CZASOPISMA WIELOBRANŻOWE ›
AURA ›
2009-7 |
| |
|
Publikacja: Twierdzenie Coase'a
Autor: TOMASZ ŻYLICZ 
Przypuśćmy, że sąsiad słucha głośnej
muzyki w nocy i naraża mnie na
dyskomfort. Przypuśćmy dodatkowo, że są
skuteczne przepisy, które mnie przed tym
chronią, gdybym chciał je wyegzekwować.
Przypuśćmy wreszcie, że jest możliwość
niekłopotliwego dogadywania się zainteresowanych.
W tej sytuacji, jeśli sąsiad ma
nadal ochotę na głośną muzykę, musi mi
to jakoś zrekompensować. Przypuśćmy, że
wyceniam swoją szkodę na 10 zł za noc.
Jeśli sąsiad wycenia swoją przyjemność na
15 zł, to powinniśmy się dogadać - np.
uzgadniając kwotę 12 zł - co do satysfakcjonującego
obie strony rozwiązania, przy
którym w nocy wprawdzie jest głośno, ale
ja dobrowolnie odstępuję od wyegzekwowania
ciszy. Natomiast gdyby sąsiad wyceniał
swoją przyjemność na 8 zł, to nie
dałoby się znaleźć rekompensaty, [...]
|
Prenumerata
|
|
"Dżolly i s-ka" - recenzja
|
|
|
KINGA BONENBERG
|
Książka autorstwa Antoniny Żabińskiej zawiera rzeczywiste
historie oraz anegdoty toczącego się wokół pracy w ogrodzie
zoologicznym życia zawodowego oraz rodzinnego. Mąż pani
Antoniny, Jan Żabiński, zootechnik i zoolog, uczeń profesora
J. Sosnowskiego, był jednym z założycieli, a następnie dyrektorem
(1929-1950) otwartego w marcu 1928 r., nowoczesnego ogrodu
zoologicznego, na który oczekiwano od czasu odzyskania niepodległości.
Ponadto od 1947 do 1965 pełnił funkcję redaktora
Ksiąg Rodowodowych Żubrów. Był członkiem Państwowej Rady
Ochrony Przyrody, przewodniczącym Komitetu Akcji Ochrony
Żubra w Komisji Ochrony Gatunków Wymierających Międzynarodowej
Unii Ochrony Przyrody. W latach 1950-1952 kierował
Oddziałem Aklimatyzacji i Udomowienia Zwierząt Instytutu
Zootechniki, był człon[...]
|
|
|
|
20 lat na rzecz ekorozwoju Musimy dogonić najlepszych
|
|
|
JOLANTA ZIENTEK-VARGA
|
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska
i Gospodarki Wodnej
obchodzi jubileusz 20-lecia działalności.
Podsumowano ten okres podczas zorganizowanej
w Warszawie sesji popularno-
naukowej "NFOŚiGW 1989-
009. Dwadzieścia lat na rzecz ekorozwoju".
W sesji wzięli udział politycy, specjaliści
z dziedziny ekologii i ekonomii,
przedstawiciele wojewódzkich funduszy
ochrony środowiska oraz instytucji
współpracujących z NF, dziennikarze,
przedstawiciele organizacji pozarządowych.
Polska ma rozbudowany system
ochrony środowiska, co cieszy, bo dzięki
temu jest możliwość wspierania wielu inicjatyw
- mówił, rozpoczynając sesję, Jan
Rączka, prezes zarządu NFOŚiGW. -
W ciągu 20 lat działalności zawarliśmy
bezpośrednio lub za pośrednictwem Banku
Ochrony Środowiska 14 tys. umów na
kwotę 21,4 [...]
|
|
|
|
Ekspansja i inwazja gatunków obcego pochodzenia
|
|
|
WANDA BACIECZKO AGNIESZKA KOCHANEK
|
W krajobrazie miejskim ostojami
przyrody na skalę lokalną są niewielkie
obszary leśne, zadrzewienia, szpalery
drzew bądź pojedyncze rośliny. Rola,
jaką środowiska te mogą odgrywać jako
ostoje różnych gatunków zwierząt oraz roślin,
zależy w dużej mierze od ich ochrony
przed zanieczyszczeniami przemysłowymi
i mechanicznymi, chemizacją
środowiska oraz przed ekspansją i inwazją
obcych gatunków roślin, które stanowią
poważny problem ekologiczny wielu polskich
miast.
Skutki rozprzestrzeniania się gatunków
inwazyjnych uznaje się za jedną
z najpoważniejszych przyczyn zmniejszania
różnorodności biologicznej w skali
i lokalnej, i globalnej. Prawidłowe rozpoznanie
rozprzestrzeniania się roślin inwazyjnych
w polskich miastach oraz przeciwdziałanie
mu ma olbrzymie znaczenie
nie tyl[...]
|
|
|
|
Geologia dla środowiska
|
|
|
JOLANTA ZIENTEK-VARGA
|
Obchody jubileuszu 90-lecia Państwowego
Instytutu Geologicznego
obfitowały w ciekawe wydarzenia. Organizatorzy
pokazali dotychczasowe osiągnięcia
placówki, a także zaprezentowali
plany na przyszłość. Podczas okolicznościowych
spotkań i konferencji padały
pytania ważne dla stanu środowiska, m.in.
kwestie związane ze składowaniem dwutlenku
węgla czy odpadów jądrowych.
- Dowodem uznania dla pracy PIG
jest nadanie mu w ubiegłym roku statusu
instytutu badawczego - podkreślił wiceminister
Henryk Jacek Jezierski, główny
geolog kraju, podczas spotkania z dziennikarzami.
- Warto też podkreślić, że instytut
jest w Unii Europejskiej kilka lat
dłużej niż Polska jako kraj. Już w 2002
roku PIG przyjęto do EuroGeoSurveys,
europejskiej organizacji skupiającej służby
geologiczne kontyne[...]
|
|
|
|
Jak sobie radzić z powodzią - edukacja powodziowa dzieci i dorosłych
|
|
|
ELŻBIETA TYRALSKA-WOJTYCZA
|
Temat: przygotowanie nauczycieli do prowadzenia
zajęć oraz do organizacji konkursu
w szkole dotyczących problematyki
powodziowej.
Forma realizacji: warsztaty dydaktyczne.
Czas zajęć: 16 godzin dydaktycznych
(2 x 8 godzin).
Uczestnicy: nauczyciele szkół podstawowych
i gimnazjów z miejscowości leżących
wzdłuż rzeki/rzek, która na danym
obszarze jest przyczyną powodzi, oraz
przedstawiciele samorządów (władz lokalnych
lub służb kryzysowych z poszczególnych
gmin) i mediów lokalnych.
Cele szkolenia
Przygotowanie merytoryczne do prowadzenia
zajęć dotyczących problematyki
powodziowej przez poznanie podstawowych
informacji z tego zakresu:
- zjawisko powodzi (przyczyny, skutki,
nieuchronność powodzi, powodzie
historyczne, znaki powodziowe....) -
analiza na przykładzie lokalne[...]
|
|
|
|
Kwasowa degradacja gleb rolniczych
|
|
|
Jan Siuta
|
Klimat Polski jest korzystny dla ekosystemów
leśnych, trawiastych
i mokradłowych. Czynią to wielkości i rozkład
opadów atmosferycznych oraz sezonowa
zmienność temperatury i nasłonecznienia.
Leśna szata roślinna oraz przewaga
wielkości opadów atmosferycznych nad
parowaniem wody do atmosfery tworzą
warunki do wgłębnego przemieszczania(wymywania) składników mineralnych
i organicznych. Z rozkładu ściółki leśnej
powstają kwasy organiczne, które nasilają
rozpuszczalność i wymywalność składników
o charakterze alkalicznym (wapnia,
magnezu, potasu). Wyjaławia to sukcesywnie
górną część profilu glebowego
i nasila jej zakwaszenie. Proces ten jest zjawiskiem
naturalnym dla ekosystemów leśnych,
zwłaszcza dla monokulturowych lasów
iglastych. Antropogenicznie ukształtowane
monokulturow[...]
|
|
|
|
Lekcja Rospudy
|
|
|
STANISŁAW ABRAMCZYK
|
Przy lokalizacji autostrad i innych
szlaków drogowych w Polsce ścierają
się dwa sprzeczne podejścia rozwojowo-
cywilizacyjne: technicystyczno-
-biznesowe i ekorozwojowe. Elementy
pierwszego z nich, przestarzałe historycznie
i moralnie, ignorujące kardynalne wartości
publiczne i tendencje światowe, znajdują
silny wyraz w planach i wdrożeniach
Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad.
Elementy drugiego, zmierzające
do zapewnienia cennym ekosystemom
i aglomeracjom miejskim oraz ich otoczeniu
rozwiązań zgodnych z wymogami
współczesności i przyszłości, wyrażają
głównie koncepcje i postawy pracowników
nauki, organizacji społecznych i na
co raz większą skalę samorządów terytorialnych.
Wsparcie jednego z tych podejść
przez czynniki nadrzędne może więc zaważyć
negatywnie l[...]
|
|
|
|
Lotnisko Rakowice-Czyżyny - największy park Małopolski
|
|
|
KAROL CHAJDYS
|
Kraków miał zawsze dwa wielkie
obszary trawiaste: Błonia Zwierzynieckie
i Błonia Rakowickie. Jedne i drugie
były przedmiotem planów zabudowy,
jedne i drugie chroniło odwieczne zapisane
prawo i tradycja użytkowania, która do
zabudowy nie dopuszczała. Dziś nikt nie
wyobraża sobie Krakowa bez Błoń Zwierzynieckich.
Błonia Rakowickie, które, zgodnie
z przywilejem króla Zygmunta Augusta,
mogli używać do wypasu bydła krakowscy
mieszczanie, lecz których nie można było
sprzedawać, uszczuplając grunta królewskiej
wsi Rakowice - miały mniej szczęścia.
Dziś pozostał z nich wąski pas, przebiegający
od Alei Jana Pawła II do ul. Gen.
Tadeusza Bora-Komorowskiego. Tyle zo-
Lotnisko Rakowice-Czyżyny -
największy park Małopolski
KAROL CHAJDYS
K
stało z kilkuset hektarów łąk i pól uprawny[...]
|
|
|
|
Ochrona środowiska atmosferycznego we Francji i w Polsce
|
|
|
EDWARD GARŚCIA ADAM WIECZOREK
|
22 maja br. Redakcja AURY gościła
JEAN-MARIE RAMBAUD, wiceprezesa
Association pour la Prévention
de la Pollution Atmosphérique (APPA)
i redaktora naczelnego czasopisma
"Pollution Atmosphérique", oraz ANDRZEJA
JAGUSIEWICZA - głównego
inspektora ochrony środowiska, członka
Rady Programowej miesięcznika
AURA i zarazem członka Komitetu Naukowego
francuskiego czasopisma.
W trakcie tej wizyty omawiano
problemy związane z ochroną powietrza
we Francji oraz w Polsce.
EDWARD GARŚCIA: Panie doktorze
Rambaud, jest Pan pierwszy raz
w Krakowie, proszę przedstawić się naszym
czytelnikom, bo pana ministra Jagusiewicza
wszyscy znają, często występuje
na łamach AURY.
JEAN-MARIE RAMBAUD: Jestem
naukowcem. Ukończyłem studia
prawnicze i nauk politycznych. Trzy
czwarte kariery spędziłem w[...]
|
|
|
|
Ogrody radości
|
|
|
MAGDALENA FURGA
|
stanowi nawiązanie do tradycji. Do lokalnych
tradycji nawiązuje także studnia
z żurawiem. Nasi uczniowie nie pamiętają
już tego urządzenia, które było kiedyś nieodłącznym
elementem wiejskiego krajobrazu.
W studni nie ma jednak wody,
a rosną w niej rośliny o płożących łodygach
imitujące wylewającą się wodę. Podobne
cechy mają rośliny rosnące w wiadrach,
jednym zawieszonym na żurawiu
i drugim ustawionym obok. W ten sposób
łączymy tradycję ze współczesnością. Ponadto
dzięki zaangażowaniu rodziców
obudowaliśmy starą studnię znajdującą się
przy głównej alejce kamieniami (to obecna
moda panująca w naszej okolicy). Uzupełniliśmy
także kwiatostan przy alejce,
którą od wielu lat zdobią okazałe piwonie,
sadzone bardzo często na wsi.
Park szkolny jest miejscem nauki,
wiele zajęć l[...]
|
|
|
|
Pięć procent utrzymuje pozostałe dziewięćdziesiąt pięć (2)
|
|
|
ROMUALD OLACZEK
|
Nie było nas, był las …
W tym porzekadle kryje się przykra
i gorzka prawda: las był i będzie,
może istnieć bez ludzi. Ale ludzie są, ludzkość
istnieje w liczbie prawie 7 miliardów
osobników i liczba ta może się podwoić
za niespełna 100 lat. Mądrość polega na
tym, żeby las istniał teraz, przy ludziach
i z ludźmi, a nie jedynie przed nimi i po
nich. Mimowiednie rozszerzyłem przestrzeń
rozważań z obszaru Polski na los
i rolę lasów na całej Ziemi. Często bowiem
przez obrońców przyrody przywoływane
jest twierdzenie, że lasy istniały bez gospodarki
leśnej i że dla leśnych ekosystemów
byłoby lepiej, żeby człowiek nie
wycinał, nie sadził i zostawił las w spokoju.
Także Ludwik Tomiałojć do sloganów
i starych wierzeń, a nie rzeczowych argumentów,
zalicza opinię leśników, iż [...]
|
|
|
|
Rejestr bezpośrednich zagrożeń szkodą w środowisku i szkód w środowisku wg stanu na 31 grudnia 2008 r.
|
|
Ustawa z 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu
szkodom w środowisku
i ich naprawie (Dz. U. Nr 75, poz. 493
z późn. zm.) wprowadziła zmianę do ustawy
z 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony
Środowiska poprzez dodanie rozdziału 4a,
a w nim art. 28a ust. 1, który stanowi, że
Główny Inspektor Ochrony Środowiska
prowadzi rejestr bezpośrednich zagrożeń
szkodą w środowisku i szkód w środowisku.
Wymieniona ustawa obejmuje
transpozycję dyrektywy 2004/35/WE Parlamentu
Europejskiego i Rady z 21 kwietnia
2004 r. w sprawie odpowiedzialności
za środowisko w odniesieniu do zapobiegania
i zaradzania szkodom wyrządzonym
środowisku naturalnemu (Dz. Urz. WE L
143/56 z 30.04.2004). Ustawa weszła w życie
30 kwietnia 2007 r.
Istotą transpozycji dyrektywy 2004/
35/WE było:
zapewnienie rzeczywi[...]
|
|
|
|
Rośliny motylkowe - walory użytkowe
|
|
|
CZESŁAWA TRĄBA
|
Rośliny motylkowe, ze względu na
dużą zawartość białka w nasionach
oraz organach wegetatywnych, mają
ogromne znaczenie w żywieniu człowieka
i zwierząt. Wykorzystanie tych roślin
jako paszy dla bydła pozwala na zmniejszenie
zużycia pasz treściwych i nakładów
na nawożenie azotowe, co jest jednym
Rośliny motylkowe
- walory użytkowe
CZESŁAWA TRĄBA
które zawierają ok. 40% białka (prawie
dwukrotnie więcej niż nasiona innych roślin
motylkowych) oraz około 20% tłuszczu.
Przetworzone nasiona soi są niezastąpione
w diecie wegetariańskiej. Wyjątkowo
dużo tłuszczu, blisko 50%, znajduje się
w prażonych nasionach orzachy (orzeszki
ziemne) Arachis hypogaea. W Polsce dla
celów żywieniowych uprawiane są fasola
zwykła Phaseolus vulgaris, groch siewny
Pisum sativum, bób Vicia faba i loka[...]
|
|
|
|
Transgraniczne przemieszczanie odpadów -; nadzór i kontrola inspekcji ochrony środowiska
|
|
Zadania Inspekcji
Ochrony Środowiska
Pocedury nadzoru i kontroli międzynarodowego
przemieszczania odpadów,
przyjęte we wszystkich państwach Unii
Europejskiej, są zależne przede wszystkim
od: rodzaju przesyłanych odpadów, ich
pochodzenia, miejsca przeznaczenia, trasy
przemieszczania, a także od tego, czy
są one przeznaczone do unieszkodliwiania
czy do operacji odzysku.
Określają je wprost przepisy prawa
unijnego, tj. rozporządzenie (WE) Nr 1013/
2006 Parlamentu Europejskiego i Rady
z 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania
odpadów. Natomiast na poziomie
prawa polskiego - ustawa z 30 czerwca
2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu
odpadów unormowała kwestie pozostawione
do rozstrzygnięcia państwom
członkowskim, np. organy krajowe wydające
decyzje w sprawie przemie[...]
|
|
|
|
Trzeba nasilić edukację ekologiczną
|
|
|
EDWARD GARŚCIA
|
W latach międzywojennych ub. w. ochrona przyrody
w Polsce obejmowała głównie ochronę osobliwych
zwierząt, roślin i krajobrazów. W wyniku tych działań,
a zwłaszcza Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego, Polskiego Towarzystwa
Krajobrazowego i Ligi Ochrony Przyrody utworzono
pierwsze parki narodowe i rezerwaty przyrody, oraz uchwalono
w 1934 r. ustawę o ochronie przyrody. Trzeba podkreślić,
że polscy przyrodnicy należeli do pionierów ochrony przyrody.
Taki zakres ochrony nie mógł wystarczyć po drugiej wojnie
światowej w erze ogromnego rozwoju cywilizacyjnego,
nazwanego rewolucją naukowo-techniczną. Żywiołowo rozwijający
się przemysł w widoczny sposób degradował przyrodę,
zanieczyszczając zasoby wodne, powietrze i glebę. Szczególnie
dotyczyło to terenów, na których zlokalizowano prz[...]
|
|
|
|
Witaminy? Rzut oka na fakty
|
|
|
KRYSTYNA BONENBERG
|
Witaminy są składnikami układów
enzymatycznych, które działają
jak świece zapłonowe w samochodzie,
umożliwiają i regulują poszczególne procesy
metaboliczne ustroju, zestrajają je ze
sobą, pozwalając zachować wysoką sprawność
organizmu.
A oto dziesięć pytań najczęściej
stawianych medykom o rolę witamin:
Dlaczego są nam potrzebne,
czy trzeba je przyjmować codziennie?
Bez witamin nie moglibyśmy być
sprawni ani żyć. Ich brak powoduje zachwianie
funkcji naszego organizmu. Każda
z witamin - a jest ich 13 - spełnia szczególne
zadanie w przemianie materii. Nasz
organizm potrzebuje substancji czynnych,
aby nasze pożywienie było optymalnie
wykorzystane. Witaminy są nieodzowne
do rozwoju, ich brak prowadzi do zaniku
systemu odpornościowego. W przeciwieństwie
do hormonów i enzymów[...]
|
|
|
|
Wyznaczenie innego organu do wydania zezwolenia na usunięcie drzew
|
|
|
WOJCIECH RADECKI
|
PYTANIE: Który organ rozstrzyga o pobraniu
lub umorzeniu opłaty za usunięcie drzew,
jeżeli zezwolenie miało charakter warunkowy,
a wydał je organ inny niż miejscowo właściwy
z uwagi na to, że ten właściwy został
wyłączony od rozpoznania sprawy?
Wydział Kształtowania Środowiska
Urzędu Miasta Katowice
ODPOWIEDŹ: Z przedstawionych mi informacji
wynika, że do wydania zezwolenia
na usuniecie drzew miejscowo właściwy był
prezydent miasta M. Samorządowe kolegium
odwoławcze wyłączyło go od wydania decyzji
i jako organ właściwy do jej wydania
wyznaczyło prezydenta miasta K., który
wydał decyzję zezwalającą na usunięcie drzew
pod warunkiem posadzenia innych w liczbie
nie mniejszej niż liczba usuwanych. Prezydent
miasta K. wyliczył opłatę za usunięcie,
odraczając termin jej uiszcze[...]
|
|
|
|
Zespół Szkół w Rudnej Wielkiej w powiecie rzeszowskim Zielony Certyfikat II stopnia (5)
|
|
Możemy się pochwalić pokaźnym
dorobkiem i działaniami na rzecz
rozwoju zrównoważonego. Od wielu lat
priorytetami w pracy szkoły są działania
proekologiczne i wszechstronny rozwój
uczniów. Przyznany naszej placówce w 2005
roku Zielony Certyfikat I stopnia - "Szkoła
przyjazna środowisku", był uwieńczeniem
długiej i starannie realizowanej pracy dydaktycznej
i wychowawczo-opiekuńczej.
Idea zrównoważonego rozwoju przyświeca
naszym poczynaniom i przejawia się
w wielu dziedzinach pracy szkoły. Upowszechniają
ją zarówno nauczyciele, dbający
o nauczanie oraz o rozwój fizyczny
i intelektualny uczniów, w tym także
uczniów o specjalnych potrzebach edukacyjnych,
jak również pracownicy szkoły,
nasi wychowankowie, ich rodzice, społeczność
lokalna. Integracja całego środowiska
prowadzi[...]
|
|
|
|
Twój Profil
Twój koszyk
