INNE GAŁĘZIE PRZEMYSŁU ›
PRZEMYSŁ CHEMICZNY ›
2009-4 |
| |
|
Publikacja: Niektóre problemy z pogranicza energetyki i chemii
Autor: Marian Taniewski 
Świat znajduje się obecnie, bez wątpienia,
w stadium przejściowym pomiędzy dotychczasowym
okresem obowiązującego
modelu rozwoju cywilizacji, opartego na
tendencji do maksymalizacji produkcji i zysku
a nowym okresem stopniowo wprowadzanego,
zresztą nie bez oporów, modelu
proekologicznego zrównoważonego rozwoju,
łączącego postęp ekonomiczny, ochronę
środowiska i sprawiedliwy ład społeczny.
Zachodzą zmiany struktur ekonomicznych,
profili produkcji i spożycia, technologii
wytwarzania a także rosną wymagania etyki
przemysłowej i środowiskowej. Swoje
opinie dotyczące zrównoważonych technologii
chemicznych, kierunków ich rozwoju,
roli w produkcji chemicznej i petrochemicznej
oraz w produkcji czystych paliw przedstawiłem
w kilku publikacjach1-4).
W ramach dyskusji nad globalnymi[...]
|
Prenumerata
|
|
AKTUALNOŚCI
|
|
Diamentowy Inżynier Przeglądu
Technicznego"
Dnia 27 lutego br.
w Warszawskim
Domu Technika odbyło
się uroczyste
zakończenie XV edycji
plebiscytu o tytuł
"Złotego Inżyniera
2008", organizowanego
przez Redakcję
"Przeglądu Technicznego".
Statuetki
"Złotego Inżyniera"
wręczała Pani mgr
Ewa Mańkiewicz-
Cudny, prezes Federacji Stowarzyszeń Naukowo-
Technicznych NOT wraz z Panią prof. Marią Orłowską,
wiceministrem Nauki i Szkolnictwa Wyższego,
oraz Panem prof. Stefanem Suchym, wiceprezesem
NOT. Z okazji jubileuszu 15-lecia plebiscytu
po raz pierwszy przyznany został tytuł "Diamentowego
Inżyniera Przeglądu Technicznego", który
nadano Panu mgr. inż. Konradowi Jaskóle, prezesowi
zarządu i dyrektorowi generalnemu spółki Polimex-
Mostostal S.A., przewodniczącemu Rady Polskiej
[...]
|
|
|
|
Analiza rozprzestrzeniania się ciepła i dymu w czasie spalania materiałów poliestrowych
|
|
|
MAREK KONECKI MARZENA PÓŁKA
|
Przeanalizowano rozprzestrzenianie się ciepła
i dymu w czasie rozkładu termicznego i spalania
modyfikowanych i niemodyfikowanych przeciwogniowo
materiałów poliestrowych w układzie
otwartym: pomieszczenie-korytarz, w czasie
pierwszej fazy rozwoju pożaru. Jako środki
ogniochronne materiałów poliestrowych zastosowano
tritlenek molibdenu oraz tritlenek antymonu
w stężeniu 14% mas. Do obliczeń parametrów
pożaru użyto zmodyfikowany program
komputerowy CFAST (consolidated model of
fire growth and smoke transport) oparty na
modelu strefowym. Badano wpływ środków
ogniochronnych na temperaturę górnej i dolnej
warstwy dymu, na położenie górnej warstwy nad
poziomem podłogi i zasięg widzialności w obu
warstwach. Wyniki obliczeń wskazują na zmniejszenie
akumulacji ciepła w środowisku po[...]
|
|
|
|
|
|
Badanie procesu neutralizacji kwasu fosforowego w technologii wytwarzania fosforanów paszowych
|
|
|
JÓZEF HOFFMANN KRYSTYNA HOFFMANN MAGDALENA BOROWIEC
|
Przetestowano sposób otrzymywania paszowego
fosforanu wapniowego przy zastosowaniu
tlenku i węglanu wapnia oraz kwasu fosforowego
o różnych stężeniach. W produktach oznaczono
fosfor całkowity, wapń, tzw. rozpuszczalne
formy fosforu, to znaczy takie, które są rozpuszczalne
w 0,4 % mas. roztworze HCl i w
wodzie. Przedstawione wyniki analiz dotyczą
wapniowych fosforanów paszowych otrzymanych
w warunkach laboratoryjnych.
Aq. solns. of H3PO4 were neutralized with CaO optionally in
presence of CaCO3 to produce feed phosphates (yield 78-
86%). The products were analyzed for total P, Ca and F, for
hydrochloric acid and water-sol. P as well as for H2O contents.
They met the std. requirements for the feed phosphates
(Ca/P ratio below 2, P2O5/F ratio above 350, available
P/total P rat[...]
|
|
|
|
Elektrosorpcja wodoru na kompozytowych elektrodach węglowo–metalicznych
|
|
|
JAN M. SKOWROŃSKI MAŁGORZATA OSIŃSKA
|
Otrzymano kompozyty węglowe rozpraszając
cząstki niklu w matrycy karbożelu. W celu oceny
aktywności elektrochemicznej karbożel i kompozyty
poddano cyklicznym pomiarom woltamperometrycznym
w roztworze alkalicznym, zwracając
szczególną uwagę na wpływ niklu obecnego
w strukturze karbożelu na przebieg procesów
elektrochemicznych. Karbożele wytworzono
przez karbonizację żeli organicznych otrzymanych
przez polikondensację rezorycyny i formaldehydu
w obecności katalizatora oraz rezorcyny,
formaldehydu i bromku N-cetylo-N,N,N-trimetyloamoniowego
(CTAB) jako surfaktanta,
a także kompozyty węglowo-metaliczne wytworzone
metodą karbonizacji żeli organicznych
zawierających sól niklu charakteryzują się
znaczną aktywnością elektrochemiczną w 6M
wodnym roztworze KOH. Dzięki obecności akty[...]
|
|
|
|
II Międzynarodowe Targi Przemysłu Chemicznego EXPOCHEM 2009
|
|
W dniach 25 i 26 lutego 2009 r. Nowej
Hali Akademii Wychowania Fizycznego
w Katowicach odbyła się druga edycja Międzynarodowych
Targów Przemysłu Chemicznego
EXPOCHEM 2009, zorganizowana
przez Zarząd Targów Warszawskich.
Patronat honorowy nad Targami objęło
Ministerstwo Gospodarki, Ministerstwo
Skarbu, Polska Izba Przemysłu Chemicznego
i Prezydent Miasta Katowice. Patronat
naukowy sprawował JM Rektor Politechniki
Śląskiej a głównym patronem medialnym
był "Przemysł Chemiczny". W uroczystym
otwarciu Targów wzięli udział Wystawcy
oraz zaproszeni Goście, wśród których znaleźli
się Pani Joanna Schmid, podsekretarz
stanu w Ministerstwie Skarbu Państwa, Pani
Krystyna Siejna, wiceprezydent Katowic,
Pan Wojciech Lubiewa-Wieleżyński, prezes
Polskiej Izby Przemysłu Chemicznego, Pan
[...]
|
|
|
|
OD REDAKCJI
|
|
|
Andrzej Jan Szyprowski
|
Na świecie ciągle trwa kryzys finansowy, który
spowodował osłabienie i wręcz zahamowanie
rozwoju gospodarczego wielu krajów, szczególnie
najwyżej rozwiniętych. Trwają dyskusje, czy
przyczyną kryzysu była błędna polityka ekonomiczna
rządu Prezydenta Georga Busha czy odwrotnie,
brak odpowiednich interwencji tego rządu
wobec błędów popełnianych przez wielkie
banki amerykańskie na rynku kredytów hipotecznych
i innych. Co ciekawe kryzys nastąpił po
okresie ok. 20 lat stabilnego i równomiernego
rozwoju gospodarczego Stanów Zjednoczonych
Ameryki, zapoczątkowanego przez Prezydenta
Ronalda Reagana. Wskaźniki bezrobocia spadły
w tym okresie w USA do poniżej 5% (czyli poziomu,
który traktowany jest jako bezrobocie tych,
którzy nie chcą pracować) i firmy potrzebujące
nowych pracownikó[...]
|
|
|
|
Otrzymywanie tripolifosforanu sodu (TPFS) metodą jednostopniową z zastosowaniem stężonego kwasu fosforowego
|
|
|
AGNIESZKA MAKARA ZBIGNIEW WZOREK
|
Przedstawiono wyniki badań procesu otrzymywania
tripolifosforanu sodu (TPFS) metodą jednostopniową,
z wykorzystaniem stężonego
kwasu fosforowego. W przeprowadzonych próbach
stosowano mieszaniny stężonych kwasów
fosforowych ekstrakcyjnych i termicznego
z sodą amoniakalną przy zachowaniu stosunku
stechiometrycznego Na2O/P2O5 = 1,67. Kalcynację
sporządzonych mieszanin przeprowadzono
w stacjonarnym piecu elektrycznym
w zakresie temp. 150-600°C co 50°C w czasie
2 h. Określono skład fazowy otrzymanych produktów
prażenia metodą rentgenograficzną
oraz oznaczono w nich zawartość P2O5. Badania
pokazały, że można produkować TPFS ze
stężonego kwasu fosforowego, a skład fazowy
otrzymanego produktu uzależniony jest od temperatury
kalcynacji i rodzaju użytego kwasu.
Na tripolyphosphate [...]
|
|
|
|
Otrzymywanie tripolifosforanu sodu o podwyższonym ciężarze nasypowym metodą chemiczną
|
|
|
MARCIN BANACH ZBIGNIEW WZOREK KATARZYNA GORAZDA
|
Przedstawiono metodę zwiększania ciężaru
nasypowego tripolifosforanu sodu (TPFS) metodą
chemiczną. Jako surowców użyto wysuszonej
rozpyłowo mieszanki orto- i pirofosforanów
sodu otrzymanej w technologii produkcji
tripolifosforanu sodu w Z.Ch. Alwernia. Ciężar
nasypowy TPFS został zwiększony poprzez
dodatek wody do mieszanki fosforanów sodu
kierowanych do kalcynacji. Otrzymaną mieszaninę
kalcynowano przez 1 h w temp. 550°C
i 400°C w piecu komorowym ogrzewanym elektrycznie.
Proponowana metoda pozwala otrzymać
tripolifosforan sodu granulowany o ciężarze
nasypowym ok. 0,85 kg/dm3.
Na tripolyphosphate (I) was produced by calcination of
a wetted com. mixt. of NaH2PO4 and Na2HPO4 at 400
and 550°C. Two cryst. I phases were identified by X-ray
diffraction and characterized by sieve[...]
|
|
|
|
PERSONALIA
|
|
Mgr Ewa MAŃKIEWICZ-
CUDNY w dniu 11
grudnia 2008 r. została
wybrana na prezesa Zarządu
Głównego Federacji
Stowarzyszeń Naukowo-
Technicznych - Naczelnej
Organizacji Technicznej na
kadencję 2008-2012. Pani
E. Mańkiewicz-Cudny jest
absolwentem Wydziału Fizyki Uniwersytetu
Warszawskiego. Jest członkiem-założycielem Towarzystwa
Kultury Technicznej, będącego od
1996 r. członkiem Federacji SNT NOT. Od 1999 r.
sprawuje w Towarzystwie funkcję prezesa zarządu.
W NOT pełniła funkcję wiceprzewodniczącej
Komisji Rewizyjnej oraz przez dwie kadencje
w latach 2000-2008 funkcję wiceprezesa
ZG FSNT-NOT. Od 1990 r. jest redaktor naczelną
czasopisma "Przegląd Techniczny", najstarszego
(143 lata) polskiego czasopisma społeczno-
technicznego. Jest autorką ponad 200 publikacji
dotyczących [...]
|
|
|
|
Usuwanie zanieczyszczeń organicznych z wody za pomocą ozonu przy katalitycznym udziale węgla aktywnego
|
|
|
WALDEMAR GROMOTOWICZ ANDRZEJ ŚWIĄTKOWSKI STANISŁAW POPIEL
|
Podsumowano najnowsze badania nad katalitycznym
ozonowaniem zanieczyszczeń organicznych
obecnych w wodach i ściekach z użyciem
układu ozon/węgiel aktywny (O3/WA). Utlenianie
(O3/WA) zaczęło się ostatnio rozwijać
jako jeden z procesów zaawansowanego utleniania
(AOP) stosowanych do traktowania wody
i ścieków. Praca przedstawia wyniki badań nad
wpływem chemicznych i fizycznych właściwości
powierzchni węgla aktywnego na przekształcanie
ozonu w reaktywne formy tlenu, takie jak
HO-, HO-
2, H2O2 i O-
2
-. HO- jest głównym aktywnym
indywiduum w AOP, które wykazuje bardzo
wysoką reaktywność z większością organicznych
mikrozanieczyszczeń, jego tworzenie jest
promowane szczególnie przez zasadowe węgle
aktywne. Dodatek Mn poprawia ich katalityczne
właściwości w rozkładzie ozonu i t[...]
|
|
|
|
Uwarunkowania i ograniczenia rozwoju procesu podziemnego zgazowania węgla w Polsce
|
|
|
KRZYSZTOF KAPUSTA KRZYSZTOF STAŃCZYK
|
Zwiększające się zapotrzebowanie na surowce
energetyczne w świecie, przy stale rosnących
cenach paliw węglowodorowych oraz zaostrzających
się wymogach ochrony środowiska
w procesach użytkowania pierwotnych nośników
energii powodują wzrost zainteresowania
alternatywnymi metodami eksploatacji, wykorzystania
oraz chemicznej przeróbki węgla. Jednym
z perspektywicznych sposobów pozyskiwania
energii chemicznej węgla jest metoda
podziemnego zgazowania węgla (PZW). Opisano
podstawowe założenia tego procesu oraz
sposoby jego realizacji na tle światowych i krajowych
doświadczeń. Przedstawiono stan obecnie
prowadzonych prac naukowo-badawczych
w dziedzinie PZW oraz perspektywy rozwoju tej
technologii w Polsce. Wyniki prowadzonych
w świecie doświadczeń dowodzą technicznej
wykonalności[...]
|
|
|
|
Wybrane zgłoszenia patentowe z dziedziny chemii (wg Biuletynu Urzędu Patentowego, nr 1 i 2 z 2009 r.)
|
|
Zgł. nr 382923; B09C 1/08
Politechnika Śląska, Gliwice
Ciba J., Zołotajkin M., Skwira M.
Kompozycja mieszaniny do usuwania
toksycznych jonów glinu z gleby
Kompozycja mieszaniny do usuwania toksycznych jonów
glinu z gleby charakteryzuje się tym, że zawiera
układ minerałów korygujących kwasowość, korzystnie
o rozdrobnieniu składników mineralnych o średnicy
do 2 mm: 10-30% dolomitu, kamienia wapiennego
i innych; 3-25% materiałów zawierających jony
fosforanowe, siarczanowe lub fluorkowe wiążące toksyczne
jony glinowe; 2-5% mieszaniny nawozów
azotowych i potasowych oraz 30-65% odpadów organicznych,
przy czym kompozycja do dłuższego przechowywania
korzystnie zawiera nie więcej niż 5%
wody niezwiązanej.
(1 zastrzeżenie)
Zgł. nr 382941; CO1B 25/234
Politechnika Krakowska im. T. [...]
|
|
|
|
Wytrzymałość połączeń poliuretanowo-stalowych otrzymanych z użyciem kleju cilbond
|
|
|
JANUSZ DATTA ANNA WIŚNIEWSKA
|
Przedstawiono wyniki badań wytrzymałości na
oddzieranie elementów warstwowych poliuretanowo-
stalowych połączonych przy użyciu kleju
Cilbond 45SF. Lane elastomery uretanowe
otrzymywano metodą prepolimerową. Stalowe
płaskowniki o różnej chropowatości pokrywano
klejem Cilbond 45SF i wygrzewano w kilku
przyjętych czasach i określonej temperaturze.
Na płaskowniki ułożone w stalowej formie wylewano
ciekły system poliuretanowy. Po zżelowwaniu
polimeru, próbki warstwowe poddawano
utwardzeniu w różnych czasach. Stwierdzono,
że wytrzymałość na oddzieranie próbek
warstwowych poliuretanowo-stalowych rosła
wraz ze stopniem rozwinięcia powierzchni, co
uzyskiwano w wyniku zastosowanej mechanicznej
strumieniowo-ściernej obróbki okładzin stalowych.
Największą wytrzymałość na oddzieranie
[...]
|
|
|
|
Wywiad z Panem dr. Michaelem Heppem, Prezesem Zarządu BASF Polska Sp. z o.o.
|
|
Redaktor Andrzej J. Szyprowski: Panie
Prezesie! Jest Pan przedstawicielem największego
światowego koncernu chemicznego
i szefem jego polskiego oddziału. Czy mógłby
Pan powiedzieć naszym Czytelnikom, jak
w warunkach narastającego globalnego kryzysu
finansowego radzi sobie Pańska Firma?
Dr Michael Hepp: Właśnie opublikowany
został bilans BASF za 2008 rok. Mimo
trudnej sytuacji na rynkach światowych obroty
BASF zwiększyły się w 2008 r. o 8%
w porównaniu do 2007 r. i osiągnęły wielkość
62,3 mld euro. Jest to ok. 20% całego
budżetu Polski! Szczególnie duży wzrost
obrotów nastąpił w segmencie ropy i gazu
(37%), w segmencie chemikaliów (10%)
oraz środków ochrony roślin (9%). Słabsze
wyniki osiągnięto w segmencie tworzyw
sztucznych i Functional Solutions. Niestety
mimo wzrostu o[...]
|
|
|
|
XI Międzynarodowe Targi Analityki i Technik Pomiarowych EuroLab 2009
|
|
W dniach 4-6 marca br. w nowej hali
wystawowej Centrum Targowo-Kongresowego
Firmy Międzynarodowe Targi Polska
Sp. z o.o. w Warszawie przy ul. Marsa 56C
odbyła się XI edycja Międzynarodowych
Targów Analityki i Technik Pomiarowych
EuroLab 2009. Uroczystego otwarcia Targów
dokonali: Pani prof. dr hab. Barbara
Kudrycka, Minister Nauki i Szkolnictwa
i Pan prof. dr hab. Michał Kleiber, prezes
Polskiej Akademii Nauk. Swoje wyroby prezentowali
wystawcy z Austrii, Finlandii,
Francji, Holandii, Irlandii, Niemiec, Polski
i USA.
Od 11 lat ta wystawiennicza impreza
skupia w jednym miejscu specjalistów reprezentujących
m.in. ośrodki naukowe, uczelnie,
producentów oraz przedstawicieli laboratoriów
przemysłowych, analitycznych,
medycznych, szpitalnych, ochrony środowiska,
badania wody [...]
|
|
|
|
Z PÓLKI KSIĘGARSKIEJ
|
|
|
Jerzy Polaczek
|
Lokalne inicjatywy
wciąż
jeszcze odgrywają
zbyt małą
rolę w życiu gospodarczym
Kraju.
Jest to smutna pozostałość po scentralizowanym
systemie zarządzania w gospodarce
planowej, kiedy to podjęcie jakiejkolwiek
lokalnej działalności wymagało "odgórnego
błogosławieństwa". Z tego też względu
na szczególne uznanie zasługuje podjęta
przez kilkanaście jednostek administracji
państwowej, stowarzyszeń i zakładów przemysłowych
województwa kujawsko-pomorskiego
inicjatywa, polegająca na ocenie stanu
obecnego i możliwości wykorzystania alternatywnych
źródeł energii na terenie tegoż
województwa. Autorzy opracowania zgromadzili
obszerny materiał faktograficzny
(korzystając również z metody ankietyzacji)
i dokonali jego jakościowej analizy, a także,
korzystając z literatury, zapropon[...]
|
|
|
|
Z prasy zagranicznej
|
|
Biowęgiel
CR Chem. Rundschau 2008, nr 10, 74
W erze ponaftowej, alternatywę dla paliw
kopalnych oraz różnego rodzaju biopaliw
może stanowić - zdaniem dr. Markusa
Antonietti, dyrektora Max-Planck-
Institut für Kolloid- und Grenzflächenforschung
w Poczdamie i profesora tamtejszego
uniwersytetu - biowęgiel wytwarzany
z biomasy roślinnej metodą jej hydrotermalnej
karbonizacji (HCT). Proces ten nawiązuje
do przebiegającego w przyrodzie
"zimnego" zwęglania materiału roślinnego
(w odróżnieniu od zwęglania "gorącego"
służącego do produkcji węgla drzewnego),
kiedy to rośliny w lekko kwaśnych
warunkach, pozbawione dostępu powietrza
i odcięte w dużym stopniu od wpływu
utleniających czynników biologicznych
ulegały stopniowej dehydratacji z wytworzeniem
torfu (w ciągu kilkuset lat) [...]
|
|
|
|
Zabezpieczenie instalacji procesowych przed skutkami wybuchów poprzez odpowietrzenie, tłumienie i odcięcie
|
|
|
ANDRZEJ WOLFF ANDRZEJ LASZUK BARTOSZ WOLFF
|
Przedstawiono ogólną charakterystykę systemów
zabezpieczenia aparatów procesowych
i instalacji produkcyjnych przed skutkami wybuchu
pyłów. Omówiono podstawowe zalety
i wady systemów zabezpieczania aparatów
i instalacji procesowych przed skutkami wybuchu
pyłów opartych o technikę odpowietrzenia
skutków wybuchu (w tym i bezpłomieniowego
odpowietrzenia) i tłumienia wybuchu
w aparatach, w powiązaniu z odcięciem aparatów
zagrożonych wybuchem od reszty instalacji
procesowej. Przeprowadzono analizę
techniczną systemu odpylania w układzie filtrów
tkaninowych oraz instalacji mielenia składającej
się z młyna, cyklonu, filtra i wentylatora.
Przeprowadzono także analizę techniczną
i kosztową wybranych aparatów i linii
procesowych związanych z transportem, magazynowaniem
i segregacją [...]
|
|
|
|
Zielona chemia
|
|
|
Jacek Drożdżal
|
W dniach 12-13 lutego 2009 r. w Szczecinie
już po raz drugi odbyła się Międzynarodowa
Konferencja Chemiczna "Zielona Chemia"
połączona z Międzynarodową Giełdą
Kooperacyjną. Zachęceni ubiegłoroczną imprezą
jej organizatorzy Stowarzyszenie Zachodniopomorski
Klaster Chemiczny "Zielona
Chemia" oraz Regionalne Centrum Innowacji
i Transferu Technologii, Zachodniopomorski
Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie,
sieć Enterprise Europe Network jako
współorganizator wspólnie z Zakładami Chemicznymi
Police S.A., Fosfan S.A. w Szczecinie
i Stowarzyszeniem Wspierania Rozwoju
Gospodarczego Powiatu Polickiego w Policach,
pokusili się o nadanie większego znaczenia
i rangi temu wydarzeniu. "Zielona
Chemia" to również panele dyskusyjne oraz
międzynarodowa giełda kooperacyjna. Honorowy
pa[...]
|
|
|
|
Twój Profil
Twój koszyk
