profil Twój Profil
Kliknij, aby zalogować »
Jesteś odbiorcą prenumeraty plus
w wersji papierowej?

Oferujemy Ci dostęp do archiwalnych zeszytów prenumerowanych czasopism w wersji elektronicznej
AKTYWACJA DOSTĘPU! »

Twój koszyk
  Twój koszyk jest pusty

BĄDŹ NA BIEŻĄCO -
Zamów newsletter!

Imię
Nazwisko
Twój e-mail

Czasowy dostęp?

zegar

To proste!

zobacz szczegóły

ZAMÓW EZEMPLARZ PAPIEROWY!

baza zobacz szczegóły
r e k l a m a
ELEKTRONIKA, ENERGETYKA, ELEKTROTECHNIKA »

WIADOMOŚCI ELEKTROTECHNICZNE


(ang. ELECTROTECHNICAL NEWS)

Czasopismo Stowarzyszenia Elektryków Polskich (SEP)
rok powstania: 1933
Miesięcznik

Czasopismo dofinansowane w 2010 r. przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Tematyka:
Artykuły przeglądowe, problemowe i dyskusyjne (ze szczególnym zwróceniem uwagi na aspekty praktyczne) ze wszystkich podstawowych działów współczesnej elektrotechniki silnoprądowej: akumulatory i ogniwa, aparaty i urządzenia, automaty... więcej »

Artykuły naukowe zamieszczane w czasopiśmie są recenzowane.

Procedura recenzowania

Formularz recenzji

r e k l a m a
FAIL (the browser should render some flash content, not this).

Prenumerata

Zamów papierową prenumeratę w wersji PLUS czasopisma WIADOMOŚCI ELEKTROTECHNICZNE i zyskaj dostęp do pozostałych elektronicznych publikacji tego czasopisma z lat 2004-2011 (od 1 marca również rok 2012).
Nie zwlekaj - skorzystaj z tysięcy publikacji o najwyższym poziomie merytorycznym.
prenumerata papierowa roczna PLUS (z dostępem do archiwum e-publikacji) - tylko 371,88 zł
prenumerata papierowa roczna PLUS z 10% rabatem (umowa ciągła) - tylko 334,69 zł *)
prenumerata papierowa roczna - 327,60 zł
prenumerata papierowa półroczna - 163,80 zł
prenumerata papierowa kwartalna - 81,90 zł
okres prenumeraty:   
*) Warunkiem uzyskania rabatu jest zawarcie umowy Prenumeraty Ciągłej (wzór formularza umowy do pobrania).
Po jego wydrukowaniu, wypełnieniu i podpisaniu prosimy o przesłanie umowy (w dwóch egzemplarzach) do Zakładu Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT.
Zaprenumeruj także inne czasopisma Wydawnictwa "Sigma-NOT" - przejdź na stronę fomularza zbiorczego »

2011-12

zeszyt-3149-wiadomosci-elektrotechniczne-2011-12.html

 
W numerze m.in.:
Model empiryczny określający dynamikę niskonapięciowego łuku zwarciowego (Daniel Kowalak)
Zwarcia łukowe należą do jednych z najbardziej niebezpiecznych stanów awaryjnych w pracy rozdzielnic. Na palący się swobodnie łuk elektryczny oddziałują siły elektrodynamiczne, powodujące jego szybkie przemieszczanie się wzdłuż szyn w rozdzielnicy. Wydzielanie dużej ilości energii z łuku przyczynia się do nagrzewania gazu w rozdzielnicy i wywołuje gwałtowny wzrost ciśnienia. Ograniczona przestrzeń rozdzielnicy, w której występuje zwarcie łukowe zwiększa rozmiar powstałych tam uszkodzeń zainstalowanych urządzeń i aparatury. Istotnym parametrem określającym wielkość szkód wywołanych przez palący się łuk jest jego prędkość przemieszczania się wzdłuż układu szynowego. Dlatego znajomość prędkości łuku ułatwia ocenę zagrożeń wynikających z wystąpienia zwarcia awaryjnego. W wielu ośrodkach naukowych są prowadzone badania dotyczące skutków zwarć łukowych, jednak brakuje szczegółowych informacji na temat prędkości przemieszczania się łuku, a publikowane wyniki badań [10] dotyczą średniej prędkości łuku awaryjnego, związanego z wartością skuteczną prądu i odstępem między szynami lub łuku palącego się między płaskimi elektrodami, z których jedna jest powierzchnią oczyszczoną z warstw wykonanych z materiału dielektrycznego [5]. Wprawdzie są prowadzone badania prędkości chwilowej przemieszczającego się łuku, jednak dotyczą one najczęściej łuku łączeniowego, wirującego, palącego się w gazie SF6 [2] lub w próżni [6] w obecności zewnętrznego pola magnetycznego. Analiza ruchu łuku w powietrzu o ciśnieniu atmosferycznym jest szczegółowo omówiona w [11]. Jednak badania te miały na celu określenie trajektorii ruchu stóp łuku łączeniowego, uzyskanie informacji niezbędnych do określenia stanu zużycia komór gaszeniowych łączników niskiego napięcia oraz styków, i były wykonywane przy prądach, których wartości nie przekraczały kilku kA. Szybkość migracji łuku w przedziale rozdzielnicy w dużej mierze decyduje o wielkości zniszczeń wywołanych przez zw... więcej»

Silniki elektryczne w aparatach podwodnych - tendencje rozwoju oraz wybrane problemy doboru układu napędowego (Piotr Szymczak)
Człowiek od tysiącleci badał wszelkiego rodzaju dostępne mu miejsca na Ziemi, a w XX w. rozpoczął badania głębin morskich i kosmosu. Oceany są źródłem bogatych surowców mineralnych potrzebnych w gospodarce człowieka. Polska przystąpiła w 1972 r. do oceanicznych badań geologiczno-poszukiwawczych, a w 1987 r. przystąpiła do organizacji Interoceanmetal. W jej ramach ma wydzieloną i zarejestrowaną działkę o powierzchni 150 tys. km2 położoną na Pacyfiku w strefie Clarion-Clipperton [1]. Eksploracja mórz i oceanów na dużych głębokościach nastręcza ogromne trudności, głównie natury technicznej, ze względu na warunki środowiskowe. Z analizy rozłożenia głębokości światowych oceanów wynika, że 98% powierzchni dna morskiego występuje na głębokości do 8000 m, w tym kontynentalne szelfy o głębokości do 300 m zajmują tylko 10% całości. Na tak dużej głębokości zewnętrzne ciśnienie wynosi 5,88·107 Pa, a temperatura 0°C. Tak niekorzystne warunki środowiskowe zmuszają do prac związanych z eksploracją i eksploatacją oceanów pojazdów podwodnych. Jednym z aktualnych problemów jest budowa aparatów podwodnych, urządzeń i narzędzi [2-8]. Do ich napędu stosowane są obecnie najczęściej silniki elektryczne. Celem artykułu jest przedstawienie tendencji rozwojowych i wybranych zagadnień w doborze napędów elektrycznych do obiektów podwodnych. Pionierzy rozwoju napędu elektrycznego Okres lat 80. i 90. XIX w. stał się przełomowym etapem w rozwoju budowy obiektów podwodnych. Pojawienie się silników elektrycznych i akumulatorów pozwoliło rozwiązać główny problem, którym był wygodny napęd, umożliwiający przemieszczanie się obiektów w trudnych warunkach pod wodą. W tabeli zestawiono zasadnicze osiągnięcia w zakresie wpływu nowych technologii elektrotechnicznych na rozwój obiektów podwodnych [8-17]. Jednym z pionierów był Polak, Stefan Drzewiecki (rys. 1). W 1878 r. zbudował pierwszą łódź podwodną, która uzyskała w trakcie badań bardzo dobre wyniki, a w 1... więcej»

WYDAWNICTWA
Transport Transport. Praca zbiorowa pod redakcją Włodzimierza Rydzewskiego i Krystyny Wojewódzkiej-Król. Wyd. piąte, zmienione. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2010. W Przedmowie do wydania piątego czytamy: (…) Książka "Transport" pomyślana została jako podręcznik dla potrzeb nowego programu kształcenia, który był konsekwencją reformy gospodarczej w Polsce (…) Obecnie, piąte wydanie (…) pojawia się na rynku, gdy Polska jest w UE (…) W związku z aspiracjami autorów i redaktorów, aby książka "Transport" była najbardziej aktualnym wszechstronnym kompendium wiedzy o tej (…) dziedzinie, przekazujemy Państwu nowe, jubileuszowe, piąte wydanie naszej książki (…). Książka adresowana jest do studentów, pracowników przedsię... więcej»

Minimalizacja momentu zaczepowego niesymetrycznej wielobiegunowej maszyny z magnesami trwałymi (Zbigniew Goryca, Marcin Ziółek, Artur Pakosz)
Moment zaczepowy występujący w maszynach z magnesami trwałymi jest przyczyną powstawania wielu niekorzystnych zjawisk, w tym drgań i hałasu [1, 3, 7, 10]. Wartość tego momentu zależy od liczby biegunów maszyny, od indukcji w szczelinie maszyny oraz od geometrii obwodu magnetycznego. W maszynach wielobiegunowych wartość tego momentu może osiągać kilkadziesiąt procent momentu znamionowego. Z tego powodu dąży się do minimalizacji momentu zaczepowego różnymi metodami. Najbardziej popularną metodą jest stosowanie skosu żłobków stojana o jedną podziałkę żłobkową. Wadą tej metody jest zmniejszenie użytecznej powierzchni żłobka, szczególnie widoczne w przypadku krótkiego pakietu blach stojana. Oprócz tego przy skosie żłobków występuje strumień poosiowy przyczyniający się do zwiększenia momentu zaczepowego. Jednym z bardziej efektywnych sposobów minimalizacji momentu zaczepowego jest stosowanie niesymetrii obwodu magnetycznego, co ma jednak skutki uboczne w postaci niezrównoważonego naciągu magnetycznego występującego w maszynie. W artykule przedstawiono wyniki obliczeń wielobiegunowej maszyny dla dwóch wariantów obwodu różniących się liczbą biegunów magnetycznych. Wyniki obliczeń porównano z wynikami pomiarów przeprowadzonych na dwóch pr... więcej»

Optymalne rozwiązania dla elektroenergetyki w ofercie firmy ELEKTROBUDOWA
Rosnące wymagania dotyczące rozdzielnic wysokiego napięcia 110 kV w zakresie niezawodności zasilania, wymagań bhp i ochrony środowiska oraz konieczność redukcji kosztów eksploatacji powodują, że klienci coraz częściej decydują się na instalację rozdzielnicy gazowej - zarówno w obiektach podlegających przebudowie - jak i nowo budowanych stacjach elektroenergetycznych. ELEKTROBUDOWA mając na uwadze te czynniki, wzbogaciła swoją ofertę o nowoczesną, dwusystemową rozdzielnicę w izolacji gazowej (SF6) przeznaczoną do pracy w sieciach 110 kV o nazwie OPTIMA 145. Główne zalety rozdzielnicy OPTIMA 145 to: - Niewielkie gabaryty pozwalające na aplikację rozdzielnicy praktycznie w każdej modernizowanej lub nowo budowanej stacji. - Modułowa budowa umożliwiająca swobodne projektowanie rozdzielnicy i wybór najkorzystniejszego rozwiązania technicznego i ekonomicznego. Istnieje możliwość wykonania pola liniowego z przyłączem kablowym i napowietrznym, pola sprzęgłowego z pomiarem i bez pomiaru, mostów szynowych w izolacji SF6. - Doskonała jakość elementów i komponentów, z których została zbudowana rozdzielnica. Komponenty pochodzą od renomowanych dostawców mających wieloletnie doświadczenie w produkcji podzespołów dla rozdzielnic w izolacji gazowej. - Wysoka niezawodność potwierdzona wieloma badaniami i próbami. - Łatwość obsłu... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2011-11

zeszyt-3125-wiadomosci-elektrotechniczne-2011-11.html

 
W numerze m.in.:
Przetwarzanie energii przy zmiennej prędkości obrotowej w małych elektrowniach wodnych (Dariusz Borkowski, Tomasz Węgiel)
W tradycyjnych rozwiązaniach małych elektrowni wodnych (MEW) turbiny wodne pracują przy stałych prędkościach obrotowych, gdy układ generacji jest oparty na generatorze synchronicznym lub przy prędkościach obrotowych prawie stałych i zmieniających się w bardzo małym zakresie, kiedy stosuje się generatory indukcyjne klatkowe. Praca turbin przy maksymalnych wartościach sprawności przy jednoczesnym utrzymaniu stałej prędkości obrotowej dla zmieniających się warunków hydrologicznych rzeki jest możliwa dzięki specjalnym układom sterowania kierownicą oraz łopatami turbiny wodnej (turbiny Kaplana, Deriaza) [1]. Taki system podwójnej regulacji jest układem mechanicznym, stosunkowo złożonym i kosztownym zarówno w budowie jak i w eksploatacji. Uproszczenia mechanicznego systemu regulacji turbin poprzez zastosowanie jedynie pojedynczej regulacji w układzie otwarcia kierownicy (turbiny Francisa, śmigłowe) lub w układzie ustawienia łopat (turbiny śmigłowe) prowadzą do znacznego obniżenia kosztów budowy i eksploatacji turbin, lecz nie zapewniają uzyskania optymalnych wartości sprawności przy fluktuacjach przepływu, jak również spadu [1-3]. Pewnym rozwiązaniem tego problemu jest odejście od przyjmowanej powszechnie w MEW zasady utrzymywania stałej prędkości obrotowej generatora energii elektrycznej. Generacja energii elektrycznej przy zmiennej prędkości obrotowej generatorów (jak to ma miejsce w siłowniach wiatrowych) wymaga zastosowania odpowiedniego układu energoelektronicznego dopasowującego parametry energii generowanej do wymagań sieci elektroenergetycznej [4-5]. Obecnie do generacji energii elektrycznej przy zmiennej prędkości obrotowej używane są głównie generatory indukcyjne dwustronnie zasilane, generatory indukcyjne klatkowe przyłączone do sieci przez układ energoelektroniczny oraz w ostatnich latach pojawiły się nowe rozwiązania wykorzystujące wolnoobrotowe generatory z magnesami trwałymi, sprzęgnięte z siecią poprzez układ prz... więcej»

Wzmacniacz klasy E z regulacją mocy wyjściowej metodą grup impulsów (Mirosław Mikołajewski)
Metoda grup impulsów sterowania mocą wyjściową w rezonansowym wzmacniaczu w.cz. klasy E umożliwia regulację mocy w pełnym zakresie, przy zachowaniu wysokiej sprawności energetycznej. W artykule omówiono warunki poprawnej pracy wzmacniacza klasy E w układzie wykorzystującym metodę grup impulsów oraz podano sposób wyznaczenia charakterystyk regulacji napięcia i mocy wyjściowej układu. Otrzymane zależności teoretyczne porównano z rezultatami symulacji wzmacniacza klasy E 150 W/6,78 MHz za pomocą programu LTSpice oraz z wynikami pomiarów układu doświadczalnego. Rezonansowe wzmacniacze i generatory mocy w.cz. znajdują szerokie zastosowanie jako sterowane źródła mocy w.cz. w wielu dziedzinach przemysłu, medycynie oraz radiokomunikacji. Obszar ich zastosowań obejmuje urządzenia przemysłowe do nagrzewania indukcyjnego i dielektrycznego, generatory plazmowe, generatory ultradźwiękowe, urządzenia do diatermii, generatory do elektrochirurgii, nadajniki radiowe, rezonansowe przetwornice napięcia stałego i inne. Jednym z podstawowych zagadnień związanych ze stosowaniem układów mocy w.cz. jest sterowanie mocą wyjściową tak, aby uzyskać pożądaną zależność amplitudy napięcia/prądu lub mocy wyjściowej w funkcji wybranego parametru sygnału sterującego. Ponadto często wymaga się regulacji napięcia lub mocy wyjściowej układu w pełnym zakresie, tzn. od zera do wartości maksymalnej, przy zachowaniu możliwie wysokiej sprawności energetycznej. Wysoka sprawność energetyczna wzmacniacza mocy pozwala bowiem na zredukowanie gabarytów i ciężaru całego urządzenia oraz obniżenie kosztów jego wykonania i eksploatacji. Wśród rezonansowych wzmacniaczy mocy w.cz. kluczowane rezonansowe wzmacniacze mocy klasy DE i klasy E charakteryzują się szczególnie wysoką sprawnością energetyczną, sięgającą nawet 95-98% w praktycznych zastosowaniach [1, 8]. Uzyskanie w tych układach tak wysokiej sprawności energetycznej jest możliwe dzięki rezonansowemu ukształtowaniu p... więcej»

"Danfoss Hygienic Drive" - rozproszone systemy sterowania silnikami (Tadeusz Minksztym)
Przepisy prawa unijnego (w tym dyrektywy dotyczące systemu HACCP) nakładają na producentów rygorystyczne wymagania utrzymania higieny podczas produkcji żywności. W ostatnich kilku latach rozproszone systemy sterowania napędami i systemy kontroli pozostają w centrum zainteresowania inżynierów i osób zarządzających wysoko wydajnymi procesami produkcyjnymi w różnych sektorach przemysłu. Produkcja artykułów spożywczych jest obszarem szczególnym, w którym standardy higieniczne muszą być przestrzegane. Szczególnie rygorystyczne wymagania z tego zakresu dotyczą produkcji napojów, butelkowania wody, produkcji leków i kosmetyków.Wskazane produkty są szczególne, bo nie są pakowane hermetycznie i są przeznaczone do dłuższego przechowywania, woda pitna jest szczególnie wrażliwa na skażenie. Oprócz rozporządzeń unijnych powstają także zalecenia instytutów branżowych, m.in. European Hygienic Engineering&Design Group (EHEDG), który sporządza specyfikacje i zalecenia dla projektowania maszyn i procesów wytwórczych, mające na celu ochronę produkcji żywności przed zani... więcej»

Hamownie elektryczne stosowane w dydaktycznych laboratoriach napędów i maszyn elektrycznych (Jarosław Werdoni)
W artykule przedstawiono wybrane problemy związane z obciążaniem badanych maszyn elektrycznych wykorzystywanych w dydaktycznych laboratoriach napędów i maszyn elektrycznych. Przedstawiono również przykład hamowni elektrycznej wykorzystującej przekształtnik energoelektroniczny SIMOREG DC-MASTER 6RA70. Układy obciążające (hamownie) są wykorzystywane w różnych obszarach techniki i służą do wyznaczania charakterystyk eksploatacyjnych różnego rodzaju silników (spalinowych, elektrycznych, pneumatycznych, hydraulicznych) czy układów napędowych z wykorzystaniem tych silników. Układy te pozwalają wytwarzać zadany obrotowy moment mechaniczny. Pożądane jest, aby hamownie pozwalały mierzyć bądź odtwarzać wytwarzany moment mechaniczny przy jednoczesnym zapewnieniu pomiaru prędkości obrotowej. Jednym z obszarów zastosowań układów obciążających są hamownie silnikowe a także podwoziowe, służące do badania właściwości trakcyjnych pojazdów mechanicznych. Innym obszarem zastosowań są hamownie stosowane w laboratoriach badawczych i dydaktycznych elektrycznych układów napędowych i te zagadnienia zostaną omówione w artykule. Przykłady hamowni stosowanych w laboratoriach napędu elektrycznego W badawczych czy dydaktycznych laboratoriach maszyn elektrycznych, napędów elektrycznych oraz automatyki napędu elektrycznego w charakterze hamowni najczęściej były (a czasami nadal są) wykorzystywane: - hamulce cierne, - hamulce w postaci prądnicy obcowzbudnej prądu stałego obciążonej rezystorami, - hamulce wiroprądowe, - hamulce z wykorzystaniem prądnicy obcowzbudnej prądu stałego oraz zwrotem energii do sieci zasilającej (układy elektromaszynowe lub energoelektroniczne), - hamulce z wykorzystaniem prądnicy prądu przemiennego (asynchronicznej lub synchronicznej) oraz zwrotem energii do sieci zasilającej (układy energoelektroniczne). Powyższe rozwiązania pozwalają zmieniać moment obciążenia na wale badanego układu napędowego. Niektóre z tych rozwiązań ... więcej»

Polska Izba Gospodarcza Elektrotechniki - samorząd gospodarczy sektora elektrotechnicznego (Janusz Nowastowski)
Polska Izba Gospodarcza Elektrotechniki należy do europejskiej organizacji samorządu gospodarczego ORGALIME i jest włączona razem z Krajową Izbą Gospodarczą w pełny zakres konsultacji nowych uregulowań prawnych dla funkcjonowania przemysłu w Europie. Europa potrzebuje przemysłu Europa potrzebuje silnego, innowacyjnego przemysłu. Mamy obecnie w Europie jednolity rynek z pięciuset milionami konsumentów, dwustu dwudziestoma milionami pracowników i dwudziestoma milionami przedsiębiorców. Jest to duży potencjał. Przedstawione dane pokazują możliwość sprostania oczekiwaniom konkurencyjnej Europy. W Unii Europejskiej jedna czwarta miejsc pracy przypada nadal na przemysł wytwórczy, drugie tyle na usługi, które są z nim związane, jak np. dostawcy lub sprzedawcy. W zakresie badań i rozwoju aż 80% działań jest podejmowanych w przemyśle - jest on siłą napędową innowacji. Skuteczność europejskiego przemysłu w dziedzinie eksportu zależy w dużej mierze od jego konkurencyjności na arenie światowej. Spójrzmy na problem globalizacji w kontekście sytuacji europejskiego przemysłu. Połączenie postępu technicznego, niższych kosztów transportu oraz liberalizacji polityki w Unii Europejskiej i poza nią, doprowadziło do zwiększenia wymiany handlowej oraz przepływu inwestycji zagranicznych pomiędzy krajami. Rosnąca międzynarodowa integracja gospodarcza, powszechnie określana mianem globalizacji, daje wiele możliwości. Przedsiębiorstwa z UE uzyskały łatwiejszy dostęp do nowych i rozwijających się rynków oraz źródeł finansowania i technologii. Choć globalizacja przynosi olbrzymie korzyści i możliwości, oznacza także, że Europa musi zmierzyć się z ostrą konkurencją - zarówno ze strony gospodarek o niskich kosztach, takich jak gospodarka Chin czy Indii - jak i gospodarek opartych na innowacjach, jak gospodarka USA. Konsumenci z UE mają większy wybór towarów po niższych cenach. Otwiera to perspektywy potencjalnych, znacznych korzyści dla Unii w postaci w... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2011-10

zeszyt-3096-wiadomosci-elektrotechniczne-2011-10.html

 
W numerze m.in.:
WYDAWNICTWA
Wstęp do elektryki.Romuald Eugeniusz Nowakowski: Wstęp do elektryki. Wydawnictwo Uczelniane Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie, Szczecin 2011.W rozdziale Uwagi na wstępie czytamy: Tytuł (…) sugeruje, że rzecz będzie o elektryce bez precyzowania zakresu i form wypowiedzi. (…) W założeniu przyjęto, że nie będzie to podręcznik łatwej, "wstępnej" elektrotechniki, na wyższym, przeznaczonym dla studentów poziomie. Nie będzie to też zbiór ciekawostek z różnych działów obszernej pojęciowo elektryki, z zawartością definicji, wzorów lub różnego rodzaju rewelacyjnych i mniej więcej współczesnych osiągnięć i zastosowań. Zawarta treść nie będzie też historią elektryki, może tylko w pewnym sensie "obszernym" streszczeniem wybranych faktów i działalności jej twórców. Autor przedstawia w kolejnych rozdziałach: Zarys rozwoju elektryki - obserwacje, doświadczenia i odkrycia do 1820 roku; elektrodynamika, silniki, dynamomaszyny elektryczne; telekomunikacja elektryczna do XX wieku; przesył i rozdzielanie energii elektrycznej, rozwój elektroenergetyki; radio, telewizja i elektronika; elektryka współczesna; elektryka w transporcie (tramwaj i samochód elektryczny). Elektryka w Polsce - elektryfikacja w Polsce do 1939 roku, elektryfikacja Polski w latach 1945-2000, elektryka na Pomorzu Zachod... więcej»

Seminarium techniczne "Wielofunkcyjna automatyka zabezpieczeniowa dla stacji WN/SN" (Krzysztof Woliński)
W dniach od 31 sierpnia do 2 września 2011 r. w Zgierzu odbyło się seminarium poświęcone nowym rozwiązaniom technicznym w systemie zabezpieczeń i nadzoru Ex-BEL. Organizatorem spotkania technicznego była firma ELKOMTECH z Łodzi. W seminarium uczestniczyły 23 osoby, które reprezentowały krajową energetykę zawodową. Uczestników spotkania powitał prezes firmy Macie... więcej»

Bezkontaktowy konduktometr mikroprzepływowy z nowym rodzajem elektrod (Marcin Juchniewicz, Artur Dybko)
W artykule przedstawiono wyniki badań nad opracowaniem mikrodetektora konduktometrycznego z nowym rodzajem elektrod. Jako elektrod użyto specjalnie ukształtowanych mikrokanałów, wypełnionych roztworem elektrolitu. W trakcie prac wykorzystano dwie techniki wykonywania mikroukładów: odlewanie na pieczątce, połączone ze scalaniem elementów po aktywacji powierzchni w plazmie tlenowej, oraz nową metodę B-Less, pozwalającą na wykonanie mikroukładu w jednym bloku polimeru, bez etapu scalania. Dążąc do obniżenia kosztów wykonywania mikroukładów, opracowano metodę wykonywania pieczątek z filmów kapilarnych. Stanowi ona ciekawą alternatywę dla standardowej techniki, wykorzystującej ciekłe fotorezysty. Skonstruowany detektor mikroprzepływowy przetestowano, sprawdzając jego odpowiedź na roztwory wzorcowe o różnym przewodnictwie. Coraz powszechniejsza tendencja do miniaturyzacji pod koniec ub.w. dała się zaobserwować również w chemii. Zaczęły pojawiać się pierwsze prace o układach chemicznych o wymiarach kilku centymetrów. Objętości odczynników, jakimi operowano, wynosiły kilkaset mikrolitrów. Kanały w tego typu urządzeniach miały wymiary mniejsze niż milimetr (stąd nazwa mikroukłady). Na początku mikroukłady pełniły jedynie bardzo proste funkcje, takie jak wymieszanie odczynników i przeprowadzenie reakcji. Pozostałe etapy (analiza produktów, pompowanie, rozdział itp.) były realizowane poza mikroukładem. Jednak w miarę upływu czasu zaczęły pojawiać się rozwiązania umożliwiające przeprowadzanie coraz większej liczby operacji w mikroukładzie. Zaczęły się pojawiać mikroukłady pozwalające nie tylko na przygotowanie próbki do analizy, ale również wykonanie samej analizy. Stało się to możliwe dzięki zastosowaniu detektorów, których konstrukcja umożliwiała integrację z pozostałymi elementami mikro... więcej»

Rozkład admitancji odbiornika na składową czynną i bierną w dziedzinie czasu (Maciej Siwczyński, Andrzej Drwal, Sławomir Żaba)
Uważa się, że podstawowe właściwości energetyczne obwodów elektrycznych zostały zidentyfikowane w dziedzinie częstotliwości i nie wiadomo, czy jest to możliwe w dziedzinie czasu [1]. Szczególnie istotne jest pytanie, czy przesunięcie fazowe harmonicznych oraz zmiany kondunktancji odbiornika w funkcji częstotliwości, powodujące szkodliwy wzrost wartości skutecznej prądu zasilania, są możliwe do identyfikacji w dziedzinie czasu i czy można w tej dziedzinie wyodrębnić składową czynną i bierną admitancji, a tym samym prąd czynny i bierny. W artykule pokazano, że wspomniany rozkład jest możliwy także w dziedzinie czasu, oraz że dziedzina czasu jest równie przydatna do badania właściwości energetycznych obwodów elektrycznych jak dziedzina częstotliwości, a niekiedy nawet od niej bardziej efektywna. Rachunek operatorowy L1-impulsów L1-impulsem nazywa się sygnał absolutnie sumowalny (element przestrzeni L1) (1) Izomorfizm między prawostronnym (przyczynowym) L1-impulsem wykładniczym a ułamkiem prostym zmiennej zespolonej definiuje następująca relacja [2] (2) Formuła określająca analogiczny izomorfizm dla lewostronnego (antyprzyczynowego) L1-impulsu ma postać operatora sprzężonego (3) Praktyczne znaczenie mają jednak nie L1-impulsy (są nieprzyczynowe), ale utworzone z nich sygnały okresowe. Sygnały okresowe otrzymuje się przy użyciu formuły "T-powielacza" (4)  ( ) <   - x : x(t) dt x t ( ) 1 Re > 0 + -     dla s e t1(t) t1 t ( ) 1 Re > 0 - -     takze dla s e t1 t ( ) ( ), ~ &#931;&#8734; =-&#8734; = + p x t x t pT 1 ) ( L t x &#8712; x(t)&#8712;L1 0 &#189; 1 t/T g cth A/2 g/sh A/2 M... więcej»

Zaporoże - centrum elektroenergetyki Ukrainy
Na podstawie materiałów na stronach internetowych: www.life.zp.ua, www.aep. ru, www.energoatom.kiev.ua, www.npp. zp.ua/. Opracował - Piotr Olszowiec. Elektroenergetyka Ukrainy oparta jest głównie na węglu kamiennym i atomie, mniejszą rolę odgrywa utylizacja zasobów wodnych. Wszystkie te nośniki wykorzystano na wielką skalę w obwodzie zaporoskim, który nie bez powodu uważany jest za serce elektroenergetyki tego kraju. Najbardziej znanym producentem energii elektrycznej tego regionu jest niewątpliwie elektrownia wodna DnieproGES im. W.I. Lenina. Stanowi ona piąty, najstarszy stopień kaskady elektrowni wodnych na Dnieprze. W skład siłowni, wzniesionej w centrum miasta Zaporoże, wchodzą dwie elektrownie wodne: DnieproGES-1 i 2. W maszynowni pierwszej z nich, zbudowanej na prawym brzegu rzeki, umieszczono 9 turbin promieniowo-osiowych i jeden hydrozespół 2,6 MW zasilający potrzeby własne. Długość zapory DnieproGES-1 wynosi 216 m. Druga z elektrowni, na przeciwległym brzegu, ma zaporę o długości 251 m i wysokości 60 m. W maszynowni DnieproGES-2 pracuje 8 hydrozespołów (3×104 i 5×113 MW). Wysokość naporu dla wszystkich turbin wynosi 34 m. Początkowo wszystkie turbin... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2011-9

zeszyt-3063-wiadomosci-elektrotechniczne-2011-9.html

 
W numerze m.in.:
Nowoczesne układy regulacji napięcia linii SN
T. Leistad: Voltage regulation under control. Transmission & Distribution World 2011 nr 5. Opracował - Piotr Olszowiec. Jeden z najważniejszych problemów eksploatacji sieci niskiego napięcia, tj. zapewnienie odbiorcom zasilania napięciem o wymaganych parametrach, jest wciąż daleki od ostatecznego rozwiązania. Trudności z rozwiązaniem tego zadania metodami tradycyjnymi już dawno wymusiły poszukiwanie nowych, skuteczniejszych sposobów. W sieciach promieniowych - zarówno SN, jak i nn - utrzymanie napięcia powyżej minimalnego dopuszczalnego poziomu na końcu długiej linii wymaga podniesienia napięcia na początku toru (nierzadko powyżej maksymalneg... więcej»

WYDAWNICTWA - Komputerowe metody analizy elektromagnetycznych stanów przejściowych
Eugeniusz Rosołowski: Komputerowe metody analizy elektromagnetycznych stanów przejściowych. Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, Wrocław 2009.W słowie Od autora czytamy: (&#8230;) W książce przedstawiono metody zmierzające do komputerowej symulacji stanów przejściowych w sieciach elektrycznych. Zagadnienie to stało się aktualne z chwilą pojawienia się łatwo dostępnych i dostatecznie zaawansowanych komputerów w poł... więcej»

Z historii rozwoju zabezpieczeń od asymetrii obciążeń
Z historii rozwoju zabezpieczeńSchossig W.: Protection History: Unbalance Relays. PAC 2010 nr 4. Opracował - Piotr Olszowiec. Nierównomierne obciążenie prądowe poszczególnych faz wirującej maszyny trójfazowej należy do groźnych stanów nienormalnej pracy. Powstające w tych warunkach pole magnetyczne wirujące w przeciwnym kierunku do ruchu wirnika indukuje w nim prądy powodujące silne nagrzewanie. Dodatkowo w uzwojeniach wirnika maszyny obciążonej niesymetrycznie są indukowane niepożądane prądy przemienne. Z tych względów asymetryczne obciążenia prądowe uzwojeń stojana trójfazowych maszyn synchronicznych oraz asynchronicznych powinny być niezawod... więcej»

WYDAWNICTWA - Elektroenergetyka
Jan Strojny, Jan Strzałka: Elektroenergetyka. Wyd. II. Tarbonus, Kraków - Tarnobrzeg 2011. Książka jest adresowana do osób wykonujących czynności w zakresie obsługi, konserwacji, remontów, montażu i prac kontrolnopomiarowych w zakresie eksploatacji oraz sprawujących nadzór i kierujących czynnościami osób wykonujących prace w tym zakres... więcej»

Potencjał polskiego przemysłu na przykładzie Schneider Electric Energy w Świebodzicach (Jacek Sikorski)
Integracja z Unią Europejską a także inne procesy związane z globalizacją powodują, że polskie przedsiębiorstwa zmagają się z ciągle rosnącymi wymaganiami co do ich konkurencyjności. Nasz kraj nie wygląda najlepiej na tle krajów Wspólnoty Europejskiej jeśli chodzi o aktywność przedsiębiorstw w sferze innowacyjności, polegającej na tworzeniu nowych produktów, technologii czy rozwiązań. Wprawdzie dynamika wzrostu tej innowacyjności jest wyższa niż średnia unijna, jednak od wysiłku i determinacji przedsiębiorstw zależy, czy nasz pościg będzie trwał lata czy też dziesięciolecia. Nie można zapominać, że także sama Unia boryka się z problemami konkurencyjności, a więc równanie do jej poziomu może okazać się wkrótce niewystarczające. Polski eksport zdominowany jest przez sprzedaż samochodów, części zamiennych czy telewizorów. Wynika on z inwestycji, jakie poczyniły w naszym kraju zagraniczne koncerny, skuszone niskim kosztem pracy, względną łatwością zatrudnienia wykwalifikowanego personelu, a także przynależnością Polski do Unii Europejskiej. Jest to ważna część przemysłu, wpływająca na wzrost gospodarczy naszego kraju, która jednak w przyszłości, ze względu np. na ciągle rosnące koszty pracy, będzie miała coraz mniejsze znaczenie. Słabością polskiego przemysłu, wynikającą m.in. z wieloletniego zastoju gospodarczego przed rokiem 1989, połączonego z brakiem umiejętności przystosowania się wielu przedsiębiorstw do trudnych warunków gospodarki rynkowej, jest niemal zupełny brak marek kojarzonych jednoznacznie z naszym krajem. Niewiele jest także zakładów prowadzących działalność badawczo-rozwojową i produkcję, będących jednocześnie częścią globalnych organizacji. Międzynarodowy koncern daje duże możliwości w zakresie dostępu do nowoczesnych technologii, które nie polegają jedynie na przenoszeniu linii montażowych, a także umożliwia dostęp do rynków w skali globalnej. Rys. 1. MiCOM P111Enh wraz ze schematem aplikacyjnym Przykładem zak... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2011-8

zeszyt-3033-wiadomosci-elektrotechniczne-2011-8.html

 
W numerze m.in.:
XXXIV Międzynarodowa Konferencja z Podstaw Elektrotechniki i Teorii Obwodów IC-SPETO (Marian Pasko, Piotr Holajn, Krzysztof Sztymelski)
Po raz trzydziesty czwarty w dniach 18-21 maja 2011 r. odbyła się jedna z największych i najbardziej uznanych w Polsce konferencji, poświęcona szeroko rozumianej elektrotechnice. Konferencja ta została objęta patronatem wielu uznanych organizacji takich jak: Polska Akademia Nauk PAN, Polska Sekcja IEEE czy też Polskie Towarzystwo Elektrotechniki Teoretycznej i Stosowanej PTETiS. Pieczę nad merytoryczną częścią konferencji sprawował Komitet Programowy, którego przewodniczącym b... więcej»

XX Jubileuszowe Seminarium Naukowo-Techniczne BOBRME Komel "Problemy Eksploatacji Maszyn i Napędów Elektrycznych" (Mariusz Czechowicz)
W dniach 25-27 maja 2011 r. w Rytrze k. Nowego Sącza już po raz 20. spotkali się uczestnicy Seminarium Naukowo-Technicznego "Problemy Eksploatacji Maszyn i Napędów Elektrycznych", organizowanego przez Branżowy Ośrodek Badawczo- Rozwojowy Maszyn Elektrycznych Komel z Katowic. W tym roku seminarium zorganizowano przy współudziale Zakładu Maszyn Elektrycznych EMIT, który to świętował rocznicę 90-lecia powstania firmy.Tematyka seminarium obejmowała m.in.: - projektowanie nowych serii i odmian maszyn elektrycznych, - silniki z magnesami trwałymi do napędu pojazdów elektrycznych i innych urządzeń transportowych, - energoelektroniczne układy zasilania i sterowania maszyn elektrycznych, - modernizację silników i ich dobór do układów napędowych, - silniki dostosowane do trudnych warunków pracy, - awaryjność i remonty silników o... więcej»

XI Konferencja naukowo-techniczna "Przesył i dystrybucja energii elektrycznej" (Krzysztof Woliński)
W dniach od 1 do 3 czerwca 2011 roku odbyła się w Karpaczu konferencja poświęcona zagadnieniom związanym z przesyłem oraz dystrybucją energii elektrycznej a także eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych. Głównym organizatorem konferencji była firma PETROELTECH oraz Elektromontaż Energetyka, Elektromontaż Lublin i Przedsiębiorstwo Wielobranżowe AGTEL. Patronat naukowy sprawowały: Instytut Energoelektryki Politechniki Wrocławskiej oraz Instytut Energetyki z Warszawy.W spotkaniu uczestniczyło 130 osób, które reprezentowały: specjalistów z dziedziny elektroenergetyki, pracowników wyższych uczelni, instytutów i ośrodków badawczo-rozwojowych z całego kraju. Uczestników spotkania powitał Paweł Kazimierczuk (Elektromontaż Energetyka), który zapoznał zebranych ze sprawami organizacyjno- technicznymi poszczególnych dni konferencji. Oficjalnego otwarcia obrad konferencji dokonał prezes firmy PETROELTECH - Edward Sosnowski. Przedstawił zm... więcej»

Metody analizy ryzyka oraz oceny uszkodzeń powodowanych przez wyładowania piorunowe (Jarosław Wiater )
Zapewnienie bezpieczeństwa pracy wymaga znajomości źródeł impulsowych narażeń elektromagnetycznych. Zarządzanie ryzykiem obejmuje wiele różnych elementów - począwszy od wstępnej identyfikacji i analizy ryzyka, po ocenę poziomu jego akceptowalności, identyfikację sposobów minimalizacji szacowanego ryzyka. Jest to niezbędne do podjęcia odpowiednich przedsięwzięć ograniczających i kontrolnych. W artykule omówiono metody analizy ryzyka w systemach technicznych, możliwe do wykorzystania przy analizie strat piorunowych. Właściwa analiza ryzyka umożliwia poprawny dobór elementów i układów do ochrony przed narażeniami udarowymi, z uwzględnieniem czynników ekonomicznych uzasadniających konieczność ich stosowania. Przeprowadzając analizę ryzyka, dąży się do uzyskania odpowiedzi na trzy podstawowe pytania. W pierwszej kolejności poszukiwane jest zdarzenie inicjujące sytuację potencjalnie groźną. W przypadku analizy ryzyka oraz oceny uszkodzeń powodowanych przez wyładowanie piorunowe jest nim wyładowanie bezpośrednie lub pośrednie. Głównym czynnikiem wpływającym na częstość występowania zagrożenia jest aktywność burzowa w danym regionie, co bezpośrednio przekłada się na prawdopodobieństwo zdarzenia uznanego za niebezpieczne. Odpowiedź na pytanie, jakie jest prawdopodobieństwo takiego zdarzenia, jest kluczowa dla wyznaczenia poziomu akceptowanego ryzyka w bezpośredniej korelacji z analizą ekonomiczną. Należy zauważyć, iż nie zawsze zdarzenie niebezpieczne może spowodować powstanie konsekwencji katastrofalnych dla obiektu objętego analizą. Metody analizy ryzyka w systemach technicznych W normie PN-IEC 60300-3-9 [1] zaleca się, aby wybrana metoda analizy ryzyka charakteryzowała się przede wszystkim możliwością obrony z naukowego punktu widzenia i adekwatnością do rozważanego systemu. W drugiej kolejności wyniki uzyskiwane z wykorzystaniem wybranej metody powinny być podawane w takiej formie, aby podkreślać zrozumienie istoty ryzyka i spo... więcej»

Światowy Dzień Społeczeństwa Informacyjnego "Przeciwdziałanie wykluczeniu cyfrowemu na terenach słabo zurbanizowanych" (Miłosława Kujszczyk-Bożentowicz)
Światowy Dzień Społeczeństwa Informacyjnego (ŚDSI) został ustanowiony rezolucją Zgromadzenia Ogólnego Organizacji Narodów Zjednoczonych 27 marca 2006 r. jako kontynuacja mającego wieloletnią tradycję Światowego Dnia Telekomunikacji. Polskie Towarzystwo Informatyczne, działając statutowo w dziedzinie informatyki i społeczeństwa informacyjnego jest naturalnym, współpracującym na forum międzynarodowym, m.in. z ONZ, UNESCO, ITU, CEPIS i ECDL, organizatorem obchodów Światowego Dnia Społeczeństwa Informacyjnego w naszym kraju. Wszystkie dotychczasowe edycje tych obchodów, objęte szczególnymi patronatami, były organizowane przez PTI przy współudziale administracji państwowej, parlamentu oraz licznych organizacji pozarządowych, firm i mediów publicznych. Obchody ŚDSI zostały objęte patronatem przez: Prezydenta RP Bronisława Komorowskiego (patronat honorowy), Marszałka Sejmu RP Grzegorza Schetynę (patronat parlamentarny), przewodniczącego Parlamentu Europejskiego prof. Jerzego Bu... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2011-7

zeszyt-3008-wiadomosci-elektrotechniczne-2011-7.html

 
W numerze m.in.:
Próby terenowe prototypowych ograniczników przepięć (Krystian Leonard Chrzan, Małgorzata Aleksy)
Pierwsze wysokonapięciowe beziskiernikowe ograniczniki przepięć zbudowano w USA i Japonii już 30 lat temu. W Polsce produkcję tych aparatów elektrycznych uruchomiła firma ZWAR w Przasnyszu w 1993 roku. Ograniczniki te, zmontowane w osłonach porcelanowych, były testowane w warunkach laboratoryjnych [1] i polowych [2]. Stosowana jednostkowa długość drogi upływu była bardzo długa, przystosowana do bardzo intensywnych zabrudzeń. Obudowa ogranicznika GXA96 o napięciu trwałej pracy 77 kV miała długość drogi upływu 3700 mm. Zatem jednostkowa droga upływu wynosiła aż 48 mm/kV napięcia fazowego (28 mm/kV napięcia międzyfazowego). Zgodnie z PN-E-06303 takie osłony można stosować w III lub IV strefie zabrudzeniowej (zabrudzenie intensywne lub bardzo intensywne). W ostatniej dekadzie XX wieku stan środowiska w Polsce uległ znacznej poprawie - tak, że obecnie strefy II i III są bardzo rzadko spotykane, a prawie całe terytorium kraju stanowi I strefę zabrudzeniową [3]. Równocześnie coraz powszechniej są stosowane izolatory kompozytowe i osłony aparatowe z kauczuku silikonowego. Eksperymenty z prototypowymi izolatorami kompozytowymi bez kloszy przeprowadzane na stacji prób w Hucie Miedzi Głogów pokazały, że w I strefie zabrudzeniowej możliwe jest stosowanie bardzo krótkich dróg upływu - 14 mm/kV napięcia fazowego [4]. Te pozytywne doświadczenia skłoniły autorów do zbudowania napowietrznych ograniczników o bardzo krótkiej drodze upływu. Prototypowe ograniczniki ASW96 i ASW106 Dwa prototypowe ograniczniki zmontowano z ograniczników... więcej»

Problemy substytucji danych w rozliczaniu zużycia energii (Krzysztof Billewicz)
Zgodnie z umową na sprzedaż i dostarczanie energii, odbiorca jest rozliczany z zużycia energii w okresie rozliczeniowym, na podstawie danych z licznika energii o określonym numerze fabrycznym. Szczególnie problematyczne staje się rozliczanie tych odbiorców, którzy zdecydowali się zmienić sprzedawcę energii. Z jednej strony, ilość energii dostarczonej przez operatora systemu dystrybucyjnego (OSD) jest wyznaczana na podstawie różnicy wskazań licznika. Z drugiej natomiast OSD dla każdej godziny musi podawać sprzedawcy dane pomiarowe informujące o zużyciu energii przez odbiorcę, z dokładnością do pełnych kilowatogodzin. Dane pomiarowe są podstawą do dokonywania rozliczeń finansowych, dlatego nie powinno tu być miejsca na żadną dowolność. Wszystko musi być wykonane w sposób bezdyskusyjny, według algorytmów opisanych w aktach prawnych (taryfie, instrukcji ruchu). Pozyskanie danych godzinowych OSD może uzyskać dane godzinowe na dwa sposoby: &#9679; U odbiorcy zainstalowany jest indukcyjny licznik energii, z którego inkasent spisuje wartość wskazania liczydła raz na dwa miesiące (lub rzadziej). Następnie, na podstawie różnicy wskazań z końca i początku okresu rozliczeniowego, wylicza się ilość energii zużytej przez odbiorcę. Ta wartość jest rozbijana wg godzinowych współczynników - tzw. profili standardowych, czyli typowego rozkładu poboru energii dla danej grupy taryfowej. &#9679; U odbiorcy zainstalowany jest licznik elektroniczny, z któ... więcej»

Metoda zdalnego prowadzenia pomiarów zagrożenia piorunowego w trybie wyczekującym (Jarosław Wiater)
W nowej metodzie prowadzenia pomiarów zagrożenia piorunowego z wykorzystaniem łączności GSM głównym elementem jest oscyloskop pracujący pod kontrolą systemu operacyjnego Windows XP. Zdalne zarządzanie i połączenie z oscyloskopem jest zapewnione dzięki łączu telekomunikacyjnemu i sieci Internet. Końcowy użytkownik może obserwować zdalnie w czasie rzeczywistym zachowanie się sprzętu pomiarowego. Główną zaletą jest możliwość dokonywania zmian w ustawieniach oscyloskopu, takich jak poziom wyzwalania, sposób wyzwalania, podziałka wybranego kanału, podstawa czasu, rozdzielczość itp. Wyniki pomiarów mogą być przesłane w czasie rzeczywistym do użytkownika. Prezentowana metoda jest bardzo użyteczna w przypadku obserwacji tak rzadkich zjawisk jak wyładowanie piorunowe. Określenie zagrożenia piorunowego urządzeń i systemów elektrycznych i elektronicznych wymaga posiadania informacji o poziomach napięć i prądów w układach elektronicznych i instalacjach elektrycznych analizowanych obiektów. Istnieją dwie podstawowe metody do ich określenia. Pierwsza bazuje na pomiarach w warunkach rzeczywistych. Druga wykorzystuje modele matematyczne obiektów do wyznaczania występujących zagrożeń piorunowych. W praktyce bardzo trudno jest opracować adekwatny model matematyczny konkretnego obiektu z uwzględnieniem wszystkich czynników mających wpływ na poziom zagrożenia piorunowego. Bardzo często wyniki obliczeń różnią się, gdy porównane zostaną z wynikami pomiarów. Z drugiej zaś strony, przeprowadzenie pomiarów rzeczywistego zagrożenia piorunowego jest trudne do wykonania. W naszej strefie klimatycznej w głównej mierze wiąże się to z fa... więcej»

Normy dotyczące systemu sterowania KNX w inteligentnych budynkach (Mirosław Parol)
Zagadnienie systemów sterowania w inteligentnych budynkach jest istotne z punktu widzenia rozwoju budownictwa w Polsce i na świecie. Ważnym czynnikiem oceny różnych systemów sterowania jest spełnianie przez nie obowiązujących w tym zakresie wymagań normatywnych. System KNX jest stosowany w wielu funkcjonujących inteligentnych budynkach. W artykule przedstawione zostały rozwiązania normatywne, które dotyczą tego systemu. Można zaobserwować, że powstaje coraz więcej nowoczesnych budynków, zwanych inteligentnymi. W budynkach tych są instalowane różnorakie instalacje i systemy sterowania. Obejmują one następujące obszary zastosowań: bezpieczeństwo, sterowanie komfortem klimatycznym, zarządzanie energią oraz automatyzację miejsc pracy. Stosowanie systemów sterowania pozwala na osiągnięcie znacznych oszczędności zużycia nośników energii, jak również poprawia funkcjonalność inteligentnych budynków i bezpieczeństwo ich użytkowania. W konsekwencji przyczynia się także do zmniejszenia emisji szkodliwych gazów i szeroko rozumianego zanieczyszczenia środowiska. Szczególne znaczenie w systemach automatyki budynkowej mają tzw. otwarte systemy sterowania. Systemy te charakteryzują się następującymi cechami [1]: - wykorzystują standardowy protokół komunikacji systemu sterowania, - są modułowe oraz umożliwiają dołączanie modułów różnych producentów (zasada interoperacyjności), - mogą się posługiwać standardowym protokołem sieci lokalnych i rozległych TCP/IP, - są skalowalne, tj. mogą być stosowane do obiektów małych i dużych, - umożliwiają łatwe wprowadzanie zmian do istniejącej konfiguracji systemu. Do najbardziej znanych otwartych systemów sterowania należą: system KNX, system LonWorks oraz systemy oparte na protokole komunikacyjnym BACnet. Zazwyczaj w publikacjach omawia się szczegółowo zagadnienia funkcjonalności oraz kwestie projektowania (uruchamiania, testowania) wybranych instalacji i systemów sterowania. Ważnym czynnikiem oceny ... więcej»

Możliwości wykorzystania alg jako biopaliwa
Pienkos P.T., Jarvis E., Darzins A.: Betting on Algal Biofuels. Algae could make the perfect renewable fuel. IEEE Spectrum (US) 2010 November. Opracował - Witold Bobrowski. Większość ludzi uważa wodorosty, glony i algi za rośliny praktycznie bezużyteczne. Badania przeprowadzone w Stanach Zjednoczonych, w narodowym laboratorium energii odnawialnych (National Renewable Energy Laboratory, Golde, Colo.) wykazały, że algi mogą być bardzo obiecującym biopaliwem - zarówno do napędu wszelkiego rodzaju pojazdów, jak i do zasilania urządzeń energetycznych. Algi s... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2011-6

zeszyt-2983-wiadomosci-elektrotechniczne-2011-6.html

 
W numerze m.in.:
Światowe standardy bezpieczeństwa w konstrukcjach kablowych (Jakub Siemiński)
Zapewnienie bezpiecznej drogi ewakuacji osób znajdujących się w budynkach objętych pożarem jest jednym z priorytetów projektantów i konsultantów współczesnych budynków. Dotyczy to zwłaszcza miejsc o dużej gęstości zaludnienia oraz budynków użyteczności publicznej, takich jak szpitale, centra handlowe, metro czy lotniska. W takich miejscach wymagane są szczególne rozwiązania, zapewniające bezpieczeństwo na wypadek pożaru. Nowoczesne technologie wdrażane w budownictwie przewidują zastosowanie materiałów o zwiększonej odporności na ogień. Jeżeli dojdzie do rozniecenia ognia, materiały, z których budowane są poszczególne konstrukcje oraz systemy przeciwpożarowe, powinny umożliwić ludziom bezpieczną ewakuację, a także szybkie ugaszenie pożaru. Najwięcej zagrożeń pożarowych powstaje z powodu zwarcia w instalacji elektrycznej, wybuchu gazu czy zaprószenia ognia. Tam też najczęściej interweniuje straż pożarna. Brak odpowiedniego systemu bezpieczeństwa może spowodować śmierć ludzi oraz ogromne straty materialne. Przykłady tragicznych w skutkach pożarów w ostatnich latach: Dusseldorf Airport (Niemcy), Garly Building (Hong Kong), Credit Lyonnais Bank (Francja), Mont Blanc Tunnel (Francja/Szwajcaria), Rockefeller Center (USA), Bangkok President Tower (Tajlandia), Heathrow Airport (Wielka Brytania). Troska władz o bezpieczeństwo obywateli wyraża się zarówno w normach i dyrektywach Unii Europejskiej, jak i regulacjach państwowych oraz w ustawodawstwie lokalnym. Normy i wymagania dotyczące kabli bądź systemów tras kablowych są różne w różnych krajach, dlatego w artykule przedstawiono kryteria akceptacji systemów kablowych w Niemczech, Anglii, Francji i Australii. Podstawowym dokumentem stosowanym w Niemczech (oraz w bardzo zbliżonej formie w Słowacji, Czechach, Ukrainie oraz w Polsce) dotyczącym palności materiałów budowlanych i elementów konstrukcyjnych jest norma DIN 4102, która w części 12 przedstawia badania służące do oceny podtrzym... więcej»

Bezrdzeniowy silnik tarczowy z magnesami do napędu pojazdu jednośladowego (Piotr Paplicki, Wojciech Futyma, Krzysztof Garecki)
W artykule przedstawiono projekt i budowę bezszczotkowego silnika tarczowego z magnesami trwałymi do napędu pojazdu jednośladowego. W tym celu w programie Flux3D, opracowano trójwymiarowy model polowy maszyny, który posłużył do wyznaczenia podstawowych parametrów elektromagnetycznych i użytkowych silnika. Pokazano konstrukcję silnika z dwutarczowym wirnikiem i stojanem bezrdzeniowym wraz z technologią jego budowy wewnątrz piasty koła pojazdu. Nowoczesny i bardziej ekologiczny transport (zwłaszcza komunikacji miejskiej, gdzie wciąż rosnąca liczba pojazdów spalinowych pogłębia problem zatłoczonych ulic i szybkiego przemieszczania się) to dziedzina przemysłu, która stawia bardzo wysokie wymagania, m.in. konstruktorom maszyn i urządzeń elektrycznych. Jest to związane z rozwojem pojazdów całkowicie elektrycznych, które są rozważane w strategiach niemal wszystkich światowych koncernów motoryzacyjnych i zyskują coraz większe zainteresowanie wśród użytkowników dróg. Skuter napędzany energią elektryczną jest niedużym pojazdem miejskim umożliwiającym skuteczne, tanie i szybkie przemieszczanie się, a przy okazji jest ekologiczny - nie emituje zanieczyszczeń do atmosfery oraz nie generuje dużego hałasu. Silniki elektryczne stosowane w tego typu pojazdach są zazwyczaj bezszczotkowe, wykonywane głównie jako magnetoelektryczne, czyli wzbudzane od magnesów trwałych zamocowanych na wirniku o mocy nie przekraczającej kilka kW. Zaletą takiego rozwiązania jest uzyskiwanie stosunkowo dużego momentu oraz sprawności silników przy niedużych jego gabarytach. Ponadto możliwość umieszczenia takiego silnika bezpośrednio w piaście koła (napędzającego np. skuter elektryczny) daje napęd bez przekładni, co doda... więcej»

Konkurs o tytuł najaktywniejszego Koła SEP w roku 2010
Komisja konkursowa pod przewodnictwem kol. Andrzeja Klaczkowskiego (Oddział Zagłębia Węglowego SEP) podsumowała rywalizację Kół za rok 2010. W konkursie uczestniczyły 32 Koła z 12 Oddziałów. W poszczególnych kategoriach zwyciężyły następujące Koła: Grupa "A" (koła do 30 członków) Lokata ... więcej»

Seminarium naukowo-techniczne "Turbogeneratory asynchronizowane" (Tadeusz Sobczyk, Andrzej Bytnar)
1 marca br. w Politechnice Krakowskiej odbyło się seminarium poświęcone turbogeneratorom asynchronizowanym. Zostało ono zorganizowane przez Instytut Elektromechanicznych Przemian Energii Politechniki Krakowskiej oraz Instytut Energetyki w Warszawie. Patronat nad seminarium objęła Komisja Elektrotechniki, Automatyki i Informatyki Krakowskiego Oddziału PAN. Prelegentami na seminarium byli: prof. J.G. Szakarjan - dyrektor naukowy Naukowo-Technicznego Centrum Elektroenergetyki w Moskwie, dr inż. P.W. Sokur - kierownik Zakładu Maszyn Asynchronizowanych Naukowo-Technicznego Centrum Elektroenergetyki w Moskwie oraz dr inż. N.D. Pinczuk - główny konstruktor koncernu "Siłowyje masziny" w St. Petersburgu.Seminarium miało na celu popularyzację w środowisku p... więcej»

Silniki elektryczne z proszkowymi obwodami magnetycznymi (Barbara Ślusarek, Bartosz Jankowski, Dariusz Kapelski, Marcin Karbowiak, Marek Przybylski)
Nowe technologie wytwarzania elementów maszyn i urządzeń elektrycznych stwarzają nowe możliwości ich konstruktorom. Jedną z technologii, która pozwala na duże zmiany w konstruowaniu maszyn elektrycznych jest metalurgia proszków. Rozwój metalurgii proszków, nowe materiały proszkowe oraz nowe metody wytwarzania elementów metodą metalurgii proszków dają nowe narzędzia konstruktorom maszyn elektrycznych z obwodami magnetycznymi. Jak wiadomo obwód magnetyczny maszyny elektrycznej może zawierać elementy magnetycznie miękkie lub magnetycznie miękkie i twarde. W dotychczas produkowanych maszynach elektrycznych magnetycznie miękkie części obwodu magnetycznego są wytwarzane głównie z blach elektrotechnicznych. Blachy elektrotechniczne charakteryzują się bardzo dobrymi właściwościami magnetycznymi, ale ich wadą jest stosunkowo wysoka cena. Związana jest ona z wysoką ceną wykrawania kształtek przeznaczonych na magnetowód, ich pakietowaniem, a także z kosztem wytwarzania wykrojnika, który umożliwia wycinanie kształtek. Ostatnio kształtki wycina się też metodą cięcia laserem. Ta technologia wytwarzania kształtek jest bardzo droga i stosowana głównie do wytwarzania niewielkich serii. Jako magnetycznie twarde części obwodu magnetycznego powszechnie są stosowane spiekane magnesy z ferrytu baru lub ferrytu strontu. Zaletą tych magnesów jest niska cena, ale ich właściwości magnetyczne też są małe. W maszynach elektrycznych, gdzie są wymagane magnesy o bardzo dobrych właściwościach magnetycznych są stosowane magnesy z grupy Sm-Co lub Nd-Fe-B. Jednak ze względu na wysoką cenę pierwiastków ziem rzadkich i kobaltu są drogie. Metalurgia proszków umożliwia konstruowanie nowej generacji maszyn elektrycznych o nowych strukturach obwodów magnetycznych. Technologią, która stwarza takie możliwości jest jedna z metod metalurgii proszków - metoda spajania proszku tworzywem [1]. Może być ona stosowana do wytwarzania elementów magnetycznie twardych i eleme... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2011-5

zeszyt-2948-wiadomosci-elektrotechniczne-2011-5.html

 
W numerze m.in.:
Analiza prowadzenia ruchu elektroenergetycznej sieci dystrybucyjnej SN na podstawie wybranych kryteriów jakości dostaw energii elektrycznej (Grzegorz Dąbrowski)
Zapewnienie wymaganej jakości dostaw energii elektrycznej [9] można zdefiniować jako stan niezawodnego dostarczania energii elektrycznej o wymaganych parametrach, pozwalający odbiorcom na korzystanie z urządzeń elektrycznych oraz realizację procesów technologicznych zgodnie z określonymi wymaganiami eksploatacyjnymi. Istotne jest przy tym dążenie do maksymalnego ograniczenia uciążliwości w przypadku wystąpienia awarii sieci zasilającej. W celu zapewnienia właściwej jakości dostaw energii elektrycznej konieczne jest podjęcie działań w trzech obszarach: niezawodności zasilania, jakości dostarczanej energii elektrycznej oraz jakości obsługi odbiorców. Powszechne stosowanie urządzeń (odbiorników) wprowadzających zakłócenia do sieci energetyki zawodowej powoduje stały wzrost problemów związanych z eksploatacją i prowadzeniem ruchu tej sieci, jednocześnie stan techniczny sieci ma znaczący wpływ na pracę przyłączonych urządzeń elektrycznych. Prowadzone w ramach programu badawczo-edukacyjnego "Leonardo Power Quality Initiative" badania mające na celu wyjaśnienie wzajemnego wpływu pracy urządzeń elektrycznych na jakość energii elektrycznej w sieci oraz jakości energii elektrycznej w sieci na pracę przyłączonych urządzeń pokazały, iż negatywne oddziaływanie sieci na odbiory dotyczy głównie przerw w zasilaniu, zapadów i wzrostów napięcia, odkształcenia napięcia oraz asymetrii. Jednocześnie odbiory wpływają negatywnie na sieć zasilającą, powodując głównie wahania napięcia, niesymetrię prądów, harmoniczne prądu, przepływy mocy biernej [8]. Niezawodność i dostępność zasilania Niezawodność zasilania często bywa zaliczana do cech jakości energii elektrycznej. W ocenie autora należy jednak zgodzić się z podejściem prezentowanym w [6], które taką kwalifikację określa jako błędną. Czym innym jest bowiem transport (dostarczanie) towaru, w tym przypadku energii elektrycznej (charakteryzowany niezawodnością), a czym innym jakość dostarczanego tow... więcej»

Automatyczna kompensacja łatwiejsza niż myślisz (część II) (Bogusław Zębik)
Od lat toczy się wśród energetyków dyskusja, czy lepszym sposobem uziemienia punktu zerowego w sieciach średniego napięcia jest połączenie przez rezystor, czy przez dławik gaszący (cewkę Petersena). Jak zwykle w takich wypadkach bywa, każdy ze sposobów ma swoje grono zwolenników i przeciwników. Nie będę nawet próbował brać udziału w tej dyskusji, ale - przysłuchując się argumentom obu stron - można zauważyć, iż zależnie od rodzaju położenia i konfiguracji sieci przewagę uzyskuje jedno bądź drugie rozwiązanie. Jest więc raczej mało prawdopodobne, by w dającej się przewidzieć przyszłości któraś z tych metod uzyskała znaczącą przewagę. Dlatego poszukiwanie rozwiązań mogących usprawnić działanie obu tych metod jest jak najbardziej usprawiedliwione. Rys. 1. Miernik KKZ Napięcie znamionowe 230 V Moc pobierana 4 W Zakres wejść prądowych 0-5 A Zakres wejść napięciowych 0-24 V AC/DC Interfejsy 2×R... więcej»

Obowiązkowe wyposażenie nowo projektowanych instalacji elektrycznych oraz wymagania stawiane tym urządzeniom (Grzegorz Hołdyński, Zbigniew Skibko)
Instalacje elektryczne muszą być wykonane zgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie ich projektowania. Główne wymagania stawiane instalacjom elektrycznym określają ustawy: Prawo budowlane [2] oraz Prawo energetyczne [3] wraz z ogłoszonymi do nich rozporządzeniami, normy powołane w poszczególnych rozporządzeniach, a także wiedza techniczna opublikowana w pozostałych normach oraz w literaturze fachowej. W artykule omówiono obowiązkowe wyposażenie nowo projektowanych instalacji elektrycznych wynikające z obowiązujących obecnie aktów prawnych. Oprzewodowanie Podstawowym wyposażeniem każdej instalacji elektrycznej są przewody i kable. Właściwy dobór tych urządzeń pozwala na bezawaryjne użytkowanie instalacji nawet przez 25-30 lat. Prawidłowo zaprojektowana i wykonana instalacja elektryczna, w całym okresie jej użytkowania, powinna zapewniać możliwość bezpiecznego korzystania z odbiorników energii elektrycznej, zgodnego z ich przeznaczeniem [4]. W obwodach rozdzielczych i odbiorczych instalacji elektrycznych należy stosować oddzielny przewód ochronny i neutralny. Oznacza to, że punkt rozdziału przewodu ochronno-neutralnego powinien znajdować się w złączu lub w rozdzielnicy głównej budynku. Żyły przewodów o przekroju znamionowym nieprzekraczającym 10 mm2 powinny być wykonane wyłącznie z miedzi. Przewody i kable elektryczne należy prowadzić w sposób umożliwiający ich wymianę bez potrzeby naruszania konstrukcji budynku, przy zachowaniu zasady prowadzenia ich tras w liniach prostych, równoległych do krawędzi ścian i stropów. Ponadto prowadzenie instalacji w budynku powinno zapewniać bezkolizyjność z innymi instalacjami w zakresie odległości i ich wzajemnego usytuowania. Obwody odbiorcze instalacji elektrycznej w budynku wielorodzinnym należy prowadzić w obrębie każdego mieszkania lub lokalu użytkowego. W instalacjach elektrycznych mogą być wykorzystywane przewody wtynkowe, jedynie pod warunkiem pokrycia ich warstwą tynku o grubo... więcej»

Wspomnienie o prof. Wilibaldzie Winklerze
31 października 2010 roku w wieku 77 lat zmarł prof. dr hab. inż. Wilibald Winkler - członek honorowy Polskiego Towarzystwa Elektrotechniki Teoretycznej i Stosowanej oraz Stowarzyszenia Elektryków Polskich. Uroczystości pogrzebowe odbyły się 4 listopada 2010 roku w Zabrzu, z udziałem licznych delegacji państwowych, akademickich, szkolnych oraz przedstawicieli duchowieństwa. Dekretem Prezydenta RP Bronisława Komorowskiego, profesor Wilibald Winkler został odznaczony pośmiertnie Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski. 3 lutego 2011 roku, podczas zebrania plenarnego Komitetu Automatyki Elektroenergetycznej SEP, uczciliśmy minutą ciszy Jego pamięć. Wysłuchaliśmy też ... więcej»

Wybrane aspekty przyłączenia farmy wiatrowej do sieci elektroenergetycznej na przykładzie parku wiatrowego Piecki (Andrzej Sasinowski, Jacek Popławski)
W ostatnich latach głośno jest o dyrektywie Unii Europejskiej dotyczącej planów energetycznych w Polsce. Plany te - tzw. polityka 3 × 20, oznaczają m.in., że do roku 2020 udział odnawialnych źródeł energii w bilansie energetycznym ma wynieść nie mniej niż 20% (dla Polski - 15%). Jako że najbardziej popularną i efektywną metodą produkcji zielonej energii są elektrownie wiatrowe, Polska przechodzi właśnie okres rozkwitu w obszarze wzrastającej z każdym dniem liczby pracujących turbin, przybliżając nas tym samym do założeń wspomnianej wyżej dyrektywy. Obecnie w Polsce zainstalowanych jest ponad 1100 MW mocy z samych tylko parków wiatrowych, a największe z nich (np. Margonin - 120 MW) w niczym nie ustępują obiektom tego typu na zachodzie Europy. Warto w tym miejscu wspomnieć również o sytuacji energetyki wiatrowej w rejonie północno-wschodniej Polski. Na terenie PGE Dystrybucja SA Oddział Białystok do sieci dystrybucyjnej średniego napięcia przyłączonych jest 11 elektrowni wiatrowych o sumarycznej mocy 9,5 MW, zaś do sieci 110 kV - 3 parki wiatrowe (Potasznia - 41,4 MW, Piecki - 32 MW, Wronki - 48 MW). Jak widać, moc zainstalowana w tym regionie wynosi 131 MW, czyli ok. 12% mocy pozyskiwanej z energetyki wiatrowej w Polsce. Budowa i uruchomienie farmy wiatrowej jest niewątpliwie bardzo skomplikowanym zadaniem, wymagającym czasu, wiedzy i ogromnych nakładów - zarówno finansowych, jak i pracy ludzkiej. Jednakże najbardziej ambitnym i zarazem jednym z najtrudniejszych zadań okazuje się przyłączenie takiego obiektu do sieci elektroenergetycznej. W tym artykule podjęto ten temat na podstawie doświadczeń związanych z budową i uruchomieniem FW Piecki, utworzonej w okolicy Suwałk w województwie podlaskim. Inwestor - Gamesa Energia Polska, we współpracy z firmą Electrum - doprowadził do wybudowania i uruchomienia parku składającego się z 16 turbin o łącznej mocy 32 MW, w tym do rozwiązania wszystkich kwestii związanych z przebiegiem inwe... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2011-4

zeszyt-2916-wiadomosci-elektrotechniczne-2011-4.html

 
W numerze m.in.:
Sprawdzanie poprawności działania przekaźników elektroenergetycznych za pomocą programu PowerFactory (Adam Smolarczyk, Piotr Sobczyński)
Szybki rozwój techniki komputerowej, a szczególnie oprogramowania symulacyjnego, zaowocował powstaniem wielu nowych programów wspomagających analizę różnych zagadnień. Zjawisko to objęło również programy symulacyjne używane w elektroenergetyce. Symulacyjne programy komputerowe znalazły szerokie zastosowanie we wszystkich dziedzinach życia. Za ich pomocą można w szybki i wygodny sposób przeprowadzić wiele eksperymentów, których wykonanie w konwencjonalny sposób trwałoby znacznie dłużej oraz byłoby nieporównywalnie droższe. Postęp w dziedzinie programów symulacyjnych sprawił, że schematy układów budowane są przy użyciu prostego i przyjaznego dla użytkownika środowiska graficznego, w którym użytkownik może szybko i łatwo zbudować potrzebny model, a wyniki symulacji przedstawiane są w formie graficznej, jako przebiegi zmiennych wyjściowych, co ułatwia ich analizę. Dostępnych jest wiele programów do symulacji stanów dynamicznych w systemie elektroenergetycznym. Oprócz opisanego w dalszej części artykułu programu PowerFactory, do bardziej znanych można zaliczyć: ATP-EMTP, PSCAD/EMTDC (opisany w [1]), Matlab/Simulink (biblioteka SimPower Systems), PSS/NETOMAC. W artykule pokazano, w jaki sposób można wykorzystać program PowerFactory do analizy zagadnień związanych z pracą przekaźników elektroenergetycznych w systemie elektroenergetycznym. Do zagadnień tych można zaliczyć: nastawienia i koordynację nastawień zabezpieczeń (odległościowych i nadprądowych), analizę poprawności działania algorytmów urządzeń zabezpieczeniowych (wykrywanie zwarć oporowych i rozwijających się), sprawdzanie poprawności działania rzeczywistych przekaźników elektroenergetycznych (w tym celu wykorzystywana jest możliwość zapisywania próbek przebiegów zakłóceniowych prądów i napięć w plikach w formacie COMTRADE i wymuszanie na ich podstawie rzeczywistych prądów i napięć za pomocą testerów mikroprocesorowych). Opis programu PowerFactory Program PowerFactory zo... więcej»

Jubileusz 30-lecia firmy JM-TRONIK (1981-2011) (Radosław Matiakowski)
Rok 2011 ma szczególne znaczenie dla działalności firmy JM-TRONIK. Przypada w nim bowiem jubileusz 30-lecia naszej spółki. W tym artykule chcemy szerzej zapoznać Państwa z naszą historią i planami na przyszłość. Firma JM-TRONIK rozpoczęła swoją działalność w 1981 roku, kiedy to na potrzeby górnictwa rozpoczęła produkcję analogowych zabezpieczeń nadprądowych. Po kilku latach zabezpieczenia te były stosowane w większości kopalń węgla kamiennego na terenie byłej RWPG. W międzyczasie firma wprowadziła do produkcji styczniki próżniowe dla sieci średnich i niskich napięć, przekaźniki sygnalizacyjne, wyzwalacze pierwotne EWP, wyłączniki i przełączniki nn oraz styczniki nn i SN, które z powodzeniem są stosowane do dziś. Od początku swojej działalności firma stawiała na relacje ze swoimi odbiorcami, wykazując dużą elastyczność w oferowanych rozwiązaniach.Przełomowym okresem w rozwoju firmy był rok 1990, gdy podjęliśmy tematykę związaną z energetyką zawodową i przemysłową. Efektem tego w 1991 roku był pierwszy polski cyfrowy zespół zabezpieczeń typu MUZ, wprowadzony do eksploatacji w Elektrowni Rybnik. Naturalną konsekwencją tego posunięcia było wprowadzenie kolejnych produktów, m.in. zespołu automatyki SZR oraz systemu nadzoru stacji typu MUZnet. Dziś nasza firma jest znaczącym producentem automatyki zabezpieczeniowej w Polsce. Firma zawsze wiązała swoją przyszłość z eksportem, dywersyfikując kierunki swojej działalności. Od lat czynnie bierze udział w tak ważnych branżowych wydarzeniach wystawienniczych, jak: Hannover Messe (Niemcy), Brno (Czechy), Plovdiv (Bułgaria), Elektro (Rosja) czy Electric (Chiny) oraz w wielu innych imprezach międzynarodowych. Dzięki promocji zagranicznej wprowadziliśmy eksport produktów jako kolejny etap sprzedaży. Założyciel Spółki podczas Międzynarodowych Targów Poznańskich w 1985 roku Pierwsze produkty firmy JM-TRONIK - przekaźnik PNW i wyzwalacz pierwotny EWP Zabezpieczenia produkowane w firmie JM-TRON... więcej»

Pomiary szczelności powłok emalierskich na powierzchniach wewnętrznych zbiorników (Piotr Barmuta, Hanna Dziedzic, Roman Chomczyk, Paweł Pytel)
Powłoki emalierskie wytwarzane na wewnętrznych powierzchniach zbiorników mają liczne wady. W przypadku zbiorników na wodę istotnym parametrem jest szczelność powłoki emalierskiej, gdyż decyduje ona o czasie życia zbiornika lub o częstości wymiany elektrody ochronnej. Zachodzi zatem konieczność kontroli szczelności powłok emalierskich. Do badań szczelności powłok emalierskich wykorzystuje się następujące metody: &#9679; Wybarwianie - pocieranie określonym rodzajem barwnika, w celu zaobserwowania pęknięć i porów. &#9679; Metodę elektroiskrową - wyładowanie elektryczne pomiędzy elektrodą ostrzową, a metalowym uziemionym podłożem emalii - wskazuje miejsce uszkodzenia. &#9679; Próbę elektrolityczną - przepływ prądu wywołuje przebarwienie odczynnika. W przypadku wewnętrzny... więcej»

Inteligentne czujniki w projektowaniu systemów automatyki, pomiarów i sterowania (Jerzy Kołłątaj)
Definicja inteligentnego czujnika (ang. intelligent sensor, smart sensor) została sformułowana w latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku w odniesieniu do zintegrowanej konstrukcji układów zawierających czujniki półprzewodnikowe z obwodami elektronicznymi. Wraz z rozwojem nowoczesnych technologii, definicja czujników inteligentnych ewoluowała, w miarę rosnących wymagań i oczekiwań w stosunku do ilości i jakości informacji uzyskiwanych w systemach automatyki, pomiarów i sterowania. Procesy te są stymulowane coraz większymi nakładami finansowymi oraz wymaganiami dostawców i odbiorców nowych zastosowań urządzeń, wymagających coraz większej ilości danych i posiadania funkcji logicznych umożliwiających podejmowanie wielu niezależnych działań. Czujniki inteligentne są nową klasą urządzeń, która zrewolucjonizowała pozyskiwanie informacji z otaczającego nas środowiska. Wbudowana w czujniki inteligencja umożliwia wyodrębnienie najbardziej użytecznych informacji pozyskanych w procesie pomiaru w sposób bardziej bezpieczny, precyzyjny, szybki oraz bardziej ekonomiczny niż to ma miejsce w przypadku stosowania czujników tradycyjnych. Właściwości czujników inteligentnych Aby lepiej zrozumieć strukturę czujnika inteligentnego, na rysunku 1 pokazano schemat blokowy klasycznego, zintegrowanego czujnika, który przedstawia wyraźny podział na trzy elementy: element czujnikowy (np. rezystor, kondensator, element piezoelektryczny, tranzystor, fotodioda), układ kondycjonujący i przetwarzający (np. wzmacniacz, układy linearyzujące, kompensujące i filtrujące) oraz interfejs komunikacyjny (przewody, złącza itp.). Jak przedstawiono na rysunku 2, zasadniczą różnicą między czujnikiem zintegrowanym i inteligentnym jest obecność w czujniku inteligentnym mikrokontrolera/ mikroprocesora [1]. Nie wnikając w historyczne zmiany w zakresie definicji czujników inteligentnych, obecnie większość kadry inżynierskiej, niezależnie od reprezentowanej dziedziny, uznaje... więcej»

CO PISZĄ INNI
Technologie wytwarzania energii elektrycznej z wód o niskiej temperaturze Blodgett L.: Low-Temperature Geothermal Activity is Taking off. www.renewableenergyworld. com (1.12.2010). Opracował - Piotr Olszowiec. W miarę postępu technicznego zwiększają się możliwości wykorzystania zasobów ciepła zgromadzonego w zbiornikach wód o niewysokiej temperaturze. Właśnie z powodu niskich temperatur produkcja energii elektrycznej z użyciem tego medium - w odróżnieniu od odzysku ciepła - od dawna napotykała istotne przeszkody techniczne i ekonomiczne. Do wspomnianych źródeł zalicza się przede wszystkim złoża geotermalne, a także wody odpadowe z pól wydobywczych ropy naftowej i gazu ziemnego i tzw. słoneczne stawy. Zależnie od temperatury wypływającej wody, buduje się dwa typy elektrowni geotermalnych. Przy temperaturze wykorzystywanej wody wynoszącej ponad 175°C powstająca z niej para płynie wprost do turbiny; jest to więc elektrownia o jednym obiegu i jednym czynniku roboczym. Natomiast woda o temperaturze 100-175°C wymaga zastosowania obiegu dwuczynnikowego. W wymienniku ciepła gorąca woda podgrzewa - aż do odparowania - czynnik roboczy o niskiej temperaturze wrzenia (np. izobutan, amoniak). Pary tej cieczy napędzają turbinę, a następnie ich skropliny powracają do wspomnianego wymiennika ciepła. W obu przypadkach woda ze złoża geotermalnego (tzw. solanka) powraca do swego źródła. Zasadniczym ograniczeniem dla opłacalności działania elektrowni geotermalnych jest temperatura wody, której minimalna wymagana wartość jeszcze niedawno wynosiła ok. 140°C. Udoskonalone cykle przemian termodynamicznych (w tym organiczny cykl Rankine&#8217;a i cykl Kaliny) pozwoliły obniżyć tę granicę do poziomu 90°C, usuwając największą przeszkodę w rozwoju elektroenergetyki geotermalnej. Jednym z wynalazków zapewniających efektywne wytwarzanie energii elektrycznej z wody o niskiej temperaturze (nawet 70°C) jest modułowa minielektrownia typu Pu... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2011-3

zeszyt-2891-wiadomosci-elektrotechniczne-2011-3.html

 
W numerze m.in.:
Technika rozmów z górnikami uwięzionymi w kopalni węgla
Jonem W.D.: Technology to talk to trapped miners. IEEE Spectrum (US) 2010 November. Opracował - Witold Bobrowski. 5 sierpnia 2010 roku w chilijskiej kopalni złota i miedzi, na głębokości 700 metrów zostało uwięzionych 33 górników. Uratowano ich po kilkudziesięciu dniach - 15 września 2010 roku. Mieli dużo szczęścia, bo w kopalni węgla kamiennego, ich sytuacja byłaby znacznie gorsza. Górnicy mogli rozmawiać ze swoimi rodzinami za pomocą telefonu, a ich nagrania wideo były przekazywane przez stacje telewizyjne na całym ś... więcej»

50 lat Polskiego Towarzystwa Elektrotechniki Teoretycznej i Stosowanej (PTETiS) (Marian Pasko, Andrzej Kowalik)
27 stycznia 2011 br. na Wydziale Elektrycznym Politechniki Śląskiej odbyło się tradycyjne spotkanie noworoczne członków Oddziału Gliwicko-Opolskiego PTETiS. W spotkaniu wzięli licznie udział profesorowie i doktorzy z Politechniki Śląskiej, Opolskiej oraz pracownicy przemysłu z obszaru szeroko rozumianej elektrotechniki i elektroniki. Oddział Gliwicko-Opolski zrzesza ponad 200 członków i jest największym oddziałem Towarzystwa w kraju. Został powołany 21 marca 1961 roku jako Oddział Gliwicki, a w 2002 roku przekształcony w O... więcej»

Początki rozwoju zabezpieczeń od wzrostu napięcia generatorów i transformatorów energetycznych
Schossig W.: Overvoltage-, Self- & Overexcitation Protection. PAC 2010 nr 3. Opracował - Piotr Olszowiec. Wzrost napięcia w sieci elektroenergetycznej stwarza zagrożenie dla izolacji elektrycznej zainstalowanych w nim urządzeń, a także ich obwodów magnetycznych. Nadmierny wzrost napięcia (czyli przepięcie) może pojawić się w wyniku nieprawidłowej pracy układu regulacji napięcia generatora, wskutek jego samowzbudzenia lub zwiększenia obrotów turbiny (dotyczy turbogeneratora niezsynchronizow... więcej»

INFORMACJE FIRMOWE
Ponad 60. letnie doświadczenie Wydziału Produkcji Urządzeń Sterowania i Automatyki Przedsiębiorstwa Budownictwa Elektroenergetycznego Elbud Warszawa Sp. z o.o. pozwala na oferowanie produktów o najwyższej jakości i niezawodności. Kluczem do naszych sukcesów jest doświadczenie oraz wykwalifikowana kadra pracowników. Dostosowując się do wymagań klientów, gwarantujemy realizację najbardziej zaawansowanych projektów oraz optymalizację kosztów.Nasza oferta obejmuje projektowanie i produkcję: &#9679; szaf potrzeb własnych 400/230 V AC i szaf potrzeb własnych 220 V DC, &#9679; rozdzielnic napięcia gwarantowanego 220 V/50 Hz oraz 24/48 V DC, &#9679; napowietrznych szafek kablowych typu Z-1, Z-1 Medium i Z-2, &#9679; szaf sterowniczo-przekaźnikowych (m.in. combiflex) i szaf sygnalizacyjnych, &#9679; szaf pomiaru energii, &#9679; rozdzielnic zasilania instalacji elektrycznych w budynkach.Szafy potrzeb własnych - wyposażone w najwyższej jakości aparaturę SZR firm JM-TRONIC, Energopomiar Gliwice, oraz SZR oparty na sterownikach PLC - gwarantują bezpieczeństwo i pewność zasilania. Systemy szyn zbiorczych są wykonane w wersji zakrytej, do i powyżej 1000 A. Ilość zasileń rozdzielnic potrzeb własnych jest dostosowana do wymagań projektowych. Wnętrze szaf uzupełniają układy kontroli doziemienia, aparatura pomiarowa oraz koncentratory i przekaźniki stosowane do komunikacji. Konstrukcja szafy kablowej jest izolowana termicznie materiałem izolacyjnym, posadowiona na cokole stalowym, spełniającym jednocześnie funkcję grodzi przeciwpożarowej. Jako standartowe wyposażenie szafy proponujemy: grzejniki zapobiegające kondensacji pary wodnej sterowane termostatem, zewnętrzny panel zasilający w obudowie izolacyjnej jako zestaw gniazd (3-fazowe i 1-fazowe) oraz oświetlenie wewnętrzne. Liczniki w szafach pomiaru energii są montowane w zależności od wymagań dystrybutora energii. Zastosowana aparatura do transmisji danych umożliwia kontrolę i zdalny o... więcej»

Zabezpieczenia różnicowe w pracach rozwojowych Instytutu Energetyki (Zygmunt Kuran, Sławomir Skrodzki, Emil Tomczak)
Rozwój rozproszonych źródeł wytwarzania utrudnia warunki działania automatyki zabezpieczeniowej, a ukazujące się rozporządzenia zwiększają wymagania co do szybkości i selektywnego eliminowania zwarć. W tych warunkach tylko zabezpieczenia różnicowe (odcinkowe) mogą sprostać wymaganiom. Cechą jednak tych zabezpieczeń jest brak możliwości realizacji rezerwy zdalnej, dlatego równolegle z zabezpieczeniami różnicowymi należy rozwijać układy LRW. W artykule zaprezentowano prace Instytutu Energetyki prowadzone w celu rozwiązywania wskazanych problemów. Zabezpieczenia różnicowe transformatorów Pierwsze cyfrowe zabezpieczenie różnicowe opracowane w IEn Pierwszym cyfrowym zabezpieczeniem różnicowym opracowanym w Instytucie Energetyki dla transformatorów dwu- i trójuzwojeniowych był przekaźnik RRTC-1, opracowany 11 lat temu w celu zastępowania wyeksploatowanych i zawodnych zabezpieczeń RRTT-7. Najkrócej można go scharakteryzować: &#9679; Zastosowanie techniki cyfrowej pozwoliło na wyeliminowanie przekładników wyrównawczych i uproszczenie schematu przyłączeniowego. Wszystkie przekładniki są łączone w gwiazdę i uziemiane w miejscu zainstalowania, a grupę połączeń transformatora nastawia się w zabezpieczeniu. &#9679; Zabezpieczenie RRTC-1 jest stabilizowane prądem skrośnym i dodatkowo drugą i piątą harmoniczną. Stabilizowanie drugą i piątą harmoniczną oznacza, że nigdy nie występuje stan zablokowania zabezpieczenia bez względu na wartość wymienionych harmonicznych, zmianie ulega tylko czułość zabezpieczenia. &#9679; W zabezpieczeniu RRTC-1 nie zastosowano funkcji porównywania prądów Io w zerze transformatora i w przewodach fazowych uzwojeń WN, ponieważ takie zabezpieczenie nie reaguje na zwarcia zwojowe i tym samym nie poprawia właściwości zabezpieczenia różnicowego. &#9679; Zabezpieczenie różnicowe RRTC-1 dla dużych wartości prądu staje się zabezpieczeniem nadprądowym, ale to w żadnym wypadku nie zastępuje zabezpieczeń nadprądowych, zna... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2011-2

zeszyt-2852-wiadomosci-elektrotechniczne-2011-2.html

 
W numerze m.in.:
Moment elektromagnetyczny i zaczepowy maszyny elektrycznej z magnesami trwałymi (Marcin Wardach)
Maszyny elektryczne ze stojanem użłobkowanym charakteryzują się mniejszą szczeliną i większym momentem elektromagnetycznym niż maszyny o strukturze bezżłobkowej. Ich wadą jest jednak występowanie momentu zaczepowego, spowodowanego różną reluktancją obszarów przyszczelinowych w pobliżu zębów i żłobków. Moment zaczepowy jest głównym składnikiem pulsacji momentu elektromagnetycznego [2, 6-8], które są przyczyną powstawania wyższych harmonicznych, powodujących powstawanie hałasu i drgań. Wpływa to niekorzystnie na trwałość łożysk i obniża sprawność maszyny. W artykule przedstawione zostały badania symulacyjne analizujące te problemy przy użyciu programu COMSOL oraz pokazano zależność momentu elektromagnetycznego i zaczepowego oraz indukcji magnetycznej w maszynie elektrycznej z magnesami trwałymi od szerokości otwarcia żłobka d. Jednym z ważniejszych elementów obliczeń optymalizacyjnych w procesie projektowania maszyny elektrycznej z magnesami trwałymi jest wyznaczenie wartości pulsacji momentu elektromagnetycznego [3]. Pulsacje momentu mają wpływ na właściwości napędu, co jest szczególnie istotne w napędach urządzeń precyzyjnych, które przede wszystkim utrudniają realizację sterowania ze stałą prędkością. Ponadto powodują powstawanie dodatkowych strat mocy oraz wibracje mechaniczne i hałas [9]. Pulsacje momentu elektromagnetycznego można minimalizować przez eliminację przyczyn już na etapie projektowania maszyny lub przez eliminację skutków w procesie sterowania. Dominującym składnikiem pulsacji momentu elektromagnetycznego w maszynach z magnesami trwałymi jest moment zaczepowy (cogging torque) [6-8, 10]. W maszynach elektrycznych jest on szkodliwym momentem obrotowym, spowodowanym interakcją między magnesami trwałymi a zębami użłobkowanego stojana. Powstaje on w wyniku współdziałania pola magnetycznego, wytworzonego przez magnesy trwałe umieszczone w wirniku, ze stojanem użłobkowanym. Jego wielkość określa się w stanie bezpr... więcej»

XII Międzynarodowe Warsztaty Doktoranckie (Krzysztof Kluszczyński)
W październiku 2010 r. urokliwe uzdrowisko Wisła w Beskidzie Śląskim stało się europejską stolicą doktorantów, do której młodzi naukowcy przybyli z różnych krajów (Ukraina, Białoruś, Czechy, Słowacja, Węgry, Bułgaria, Słowenia, Niemcy, Włochy, Szwecja) oraz z 15 uczelni technicznych w Polsce. Do grona organizatorów XII edycji Międzynarodowych Warsztatów Doktoranckich OWD (International PhD Workshop), którymi są: Katedra Mechatroniki na Wydziale Elektrycznym Politechniki Śląskiej, Centrum Edukacji w Mechatronice Politechniki Śląskiej, Polskie Towarzystwo Elektrotechniki Teoretycznej i Stosowanej PTETiS oraz Polsko-Japońska Wyższa Szkoła Technik Komputerowych, dołączyli Deutsche Gesellschaft für Mechatronik oraz Gottlob-Frege-Zentrum. Patronat - nad tym corocznym wydarzeniem sprawują dziekani Wydziałów Elektrycznych, Elektroniki i Informatyki w Polsce, Institution of Engineering and Technology IET (Wielka Brytania) oraz Institute of Electrical nad Electronics Engineers IEEE - Polish Section. Istotną rolę spełnia też Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Biuro Uznawalności Wykształcenia i Wymiany Międzynarodowej w Warszawie oraz Narodowe Biuro Programu CEEPUS (Central European Exchange Program for University Studies). Podczas 4-dniowych Warsztatów, w ramach 20 sesji naukowych, wygłoszono i przedyskutowano 106 koncepcji prac doktorskich, na bardzo różnych etapach realizacji. Głosy w dyskus... więcej»

II Międzynarodowe Forum Energetyki Jądrowej - NUCLEAR POWER POLAND (Olga Górczak-Żaczek)
W związku ze zaktualizowanym Programem Polskiej Energetyki Jądrowej pierwsza polska elektrownia atomowa ma zostać oddana do użytku w 2022 r. O energetyce jądrowej mówi się coraz częściej i szerzej, dlatego też w dniach 22-23 listopada 2010 r. w Warszawie odbyło się II Międzynarodowe Forum Energetyki Jądrowej Nuclear Power Poland - Finansowanie inwestycji, perspektywy dla biznesu. Konferencję otworzył Ki-chang Park - radca Ambasady Korei Południowej w Polsce. Jego wystąpienie było próbą odpowiedzi na kilka pytań, m.in.: dlaczego energetyka nuklearna jest taka ważna?, jaka jest rola energetyki jądrowej we współczesnym świecie, czy jest naprawdę przyjazna środowisku? Przedstawił również pokrótce koreański przemysł nuklearny oraz możliwą współpracę Polski z Koreą Południową w zakresie energetyki jądrowe... więcej»

Wybrane problemy optymalnego doboru transformatorów rozdzielczych (Maciej Zieliński)
W artykule przedstawiono problem optymalnego doboru transformatorów dystrybucyjnych z uwzględnieniem dynamiki wzrostu obciążenia w czasie eksploatacji oraz zróżnicowania sprawności energetycznej dostępnych na rynku transformatorów. Liczba transformatorów dystrybucyjnych pracujących w polskim systemie elektroenergetycznym przekracza 200 tysięcy, co stanowi ok. 98% ogólnej liczby wszystkich zainstalowanych transformatorów. W ostatnich latach obserwowany jest także stały przyrost ich liczby (średnio na poziomie 1%, co daje ok. dwa tysiące nowo instalowanych transformatorów rocznie). Podobna liczba jednostek jest wymieniana na nowe, po zakończeniu okresu ich eksploatacji. Wszystkie te liczby sprawiają, że problem optymalnego doboru transformatorów rozdzielczych jest obecnie bardzo istotny. Wzrost obciążenia i zapotrzebowania na energię elektryczną powoduje, że jest to zagadnienie dynamiczne, a zróżnicowanie parametrów znamionowych oraz cen czyni go zagadnieniem kombinatorycznym. Konstrukcje współczesnych transformatorów rozdzielczych Producenci oferują transformatory o zróżnicowanym poziomie strat jałowych i obciążeniowych dla danej mocy znamionowej zgodnie ze standardami Unii Europejskiej [1, 2]. W tabeli I podano zalecane przez normę europejską EN 50464-1 [1] poziomy strat jałowych i obciążeniowych dla olejowych transformatorów rozdzielczych SN/nn o górnym napięciu znamionowym Un &#8804; 24 kV. Poszczególne kombinacje strat jałowych oraz strat obciążeniowych dla danej mocy znamionowej nazywane są klasami efektywności energetycznej. Standardowe ... więcej»

Pierwsza przemysłowa pływająca elektrownia atomowa
Launch of a f loating nuclear power plant.PAC 2010 nr 4. Opracował - Piotr Olszowiec. W Federacji Rosyjskiej realizowany jest program budowy pływających elektrowni atomowych. W 2000 r. Ministerstwo Energetyki wybrało Siewierodwińsk w obwodzie archangielskim na miejsce budowy pierwszej pływającej elektrowni atomowej. Prace rozpoczęto w kwietniu 2007 r. w stoczni Siewmasz, specjalizującej się w konstrukcji okrętów podwodnych. Jednak już w następnym roku montaż przeniesiono do Stoczni Bałtyckiej w Pet... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2011-1

zeszyt-2810-wiadomosci-elektrotechniczne-2011-1.html

 
W numerze m.in.:
KONFERENCJE - SPOTKANIA - WYDARZENIA
W Centrum Targowo-Wystawienniczym Międzynarodowych Targów Lubelskich na terenie Parku Ludowego odbyły się w dniach od 23 do 25 listopada 2010 roku Targi Energetyczne ENERGETICS. Swoje wyroby prezentowało ponad 100 wystawców polskich i zagranicznych. Patronat nad targami objęli: wiceprezes Rady Ministrów, minister gospodarki - Waldemar Pawlak, wojewoda lubelski, prezydent Lublina, przewodniczący Rad... więcej»

Działalność szkoleniowa Stowarzyszenia Elektryków Polskich w latach 1994&#8211;2010
Kadencja 1994.1998 rozpocz..a si. XXVII WZD SEP, ktory odby. si. w Koszalinie w dniach 10.11 czerwca 1994 r. Prezesem SEP wybrano Cypriana Brudkowskiego z Oddzia.u Gliwickiego. Na pierwszym posiedzeniu 7 lipca 1994 r. ZG SEP dokona. zmian organizacyjnych w strukturze jednostek centralnych. W miejsce dotychczasowej Centralnej Komisji Szkolnictwa Elektrycznego i Wydawnictw powo.a. Centraln. Komisj. Szkolnictwa Wy.szego i .redniego (CKSzWi.), Centraln. Komisj. Doskonalenia Zawodowego oraz Rad. Czasopism i Wydawnictw. Centraln. Komisj. Szkolnictwa Wy.szego i .redniego Zarz.d G.owny SEP powo.a. w sk.adzie: Zbigniew Lubczy.ski . przewodnicz.cy (O. Wroc.awski), Jerzy Hickiewicz (O. Opolski), Bo.enna Jozefowicz (O. Warszawski EiT), W.odzimierz Kupiciel (O. Skierniewicki), Tadeusz Martyniuk (O. Che.mski), Leonard Rojewski (O. Warszawski EiT), Stefan Rozbicki (O. Cz.stochowski), Miros.aw Rusek (O. Warszawski EiT), Jerzy Wo.niak (O. Warszawski), Jan Zgai.ski (O. Bielsko-Bialski), Andrzej Desput (O. Sieradzki), Andrzej Dobrogowski (O. Pozna.ski), Teresa Jachowicz (O. Zag..bia W.glowego), Andrzej Lorenc (O. Kro.nie.ski), Andrzej Rychlik (O. .odzki), Marian Sentorski (O. Warszawski EiT), Jerzy Witold Stepowicz (O. Gda.ski), Roman Suski (O. Warszawski EiT), Andrzej .lizak (O. Toru.ski), Miros.aw Zmy.lony (O. Zielonogorski), Piotr Kacejko (O. Lubelski), Piotr Kowalewicz (O. .odzki), Eugeniusz Zalech (O. Bia.ostocki), Janusz Bia.obrzeski (O. W.oc.awski), Jan Hieronimczak (O. Kaliski), W.odzimierz Bieli.ski (O. Bydgoski), Jan Czajkowski (O. Krakowski). Centralna Komisja Doskonalenia Zawodowego (CKDZ) zosta.a powo.ana w nast.puj.cym sk.adzie: Antoni Lisowski (przewodnicz.cy), Maciej Wolski (O. Cz.stochowski), Czes.aw Czwojdrak (O. Pozna.ski), Ryszard Rapalski (O. Kaliski), Edmund Bieniewski (O. Zielonogorski), Krzysztof Woli.ski (O. Bia.ostocki), Ryszard Skli.ski (O. Bia.ostocki), Tadeusz .apa (O. Radomski), Stefan Szyller (O. Krakowski), Jerz... więcej»

Niedoprecyzowania zapisów w IRiESD (Krzysztof Billewicz)
Na podstawie zapisów art. 9g, ust. 1 ustawy Prawo energetyczne, każda spółka energetyczna pełniąca rolę operatora systemu dystrybucyjnego (OSD) musiała opracować Instrukcję ruchu i eksploatacji sieci dystrybucyjnej (IRiESD). Dokument taki składa się z dwóch części: ogólnej i szczegółowej. Instrukcje zostały opracowywane dla sieci elektroenergetycznych. Określają one szczegółowe warunki korzystania z tych sieci przez użytkowników systemu oraz warunki i sposób prowadzenia ruchu, eksploatacji i planowania rozwoju tych sieci. Instrukcja ruchu każdego z OSD powinna także zawierać wyodrębnioną część dotyczącą bilansowania systemu i zarządzania ograniczeniami systemowymi. Podczas uważnej lektury obowiązujących w Polsce na terenie różnych operatorów Instrukcji ruchu i eksploatacji sieci dystrybucyjnej - bilansowanie, można zauważyć, że pewne zapisy są tam niedopracowane lub martwe. Użyte sformułowania nie w pełni odzwierciedla... więcej»

Wykorzystanie teorii mocy Fryzego do predykcyjnego sterowania energetycznym filtrem aktywnym (Marcin Maciążek)
W artykule zaprezentowano przykład wykorzystania teorii mocy Fryzego do wyznaczenia wzorcowych prądów kompensujących energetycznego filtru aktywnego. Dodatkowo w układzie zastosowano sterowanie predykcyjne, co zminimalizowało opóźnienia oraz przyczyniło się do poprawy dynamiki EFA. Opracowany układ sterowania został zasymulowany w pakiecie Matlab/Simulink oraz zrealizowany praktycznie przy wykorzystaniu zmiennoprzecinkowego procesora sygnałowego TMS320F28835. Szybki rozwój techniki powoduje, że na rynku pojawia się coraz więcej urządzeń elektronicznych wymagających wysokiej jakości zasilania. Te same urządzenia - z punktu widzenia sieci zasilającej - jako odbiorniki nieliniowe same przyczyniają się do jej pogarszania [17]. Dodatkowo dynamiczny charakter zmian sumarycznego udziału tego rodzaju obciążeń powoduje, że eliminacja ich szkodliwego wpływu na sieć zasilającą nie jest możliwa przy wykorzystaniu prostych układów kompensacyjnych (np. filtrów rezonansowych). Urządzeniami, które mogą poprawić jakość energii w układach z dynamicznie zmieniającym się charakterem odkształceń prądów lub napięć zasilających są energetyczne filtry aktywne (EFA) [16]. Pełnią one w układzie zasilającym funkcję źródeł dodawczych prądów lub napięć, kompensując chwilowe odchyłki prądów lub napięć fazowych od przebiegów sinusoidalnych. Układ sterowania EFA Układ sterowania jest podstawowym elementem energetycznego filtru aktywnego [13]. Jego zadaniem jest wyznaczenie wzorcowych prądów/napięć kompensujących oraz wprowadzenie ich do układu zasilania (najczęściej poprzez falownik napięcia - układ VSI). Wyznaczenie wzorcowych (optymalnych w zadanym sensie) prądów kompensujących wymaga wykorzystania tzw. teorii mocy. Jej zadaniem powinien być opis oraz interpretacja zjawisk energetycznych zachodzących w obwodzie elektrycznym oraz definicja wielkości z nimi związanych. Powstało wiele różnych teorii wykorzystujących zarówno dziedzinę częstotliwości [3, 7,... więcej»

Możliwości określania narażenia ludzi na pole magnetyczne wytwarzane przez linie napowietrzne (Marek Jaworski, Zbigniew Wróblewski)
Eksploatacja napowietrznych linii najwy.szych napi.. jest przyczyn. wyst.powania pewnych uci..liwo.ci dla .rodowiska. Jednym z czynnikow, ktory mo.e mie. wp.yw na .rodowisko i zdrowie ludzi, jest pole magnetyczne. W artykule przedstawiono metody okre.lania nara.enia ludzi na pole magnetyczne w miejscach zbli.e. budynkow mieszkalnych do linii napowietrznych. Szczego.owo omowiono metod. polegaj.c. na obliczeniowym szacowaniu u.rednionej warto.ci nat..enia pola magnetycznego w otoczeniu linii napowietrznych. W ostatnich latach znacznie wzros.o zainteresowanie problematyk. wp.ywu pol elektromagnetycznych na cz.owieka. Przyczyn. tego zjawiska jest m.in. szybki rozwoj technik radiokomunikacyjnych, a w szczegolno.ci rozbudowa sieci stacji bazowych telefonii komorkowych. Liczne (cz.sto nieprecyzyjne) doniesienia w prasie, radiu i telewizji, sugeruj.ce szkodliwy wp.yw na zdrowie cz.owieka pol elektromagnetycznych, wytwarzanych m.in. przez anteny stacji bazowych telefonii komorkowej czy linie napowietrzne najwy.szych napi.., s. powodem wielu lokalnych konfliktow, ktore wyd.u.aj. w czasie b.d. wr.cz uniemo.liwiaj. budow. obiektow b.d.cych .rod.em pol elektromagnetycznych. Do grupy takich obiektow nale.. m.in. napowietrzne linie elektroenergetyczne wysokiego napi.cia (400 kV i 220 kV), ktore tworz. krajowy system elektroenergetyczny zasilaj.cy ca.. sie. rozdzielcz. (110 kV i ni.szych napi..) i stanowi.cy podstawowy element bezpiecze.stwa energetycznego kraju. System ten, ze wzgl.du na rosn.ce zu.ycie energii, musi by. modernizowany i rozbudowywany. Jedn. z istotniejszych barier, hamuj.cych . cz.sto skutecznie . procedury lokalizacyjne elektroenergetycznych inwestycji liniowych, jest obawa ludzi o swoje zdrowie, zagro.one . ich zdaniem . przez negatywne oddzia.ywanie pola elektromagnetycznego towarzysz.cego pracy linii napowietrznych. Pomimo .e wyniki przeprowadzonych dotychczas bada. nie potwierdzaj. tych obaw, to przekonanie spo.eczno.... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

Czasowy dostęp

zegar Wykup czasowy dostęp do tego czasopisma.
Zobacz szczegóły»