BUDOWNICTWO I GEODEZJA ›
GAZ, WODA I TECHNIKA SANITARNA ›
2009-9 |
| |
|
|
Analiza uszkodzeñ kana³ów sanitarnych z ró¿nych materia³ów w aspekcie potencjalnego zanieczyszczenia wód gruntowych
|
|
Grzegorz Kaczor  Anna Przebinda
|
W Polsce od 2000 r. przybywa rocznie ok. 5700 km sieci kanalizacyjnej.
W roku 2007, sieci± kanalizacyjn± o d³ugo¶ci 89506 km, odprowadzane
by³o 2151 hm3 ¶cieków wymagaj±cych oczyszczania [1]. Wraz z rozbudow±
sieci kanalizacyjnej, wzrasta tak¿e liczba oczyszczalni ¶cieków. W ostatnich
8 latach w Polsce, ¶rednio co roku, oddawano do u¿ytku 92 nowe oczyszczalnie
¶cieków komunalnych. Wymienione liczby wskazuj± na sukcesywny
rozwój systemów do odprowadzania i unieszkodliwiania ¶cieków i w pewnym
sensie uspokajaj±, ¿e niebezpieczne dla ¶rodowiska przyrodniczego zanieczyszczenia
s± systematycznie eliminowane.
Nale¿y jednak byæ ¶wiadomym tego, ¿e przesy³ ¶cieków przewodami
kanalizacyjnymi nie zawsze jest dla tego ¶rodowiska bezpieczny. Kolektory
¶ciekowe, zw³aszcza kanalizacji grawitac[...]
|
|
|
|
Badania monitoringowe wód w rejonie nieczynnego sk³adowiska odpadów komunalnych w £±ce k. Boles³awca (woj. dolno¶l±skie)
|
|
|
Anna Janeczko-Mazur Maurycy Nowosielski
|
Zakres badañ sk³adowiska uzale¿niony jest od stanu w jakim siê ono
znajduje, tj. fazy: przedeksploatacyjnej, eksploatacji b±d¼ poeksploatacyjnej.
Rozpatrywane sk³adowisko odpadów komunalnych w £±ce (gmina Boles³awiec)
zosta³o wy³±czone z eksploatacji 31.12.1996 r. i obecnie objête
jest badaniami wykonywanymi z czêstotliwo¶ci± co 6 miesiêcy, w zakresie:
wielko¶æ przep³ywu wód powierzchniowych i ich sk³ad, objêto¶æ wód odciekowych
i ich sk³ad, poziom wód podziemnych i ich sk³ad, emisja gazu
sk³adowiskowego i jego sk³ad oraz codzienne badanie wielko¶ci opadu atmosferycznego
i jednokrotny w roku pomiar osiadania powierzchni sk³adowiska
odpadów [3]. W pracy przedstawiono czê¶æ badañ wykonanych w ramach
monitoringu sk³adowiska odpadów w £±ce w latach 2007 i 2008, obejmuj±cych
jedynie [...]
|
|
|
|
Bayesowski model ryzyka awarii sieci wodociagowej
|
|
|
Barbara Tchórzewska-Cie¶lak
|
Ze wzglêdu na specyfikê pracy sieci wodoci±gowej, system usuwania
awarii jest nieod³±cznie zwi±zany z utrzymaniem niezawodno¶ci funkcjonowania
sieci, a priorytetem jest dostarczenie konsumentom wody o odpowiedniej
jako¶ci. Brak informacji o awaryjno¶ci sieci wodoci±gowej, a tym
samym brak sprawnej kontroli jej funkcjonowania, zwiêksza ryzyko przerw
w dostawie wody do odbiorców i/lub spo¿ycia przez nich wody o z³ej jako¶ci.
Analiza przyczynowo-skutkowa w procesie funkcjonowania sieci
wodoci±gowej jest procesem z³o¿onym, wymagaj±cym dok³adnego rozpoznania
oraz szeregu informacji dotycz±cych zale¿no¶ci pomiêdzy poszczególnymi
zdarzeniami awaryjnymi (niepo¿±danymi). Do zdarzeñ niepo¿±danych,
wystêpuj±cych na sieci wodoci±gowej, mo¿na zaliczyæ: awarie
sieci wodoci±gowej i jej uzbroje[...]
|
|
|
|
D³ugo¿yciowa opó¼niona luminescencja materii organicznej - nowa metoda badania substancji humusowych
|
|
|
Lilla Mielnik Zdzis³aw Prokowski Andrzej Mila
|
Obecnie ogromnym wyzwaniem stoj±cym przed polityk± ochrony wód
jest obowi±zek osi±gniêcia do 2015 r. dobrego stanu wód, zarówno ekologicznego,
jak i chemicznego. Jest to wywo³ane konieczno¶ci± adaptacji do
wymogów Ramowej Dyrektywy Wodnej, uchwalonej przez Parlament Europejski
w 2000 r., ustanawiaj±cej ramy wspólnotowego dzia³ania w dziedzinie
polityki wodnej. Kluczow± spraw± tego problemu jest wiêc uzyskanie
trwa³ej poprawy jako¶ci wód w ka¿dym zdegradowanym jeziorze, a do
osi±gniêcia tego celu niezbêdna jest w³a¶ciwa ocena stopnia degradacji poszczególnych
struktur i funkcji ekosystemu. Ogromne znaczenie przy podejmowaniu
dzia³añ zwi±zanych z ochron± jezior i ich rekultywacj±, ma
kompleksowa charakterystyka materii organicznej zawartej w osadach dennych,
stanowi±cych bardzo wa[...]
|
|
|
|
Gazy szlachetne w wodach termalnych niecki podhalañskiej
|
|
|
Józef Chowaniec Marek Duliñski Pawe³ Mochalski Joanna Najman Ireneusz ¦liwka Andrzej Zuber
|
Basen Podhala stanowi najwiêkszy zbiornik odnawialnych wód
termalnych w Polsce z temperaturami od oko³o 20°C do ponad 80°C.
Wody niecki zasilane s± w Tatrach, p³yn±c w kierunku pó³nocnym do
nieprzepuszczalnego pieniñskiego pasa ska³kowego, gdzie zachodzi
ich powolne przesi±kanie do góry i rozp³yw na W i E, a nastêpnie
na SW i SE do zlewni Dunaju. Formacj± wodono¶n± s± ska³y wêglanowe
mezozoiku i eocenu, które od granicy Tatr zag³êbiaj± siê do
kilku km, pod s³abo przepuszczalne osady fliszu podhalañskiego. Ze
wzglêdu na krasowy charakter warstw wodono¶nych, wydajno¶ci poszczególnych
otworów s± bardzo zró¿nicowane, dochodz±c do oko³o
500 m3·h-1.
Badania znaczników ¶rodowiskowych s± przede wszystkim przydatne
do okre¶lania genezy, wieku i mieszania siê wód podziemnych
oraz[...]
|
|
|
|
Jak uszczelniæ system gromadzenia i dowo¿enia nieczysto¶ci ciek³ych?
|
|
|
Ryszard B³a¿ejewski Tadeusz Nawrot
|
Jako¶æ wód podziemnych i zdrowie znacznej czê¶ci mieszkañców
terenów wiejskich w Polsce jest zagro¿ona przez niew³a¶ciw± gospodarkê
¶ciekow± na tych terenach. Ponad po³owa mieszkañców
wsi nadal korzysta ze zbiorników bezodp³ywowych (szamb). Znaczna
czê¶æ tych urz±dzeñ jest nieszczelna, ma nielegalne wyloty, albo
jest opró¿niana za pomoc± ma³ych pomp na pobliskie uprawy. Zawarte
w szambach i osadnikach gnilnych nieczysto¶ci ciek³e wywozi
siê te¿ pojazdami asenizacyjnymi - zamiast do punktu zlewnego czy
oczyszczalni - na pola i ³±ki lub do lasów. W 2004 - 2007 r. do stacji
zlewnych i oczyszczalni trafia³o oficjalnie zaledwie 6,3 mln m3 nieczysto¶ci
ciek³ych z gospodarstw domowych na obszarach wiejskich
[8], co stanowi³o oko³o 4÷5% skromnie oszacowanej ilo¶ci ¶cieków
(50 dm3/M&mid[...]
|
|
|
|
Jako¶æ wód rzeki Dunajec wed³ug monitoringu wykorzystywanego dla potrzeb S±deckich Wodoci±gów
|
|
|
Iwona Górska Marian Kulig
|
Monitoring jako¶ci dotyczy wody powierzchniowej Dunajca w przekrojach
ujêæ nurtowych dla Zak³adów Uzdatniania Wody w ¦winiarsku i w Starym
S±czu. Zakres oznaczanych wska¼ników obejmuje wybrane parametry
zawarte w Rozporz±dzeniu Ministra ¦rodowiska z dnia 27 lipca 2002 r.
w sprawie wymagañ jakim powinny odpowiadaæ wody powierzchniowe wykorzystywane
do zaopatrzenia ludno¶ci w wodê przeznaczon± do spo¿ycia
(Dz. U. Nr 204 z 9 grudnia 2002 r. poz. 1728) [2]. Monitoring prowadzony
jest od wielu lat przez laboratorium S±deckich Wodoci±gów i s³u¿y g³ównie
do celów wewnêtrznych, tj. obserwacji zmian, jakie zachodz± w rzece.
Daje on obraz wp³ywu dzia³añ ludzkich na ¶rodowisko wodne, mo¿liwo¶æ
szybkiej interwencji w razie nag³ego pogorszenia jako¶ci wody oraz
zastosowania odpowiednich ¶rod[...]
|
|
|
|
Ochrona wód ujmowanych przez MPWiK S.A. w Krakowie
|
|
|
Jacek Sanecki
|
MPWiK S.A. w Krakowie zaopatruje w wodê mieszkañców Krakowa
i wiele gmin o¶ciennych. G³ówna czê¶æ (96-97%), pobieranej do uzdatniania
wody, pochodzi z ujêæ powierzchniowych. Niewielkie zasoby wód podziemnych
Krakowa s± dalece niewystarczaj±ce do zaopatrzenia ok. 800 000
populacji i powoduj±, ¿e wodoci±g krakowski jest zmuszony do wykazania
szczególnej dba³o¶ci o dobr± jako¶æ wód powierzchniowych tj.: zbiornika
dobczyckiego na Rabie oraz rzek Rudawy, D³ubni i Sanki, gdzie zlokalizowane
s± nasze ujêcia. Odbiorcy zu¿ywaj± ¶rednio ok. 150 000 - 170 000 m3
wody na dobê.
Zagro¿enia dla ujêæ wody i dzia³ania ochronne
Poprawa jako¶ci podstawowego surowca, czyli wód ujmowanych, ma
niebagatelne znaczenie dla jako¶ci wody uzdatnionej dostarczanej dla
naszych odbiorców. Lepszy surowiec prz[...]
|
|
|
|
Problem wystêpowania farmaceutyków w ¶rodowisku wodnym
|
|
|
Katarzyna Styszko-Grochowiak Katarzyna Sosnowska Janusz Go³a¶
|
Rozwój technik analitycznych pozwoli³ na analizê szerokiej gamy zwi±zków
z grupy tzw. "emerging contaminants" na niskich i bardzo niskich poziomach
stê¿eñ. S± to tzw. nowo pojawiaj±ce siê zanieczyszczenia i zaliczamy
do nich substancje, które dotychczas nie podlegaj± uregulowaniom
prawnym [13, 5]. Do tej klasy zwi±zków zaliczamy miêdzy innymi leki, steroidy,
hormony, ¶rodki ochrony osobistej, ¶rodki odka¿aj±ce, zwi±zki powierzchniowo
czynne, zwi±zki opó¼niaj±ce zap³on oraz dodatki do benzyn.
W ci±gu ostatnich kilku lat, wystêpowanie i przemiany farmaceutyków
w ¶rodowisku wodnym s± jednym z priorytetowych problemów chemii ¶rodowiska
[2]. Liczne projekty badawcze prowadzone w Europie Zachodniej
oraz Stanach Zjednoczonych potwierdzi³y wystêpowanie farmaceutyków
w ¶ciekach surowych [...]
|
|
|
|
Proces konsultacji planów gospodarowania wodami dla obszarów dorzeczy na terenie dzia³ania RZGW w Krakowie
|
|
|
Barbara Chammas
|
Planowanie w gospodarce wodnej to, jak ka¿dy proces planistyczny,
projektowanie przysz³o¶ci. Projektowanie o tyle szczególne, ¿e ze wzglêdu
na interdyscyplinarny charakter gospodarki wodnej, ma istotny wp³yw zarówno
na stan zasobów wodnych i ¶rodowiska wodnego, jak i na warunki
rozwoju wszystkich sektorów gospodarki opartych na korzystaniu z wody.
Plany gospodarowania wodami, do których opracowania Polska zobowi±za³a
siê jako pañstwo cz³onkowskie UE, bêd± mia³y wp³yw na sytuacjê spo³eczn±
i ekonomiczn± ca³ego spo³eczeñstwa. Osi±gniêcie dobrego stanu1)
wód i ¶rodowiska wodnego w perspektywie roku 2015, który jest celem planów
gospodarowania wodami i podsumowanych w nich programów dzia³añ2),
oznacza niew±tpliw± korzy¶æ dla wszystkich mieszkañców - czysta
woda stanowi przecie¿ natu[...]
|
|
|
|
Rozbudowa kanalizacji sanitarnej aglomeracji Nowy S±cz skuteczn± metod± ochrony wód zlewni rzeki Dunajec
|
|
|
Janusz Adamek Kazimierz Kudlik
|
Rzeka Dunajec zbiera wody górskich potoków i rzek. Wody powierzchniowe
tej zlewni charakteryzuje zmienno¶æ parametrów: natê¿enia przep³ywu
i zanieczyszczeñ.
W ostatnim dwudziestoleciu powsta³o wiele oczyszczalni ¶cieków (szczególnie
w miastach), jednak stan wód rzeki Dunajec i jej dop³ywów kwalifikuje
te wody do kategorii A3 w zakresie wska¼ników zanieczyszczeñ okre¶lonych
w za³±czniku nr 1 do rozporz±dzenia Ministra ¦rodowiska z dnia 27 listopada
2002 roku w sprawie wymagañ, jakim powinny odpowiadaæ wody powierzchniowe
wykorzystywane do zaopatrzenia ludno¶ci w wodê przeznaczon± do
spo¿ycia (Dz. U.z 2002 r. Nr 204, poz.1728) [1]. O zanieczyszczeniu bakteriologicznym
wód Dunajca, decydowa³a liczba bakterii grupy coli typu fekalnego
[3]. Taki stan zanieczyszczeñ wód rzeki ¶wiadczy[...]
|
|
|
|
Sezonowe zmiany stanu sanitarnego rzeki Skawinka na terenie gminy Skawina w województwie ma³opolskim
|
|
|
Maria J. Chmiel
|
¯ycie wszystkich ¿ywych organizmów uzale¿nione jest od wody, której
zasoby s± bardzo ograniczone. Rzeki na terenie Polski s± czêsto ska¿one
chemicznie oraz mikrobiologicznie i nara¿one na sta³y dop³yw zanieczyszczeñ,
w wyniku dzia³alno¶ci cz³owieka, tote¿ aby nadawa³y siê do celów
gospodarczych i spo¿ywczych musz± byæ poddawane uzdatnianiu. U¿ytkowana
woda powinna mieæ odpowiednie w³a¶ciwo¶ci organoleptyczne,
nie mo¿e byæ zanieczyszczona chemicznie i musi spe³niaæ wymagania pod
wzglêdem czysto¶ci mikrobiologicznej, okre¶lone przez Rozporz±dzenia
Ministra Zdrowia i Ministra ¦rodowiska [2, 4, 14-18].
Skawina to zurbanizowana gmina po³o¿ona w po³udniowo-zachodniej
czê¶ci województwa ma³opolskiego. G³ównym ciekiem wodnym tej gminy,
uchodz±cym do Wis³y, jest Skawinka. Do rzeki tej wp[...]
|
|
|
|
Skala i powody marnotrawstwa wody w wodoci±gach wiejskich
|
|
|
Tomasz Bergel
|
G³ówn± przyczyn± niew³a¶ciwego gospodarowania wod± w ostatnich
dziesiêcioleciach minionego stulecia by³a niska jej cena. Przyczyni³a siê ona
do ogromnego marnotrawstwa wody i nie przywi±zywania wagi do powstaj±cych
w ten sposób strat, które s± wymieniane jako jedna z g³ównych przyczyn
sprzyjaj±cych powstawaniu deficytów wody, z którymi boryka siê wiele
krajów na ca³ym ¶wiecie.
Obecnie skala marnotrawstwa zasobów przyrody ma nie tylko wymiar
ekonomiczny, ale jest równie¿ miar± poziomu kulturowego spo³eczeñstw.
Marnotrawstwo wody wystêpuje wszêdzie tam, gdzie z braku ekonomicznych
i mentalnych bod¼ców, zu¿ywa siê wodê w ilo¶ciach przekraczaj±cych
racjonalnie uzasadnione potrzeby. Ocenia siê, ¿e brak wody mo¿e byæ jednym
z najwiêkszych problemów w obecnym stuleciu. Polska zaliczana[...]
|
|
|
|
Sposób oceny niezawodno¶ci operatora SZW metod± drzewa zdarzeñ z mo¿liwo¶ci± poprawy pope³nionego b³êdu
|
|
|
Janusz R. Rak Krzysztof Boryczko
|
Podstawowym zyskiem zarz±dzania ryzykiem jest zwiêkszenie bezpieczeñstwa
funkcjonowania SZW [2, 4]. W przeciwnym wypadku pozostaje
oczekiwanie wyst±pienia realizacji ryzyka. Podstaw± procesu zarz±dzania
ryzykiem jest rozpoznanie zagro¿eñ. Efektywne zarz±dzanie bez tej wiedzy
jest bowiem praktycznie niemo¿liwe. Bezwzglêdnie najwa¿niejsze jest rozpoznanie
zagro¿eñ technicznych. Poza tym nale¿y zwróciæ uwagê na czynniki
ludzki (operator-dyspozytor SZW) i ¶rodowiskowy oraz na struktury
organizacyjne i wzajemne powi±zania miêdzy nimi. Dopiero takie podej¶cie
gwarantuje unikniêcie tzw. niezidentyfikowanego ryzyka. W przypadku tzw.
ryzyka czystego zwi±zanego z funkcjonowaniem SZW zosta³y wypracowane
standardowe schematy dzia³añ. Rozwi±zania standardowe w zakresie
ochrony i bezpieczeñst[...]
|
|
|
|
Stan troficzny zbiorników zaporowych Górnej Wis³y w oparciu o Dyrektywê Azotanow±
|
|
|
Gra¿yna Mazurkiewicz-Boroñ Ewa Szarek-Gwiazda Adam Jarz±bek
|
Dop³yw biogenów do zbiorników zaporowych pocz±tkowo powoduje
umiarkowany wzrost produkcji biologicznej. £adunki substancji pokarmowych
przewy¿szaj±ce ³adunek krytyczny sprzyjaj± masowemu rozwojowi
fitoplanktonu, w tym sinic [9], [10]. Nastêpuje wzrost procesów eutrofizacyjnych
prowadz±cy do obni¿enia jako¶ci i degradacji u¿ytkowej wód [3],
[4], [5]. Zagro¿enia wynikaj±ce z dop³ywu podwy¿szonych stê¿eñ azotanów
pochodzenia rolniczego okre¶la Dyrektywa Azotanowa - EWG 91/676 [1].
Dla przeciwdzia³ania tym procesom stosowane s± dzia³ania ochronne wpisuj±ce
siê w zalecenia normatywne polskiego prawa. Dotyczy to miêdzy
innymi zapisów Rozporz±dzenia Ministra ¦rodowiska odno¶nie kryteriów
wyznaczania wód wra¿liwych, tj. zanieczyszczonych i zagro¿onych zanieczyszczeniem
zwi±zkami azotu p[...]
|
|
|
|
Stan wdra¿ania Programu wodno-¶rodowiskowego kraju
|
|
|
Rafa³ Kokoszka Monika Stach-Kalarus
|
Dyrektywa 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 pa¼dziernika
2000 r. ustanawiaj±ca ramy wspólnotowego dzia³ania w dziedzinie
polityki wodnej (zwana w skrócie Ramow± Dyrektyw± Wodn± - RDW) [1]
w art. 11 zobligowa³a wszystkie Pañstwa Cz³onkowskie do opracowania
programów dzia³añ, które maj± s³u¿yæ osi±gniêciu nastêpuj±cych celów ¶rodowiskowych,
sprecyzowanych w art. 4 RDW:
1) niepogarszaniu stanu wód,
2) osi±gniêciu dobrego stanu wód, rozumianego jako dobry stan ekologiczny
i chemiczny dla wód powierzchniowych oraz dobry stan ilo¶ciowy
i chemiczny dla wód podziemnych,
3) spe³nieniu wymagañ zawartych w unijnych oraz krajowych aktach prawnych
w zakresie ochrony i poprawy stanu wód dla obszarów chronionych
(w tym m.in. nara¿onych na zanieczyszczenia zwi±zkami azotu po[...]
|
|
|
|
Tendencje zmian jako¶ci wód rzeki Rudawy (w latach 1990-2004)
|
|
|
W³odzimierz Miernik Andrzej Wa³êga
|
Czynniki antropogeniczne maj± znacz±cy wp³yw na sk³ad chemiczny
wód, w tym wód powierzchniowych p³yn±cych [7]. W wyniku dzia³alno¶ci
cz³owieka, przedostaj± siê do strumieni, rzek i jezior zanieczyszczenia organiczne
wraz z niedostatecznie oczyszczonymi ¶ciekami, zasolone wody
do³owe z kopalñ wêgla kamiennego, zwi±zki azotu i fosforu wyp³ukiwane
z tych czê¶ci zlewni, które u¿ytkuje siê rolniczo. Jak bowiem pisz± Kowalik
i Kulbik [6] powo³uj±c siê na Dunnetta [3] - "rzeki maj± dzia³anie ca³kuj±ce
wobec zlewni i odzwierciedlaj± swoim sk³adem warunki tam panuj±ce".
Od roku 1990, wraz z wprowadzeniem w Polsce gospodarki rynkowej,
przez kolejnych kilkana¶cie lat, pobór wód przez poszczególne dzia³y gospodarki
narodowej wykazywa³ sta³± tendencje spadkow±, co bezpo¶rednio
prze³o¿y³o siê[...]
|
|
|
|
Trwa³o¶æ odnowy Jeziora D³ugiego metod± inaktywacji fosforu (Pojezierze Mazurskie)
|
|
|
Helena Gawroñska Micha³ ³opata
|
Obserwowana w ostatnich stuleciach degradacja jezior, a w konsekwencji
ich zanik [1, 15], jest wynikiem postêpuj±cego procesu eutrofizacji.
Próby obni¿enia stopnia zeutrofizowania lub choæby zahamowania wzrostu
¿yzno¶ci zbiorników wodnych, poprzez ograniczenie ³adunków biogenów
wprowadzanych ze zlewni, zw³aszcza jezior ju¿ silnie zdegradowanych,
najczê¶ciej nie przynosz± rezultatów [3, 19]. St±d dla uzyskania poprawy
jako¶ci wód sta³o siê konieczne zastosowanie zabiegów rekultywacyjnych.
Rekultywacja jezior wydaje siê byæ najbardziej spektakularnym dzia³aniem,
umo¿liwiaj±cym szybk± odnowê zbiorników wodnych. Jednak jak
wykaza³a praktyka, zabiegi te s± niezwykle kosztowne, trudne i nie zawsze
skuteczne [2, 16, 17, 7].
Najwa¿niejszym zagadnieniem ¶ci¶le zwi±zanym z rekultywacj±, j[...]
|
|
|
|
Walory u¿ytkowe wody Mostowego Potoku w aspekcie jej magazynowania w ma³ym zbiorniku retencyjnym
|
|
|
W³odzimierz Kanownik Tomasz Kowalik Andrzej Bogda³ Krzysztof Ostrowski W³odzimierz Rajda
|
Za³o¿enia polityki wodnej Unii Europejskiej wprowadza Ramowa
Dyrektywa Wodna z 2000 roku [2], która zobowi±zuje kraje cz³onkowskie
do ochrony zasobów wód powierzchniowych i podziemnych pod
wzglêdem ilo¶ciowym i jako¶ciowym.
Niskie zasoby odnawialne i dyspozycyjne wód w Polsce, sytuuj±ce
nasz kraj na jednym z ostatnich miejsc w Europie [14], spowodowa³y
przyjêcie w 2002 roku tak zwanego Programu Ma³ej Retencji [6]. Jego
zadaniem jest poprawa bilansu wodnego, miêdzy innymi poprzez bu-
1) Praca wykonana w ramach realizacji projektu badawczego rozwojowego
nr R12 001 02
dowê zbiorników w ma³ych i bardzo ma³ych zlewniach. W Ma³opolsce
program ten obejmuje za³o¿enia i wstêpne projekty dla 65 ma³ych
zbiorników i 4 polderów w zlewniach o powierzchni kilku do kilkunastu
km2. Jednym z ni[...]
|
|
|
|
Wp³yw parametrów wód wp³ywaj±cych na kszta³towanie wska¼ników jako¶ci wody dop³ywaj±cej do zbiornika
|
|
|
Agnieszka Policht-Latawiec
|
Woda bêd±c naturalnym elementem ¶rodowiska warunkuje ¿ycie na Ziemi
i jest jednym z najwa¿niejszych czynników trwa³ego i zrównowa¿onego
rozwoju regionów i spo³eczeñstw [6]. Wed³ug Ciepielowskiego [3] zasoby
wodne definiuje siê jako wody dostêpne lub te, które w warunkach okre¶lonych
potrzeb danego regionu mog± byæ dostêpne w odpowiednim czasie,
wymaganej ilo¶ci i odpowiedniej jako¶ci. Jako dar natury, zasoby wodne s±
niezbêdne do celów konsumpcyjnych i gospodarczych, a tak¿e dla ¶wiata ro¶lin
i zwierz±t. Byczkowski [1, 2] zasobami nazywa wody wystêpuj±ce stale
lub czasowo na danym obszarze Ziemi.
Degradacja wód przejawia siê niekorzystnymi zmianami ich cech fizykochemicznych
i biologicznych zarówno poprzez wprowadzenie nadmiernych
ilo¶ci substancji organicznych i nieorganicznych[...]
|
|
|
|
Wstêpne wyniki badañ funkcjonowania wielostopniowej hydrofitowej oczyszczalni ¶cieków
|
|
|
Krzysztof Jó¼wiakowski
|
Oczyszczalnie hydrofitowe na ¶wiecie na szersz± skalê zaczêto stosowaæ
ju¿ ponad 40 lat temu [4, 13, 28], natomiast w Polsce najstarsze takie
systemy eksploatowane s± od kilkunastu lat [14]. W obiektach tego typu najczê¶ciej
stosuje siê trzcinê, wierzbê, pa³kê, hiacynt i rzêsê [6, 8, 9]. W wiêkszo¶ci
s± to obiekty jednostopniowe, z poziomym (HF-CW "horizontal flow
constructed wetland") lub pionowym (VF-CW "vertical flow constructed
wetland") przep³ywem ¶cieków.
Badania prowadzone w Niemczech, Danii, Wielkiej Brytanii, Austrii,
S³owenii i Szwajcarii oraz w Polsce wskazuj±, ¿e jednostopniowe oczyszczalnie
hydrofitowe cechuje do¶æ du¿a, ponad 80% skuteczno¶æ zmniejszania
BZT5 i ChZT oraz znacznie mniejsza efektywno¶æ usuwania zwi±zków
biogennych - poni¿ej 50% [4, 8, 14, 17, 27, 31][...]
|
|
|
|
Wykorzystanie biologicznie oczyszczonych ¶cieków komunalnych do zasilania stawów z hodowl± ryb
|
|
|
Agnieszka Cupak Stanis³aw Krzanowski
|
Gospodarcze wykorzystanie ¶cieków do nawadniania stawów z hodowl±
ryb jest metod± stosowan± w wielu krajach, g³ównie le¿±cych w tropikalnej
strefie klimatycznej. Badania prowadzone w tym zakresie g³ównie skupia³y
siê nad aspektem ichtiobiologicznym, w mniejszym za¶ stopniu nad kwesti±
ekologiczn±. Wykorzystanie ¶cieków do u¿y¼niania stawów rybnych dobrze
s³u¿y ochronie wód powierzchniowych. Bez eliminacji nutrientów ze ¶cieków,
odp³ywaj±cych po oczyszczalni do wód powierzchniowych, mo¿e zachodziæ
powolna ich degradacja, prowadz±ca do eutrofizacji w wyniku prze¿y¼nienia.
Powszechnie stosowane chemiczne metody eliminacji zwi±zków azotu i fosforu
s± kosztowne. Dodatkowo, wprowadzanie soli metali prowadzi do podwy¿szenia
zasolenia ¶cieków w odp³ywie z oczyszczalni [1]. Dlatego po¿±da[...]
|
|
|
|
Wystêpowanie, geneza, wiek i zagro¿enia antropogeniczne wód leczniczych w województwie ma³opolskim
|
|
|
Józef Chowaniec Piotr freiwald Tomasz Operacz Bogus³aw Porwisz Krzysztof Witek Andrzej Zuber
|
Za wody lecznicze mog± byæ uznane w Polsce wody mineralne (o zawarto¶ci
rozpuszczonych sk³adników sta³ych powy¿ej 1000 mg/dm3) i wody
zwyk³e zawieraj±ce sk³adniki swoiste, charakteryzuj±ce siê wykazan± pomiarami
sta³o¶ci± sk³adu chemicznego i brakiem zanieczyszczeñ antropogenicznych.
Wody zawieraj±ce powy¿ej 1 000 mg·dm-3 wolnego dwutlenku
wêgla s± szczawami, a zawieraj±ce od 250 do 999 mg·dm-3 wolnego
dwutlenku wêgla wodami kwasowêglowymi. Tak zwane szczawy chlorkowe
zawieraj± dodatkowo podwy¿szone zawarto¶ci chlorków i czêsto tak¿e
jodków. Wody zawieraj±ce co najmniej 1 mg·dm-3 siarki oznaczalnej jodometrycznie,
s± wodami siarczkowymi. Wodami termalnymi s± wody podziemne
o temperaturze na wyp³ywie ze ¼róde³ lub odwiertów wynosz±cej
co najmniej 20°C. Wody l[...]
|
|
|
|
Zagro¿enia wód eutrofizacj± w wyniku stosowania indywidualnych systemów oczyszczania ¶cieków
|
|
|
Piotr Bugajski
|
Aktualnie rozwój systemów odprowadzania i unieszkodliwiana ¶cieków
na trenach wiejskich ukierunkowany jest w znacznej czê¶ci na budowê
indywidualnych systemów oczyszczania [1]. Jednym z najwa¿niejszych
czynników, który ma wp³yw na decyzjê o budowie przydomowej
oczyszczalni, jest rozproszenie zabudowy na terenach wiejskich w Polsce
[2]. Dzia³anie takie jest ze wszech miar s³uszne, poniewa¿ oprócz
kosztów budowy zbiorczego systemu odprowadzania ¶cieków, dochodzi
w pó¼niejszym okresie koszt eksploatacji. Wed³ug ró¿nych ¼róde³ oko³o
50% terenów wiejskich zostanie skanalizowana poprzez instalacjê przydomowych
oczyszczalni ¶cieków. W niektórych gminach wiejskich przewiduje
siê skanalizowanie tym sposobem nawet ¾ gospodarstw domowych
[3, 4]. Do uporz±dkowania gospodarki ¶ciekowe[...]
|
|
|
|
Zastosowanie chemicznie wspomaganego procesu z osadem czynnym do oczyszczania wysokoobci±¿onych ¶cieków technologicznych z linii produkcji p³yt drewnopochodnych MDf
|
|
|
Jacek Borkowski
|
Firma KRONOPOL powsta³a w 1994 r. w wyniku przekszta³cenia ówczesnych
Zak³adów P³yt Wiórowych w spó³kê Skarbu Pañstwa ze szwajcarsk±
Grup± Krono Holding AG.
KRONOPOL jest jednym z najwiêkszych na ¶wiecie producentów p³yt
i wyrobów drewnopochodnych. Najnowocze¶niejsze technologie produkcji
i standardy kontroli jako¶ci (ISO 9001:2000) wraz z wieloletnim do¶wiadczeniem
grupy s± znacz±cym kapita³em wniesionym do Polski. Jako
jedyny zak³ad na ¶wiecie Kronopol posiada prasy produkcji ci±g³ej typu
ContiRoll dla wszystkich trzech rodzajów p³yt drewnopochodnych (p³yta
wiórowa, MDF, OSB). £±czna produkcja roczna to oko³o 1 300 000 m3
p³yt. Firma eksportuje do ponad 40 krajów na ca³ym ¶wiecie m. in. USA,
Kanady, Chin, Japonii, i prawie wszystkich krajów europejskich. W chwili
obecnej ofer[...]
|
|
|
|
Zró¿nicowanie chemizmu wód podziemnych ujêæ po d³ugotrwa³ym okresie eksploatacji
|
|
|
ewelina Milijanoviæ Stefan Satora
|
Najczê¶ciej ujmowanymi wodami podziemnymi na terenie województwa
ma³opolskiego s± aluwialne, holoceñskie wody podziemne wystêpuj±ce
w obrêbie tarasów rzecznych. Ujêcia ujmuj±ce te wody s± bardzo wydajne,
jednak czêsto wody nimi ujmowane zawieraj± ponadnormatywne stê¿enia
jonów ¿elaza i manganu [5]. Stê¿enia tych jonów wraz z postêpuj±cym czasem
eksploatacji zmieniaj± siê i niekiedy bardzo trudno ustaliæ regu³ê ich
wzrostu lub malenia oraz zwi±zek z czynnikami je powoduj±cymi [1].
Du¿ego znaczenie nabiera wiêc sprawa szczegó³owego rozpoznania tych
zmian, która mo¿e przyczyniæ siê do wcze¶niejszego zaprojektowania wprowadzenia
ewentualnych korekt w sposobie uzdatniania tych wód lub zabezpieczenia
ich przed ogniskami zanieczyszczeñ.
Niniejsze opracowanie zwi±zane z kilkuletnimi obs[...]
|
|
|
|
Twój Profil
Twój koszyk
