CZASOPISMA WIELOBRANŻOWE ›
AURA ›
2009-4 |
| |
|
|
Chaos organizacyjny w gospodarce odpadami
|
|
ZDZISŁAW SMOLAK 
|
Zwlekanie z wdrożeniem europejskiego
programu naprawczego dla
polskiego systemu gospodarki odpadami
komunalnymi powoduje znaczne podwyżki
opłat "marszałkowskich".
Według założenia, wzrastające opłaty
za składowania odpadów mają stworzyć
warunki dla podniesienia efektywności
selektywnej zbiórki odpadów domowych.
Za podniesieniem tego "podatku" nie idą
jednak żadne inne reformy organizacyjno-
systemowe, dlatego nie przyniesie to
pożądanych efektów. Potrzebny jest zasadniczy
program naprawczy dla wprowadzenia
unijnych zasad prawno-logistycznych
w tej dziedzinie. Tym bardziej,
że wobec obecnego kryzysowego spadku
cen surowców wtórnych - selektywnie
zebrane odpady zamiast przychodów poprawiających
ekonomikę systemu - powodują
wzrost wysokości opłat za usuwanie
odpadów.
San[...]
|
|
|
|
Chińskie ogrody w Suzhou
|
|
|
ELŻBIETA KONIUSZY
|
Chińska sztuka ogrodowa, odtwarzająca
krajobrazy naturalne w miniaturze,
wyraża się najlepiej w ogrodach
Suzhou, powszechnie uznawanych za arcydzieło
gatunku. Koncepcja ogrodów odzwierciedla
metafizyczne znaczenie naturalnego
piękna, tak istotnego w kulturze
chińskiej.
Suzhou to miasto we wschodnich
Chinach, na zachód od Szanghaju, założone
w V wieku p.n.e., uważane za jedno z najpiękniejszych
miast Państwa Środka. Dawniej
przecinało je kilkanaście kanałów.
Niektóre z nich wraz z malowniczymi,
łukowatymi mostkami i zielonymi alejami,
zachowały się do obecnych czasów
i dlatego Suzhou nazywane jest także Wenecją
Wschodu. Od XIV wieku zaczęła
się tu rozwijać produkcja jedwabiu, co
przyczyniło się do dużego rozwoju miasta,
a zyski z handlu jedwabiem przeznaczane
były m.in.[...]
|
|
|
|
Ekonomia ekologiczna
|
|
|
TOMASZ ŻYLICZ
|
Ekonomia jest nauką o tym, jak ludzie
dokonują wyborów w sytuacji,
gdy nie mogą mieć wszystkiego, co chcą.
Tymczasem do nazwy tej dyscypliny dodaje
się od czasu do czasu jakieś przymiotniki:
a to "polityczna", a to feministyczna,
a to "matematyczna", albo jeszcze coś innego.
Czasem obłożenie ekonomii przymiotnikiem
prowadzi do karykaturalnych
wyników i świadczy raczej o naiwności innowatora,
a nie o odkryciu jakiegoś istotnego
aspektu interesującej nas nauki. A czy
"ekonomia ekologiczna" ma jakiś sens?
W moim przekonaniu - tak, i to nie
tylko dlatego, że wraz ze współpracownikami
założyłem w 1993 r. na Wydziale
Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego
Warszawski Ośrodek Ekonomii
Ekologicznej (http://www.woee.pl/).
Dołożenie tego akurat przymiotnika wydaje
się senso[...]
|
|
|
|
Glin - metal lekki, ciężkie skutki
|
|
|
KRYSTYNA BONENBERG
|
Glin po tlenie i krzemie jest najpospolitszym
pierwiastkiem skorupy
ziemskiej. Występuje w postaci wielu słabo
rozpuszczalnych w wodzie glinokrzemianów.
Tlenek i wodorotlenek glinu wykazują
własności amfoteryczne, czyli
własności zarówno zasadowe, jak też kwasowe.
W zależności od pH środowiska
występuje w postaci nierozpuszczalnego
w wodzie wodorotlenku lub rozpuszczalnych
glinianów. W wodach naturalnych, których
kwasowość mieści się w zakresie pH 6-8,
jego stężenie nie przekracza kilku mg/l.
Dość znaczna ilość glinu może występować
w wodzie uzdatnianej za pomocą koagulacji
siarczanem glinu, jeśli określone
warunki nie są spełnione. Jeszcze nie tak
dawno uważano, że poziom glinu w wodach
naturalnych oraz uzdatnianych do
picia nie ma żadnego znaczenia dla organizmu
ludzk[...]
|
|
|
|
Ignacy Domeyko jako wybitny badacz i prekursor ochrony przyrody
|
|
|
ANDRZEJ ŻARCZYŃSKI KARINA OCIEPA
|
Wstyczniu 2009 r. upłynęła 120
rocznica śmierci Ignacego Domeyki
(1802-1889), co uzasadnia przypomnienie
jego osiągnięć. Różnym aspektom
życia tego wybitnego Polaka poświęcono
już wiele publikacji, ale tylko nieliczne
z nich ukazują go jako badacza i miłośnika
przyrody. Można uznać Domeykę
także za prekursora ochrony przyrody, postępującego
zgodnie z zasadą zrównoważonego
rozwoju, pojęciem nieznanym
w XIX wieku.
Na Litwie, we Francji i w Chile
Ignacy Domeyko, syn Hipolita i Karoliny
z Ancutów, urodził się 3 lipca (według
innych źródeł 31 lipca) 1802 r.
w majątku Niedźwiadka, w powiecie nowogródzkim
- obecnie Republika Białoruś.
Ukończył powiatową szkołę pijarską
w Szczuczynie, po czym studiował na Uniwersytecie
Wileńskim w latach 1816-
1822, uzyskując tytuł magistra fi[...]
|
|
|
|
Jedz i bądź szczęśliwy!
|
|
|
WŁADYSŁAW MIGDAŁ
|
W mediach czytamy i słyszymy alarmujące
tytuły: "Mięso zabija!" (tygodnik
"Wprost", nr 1178 z 3 lipca 2005),
"14% mięsa w mięsie" (program UWAGA
TVN z 5 czerwca 2008), "Zwierzę w człowieku.
Mroczna strona kotleta." ("Polityka"
nr 12/2003), "Mięso zawiera cholesterol!",
"Mięso zanieczyszcza organizm",
"Jemy napromieniowaną żywność!", "Chleb
szkodzi", "Jajka szkodzą", "Mleko zabija
twoje dziecko" ("Angora" nr 43 z 26 października
2003), "Pij mleko będziesz kaleką"
("Kulisy" nr 42 z 16 października
2003), Mleko cichy morderca (książka
Nand Kishare Sharma), Proszę nie pij mleka!
(książka Franka Oski), "Czy wiesz,
co jesz? Cała prawda o nabiale!" (TVN,
11września 2008), "Tysiące dzieci zatruły
się mlekiem w proszku" (prasa z 17
września 2008), "Chcesz zostać ojcem, nie
jedz [...]
|
|
|
|
Komentarz do Prawa ochrony środowiska
|
|
|
JANUSZ STOCHLAK
|
Pod koniec 2008 r. ukazało się obszerne
opracowanie prawa ochrony
środowiska (dalej POŚ) uwzględniające
dwie istotne ustawy z 3 X 2008 roku
z tego zakresu: o udostępnianiu informacji
o środowisku i jego ochronie, udziale
społeczeństwa w ochronie środowiska
oraz ocenach oddziaływania na środowisko
- Dz. U. 08.199.1227 oraz ustawę
o zmianie u. o ochronie przyrody oraz niektórych
innych ustaw (Dz. U. 08.201.1237),
które weszły w życie 15 XI 2008 r. Autorski
zespół liczy 13 osób pod redakcją prof.
dr hab. Jerzego Stelmasiaka (Wydział Prawa
i Administracji UMCS), sędziego NSA.
Część pierwsza obejmuje rozdziały:
I. Ogólna charakterystyka podstaw prawnych
ochrony środowiska w Polsce; II.
Zasady ogólne prawa ochrony środowiska;
III. Organy ochrony środowiska; IV.
Rola orzecznic[...]
|
|
|
|
Kryzysy stymulują proekologiczne rozwiązania
|
|
|
EDWARD GARŚCIA
|
Gdy w 1973 roku zrodził się kryzys naftowy, zaczęto
gorączkowo poszukiwać sposobów na
zastąpienie paliw ropopochodnych lub ograniczenie
ich zużycia. Kryzys ten, o podłożu politycznym podczas
wojny izraelsko-arabskiej, spowodowany był
opowiedzeniem się Stanów Zjednoczonych po stronie
żydowskiej i udzieleniem im dużej pomocy wojskowej.
Zarządzone przez kraje arabskie embargo
na eksport ropy naftowej dotkliwie dotknęło kraje
zachodnie importujące ropę z tych krajów.
Załamanie się dostaw tego cennego surowca
i trudności w utrzymaniu ciągłości produkcji były impulsem
do poszukiwania nowych, energooszczędnych
technologii i sposobów na oszczędzanie energii.
Działania te przyniosły pozytywne rezultaty. Mimo
zwiększania produkcji jednostkowe zużycie energii
malało. Malało również zu[...]
|
|
|
|
Metale ciężkie w osadach ściekowych
|
|
|
MACIEJ ŁĘCZYCKI
|
Metale ciężkie są bardzo ważnym elementem
skorupy ziemskiej. Uważane
są za nieodnawialne bogactwa naturalne.
Problem środowiskowy, jaki stwarzają,
jest złożony. Z jednej strony mamy
do czynienia ze znacznym ubytkiem rud,
w których skład wchodzą, z drugiej strony
występują w coraz wyższych stężeniach
w żywych organizmach oraz w środowisku,
w którym bytują te organizmy. Przyczyną
rozproszenia i wzrostu toksycznego wpływu
wielu metali na organizmy żywe są
głównie procesy antropogeniczne.
Główne antropogeniczne źródła metali
ciężkich w środowisku to: przemysł chemiczny
i produkcja środków ochrony roślin,
przemysł metalurgiczny, galwanizernie,
rafinerie, garbarnie, motoryzacja, akumulatory,
baterie, farby i barwniki.
Naturalne źródła metali ciężkich w glebie
stanowią skały m[...]
|
|
|
|
Modernizacja i odwodnienie drogi nr 4 na odcinku Kraków-Bochnia
|
|
|
KRZYSZTOF MAŚLANKA RYSZARD KOSTUCH
|
Wraz z rozwojem ruchu samochodowego
techniczny stan nawierzchni
drogowej musi być nieustannie modernizowany,
ulepszany i dostosowywany do
pojazdów. Wykorzystuje się do tego bardziej
wytrzymałe na wysokie temperatury
i ugniatanie masy asfaltowe, dokonuje
oznaczeń na jezdni, usprawniających ruch
pojazdów, zaznacza rozjazdy, pobocza,
instaluje sygnalizację świetlną, umieszcza
znaki drogowe, wprowadza ekrany przeciwakustyczne,
przydrożną roślinność itp.
Stosuje się również coraz lepsze odwodnienia,
których przy budowie dróg i autostrad
nie można pominąć.
Celem niniejszego opracowania jest
opis zmodernizowanego około 40 km odcinka
drogi nr 4 pomiędzy Krakowem
i Bochnią, gdzie zastosowano nie tylko
tradycyjny system odwodnień drogowych
ale też odwodnienia uwzględniające spływ[...]
|
|
|
|
Parki narodowe w strukturze organizacyjnej kraju
|
|
|
LESZEK LUBCZYŃSKI
|
Stosunek człowieka do przyrody był
od najdawniejszych czasów odbiciem
stosunków społeczno ekonomicznych,
a przyroda ma dla człowieka wartość
materialną, wiążącą się z jej gospodarczym
wykorzystaniem, oraz wartość niematerialną
pojawiającą się na wyższym stopniu
rozwoju społecznego i będącą wyrazem
kultury - powiedział profesor Tadeusz
Szczęsny, wieloletni przewodniczący Państwowej
Rady Ochrony Przyrody.
Powstała w 1948 roku, Światowa
Unia Ochrony Przyrody (IUCN) wyróżniła
sześć kategorii obszarów chronionych:
I - ścisłe rezerwaty przyrody, zwane "sanktuariami
natury", przeznaczone wyłącznie
do badań naukowych,
II - parki narodowe,
III - rezerwaty przyrody (obszarowe pomniki
przyrody),
IV - rezerwaty częściowe, poświęcone
ochronie wybranych elementów i gatunków
(w tym [...]
|
|
|
|
Polski sposób na kryzys?
|
|
|
ANDRZEJ BOBIEC
|
apewne wielu myślących i uczciwych
ludzi w Polsce i na całym
świecie niepokoi sposób, w jaki gospodarcze
potęgi próbują zaradzić światowemu
kryzysowi finansowemu. Sfera ekonomiczna
jest elementem przyrody i tak, jak
inne układy naturalne, na dłuższą metę nie
toleruje fikcji wykreowanej przez ideologię.
Komunistyczna fikcja trwała dopóty,
dopóki wystarczyło zasobów, by kontrolować
półtora miliarda ludzi i terroryzować
świat groźbą wojny nuklearnej. Jak
długo stać nas będzie na utrzymywanie liberalnej
fikcji, niesłusznie określanej mianem
"gospodarki wolnorynkowej"? Bo
czym jest system, w którym miejsce tradycyjnych
wartości - solidnej pracy, równych
szans i realnego, zachęcającego do
oszczędności, pieniądza - zajmuje spekulacja,
rozpasana konsumpcja, rozrzutność
i kredyt[...]
|
|
|
|
RECENZJE
|
|
Polska. Ginące krajobrazy
Krajobraz, czyli to co nas otacza, towarzyszy nam zawsze.
Nie jest także czymś stałym, bo ulega ciągłej transformacji. Język
polski rozróżnia krajobraz rozumiany potocznie jako widok,
pejzaż, z drugiej jednak strony termin ten należy do słownika
naukowego, opisuje się nim złożony przestrzennie system o skomplikowanej
strukturze i powiązaniach.
Album Polska. Ginące krajobrazy zawiera piękne zdjęcia
miejsc w naszym sąsiedztwie. Nie zawsze niestety potrafimy je
dostrzec oraz docenić. Autorzy są geografami z zawodu, ich pasją
jest dokumentowanie znanych, a także mało znanych miejsc w Polsce.
Ich misją jest rejestracja i pokazanie wartości oraz urody
polskich krajobrazów, czyli pól, jezior, rzek, sędziwych drzew,
starych, drewnianych i krytych słomą chat, [...]
|
|
|
|
Rośliny motylkowe - walory ekologiczne
|
|
|
CZESŁAWA TRĄBA
|
Rośliny motylkowe, które należą do
rodziny Fabaceae (Papilionaceae)
- bobowate (motylkowate), mają ogromne
znaczenie gospodarcze. Wśród nich są
liczne gatunki, które dostarczają człowiekowi
pożywienia o wysokiej wartości biologicznej,
jak też paszy dla zwierząt. Na
świecie znanych jest aż 18000 gatunków
roślin motylkowych, w tym drzewa, krzewy,
pnącza i rośliny zielne (byliny i gatunki
roczne). Występują we wszystkich
szerokościach geograficznych i różnorodnych
warunkach klimatyczno-glebowych,
z wyjątkiem jednak środowisk wodnych.
W polskiej florze naczyniowej mamy 108
gatunków z rodziny Fabaceae, w tym
większość dziko rosnących. Rośliny z tej
rodziny mają kwiaty pięciopłatkowe
(żagielek, 2-płatkowa łódeczka i 2 skrzydełka)
o symetrii grzbiecistej i są na ogół
okazałe i[...]
|
|
|
|
Rozwój komunikacji miejskiej w Monachium
|
|
|
KRZYSZTOF BIEDA
|
Monachium, stolica Bawarii, jest jednym
z tych miast europejskich,
które od pewnego już czasu z powodzeniem
realizują politykę zrównoważonego
rozwoju. Efekty wieloletnich wysiłków
widoczne są dla odwiedzającego miasto
już na pierwszy rzut oka. Szczególnie
w śródmieściu zwraca uwagę ład przestrzenny,
dobra architektura starych i wielu
nowych obiektów, wysoka jakość przestrzeni
publicznych, starannie utrzymana
zieleń miejska, czyste powietrze. Miasto
jest przyjazne dla pieszych i rowerzystów
(służy temu rozbudowana sieć ciągów dla
ruchu pieszego i rowerowego), dobrze obsłużone
przez środki komunikacji publicz-
Rozwój komunikacji miejskiej
w Monachium
KRZYSZTOF BIEDA
nej (metro, tramwaj, szybką kolej miejską,
autobus), ale także dogodne dla użytkowników
samochodów indywid[...]
|
|
|
|
Z działalności Państwowej Rady Ochrony Środowiska
|
|
Rozmowa z prof. Tomaszem Winnickim
przewodniczącym PROŚ o aktualnych problemach
ochrony środowiska.AURA: Jaka jest rola Państwowej
Rady Ochrony Środowiska?
PROF. TOMASZ WINNICKI:
Jest to ciało doradcze Ministra Środowiska
powołane na mocy ustawy Prawo
ochrony środowiska. W obecnej kadencji
2007-2011 Rada pracuje w pełnym składzie
30 osób, kierowana przez prezydium, do
którego nowy regulamin wewnętrzny wprowadził
obok przewodniczącego, dwóch
jego zastępców oraz przewodniczących
grup roboczych Rady (GR).
Podstawowe zadania Rady określa
ustawa, a rozwija je każdorazowo plan
pracy. Tegoroczny, uchwalony na posiedzeniu
plenarnym 12 marca br., precyzuje
zadania plenum Rady, jej prezydium
i poszczególnych grup roboczych. Najważniejsze
z tych dla prezydium to: przygotowanie
po[...]
|
|
|
|
Twój Profil
Twój koszyk
