Twój ProfilKliknij, aby zalogować »
Jesteś odbiorcą prenumeraty plus
w wersji papierowej?
Oferujemy Ci dostęp do archiwalnych zeszytów prenumerowanych czasopism w wersji elektronicznej
AKTYWACJA DOSTĘPU! »
Twój koszyk
|
| Twój koszyk jest pusty |
BĄDŹ NA BIEŻĄCO -
Zamów newsletter!
r e k l a m a
ELEKTRONIKA, ENERGETYKA, ELEKTROTECHNIKA »WIADOMOŚCI ELEKTROTECHNICZNE
(ang. ELECTROTECHNICAL NEWS)
Czasopismo Stowarzyszenia Elektryków Polskich (SEP)
rok powstania: 1933
Miesięcznik
Czasopismo dofinansowane w 2010 r. przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
Tematyka:Artykuły przeglądowe, problemowe i dyskusyjne (ze szczególnym zwróceniem uwagi na aspekty praktyczne) ze wszystkich podstawowych działów współczesnej elektrotechniki silnoprądowej: akumulatory i ogniwa, aparaty i urządzenia, automaty... więcej »
Artykuły naukowe zamieszczane w czasopiśmie są recenzowane.
r e k l a m a
Prenumerata
2011-12
|
 DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma W numerze m.in.: |
XLIII Międzyuczelniana Konferencja Metrologów
(Jarosław Makal)
W dniach 21-23 września 2011 r. w Białymstoku odbyła się XLIII
Międzyuczelniana Konferencja Metrologów zorganizowana przez
Wydział Elektryczny Politechniki Białostockiej. Patronat nad konferencją
objęli: mgr inż. Janina Maria Popowska - Prezes Głównego
Urzędu Miar w Warszawie, prof. Tadeusz Citko - rektor Politechniki
Białostockiej oraz Komisja Metrologii Oddziału Polskiej Akademii
Nauk w Katowicach.
Konferencja ta jest jedną z najstarszych organizowanych w Polsce.
Każdego roku, od 42 lat, kolejna uczelnia wyższa przyjmuje na
siebie obowiązki gospodarza spotkań młodych naukowców - metrologów
z doświadczonymi profesorami. Politechnika Białostocka
była nim ostatnio w 1999 r. (XXI MKM). Do...
więcej»
Zużycie energii elektrycznej w nowoczesnym gospodarstwie domowym
(Jakub Kaźmierczak, Jacek Paś)
Energia elektryczna jest nowoczesnym, uniwersalnym i wygodnym
w użytkowaniu nośnikiem energii. Niestety nie jest tanim medium. Biorąc
pod uwagę ostatnią dekadę, zużycie energii elektrycznej w przeciętnym
gospodarstwie domowym w Polsce wzrosło o ok. 40%. Głównym
powodem jest zwiększenie liczby urządzeń elektrycznych wykorzystywanych
w domach do codziennego użytku (rys. 1).O tym, że lodówko-zamrażarka, włączony
niemal cały dzień telewizor i komputer,
kuchenka elektryczna, czajnik elektryczny
czy codzienne używanie zmywarki i pralki
pochłania najwięcej energii spośród domowych
odbiorników elektrycznych dzisiaj
wiedzą już niemal wszyscy. W celu
zmniejszenia zużycia energii elektrycznej
(zwłaszcza w kontekście coraz większej
dbałości o ekosystem) produkuje się coraz
nowocześniejsze urządzenia codziennego
użytku, pobierające relatywnie mniej
prądu (o znacznie wyższej efektywności
energetycznej), tradycyjne żarówki żarowe
(wykorzystujące tylko 6% energii na światło) zastępuje się energooszczędnymi
świetlówkami kompaktowymi, itp. Wydaje się wiele
zaleceń dotyczących odpowiedniego użytkowania tych wielkich
pożeraczy energii elektrycznej, tak aby w jak największym stopniu
zminimalizować koszty ich eksploatacji.
Niestety w naszych domach jest duża grupa urządzeń, która z racji
małych gabarytów, niewielkiego chwilowego poboru mocy czy
małej częstotliwości działania jest przez nas niedostrzegana. Jednak
wraz z rozwojem techniki tych drobnych, małych urządzeń
w naszych domach stale przybywa i rośnie niestety również ilość
zużywanej przez nie energii. W ostatnim czasie wg wielu źródeł
[1, 2], pobór prądu przez te urządzenia sięga 10-15% całkowitego
zużycia w przeciętnym gospodarstwie domowym (rys. 2).
Rok LXXIX 2011 nr 12 19
ANALIZY - BADANIA - PRZEGLĄDY
znamionowej ale także do czasu użytkowania. Dlatego w związku
z dużą częstotliwością ich wykorzystywania w znaczącym stopniu
decydują o całkowitym poborze prądu. Na...
więcej»
Warystorowe ograniczniki przepięć w obwodach pojemnościowych z łącznikami próżniowym
(Joanna Budzisz, Zbigniew Wróblewski)
Analiza zjawisk łączeniowych występujących przy komutacji
obwodów pojemnościowych łącznikami próżniowymi
wykazuje, że jedną z głównych przyczyn powstawania niebezpiecznych
przepięć oraz przetężeń prądowych może być
sam łącznik próżniowy. Wartość generowanych przez łącznik
próżniowy przepięć zależy od specyficznych dla tego rodzaju
łączników mechanizmów ich powstawania: naturalnego ucinania
prądu, wymuszonego (wirtualnego) ucinania prądu,
eskalacji napięcia powrotnego oraz zapłonów późnych (pojedynczych
lub wielokrotnych, jedno- lub wielobiegunowych).
Wystąpienie danego mechanizmu przepięć zależy od właściwości
łącznika próżniowego, a zwłaszcza od prądu ucięcia, charakterystyk
wzrostu wytrzymałości połukowej i zdolności gaszenia łuków prądu
wielkiej częstotliwości, a także od parametrów i konfiguracji wyłączanego
obwodu charakteryzowanego impedancją falową [9]. Nadmierne
przepięcia oraz przetężenia prądowe pojawiają się zwłaszcza
przy wyłączeniach baterii kondensatorów, podczas których występują
w łączniku próżniowym wielokrotne ponowne zapłony łuku. Zapłony
takie powstają, gdy w czasie otwierania się łącznika przejściowe napięcie
powrotne na jego stykach przekroczy chwilową wytrzymałość
na przebicie powiększającej się przerwy zestykowej. Prąd wyrównawczy
o dużej częstotliwości towarzyszący tym zapłonom może zostać
zgaszony przy pierwszym lub kolejnym swym przejściu przez zero.
Większy odstęp, który w międzyczasie osiągnęły styki otwierającego
się łącznika i odpowiadająca mu większa wytrzymałość na przebicie
powoduje, że następny zapłon może wystąpić przy wyższej wartości
napięcia powrotnego na stykach. Przepływ wywołanego nim prądu
wyrównawczego zostaje ponownie przerwany w podany sposób.
Zjawisko to może powtarzać się kilka razy. Powtarzające się zapłony
kończą się, kiedy napięcie na stykach otwierającego się łącznika jest
mniejsze od wytrzymałości elektrycznej przerwy zestykowej.
Wynikające z tego przepięcia, odpowiadające ...
więcej»
Początki rozwoju zabezpieczeń częstotliwościowych
Schossig W.: Protection History: Frequency
Protection. PAC 1/2011. Opracował - Piotr
Olszowiec.Częstotliwość napięcia jest najważniejszym
- obok napięcia - parametrem sieci elektroenergetycznej.
Od częstotliwości bezpośrednio
zależy prędkość obrotowa silników elektrycznych,
a tym samym napędzanych przez
nie maszyn. Spadek prędkości wirowania
takich maszyn jak pompy i wentylatory wywołuje
wyraźne zmniejszenie ich wydajności.
Odchylenie częstotliwości od jej wartości
znamionowej generatorów synchronicznych,
zaprojektowanych do pracy w wąskim przedziale
prędkości wirowania prowadzi do
przyspieszonego zużycia a nawet uszkod...
więcej»
KONFERENCJE - SPOTKANIA - WYDARZENIA
Jubileusz firmy Danfoss
30 września br. na torze wyścigów konnych na warszawskim Służewcu
firma Danfoss świętowała 20 lat obecności na rynku polskim. Zwieńczeniem
długoletniej działalności i konsekwencją nowej globalnej strategii
firmy jest połączenie dwóch, dotychczas działających niezależnie spółek
należących do grupy Danfoss, tj. Danfoss Sp. z o.o. z siedzibą w Grodzisku
Mazowieckim i Danfoss LPM Sp. z o.o. z siedzibą w Tuchomiu.
Podczas gali jubileuszowej prezes Danfoss Sp. z o.o. Adam Jędrzejczak
przedstawił dotychczasowe osiągnięcia firmy oraz oficjalnie zainaugurował
istnienie podmiotu o nazwie Danfoss Polska Sp. z o.o. Przedstawiając dokonania,
prezes podkreślił, iż firma Danfoss jest wyróżniana jako najlepszy
pracodawca regionu, a ostatnio została również uhonorowana zaszczytnym
trzecim miejscem w rankingu firm odpowiedzialnych społecznie. Działając
według maksymy założyciela grupy Madsa Clausena "jakość tworzy
jakość", Danfoss pilnuje, by środowisko pracy, w którym powstają najwyższej
jakości produkty, było dostosowane do wysokich norm i standardów.
Prezes podziękował także pracownikom (w chwili obecnej Danfoss zatrudnia
w Polsce ponad 1200 osób) za ich zaangażowanie.
Część oficjalną obchodów swoimi wystąpieniami uświetnili m.in. syn
założyciela grupy Danfoss - Jørgen M. Clausen, prezes grupy Danfoss
- Niels B. Christiansen, przedstawiciel polskiego rządu - wiceminister
gospodarki - Maciej Kaliski, ambasador Danii - Thomas Møller oraz
burmistrz Grodziska Mazowieckiego - Grzegorz Benedykciński. Kolejno
wspominali początki istnienia firmy w Polsce (jednej z pierwszych
firm zagranicznych na rynku polskim po transformacji ustrojowej), decyzje,
w których podejmowaniu brali udział, analizowali kolejne etapy
rozszerzania działalności, gratulowali sukcesu oraz życzyli kolejnych.
Zespół pracujący na sukces grupy Danfoss
Po zakończeniu części oficjalnej zaproszono zgromadzonych na część
rozrywkową. Atrakcją dla gości ...
więcej»
Zobacz wszystkie publikacje » |
|
2011-11
|
DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma W numerze m.in.: |
|
Kompaktowy sterownik programowalny z panelem dotykowym
(Łukasz Folta, Mirosław Chmiel, Jan Mocha)
W artykule przedstawiono prototypową konstrukcję sterownika
programowalnego współpracującego z panelem operatorskim
MT-505 TV. Urządzenie realizuje podstawowe zadania stawiane
nanosterownikom oraz komunikuje się z panelem, wykorzystując
protokół komunikacyjny Modbus, dzięki czemu możliwa jest
prosta modyfikacja programu pracy sterownika. Zastosowane
rozwiązania sprawiają, że prototyp urządzenia można w prosty
sposób rozbudowywać i zwiększać jego możliwości.
Jedną z najbardziej znanych grup układów sterowania są programowalne
sterowniki PLC (Programmable Logic Controller), które
w przypadku konieczności wprowadzenia zmian w realizowanym
algorytmie sterowania najczęściej nie wymagają zmian sprzętowych,
a jedynie stosunkowo prostego przeprogramowania.
Wydawać by się mogło, że sterowniki programowalne wykorzystywane
są jedynie do sterowania w zaawansowanych procesach
przemysłowych, jednak - pomimo ciągłego rozszerzania możliwości
nowych konstrukcji sterowników - według ekspertów, zapotrzebowanie
na stosunkowo proste i małe sterowniki PLC będzie ciągle
wzrastać. Świadczy o tym fakt, iż inżynierowie tworzący systemy
sterowania wykorzystują przede wszystkim cyfrowe układy wejścia/
wyjścia, natomiast znikomą liczbę wejść/wyjść analogowych [1].
Użytkownik od systemu sterowania oczekuje przede wszystkim
dostarczenia zestawu podstawowych funkcji, niezawodności, prostoty
obsługi i programowania - możliwej również dla osób nie
mających wykształcenia specjalistycznego. Pozwala to zredukować
koszty obsługi sterownika, a w efekcie zwiększa konkurencyjność
danego wyrobu na rynku. Ważnym aspektem jest również elastyczność
oraz wizualizacja wyników pracy i stanu urządzenia.
Elastyczność realizowana przez prostą zmianę oprogramowania
stwarza możliwość zmiany trybów pracy urządzenia bez ponoszenia
nakładów na ponowną realizację projektu. Możliwe staje się korygowanie
błędów lub dostosowanie działania urządzeń już wdrożonych,
w zależności od indy...
więcej»
Hamownie elektryczne stosowane w dydaktycznych laboratoriach napędów i maszyn elektrycznych
(Jarosław Werdoni)
W artykule przedstawiono wybrane problemy związane
z obciążaniem badanych maszyn elektrycznych wykorzystywanych
w dydaktycznych laboratoriach napędów i maszyn
elektrycznych. Przedstawiono również przykład hamowni
elektrycznej wykorzystującej przekształtnik energoelektroniczny
SIMOREG DC-MASTER 6RA70. Układy obciążające
(hamownie) są wykorzystywane w różnych obszarach
techniki i służą do wyznaczania charakterystyk eksploatacyjnych
różnego rodzaju silników (spalinowych, elektrycznych,
pneumatycznych, hydraulicznych) czy układów napędowych
z wykorzystaniem tych silników. Układy te pozwalają wytwarzać
zadany obrotowy moment mechaniczny. Pożądane jest,
aby hamownie pozwalały mierzyć bądź odtwarzać wytwarzany
moment mechaniczny przy jednoczesnym zapewnieniu
pomiaru prędkości obrotowej.
Jednym z obszarów zastosowań układów obciążających są hamownie
silnikowe a także podwoziowe, służące do badania właściwości
trakcyjnych pojazdów mechanicznych. Innym obszarem
zastosowań są hamownie stosowane w laboratoriach badawczych
i dydaktycznych elektrycznych układów napędowych i te zagadnienia
zostaną omówione w artykule.
Przykłady hamowni stosowanych w laboratoriach napędu
elektrycznego
W badawczych czy dydaktycznych laboratoriach maszyn elektrycznych,
napędów elektrycznych oraz automatyki napędu elektrycznego
w charakterze hamowni najczęściej były (a czasami nadal
są) wykorzystywane:
- hamulce cierne,
- hamulce w postaci prądnicy obcowzbudnej prądu stałego obciążonej
rezystorami,
- hamulce wiroprądowe,
- hamulce z wykorzystaniem prądnicy obcowzbudnej prądu stałego
oraz zwrotem energii do sieci zasilającej (układy elektromaszynowe
lub energoelektroniczne),
- hamulce z wykorzystaniem prądnicy prądu przemiennego (asynchronicznej
lub synchronicznej) oraz zwrotem energii do sieci zasilającej
(układy energoelektroniczne).
Powyższe rozwiązania pozwalają zmieniać moment obciążenia
na wale badanego układu napędowego. Niektóre z tych rozwiązań
...
więcej»
Konsekwencje związane ze zwiększeniem naprężenia w przewodach linii średniego napięcia 15 kV z przęsłami płaskimi, spowodowane wymianą izolatora w łańcuchu odciągowym o mniejszej długości montażowej
(Józef Jacek Zawodniak)
W przypadku nowo projektowanych lub remontowanych
linii energetycznych projektant, opracowując dokumentację
techniczną - zgodnie ze swoją wiedzą techniczną,
wykorzystując albumy typizacyjne - dokonuje wyboru
izolatorów, typu i przekroju przewodu oraz jego wartości
naprężenia.
Odpowiedni dobór naprężenia przewodu w nowo projektowanych
liniach napowietrznych nie powinien stwarzać dużych problemów
projektantom oraz wykonawcy w czasie montażu przewodów. Jak
zmienia się naprężenie przewodu typu AFL-6 50 mm2 w zależności
od temperatury, podano w tabeli I [1-8]. Na etapie budowy linii,
niezależnie od zastosowanego izolatora (jego długości), naprężenie
można jeszcze wyregulować, zmieniając rzeczywistą długość przewodu
w przęśle.
Takiego komfortu nie ma już w eksploatowanych liniach napowietrznych.
Dlatego bardzo ciekawym zagadnieniem jest, jakie
zmiany powstaną w naciągach przewodów linii, jeżeli istniejący
izolator zostanie wymieniony na nowy w łańcuchu odciągowym,
ale o mniejszej długości montażowej niż poprzedni. W analizie tego
problemu przydatne będzie równanie określające rzeczywistą długość
przewodu w przęśle płaskim, czyli takim, w którym przewody
są zawieszone na tej samej wysokości [5, 6, 9, 10]
gdzie:
L - rzeczywista długość przewodu w przęśle [m],
a - rozpiętość przęsła w [m],
g - współczynnik obciążenia przewodu w [MPa/m]
lub [kG/(m·mm2)],
σ - naprężenie w najniższym punkcie przewodu [MPa]
lub [kG/mm2].
Wymiana istniejącego izolatora o określonej długości na krótszy,
bez możliwości regulacji długości przewodu lub zastosowania
w łańcuchu odciągowym dodatkowych łączników, przyczyni się do
zmiany naprężenia w przewodach linii, a pośrednio - wartości sił
działających na słupy i ich uzbrojenie (poprzeczniki, zawieszenie
izolacyjne itp.) [9-11].
 

 

= + 2
2 2
24
1
σ
L a a g
Budowa łańcucha odciągowego
a możliwości regulacji przewodu...
więcej»
Projektowanie systemów diagnostyki wibracyjnej turbogeneratora
(Sławomir Wróblewski, Andrzej Bytnar, Piotr Pietrzak)
W przemyśle energetycznym diagnostyka wibracyjna zyskuje
coraz większą popularność, lecz wciąż brakuje odpowiednich
systemów wyposażonych w satysfakcjonujące
metody analizy sygnałów wibracji i gromadzenia danych
pomiarowych.
W diagnostyce wibracyjnej stosowane są zazwyczaj proste mierniki
elektroniczne, wyposażone zwykle w jeden czujnik wibracji lub
bardziej zaawansowane urządzenia (zawierające analizator widma)
współpracujące zazwyczaj z kilkoma takimi czujnikami. W diagnostyce
nieskomplikowanych mechanizmów (łożyska, przekładnie)
użycie prostych urządzeń pomiarowych jest w zupełności wystarczające.
Diagnostyka turbogeneratora stawia natomiast o wiele
większe wymagania systemom pomiarowym. Niektóre firmy oferują
systemy monitoringu wibracji dla wybranych części stojanów
generatorów (np. firma kanadyjska VIBROSYSTM - dla połączeń
czołowych uzwojenia). Jednak nie wykorzystuje się w nich zaawansowanej
analizy diagnostycznej.
Diagnostyka wibracyjna
Metoda wibracyjna jest jedną z najefektywniejszych metod oceny
stanu technicznego stojanów generatorów [1-3]. Z jej pomocą wielokrotnie
były wykrywane uszkodzenia skrajnych zębów rdzenia
oraz koszyków połączeń czołowych uzwojenia stojana. W niektórych
typach turbogeneratorów stwierdzano pęknięcia belek zawieszenia
rdzenia, zerwania połączeń śrubowych ich elementów równoległych
i pęknięcia spoin łączących belki z grodziami korpusu.
W diagnostyce wibracyjnej zachodzi konieczność przeprowadzania
badań obiektów za pomocą analizy sygnałów uzyskanych z czujników
różnych typów, zainstalowanych w istotnych punktach pomiarowych.
Niekiedy znaczenie ma także kierunek pomiaru.
Diagnostyka maszyn o dużych gabarytach, jak np. turbogeneratory
wymaga nawet kilkudziesięciu punktów pomiarowych [4]. Na przestrzeni
wielu lat badań stwierdzono, że wraz z pomiarem sygnałów
wibracji powinny być mierzone inne wielkości fizyczne, charakteryzujące
punkt pracy urządzenia, np. moc czynna, bierna, napięcie,
kt...
więcej»
"Danfoss Hygienic Drive" - rozproszone systemy sterowania silnikami
(Tadeusz Minksztym)
Przepisy prawa unijnego (w tym dyrektywy dotyczące systemu
HACCP) nakładają na producentów rygorystyczne wymagania
utrzymania higieny podczas produkcji żywności. W ostatnich
kilku latach rozproszone systemy sterowania napędami
i systemy kontroli pozostają w centrum zainteresowania inżynierów
i osób zarządzających wysoko wydajnymi procesami
produkcyjnymi w różnych sektorach przemysłu. Produkcja
artykułów spożywczych jest obszarem szczególnym, w którym
standardy higieniczne muszą być przestrzegane. Szczególnie
rygorystyczne wymagania z tego zakresu dotyczą produkcji
napojów, butelkowania wody, produkcji leków i kosmetyków.Wskazane produkty są szczególne, bo nie są pakowane hermetycznie
i są przeznaczone do dłuższego przechowywania, woda
pitna jest szczególnie wrażliwa na skażenie. Oprócz rozporządzeń
unijnych powstają także zalecenia instytutów branżowych, m.in.
European Hygienic Engineering&Design Group (EHEDG), który
sporządza specyfikacje i zalecenia dla projektowania maszyn i procesów
wytwórczych, mające na celu ochronę produkcji żywności
przed zani...
więcej»
Zobacz wszystkie publikacje » |
|
2011-10
|
DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma W numerze m.in.: |
|
Numeryczne prognozowanie wytrzymałości zmęczeniowej połączeń lutowanych wybranych układów elektronicznych stosowanych w awionice
(Dominik Jurków)
Rozwój awioniki przyczynia się do wzrostu wymagań stawianych
nowym urządzeniom elektronicznym stosowanym w lotnictwie.
Urządzenia muszą poprawnie działać w szerokim zakresie
temperatur, a minimalna temperatura pracy może wynosić
nawet - 55ºC [1]. Przy tak dużych zmianach temperatury niedopasowanie
temperaturowych współczynników rozszerzalności
liniowej poszczególnych elementów układu, generuje znaczne
naprężenia. Z tego względu bardzo ważna jest analiza wpływu
obciążeń termodynamicznych na niezawodność układów.
Uszkodzenia zmęczeniowe, powstające na skutek oddziaływania na
urządzenie obciążeń termomechanicznych, są w elektronice jednymi
z najpowszechniejszych defektów. W wyniku zmęczenia materiału
dochodzi do jego pękania lub rozwarstwienia. Mechanizm ten jest
niezmiernie ważny przy rozpatrywaniu uszkodzeń połączeń elektrycznych,
gdyż jego cechą charakterystyczną jest możliwość wystąpienia
uszkodzeń w wyniku naprężenia znacznie mniejszego od wartości krytycznej.
Fizyczny eksperyment badania wytrzymałości zmęczeniowej
polega na zadawaniu do układu zmiennych w czasie obciążeń termomechanicznych.
W wyniku doświadczenia określa się liczbę cykli, po
których nie dochodzi jeszcze do uszkodzenia (Nf ) [2]. Wytrzymałość
zmęczeniową z uwzględnieniem efektu pełzania można oszacować,
korzystając ze zmodyfikowanej zależności Coffina-Mansona [2].
(1)
gdzie:
C1, C2, C3, C4 - stałe zależne od materiału,
A - długość połączenia,
Δεp - zakumulowane odkształcenie plastyczne.
We wzorze założono, że w pierwszym przybliżeniu odkształcenie
plastyczne równe jest odkształceniu lepkiemu.
Odkształcenia plastyczne zależą od naprężenia generowanego
w układzie. Jednym ze sposobów zwiększenia niezawodności połączeń
lutowanych jest stosowanie przenoszącego naprężenia wypełniacza
epoksydowego (underfill) między obudową układu a podłożem.
Kolejnym jest zmiana bazy materiałowej i stosowanie jako podłoża
niskotemperaturowej ceramiki współwypala...
więcej»
Odstępy izolacyjne w ochronie odgromowej wolno stojących obiektów budowlanych
(Andrzej Sowa)
Projektując urządzenia piorunochronne obiektów budowlanych
należy zwrócić szczególną uwagę na ochronę
urządzeń na dachach tych obiektów przed bezpośrednim
oddziaływaniem prądów piorunowych. Podstawowe informacje
o zasadach ograniczania tego rodzaju zagrożenia zawarto
w normach dotyczących ochrony odgromowej [1, 2],
w których stwierdzono m.in., że (…) wszystkie urządzenia
dachowe z materiałów izolacyjnych lub przewodzących, które
zawierają wyposażenie elektryczne i/lub służące przetwarzaniu
informacji, powinny znajdować się w przestrzeni ochronnej
układu zwodów.
Przestrzenie chronione
Określając obszary przestrzeni chronionych tworzonych przez
naturalne elementy konstrukcyjne obiektów lub układy zwodów
urządzenia piorunochronnego LPS (Lightning Protection System),
należy uwzględnić wymagania dotyczące kątów ochronnych oraz
odstępów izolacyjnych. Zachowując odpowiednie odstępy izolacyjne,
eliminujemy możliwości powstawania przeskoków iskrowych
pomiędzy chronionymi urządzeniami i instalacjami ułożonymi na
dachach a zwodami lub elementami konstrukcji obiektów wykorzystywanymi
do celów ochrony odgromowej.
Poniżej zostaną przedstawione zasady określania przestrzeni
chronionych tworzonych przez elementy LPS na typowych dachach
dwuspadowych wolno stojących obiektów budowlanych. W takich
obiektach najczęściej należy zwrócić uwagę na ochronę odgromową
anten, kominów współczesnych pieców oraz - coraz częściej stosowanych
- kolektorów fotowoltaicznych.
Kąty ochronne
Zgodnie z obowiązującymi obecnie zaleceniami [2], do wyznaczania
przestrzeni chronionej można wykorzystać zasadę toczonej kuli
lub dobrać odpowiednie kąty ochronne. Metoda toczącej się kuli jest
szczególnie przydatna, jeśli na dachu znajdują się różnorodne nadbudówki
(rys. 1). W tych miejscach na powierzchni dachu, które nie
są dotykane przez toczoną kulę, nie istnieje zagrożenie bezpośrednim
uderzeniem pioruna.
W przypadku pojedynczego zwodu pionowego (rys. 2) do w...
więcej»
XLVII Międzynarodowe Sympozjum Maszyn Elektrycznych SME 2011
(Sebastian Szkolny)
W dniach 19-22 czerwca br. w Szczecinie odbyło się XLVII Międzynarodowe
Sympozjum Maszyn Elektrycznych. Było to spotkanie
pracowników krajowych oraz zagranicznych ośrodków naukowych
i przemysłowych zajmujących się szeroko pojętą tematyką maszyn
elektrycznych. Stanowiło forum wymiany doświadczeń i prezentacji
najnowszych prac dotyczących teorii, badań, eksploatacji i diagnostyki
maszyn i napędów elektrycznych. Za stronę merytoryczną Sympozjum
odpowiadał Komitet Elektrotechniki Polskiej Akademii Nauk
pod przewodnictwem prof. Kazimierza Zakrzewskiego, a od strony
organizacyjnej Katedra Elektroenergetyki i Napędów Elektrycznych
Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie
pod przewodnictwem jej kierownika prof. Ryszarda Pałki.
Uroczyste otwarcie Sympozjum (od lewej prof. Ryszard Pałka,
prof. Kazimierz Zakrzews...
więcej»
Rozkład admitancji odbiornika na składową czynną i bierną w dziedzinie czasu
(Maciej Siwczyński, Andrzej Drwal, Sławomir Żaba)
Uważa się, że podstawowe właściwości energetyczne obwodów
elektrycznych zostały zidentyfikowane w dziedzinie częstotliwości
i nie wiadomo, czy jest to możliwe w dziedzinie
czasu [1]. Szczególnie istotne jest pytanie, czy przesunięcie
fazowe harmonicznych oraz zmiany kondunktancji odbiornika
w funkcji częstotliwości, powodujące szkodliwy wzrost
wartości skutecznej prądu zasilania, są możliwe do identyfikacji
w dziedzinie czasu i czy można w tej dziedzinie wyodrębnić
składową czynną i bierną admitancji, a tym samym
prąd czynny i bierny.
W artykule pokazano, że wspomniany rozkład jest możliwy także
w dziedzinie czasu, oraz że dziedzina czasu jest równie przydatna
do badania właściwości energetycznych obwodów elektrycznych
jak dziedzina częstotliwości, a niekiedy nawet od niej bardziej
efektywna.
Rachunek operatorowy L1-impulsów
L1-impulsem nazywa się sygnał absolutnie sumowalny (element
przestrzeni L1)
(1)
Izomorfizm między prawostronnym (przyczynowym) L1-impulsem
wykładniczym a ułamkiem prostym zmiennej zespolonej definiuje
następująca relacja [2]
(2)
Formuła określająca analogiczny izomorfizm dla lewostronnego
(antyprzyczynowego) L1-impulsu ma postać operatora sprzężonego
(3)
Praktyczne znaczenie mają jednak nie L1-impulsy (są nieprzyczynowe),
ale utworzone z nich sygnały okresowe. Sygnały okresowe
otrzymuje się przy użyciu formuły "T-powielacza"
(4)
( ) <
-
x : x(t) dt
x t ( ) 1 Re > 0
+
-
dla
s
e t1(t) t1 t
( ) 1 Re > 0
-
-
takze dla
s
e t1 t
( ) ( ), ~ Σ∞
=-∞
= +
p
x t x t pT 1 ) ( L t x ∈ x(t)∈L1
0 ½ 1 t/T
g cth A/2
g/sh A/2
M...
więcej»
Z historii białostockiej elektrowni
(Andrzej Lechowski)
W ostatnich latach XIX wieku Białystok wkraczał w erę techniki.
Najpierw w 1890 roku uruchomiony został wodociąg.
W następnym roku wybudowano sieć telefoniczną. W 1895
roku został podpisany kontrakt na uruchomienie w mieście
tramwaju konnego (nazywanego przez białostoczan konką).
Ale paradoksalnie to dynamicznie rozwijające się przemysłowe
miasto ciągle nie korzystało z dobrodziejstwa elektryczności. Panowała
w nim ciągle epoka pary. Tak więc panorama Białegostoku
utkana była fabrycznymi kominami, które stanowiły nieodłączny
element kotłów parowych. Zwiastunem nowego miała być zapowiedziana
na sierpień 1897 roku wizyta cara Mikołaja II. Władze
zabrały się energicznie za przygotowanie miasta na tak ważną okoliczność.
Myślano o wszystkim.
Najlepszy białostocki fotograf - Józef Sołowiejczyk - rozpoczął
prace nad monumentalnym albumem "Vidy goroda Bielostoka",
który został w trakcie wizyty wręczony carowi. To pierwszy i jedyny
ślad początków elektryfikacji centrum Białegostoku. Analizując
fotografie pokazujące Plac Bazarny (dzisiejszy Rynek Kościuszki)
nie sposób nie zauważyć, jak w pośpiechu instalowano przed carską
wizytą oświetlenie białostockich ulic. Dotychczasowe gazowe lampy
zastępowano elektrycznymi. Latarnie instalowane były na solidnych
drewnianych słupach, które transportowano na rynek i ulice,
którymi miał przejeżdżać Mikołaj II. Na zdjęciach Sołowiejczyka
są widoczne konne zaprzęgi wyładowane długimi słupami. Prace
te powierzono firmie Strauss-Sawicki z Kijowa, która wykonała je
błyskawicznie, tak że centrum miasta na przyjazd monarchy było
pięknie oświetlone przez 400 ulicznych latarni. Gwarancją ekonomicznego
powodzenia tego przedsięwzięcia miało być to, że białostoczanie
będą od Straussa i Sawickiego kupowali prąd. Szybko
okazało się, że wolą oni jednak lampy naftowe i wcale nie kwapili
się do elektrycznego oświetlenia. Co gorsza okazało się, że i białostocki
przemysł też niezbyt chętnie chciał zastąpić maszyny pa...
więcej»
Zobacz wszystkie publikacje » |
|
2011-9
|
DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma W numerze m.in.: |
|
Kompensacja mocy biernej maszyny wyciągowej
Maszyny wyciągowe stanowią bardzo
skomplikowany odbiór pod względem
kompensacji mocy biernej ze względu na:
- stosunkowo krótki czas pracy i postojów,
- dużą zmienność poboru mocy czynnej
i biernej,
- generowanie wyższych harmonicznych,
szczególnie 5., 7., 11., 13., 23. i 25.
Najczęstszym stosowanym (i najtańszym) sposobem kompensacji
mocy biernej maszyn wyciągowych jest nieregulowany układ filtrów
wyższych harmonicznych (w najbardziej okrojonym wariancie
tylko 5. harmonicznej, najczęściej w układzie filtrów 5., 7., 11.
oraz czasem 13. harmonicznej), załączany na stałe i ewentualnie
odłączany wyłącznikiem w polu zasilającym, w okresach przestoju
maszyny wyciągowej, na podstawie polecenia dyspozycji mocy.
Takie rozwiązanie pozwala na ograniczenie wartości wyższych harmonicznych
występujących w sieci, jednakże z punktu widzenia
kompensacji mocy biernej jest nieskuteczne.
Z jednej strony, moc układu filtrów zazwyczaj nie zapewnia pokrycia
pełnego zapotrzebowania na moc bierną p...
więcej»
WYDAWNICTWA - Komputerowe metody analizy elektromagnetycznych stanów przejściowych
Eugeniusz Rosołowski: Komputerowe metody
analizy elektromagnetycznych stanów
przejściowych. Oficyna Wydawnicza Politechniki
Wrocławskiej, Wrocław 2009.W słowie Od autora czytamy: (…)
W książce przedstawiono metody zmierzające
do komputerowej symulacji stanów
przejściowych w sieciach elektrycznych. Zagadnienie
to stało się aktualne z chwilą pojawienia
się łatwo dostępnych i dostatecznie
zaawansowanych komputerów w poł...
więcej»
XXXV edycja Konkursu im. prof. Mieczysława Pożaryskiego
Został rozstrzygnięty Konkurs im. prof. Mieczysława Pożaryskiego
na najlepsze prace opublikowane w czasopismach naukowo-technicznych
Stowarzyszenia Elektryków Polskich w 2010 roku. Celem tego
konkursu jest podkreślenie potrzeby rozwijania twórczości wydawniczej
elektryków, propagowanie osiągnięć naukowych i technicznych
oraz upamiętnienie działalności autorskiej i wydawniczej prof.
Mieczysława Pożaryskiego - wieloletniego redaktora naczelnego
Przeglądu Elektrotechnicznego i Wiadomości Elektrotechnicznych,
au...
więcej»
Ustawa o bateriach i akumulatorach - zagadnienia praktyczne
(Marta Zwierzchowska)
Tematem przewodnim niniejszego artykułu jest zwrócenie
uwagi na istniejące obowiązki prawne wynikające z ustawy
z 24 kwietnia 2009 r. o bateriach i akumulatorach oraz odpowiednich
rozporządzeń. Jest to istotne zwłaszcza dla wprowadzających,
sprzedawców detalicznych oraz użytkowników
baterii przemysłowych kwasowo-ołowiowych.
24 kwietnia 2009 r. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej uchwalił
ustawę o bateriach i akumulatorach. Publikacja ustawy nastąpiła
28 maja 2009 r. (Dz.U. 2009 nr 79, poz. 666), a wraz z 12 czerwca
2009 r. weszła ona w życie. Ustawa ma na celu zredukowanie ujemnego
wpływu baterii i akumulatorów oraz zużytych baterii i akumulatorów
na środowisko, a w efekcie przyczynienie się do ochrony,
zachowania i poprawy jakości środowiska. W tym celu określono
wymagania i sformułowano regulacje dotyczące wprowadzanych
do obiegu baterii i akumulatorów. Przepisy polskiej ustawy oparte
są na regulacjach prawnych Parlamentu Europejskiego i Rady i jako
takie mają również na celu zharmonizowanie wymogów stawianych
wprowadzanym na rynki bateriom i akumulatorom w obrębie Unii
Europejskiej.
Przepisy ustawy mają zastosowanie w stosunku do baterii i akumulatorów
produkowanych i wprowadzanych do obrotu. Kształt baterii,
masa, skład materiałowy i pojemność, jak też sposób użytkowania
nie mają w tym przypadku znaczenia. Należy zwrócić uwagę,
że ustawie podlegają także baterie i akumulatory stanowiące przynależność
albo część składową urządzenia lub dodatek do innych
produktów. Przepisy ustawy dotyczą także tzw. złomu bateryjnego,
czyli odpadów powstałych z baterii i akumulatorów, regulują zasady
zbierania, przetwarzania, recyklingu i unieszkodliwiania zużytych
baterii i akumulatorów.
Przepisy ustawy określają prawa i obowiązki wprowadzających
do obrotu baterie lub akumulatory, dystrybuujących baterie lub akumulatory
lub sprzęt zawierający baterie, zbierających, przetwarzających,
dokonujących recyklingu lub unieszkodliwiania zużytych
bater...
więcej»
Jak sformułować zapytania ofertowe na baterię kondensatorów mocy?
(Krzysztof Dąbrowski)
Do napisania tego artykułu skłoniła mnie konieczność racjonalizacji
czasu pracy Działu Handlowego firmy Twelve Electric.
Ogromna liczba telefonów, jakie musimy wykonywać
w celu uzyskania kilku informacji, które umożliwią poprawny
dobór baterii kondensatorów, pochłania tak wiele czasu,
że w konsekwencji zaczyna go brakować na napisanie samej
oferty. Mam nadzieję, że po jego przeczytaniu przez naszych
klientów zaczniemy otrzymywać bardziej precyzyjne zapytania
ofertowe.
Co napisać w zamówieniu na baterię kondensatorów mocy?
Ostatni wzrost cen za energię bierną oraz zapowiedzi kolejnych
podwyżek sprawiły, że liczba zapytań ofertowych na baterie kondensatorów
wzrosła ponad trzykrotnie. Oczywiście, najlepszą metodą,
która na 100% zapewni sukces w doborze baterii kondensatorów,
jest wykonanie pomiarów przedprojektowych, połączonych
z analizą wyższych harmonicznych oraz ekspertyzą warunków
podłączenia i eksploatacji w miejscu, gdzie bateria będzie instalowana.
Ale poza tym, że są to dodatkowe koszty (tych nikt nie
lubi), nie znam takiej firmy na rynku polskim, której liczba etatów
kadry technicznej starczyłaby na wykonanie takiego zakresu prac
u wszystkich, którzy składają zapytania ofertowe. Na dodatek taki
sposób doboru baterii jest możliwy wszędzie tam, gdzie układ zasilania
już istnieje.
Co robić, gdy zakład dopiero się buduje i do dyspozycji mamy
tylko mniej lub bardziej poprawnie zrobiony bilans mocy, na podstawie
którego wyliczana jest moc baterii, jaka powinna być zainstalowana
w układzie zasilania, by dotrzymać zadany przez dostawcę
energii tangens φ? Jest to możliwe, ale w tym przypadku istotne są
informacje o samej technologii (jakie odbiorniki są/będą zasilane)
i dodanie obliczeń, na podstawie których dobrano baterię. Metodą,
która nie gwarantuje poprawnej skuteczności procesu kompensacji,
jest dobór mocy baterii do mocy transformatora. W tym przypadku
trzeba znać specyfikę użytkownika, jego branżę i trzeba mieć
z...
więcej»
Zobacz wszystkie publikacje » |
|
2011-8
|
DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma W numerze m.in.: |
|
Dyskusja na temat przemysłu elektrotechniczego USA
Atherton P., Brothwell S., Chapman B.,
Lindroth W., Owens D.: Industry outlook:
big choices & long views, an Electric Perspectives
roundtable. Electric Perspectives
(US) 2011 January/February. Opracował
- Witold Bobrowski.
W redakcji amerykańskiego dwumiesięcznika
Electric Perspectives przeprowadzono
dyskusję na temat perspektyw inwestowania
w przemysł elektrotechniczny w Stanach
Zjednoczonych. W dyskusji wzięli udział
dyrektorzy przedsiębiorstw przemysłowych
i energetycznych oraz analitycy przemysłu.
Stwierdzono, że jednym z większych
...
więcej»
XX Jubileuszowe Seminarium Naukowo-Techniczne BOBRME Komel "Problemy Eksploatacji Maszyn i Napędów Elektrycznych"
(Mariusz Czechowicz)
W dniach 25-27 maja 2011 r. w Rytrze
k. Nowego Sącza już po
raz 20. spotkali
się uczestnicy Seminarium
Naukowo-Technicznego
"Problemy
Eksploatacji
Maszyn
i Napędów Elektrycznych",
organizowanego
przez Branżowy
Ośrodek Badawczo-
Rozwojowy
Maszyn
Elektrycznych
Komel z Katowic.
W tym roku seminarium
zorganizowano przy współudziale Zakładu Maszyn Elektrycznych
EMIT, który to świętował
rocznicę 90-lecia powstania firmy.Tematyka seminarium obejmowała m.in.:
- projektowanie nowych serii i odmian
maszyn elektrycznych,
- silniki z magnesami trwałymi do napędu pojazdów
elektrycznych
i innych urządzeń transportowych,
- energoelektroniczne układy zasilania
i sterowania
maszyn
elektrycznych,
- modernizację silników i ich dobór do układów
napędowych,
- silniki dostosowane do trudnych warunków pracy,
- awaryjność i remonty silników o...
więcej»
Elektryczne samochody z ładowaniem wtykowym w USA
Piro M.: Oregon plugs in. As electric vehicles
begin to roll off the assembly lines
Portland General Electric is ready with a
multitude of recharging options. Electric
Perspectives (US) 2011 January/February.
Opracował - Witold Bobrowski.
Elektryczne samochody wtykowe (PEVs
- Plug Electric Vehicles) przyciągają powszechną
uwagę w Stanach Zjednoczonych,
jako kolejna generacja tego rodzaju pojazdów
już dostępna na rynku. Amerykańska
kompania energetyczna Portland General
Electric (PGE) w stanie Oregon, wcześnie
zaangażowała się w planowanie i rozwój
infrastruktury elektrycznej - niezbędnej dla
podtrzymania zarówno rynku samochodów
elektr...
więcej»
XXXIV Międzynarodowa Konferencja z Podstaw Elektrotechniki i Teorii Obwodów IC-SPETO
(Marian Pasko, Piotr Holajn, Krzysztof Sztymelski)
Po raz trzydziesty czwarty w dniach 18-21 maja 2011 r. odbyła
się jedna z największych i najbardziej uznanych w Polsce konferencji,
poświęcona szeroko rozumianej elektrotechnice. Konferencja
ta została objęta patronatem wielu uznanych organizacji takich jak:
Polska Akademia Nauk PAN, Polska Sekcja IEEE czy też Polskie
Towarzystwo Elektrotechniki Teoretycznej i Stosowanej PTETiS.
Pieczę nad merytoryczną częścią konferencji sprawował Komitet
Programowy, którego przewodniczącym b...
więcej»
Historia 50 Hz w sieci energetycznej
(Rafał Gonczarko, Paweł Szymczuk)
W artykule przedstawiono najważniejsze fakty z historii
rozwoju elektrotechniki, które w krajach europejskich doprowadziły
do wyboru częstotliwości sieci elektroenergetycznej
50 Hz. Stosowane obecnie parametry sieci są wynikiem
doświadczeń najwybitniejszych naukowców, wynalazców
i inżynierów elektryków. Nie zabrakło wśród nich Polaków,
chociaż Polska w czasach najważniejszych odkryć w tej dziedzinie
istniała tylko w świadomości jej obywateli.
Stany Zjednoczone i większość krajów Ameryki Południowej
używa 60 Hz, a Europa oraz reszta świata z kilkoma wyjątkami stosuje
50 Hz. Amerykanie wykorzystują napięcie 110 V zwiększone
obecnie do 120 V, w Europie używa się napięcia 220 V, obecnie
zwiększonego do 230 V. Różne napięcia i częstotliwości wydają się
być w większym stopniu sprawą tradycji niż optymalizacji sieci rozdzielczej
- mogą być także swoistym splotem paru powodów, takich
jak stan wiedzy w latach dziewięćdziesiątych XIX wieku i korzyści
rywalizujących ze sobą wówczas przedsiębiorstw.
Standaryzacja podstawowych parametrów sieci niskiego napięcia
pojawiła się w Unii Europejskiej w roku 1995. Pięć lat później do
Unii dołączyła Australia, w której - podobnie jak w Anglii - obowiązywało
napięcie 240 V.
Historia za oceanem
George Westinghouse jako pierwszy opracował prądnicę napędzaną
silnikiem parowym, pracującą z prędkością 2000 rpm. W roku
George Westinghouse (1846-1914),
amerykański wynalazca i przemysłowiec [1]
1886 inżynierowie mechanicy chcieli, aby
maszyny parowe wykonywały całkowitą
liczbę obrotów na minutę. Z czterema
parami biegunów prądnica była w stanie
wytworzyć 8000 cykli na minutę, czyli
133 ¹/³ Hz. Taka częstotliwość była korzystna
z punktu widzenia oświetlenia,
gdyż nie powodowała migotania światła,
jednak była zbyt wysoka dla wynalezionych
nieco później silników.
Wczesne eksperymenty (lata 1886 i 1887) wykorzystywały
generatory napędzane pasem transmisyjnym, który pozwalał na
pracę z taką prę...
więcej»
Zobacz wszystkie publikacje » |
|
2011-7
|
DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma W numerze m.in.: |
|
Zastosowanie algorytmu genetycznego do optymalizacji pracy elektrowni wodnej
(Mirosław Gajer)
Już we wczesnych latach 70. ubiegłego stulecia narodziły się
pomysły przeniesienia odkryć dokonanych uprzednio w obszarze
nauk biologicznych i przyrodniczych do świata niezwykle
burzliwie rozwijających się w owym okresie maszyn
cyfrowych [1]. Właśnie w ten sposób powstała idea algorytmów
genetycznych, które były pierwszą próbą przeniesienia
mechanizmów rządzących darwinowską ewolucją do komputerowych
systemów obliczeniowych [2]. Dalsze lata badań
w rozważanym obszarze doprowadziły do powstania algorytmów
ewolucyjnych, które obecnie są wliczane do szerzej rozumianych
systemów ewolucyjnych, w skład których wchodzą
także różnorodne techniki programowania genetycznego
i ewolucyjnego [3-5].
Do pokrewnych technik obliczeniowych, inspirowanych odkryciami
pochodzącymi ze świata organizmów żywych, zaliczane są
również tzw. algorytmy rojowe, w których techniki obliczeniowe
wzorowane są na zachowaniach typowych dla dużych zbiorowisk
organizmów żywych, takich jak stada ptaków, kolonie mrówek bądź
termitów oraz rodziny pszczele [6].
Inną grupę tego rodzaju systemów obliczeniowych stanowią tzw.
algorytmy immunologiczne, których zasady działania bazują na mechanizmach,
na których oparte jest funkcjonowanie systemów odpornościowych
organizmów żywych [7]. Na podobnych zasadach
oparte jest działanie tzw. algorytmów symulowanego wyżarzania,
gdzie w systemach obliczeniowych odwzorowaniu podlega zachowanie
się atomów stygnącego płynnego metalu, które dążą do zajęcia
pozycji w sieci krystalicznej zapewniającej spełnienie warunku
minimum energii.
Wszystkie wymienione powyżej techniki obliczeniowe znajdują
szerokie zastosowania podczas rozwiązywania zagadnień optymalizacyjnych,
które są uznawane za wyjątkowo trudne i w przypadku
których zawodzą metody znane z klasycznej teorii optymalizacji.
Do tego typu zagadnień należą, m.in. różnorodne techniki optymalizacji
pracy urządzeń wchodzących w skład systemu elektroenergetycznego.
Typowy dla rozważane...
więcej»
Wydawnictwa - Procesy cieplne i przepływowe w dużych kotłach energetycznych
Procesy cieplne i przepływowe w dużych
kotłach energetycznych. Modelowanie
i monitoring. Redakcja naukowa - Jan Taler.
Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa
2011
W nocie Od redaktora czytamy: (…)
W książce są opisane najnowsze osiągnięcia
w zakresie badań kotłów, jest ona także
pomyślana jako źródło wiedzy specjalistycznej
dla studentów, doktorantów i inżynierów
zatrudnionych w przemyśle...
więcej»
Seminarium szkoleniowe ELSEP 2011 "Problemy eksploatacji urządzeń, instalacji i sieci elektroenergetycznych"
(Krzysztof Woliński)
19 maja 2011 roku w auli Wydziału Elektrycznego Politechniki
Białostockiej odbyło się już IX seminarium szkoleniowe kadry
inżynieryjno-technicznej, poświęcone tym razem zagadnieniom
eksploatacji urządzeń, instalacji i sieci elektroenergetycznych.
Organizatorami seminarium byli: Komisja Szkoleniowa Oddziału
Białostockiego SEP, PGE Dystrybucja SA Oddział Białystok, Wydział
Elektryczny Politechniki Białostockiej oraz Podlaska Okręgowa
Izba Inżynierów Budownictwa (POIIB).W seminarium wzięło udział ponad 260 osób, które reprezentowały
szerokie grono elektryków z terenów...
więcej»
Możliwości wykorzystania alg jako biopaliwa
Pienkos P.T., Jarvis E., Darzins A.: Betting
on Algal Biofuels. Algae could make the
perfect renewable fuel. IEEE Spectrum
(US) 2010 November. Opracował - Witold
Bobrowski.
Większość ludzi uważa wodorosty, glony
i algi za rośliny praktycznie bezużyteczne.
Badania przeprowadzone w Stanach Zjednoczonych,
w narodowym laboratorium
energii odnawialnych (National Renewable
Energy Laboratory, Golde, Colo.) wykazały,
że algi mogą być bardzo obiecującym biopaliwem
- zarówno do napędu wszelkiego
rodzaju pojazdów, jak i do zasilania urządzeń
energetycznych.
Algi s...
więcej»
Drobne, lecz istotne problemy wynikające z izolowania podziemnej konstrukcji metra
(Józef Dąbrowski)
W Warszawie trwają już prace ziemne na drugiej linii metra,
ale - jak dotychczas - autorowi nie udało się jednoznacznie
ustalić, w jakim wariancie technicznym będzie realizowana
budowa tej linii. Na pierwszej linii jeszcze przed
wkopaniem symbolicznej łopaty podjęto decyzję o przyjęciu
wariantu ochrony przeciwporażeniowej w formie
dwóch ziem odniesienia i (możne nie w pełni świadomie)
wynikających z tego faktu konsekwencji dla ochrony antykorozyjnej.
W roku 2008 ukazał się artykuł "Dwie czy trzy
ziemie odniesienia na drugiej linii metra warszawskiego"
[1]. Poniższy materiał jest nawiązaniem do tego artykułu
oraz referatu [2] wygłoszonego w Zakopanem na Ogólnopolskiej
Konferencji Naukowej Trakcji Elektrycznej
SEMTRAK’2008.
Wystąpienie warstwy elektrycznie izolującej konstrukcję korpusu
stacji i tuneli od elektrolitu glebowego, jaki występuje w ziemi
na głębokości ułożenia danej linii metra, powoduje, że mamy do
czynienia z trzema ziemiami odniesienia - potencjałami względem
napięcia elektrycznego, występującego np. w stosunku do sieci powrotnej
metra:
 ziemią zewnętrzną (ZZ - ziemia na zewnątrz konstrukcji tuneli
oraz stacji i znajdujące się w niej uziomy sieci zasilających prądu
przemiennego średniego napięcia oraz metalicznie połączone z tymi
uziomami urządzenia metalowe, a także rurociągi i inne podziemne
konstrukcje metalowe nie mające połączeń z tunelami i stacjami metra
- ich zbrojeniem),
 ziemią tunelu metra (ZT - połączone ze sobą metalicznie pręty
zbrojenia żelbetowego tunelu oraz stacji wraz z przyłączonymi do
nich innymi elementami metalowymi, a w przypadku innej konstrukcji
tunelu - przewodzące połączenie odcinków tunelu),
 ziemią szyn metra znajdujących się wewnątrz konstrukcji (ZS
- połączone ze sobą metaliczne szyny torów metra i przyłączone
do nich przewody powrotne, łączniki szynowe oraz międzytorowe
i inne elementy metalowe lub obudowy urządzeń elektrycznych
w pobliżu szyn, ni...
więcej»
Zobacz wszystkie publikacje » |
|
2011-6
|
DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma W numerze m.in.: |
|
Sterowniki WAGO z komunikacją wg IEC 61850 w projektach smart-grid
Wraz ze wzrostem zapotrzebowania na energię elektryczną
następuje gwałtowny rozwój technologii związanych z jej
wytwarzaniem i dystrybucją. Oprócz klasycznych komponentów
stacyjnych, takich jak łączniki, przekładniki, transformatory,
pojawiła się cała gama urządzeń elektronicznych
nowej generacji (zabezpieczenia, liczniki, rejestratory, analizatory
itp.), których obsługa jest związana z przesyłem
ogromnej liczby informacji. Systemy nadzoru pracy elektrowni
czy stacji elektroenergetycznej mają zapewnić dzisiaj
nie tylko automatyzację danego obiektu, ale również
szybką wymianę danych pomiędzy urządzeniami i komunikację
z centrami dystrybucji. Dodatkowo mają zmniejszyć
koszty operacyjne, przy jednoczesnym zwiększeniu poziomu
bezpieczeństwa. W efekcie powstają nowe międzynarodowe
standardy, których założenia pozwalają zwiększyć kompatybilność
poszczególnych systemów elektroenergetycznych
i umożliwić ich elastyczne łączenie w duże, zdalnie zarządzane
zespoły.
Przykładem takiego standardu jest norma IEC 61850, która
określa zasady automatyzacji stacji elektroenergetycznych.
W praktyce zał...
więcej»
Przegrzewanie się konstrukcji przekładników prądowych
Naivert R., Kubánek M.: Přehřívání konstrukcje
nosniku mĕřicích transformátorů
proudů. Elektro (Praha) 2010 nr 8-9. Opracował
- Witold Bobrowski.
Czeska spółka energetyczna Dalkia zajmuje
się produkcją, rozdziałem i sprzedażą
energii cieplnej oraz energii elektrycznej.
Energia cieplna oraz elektryczna jest produkowana
w licznych elektrociepłowniach,
które pokrywają znaczny obszar Czech.
Ostatnio zainteresowano się rozszerzeniem
dostaw zimna, umożliwiającego pełną klimatyzację
obiektów klientów.
W regionie północnych Moraw spó...
więcej»
Pierwsze stulecie nadprzewodników
Halda P., Abetti P.: Superconductivity’s
First Century. In the 100 years since superconductivity
was discoverted, only one
widespread application has emerged. IEEE
Spectrum (US) 2011, March. Opracował
- Witold Bobrowski.
Zero absolutne - jak sama nazwa wskazuje
- jest najniższą temperaturą, jaką można
otrzymać. W roku 1848, wielki fizyk brytyjski
Lord Kelvin ustalił, że wynosi ona ‑273oC.
Myślał, że doprowadzenie dowolnego ciała
do tej temperatury spowoduje zamrożenie
ruchu elektronów na ich orbitach i to, co normalnie
było przewodnikiem, stanie się doskonałym
izolat...
więcej»
Początki technologii selektywnego wyłączania zwarć
Schossig W.: History. The start of Protection.
PAC 2007 nr 3. Opracował - Piotr
Olszowiec.
W początkowym okresie rozwoju elektroenergetyki
nie poświęcano większej
uwagi sposobom przyłączania i wyłączania
prądnic z sieci. Pierwsze generatory prądu
stałego włączano ręcznie rozłącznikami
nożowymi, zaś chroniono od zwarć bezpiecznikami
topikowymi. Jeszcze w latach
80. XIX wieku te najprostsze łączniki i zabezpieczenia
uważano za wystarczające dla
maszyn o mocach do 25 kW.
Pierwsze wyłączniki o napędzie ręcznym,
bez samoczynnego wyzwalania w razie awarii,
miały charakter prototypów wykonanych dla
zbierania doświadczeń. Ponieważ te rozwiązania
nie zapewniały wymaganej obciążalności
prądowej i zdolności wyłączalnej, starano się
uzyskać szybsze odwzbudzanie generatorów.
Gdy w latach następnych wprowadzano
prąd przemienny, za odpowiednie medium
do gaszenia łuku uważano olej. Jako pierwszy
użył go do tego celu Ferranti w 1894 r.,
zaś C. Brown - jeden z założycieli szwajcarskiej
firmy BBC - opracował pierwszą
konstrukcję pełnoolejowego wyłącznika
SN. Od tej pory obsługa mogła ręc...
więcej»
Silnik z wałem drążonym do zastosowań specjalnych
(Stanisław Gawron)
Branżowy Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Maszyn Elektrycznych
KOMEL zajmuje się projektowaniem, konstrukcją,
badaniami laboratoryjnymi i stanowiskowymi oraz eksploatacją
i diagnostyką maszyn elektrycznych wirujących
[1]. W tematyce maszyn elektrycznych wirujących KOMEL
jest w Polsce liderem. Głównymi zagadnieniami, jakimi zajmuje
się Ośrodek, są [2]:
 silniki o dużej częstości rozruchów, silniki o dopuszczalnym
długim czasie rozruchu, silniki o zmniejszonych stratach
mocy,
 silniki indukcyjne dużej mocy zasilane z falowników,
 silniki w wykonaniu morskim,
 silniki górnicze,
 silniki trakcyjne,
 silniki pierścieniowe,
 silniki specjalne, np. szybkoobrotowe, z wałem drążonym itp.
Zupełnie odrębną grupą są maszyny z magnesami trwałymi [3].
Maszyny te w wykonaniu prądnicowym znajdują szerokie zastosowanie
w elektrowniach wiatrowych, hydroelektrowniach i innych
[4, 5], natomiast silniki z magnesami trwałymi stosowane są w napędach,
w których istnieje konieczność szerokiej regulacji prędkości
obrotowej [6]. Silniki tego typu znalazły zastosowanie w pojazdach
trakcyjnych [7] (np. lokomotywa kopalniana, samochody elektryczne)
i w innych pojazdach o napędzie elektrycznym. Maszyny elektryczne
z magnesami trwałymi uzyskują największą moc z jednostki
masy w stosunku do innych typów maszyn [8].
W artykule przedstawiono problematykę projektowania specjalnego
silnika indukcyjnego klatkowego przeznaczonego do zabudowania
w maszynie technologicznej do produkcji słupów betonowych.
Na rysunku 1 pokazano umiejscowienie silnika podczas procesu
technologicznego cementowania słupa....
więcej»
Zobacz wszystkie publikacje » |
|
2011-5
|
DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma W numerze m.in.: |
|
Monitoring skuteczności procesu kompensacji mocy biernej oraz kontrola warunków eksploatacji baterii kondensatorów
(Przemysław Kwaśnik, Krzysztof Dąbrowski)
Samo zaprojektowanie i wykonanie systemów kompensacji
mocy biernej nie zapewni wymiernych korzyści w długim
okresie eksploatacji. Ze względu na fakt, że w dobie elektronicznych
liczników energii elektrycznej każda niesprawność
czy awaria systemu kompensacji mocy biernej natychmiast
skutkuje wzrostem opłat za nieskompensowaną energię bierną,
konieczne jest szybkie i skuteczne wykrycie wszelkich
nieprawidłowości, które w nim wystąpiły. Powody awarii
mogą być losowe (przepięcia, zawodność osprzętu) lub eksploatacyjne,
wynikające z niedotrzymania wymaganych warunków
pracy (nieprawidłowa temperatura otoczenia, zbyt
duża dynamika zmian obciążenia). Opłaty może też spowodować
zmiana w umowie o dostawę energii wartości tangensa
zadanego lub zmiana charakteru i wielkości obciążeń. Jak
widać, jest wiele powodów, które negatywnie wpływają na
skuteczność procesu kompensacji, a tym samym zwiększają
ponoszone opłaty.
Decydującym czynnikiem kształtującym wielkość opłat jest czas
trwania awarii wywołanej wymienionymi czynnikami. Z tego powodu
duże znaczenie w optymalizacji kosztów - poza szybkim wykryciem
niesprawności systemu kompensacji - odgrywa szybkie ich
usunięcie. Ostatni warunek jest możliwy do spełnienia tylko przy
założeniu, że monitorowanie systemu kompensacji mocy biernej
będzie ciągłe (najlepiej on-line), a informacja o wykrytych nieprawidłowościach
zostanie szybko przesłana do odpowiednich służb
energetycznych. Kompleksowym rozwiązaniem w tym zakresie jest
zintegrowany system monitorowania skuteczności procesu kompensacji
i kontroli warunków eksploatacji baterii kondensatorów
Multi-Q, oparty na analizatorach sieci AS-3 i specjalistycznym
oprogramowaniu. Analizatory i program są wykonywane i dostarczane
przez firmę Twelve Electric.
Warunki eksploatacji układów kompensacji mocy biernej
Zainstalowanie w konstrukcji baterii kondensatorów BK-T-95 lub
BK-T-3f analizatora sieci AS-3 mini/UPS umożliwiło poszerzenie
w pełni automatyc...
więcej»
Regulator farmy wiatrowej firmy BTC
Każdy nowy dostawca energii wiatrowej w punkcie
przyłączenia do sieci, w ramach tzw. usług dodatkowych
(SDL), musi spełniać wymagania operatora sieci
dotyczące zarządzania mocą czynną i bierną. Nowe turbiny
wiatrowe są budowane przede wszystkim w pobliżu
już istniejącej farmy wiatrowej, gdyż - po pierwsze - drogi
uzyskania pozwoleń są prostsze, a po drugie - dostępne jest
jedno przyłącze do sieci. W celu spełnienia warunków przyłączenia
do sieci elektroenergetycznej, niezbędny jest główny
regulator parku ...
więcej»
Telemetria danych rozproszonych jako istotna funkcjonalność inteligentnej sieci dystrybucyjnej
(Jan Żurowski)
Wiele organizacji rządowych deklaruje politykę wspierającą
rozwój nowego modelu systemu dystrybucji energii elektrycznej.
Model ten zakłada, że sieć powinna charakteryzować się
tym, że dostarczając energię elektryczną zapewni jednocześnie
oszczędności jej zużycia, redukcję kosztów i zwiększenie
niezawodności tych dostaw, wykorzystując dostępne technologie
cyfrowe ICT. W artykule przedstawiono propozycję
systemu wpisującego się z jednej strony w wymagania techniczne
nowego modelu sieci dystrybucji, a z drugiej strony
będącego systemem zbierania informacji rozproszonych w tej
sieci, jak również ich analizy, tworząc platformę rozwijania
aplikacji związanych z nowym modelem sieci dystrybucji
energii elektrycznej - sieci inteligentnej.
Model nowoczesnej sieci dystrybucyjnej - sieć inteligentna
Perspektywy zapotrzebowania na energię elektryczną znacznie
przekraczają możliwości przesyłowe i dystrybucyjne istniejących
systemów i stąd muszą się one zmienić, aby sprostać rosnącym
wymaganiom stawianym przez uczestników procesu jej dystrybucji.
Z drugiej strony zaspokojenie wzrostu zapotrzebowania
na energię elektryczną będzie skutkowało zwiększeniem się ilości
zdecentralizowanych jej źródeł, a to zmusi operatora systemu
dystrybucyjnego (OSD) do znaczącej poprawy systemów pomiarowych
i monitorujących strukturę sieci, w celu zoptymalizowania
dostaw energii.
Takim nowym podejściem, które ma sprostać tym wymaganiom
i nie tylko, jest wykorzystywanie inteligentnych technologii i uzyskanie
w efekcie inteligentnej sieci, która powinna charakteryzować
się elastycznością, dostępnością, niezawodnością i ekonomiką.
Stosowanie inteligentnych systemów energetycznych (Smart
Grid Solutions) ma doprowadzić do wykorzystania informacji
o sieci, uzyskiwanej dzięki rozległym systemom monitoringu,
przez różne funkcjonalności w ramach całkowicie zintegrowanych
rozwiązań.
Rola dostawców nowoczesnych technologii
W zadaniu rozwoju nowego modelu systemu dystry...
więcej»
Wybrane aspekty przyłączenia farmy wiatrowej do sieci elektroenergetycznej na przykładzie parku wiatrowego Piecki
(Andrzej Sasinowski, Jacek Popławski)
W ostatnich latach głośno jest o dyrektywie Unii Europejskiej
dotyczącej planów energetycznych w Polsce. Plany te
- tzw. polityka 3 × 20, oznaczają m.in., że do roku 2020 udział
odnawialnych źródeł energii w bilansie energetycznym ma
wynieść nie mniej niż 20% (dla Polski - 15%). Jako że najbardziej
popularną i efektywną metodą produkcji zielonej
energii są elektrownie wiatrowe, Polska przechodzi właśnie
okres rozkwitu w obszarze wzrastającej z każdym dniem
liczby pracujących turbin, przybliżając nas tym samym do
założeń wspomnianej wyżej dyrektywy.
Obecnie w Polsce zainstalowanych jest ponad 1100 MW mocy
z samych tylko parków wiatrowych, a największe z nich (np. Margonin
- 120 MW) w niczym nie ustępują obiektom tego typu na zachodzie
Europy. Warto w tym miejscu wspomnieć również o sytuacji
energetyki wiatrowej w rejonie północno-wschodniej Polski. Na terenie
PGE Dystrybucja SA Oddział Białystok do sieci dystrybucyjnej
średniego napięcia przyłączonych jest 11 elektrowni wiatrowych
o sumarycznej mocy 9,5 MW, zaś do sieci 110 kV - 3 parki wiatrowe
(Potasznia - 41,4 MW, Piecki - 32 MW, Wronki - 48 MW). Jak
widać, moc zainstalowana w tym regionie wynosi 131 MW, czyli ok.
12% mocy pozyskiwanej z energetyki wiatrowej w Polsce.
Budowa i uruchomienie farmy wiatrowej jest niewątpliwie bardzo
skomplikowanym zadaniem, wymagającym czasu, wiedzy i ogromnych
nakładów - zarówno finansowych, jak i pracy ludzkiej. Jednakże
najbardziej ambitnym i zarazem jednym z najtrudniejszych
zadań okazuje się przyłączenie takiego obiektu do sieci elektroenergetycznej.
W tym artykule podjęto ten temat na podstawie doświadczeń
związanych z budową i uruchomieniem FW Piecki, utworzonej
w okolicy Suwałk w województwie podlaskim. Inwestor - Gamesa
Energia Polska, we współpracy z firmą Electrum - doprowadził do
wybudowania i uruchomienia parku składającego się z 16 turbin
o łącznej mocy 32 MW, w tym do rozwiązania wszystkich kwestii
związanych z przebiegiem inwe...
więcej»
Obowiązkowe wyposażenie nowo projektowanych instalacji elektrycznych oraz wymagania stawiane tym urządzeniom
(Grzegorz Hołdyński, Zbigniew Skibko)
Instalacje elektryczne muszą być wykonane zgodnie z przepisami
obowiązującymi w czasie ich projektowania. Główne
wymagania stawiane instalacjom elektrycznym określają
ustawy: Prawo budowlane [2] oraz Prawo energetyczne
[3] wraz z ogłoszonymi do nich rozporządzeniami, normy
powołane w poszczególnych rozporządzeniach, a także wiedza
techniczna opublikowana w pozostałych normach oraz
w literaturze fachowej. W artykule omówiono obowiązkowe
wyposażenie nowo projektowanych instalacji elektrycznych
wynikające z obowiązujących obecnie aktów
prawnych.
Oprzewodowanie
Podstawowym wyposażeniem każdej instalacji elektrycznej są
przewody i kable. Właściwy dobór tych urządzeń pozwala na bezawaryjne
użytkowanie instalacji nawet przez 25-30 lat. Prawidłowo
zaprojektowana i wykonana instalacja elektryczna, w całym okresie
jej użytkowania, powinna zapewniać możliwość bezpiecznego korzystania
z odbiorników energii elektrycznej, zgodnego z ich przeznaczeniem
[4].
W obwodach rozdzielczych i odbiorczych instalacji elektrycznych
należy stosować oddzielny przewód ochronny i neutralny. Oznacza
to, że punkt rozdziału przewodu ochronno-neutralnego powinien
znajdować się w złączu lub w rozdzielnicy głównej budynku. Żyły
przewodów o przekroju znamionowym nieprzekraczającym 10 mm2
powinny być wykonane wyłącznie z miedzi.
Przewody i kable elektryczne należy prowadzić w sposób umożliwiający
ich wymianę bez potrzeby naruszania konstrukcji budynku,
przy zachowaniu zasady prowadzenia ich tras w liniach
prostych, równoległych do krawędzi ścian i stropów. Ponadto prowadzenie
instalacji w budynku powinno zapewniać bezkolizyjność
z innymi instalacjami w zakresie odległości i ich wzajemnego usytuowania.
Obwody odbiorcze instalacji elektrycznej w budynku
wielorodzinnym należy prowadzić w obrębie każdego mieszkania
lub lokalu użytkowego. W instalacjach elektrycznych mogą być
wykorzystywane przewody wtynkowe, jedynie pod warunkiem
pokrycia ich warstwą tynku o grubo...
więcej»
Zobacz wszystkie publikacje » |
|
2011-4
|
DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma W numerze m.in.: |
|
Sprawdzanie poprawności działania przekaźników elektroenergetycznych za pomocą programu PowerFactory
(Adam Smolarczyk, Piotr Sobczyński)
Szybki rozwój techniki komputerowej, a szczególnie oprogramowania
symulacyjnego, zaowocował powstaniem wielu
nowych programów wspomagających analizę różnych zagadnień.
Zjawisko to objęło również programy symulacyjne
używane w elektroenergetyce. Symulacyjne programy
komputerowe znalazły szerokie zastosowanie we wszystkich
dziedzinach życia. Za ich pomocą można w szybki i wygodny
sposób przeprowadzić wiele eksperymentów, których wykonanie
w konwencjonalny sposób trwałoby znacznie dłużej
oraz byłoby nieporównywalnie droższe.
Postęp w dziedzinie programów symulacyjnych sprawił, że schematy
układów budowane są przy użyciu prostego i przyjaznego dla
użytkownika środowiska graficznego, w którym użytkownik może
szybko i łatwo zbudować potrzebny model, a wyniki symulacji
przedstawiane są w formie graficznej, jako przebiegi zmiennych
wyjściowych, co ułatwia ich analizę. Dostępnych jest wiele programów
do symulacji stanów dynamicznych w systemie elektroenergetycznym.
Oprócz opisanego w dalszej części artykułu programu
PowerFactory, do bardziej znanych można zaliczyć: ATP-EMTP,
PSCAD/EMTDC (opisany w [1]), Matlab/Simulink (biblioteka
SimPower Systems), PSS/NETOMAC.
W artykule pokazano, w jaki sposób można wykorzystać program
PowerFactory do analizy zagadnień związanych z pracą przekaźników
elektroenergetycznych w systemie elektroenergetycznym.
Do zagadnień tych można zaliczyć: nastawienia i koordynację nastawień
zabezpieczeń (odległościowych i nadprądowych), analizę
poprawności działania algorytmów urządzeń zabezpieczeniowych
(wykrywanie zwarć oporowych i rozwijających się), sprawdzanie
poprawności działania rzeczywistych przekaźników elektroenergetycznych
(w tym celu wykorzystywana jest możliwość zapisywania
próbek przebiegów zakłóceniowych prądów i napięć w plikach
w formacie COMTRADE i wymuszanie na ich podstawie rzeczywistych
prądów i napięć za pomocą testerów mikroprocesorowych).
Opis programu PowerFactory
Program PowerFactory zo...
więcej»
Forum "Zmieniamy Polski Przemysł"
(Olga Górczak-Żaczek)
3 lutego br. w Warszawie odbyło się Forum "Zmieniamy Polski
Przemysł". W tej edycji znaczną uwagę poświęcono problemom prywatyzacji,
roli regulatora w gospodarce, związkom zawodowym, ale
nie tylko. W forum udział wzięło wielu specjalistów z poszczególnych
dziedzin (menadżerów spółek, prezesów) oraz przedstawicieli
różnych stron sceny politycznej. Wszyscy uczestnicy jednogłośnie
stwierdzili, że prywatyzacja jest istotnym elementem rozwoju gospodarczego
i jest potrzebna.
Prywatyzacja to jednak pojemne słowo. Według uczestników
potrzebne jest wyznaczenie granic regulacji i wzajemnych relacji
pomiędzy regulacją i wolnością gospodarczą. Rząd powinien
wprowadzić nowy ład korporacyjny (ustawy) oraz umacniać rady
nadzorcze spółek. J...
więcej»
Forum "Zmieniamy Polski Przemysł"
(Olga Górczak-Żaczek)
3 lutego br. w Warszawie odbyło się Forum "Zmieniamy Polski
Przemysł". W tej edycji znaczną uwagę poświęcono problemom prywatyzacji,
roli regulatora w gospodarce, związkom zawodowym, ale
nie tylko. W forum udział wzięło wielu specjalistów z poszczególnych
dziedzin (menadżerów spółek, prezesów) oraz przedstawicieli
różnych stron sceny politycznej. Wszyscy uczestnicy jednogłośnie
stwierdzili, że prywatyzacja jest istotnym elementem rozwoju gospodarczego
i jest potrzebna.
Prywatyzacja to jednak pojemne słowo. Według uczestników
potrzebne jest wyznaczenie granic regulacji i wzajemnych relacji
pomiędzy regulacją i wolnością gospodarczą. Rząd powinien
wprowadzić nowy ład korporacyjny (ustawy) oraz umacniać rady
nadzorcze spółek. J...
więcej»
Inteligentne czujniki w projektowaniu systemów automatyki, pomiarów i sterowania
(Jerzy Kołłątaj)
Definicja inteligentnego czujnika (ang. intelligent sensor,
smart sensor) została sformułowana w latach osiemdziesiątych
ubiegłego wieku w odniesieniu do zintegrowanej konstrukcji
układów zawierających czujniki półprzewodnikowe
z obwodami elektronicznymi. Wraz z rozwojem nowoczesnych
technologii, definicja czujników inteligentnych ewoluowała,
w miarę rosnących wymagań i oczekiwań w stosunku
do ilości i jakości informacji uzyskiwanych w systemach automatyki,
pomiarów i sterowania. Procesy te są stymulowane
coraz większymi nakładami finansowymi oraz wymaganiami
dostawców i odbiorców nowych zastosowań urządzeń, wymagających
coraz większej ilości danych i posiadania funkcji logicznych
umożliwiających podejmowanie wielu niezależnych
działań.
Czujniki inteligentne są nową klasą urządzeń, która zrewolucjonizowała
pozyskiwanie informacji z otaczającego nas środowiska.
Wbudowana w czujniki inteligencja umożliwia wyodrębnienie najbardziej
użytecznych informacji pozyskanych w procesie pomiaru
w sposób bardziej bezpieczny, precyzyjny, szybki oraz bardziej
ekonomiczny niż to ma miejsce w przypadku stosowania czujników
tradycyjnych.
Właściwości czujników inteligentnych
Aby lepiej zrozumieć strukturę czujnika inteligentnego, na rysunku
1 pokazano schemat blokowy klasycznego, zintegrowanego czujnika,
który przedstawia wyraźny podział na trzy elementy: element
czujnikowy (np. rezystor, kondensator, element piezoelektryczny,
tranzystor, fotodioda), układ kondycjonujący i przetwarzający (np.
wzmacniacz, układy linearyzujące, kompensujące i filtrujące) oraz
interfejs komunikacyjny (przewody, złącza itp.). Jak przedstawiono
na rysunku 2, zasadniczą różnicą między czujnikiem zintegrowanym
i inteligentnym jest obecność w czujniku inteligentnym mikrokontrolera/
mikroprocesora [1].
Nie wnikając w historyczne zmiany w zakresie definicji czujników
inteligentnych, obecnie większość kadry inżynierskiej, niezależnie
od reprezentowanej dziedziny, uznaje...
więcej»
CO PISZĄ INNI
Technologie wytwarzania energii elektrycznej
z wód o niskiej temperaturze
Blodgett L.: Low-Temperature Geothermal
Activity is Taking off. www.renewableenergyworld.
com (1.12.2010).
Opracował - Piotr Olszowiec.
W miarę postępu technicznego zwiększają
się możliwości wykorzystania zasobów
ciepła zgromadzonego w zbiornikach wód
o niewysokiej temperaturze. Właśnie z powodu
niskich temperatur produkcja energii
elektrycznej z użyciem tego medium
- w odróżnieniu od odzysku ciepła - od
dawna napotykała istotne przeszkody techniczne
i ekonomiczne. Do wspomnianych
źródeł zalicza się przede wszystkim złoża
geotermalne, a także wody odpadowe z pól
wydobywczych ropy naftowej i gazu ziemnego
i tzw. słoneczne stawy.
Zależnie od temperatury wypływającej
wody, buduje się dwa typy elektrowni geotermalnych.
Przy temperaturze wykorzystywanej
wody wynoszącej ponad 175°C
powstająca z niej para płynie wprost do turbiny;
jest to więc elektrownia o jednym obiegu
i jednym czynniku roboczym. Natomiast
woda o temperaturze 100-175°C wymaga
zastosowania obiegu dwuczynnikowego.
W wymienniku ciepła gorąca woda podgrzewa
- aż do odparowania - czynnik roboczy
o niskiej temperaturze wrzenia (np. izobutan,
amoniak). Pary tej cieczy napędzają turbinę,
a następnie ich skropliny powracają do
wspomnianego wymiennika ciepła. W obu
przypadkach woda ze złoża geotermalnego
(tzw. solanka) powraca do swego źródła.
Zasadniczym ograniczeniem dla opłacalności
działania elektrowni geotermalnych
jest temperatura wody, której minimalna
wymagana wartość jeszcze niedawno wynosiła
ok. 140°C. Udoskonalone cykle przemian
termodynamicznych (w tym organiczny
cykl Rankine’a i cykl Kaliny) pozwoliły
obniżyć tę granicę do poziomu 90°C, usuwając
największą przeszkodę w rozwoju
elektroenergetyki geotermalnej.
Jednym z wynalazków zapewniających
efektywne wytwarzanie energii elektrycznej
z wody o niskiej temperaturze (nawet
70°C) jest modułowa minielektrownia typu
Pu...
więcej»
Zobacz wszystkie publikacje » |
|
2011-3
|
DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma W numerze m.in.: |
|
Jan Kożuchowski (1911-1994)
Zarząd Główny SEP uchwałą z dnia 12.11.2010 r. oraz Zarząd Główny PTETiS
uchwałą z dnia 22.11.2010 r. ustanowiły rok 2011
Rokiem Profesora Jana Kożuchowskiego, w setną rocznicę Jego urodzin.Profesor Jan Kożuchowski urodził się 19 maja 1911 r. w Łodzi
jako syn Bronisława, naczelnika ruchu w Dojazdowej Komunikacji
Tramwajowej w Łodzi i Jadwigi z Wąsowskich. Po ukończeniu
w 1931 r. matematyczno-przyrodniczego Państwowego Gimnazjum
im. Jędrzeja Śniadeckiego w Pabianicach uczęszczał do Wyższej
Szkoły Handlowej w Warszawie, uzyskując dyplom jej ukończenia
w 1936 r. Od 1932 r. jednocześnie studiował na Oddziale Prądów
Silnych Wydziału Elektrycznego Politechniki Warszawskiej. Studia
te ukończył jako inż. elektryk w 1938 r.
Pracę zawodową rozpoczął w styczniu 1938 r. w Fabryce Aparatów
Elektrycznych K. Szpotańskiego jako inżynier, lecz już w marcu
przeniósł się do firmy "Elis" w Warszawie na stanowisko kierownika
warsztatów mechanicznego i elektrycznego. Był tu konstruktorem kilku
urządzeń elektrycznych, np. prądnicy do ładowania akumulatorów napędzanej
silnikiem samochodowym wojskowej elektrowni polowej. Po
wybuchu wojny zgłosił się ochotniczo do wojska i został wcielony do
3. Baonu Przeciwpancernego Głównego Inspektoratu Sił Zbrojnych.
Brał czynny udział w walkach, a potem - gdy jego baon 18 września
przekroczył granicę polsko-rumuńską - został internowany
w Turno-Severin w Rumunii. Po ucieczce z obozu przedostał się
przez Jugosławię do Francji i w grudniu 1939 r. wstąpił ochotniczo
do 6. pułku piechoty 2. Dywizji Strzelców Pieszych (DSP) dowodzonej
przez gen. Prugar Ketlinga. Po ukończeniu szkoły podoficerskiej
w randze kaprala zgłosił się na ochotnika do kompanii szturmowej,
gdzie dowodził drużyną. Brał udział w ciężkich walkach kompanii
szturmowej z grupą pancerną gen. H. Guderiana na wzgórzach Clos
du Doubs w pobliżu Szwajcarii. Jego pluton, wchodzący w skład
straży tylnej, bronił miejscowości Saint Hippolite w Wogezach. Po
ogłos...
więcej»
Wydawnictwa - Wytwarzanie rozproszone energii elektrycznej i cieplnej
Józef Paska: Wytwarzanie rozproszone
energii elektrycznej i ciepła. Oficyna Wydawnicza
Politechniki Warszawskiej, 2010.W Przedmowie Autor pisze: " Każdy elektryk,
a tym bardziej elektroenergetyk, absolwent
studiów wyższych, powinien mieć podstawową
wiedzę z zakresu zagadnień wytwarzania
energii elektrycznej oraz funkcjonowania podstawowych
elementów systemu elektroenergetycznego
- elektrowni, w tym także niewielkich,
wykorzystujących lokalne zasoby energii
- w szczególności odnawialne (…)".
Książka jest przeznaczona dla studentów
kie...
więcej»
System pomiarowy do monitorowania składu mieszanin heterogenicznych w przemyśle wydobywczym i petrochemicznym
(Jerzy Kołłątaj)
W przemyśle wydobywczym i petrochemicznym jednym
z ważnych problemów jest dokładne i ciągłe monitorowanie
poziomu i składu mieszanin heterogenicznych w dużych
zbiornikach (poziome separatory). Niekontrolowany wzrost
zawartości warstw piany i emulsji może powodować zablokowanie
całego systemu produkcyjnego i konieczność awaryjnego
jego wyłączenia podczas przypadkowego przeniknięcia
innej fazy do fazy już produkowanej (np. oleju do wody). Nieuchronnym
skutkiem takich zdarzeń są kary za zanieczyszczanie
środowiska. Ponadto zatrzymywanie oraz usuwanie
piany i emulsji na morskich terenach wydobywczych (w zatokach)
wymaga stosowania bardzo drogich preparatów.
W przemysłowych procesach technologicznych do pomiaru poziomu
cieczy i materiałów sypkich w dużych zbiornikach, jak
również do oceny właściwości fizycznych i chemicznych różnych
materiałów transportowanych i magazynowanych w zbiornikach,
stosowane są m.in. czujniki pojemnościowe. Zasada działania tych
czujników polega na zmianie pojemności elektrycznej wskutek
wprowadzenia obiektu w pole elektryczne czujnika. Zmiana stałej
dielektrycznej obiektu jest dobrym wskaźnikiem zmian właściwości
badanego materiału, które niejednokrotnie muszą być monitorowane
w procesach technologicznych. Czujniki pojemnościowe służą
również do detekcji niemal wszystkich obiektów metalowych i niemetalowych,
włącznie z materiałami przewodzącymi i dielektrykami,
których stała dielektryczna jest wystarczająco duża.
Prosta zasada fizyczna działania czujników pojemnościowych
oraz bezkontaktowy pomiar jest jedną z zalet tych czujników, jednak
ich wrażliwość na wpływ zewnętrznych zakłóceń elektromagnetycznych
wymaga dużej wiedzy i doświadczenia w konkretnych
zastosowaniach.
Przykładem nowych obszarów zastosowań czujników pojemnościowych
jest przemysł wydobywczy i petrochemiczny. W separatorach
występują różne komponenty (fazy) przepływowe, takie jak
olej, woda, gaz oraz ich różne mieszaniny w postaci piany ...
więcej»
Technika rozmów z górnikami uwięzionymi w kopalni węgla
Jonem W.D.: Technology to talk to trapped
miners. IEEE Spectrum (US) 2010 November.
Opracował - Witold Bobrowski.
5 sierpnia 2010 roku w chilijskiej kopalni
złota i miedzi, na głębokości 700 metrów
zostało uwięzionych 33 górników. Uratowano
ich po kilkudziesięciu dniach - 15 września
2010 roku. Mieli dużo szczęścia, bo
w kopalni węgla kamiennego, ich sytuacja
byłaby znacznie gorsza. Górnicy mogli rozmawiać
ze swoimi rodzinami za pomocą
telefonu, a ich nagrania wideo były przekazywane
przez stacje telewizyjne na całym
ś...
więcej»
Prognozowanie obciążeń w sieciach niskiego napięcia w aspekcie poprawy efektywności energetycznej
(Marcin A. Sulkowski, Dariusz Naruszewicz)
Problematyka poprawy efektywności energetycznej użytkowania
energii elektrycznej jest jednym z podstawowych
zagadnień, jakie w ostatnich latach reguluje nie tylko prawodawstwo
Unii Europejskiej, ale także przepisy krajowe.
Członkostwo Polski w Unii Europejskiej stwarza wymóg
przestrzegania prawodawstwa europejskiego, w tym Dyrektywy
2006/32/WE Parlamentu Europejskiego i Rady Europy
z 5 kwietnia 2006 r. w sprawie efektywności końcowego wykorzystania
energii i usług energetycznych.
Dyrektywa - znowelizowana w marcu 2007 r. zobowiązała wszystkie
państwa członkowskie UE do spełnienia w zakresie ochrony środowiska
i efektywności energetycznej wymogu 3 × 20%, tzn.:
- zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych do 2020 r. co najmniej
o 20%, w porównaniu z rokiem 1990,
- racjonalizacji wykorzystania energii i w konsekwencji ograniczenie
jej zużycia o 20%,
- zwiększenia udziału energii produkowanej z OZE do 20% całkowitego
zużycia energii w UE w 2020 r.
Konieczność ograniczenia zużycia energii o 20%, powoduje konieczność
ponownej analizy dotychczas stosowanych metod prognozowania
obciążeń w sieciach elektroenergetycznych niskiego
napięcia.
Metody prognozowania obciążeń
w sieciach elektroenergetycznych niskiego napięcia
Do wyznaczania planowanych obciążeń w sieciach elektroenergetycznych
niskiego napięcia stosuje się trzy metody: metodę opisaną
w normie N SEP-E-002, metodę Energoprojektu oraz metodę
COBR Elektromontaż, przy czym w praktyce inżynierskiej na etapie
prognozowania obciążeń w celu wymiarowania instalacji i sieci
elektroenergetycznych stosuje się najczęściej pierwszą z tych metod
(norma N SEP-E-002). Norma ta rozróżnia podział mocy urządzeń
zainstalowanych w mieszkaniach na dwie wielkości: moc zainstalowaną
oraz moc zapotrzebowaną - szczytową.
Moc zapotrzebowana (obliczeniowa moc szczytowa) PM dla pojedynczego
mieszkania w budynku wielorodzinnym wynosi:
12,5 kW dla mieszkań zaopatrywanych w ciepłą wodę z zewnętrznej,
centr...
więcej»
Zobacz wszystkie publikacje » |
|
2011-2
|
DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma W numerze m.in.: |
|
Czym zastąpić czarne skrzynki w samolotach?
Kavi K.M.: Beyond the Black Box. Insted
of storing flight data on board, aircraft
could easily send the information in real
time to the ground. IEEE Spectrum 2010
August. Opracował - Witold Bobrowski.
1 czerwca 2009 roku lot Air France
Flight 447 Airbusa A330-200 zakończył
się upadkiem do Oceanu Atlantyckiego, co
spowodowało śmierć 216 pasażerów oraz
12 członków załogi. Nikt nie wie, dlaczego
nastąpiła katastrofa, ponieważ nie znaleziono
czarnej skrzynki. Samolot pogrążył się
tak głęboko, że sygnały dźwiękowe czarnej
skrzynki nie były słyszalne. W czasie, kiedy
francuskie łod...
więcej»
Mikroobróbka folii metalowych za pomocą lasera nanosekundowego
(Mateusz Tański, Robert Barbucha, Marek Kocik, Michał Janke, Katarzyna Garasz, Jerzy Mizeraczyk)
Mikroobróbka laserowa materiałów za pomocą impulsów
nanosekundowych jest nowoczesną techniką umożliwiającą
m.in. cięcie i drążenie folii metalowych [1]. W porównaniu
z metodami mikroobróbki klasycznej zaletami mikroobróbki
laserowej są duża dokładność i szybkość obróbki.
Obecnie na świecie działa kilka firm oferujących urządzenia do
nanosekundowej mikroobróbki laserowej. Jednak cena tych urządzeń
jest wysoka, wskutek czego technika mikroobróbki laserowej
jest niedostępna dla wielu polskich przedsiębiorstw. Z tego powodu
w Instytucie Maszyn Przepływowych PAN w Gdańsku podjęto próbę
skonstruowania urządzenia do nanosekundowej mikroobróbki
laserowej, które byłoby atrakcyjne cenowo dla polskich przedsiębiorstw.
Wynikiem tego przedsięwzięcia było powstanie urządzenia
do laserowej mikroobróbki materiałów (ULMM-1). Urządzenie
ULMM-1 przeznaczone jest głównie do cięcia cienkich folii metalowych
(o grubości do 500 μm), zwłaszcza służących do wykonywania
szablonów do nakładania pasty lutowniczej podczas wytwarzania
płytek drukowanych metodą montażu powierzchniowego.
Za pomocą urządzenia ULMM-1 możliwa jest także mikroobróbka
materiałów niemetalowych, takich jak polimery, ceramika i szkło.
Laserowa mikroobróbka materiałów
Termin laserowa mikroobróbka materiałów odnosi się zazwyczaj
do techniki wykorzystującej wiązkę laserową do usuwania niewielkich
ilości lub cienkich warstw materiału w tzw. procesie ablacji laserowej.
Mimo iż możliwe jest wywołanie procesu ablacji laserow...
więcej»
Lampy przemysłowe w oświetleniu architektonicznym
Panchartek R.: Průmyslová svítidla v architekturním
osvĕtlování. Svĕtlo (Praha) 2010
nr 1. Opracował - Witold Bobrowski.Czeska firma Enika specjalizuje się
w oświetleniu przemysłowym, wykorzystując
lampy wykonane przy użyciu
diod świecących typu LED (importowane
- zwłaszcza niemieckie i włoskie). Lampy
stosowane w oświetleniu obrabiarek muszą
być odporne na wibracje mechaniczne,
na odpryski wiórów metalowych oraz na
działanie emulsji chłodzących. Są to bardzo
ostre wymagania w zakresie warunków
otoczenia. Gorsze warunki spotyka się tylko
w pobliżu wielkich pieców lub w głębinach
morskich.
Lampy te mogą więc być z powodzeniem
zastosowane do oświetlenia architektonicznego.
Jedynym zastrzeżeniem może być ich
stosunkowo wysoka cena. Początkowe nakłady
jednak szybko się zwr...
więcej»
Moment elektromagnetyczny i zaczepowy maszyny elektrycznej z magnesami trwałymi
(Marcin Wardach)
Maszyny elektryczne ze stojanem użłobkowanym charakteryzują
się mniejszą szczeliną i większym momentem elektromagnetycznym
niż maszyny o strukturze bezżłobkowej. Ich
wadą jest jednak występowanie momentu zaczepowego, spowodowanego
różną reluktancją obszarów przyszczelinowych
w pobliżu zębów i żłobków. Moment zaczepowy jest głównym
składnikiem pulsacji momentu elektromagnetycznego
[2, 6-8], które są przyczyną powstawania wyższych harmonicznych,
powodujących powstawanie hałasu i drgań. Wpływa
to niekorzystnie na trwałość łożysk i obniża sprawność
maszyny. W artykule przedstawione zostały badania symulacyjne
analizujące te problemy przy użyciu programu
COMSOL oraz pokazano zależność momentu elektromagnetycznego
i zaczepowego oraz indukcji magnetycznej w maszynie
elektrycznej z magnesami trwałymi od szerokości otwarcia
żłobka d.
Jednym z ważniejszych elementów obliczeń optymalizacyjnych
w procesie projektowania maszyny elektrycznej z magnesami trwałymi
jest wyznaczenie wartości pulsacji momentu elektromagnetycznego
[3]. Pulsacje momentu mają wpływ na właściwości napędu, co
jest szczególnie istotne w napędach urządzeń precyzyjnych, które
przede wszystkim utrudniają realizację sterowania ze stałą prędkością.
Ponadto powodują powstawanie dodatkowych strat mocy oraz
wibracje mechaniczne i hałas [9]. Pulsacje momentu elektromagnetycznego
można minimalizować przez eliminację przyczyn już na
etapie projektowania maszyny lub przez eliminację skutków w procesie
sterowania.
Dominującym składnikiem pulsacji momentu elektromagnetycznego
w maszynach z magnesami trwałymi jest moment zaczepowy
(cogging torque) [6-8, 10]. W maszynach elektrycznych jest
on szkodliwym momentem obrotowym, spowodowanym interakcją
między magnesami trwałymi a zębami użłobkowanego stojana. Powstaje
on w wyniku współdziałania pola magnetycznego, wytworzonego
przez magnesy trwałe umieszczone w wirniku, ze stojanem
użłobkowanym. Jego wielkość określa się w stanie bezpr...
więcej»
I Konferencja Naukowo-Techniczna "Jakość Energii" 2010
(Krzysztof Woliński)
W dniach 25-26 listopada 2010 roku odbyła się konferencja naukowo-
techniczna poświęcona wymianie doświadczeń z zakresu
jakości energii elektrycznej oraz rejestracji i analizie zjawisk w sieciach
elektroenergetycznych. Uczestnicy spotkali się w Piechowicach
k. Szklarskiej Poręby. Organizatorami konferencji były firma
PROCOM System z Wrocławia oraz Akademia Górniczo-Hutnicza
z Krakowa. W konferencji uczestniczyło ponad 70 osób, które reprezentowały:
inżynierów - praktyków, pracowników wyższych uczelni,
instytutów oraz ośrodków badawczo-rozwojowych zajmujących
się problematyką jakości energii w sieciach elektroenergetycznych.
Pomiary elektryczne dla oceny pracy systemu elektroenergetycznego
(prof. Andrzej Bień - AGH Kraków).
Trzecią ...
więcej»
Zobacz wszystkie publikacje » |
|
2011-1
|
DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma W numerze m.in.: |
|
Analiza możliwości zastosowania asymetrycznego operatora mutacji w dziedzinie optymalizacji systemów elektroenergetycznych
(Mirosław Gajer)
Systemy ewolucyjne postrzegane s. obecnie jako niezwykle
skuteczne narz.dzia obliczeniowe, ktore z powodzeniem
mog. by. wykorzystywane do efektywnego rozwi.zywania
ro.nego typu zagadnie. optymalizacyjnych [1]. W szczegolno.ci
znane s. prace, ktore donosz. o skutecznym zastosowaniu
techniki obliczeniowej bazuj.cej na algorytmach ewolucyjnych
w przypadku rozwi.zywania trudnych zagadnie.
optymalizacyjnych, charakteryzuj.cych si. np. wielomodaln.
postaci. funkcji dopasowania, b.d. wyst.powaniem wielu
kryteriow, wzgl.dem ktorych poszukiwane jest rozwi.zanie
optymalne [2].
Aby mo.na by.o zastosowa. technik. obliczeniow. opart. na
algorytmach ewolucyjnych, konieczne jest w przypadku ka.dego
zagadnienia optymalizacyjnego dokonanie wyboru odpowiedniej
formy kodowania dopuszczalnych rozwi.za. na materiale genetycznym
osobnikow wchodz.cych w sk.ad ewoluuj.cej populacji [3].
Historycznie najstarszym (i dotychczas prawdopodobnie najch.tniej
wykorzystywanym w praktycznych zastosowaniach) sposobem kodowania
jest kodowanie oparte na ci.gach binarnych, w przypadku
ktorego ka.dy z genow osobnika mo.e wyst.powa. w postaci jednego
z dwoch mo.liwych alleli, rownych zero b.d. jeden [4].
Z kolei za jedn. z najwa.niejszych i powszechnie stosowanych
operacji genetycznych realizowanych na ci.gach binarnych uwa.ana
jest operacja mutacji, ktora polega na zmianie warto.ci wylosowanego
bitu na przeciwn. [5]. Dotychczas w wi.kszo.ci implementacji
systemow ewolucyjnych powszechnie stosowany by. tzw.
symetryczny operator mutacji. W przypadku gdy materia. genetyczny
osobnika sk.ada si. z N bitow, symetryczny operator mutacji
dzia.a w ten sposob, .e niezale.nie dla ka.dego z bitow dokonuje
jego negacji, z prawdopodobie.stwem rownym 1/N. Jak .atwo mo.na
policzy., .rednia liczba bitow osobnika, ktore podlegaj. mutacji,
wynosi w tym wypadku dok.adnie jeden [6].
W 2004 roku Neumann i Wegener w opublikowanej pracy [7]
wprowadzili po raz pierwszy asymetryczny oper...
więcej»
Efektywność regulacji napięcia w systemie elektroenergetycznym z elektrowniami wiatrowymi
(Michał Zeńczak)
W krajowym systemie elektroenergetycznym pojawia się
coraz więcej elektrowni wiatrowych. Elektrownie te mają
wpływ na poziom napięcia w liniach i na szynach zbiorczych
w stacjach elektroenergetycznych. W artykule przedstawiono
wpływ elektrowni wiatrowych na właściwości regulacyjne
węzła odbiorczego, których estymatorem jest efektywność
regulacji napięcia. Analiza dotyczy farm wiatrowych przyłączonych
do sieci przesyłowej 400 kV lub 220 kV oraz do sieci
dystrybucyjnej 110 kV.
W krajowym systemie elektroenergetycznym (KSEE) pracuje
wiele elektrowni wiatrowych, o łącznej mocy kilkaset megawatów.
Poza tym w najbliższym czasie wiele elektrowni wiatrowych podejmie
pracę, posiadając już warunki przyłączenia. Najwięcej farm
wiatrowych przyłączanych jest do sieci dystrybucyjnej 110 kV. Są
to farmy wiatrowe o mocy od kilkunastu do kilkudziesięciu megawatów.
Wszystkie farmy wiatrowe pracujące w KSEE oddziałują na
ten system.
Przed uzyskaniem warunków przyłączenia należy sporządzić ekspertyzę
wpływu farmy na pracę KSEE. Jednym z problemów jest
wpływ farmy wiatrowej na poziom napięcia na szynach stacji, na
pracę samoczynnego napięciowego odciążania oraz na statyczne
zmiany napięcia w stanach awaryjnych i remontowych.
W artykule przeanalizowany zostanie wpływ farm wiatrowych
na napięciowe właściwości regulacyjne węzła odbiorczego. Estymatorem
właściwości regulacyjnych węzła odbiorczego jest efektywność
regulacji napięcia, czyli stosunek faktycznego wzrostu napięcia
do napięcia dodawczego wymuszonego zmianą przekładni
transformatora [1].
Efektywność regulacji napięcia w węźle odbiorczym
Jedną z powszechnie stosowanych metod regulacji napięcia
w węźle odbi...
więcej»
Wyznaczanie wartości współczynnika grupowego obciążalności prądowej przewodów
(Cezary Łucyk)
Opór przejmowania ciepła na powierzchni przewodu (opór cieplny
warstwy przyściennej) jest kilkakrotnie większy od oporu
przewodzenia ciepła przez izolację żyły i powłoki [1]. O obciążalności
przewodów decyduje więc pole powierzchni zewnętrznej
i średnia wartość współczynnika przejmowania ciepła na powierzchni.
Aby wyznaczyć wartości współczynnika grupowego
obciążalności prądowej, trzeba porównywać pola powierzchni
oraz współczynniki przejmowania ciepła w przewodach prowadzonych
grupowo i pojedynczo na wolnym powietrzu.
Założenia modelowe
Współczynnik grupowy obciążalności prądowej określa zmniejszenie
obciążalności prądowej długotrwałej przewodów prowadzonych
w wiązkach (rys. 1) lub ułożonych warstwowo (rys. 2), w porównaniu
z obciążalnością przewodów prowadzonych pojedynczo Wskutek gęstego ułożenia przewodów w wiązkach lub w wielu
warstwach, wewnątrz mogą się tworzyć zamknięte przestrzenie
powietrzne o wyrównanej temperaturze, natomiast wymiana ciepła
między przewodami i otoczeniem odbywa się głównie przy ściankach
zewnętrznych, i tam (a konkretnie w warstwie przyściennej)
występuje - podobnie jak w przewodzie prowadzonym osobno - zasadnicza
część spadku temperatury.
Zmniejszenie dopuszczalnej obciążalności przewodów prowadzonych
grupowo, w porównaniu z pojedynczym przewodem, wynika
zatem z różnych wymiarów i innego kształtu powierzchni zewnętrznej
oraz z różnych wartości współczynnika przejmowania ciepła
na tej powierzchni. Przy grupie o dużej liczbie przewodów trzeba
liczyć się również z tym, że przewody położone na zewnątrz nie
przylegają do siebie idealnie, skutkiem czego przewody położone
wewnątrz nie są całkiem odgrodzone od zewnętrznej powierzchni
wymiany ciepła.
Przedstawione warunki pozwalają przyjąć - w odniesieniu do
obciążeń granicznych (obciążalności długotrwałej) - identyczną
wartość dopuszczalnego przyrostu temperatury na powierzchni zewnętrznej
przewodów prowadzonych oddzielnie oraz grupowo.
Założono, że ws...
więcej»
Perspektywy wdrożenia smart meteringu w Polsce
(Krzysztof Billewicz)
Na temat smart meteringu napisano wiele pozytywnych
artykułów i publikacji. Istnieją różnorakie opracowania
prezentujące to zagadnienie w ujęciu ekonomicznym, technologicznym
oraz informatycznym. W Internecie łatwo
można znaleźć prezentacje opisujące systemy zarządzania
inteligentnymi licznikami, przygotowane przez różne firmy
informatyczne. Jako że przedstawiane tam informacje
o smart meteringu ograniczają się do uwypuklenia jego
najbardziej pozytywnych stron, warto spojrzeć na to zagadnienie
nieco bardziej krytycznie. Wiadomo bowiem, że żaden
z producentów nie będzie akcentował wad i ograniczeń
własnego systemu, którego wdrożenie zapewniłoby setki milionów
złotych zysku.
Definicje
AMI (Advanced Metering Infrastructure) - zaawansowana infrastruktura
pomiarowa, zawierają się w tym: liczniki, koncentratory, moduły
i systemy komunikacyjne oraz ich oprogramowanie.
MDM (Meter Data Management) - oprogramowanie biznesowe, które
umożliwia szybki dostęp do danych pomiarowych i konfiguracyjnych
oraz zawiera funkcjonalność wysyłania informacji z systemów centralnych
do liczników.
SG (Smart Grid) - inteligentna sieć elektroenergetyczna, która pozwala
na inteligentne zintegrowanie działań wszystkich jej użytkowników:
generujących lub zużywających energię, w celu efektywnego i bezpiecznego
dostarczania energii.
SM (Smart Metering) - rozwiązanie polegające na dwukierunkowej komunikacji,
w czasie rzeczywistym, systemów informatycznych z elektronicznymi
licznikami energii, SM = AMI + MDM.
AMR (Automatic Meter Reading) - automatyczny odczyt licznika (lub
Automated Meters Reading - automatyczny odczyt liczników).
PLC (Power Line Comunications) - komunikacja za pośrednictwem
sieci zasilającej.
GPRS (General Packet Radio Service) - technologia stosowana w telefonach
GSM do pakietowego przesyłania danych.
Repeter - urządzenie, które pozwala na wzmocnienie sygnału.
Redundancja (łac. redundantia - nadmiar, zbytek) - nadmiarowość
w stosunku do ...
więcej»
Niedoprecyzowania zapisów w IRiESD
(Krzysztof Billewicz)
Na podstawie zapisów art. 9g, ust. 1 ustawy Prawo energetyczne,
każda spółka energetyczna pełniąca rolę operatora systemu dystrybucyjnego
(OSD) musiała opracować Instrukcję ruchu i eksploatacji
sieci dystrybucyjnej (IRiESD). Dokument taki składa się z dwóch
części: ogólnej i szczegółowej. Instrukcje zostały opracowywane dla
sieci elektroenergetycznych. Określają one szczegółowe warunki
korzystania z tych sieci przez użytkowników systemu oraz warunki
i sposób prowadzenia ruchu, eksploatacji i planowania rozwoju
tych sieci. Instrukcja ruchu każdego z OSD powinna także zawierać
wyodrębnioną część dotyczącą bilansowania systemu i zarządzania
ograniczeniami systemowymi.
Podczas uważnej lektury obowiązujących w Polsce na terenie
różnych operatorów Instrukcji ruchu i eksploatacji sieci dystrybucyjnej
- bilansowanie, można zauważyć, że pewne zapisy są tam
niedopracowane lub martwe. Użyte sformułowania nie w pełni odzwierciedla...
więcej»
Zobacz wszystkie publikacje » |
|
Nasze czasopisma
kofeina
biogaz
przemysł chemiczny
tworzywa sztuczne
hplc
chromatografia
kontakt
tłuszcz
membrany
znakowanie
bezpieczeństwo żywności
Kociołek-Balawejder
antocyjany
przeciwutleniacze
herbata
soki owocowe
GMO
tłuszcze
błonnik
ciecze jonowe
mleko
suplementy diety
fruktooligosacharydy
osady ściekowe
przegląd elektrotechniczny
bhp
barwniki
mikrokapsułkowanie
wino
ocena ryzyka
aluminium
hydrokoloidy
aura
opakowanie
opakowania
karotenoidy
7
korozja
gospodarka wodna
pompy ciepła
owies
informacje dla autorów
gliceryna
konserwanty
ekstrakcja
led
mąka
kolektory słoneczne
problemy jakości
czekolada
żywność funkcjonalna
nanotechnologia
soja
BRC
kosmetyki
skrobia
jęczmień
audit
polifenole
szkło
pszenica
jakość żywności
jogurt
jakość
ocena ryzyka zawodowego
haccp
polimery
kanalizacja
inżynieria materiałowa
praca
Materiały Budowlane
gluten
przegląd mleczarski
kawa
hutnik
przemysł spożywczy
orkisz
TYTAN
skrobia modyfikowana
rfid
srebro
6
liofilizacja
żywność
enzymy
mięso
kompozyty
biopaliwa
chłodnictwo
opakowania inteligentne
probiotyki
przegląd papierniczy
miód
magnez
opakowania aktywne
olej
olej rzepakowy
metale ciężkie
napoje energetyzujące
nanomateriały
nano
piwo
biomasa
makaron
chleb
elektronika
dodatki do żywności
logistyka
gryka
pestycydy
ryzyko zawodowe
fermentacja
pieczywo
żyto
makulatura
Miedź
prebiotyki
aronia
inulina
servqual
wentylacja
recykling
atest
odpady
drób
napoje funkcjonalne
transport
biofilm
mrożonki
FMEA
jakość usług
analiza sensoryczna
iso 9001
eKSTRUZJA
biodiesel
kukurydza
cukier
suszenie
innowacje
woda
opakowania z tworzyw sztucznych
owoce
ifs
żywność wygodna
witamina c
kaizen
piroliza
masło
utrwalanie żywności
lody
sól
drożdże
audyt
prenumerator
ścieki
surfaktanty
błonnik pokarmowy
koszty jakości
woda mineralna
soki
ryż
żywność ekologiczna
oczyszczanie ścieków
tqm
makarony
WITAMINY
ochrona przed korozją
ołów
zarządzanie jakością
opakowania szklane
zioła
dioksyny
zeolity
kakao
sieci neuronowe
transglutaminaza
wzbogacanie żywności
aromaty
substancje dodatkowe
Przyprawy
reologia
opakowania jadalne
ryby
tekstura
rolnictwo ekologiczne
akryloamid
sok
bioetanol
iso 22000
Manufacturing Process Automation
białka serwatkowe
czosnek
gospodarka mięsna
mikotoksyny
akrylamid
polichlorowane bifenyle
superabsorbenty
antyoksydanty
PET
kasza
