CZASOPISMA WIELOBRANŻOWE ›
AURA ›
2009-1 |
| |
|
Publikacja: Zanieczyszczenie i ochrona powietrza atmosferycznego w Polsce
Autor: KAZIMIERZ GÓRKA 
Przez zanieczyszczenie powietrza
rozumie się emitowanie do atmosfery
substancji stałych, ciekłych i gazowych
w ilościach, które mogą zagrozić
zdrowiu człowieka, ujemnie wpływać na
klimat, przyrodę żywą, glebę i wodę oraz
powodować inne szkody w środowisku
naturalnym i gospodarce (np. przyspieszać
korozję maszyn i urządzeń oraz substancji
budowlanej). Źródłem emisji są zakłady
przemysłowe - zwłaszcza energetyczne
- kotłownie komunalne, paleniska
domowe, środki transportu, a także zjawiska
naturalne, jak pożary lasów i burze
pyłowe.
W Polsce bilans paliwowo-energetyczny
opiera się głównie na węglu, którego
spalanie powoduje większą emisję
toksycznych zanieczyszczeń niż w przypadku
innych paliw. Wielkość i dynamikę
zużycia podstawowych paliw przedstawia
tabela 1, natomias[...]
|
Prenumerata
|
|
Bezinwazyjny pomiar wytrzymałości pnia i stabilności drzewa
|
|
|
MAREK SIEWNIAK MARGARITA SIEWNIAK WOJCIECH BOBEK
|
Prawo czyni właściciela drzewa odpowiedzialnym
za szkody. Z uznawaniem
wysokiej wartości drzew rozgorzała
w Europie w latach 70. ubiegłego
wieku zrozumiała dyskusja jurystyczna
i merytoryczna nad zagrożeniem otoczenia
przez drzewa. Dotyczyła głównie zagrożenia
ruchu samochodowego i odpowiedzialności
za szkody.
Drzewo, cenny składnik krajobrazu
kulturowego, zwłaszcza zespołu przyrodniczo-
kulturowego, może wywoływać
konflikty kompozycyjne, kolizje, a nawet
zagrożenia. W niektórych sytuacjach powstają
swoiste "ekologiczno-konserwatorskie
dylematy". Zdrowy rozsądek nakazuje
zmierzenie się z konfliktem i rozwiązanie go.
Dotychczas drzewa w wielkim zróżnicowaniu
ich postaci, zależnej m.in. od:
gatunku, odmiany, wieku, stanu zdrowot-nego, deformacji konstrukcji, siedliska
mod[...]
|
|
|
|
Budownictwo drogowe schodzi pod ziemię
|
|
|
KAZIMIERZ BUJAKOWSKI JERZY CHWASTEK JERZY MIKOŁAJCZAK
|
Uciążliwości miejskiej komunikacji
samochodowej to głównie emisja
spalin i hałasu oraz zajmowanie terenu pod
trasy komunikacyjne, ulice i parkingi. Kierowcy
szczególnie narzekają na kongestię,
czyli na przegęszczenie pojazdów na ulicach,
i tworzące się korki. Tereny w sąsiedztwie
tras komunikacyjnych tracą na
wartości jako grunty pod zabudowę mieszkaniową,
a drogi nie przepuszczają wód
opadowych i ograniczają przestrzeń, która
powinna być przeznaczona dla człowieka.
Mając świadomość tych uciążliwości,
mimo wszystko dajemy pierwszeństwo
transportowi indywidualnemu przed
transportem zbiorowym, oczekując nadto
od władz miejskich Krakowa inwestycji
drogowych gwarantujących nam większe
bezpieczeństwo i szybsze, bezkolizyjne
poruszanie się po mieście. Ograniczona
dostępność d[...]
|
|
|
|
COP 14 - nowe spojrzenie na politykę energetyczną
|
|
|
JOLANTA ZIENTEK-VARGA
|
O wpływie COP 14 na przyszłość
polityki energetycznej mówiono
podczas konferencji "Europejska polityka
energetyczna i klimatyczna a strategie
dla Polski", którą zorganizowało
Centrum Stosunków Międzynarodowych
w partnerstwie z Fundacją Konrada
Adenauera.
Podczas konferencji poruszono m.in.
kwestie polityki energetycznej i klimatycznej,
konieczności nowego spojrzenia na
sposoby wykorzystania energii, ukazano,
że niezbędne jest jak najszybsze podjęcie
działań ograniczających wpływ człowieka
na klimat.
Warto podkreślić, że dzień po konferencji,
czyli 17 grudnia ub. r., po jedenastu
miesiącach intensywnych negocjacji
Parlament Europejski poparł pakiet projektów
legislacyjnych, które umożliwią
osiągnięcie ogólnych celów w zakresie
przeciwdziałania zmianom klimatycznym.
Uni[...]
|
|
|
|
Czyste środowisko wodne - szansa dla wszystkich
|
|
|
ELŻBIETA TYRALSKA-WOJTYCZA
|
Zarys mego toku rozumowania na
temat wody przedstawiłam w postaci mapy
mentalnej, a przecież trzeba mieć świadomość,
że nie ujmuje on szeregu zagadnień
szczegółowych.
Jeśli temat wody postrzegać przez
pryzmat zbiorników wodnych, na przykład
rzeki, to zaraz uświadamiamy sobie, że
rzeka nierozerwalnie związana jest z doliną
rzeczną, a ta również zachęca do realizacji
kolejnych tematów, odpowiedzi
na ważne pytania, jak na przykład: życie
w dolinie rzeki i u jej brzegów, rzeka i jej
dolina w literaturze, kulturze, obrzędach,
zwyczajach, przyczyny zmian biegu rzeki,
przemiany naturalne i antropogeniczne
doliny rzecznej, co zagraża dolinie rzecznej?,
co możemy zrobić dla jej ochrony?,
jak rzeka wykorzystuje energię?
Woda to także zagrożenie, zwłaszcza
jeśli człowiek wykorzyst[...]
|
|
|
|
Efektywność energetyczna
|
|
|
EDWARD GARŚCIA
|
Dwa wydarzenia, które należy odnotować, to
Szczyt Klimatyczny, który miał miejsce w Poznaniu
w dniach 1-14 grudnia ub. r., i również w tym samym miesiącu
obrady przywódców krajów Unii Europejskiej w Brukseli
nad pakietem klimatyczno-energetycznym.
Międzynarodowe spotkanie delegacji ze 190 krajów
i organizacji pozarządowych oraz kierownictwa ONZ; około
10 tysięcy osób zapisze się na pewno na dłuższy czas w kronikach
naszego kraju. Imprezę tę poprzedziły wielomiesięczne
przygotowania organizacyjne i merytoryczne, którymi zajmował
się resort ochrony środowiska. Według powszechnej
opinii wypadły one bardzo dobrze, do czego przyczynił się
gospodarz i przewodniczący Szczytu, profesor Maciej Nowicki,
minister środowiska, i jego współpracownicy.
Same obrady były na pewno dalszym krok[...]
|
|
|
|
Kanał Ostródzko-Elbląski
|
|
|
TADEUSZ PETER
|
We wrześniu 2008 roku minęło 60
lat od uruchomienia najatrakcyjniejszego
szlaku na Mazurach - Kanału
Ostródzko-Elbląskiego po II wojnie
światowej. Jest to jedyny tego typu na
świecie kanał, od 148 lat wykorzystywany
dla żeglugi śródlądowej, gdzie
siła spadku wody z kanału powoduje
wyciąg statku na pochylnie. Tego typu
urządzeń nie ma już czynnych. Ta
atrakcja turystyczna jest coraz powszechniej
odwiedzana przez tysiące
gości z różnych krajów. W sezonie
2008 roku Żegluga Ostródzko-Elbląska
przewiozła ponad 50 tysięcy pasażerów,
w tym ponad 60% gości z zagranicy.
Kanał Ostródzko-Elbląski jest
największą atrakcją turystyczną Mazur
Zachodnich. Na jego trasie są dwie
śluzy, Zielona i Miłomłyn, które łącznie
spiętrzają wody kanału o 4,2 metra,
oraz pięć pochylni (Buczyniec, [...]
|
|
|
|
Konkurs "Ambasador Zrównoważonego Rozwoju"
|
|
Zakończyła się kolejna edycja konkursu
"Ambasador Zrównoważonego
Rozwoju", organizowanego prze firmę
Bayer oraz Wydział Chemiczny Politechniki
Warszawskiej. Międzyuczelniane
jury oceniło kilkadziesiąt nadesłanych
prac licencjackich i inżynierskich.
Nagrodę Grand Prix i 5 tys. złotych
oraz udział w międzynarodowych warsztatach
w laboratoriach Bayera w Leverkusen
otrzymała Marta Lach za pracę
dotyczącą ekologicznej metody oczyszczania
wód ze szkodliwych odpadów chemicznych.
Praca pt. "Fotosensybilizowane
utlenianie butyloparabenu i 4-tert-oktylofenolu
w homogenicznym roztworze wodnym"
została przygotowana w Katedrze
Inżynierii Bioprocesowej Wydziału Inżynierii
Procesowej i Ochrony Środowiska
Politechniki Łódzkiej, gdzie podjęto badania
dotyczące możliwości wykorzystania
[...]
|
|
|
|
Mięso egzotyczne
|
|
|
WŁADYSŁAW MIGDAŁ
|
Wróżnych częściach świata mięso
egzotycznych zwierząt i ich narządy
są traktowane jako lek na potencję
i gwarancję długowieczności lub panaceum
na wszelkie zauroczenia. Pazury niedźwiedzia,
którymi sprzedawcy tybetańscy
handlują nawet na ulicach Pekinu,
stosowane są jako lekarstwo na artretyzm,
impotencję i choroby kości. Mięso pangolina
- owadożernego kuzyna pancernika,
uważa się za skuteczny lek na astmę.
Narządy tego zwierzęcia, a nawet mocz,
wykorzystywane są do leczenia hemofilii
i raka prostaty. Penis tygrysa uchodzi za
cudowny afrodyzjak, a jego kości namoczone
w spirytusie wykorzystuje się jako
lek na wzmocnienie. Wewnętrzne organy
tygrysa mają tysiące zastosowań. "Z powodu
tych cudownych właściwości"
w dżungli północnych Chin przy życiu pozostało
zaledwie kilka[...]
|
|
|
|
Perspektywy agroturystyki
|
|
|
RYSZARD KOSTUCH
|
Człowiek od zarania dziejów wykazywał
chęci do przemieszczania się
w terenie. Powody tego były różnorodne.
Poszukiwanie korzystnych warunków do
życia, chęć poznawania świata, pielgrzymki,
wyprawy wojenne, nomadyzm, poszukiwanie
partnerów życiowych, studia, poszukiwanie
rynków zbytu, skarbów (gorączka
złota), epidemie, katastrofy przyrodnicze
(zalewy, wulkany, trzęsienia ziemi, długotrwałe
susze, wyjałowienie gleby itp.).
Wiele wymienionych przyczyn migracji
ludzi aktualnych jest do dziś, przy
czym na pierwsze miejsce wysuwają się emigracje: zarobkowa i polityczna. Potrzeba
okresowego przemieszczania się ludzi
powodowana jest dziś także rozwojem
aglomeracji miejsko-przemysłowych, któremu
towarzyszy niesprzyjająca dla zdrowia
mieszkańców degradacja środowiska
przyrodniczeg[...]
|
|
|
|
Powtórka z ołowiu
|
|
|
KRYSTYNA BONENBERG
|
Ołów przenika do organizmu głównie
z pokarmem, następnie przez wdychanie
i w niewielkiej ilości przez skórę.
U małych dzieci resorbuje się z przewodu
pokarmowego do 50% ołowiu zawartego
w treści pokarmowej, podczas gdy
u dorosłych jest znacznie większa resorpcja
przez drogi oddechowe. W zależności
od rozmiaru poszczególnych drobin
i rodzaju pyłu ołowiowego odkłada się
go w płucach 20-60%. Resorpcja z przewodu
pokarmowego jest uzależniona od
towarzyszących składników pokarmowych.
Jony wapnia i żelaza działają tu
ochronnie. Po przeniknięciu do organizmu
Pb dostaje się w stanie niezmienionym
do krwiobiegu, gdzie może działać
toksycznie. Z krwią ołów rozprowadzany
jest do narządów miąższowych, centralnego
układu nerwowego, układu mięśniowego,
kostnego i do skóry. W kościach[...]
|
|
|
|
Prądnik w świetle Ramowej Dyrektywy Wodnej
|
|
|
KRYSTYNA BONENBERG
|
Wgrudniu 2008 r. rozpoczął się półroczny
okres konsultowania planów
gospodarowania wodami zawierających
programy zadań koniecznych do
osiągnięcia dobrego stanu wód w roku
2015. Programy działań, zwane naprawczymi,
stanowią najważniejsze dokumenty
procesu planowania i są odrębne
dla każdego wydzielonego dla potrzeb
tego planowania obszaru.
Na terenie regionalnego Zarządu
Gospodarki Wodnej w Krakowie są 132
takie obszary. Jednym z nich jest zlewnia
Prądnika, na której terenie leży kilka
gmin, między innymi gmina Zielonki,
w której w 1997 i 2001 r. wystąpiła niszcząca
powódź, powtórzona w 2003 r.
i w połowie ubiegłego 2007 roku. Nawalne
ulewy i długotrwałe,
intensywne
deszcze (37m3/ km2)
przyniosły znaczne szkody
spowodowane brakiem
swobodnego odpływu
na Białusze-
Prą[...]
|
|
|
|
Pszczoły
|
|
|
WOJCIECH RADECKI
|
Jakie środki prawne przysługują
uniwersytetowi mającemu poletka doświadczalne
zlokalizowane w bezpośrednim sąsiedztwie
prywatnej nieruchomości, której
właściciel prowadzi pasiekę, co powoduje, że
uniwersytet nie tylko musi zaopatrywać się
w drogie środki ochrony roślin nieszkodliwe
dla pszczół, lecz także jego pracownicy i studenci
są narażeni na użądlenia?
Wydział Rolniczy Uniwersytetu
Przyrodniczego we Wrocławiu
Katedra Ogólnej Uprawy Roli i Roślin
ODPOWIEDŹ: Przedstawione zagadnienie
prawne należy rozstrzygać na podstawie przepisów
kodeksu cywilnego (k.c.) oraz trzech
ustaw:
z 29 czerwca 2007 r. o organizacji hodowli
i rozrodzie zwierząt gospodarskich (DzU
nr 133, poz. 921),
z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości
i porządku w gminach (DzU z 2005 r.
nr 236,[...]
|
|
|
|
RECENZJE
|
|
Leksykon alpinizmu.Alpinizm? Słowo to pierwszy raz znalazło się w słowniku
Nouveau Larousse Illustré w roku 1891. Dotyczyło działalności
wspinaczkowej we wszystkich górach. A kiedy się narodził? Na
to pytanie nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Bo... przed rokiem
1780 wejście na góry miało charakter religijny bądź poznawczy
- nie mający nic wspólnego z dzisiejszą działalnością sportową,
rekreacyjną ani z osiąganiem szczytów dla podziwiania pięknych
krajobrazów. Nie ulega jednak wątpliwości, że alpinizm narodził
się jako sport i zjawisko społeczne.
Przed paru miesiącami ukazała się polska wersja francuskiego
leksykonu Dictionnaire de la montagne, opracowanego przez
znanych alpinistów, dziennikarzy, pisarzy - Sylvaina Jouty
i Huberta Odiera. W zamyśle autorów miało to być uniwersaln[...]
|
|
|
|
Rodzaje wód butelkowanych
|
|
|
TADEUSZ WOJTASZEK
|
pośród tak wielu wód butelkowanych,
jakie dostępne są w handlu,
trudno niezorientowanemu konsumentowi
wybrać tę, która najbardziej odpowiadałaby
jego oczekiwaniom. A do zakupu kuszą
coraz bardziej wymyślne reklamy, obiecujące
wyimaginowane walory, które mają
przysporzyć siły, zdrowia i urody. Nie są
to nierealne możliwości tego szlachetnego
napoju. Szkopuł w tym, że nie każda
woda może sprostać temu zadaniu.
Bo woda wodzie nie jest równa, a jej
wartość zdrowotna zależy od poziomu jej
czystości i zawartości składników mineralnych.
Powszechnie wiadomo, że woda
nie powinna zawierać zanieczyszczeń chemicznych
i bakteriologicznych, które mogłyby
spowodować groźne dla zdrowia
skutki, ale mniejszą wagę przywiązuje się
do jej składu mineralnego, który ma
ogromne znaczenie dla j[...]
|
|
|
|
Scenariusze edukacji ekologicznej podczas lekcji wychowawczych w gimnazjum
|
|
Temat: Hałas jest wszechobecny
i zanieczyszcza środowisko
Cel ogólny: Uświadomienie uczniom
zagrożeń związanych z hałasem.
Środki dydaktyczne: duże arkusze
papieru, mazaki, rebus, magnetofon, taśma
magnetofonowa z nagraniami różnego rodzaju
hałasu, magnetowid, kasety z filmami
ukazującymi problemy hałasu, plansza
- skutki oddziaływania hałasu na organizm
człowieka, audiogram osoby dobrze i słabo
słyszącej, alfabet migowy, skala dźwięku
- odbitki ksero i foliogram, słuchawki.
Metody: metoda poszukująco-naprowadzająca,
podająca, oglądowa, burza
mózgów, ćwiczeniowa.
Przebieg zajęć I. Wstęp
1. Część organizacyjno-porządkowa.
2. Nawiązanie do tematu:
- Rozwiązanie zadania wstępnego przez
uczniów (praca indywidualna)
- Rebus
Scenariusze edukacji ekologicznej
podczas lekcji[...]
|
|
|
|
Schizofrenia klimatyczna
|
|
|
TOMASZ ŻYLICZ
|
Światowa konferencja klimatyczna
w Poznaniu 1-12 grudnia 2008 r.
(COP 14) zgromadziła tysiące ludzi zatroskanych
o przyszłość planety. Rozmach
tego wydarzenia był imponujący. Delegacje
rządowe ze 190 krajów ONZ; setki organizacji
ekologicznych; setki dziennikarzy;
ogromna wystawa nowoczesnych
technologii oszczędzających energię. Można
by wyjechać z przeświadczeniem, że
idzie ku lepszemu, gdyby nie to, że większość
wypowiedzi zdradzała osobliwą
schizofrenię. Z jednej strony niemal wszyscy
wieszczyli katastrofę i wylewali łzy nad
krajami słabo rozwiniętymi, które najwięcej
ucierpią. Z drugiej jednak - zdawano
się nie dostrzegać prostego faktu, iż uratować
klimat może tylko ograniczenie globalnych
emisji dwutlenku węgla. Podkreślam:
globalnych, a nie pochodzących
z krajów [...]
|
|
|
|
Szeroko pojęta biologia
|
|
|
EDWARD GARŚCIA
|
Nakładem Wydawnictwa Szkolnego PWN ukazała się w ub. r. cenna pozycja
pt. "Biologia" ze znamiennym podtytułem: "Jedność i różnorodność". Ten
podtytuł wskazuje na sposób zredagowania tego podręcznika, który przedstawia
jedność łączącą wszystkie formy życia na tle ich wielkiego zróżnicowania. W ten
sposób zachowano idee profesora Jerzego Duszyńskiego, pomysłodawcy pięciotomowej
serii podręcznikowej, poświęconej biologii.
Redaktorzy podręcznika, liczącego 1128 stron, zamieścili w nim opracowania
14 wybitnych naukowców wielu dyscyplin reprezentujących m. in. geologię,
antropologię, biochemię, etologię i socjobiologię, botanikę, paleontologię, zoologię,
fizjologię roślin i fizjologię zwierząt.
Bo też na książkę składa się 9 części, które opisują organizację życia na Ziemi,
genetykę, [...]
|
|
|
|
Świat ptaków - gniazda, jaja i pisklęta
|
|
|
ARTUR SAWICKI
|
Zajęcia przeznaczone są dla uczniów
V-VI klasy szkoły podstawowej.
Cel ogólny: rozpoznawanie gatunków
ptaków gniazdujących w Polsce, ich
różnorodności, kształtowanie zainteresowań
przyrodniczych oraz właściwych postaw
wobec przyrody.
Metody pracy: zajęcia terenowe w grupach
4-5 osobowych o charakterze edukacyjnym
oraz zespołach wykonujących swe
zadania w pracowni biologicznej. Podsumowaniem
zajęć jest forma quizów.
Środki dydaktyczne: plan terenu
z zaznaczonymi punktami pracy poszczególnych
zespołów, klucze do oznaczania
gatunków ptaków, gniazd i jaj, karty pracy
do szczegółowych notatek i zapisu wyników
obserwacji itp.
Zadania do realizacji
dla poszczególnych zespołów:
Szukamy ptasich jaj - znajdź w lesie
5 ukrytych jaj, zanotuj miejsce, w którym
były złożone (na z[...]
|
|
|
|
Wielofunkcyjność rolnictwa i obszarów wiejskich w jednoczącej się Europie
|
|
|
JÓZEF KANIA
|
Podstawowym sposobem oceny
miejsca i roli rolnictwa, z punktu
widzenia ekonomicznego, jest jego udział
w produkcie krajowym brutto (PKB) oraz
udział zatrudnionych w rolnictwie w ogólnej
liczbie zatrudnionych.
Udział rolnictwa w PKB w Polsce
w 1950 r. wynosił około 30%, a udział zatrudnionych
w rolnictwie w ogólnej liczbie
pracujących 50%. Uprzemysłowienie
po wojnie w naszym kraju doprowadziło
w 2006 r. do spadku udziału rolnictwa
w PKB do 4,2% i udziału zatrudnionych
w rolnictwie do 16,2%. W krajach wysoko
rozwiniętych, jak np. w USA, wskaźniki
te w 2001 r. wynosiły poniżej 1%,
a w 15 krajach Unii Europejskiej (UE) kolejno
1-3% i 2-5%.
Powstaje zatem pytanie, czy te wskaźniki
rzeczywiście świadczą o zmniejszeniu
znaczenia rolnictwa? Według wielu
ekonomistów rolnych, a [...]
|
|
|
|
Zabrze miastem turystyki przemysłowej
|
|
|
JOANNA FĄFARA
|
Chciałabym zachęcić ludzi do odwiedzenia
mojego rodzinnego Zabrza.
Uważam, że tutaj każdy człowiek znajdzie
coś dla siebie. Zabrze jest miastem w województwie
śląskim, leżącym w zachodniej
części Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego,
sąsiaduje z Bytomiem, Rudą Śląską,
Gierałtowicami, Gliwicami i Zbrosławicami.
W Zabrzu bardzo dobrze rozwinięta jest
komunikacja miejska, gdyż przynależy do
KZK GOP. Dzięki ciągłemu rozwojowi
miasto staje się przyjazne dla inwestorów.
Do najważniejszych inwestycji należy projekt
"Poprawa gospodarki wodno-ściekowej
na terenie Gminy Zabrze", budowa
Akademickiego Centrum Medycznego.
Ludzi, których interesuje nauka, zaciekawią
instytuty naukowe, których w Zabrzu
jest pięć, oraz trzy uczelnie wyższe oraz
biblioteki miejskie.
Zabrze ma bardzo ciek[...]
|
|
|
|
Zimowe niespodzianki
|
|
|
MARIA ROJEK
|
Ćwiczenie: czerpiemy energię drzew
(dla wszystkich, zwłaszcza cierpiących na
schorzenia układu oddechowego, nawracające
infekcje).
Zimą drzewa liściaste odpoczywają,
toteż należy czerpać energię drzew iglastych.
Podczas silnych mrozów odwiedźmy
sosny. Pogłaszczmy ciepłą w dotyku
korę tego drzewa, przytulmy się, poprośmy
o pomoc w zwalczaniu przeziębień.
Dzieci (i dorośli) cierpiący na kaszel
czy astmę powinni zaprzyjaźnić się ze
świerkiem. Odwiedźmy je w dniu odwilży.
Czasem trudno jest objąć to drzewo,
bo gałęzie porastają je do samego dołu.
W tym przypadku chwytamy w dłonie gałęzie
świerka rosnące na wysokości naszej
twarzy i opuszczamy je tak, aby pień drzewa,
pochwycone gałęzie, nasze ręce, tułów
i nogi- tworzyły zarys litery M. W tym
przypadku energię drzewa stymul[...]
|
|
|
|
Twój Profil
Twój koszyk
