralizat powstały w wyniku procesu roztwarzania odpadów poubojowych w kwasie siarkowym. Dodatki stosowano w różnych konfiguracjach i proporcjach. Wszystkie komponenty wykazały właściwości hamujące emisję związków azotu w odniesieniu do samego pomiotu. Stopień zmniejszenia emisji związków azotu był zależny od zastosowanego dodatku oraz proporcji pomiot:dodatek. Najlepsze efekty uzyskano, stosując węgiel brunatny oraz mineralizat. Osiągnięty stopień redukcji azotu z pomiotu drobiowego sięgał nawet 70%. Zastosowanie wszystkich trzech dodatków do rozwiązania problemu związanego z nadmierną emisją amoniaku z pomiotu drobiowego uznano zatem za najlepsze rozwiązanie. Poultry litter was blended with brown coal, magnesite and a mineralizate made by slaughter waste digestion in H2SO4 to decrease the emission of N compds. (esp. NH3) during the storage for 7 and 14 days. The additives were used in proportions 1:4 to 1:5 and showed inhibitory effects. The best effects were achieved by using brown coal and the mineralizate (redn. up to 70%). Simultaneous use of all 3 additives was recommended. Prof. dr hab. inż. Henryk GÓRECKI w roku 1970 ukończył studia na Wydziale Chemicznym Politechniki Wrocławskiej. Jest kierownikiem Zakładu Chemii dla Rolnictwa w Instytucie Technologii Nieorganicznej i Nawozów Mineralnych tej uczelni. Od 2005 r. pełni funkcję wiceprzewodniczącego Rady Nauki w Ministerstwie Edukacji i Nauki, będąc jednocześnie przewodniczącym Komisji Badań na Rzecz Rozwoju Gospodarki. Specjalność - technologia nieorganiczna, technologia wytwarzania nawozów. Instytut Technologii Nieorganicznej i Nawozów Mineralnych, Wydział Chemiczny, Politechnika Wrocławska, ul. Smoluchowskiego 25, 50-372 Wrocław, tel.: (71) 320-24-86, fax: (71) 32... więcej»

Wpływ oddziaływań na granicy kauczuk-napełniacz na właściwości mechaniczne elastomeru NBR (Tomasz Pingot, Martyna Pingot, Marian Zaborski)
Podjęto próbę poprawy właściwości mechanicznych kompozytów elastomerowych napełnionych sadzą poprzez zwiększenie oddziaływania na granicy kauczuk-napełniacz. Jako związki sprzęgające zastosowano 2-winylo- 4,6-diamino-1,3,5-triazynę (WT) oraz 4‑winylopirydynę (WP). Funkcję napełniaczy spełniały dwa rodzaje sadzy: FEF N550 oraz Colour Black FW200. Oceniony został wpływ modyfikacji elastomeru na właściwości mechaniczne, straty na histerezę, gęstość sieci oraz temperaturę zeszklenia kompozytów. Ponadto zbadano charakterystykę napełniaczy oznaczając wielkość agregatów, potencjał zeta wodnych dyspersji, właściwości reologiczne zawiesin oraz liczbę olejową. (CH2=CH)2/CH2=CHCN rubber was filled with C black, N(CH2CH2OH)3 or 1-butyl-3-methylimidazolium tetrafluoroborate disperging agents and (PhMe2CO)2 in a lab. rolling mill at 40°C, modified by grafting with 4-vinyl pyridine or 2-vinyl-4,6-diamino-1,3,5-triazine at 125°C for 30 min in a lab. micromixer and then crosslinked in presence of S, mercaptobenzothiazol, ZnO and stearin at 160°C. Two C black fillers were used after studying for Bu2 phthalate adsorption capacity, aggregate size, rheolog. properties and zeta potential. The modification resulted in an improvement of mech. properties of the composite materials. The tensile strength of vulcanizates was higher when the C black was more active. Napełniacze są to ciała stałe nieorganiczne lub organiczne odznaczające się dużym stopniem rozdrobnienia, na ogół trudno rozpuszczalne w wodzie, pozwalające się łatwo i równomiernie zdyspergować w uplastycznionym kauczuku podczas mechanicznego mieszania. Z punktu widzenia wpływu na wytrzymałość na rozciąganie i rozdzieranie, odporność na ścieranie oraz sztywność napełniacze można podzielić na aktywne (wzmacniające), nieaktywne (bierne) i półaktywne (półwzmacniające). Napełniacze charakteryzują się wieloma cechami wpływającymi na ich działanie wzmacniające. Należy tu wymienić ich m... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2011-4

zeszyt-2926-przemysl-chemiczny-2011-4.html

 
W numerze m.in.:
Grafit ekspandowany jako napełniacz wzmacniający kompozyty elastomerowe (Tomasz Pingot, Martyna Pingot, Marian Zaborski)
Podjęto tematykę wzmocnienia kompozytów elastomerowych poprzez zastosowanie napełniacza o wysokim współczynniku kształtu. Jako napełniacz użyto grafit ekspandowany o rozsuniętych warstwach oraz grafit odniesienia o standardowej strukturze. Opracowano nową metodę sporządzania mieszanek przy zastosowaniu mikromieszarki laboratoryjnej. Oceniono wpływ napełniacza na kinetykę sieciowania elastomeru, właściwości mechaniczne, gęstość sieci oraz przewodnictwo elektryczne. Ponadto zbadano charakterystykę napełniaczy: wielkość cząstek, właściwości reologiczne zawiesin, liczbę olejową, analizę termiczną oraz zdjęcia SEM przełomów wulkanizatów. Expanded graphite was prepd. by heating of a com. intercalated graphite at 600°C for 15 min and used as a reinforcing filler of a com. butadiene-styrene rubber. The graphite was characterized by detn. of Bu2 phtalate absorption ability, aggregate size, thermal stability and rheolog. properties. The compounding was carried out either in a lab. rolling mill or in Brabender mixer. The highest graphite dispersion degree (aggregate size 432 nm) was achieved when poly(ethylene glycol)nonylphenyl ether was used as a surfactant. The addn. of expanded graphite resulted in a decrease of elec. resistivity but did not affect the crosslinking degree of the rubber. Napełniacze są to ciała stałe nieorganiczne lub organiczne odznaczające się dużym stopniem rozdrobnienia, na ogół trudno rozpuszczalne w wodzie, pozwalające się łatwo i równomiernie zdyspergować w uplastycznionym kauczuku podczas mechanicznego mieszania. Na działanie wzmacniające napełniaczy wpływa ich morfologia (wielkość cząstek, powierzchnia właściwa, wymiary fraktalne), zdolność do tworzenia własnej sieci, aktywność powierzchni oraz oddziaływania na granicy kauczuk-napełniacz. Nanonapełniacze można podzielić na trzy podstawowe grupy. Grupa I to cząstki, których wszystkie trzy wymiary są rzędu kilku nanometrów (np. nanokrzemionka). Grupa II t... więcej»

Polskie firmy chemiczne w Internecie
ChemBud Dębica Sp. J. ul. Krakowska 1 39-200 Dębica tel./fax: (14) 677 60 06 biuro@chembud.pl www.chembud.pl Chemco Sp. z o.o PPU ul. Kościuszki 19 83-033 Sobowidz tel.: (58) 692 21 90 do 94 fax: (58) 692 21 96 e-mail: biuro(at)chemco.pl www.chemco.pl/ Chemeko Sp. z o.o. ul. Toruńska 248 87-805 Włocławek tel.: (54) 237 35 06 fax: (54) 237 24 12 chemeko@chemeko.pl www.chemeko.pl/ Chemia Lublin S.A. ul. Chemiczna 7 20-329 Lublin t... więcej»

Polimery hybrydowe zawierające tlenki żelaza w usuwaniu arsenu z wód (Daniel Ociński, Agnieszka Ciechanowska, Elżbieta Kociołek-Balawejder)
Przedstawiono grupę sorbentów hybrydowych, otrzymywanych poprzez trwałe wprowadzenie aglomeratów tlenków żelaza do struktury organicznych kopolimerów o właściwościach kationo- i anionowymiennych. Dokonano przeglądu literatury dotyczącej badań nad syntezą hybrydowych wymieniaczy jonowych i możliwości praktycznego ich wykorzystania w procesach usuwania arsenu z wód. Omówiono wpływ budowy chemicznej i fizycznej bazowych polimerów, a także warunków syntezy na właściwości otrzymanych sorbentów. Omówiono wpływ warunków prowadzenia procesu sorpcji oraz składu uzdatnianej wody na skuteczność usuwania związków arsenu. Przedstawiono przykłady praktycznego wykorzystania omawianych sorbentów w uzdatnianiu wód oraz wskazano na istniejące niedogodności i problemy z tym związane. A review, with 68 refs., of hybrid sorbents, consisting of org. polymeric ion-exchange resins and Fe oxides dispersed within pores of the polymeric matrix, used for removal of As from aq. media. Tlenki żelaza (pochodzenia naturalnego, otrzymywane syntetycznie, a także stanowiące produkty uboczne różnych procesów) to reagenty o wielkich perspektywach aplikacyjnych, zarówno w przemyśle chemicznym, jak i w inżynierii ochrony środowiska. Tlenki żelaza stanowią podstawowy składnik tzw. materiałów hybrydowych, których nazwa związana jest z ich mieszaną, nieorganiczno-organiczną budową1). Przykładem takiego wyrobu może być farba, będąca połączeniem organicznej substancji błonotwórczej i nieorganicznego, zdyspergowanego w niej pigmentu. Zastosowanie materiałów hybrydowych determinowane jest właściwościami składników, dzięki czemu możliwe jest otrzymywanie m.in. nowoczesnych materiałów medycznych, tkanin o właściwościach dezynfekcyjnych lub sorbentów2-4). Ważną grupę tych materiałów stanowią tzw. polimery hybrydowe, w których częścią organiczną jest naturalny lub syntetyczny polimer, a nieorganiczną metal, tlenek lub wodorotlenek metalu. Poprzez wprowadzenie do str... więcej»

Liderzy technologii dla środowiska (Zbigniew Krawczyk)
Dnia 7 grudnia 2010 r. w siedzibie tygodnika Polityka odbyła się konferencja, której treść wyjaśnia podtytuł "Czy innowacyjne technologie umożliwią nam spełnienie zobowiązań środowiskowych?". Konferencja została zorganizowana przez firmę "Procesy Inwestycyjne". Znaczna jej część poświęcona była omówieniu technologii redukcji emisji gazów cieplarnianych, opracowanych w koncernie BASF, w tym wdrożonych w Zakładach Azotowych Puławy. Charakterystyczne, że jedyne w Polsce wdrożenie unijnych dyrektyw chroniących klimat dokonało się w zakładach chemicznych. Ogromna większość takich zobowiązań dotyczy energetyki, która w odróżnieniu od przemysłu chemicznego nie czuje się zagrożona i nie inwestuje własnych pieniędzy w ograniczenie emisji gazów cieplarnianych. Debatę moderował Pan Tomasz Podgajniak, Minister Środowiska w rządzie Marka Belki, a obecnie prezes spółki CDM. Pierwsza sesja definiowała związane z dyrektywami unijnymi potrzeby polskiej gospodarki. Zaczęła ją Pani Małgorzata Typko, zastępca dyrektora Departamentu Instrumentów Środowiskowych Ministerstwa Środowiska, członkini Technicznej Grupy Roboczej Europejskiego Biura IPPC, nominowana 20 grudnia 2010 r. do Rady Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. Omówiła ona konsekwencje wdrożenia Dyrektywy IED. Jest to nowe wydanie znanej już dyrektywy IPPC, obowiązującej w Unii od 1997 r. i zastępującej przejściowo dyrektywę IPPC (zintegrowane zezwolenia środowiskowe), której wdrażanie przebiega zbyt wolno (w wielu krajach zintegrowane zezwolenia otrzymała tylko połowa firm, mimo że minęły już wszystkie okresy derogacji) i często niezgodnie z intencjami prawodawcy. Mimo upływu 15 lat od uchwalenia dyrektywy IPPC, nie opracowano kompletu parametrów "najlepszych dostępnych technologii" BAT (best available technique). Dyrektywa IED ujednoznacznia BAT i sposób opracowywania danych odniesienia (BREF) a także zmniejsza dowolność w dostosowywaniu BREF do konkretnych instalacji prz... więcej»

Badania wpływu organicznej cieczy i zagęszczacza na właściwości wodnych dyspersji plastizolu poli(chlorku winylu) (Edwin Makarewicz, Iwona Dobiała)
Przedstawiono wyniki badań wpływu środka powierzchniowo czynnego (SPC), cieczy organicznej i zagęszczacza na zmianę struktury wewnętrznej wodnej dyspersji plastizolu poli(chlorku winylu) (PVC). Szczególną uwagę zwrócono na wpływ takich cieczy organicznych, jak ksylen, octan n-butylu, butanol i cykloheksanon oraz zagęszczaczy, takich jak wodorozcieńczalny oligomer poliuretanowy, poli(alkohol winylowy) i sól sodowa karboksymetylocelulozy. Uwzględniono warunki zewnętrzne (temperatura). Za pomocą badań reologicznych umożliwiających wyznaczenie maksymalnej lepkości, współczynnika pseudoplastyczności i energii aktywacji lepkiego płynięcia analizowano zmiany w strukturze układu, a w szczególności zjawisko inwersji fazowej. The effect of surfactants, org. liqs. (Me2C6H4, BuOAc, cyclohexanone) and thickeners (H2O-sol. polyurethanes, poly(vinyl alc.), Na-CM cellulose) on the structure of aq. dispersions of PVC plastisols was studied. The effect of temp. was also detd. Max. viscosity, pseudoplasticity factor and activation energy of viscous flow were established in rheolog. tests. The phase inversion phenomenon was obsd. Jednym z podstawowych kierunków rozwoju współczesnego przemysłu farb i lakierów jest dążenie do zmniejszenia lub całkowitego wyeliminowania organicznych rozpuszczalników oraz rozcieńczalników z materiału malarskiego i zastąpienie ich wodą. Farby wodne są liofobowymi układami dyspersyjnymi, w zasadzie niestabilnymi. Ich skłonność do rozdziału na makrofazy wynika z obecności pigmentów oraz napełniaczy i jest spowodowana siłami ciężkości prowadzącymi do ich osiadania. W celu nadania cząstkom stabilności agregacyjnej niezbędne jest wytworzenie na ich powierzchni warstewek adsorpcyjnych, solwatacyjnych lub podwójnej warstwy elektrycznej. Jako stabilizatory stosowane są SPC, zdolne do adsorpcji na powierzchni rozdziału faz i obniżające energię międzyfazową. Właściwości warstewek adsorpcyjnych na cząstkach ciał stałych b... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2011-3

zeszyt-2897-przemysl-chemiczny-2011-3.html

 
W numerze m.in.:
Z prasy zagranicznej (Marian Paszkowski)
Światowy rynek metali ziem rzadkich CR Chem. Rundschau 2010, nr 12, 13.Sytuacja na światowym rynku metali ziem rzadkich, zdominowanym w ok. 97% przez Chiny, jest ostatnio pełna napięcia. Chiny bowiem - zamiast rozwijania produkcji tych metali w celu zaspokojenia stale rosnącego na nie zapotrzebowania (sięgającego w skali światowej 190 tys. t/r) - już od trzech lat systematycznie ograniczają ich eksport. Niektóre z tych metali, w tym itr, tul i terb zostały nawet obłożone całkowitym zakazem eksportu, w przypadku zaś neodymu, lantanu, ceru i europu eksport nie może przekroczyć 35 tys. t/r. W wyniku dalszych ograniczeń wprowadzonych w październiku 2009 r. kwota eksportowa tych metali na 2010 r. została ustalona na poziomie tylko 30,3 tys. t. Wydaje się, że polityka władz chińskich w tej dziedzinie zmierza do tego, aby technologie oparte na wykorzystaniu metali ziem rzadkich były w przyszłości stosowane i rozwijane przede wszystkim w Chinach. Sytuacja ta wprawia przedsiębiorców zachodnich w stan irytacji, gdyż zbyt późno zdały sobie sprawę, że wyznawana przez nich wolność handlu w świecie pozbawionym wolności jest mocno problematyczna. Inaczej reagują na to azjatyccy sąsiedzi Chin. Na przykład, japońska firma samochodowa Toyota, przy życzliwej pomocy japońskiego ministerstwa handlu i gospodarki, szybko powołała do życia konsorcjum kilku zainteresowanych firm w celu rozwoju wydobycia metali ziem rzadkich w Wietnamie i Kazachstanie. W rzeczywistości metale te nie są wcale tak rzadkie, jak to sugeruje ich nazwa. Okazuje się, że cer, itr i neodym występują w skorupie ziemskiej częściej niż ołów lub arsen, a tul, najrzadszy stabilny metal ziem rzadkich, częściej od złota lub platyny. Rzecz jednak w tym, że występują one w dużym rozproszeniu (brak własnych minerałów) i stąd wzięła się ich nazwa "rzadkie", a poza tym występują zawsze w postaci tlenków, stąd nazwa "ziemie" na oznaczenie metalicznych rud tlenkowych. Otrzymy... więcej»

PERSONALIA
Mgr Jerzy MARCINIAK dn. 31 stycznia 2011 r. został powołany przez Radę Nadzorczą ZAK SA na prezesa zarządu tej Firmy. Pan J. Marciniak jest absolwentem Wydziału Matematyki, Fizyki i Chemii Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie (1973 r.) oraz Podyplomowego Studium Menedżerskiego Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego (1994 r.). Równolegle od dn. 14 marca 2008 r. jest prezesem zarządu Zakładów Azotowych w Tarnowie-Mościcach SA w wyniku postępowania kwalifikacyjnego przeprowadzonego przez Radę Nadzorczą Spółki i zakończonego dn. 11 marca 2008 r. Jest współautorem przejęcia w październiku 2010 r. przez Azoty Tarnów SA większościowego pakietu akcji (52,62%) ZAK SA w Kędzierzynie-Koźlu oraz w I kw. 2010 r. 100% udziałów niemieckiego producenta poliamidu PA6 Firmy ATT Polymers GmbH (zdolność produkcyjna 47 tys. t PA6/r). Przez wiele lat związany z Zakładami Azotowymi w Tarnowie-Mościcach SA: w latach 1975-1983 był zatrudniony na stanowisku projektanta systemów EPD, uczestniczył w pracach proj... więcej»

Ultrafiltracyjne oczyszczanie brzeczki hodowlanej z Pseudomonas aeruginosa (Anna Witek-Krowiak, Joanna Witek, Roman Szafran, Szymon Modelski)
Zweryfikowano możliwość zastosowania ultrafiltracji do oddzielania zawiesiny bakterii Pseudomonas aeruginosa z brzeczki hodowlanej. Oddzielenie mikroorganizmów jest pierwszym krokiem w procesie oczyszczania bioproduktu, jakim jest ramnolipid. Separacja na membranach ultrafiltracyjnych o cut-off 100 kDa okazała się skuteczna i wysoce wydajna. Stosując układ krzyżowo-prądowy oraz zmieniając warunki hydrodynamiczne (prędkość przepływu, ciśnienie), można było dobrać optymalne warunki prowadzenia procesu i osiągnąć wydajności porównywalne z przepływem czystej wody. W przypadku separacji zawiesiny o stężeniu 2 g/L przy prędkości przepływu 1,5 m/s można było osiągnąć wydajność ponad 100 L/h z metra kwadratowego membrany. Pseudomonas aeruginosa bacteria was sepd. from the rhamnolipid-contg. fermentation broth by ultrafiltration through a com. polysulfone membrane (cut-off 100 kDa) under cross-flow mode conditions (up to 2 bar). At the bacteria concn. 2 g/L, the flux of the suspension 100 L/m2h was achieved. Biosurfaktanty są to związki powierzchniowo czynne o budowie amfifilowej, które powstają w czasie przemian metabolicznych niektórych szczepów bakterii i grzybów1, 2). Dzięki takiej budowie gromadzą się one na granicy faz substancji o różnej polarności, np. olej/woda lub powietrze/woda, redukując napięcie powierzchniowe i międzyfazowe oraz powodując zwiększenie pola powierzchni niemieszających się faz3). Mogą być związane z powierzchnią komórek bądź wydzielane pozakomórkowo. Biosurfaktanty są produktami ubocznymi metabolizmu mikroorganizmów. Ich biosynteza jest uzależniona od szczepu mikroorganizmu oraz takich czynników, jak źródła węgla i azotu, obecność soli, temperatura i dostępność tlenu. Biosurfaktanty stanowią dużą konkurencję dla surfaktantów syntetycznych ze względu na swe unikatowe właściwości. Są one zwykle przyjazne dla środowiska i mają wiele zalet w porównaniu z surfaktantami syntetycznymi, w tym dużą tolerancję ... więcej»

Surowce i procesy w produkcji paliw dla ogniw paliwowych (Witold Warowny, Michał Duszyński)
Przedstawiono metody pozyskiwania wodoru i innych paliw służących do bezpośredniego lub pośredniego zastosowania w ogniwach paliwowych. Omawianymi surowcami naturalnymi są gaz ziemny, hydraty metanu, ropa naftowa, węgiel, biomasa i woda. Surowcami wtórnymi są gaz syntezowy, biogaz, olej, węglowodory, etanol, glicerol i siarkowodór. Surowcami syntetycznymi są węglowodory, alkohole, eter dimetylowy i amoniak. Wśród rozpatrywanych procesów znajdują się metody termochemiczne (reforming, zgazowanie, piroliza, rozkład), biologiczne (fermentacja, pozyskanie biogazu), elektroliza, syntezy chemiczne i inne. A review, with 202 refs., covering production of H2 and fuels for direct or indirect feeding the fuel cells. Natural gas, MeH hydrate, petroleum, coal, biomass and water were considered as primary raw materials, syngas, biogas, oil, hydrocarbons, EtOH, glycerol and H2S as secondary materials, and hydrocarbons, alcohols, Me2O and NH3 as synthetic materials. Thermochem. (reforming, gasification, pyrolysis, decompn.), biolog. (fermentation, anaerobic digestion), electrolytical and chem. processes were taken into consideration. Ogniwa paliwowe wprowadzają nowe uwarunkowania wykorzystania energii w jej różnorodnym zapotrzebowaniu, przesyłaniu, ochronie środowiska, bezpieczeństwie, decentralizacji i dywersyfikacji. Przedstawione surowce i substraty (substancje do bezpośredniego lub pośredniego wykorzystania w eksploatacji ogniw paliwowych) podzielono na: (i) surowce naturalne (pierwotne), (ii) surowce wtórne, w tym odpadowe, (iii) surowce syntetyczne otrzymywane w procesach syntezy chemicznej i (iv) wodór. W skład grupy pierwszej wchodzą gaz ziemny, hydraty metanu, ropa naftowa, węgiel, biomasa i woda. Do najważniejszych surowców wtórnych zalicza się gazy z procesów termicznych (głównie gaz syntezowy), oleje pirolityczne, węglowodory, biogaz, etanol, glicerol i siarkowodór. Surowcami syntetycznymi są m.in. węglowodory, alkohole (gł... więcej»

Biosorpcja jonów Cu(II) na wybranych złożach biosorbentów. Przegląd literatury (Józef Nastaj, Małgorzata Roik)
Przedstawiono przegląd ważniejszych pozycji literaturowych dotyczących badań usuwania jonów Cu(II) z roztworów wodnych. W szczególności zaprezentowano wyniki badań teoretyczno- doświadczalnych procesu biosorpcji jonów Cu(II) na różnorodnych materiałach biologicznych (bakterie, grzyby, drożdże, algi) oraz biopolimerach (alginiany i chitozan) zwanych biosorbentami. Z przeprowadzonych badań wynika, że biopolimery ze względu na nietoksyczność, łatwą dostępność oraz niską cenę, jak również możliwość łatwej regeneracji są konkurencyjnymi materiałami do usuwania jonów miedzi w porównaniu do bakterii, grzybów, drożdży, jak również konwencjonalnych adsorbentów (węgiel aktywny, adsorbenty polimerowe i zeolity). A review with 49 refs., of processes for removal of Cu(II) ions from aq. solns. Chitosan and alginates were more efficient biosorbents than bacteria, fungi, yeasts and conventional adsorbents. Substancje szkodliwe występujące w środowisku glebowo-wodnym to pozostałości pestycydów oraz związki metali ciężkich. O ile zanieczyszczeniom powodowanym przez związki organiczne powstałe na skutek zabiegów agrotechnicznych można łatwo zapobiec, poprzez ograniczenie ich stosowania, o tyle emisja metali ciężkich jest poważniejszym problemem, gdyż pochodzi ona z różnorodnych gałęzi przemysłu (hutniczego, energetycznego i wydobywczego). Nieracjonalne stosowanie miedzi w rolnictwie może doprowadzić do nadmiernej jej koncentracji w glebach a następnie w roślinach, zwierzętach oraz w organizmie człowieka1, 2). Metale ciężkie występujące w środowisku stanowią poważny problem dla zdrowia ludzi i zwierząt. Ścieki przemysłowe, w których zawarte są metale ciężkie są istotnym zagrożeniem środowiskowym. Ze względu na ich niskie stężenia w fazie ciekłej są one bardzo trudne do usunięcia. Poprzez łatwą akumulację w glebie mogą one przeniknąć do organizmów żywych wykazując toksyczne działanie1, 3). Jednym z najbardziej toksycznych metali ciężkich jes... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2011-2

zeszyt-2869-przemysl-chemiczny-2011-2.html

 
W numerze m.in.:
Personalia
Prof. dr hab. inż. Krzysztof J. KURZYDŁOWSKI po wygraniu konkursu został powołany 20 grudnia 2010 r. na dyrektora Narodowego Centrum Badań i Rozwoju w Warszawie. Obowiązki w NCBiR objął od 1 stycznia 2011 r. Prof. K.J. Kurzydłowski ma 56 lat. Ukończył studia na Wydziale Matematyki Stosowanej i Fizyki Technicznej Politechniki Warszawskiej. Uzyskał następnie stopnie naukowe doktora i doktora habilitowanego, a w 1995 r. tytuł profesora nauk technicznych. W pracy naukowej zajmuje się inżynierią materiałową, opisywaniem struktury i modelowaniem właściwości materiałów, badaniami nad nanomateriałami, kwestią degradacji materiałów konstrukcyjnych i funkcjonalnych. Od 1993 do 1999 r. zajmował stanowisko prorektora Politechniki Warszawskiej. W latach 1999-2003 r. był dziekanem Wydziału Inżynierii Materiałowej tej uczelni, pracuje nada... więcej»

Z prasy zagranicznej
Międzynarodowe targi tworzyw sztucznych K2010 Chem. Eng. News 2010, 88, nr 46, 26 CHEManager 2010, nr 10, 17 i 19 Ostatnie międzynarodowe targi tworzyw sztucznych i kauczuku (International Trade Fair for Plastics & Rubber) jakie miały miejsce w Düsseldorfie (Niemcy) w dniach 27 października- 3 listopada ub. roku stały pod znakiem innowacji i zrównoważonego rozwoju. Wzięło w nich udział 3102 wystawców reprezentujących zarówno producentów nowych polimerów i materiałów polimerowych, jak również maszyn służących do ich przetwórstwa. Nowością, która przyciągała uwagę zwiedzających (ok. 220 tys.) był m.in. samolot napędzany wyłącznie energią słoneczną (realizowany w ramach projektu Solar Impulse), który w lecie 2010 r. dokonał 26-godzinnego przelotu i obecnie jest przygotowywany do lotów międzykontynentalnych. Konstrukcja tego samolotu o rozpiętości skrzydeł Airbusa, wadze przeciętnego samochodu i zużyciu energii mniejszej niż skutera nie byłaby możliwa bez zastosowania nowych, lekkich polimerów. Producentem ich jest m.in. uczestnicząca w projekcie Solar Impulse firma Solvay. Z materiałów produkowanych przez tę firmę wykonano ok. 6 tys. różnych części samolotu. Partnerami tego przedsięwzięcia jest również wiele innych firm chemicznych, w tym firma Bayer MaterialScience, producent materiałów, które posłużyły do konstrukcji kabiny pilota i innych części samolotu. Lekkie tworzywa polimerowe prezentowały na K2010 także takie firmy jak Rhodia, producent kompozytu termoplastycznego na podstawie nylonu, który, jej zdaniem, utoruje kompozytom drogę do większego zastosowania w konstrukcji samochodów oraz firma DuPont, producent nowych typów nylonu o wysokiej wytrzymałości i przedłużonych czasach użytkowania. Niezależnie od tego, wiele firm uczestniczących w K2010 przedstawiło swe plany dotyczącej produkcji polimerów z surowców odnawialnych. Na przykład, brazylijska firma Braskem oznajmiła, że planuje budowę zakładu służącego... więcej»

Rozwój internetowych systemów informacyjnych dotyczących jakości powietrza (Dominik Kobus)
Dokonano przeglądu przykładowych inicjatyw związanych z rozwojem systemów informacyjnych w Polsce oraz na poziomie europejskim. Istotne wydaje się zaprojektowanie i wdrożenie krajowego systemu prezentującego wiarygodne informacje oparte na wysokiej jakości badaniach monitoringowych oraz na wynikach modelowania matematycznego prowadzonego z wykorzystaniem najlepszych dostępnych obecnie technik. Ważne jest przy tym wykorzystywanie doświadczeń innych krajów, zdobytych podczas budowy i utrzymywania systemów tego typu, jak również osiągnięć wypracowanych w ramach międzynarodowych projektów badawczych. W systemach funkcjonujących w kraju na różnych poziomach mogłyby być prezentowane również elementy będące produktami tych projektów, zwłaszcza po ich przejściu w fazę operacyjną. A review of methods and systems for evaluation and publication of air quality data. Wraz z rozwojem możliwości technicznych w zakresie przetwarzania i upowszechniania danych nastąpił znaczący wzrost liczby oraz podniesienie jakości internetowych systemów prezentacji informacji o jakości powietrza. Wiele instytucji na świecie, zaangażowanych w monitoring powietrza lub prowadzących badania związane z jego jakością, korzysta z tej formy upowszechniania danych. Systemy te mają różnorodną formę i treść, czyli zakres prezentowanych informacji. Prawidłowo zaprojektowany i funkcjonujący serwis prezentacji danych o jakości powietrza może stanowić istotny element realizacji prawa społeczeństwa do informacji o jakości środowiska, które jest jednym z niezbędnych warunków społecznego udziału w ochronie środowiska. Gromadzenie, przetwarzanie i analiza danych pochodzących z monitoringu jakości powietrza następuje zarówno na poziomie lokalnym, regionalnym (wojewódzkim), krajowym, jak i międzynarodowym (Unia Europejska). Źródłem informacji wykorzystywanych na potrzeby systemów informacyjnych mogą być bazy danych gromadzące wyniki pomiarów stężeń zanieczyszczeń powietr... więcej»

Właściwości trójkomorowego mikrobiologicznego ogniwa paliwowego (Marta Gabryszewska, Krzysztof W. Szewczyk)
Badano właściwości mikrobiologicznego ogniwa paliwowego, składającego się z trzech komór: anodowej, katodowej i do dozowania pożywki. Ogniwo było zaszczepiane osadem beztlenowym świeżym i adaptowanym. Rolę katolitu spełniał roztwór zawierający K3Fe(CN)6, KH2PO4 i NaOH. Anolitem (pożywką) były roztwory glukozy. Zbadano charakterystykę elektrochemiczną ogniwa, wykorzystując cykliczną woltamperometrię, chronopotencjometrię i spektroskopowe pomiary impedancji elektrochemicznej (metoda EIS). W ogniwie uzyskano maksymalne wartości napięcia 721 mV i gęstości mocy 71,9·10-2 W/m2. Opór wewnętrzny ogniwa wynosił 3 Ω. Microbial fuel cell (MFC) consisting of 3 (anodic, cathodic and nourishment) chambers was inoculated with anaerobic fresh or adapted sludge and used for studying its properties. The catholyte consisted of K3Fe(CN)6, KH2PO4 and NaOH. The anolythe (nourishment) was a glucose soln. Electrochem. characterization of MFC was carried out by cyclic voltammetry, chronopotentiometry and spectroscopic electrochem. impedance measurements. The MFC accomplished max. values of voltage 721 mV and power d. 71,9·10-2 W/m2. The internal resistance of MFC was 3 Ω. Typowe mikrobiologiczne ogniwa paliwowe składają się z dwóch komór: komory anodowej, w której drobnoustroje utleniają substrat, i komory katodowej, w której zachodzi redukcja utleniacza. W przypadku ciągłego zasilania ogniwa substratem, mogą wystąpić kłopoty związane z wymywaniem drobnoustrojów z komory anodowej. Można tego uniknąć, unieruchamiając drobnoustroje na powierzchni granulowanego złoża. Innym rozwiązaniem jest wykorzystanie membrany półprzepuszczalnej do dostarczania substratu do komory anodowej. W takim przypadku w ogniwie pojawia się dodatkowa komora, do której doprowadzana jest pożywka. Membrana oddzielająca komorę z pożywką od komory anodowej ułatwia prowadzenie procesu ciągłego. Jednocześnie membrana wprowadza do układu dodatkowe opory tran... więcej»

Wybrane zgłoszenia patentowe z dziedziny chemii
Zgł. nr 388025; B22F 9/18 POLITECHNIKA ŚLĄSKA, Gliwice Dzido G., Jarzębski A. Sposób otrzymywania zawiesin cząstek srebra o rozdrobnieniu submikronowym Sposób otrzymywania zawiesin cząstek srebra o rozmiarach submikronowych polega na wykorzystaniu ciepła wytworzonego w wyniku działania pola ultradźwiękowego do prowadzenia reakcji redukcji soli srebra przez alkohole wielowodorotlenowe. Roztwór octanu srebra lub azotanu srebra o stężeniu 0,001-0,2% mas. (w przeliczeniu na Ag) w alkoholu wielowodorotlenowym, korzystnie glikolu etylenowym, propylenowym, glicerynie, glikolu polietylenowym wraz z substancją stabilizującą PVP (poliwinylopirolidon), korzystnie o zawartości mol Ag: mol PVP od 1:5 do 1:20 jest poddawany działaniu pola ultradźwiękowego o natężeniu 0,2-0,5 W/mL, aż do osiągnięcia temp. od 50 do 90°C przez ok. 30-60 min. (2 zastrzeżenia) Zgł. nr 388078; C01B 21/38 ZAKŁADY CHEMICZNE ZŁOTNIKI SPÓŁKA AKCYJNA, Wrocław Englander J., Świtluk W., Kudyba H., Stano A., Pułaczewski G. Sposób wytwarzania polimetalicznych azotanów Wytwarzane azotany polimetaliczne znajdują zastosowanie w procesie dezodoryzacji ścieków komunalnych i przemysłowych, a sposób ich wytwarzania charakteryzuje się tym, że prowadzi się ciągły przeciwprądowy proces, w którym mieszaninę świeżo wytrąconych polimetalicznych wodorotlenków poddaje się działaniu kwasu azotowego o stężeniu z zakresu 30-80% w temp. 30-100°C. Świeżo wytrącone wodorotlenki polimetaliczne otrzymuje się przez trawienie minerałów w kwasach nieorganicznych. (4 zastrzeżenia) Zgł. nr 388110; C01B 39/00 ZACHODNIOPOMORSKI UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNY W SZCZECINIE, Szczecin Milchert E., Wróblewska A., Fajdek A. Sposób otrzymywania tytanowego zeolitu o strukturze MWW Sposób otrzymywania tytanowego zeolitu o strukturze MWW wg wynalazku polega na otrzymaniu homogenicznego żelu z połączenia roztworu koloidalnej krzemionki, kwasu borowego w wodzie dejonizowanej z hydrolizatem... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2011-1

zeszyt-2843-przemysl-chemiczny-2011-1.html

 
W numerze m.in.:
Anionity akrylowe modyfikowane SPADNS jako jonity chelatujące do zagęszczania jonów metali (Magdalena Greluk, Zbigniew Hubicki)
Zbadano możliwość zastosowania kwasu p-fenyloazosulfontropowego SPADNS w procesie modyfikacji anionitów akrylowych: słabo zasadowego Amberlitu IRA-67 o strukturze żelowej oraz mocno zasadowego anionitu IRA-958 o strukturze makroporowatej, celem uzyskania wymieniaczy selektywnych w stosunku do jonów Cu(II), Co(II) oraz Ni(II). Two com. acrylate anion exchange resins were modified by complexing with p-phenylazosulfonotropic acid and used for sorption of Cu(II), Ni(II) and Co(II) ions from aq. solns. under static conditions. The strongly basic resin adsorbed more dye than the weak basic one (795,52 and 23,43 mg/g, resp.). The modification resulted in increasing the sorption capacity during the sorption of Cu(II) ions only. Dokładne oznaczenie zawartości jonów metali, zwłaszcza występujących w próbce w śladowych ilościach, jest jednym z najtrudniejszych i najbardziej skomplikowanych analitycznych zadań, ponieważ wymaga dużej dokładności oraz wysokiej czułości analizy. Często bezpośrednie oznaczenie śladowych ilości jonów metali w różnych próbkach środowiskowych, takich jak ścieki lub próbki biologiczne, za pomocą metod analizy instrumentalnej jest niemożliwe z powodu występowania efektu matrycy oraz zbyt niskiej zawartości jonów metali w badanej próbce. Dlatego pojawia się konieczność zagęszczania, jak i rozdzielania jonów metali w roztworze, by oznaczenie badanego jonu metalu uczynić możliwym. W tym celu stosowanych jest wiele analitycznych technik, takich jak ekstrakcja ciecz-ciecz, metody strąceniowe, destylacja, sublimacja, parowanie, adsorpcja oraz wymiana jonowa. Spośród wszystkich wymienionych metod ta ostatnia wykazuje największe zalety i z powodzeniem jest stosowana w analizie śladów1). Rozwój metody wymiany jonowej oraz olbrzymi zakres możliwości jej zastosowania nastąpił z chwilą wynalezienia i wprowadzenia nowoczesnych jonitów nieorganicznych oraz organicznych o odpowiednich właściwościach fizykochemicznych. Prace ... więcej»

Ocena stabilności katalizatorów niklowych dla reaktora typu GHR (Tadeusz Borowiecki, Kazimierz Stołecki, Monika Pańczyk, Andrzej Gołębiowski, Janusz Ryczkowski)
Przedstawiono wpływ wysokotemperaturowej obróbki na aktywność badanych układów katalitycznych (Ni/α-Al2O3 i Ni/γ-Al2O3-La), tak aby na podstawie uzyskanych wyników zaproponować najkorzystniejsze składy tych katalizatorów dla reaktorów typu GHR (gas-heated reformer). Oceniono fizykochemiczne właściwości próbek (wielkość powierzchni ogólnej, wielkość powierzchni aktywnej, wielkość krystalitów niklu, aktywność masy katalitycznej, odporność na zawęglanie, morfologia depozytów węglowych). Pomiary przeprowadzono na próbkach świeżych i poddanych wysokotemperaturowej obróbce symulującej pracę w warunkach procesu. Zaproponowano składy katalizatorów o dobrych właściwościach, przeznaczonych do przerobu gazu nie zawierającego węglowodorów nienasyconych. Six Al2O3-supported optionally La-doped Ni catalyst were prepd. and used for steam reforming MeH at 400-500°C and MeH/H2 and H2O/MeH ratios 1:1 and 3:1, resp. The catalysts were studied for sp. surface and catalytic activity (coke deposition) under reforming conditions. The catalysts contg. 14-18% of Ni were recommended for practical use. Znaczenie gazów syntezowych w technologii chemicznej stale rośnie1, 2), pomimo tego, że ich otrzymywanie jest energochłonne i kosztowne. Współcześnie najważniejszymi surowcami do otrzymywania gazów syntezowych są gazy ziemne, węgiel oraz ciężkie półprodukty i pozostałości z przerobu ropy naftowej. Duże nadzieje wiąże się z rozwojem technik zgazowania węgla zintegrowanych z wytwarzaniem energii elektrycznej i produktów chemicznych IGCC (integrated gasification combined cycle)3). Gazy ze zgazowania średniotemperaturowego, hydrozgazowania i gaz koksowniczy zawierają metan. Gaz koksowniczy może zawierać również węglowodory nienasycone4, 5). Przed wykorzystaniem takich gazów do syntez chemicznych (metanol, paliwa) konieczna jest korekta jego składu przez reforming metanu z parą wodną. Oba procesy reformingu są kosztowne, dlatego stale trwają pra... więcej»

VI Targi Wiedzy Technologicznej (Zofia Machowska)
W dniach 14 i 15 października 2010 r. w Hotelu Mercure w Opolu, na Targach Wiedzy Technologicznej zorganizowanych przez Instytut Ciężkiej Syntezy Organicznej w Kędzierzynie-Koźlu, spotkali się przedsiębiorcy i pracownicy jednostek naukowych z terenu Województwa Opolskiego, beneficjenci projektu Platforma Innowacji Technologicznej Regionu Opolszczyzny III, współfinansowanego przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Zebranych powitała Pani mgr Maria Majchrzak, zastępca dyrektora ds. komercjalizacji badań ICSO. Następnie Pan dr Andrzej Krueger, dyrektor ICSO, powitał przedstawiciela władz regionu Pana Józefa Sebestę, marszałka województwa opolskiego, Panią prof. dr hab. inż. Krystynę Czaję, JM Rektora Uniwersytetu Opolskiego, przedstawicieli jednostek naukowych, przedstawicieli przemysłu, w tym szczególnie liczną reprezentację ZAK SA z Panem Krzysztofem Zuzańskim, dyrektorem ds. strategii i rozwoju na czele, uczestników Targów i sympatyków projektu PITRO, a także przedstawicieli mediów i redaktorów czasopism. Za objęcie patronatu honorowego nad Targami Pan Dyrektor podziękował Wojewodzie Opolskiemu, Marszałkowi Województwa Opolskiego, Ministerstwu Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Ministerstwu Rozwoju Regionalnego, Polskiej Izbie Przemysłu Chemicznego i Urzędowi Patentowemu RP. W swej wypowiedzi podkreślił, że głównym celem Projektu PITRO jest rozwój współpracy i wymiany informacji między sferą nauki i przedsiębiorstwami w zakresie innowacji i transferu technologii. Targi są specyficzną imprezą ponieważ oferty kierowane są w obydwie strony, a najważniejsze jest dobre zrozumienie wzajemnych potrzeb i oczekiwań. Projekt jest skierowany głównie do branży chemicznej, co wynika z profilu działalności ICSO Blachownia. Projekt zakłada utworzenie wzajemnej wielopłaszczyznowej sieci współpracy i synergii między przedsiębiorstwami a jednostkami naukowymi na poziomie regionu. Projekt jest realizowany ... więcej»

Komputerowe projektowanie wieloetapowych syntez organicznych - stan aktualny i kierunki rozwoju
Wykorzystanie narzędzi do komputerowego wspomagania projektowania wieloetapowych dróg syntez CAOS (computer-assisted organic synthesis) ma coraz większe znaczenie w procesie wprowadzania nowych technologii i produktów, szczególnie farmaceutyków, agrochemikaliów oraz produktów i półproduktów o wysokim stopniu przetworzenia. Przedstawiono nowe metodologie i narzędzia komputerowe CAOS, wykorzystywane na etapie poszukiwania koncepcji (strategii) syntezy, dokonywania wyboru wyjściowych substratów oraz odpowiednich reakcji, modelowania ich przebiegu i przewidywania ewentualnych produktów ubocznych, a także oceny, porównywania i rankingu zaplanowanych dróg syntezy. Zwrócono uwagę na biomimetyczne (wzorowane na biotransformacjach) strategie planowania syntez, w których wykorzystuje się przemiany następcze, takie jak domino, tandem lub MCR (multicomponent reactions), niewymagające izolowania produktów pośrednich (one-pot) i pozwalające w minimalnej liczbie etapów uzyskać produkt o dużej złożoności strukturalnej. Zasygnalizowano nowe podejście CAOS, łączące przeciwstawne dotychczas rozwiązania: model matematyczny chemii z koncepcją retrosyntezy Coreya oraz wnioskowanie wsteczne (backward) z wnioskowaniem w przód (forward). An overview, with 49 refs., of basic concepts and computer- based tools in org. synthesis design used to generate the synthesis tree and search for new multi-step synthetic pathways, reaction steps and conditions, to select the starting materials and to predict possible by-products. In particular, the methods based on biomimetic-type transformations (domino, tandem, multicomponent reactions) were recommended for selection of the shortest multistep sequence (min. no. of reaction steps) starting from simple substrates in a one-pot procedure. Poszukiwanie i opracowywanie nowych, wyrafinowanych dróg syntezy związków chemicznych stanowi stałe wyzwanie w świetle dokonujących się zmian w produkcji chemicznej (te... więcej»

Wybrane zgłoszenia patentowe z dziedziny chemii (Mirosława Koperska)
Zgł. nr 387833; B04C 5/10 POLITECHNIKA ŚLĄSKA, Gliwice Kubica R., Mokrosz W., Szlęk A. Sposób i urządzenie do odpylania gazu zwłaszcza z pyłów drobnych Sposób odpylania gazu z jednoczesnym wykorzystaniem kilku mechanizmów separacji z gazu cząstek aerozolu, w tym pola sił odśrodkowych, bezwładności i elektrostatycznego, polega na tym, że gaz tłoczy się przez zakrzywiony kanał, o zewnętrznej ścianie stanowiącej układ koncentrycznie rozmieszczonych, pionowych żaluzji, z regulowanym prześwitem, na powierzchni których tworzą się dodatkowe siły lokalizujące cząstki i następuje odsysanie części oczyszczanego gazu o zwiększonej zawartości cząstek separowanego aerozolu, po czym odsysany gaz zawraca się na wlot zapylonego gazu lub zawraca się do instalacji spalania, przez warstwę paliwa, które wprowadza się do komory spalania i następuje filtracja gazu na złożu paliwa. Urządzenie do odśrodkowego odpylania gazu charakteryzuje się tym, że w kanale stanowiącym przestrzeń separacyjną rozmieszczone są koncentrycznie, pionowe żaluzje (1) o regulowanym prześwicie. (5 zastrzeżeń) Zgł. nr 387892; C01B 25/41 POLITECHNIKA KRAKOWSKA im. TADEUSZA KOŚCIUSZKI, Kraków Kowalski Z., Pawłowska-Kozińska D., Kijkowska R., Wzorek Z. Sposób wytwarzania pirofosforanu sodu i trójpolifosforanu sodu Sposób wytwarzania pirofosforanu sodu i trójpolifosforanu sodu, polega na tym, że wyjściowy roztwór ortofosforanów o stosunku molowym Na/P od 1,4 do 2, a korzystnie 1,6 do 1,8 i stężeniu korzystnie 20-22% (m/m) P2O5, poddaje się odparowaniu do stężenia korzystnie 28% (m/m) P2O5, najlepiej w temperaturze podwyższonej, korzystnie 80-90°C lub poddaje się schładzaniu do temperatury niższej od temperatury otoczenia, korzystnie co najmniej o 10°C, lecz nie niższej niż -5°C, po czym oddziela pierwszego rodzaju kryształy uwodnionych ortofosforanów dwusodowych, oddzielone kryształy gromadzi do wykorzystania w kolejnych etapach procesu, zaś pierwszy przesącz po... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

Czasowy dostęp

zegar Wykup czasowy dostęp do tego czasopisma.
Zobacz szczegóły»