profil Twój Profil
Kliknij, aby zalogować »
Jesteś odbiorcą prenumeraty plus
w wersji papierowej?

Oferujemy Ci dostęp do archiwalnych zeszytów prenumerowanych czasopism w wersji elektronicznej
AKTYWACJA DOSTĘPU! »

Twój koszyk
  Twój koszyk jest pusty

Czasowy dostęp?

zegar

To proste!

zobacz szczegóły
r e k l a m a

ZAMÓW EZEMPLARZ PAPIEROWY!

baza zobacz szczegóły
INNE GAŁĘZIE PRZEMYSŁU ›
PRZEMYSŁ CHEMICZNY › 2009-5
 

Publikacja: Biodegradacja gorzkich kwasów chmielowych przy użyciu miąższu roślin wyższych
Autor: WANDA MĄCZKA  MIROSŁAW ANIOŁ  EWA HUSZCZA  AGNIESZKA BARTMAŃSKA  ANNA ŻOŁNIERCZYK  CZESŁAW WAWRZEŃCZYK  

Przedstawiono wyniki badań degradacji ekstraktu gorzkich kwasów chmielowych przy użyciu rozdrobnionego miąższu pietruszki (Petroselinum crispum L.), marchwi (Daucus carota L.), selera (Apium graveolens L.), ziemniaka (Solanum tuberosum L.), buraka (Beta vulgaris L.), rzodkwi (Raphanus sativus L.) oraz jabłka (Malus pumila L.). Najlepsze wyniki uzyskano dla korzeni marchwi, selera i pietruszki (rodzina Baldaszkowate) oraz ziemniaka. Po 48 h degradacji pozostało mniej niż 0,73% początkowej ilości gorzkich kwasów (suma humulonów i lupulonów). Najgorsze wyniki otrzymano w przypadku użycia buraka. Hop bitter acids contained in com. available hop supercrit. extracts were degraded in phosphate buffer at room temp. for 48 h with 6 vegetables (Petroselinum crispum L., Daucus carota[...]

 

Prenumerata

Zamów papierową prenumeratę w wersji PLUS czasopisma PRZEMYSŁ CHEMICZNY i zyskaj dostęp do pozostałych elektronicznych publikacji tego czasopisma z lat 2004-2011 (od 1 marca również rok 2012).
Nie zwlekaj - skorzystaj z tysięcy publikacji o najwyższym poziomie merytorycznym.
prenumerata papierowa roczna PLUS (z dostępem do archiwum e-publikacji) - tylko 548,28 zł
prenumerata papierowa roczna PLUS z 10% rabatem (umowa ciągła) - tylko 493,45 zł *)
prenumerata papierowa roczna - 504,00 zł
prenumerata papierowa półroczna - 252,00 zł
prenumerata papierowa kwartalna - 126,00 zł
okres prenumeraty:   
*) Warunkiem uzyskania rabatu jest zawarcie umowy Prenumeraty Ciągłej (wzór formularza umowy do pobrania).
Po jego wydrukowaniu, wypełnieniu i podpisaniu prosimy o przesłanie umowy (w dwóch egzemplarzach) do Zakładu Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT.
Zaprenumeruj także inne czasopisma Wydawnictwa "Sigma-NOT" - przejdź na stronę fomularza zbiorczego »

 

POZOSTAŁE PUBLIKACJE W TYM ZESZYCIE:
AKTUALNOŚCI
 
Złe prognozy dla przemysłu chemicznego na 2009 r. Wszystkie spółki chemiczne notowane na Giełdzie Papierów Wartościowych (oprócz Polic) zamknęły wprawdzie I kw. 2009 r. zyskiem netto, a ich wyniki są jednak znacznie gorsze niż w pierwszych miesiącach ostatnich lat. Z analiz wynika, że doprowadziło do tego załamanie sprzedaży oraz ujemne różnice kursowe pod koniec 2008 r. Spółki nie chcą płacić dywidendy za 2008 r., gdyż w przypadku jej wypłaty ani Ciech, ani tarnowskie Azoty nie miałyby pieniędzy na zaplanowane inwestycje. Ciech zarobił w ub. roku mniej niż zakładał (54,8 mln zł wobec 225 mln zł prognozowanych wcześniej), ma 1,5 mld zł długów i plany inwestycyjne. Te ostatnie wykluczają dywidendę również zdaniem władz Tarnowa. Dywidendy prawdopodobnie nie wypłaci też oświęc[...]
 
Aktywność alkalicznych fosfataz w wodach estuarium Odry
 
HANNA SIWEK  MAŁGORZATA WŁODARCZYK  MARTA WASZAK  
Badano zmiany aktywności alkalicznych fosfataz APA (alkaline phosphate activity) wzdłuż biegu dolnego odcinka Odry i w Zalewie Szczecińskim na tle zmian wybranych wskaźników stanu troficznego (zawartości chlorofilu_a, fosforu reaktywnego i nieorganicznych form azotu). Największą APA odnotowano w wodach, w których czynnikiem ograniczającym rozwój biomasy był fosfor. Wraz ze wzrostem zawartości chlorofilu oraz spadkiem zawartości reaktywnego fosforu APA wzrastała. Może ona być przydatna jako wskaźnik pierwiastków ograniczających rozwój biomasy w wodach estuarium Odry. Activity of alk. phosphatase (APA) was studied in 6 points of the downstream part of the Odra river and the Szczecin Lagoon by detn. of the contents of chlorophyll_a, reactive P and inorg. N in the water samples[...]
 
Analiza wielopierwiastkowa włosów ludzkich jako metoda biomonitoringu jako metoda biomonitoringu w środowisku i żywności
 
KATARZYNA CHOJNACKA  AGNIESZKA ZIELIŃSKA  HELENA GÓRECKA  ZBIGNIEW DOBRZAŃSKI  HENRYK GÓRECKI  
Przedstawiono wyniki badań analizy wielopierwiastkowej włosów pochodzących od osób (N=66) zamieszkujących teren przemysłowy zurbanizowany (aglomeracja miasta Wrocławia) pod kątem biomonitoringu zanieczyszczeń pochodzenia przemysłowego, m.in. As, Cd, Hg, Pb, Ni, Cr, Sb, Sn oraz mikroelementów i makroelementów, w latach 2006-2009. Oznaczenia wykonano techniką ICP-OES z nebulizacją pneumatyczną (makroelementy) i ultradźwiękową (mikroelementy i pierwiastki toksyczne). Wybór techniki analitycznej podyktowany był koniecznością jednoczesnego zapewnienia dużej czułości oraz relatywnie niskich kosztów analizy. Celem badań było wyznaczenie wstępnych wartości referencyjnych stężeń pierwiastków we włosach ludzkich dla polskich terenów zurbanizowanych. W populacji wydzielono grupę kob[...]
 
Badania nad otrzymywaniem nawozów zawiesinowych z odpadowych fosforanów z produkcji polieterów
 
PIOTR RUSEK  ANDRZEJ BISKUPSKI  MIECZYSŁAW BOROWIK  
Przedstawiono wyniki badań nad możliwością wykorzystania odpadowych fosforanów sodu i potasu z produkcji polieterów z firmy Interchemol Sp. z o.o. do wytwarzania nawozów zawiesinowych. Stwierdzono, że odpady te są cennym źródłem fosforu, sodu i potasu a wytwarzane nawozy zawiesinowe cechują się dobrymi właściwościami fizykochemicznymi. Stwierdzono też, że fosforany te pełnią rolę czynnika stabilizującego zawiesinę. Przeprowadzono próby na instalacji produkcyjnej. Solid waste from prodn. of polyesthers (P2O5 28%, K2O 13%, Na2O 12%) was mixed with KCl and then dild. with an aq. NaNO2-urea soln. and water to form a suspension fertilizer. The suspension showed a good stability (phase sepn. below 18.9% after 336 h of sedimentation). Składniki pokarmowe dla roślin mogą być wprowa[...]
 
Badanie procesu wytwarzania paszowych fosforanów wapnia z użyciem stężonego kwasu fosforowego
 
JÓZEF HOFFMANN  KRYSTYNA HOFFMANN  
Zbadano wpływ neutralizacji stężonych roztworów kwasu fosforowego (powyżej 50% mas. P2O5) mieszaniną CaO i CaCO3 na skład chemiczny i właściwości produktu. Określono kinetykę suszenia fosforanów w zależności od temperatury. Wykazano możliwość bezpośredniego wytwarzania fosforanów o małej zawartości wilgoci. Badania wykonano w skali laboratoryjnej. Concd. solns. of P2O5 (51-61%) were neutralized with a mixt. of CaO and CaCO3 to CaHPO4. After the product was sepd. by crystn. and dried at 150°C for 30-40 min, the water content decreased down to below 2%. The content of H2O-sol. P2O5 in the product was 42.7-52.8%. The drying kinetics was correlated by a polynomial equation. Fosforany wapniowe zaliczane są do materiałów paszowych i stanowią (poza nawozami fosforowymi i solami fos[...]
 
Bezściekowa technologia produkcji dodatków paszowych z mikroelementami na bazie makroalgi Pithophora varia Wille
 
IZABELA MICHALAK  KATARZYNA CHOJNACKA  
Zastosowanie nowych, bezściekowych technologii w procesach produkcyjnych wymusza konieczność zawracania roztworów wodnych, co w konsekwencji prowadzi do ich zatężania. W pracy przedyskutowano możliwość wielokrotnego użycia roztworu jonów Cr(III), który jest wykorzystywany do wytwarzania mineralnych dodatków paszowych na bazie makroalgi Pithophora varia Wille metodą biosorpcji. W procesie tym dominującym mechanizmem jest wymiana jonowa, w trakcie której jony metali alkalicznych, które są naturalnie związane z powierzchnią biomasy, wymieniane są z jonami Cr(III). Wielokrotne zawracanie tego roztworu może prowadzić do znacznego zwiększenia stężenia jonów metali alkalicznych, co w konsekwencji może prowadzić do znacznego obniżenia właściwości biosorpcyjnych algi. Należało wię[...]
 
Budowa i działanie plazmowego reaktora eliminującego odory
 
WITOLD MIELCAREKa  *  KRYSTYNA PROCIÓWa  JOANNA WARYCHAa  RYSZARD KACPRZYKb  JERZY RUTKOWSKI  TOMASZ CZAPKA  STANISŁAW GRYGLEWICZ  JAN SUBOCZ  
Wykonano reaktor plazmy niskotemperaturowej do dezodoryzacji powietrza. Skuteczność jego działania oceniano analizując metodą chromatografii gazowej próbkę powietrza pobraną na wylocie aparatu. Dla sprawdzenia dokładności dozowania odorów wykonano pomiary przy różnym stężeniu i szybkości przepływu mediów. Wykazano, że istnieje zgodność między wartościami zadanymi a wynikami pomiarów. Usuwanie węglowodorów (cyklopentan, pentan, cykloheksan) przeprowadzono przy ich stężeniu w powietrzu 0,06-0,5 ppm uzyskując przy przepływie do 220 L/h i zużyciu energii 1200 J/L ponad 60-proc. stopień rozkładu. Low-temp. plasma reactor with back-corona discharge for neutralizing of odorous compds. was developed and used for decompn. of cyclopentane, pentane and cyclohexane in air (initial con[...]
 
Charakterystyka frakcji fosfolipidowych izolowanych z żółtek jaj pochodzących od kur Lohmann Brown i zielononóżki kuropatwianej
 
WITOLD GŁADKOWSKI  ANNA CHOJNACKA  GRZEGORZ KIEŁBOWICZ  BARTŁOMIEJ PISARSKI  TADEUSZ TRZISZKA  CZESŁAW WAWRZEŃCZYK  
Przedstawiono wyniki analizy składu fosfolipidów i profilu kwasów tłuszczowych we frakcjach fosfolipidowych wyizolowanych z żółtek jaj kurzych. Zbadano również pozycyjne rozmieszczenie kwasów tłuszczowych w strukturze lecytyn i kefalin (pozycja sn-1 i sn-2). Stwierdzono obecność kwasów nasyconych (16:0, 18:0), monoenowych (18:1, 16:1) oraz polienowych (18:2, 20:4, 22:6) kwasów tłuszczowych. Wykazano, że kwasy nasycone znajdują się w pozycji sn-1 a nienasycone w pozycji sn-2 lecytyny. Na podstawie wyników badań zaproponowano kierunek modyfikacji fosfolipidów pod kątem ich wzbogacenia w korzystniejsze z punktu widzenia żywieniowego kwasy tłuszczowe. Phospholipides were isolated from egg yolks and sepd. by column chromatog. to recover lecithins and kephalins. The lecithins we[...]
 
Charakterystyka metod poboru gazów odorotwórczych w świetle przepisów europejskich
 
IZABELA SÓWKA  MIROSŁAW SZKLARCZYK  JERZY ZWOŹDZIAK  PAWEŁ ZWOŹDZIAK  ALICJA NYCH  
Przedstawiono metody oraz urządzenia do poboru próbek odorotwórczych gazów w zależności od typu źródła emisji i parametrów gazów. Opisana metodyka poboru jest zgodna z normą PN-EN 13725 oraz wytycznymi VDI 3880, opracowanymi przez Zrzeszenie Inżynierów Niemieckich. Methods and equipment for taking-off the odour samples from point, surface and vol. sources were reviewed. The PN-EN 13725 std. and the VDI 3880 guideline were taken as directives for the sampling. Określenie metody poboru próbek i zebranie informacji o procesie technologicznym ma decydujące znaczenie dla interpretacji wyników oraz formułowania wniosków z przeprowadzanych badań. Pobór próbek ma bardzo istotny wpływ na występowanie oraz wielkość i zakres błędów pomiarowych. Błędy te wynikać mogą z charakteru źródła[...]
 
Degradacja gorzkich kwasów chmielowych przez enzymy pochodzenia roślinnego
 
MIROSŁAW ANIOŁ*  AGNIESZKA BARTMAŃSKA  EWA HUSZCZA  WANDA MĄCZKA  ANNA K. ŻOŁNIERCZYK  
Sprawdzono przydatność enzymów, wyizolowanych z grejpfruta (Citrus paradisi), pomarańczy (Citrus sinensis), korzenia chrzanu pospolitego (Armoracia rusticana), marchwi (Daucus carota), buraka cukrowego (Beta vulgaris), pietruszki (Petroselinum crispim) oraz jabłek (Malus mill), w procesie degradacji humulonów i lupulonów z poekstrakcyjnego odpadu chmielowego. Eksperymenty prowadzono bez dostępu światła w temp. 25°C. Ubytek gorzkich kwasów sprawdzano za pomocą wysokosprawnej chromatografii cieczowej (HPLC). Największą wydajność degradacji badanych związków osiągnięto dla ekstraktu enzymatycznego chrzanu. Po 72 h transformacji zaobserwowano ich całkowitą degradację. Plant enzymes extd. from grapefruit (Citrus paradisi), orange (Citrus sinensis), horseradish (Armoracia rustic[...]
 
Dziewięćdziesięciolecie odzyskania niepodległości Polski. Udział chemików w tworzeniu niepodległego państwa
 
Michał Balasiewicz  
Motto I: Państwo chociaż w naturalnych skarbach obfitujące, bez potrzebnych przecię manufaktur y fabryk albo ubożuchnym będzie, albo przynaymniey tak bezwładnym, że się w nieuchronną napędza ruinę Różne uwagi Warszawskiego Towarzystwa Fizyczno-Chemicznego z roku 17691, 2) Motto II: Polska się odrodzi, skoro dobrze swe siły pokieruje. Biada temu ludowi, co obcą pomocą się podnosi, taki nigdy wolnym nie będzie, taki zawsze pod obuchem zależności, służebności, podległości pozostanie Joachim Lelewel3) Motto III: Idą czasy, których znamieniem będzie wyścig pracy, jak przedtem był wyścig żelaza, jak przedtem był wyścig krwi. Kto do tych zawodów bardziej przygotowany będzie, kto w tym wyścigu większe dowody wytrzymałości złoży, ten w najbliższych czasach będzie zwycięzcą, ten potrafi utrz[...]
 
Emisja bioaerozolu z mechaniczno-biologicznej oczyszczalni ścieków
 
BARBARA BREZA-BORUTA  ZBIGNIEW PALUSZAK  
Przedstawiono wyniki badań składu ilościowego bioaerozolu bakteryjnego i mikrogrzybowego w powietrzu na terenie oczyszczalni ścieków i w jej otoczeniu. Stwierdzono, że powietrze na badanych stanowiskach wykazywało zróżnicowany stopień mikrobiologicznego skażenia. Najwyższe stężenie bakterii odnotowano na terenie kompostowni. W tym punkcie dochodziło do średniego, a w kilku terminach do silnego zanieczyszczenia powietrza przez promieniowce i gronkowce. Zarówno w okresie jesiennym, jak i wiosennym we wszystkich punktach poboru próbek stwierdzano małe stężenie zarodników grzybów w powietrzu, co kwalifikowało je zgodnie z Polską Normą jako powietrze niezanieczyszczone. Wyniki uzyskane w punktach zlokalizowanych poza terenem oczyszczalni wskazują, że badany obiekt nie stanowi i[...]
 
Emisja substancji odorowych w procesach superfosfatowych
 
JÓZEF HOFFMANN  GRAŻYNA GRYGLEWICZ  KRYSTYNA HOFFMANN  STANISŁAW GRYGLEWICZ  PIOTR RUTKOWSKI  
Przedstawiono wyniki doświadczalnych badań emisji związków odorowych, występującej podczas rozkładu surowców fosforowych kwasem siarkowym. Stwierdzono, że skład i ilość emitowanych do powietrza substancji zależy od rodzaju stosowanego surowca fosforowego oraz warunków procesu rozkładu. Na podstawie wyników badań wytypowano substancje, które mogłyby być przyjęte do normatywnych uregulowań oceny warunków uciążliwości zapachowej przemysłu nawozowego, w którym stosowane są takie procesy. Off-gases from industrial prodn. of superphosphate by acid treatment of Ca3(PO4)2 were analyzed by gas chromatog. for alkanes, cycloalkanes and org. S compds. The highest emissions of Et2CHMe and Me2CHEt (1791 and 1690 mg/t of P2O5 produced, resp.) were obsd. Odorous MeS(Me)CHEt and MeS(Me)ChP[...]
 
Indeks Autorów prac z XXXIII Międzynarodowego Seminarium "Chemistry for Agriculture"
 
ANIOŁ MIROSŁAW 392, 509 ARABCZYK WALERIAN 462, 526 BANACH MARCIN 478, 499 BARTKOWIAK ARTUR 493 BARTMAŃSKA AGNIESZKA 392, 509 BISKUPSKI ANDRZEJ 396, 400, 563 BODKOWSKI ROBERT 548, 579 BORATYŃSKI FILIP 557 BOROWIK MIECZYSŁAW 396, 400, 563 BOROWSKI SEBASTIAN 440 BREZA-BORUTA BARBARA 402, 406 CHMIEL MARIUSZ 410 CHMIELOWIEC-KORZENIOWSKA ANNA 574 CHOJNACKA ANNA 432 CHOJNACKA KATARZYNA 414, 420, 512, 594 CIESIELSKI TOMASZ 505 CZAPKA TOMASZ 516 CZERWIŃSKI JACEK 428, 544, 553 CZYCZ DOMINIKA 530 CZYŻKOWSKI BARTOSZ 484 DMOCHOWSKA-GŁADYSZ JADWIGA 458 DOBRZAŃSKI ZBIGNIEW 420, 540, 579 DRABIK AGATA 574 DURKA KATARZYNA 440 EKIERT EWA 462 GLUZIŃSKA JOANNA 520 GŁADKOWSKI WITOLD 432 GÓRECKA BOŻENA 410 GÓRECKA HELENA 420 GÓRECKI HENRYK 420 GRELA EUGENIUSZ R. 436 GRYGLEWICZ GRAŻ[...]
 
Inwentaryzacja źródeł odorantów w gospodarce ściekowej i odpadowej w Polsce oraz ocena ich uciążliwości na podstawie badań ankietowych
 
ANDRZEJ KULIG  KRYSTYNA LELICIŃSKA-SERAFIN  JOLANTA PODEDWORNA  GRZEGORZ SINICYN  ZBIGNIEW HEIDRICH  BARTOSZ CZYŻKOWSKI  
Przeprowadzona praca inwentaryzacyjna objęła ocenę ilościową oraz rozmieszczenie obiektów potencjalnie uciążliwych na terenie Polski. Uwzględniono charakterystyczne typy źródeł: systemy kanalizacyjne, pompownie i oczyszczalnie ścieków, obiekty unieszkodliwiania osadów ściekowych oraz zakłady segregacji, odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych. Do inwentaryzacji obiektów wykorzystano liczne, ale rozproszone i o różnej jakości, dane źródłowe. Badania ankietowe metodą CATI przeprowadzono na terenie całej Polski. Wyniki szczegółowej analizy danych na temat oddziaływania zapachowego obiektów gospodarki ściekowej i odpadowej przedstawiono na przykładzie województwa mazowieckiego. Seventy wastewater treatment plants, 49 solid waste dumping sites, 13 municipal waste segreg[...]
 
Kinetyka procesu biosorpcji jonów Cr(III) przez niebieskozieloną algę Spirulina maxima
 
AGNIESZKA ZIELIŃSKA  KATARZYNA CHOJNACKA  
Przedstawiono wyniki badań kinetyki procesu biosorpcji jonów chromu(III) przez mikroalgę Spirulina maxima. Do opisu wyników wykorzystano model pseudo-drugorzędowy. Badano wpływ pH (3-5), stężenia początkowego jonów Cr(III) (100-300 mg/L) oraz stężenia biomasy (0,1-5 g/L) na pojemność biosorpcyjną w stanie równowagi i stałą szybkości. Największą pojemność biosorpcyjną 165 mg/g uzyskano dla początkowego stężenia Cr(III) 300 mg/L i stężenia biomasy 0,1 g/L. W wyniku przeprowadzonych doświadczeń wybrano najlepsze warunki prowadzenia procesu biosorpcji pH 5, temp. 20°C, stężenie biomasy 1 g/L i stężenie początkowe jonów Cr(III) 200 mg/L (biorąc pod uwagę wydajność i szybkość, jak również opłacalność). Prowadząc proces w takich warunkach możliwe jest uzyskanie pojemności biosorp[...]
 
Kwas linolowy ze sprzężonymi wiązaniami podwójnymi w modyfikowanych olejach roślinnych i w tłuszczu mlekowym
 
WIESŁAWA WALISIEWICZ-NIEDBALSKA  BOŻENA PATKOWSKA-SOKOŁA  ANDRZEJ W. LIPKOWSKI  ROBERT BODKOWSKI  ZBIGNIEW DOBRZAŃSKI  HANNA GWARDIAK  KRZYSZTOF RÓŻYCKI  
Kwas linolowy ze sprzężonymi wiązaniami podwójnymi w modyfikowanych olejach roślinnych i w tłuszczu mlekowym. Przedstawiono wyniki badań procesu otrzymywania bioaktywnych izomerów kwasu linolowego 9c,11t i 10t,12cC18:2 z oleju makowego i z pestek winogron, oraz wzbogacania zmodyfikowaną metodą tłuszczu mlekowego w izomery, głównie 9c,11tC18:2 i izomer kwasu oleinowego 11tC18:1 (kwas wakcenowy). Produkt syntezy izomerów z oleju makowego zawierał 79,5% mas., a z oleju z pestek winogron 77,6% mas. sumy izomerów 9c,11t+10t,12c. W wyniku modyfikacji procesu wzbogacania tłuszczu mlekowego w bioaktywne izomery uzyskano produkt zawierający 15,8% mas. 9c,11tC18:2 i 13,2% mas. izomeru 11tC18:1. Sheep milk fat was enriched in bioactive conjugated linoleic acid (CLA) isomers by alk. [...]
 
Laktony cz. XXXIII1). Synteza i aktywność antyfidantna alkilopodstawionych e-laktonów
 
BARBARA RATUŚ  FILIP BORATYŃSKI  JAN NAWROT  CZESŁAW WAWRZEŃCZYK  
Utleniano metylo-, dimetylo- i trimetylocykloheksanony metodą Baeyera i Villigera za pomocą kwasu m-chloronadbenzoesowego do odpowiednich e-laktonów. Utlenianie nienasyconych ketonów terpenowych: (-)-werbenonu (8) i (+)-dihydrokarwonu (11) prowadziło, w zależności od ilości użytego utleniacza, do mieszaniny epoksyketonów oraz epoksy-e-laktonów. e- Laktony poddano testom na aktywność antyfidantną w stosunku do szkodników magazynowych (larwy i chrząszcze trojszyka ulca, chrząszcze wołka zbożowego, larwy skórka zbożowego). The Baeyer-Villiger oxidn. of some Me, Me2 and Me3 substituted cyclohexanones with m-ClC6H4COOH afforded resp. e-lactones. Unsatd. terpenoid ketones: (-)-verbenone and (+)-dihydrocarvone were oxidized under the same conditions to mixts. of resp. epoxyketone[...]
 
Materiały mezoporowate w ochronie środowiska i technologii paliw
 
KAROLINA MROZIŃSKA  JOLANTA R. GRZECHOWIAK  DOMINIKA CZYCZ  
Synteza materiałów zaliczanych do rodziny M41S została zapoczątkowana opracowaniem materiału mezoporowatego MCM-41 o uporządkowanej strukturze heksagonalnej (Mobil Oil, 1992 r.). W wyniku dalszych badań otrzymano sita mezoporowate MCM-48, MCM-50, SBA-13, SBA-15 i MSU. W zależności od rodzaju stosowanego surfaktantu, prekursora krzemu, pH, temperatury obróbki hydrotermalnej i warunków usuwania templatu otrzymuje się materiały różniące się uporządkowaniem struktury, stabilnością i morfologią powierzchni. Generowanie centrów aktywnych w materiałach mezoporowatych odbywa się na etapie syntezy (np. wprowadzenie metali do szkieletu sita) lub metodami post-synthesis (np. impregnacja). Możliwość projektowania powierzchni sit mezoporowatych powiększa obszar ich zastosowań w katali[...]
 
Mikrobiologiczna enancjoselektywna redukcja acetylowych pochodnych pirydyny
 
TOMASZ JANECZKO  JADWIGA DMOCHOWSKA-GŁADYSZ  EDYTA KOSTRZEWA-SUSŁOW  
Przeprowadzono redukcję o-, m- i p-acetylopirydyny w kulturze szczepu Chaetomium sp. KCh 6651 oraz Coryneum betulinum KCh 6534. Wszystkie badane substraty ulegały wydajnej redukcji (92-100%). W kulturze szczepu C. betulinum w wyniku enancjospecyficznej redukcji odpowiednich ketonów uzyskano czysty optycznie (S)-1-(4-pirydylo)-etanol (2c) i (R)-1-(3-pirydylo)- etanol (2b), natomiast (S)-1-(2-pirydylo)- etanol (2a) z nadmiarem enancjomerycznym równym 96%. Three isomers of acetylpyridine (I) were selectively reduced to resp. isomers of pyridinylethanol (II) by Chaetomium sp. KCh 6651 and Coryneum betulinum KCh 6534 cultures at 21-25°C (yield 92-100%). The enantiosp. redn. of m-I and p-I in the C. betulinum culture resulted in formation of pure (S)-1-(4-II) and (R)-1-(3-II), re[...]
 
NAUKOWE PISMA CHEMICZNE W INTERNECIIE
 
Część LII Przygotowała mgr Ewa Spasówka Czasopisma Skrót Strona www Open Catalysis Journal Open Catal. J. http://bentham.org/open/a-z.htm Open Ceramic Science Journal Open Ceram. Sci. J. http://bentham.org/open/a-z.htm Open Chemical and Biomedical Methods Journal Open Chem. Biomed. Methods J. http://bentham.org/open/a-z.htm Open Chemical Engineering Journal Open Chem. Eng. J. http://bentham.org/open/a-z.htm Open Chemical Physics Journal Open Chem. Phys. J. http://bentham.org/open/a-z.htm Open Clinical Chemistry Journal Open Clin. Chem. J. http://bentham.org/open/a-z.htm Open Colloid Science Journal Open Colloid Sci. J. http://bentham.org/open/a-z.htm Open Condensed Matter Physics Journal Open Condens. Matter Phys. J. http://bentham.org/open/a-z.htm Open Corrosion Journal Open Co[...]
 
Nowe rozwiązania konstrukcyjne krystalizatorów ze strumienicą zasilaną sprężonym powietrzem w technologii recyklingu fosforu
 
ANDRZEJ MATYNIA  KRZYSZTOF PIOTROWSKI  TOMASZ CIESIELSKI  ROBERT LISZKA  
Przedstawiono dwa nowe rozwiązania konstrukcyjne krystalizatorów z wewnętrzną cyrkulacją zawiesiny wymuszaną strumienicą. Do dyszy zasilającej strumienicy zamiast klarownego roztworu macierzystego podawane było sprężone powietrze. Krystalizatory przeznaczone są do prowadzenia procesów krystalizacji z reakcją chemiczną strącania trudno rozpuszczalnych soli, przede wszystkim hydroksyapatytu i struwitu. W przypadku pierwszej konstrukcji dysza zasilająca strumienicy usytuowana była w dnie krystalizatora - proces przebiegał w mieszanej i cyrkulującej wewnątrz aparatu zawiesinie kryształów. W drugiej konstrukcji dysza zasilająca strumienicy usytuowana była poniżej zwierciadła swobodnego klarownego roztworu macierzystego w krystalizatorze - strącanie i krystalizacja struwitu prze[...]
 
OD KOMITETU NAUKOWEGO SEMINARIUM "CHEMISTRY FOR AGRICULTURE"
 
Na przełomie listopada i grudnia 2008 r. odbyło się w Hotelu i Sanatorium "Pressnitz" w Jeseniku w Czechach XXXIII Międzynarodowe Seminarium "Chemistry for Agriculture", zorganizowane przez Instytut Technologii Nieorganicznej i Nawozów Mineralnych Politechniki Wrocławskiej, Instytut Nawozów Sztucznych w Puławach, Instytut Chemii Nieorganicznej w Gliwicach, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu (Przem. Chem. 2009, 88, 284). W niniejszym numerze Przemysłu Chemicznego zamieszczono 46 prac, które można uznać za naukowy owoc tej konferencji, jako że związane są one tematycznie z zagadnieniami będącymi przedmiotem wykładów, komunikatów i posterów podczas jej obrad. Z tej okazji należą się Czytelnikom pewne informacje natury historycznej i faktograficznej nt. tej jednej z najstar[...]
 
Ograniczenie uciążliwości zapachowej w zakładach utylizacji odpadów zwierzęcych
 
JANUSZ OZONEK  KRZYSZTOF JAHOŁKOWSKI  JACEK CZERWIŃSKI  
Przedstawiono koncepcję rozwiązania problemu ograniczenia uciążliwości zapachowej w zakładzie utylizacji odpadów zwierzęcych z zastosowaniem technologii plazmy niskotemperaturowej. W proponowanej instalacji zanieczyszczone powietrze usuwane z pomieszczeń przemysłowych jest kierowane do reaktora z wyładowaniami barierowymi, w trakcie których generowany jest ozon oraz wolne rodniki. Skuteczność dezodoryzacji zależy w tym przypadku od konstrukcji reaktora, wielkości mocy czynnej dostarczanej do środowiska reakcji oraz odpowiedniego doboru parametrów procesowych (temperatura, natężenie przepływu gazów oraz ich wilgotność). Gas samples taken off in animal waste utilization plants in summer, autumn and winter 2008/2009 were analyzed by gas chromatog. and treated with low-tempera[...]
 
Otrzymywanie nanokrystalicznego fosforanu glinu jako antykorozyjnego pigmentu
 
BOGUMIŁ KIC  BARBARA GRZMIL  KRZYSZTOF LUBKOWSKI  
Zbadano proces otrzymywania nanokrystalicznego fosforanu glinu. Określono wpływ rodzaju i początkowego stężenia substratów, temperatury procesu, pH mieszaniny reakcyjnej oraz temperatury kalcynacji na czystość fosforanu glinu, jego krystaliczność, wielkość cząstek oraz średnią wielkość krystalitów. Stwierdzono, że stężenie dozowanych reagentów w roztworze, końcowe pH mieszaniny reakcyjnej oraz temperatura reakcji nie wpływały na postać wytrącanego AlPO4. Temperatura przemiany amorficznego AlPO4 w krystaliczny zależała od końcowego pH mieszaniny reakcyjnej, z której wytrącano fosforan oraz od kolejności dozowania substratów do reaktora. Średnia wielkość krystalitów AlPO4 kalcynowanego w temp. 200°C wynosiła 28-45 nm. Średnica pojedynczych cząstek takich produktów wahała się[...]
 
PCH Meetings
 
W dniach 25 i 26 marca 2009 r. odbyła się 5. Międzynarodowa Konwencja Przemysłu Farmaceutycznego, Chemicznego i Petrochemicznego (PCH Meettings) w Lyonie, zorganizowana w Centrum Konferencyjnym Espace Tęte d’Or przez firmę Adhesion Group z Boulogne Cedex we Francji. Firma ta od 25 lat organizuje specjalistyczne spotkania "business-to-business" (B2B) dla przemysłu kosmicznego, militarnego, chemicznego, farmaceutycznego, kosmetycznego, energetycznego i ochrony środowiska, opakowaniowego, spożywczego, transportu i logistyki. Firma zatrudnia ok. 100 osób i ma biura we Francji, Włoszech, Wk. Brytanii, USA, Chinach oraz od niedawna na Ukrainie i w Polsce. Specjalnością firmy jest prowadzenie swe618 88/5(2009) go rodzaju "biura matrymonialnego" dla biznesu i kojarzenie f[...]
 
PERSONALIIA
 
Mgr inż. Zenon HRYŃ 30 marca 2009 r. zakończył pracę jako prezes zarządu Fluor SA w Gliwicach a od 1 kwietnia br. jest przewodniczącym Rady Nadzorczej tej Firmy. Pan Z. Hryń jest absolwentem Politechniki Śląskiej w Gliwicach, którą ukończył w 1965 r. Swoją karierę zawodową rozpoczął w 1966 r. jako inżynier-konstruktor w Gliwickich Zakładach Urządzeń Technicznych. Od stycznia 1974 r. był głównym specjalistą ds. maszyn w Biurze Projektów i Realizacji Inwestycji Prosynchem w Gliwicach (obecny Fluor S.A.), by następnie objąć pozycję kierownika tego działu. Kolejną Jego funkcją było stanowisko dyrektora technicznego biura, a po prywatyzacji firmy, od 1992 r. był wiceprezesem zarządu ds. technicznych. W 1994 r. ukończył podyplomowe studia menedżerskie na Uniwersytecie Śląski[...]
 
Perspektywy zastosowania jonitów włóknistych w procesach dezodoryzacji powietrza
 
HENRYK WASĄG  
Przedstawiono wyniki badań procesu dezodoryzacji powietrza z wykorzystaniem włóknistych materiałów jonowymiennych. Na przykładzie zanieczyszczeń zapachowych o charakterze zasadowym, przeanalizowano skuteczność działania tego typu jonitów oraz omówiono wpływ najważniejszych czynników na przebieg procesu oczyszczania powietrza. Na podstawie wyników doświadczeń przedstawiono perspektywy zastosowania różnych typów włóknistych materiałów jonowymiennych. Stwierdzono, że jonity włókniste mogą znaleźć szerokie zastosowanie nie tylko w dużych scentralizowanych systemach oczyszczania powietrza, lecz również w różnego rodzaju środkach ochrony osobistej. Wskazano również na możliwość zastosowania jonitów włóknistych do oczyszczania gazów odlotowych i do usuwania z powietrza składnikó[...]
 
Płynny nawóz wapniowy z minimalną zawartością azotu i chlorków. Informacja techniczna
 
MIECZYSŁAW BOROWIK  ANDRZEJ BISKUPSKI  PIOTR RUSEK  SEBASTIAN SCHAB  PAWEŁ WÓJCIK  
Opracowao skład i technologię wytwarzania płynnego nawozu wapniowego z mikroelementami o nazwie Insol Wap. Nawóz ten charakteryzuje się dużą zawartością wapnia (10% mas. Ca), małą zawartości azotu i chlorków, oraz dodatkami takich mikroelementów, jak mangan, miedź, bor oraz cynk. Około połowa wapnia w nawozie występuje w postaci soli kwasów organicznych. Nawóz przeznaczony jest do stosowania pozakorzeniowego w celu likwidacji niedoborów wapnia w uprawach sadowniczych i warzywnych, szczególnie w późnych fazach wegetacji roślin oraz poprawy właściwości przechowalniczych owoców. Podstawowymi surowcami do wytwarzania nawozu są wapno hydratyzowane, kwas octowy, kwas mrówkowy, kwas azotowy i chlorek wapnia. Proces produkcyjny prowadzony jest w sposób periodyczny i obejmuje etapy[...]
 
Pomiar zapachowego zanieczyszczenia powietrza w obiektach przemysłowych przy zastosowaniu chromatografii gazowej i mikroekstrakcji do fazy stacjonarnej
 
JACEK CZERWIŃSKI  HENRYK SOBCZUK  HENRYK WASĄG  
Przedstawiono wyniki oznaczeń związków odorowych, różniących się polarnością i lotnością, przy wykorzystaniu mikroekstrakcji do fazy stacjonarnej (izolacja i wzbogacanie związków) oraz chromatografii gazowej w sprzężeniu ze spektrometrią mas (analiza jakościowa i ilościowa). Solid phase micro extn. and GC-MS were used for detn. of odor compds. in gas samples taken from an industrial piggery atm. Eight com. stationary phases were tested. The std. mixts. of odor compds. were generated by evapn. of resp. compounds into a gas stream at 30°C. The detd. concns. of PhH and its alkyl deriv. were 10-25 ppm, of Clcontg. org. compds. 5-10 ppm, Me3N 25 ppm, BuOH 50 ppm and (MeS)2 10 ppm. Przygotowanie próbki do analizy chromatograficznej jest podstawowym zagadnieniem wielu metod anality[...]
 
Selekcja drobnoustrojów zdolnych do usuwania związków odorowych z pomiotu kurzego
 
BEATA GUTAROWSKAa  SEBASTIAN BOROWSKI  KATARZYNA DURKA  MARIUSZ KORCZYŃSKI  ROMAN KOŁACZ  
Zbadano zdolność mikroorganizmów do usuwania wybranych związków odorotwórczych (siarczki, amoniak, lotne kwasy tłuszczowe) z pomiotu kurzego. Drobnoustroje (21 szczepów) wyizolowane ze środowisk naturalnych były identyfikowane pod kątem ich właściwości morfologicznych i biologicznych przy wykorzystaniu testów API. W badaniach oceniano aktywność izolatów w usuwaniu odorantów, a także zdolność hamowania wzrostu mikroorganizmów przez środowisko pomiotu kurzego oraz możliwość wzajemnego bytowania tych drobnoustrojów na podstawie badań oddziaływań antagonistycznych. Wytypowano szczepy B. licheniformis, B. megaterium, Pseudomonas sp., P. fluorescens, Corynebacterium glutamicum, Leuconostoc mesenteroides, Candida inconspicua (w mniejszym stopniu B. subtilis, Flavobacterium sp. o[...]
 
Technologia pozyskiwania z olejów rybnych kwasów z rodziny omega-3 i zabezpieczenie ich przed zmianami oksydacyjnymi
 
BOŻENA PATKOWSKA-SOKOŁA*  ZYGMUNT USYDUS  JOANNA SZLINDER-RICHERT  ROBERT BODKOWSKI  
Przedstawiono zmodyfikowaną technologię uzyskiwania koncentratów kwasów tłuszczowych omega-3 w zmydlonych próbkach oleju rybnego, uzyskanego z filetów makreli atlantyckiej. Zastosowano metodę polegającą na kompleksowaniu mocznikiem kwasów nasyconych i jednonienasyconych. W uzyskanych koncentratach prawie całkowicie usunięte zostały kwasy tłuszczowe nasycone, a procentowa zawartość kwasów omega-3 wzrosła z 35,5% do 90,4%. Stwierdzono, że dodatek do uzyskanego koncentratu 0,2% dawki a-tokoferolu zabezpiecza przez 4 tygodnie uzyskany produkt przed zmianami oksydacyjnymi i spadkiem zawartości kwasów omega-3. Unsatd. omega-3 fatty acids were concd. in a fish oil (Atlantic mackerel fillets) from 35.5% to 90,4% by complexing satd. and monounsatd. fatty acids with urea in aq. EtOH[...]
 
Technologia wytwarzania nawozów przeznaczonych do nawożenia lasów
 
ANDRZEJ BISKUPSKI  SEBASTIAN SCHAB  ZYGMUNT KOWALSKI  MIECZYSŁAW BOROWIK  
Przedstawiono wyniki badań nad technologią produkcji nawozów wieloskładnikowych przeznaczonych do nawożenia lasów. Badania wykonano w skali półtechnicznej, a partie wybranych nawozów przekazano do badań aplikacyjnych. Two fertilizers for forests were manufd. by mixing superphosphate (I) with KCl, magnesite and kizerite in presence of steam, liq. H2O and NH3, drying and classification of the mixt., grinding of large-size particles, and finally, granulation of the product. Instead of I, a I-urea pulp was used. The granules showed good mech. strength and uniformity index 47.8-50.3. An increase in the fertilizer mass (up to 17%) during the storage (10 days) in humid air was observed. Rozwój gospodarki, oddziaływanie przemysłu oraz transportu, emisje gazowe ditlenku siarki i tlenk[...]
 
Technologiczne zastosowanie alg w przemyśle spożywczym i chemicznym
 
KATARZYNA CHOJNACKA  
Przedstawiono tradycyjne i perspektywiczne możliwości zastosowania alg jako surowca dla gospodarki. Przedyskutowano wykorzystanie alg w przemyśle spożywczym, paszowym, nawozowym, chemicznym, farmaceutycznym oraz paliwowym. Podkreślono, że algi mogą stanowić cenny, odnawialny surowiec dla różnych gałęzi gospodarki. A review, with 68 ref., of the use of algae in the prodn. of food, fertilizers, biofuels, chem. and pharmaceuticals. Algi to organizmy wodne, które podobnie jak rośliny prowadzą proces fotosyntezy, czyli konwersję CO2 w biomasę z udziałem energii światła słonecznego. Jest to bardzo różnorodna grupa organizmów, od jednokomórkowych mikroalg mikroskopijnej wielkości po makroalgi olbrzymie sięgające długością 65 m1). Nazwa "algi" pochodzi od łac. algae, natomiast termi[...]
 
Urządzenie do oznaczania zawartości zapachowych substancji chemicznych w powietrzu
 
ŁUKASZ GUZ  HENRYK SOBCZUK  HENRYK WASĄG  
Rezystancyjne półprzewodnikowe czujniki gazów, których opór elektryczny jest zależny od stężenia atmosfery gazowej, są powszechnie używane w przemyśle i gospodarstwach domowych. W przypadku połączenia kilku różnych czujników skład gazu będzie określony przez wyjściową macierz sygnałów. Na podstawie tego zjawiska opracowano elektroniczny przyrząd do analizy gazów, w którym można zastosować 8 tlenkowych czujników gazu. Pomiar kontrolowany jest z poziomu programu komputerowego za pomocą metod rozpoznawania wzorców. Eight exchangeable metal oxide semiconductor gas sensors were used for construction of an electronic device to gas anal. The device was tested by detn. of BuOH conc. (1- 200 ppm) in an artificial air. The measurements were controlled from the computer program with [...]
 
Utlenianie a pasywacja materiałów nanokrystalicznych
 
IZABELLA JASIŃSKA  EWA EKIERT  RAFAL PELKA  KRZYSZTOF LUBKOWSKI  WALERIAN ARABCZYK  
Przedstawiono wyniki badań doświadczalnych procesów utleniania i pasywacji katalizatora żelazowego do syntezy amoniaku. W ramach pracy zbadano wpływ warunków i sposobu pasywacji katalizatora na kinetykę jego redukcji. Zaproponowano zmianę sposobu pasywacji złoża katalizatora w warunkach przemysłowych. Modyfikacja polega na wstępnym zdesorbowaniu gazów reakcyjnych (H2 + NH3) w temp. wyższej od 200°C, w atmosferze gazów obojętnych lub przez wytworzenie próżni. Na podstawie badań zjawiska tworzenia stabilnej warstwy tlenkowej na powierzchni katalizatora w temp. wyższych od 300°C stwierdzono, że warstwę tę tworzy związek Fe8AlO12 o strukturze inwersyjnego spinelu, w którym w lukach tetraedrycznych 1/3 jonów żelazowych Fe3+ jest zastąpiona przez jony Al3+. A com. Fe catalyst f[...]
 
Utlenianie związków złowonnych z gazów odlotowych
 
ADAM PIOTROWICZ  JANUSZ OZONEK  KRZYSZTOF JAHOŁKOWSKI  JACEK CZERWIŃSKI  
Dezodoryzacja gazów odlotowych pochodzących z procesów przemysłowych nie jest zadaniem prostym. Wybór skutecznej metody dezodoryzacji zależy m.in. od wielkości emisji, jakościowego składu emitowanych odorów i wymaganego stopnia oczyszczania. Pomimo istnienia wielu metod ograniczania uciążliwości zapachowej, żadnej z nich nie można uznać za uniwersalną. Rozwiązania o wysokiej skuteczności związane są z dużymi kosztami inwestycyjnymi i eksploatacyjnymi, natomiast tańsze, prostsze metody często nie spełniają stawianych im wymogów. Wynika stąd potrzeba poszukiwania technik alternatywnych, stanowiących kompromis pomiędzy ponoszonymi nakładami finansowymi a uzyskiwaną wydajnością. Do takich rozwiązań można zaliczyć dezodoryzację wykorzystującą metody utleniania, a w szczególnoś[...]
 
V Konferencja Naukowo-Techniczna "Szanse Branży Chemicznej w Unii Europejskiej"
 
W dniach 3-6 marca 2009 r. w Domu Wczasowym "Jawor" w Ustroniu Jaszowcu odbyło się kolejne spotkanie przedstawicieli przemysłu chemicznego i zaplecza naukowo- badawczego, na którym omawiano sytuację w polskim przemyśle chemicznym po wejściu Polski do Unii Europejskiej. Konferencję zorganizował Instytut Chemii Nieorganicznej z Gliwic wraz z Polską Izbą Przemysłu Chemicznego i Stowarzyszeniem Inżynierów i Techników Przemysłu Chemicznego. Patronat honorowy nad konferencją objęli Ministrowie Gospodarki oraz Nauki i Szkolnictwa Wyższego, a patronat medialny miesięczniki "Chemik" i "Przemysł Chemiczny". W spotkaniu wzięło udział ok. 90 uczestników. Otwarcia Konferencji dokonała dr inż. Bożenna Pisarska, dyrektor IChN, która krótko przedstawiła strukturę, wyposażenie, profil d[...]
 
Wpływ czasu i temperatury kalcynacji na proces tworzenia się tripolifosforanu sodu
 
AGNIESZKA MAKARA  ZBIGNIEW WZOREK  ZYGMUNT KOWALSKI  MARCIN BANACH  
Przedstawiono wyniki badań dotyczące wpływu czasu i temperatury kalcynacji na proces tworzenia się tripolifosforanu sodu (TPFS) metodą jednostopniową. Mieszanki otrzymano w wyniku neutralizacji kwasów fosforowych ekstrakcyjnych i kwasu termicznego sodą amoniakalną. Kalcynację mieszanek prowadzono w stacjonarnym piecu elektrycznym w temp. 200-550°C w czasie 10-60 min. Skład fazowy otrzymanych produktów określano metodą rentgenograficzną. Oznaczano w nich zawartość P2O5 oraz wykonano analizę termiczną próbek przed kalcynacją. Badania pokazały, że skład fazowy otrzymanego produktu uzależniony jest nie tylko od parametrów kalcynacji, ale również rodzaju stosowanego kwasu. Two samples of com. and pure H3PO4 were mixed with com. Na2CO3 and calcined at 200-550°C for 10-60 min to [...]
 
Wpływ herbicydu Burex 80 WP i adiuwantu Adpros 85 SL na wymywanie wybranych makro- i mikroelementów z gleby
 
MARTA WASZAK  HANNA SIWEK  MAŁGORZATA WŁODARCZYK  
W skali laboratoryjnej badano wpływ herbicydu Burex 50 WP stosowanego w kombinacji z adiuwantem Adpros 85 SL oraz w kombinacji bez adiuwantu na wymywanie makro- i mikroelementów z gleby. Dodatek samego herbicydu powodował znaczny wzrost stężenia wszystkich badanych mikroelementów w uzyskanych odciekach glebowych, w porównaniu z próbą kontrolną (0). Wprowadzony w kombinacji z adiuwantem Adpros 85 SL wpływał na zwiększenie lub zmniejszenie zawartości badanych jonów w odcieku glebowym. W przypadku gleby brunatnej wyługowanej stwierdzono istotny wpływ dodatku herbicydu z adiuwantem na zmiany stężenia związków N i P w odcieku glebowym. Chlorydazone herbicide was added to the brown-lixivate soil, optionally with a Me ester of rapeseed fatty acid adjuvant to study the leachabilit[...]
 
Wpływ systemu utrzymania świń na emisje gazowych zanieczyszczeń powietrza
 
LESZEK TYMCZYNA  ANNA CHMIELOWIEC–KORZENIOWSKA  AGATA DRABIK  
Ilość oraz jakość powstających zanieczyszczeń zależy od zastosowanego systemu utrzymania świń. Mimo braku różnic w ogólnej emisji zanieczyszczeń chemicznych powstających na fermach, stężenie pojedynczych związków, w tym związków typowo odorogennych, było znacznie mniejsze w chowie świń bezściołowym - gnojowicowym niż ściołowym. Industrial straw and strawless pig housing systems (7500 pigs in each one) were compared in respect to emissions of odorogenous and toxic compds. The highest av. concns. in air were obsd. for 2-Me pentane, PrOH, PhH, 1-BuOH, cyclobutanol and MeSH (above 100 mg/m3). The system without straw litter showed lower air pollution hazard than the straw housing system. Intensywna hodowla świń z dużą skalą produkcji, wynikająca z ekonomicznych przesłanek, wiąż[...]
 
Wpływ temperatury kalcynacji na właściwości fizykochemiczne popiołów kostnych
 
AGNIESZKA SOBCZAK  ZYGMUNT KOWALSKI  ZBIGNIEW WZOREK  
Przedstawiono wyniki kalcynacji odproteinowanej i odtłuszczonej miazgi kostnej zwanej szlamem kostnym. Proces kalcynacji przeprowadzono w dwóch etapach. Wstępną obróbkę termiczną prowadzono w temp. 600°C, w piecu obrotowym zaopatrzonym w palnik gazowy. Drugi etap kalcynacji prowadzono w zakresie temp. 650-950°C, w atmosferze powietrza, w piecu komorowym ogrzewanym elektrycznie. Próbki materiału przetrzymywano w maksymalnej temperaturze przez 2 h. Produkty kalcynacji scharakteryzowano przy zastosowaniu analizy rentgenograficznej oraz spektroskopii w podczerwieni (FT-IR). Zawartość wapnia określano metodą miareczkową natomiast zawartość fosforu metodą spektrofotometryczną. Deproteinized and defatted bone pulp was preliminary calcined at 600°C and then at 650-950°C for 2 h in[...]
 
Wpływ wilgotności gleby i dodatku preparatu stymulujacego HumiPlant na kinetykę adsorpcji propyzamidu
 
MAŁGORZATA WŁODARCZYK  HANNA SIWEK  JERZY WYBIERALSKI  MARTA WASZAK  
Przedstawiono wyniki badań doświadczalnych wpływu wilgotności gleby i dodatku preparatu stymulującego HumiPlant na kinetykę adsorpcji propyzamidu oraz wartość współczynników podziału woda/gleba Kd i KOC. Badania przeprowadzono w warunkach laboratoryjnych na glebie suchej i wilgotnej. W badaniach stosowano dwie dawki preparatu HumiPlant (0,01 g/L i 0,1 g/L). Uzyskane wyniki wskazują, że proces adsorpcji propyzamidu zachodzi w dwóch etapach. Pierwszy etap jest szybki, nieliniowy, drugi wolny, liniowy. Po 48 h zaadsorbowaniu uległo 92,5% propyzamidu na glebie suchej i 89,5% na glebie wilgotnej. W wyniku zastosowania preparatu HumiPlant odnotowano znaczny wzrost adsorpcji substancji aktywnej. Najwyższa adsorpcja propyzamidu dla gleby suchej wynosi 96,18±0,43 mg/kg gleby.[...]
 
Wpływ wybranych parametrów procesowych na jakość kryształów struwitu wytwarzanych podczas ciągłej krystalizacji z reakcją chemiczną strącania jonów fosforanowych w krystalizatorze typu DTM...
 
JOANNA KORALEWSKA  NINA HUTNIK  KRZYSZTOF PIOTROWSKI  BOGUSŁAWA WIERZBOWSKA  ANDRZEJ MATYNIA  
Wpływ wybranych parametrów procesowych na jakość kryształów struwitu wytwarzanych podczas ciągłej krystalizacji z reakcją chemiczną strącania jonów fosforanowych w krystalizatorze typu DTM ze strumienicą zasilaną recyrkulowanym roztworem macierzystym. Przedstawiono wyniki badań doświadczalnych złożonego, zintegrowanego procesu strącania i krystalizacji struwitu z rozcieńczonych roztworów wodnych fosforanów (0,20% mas. PO4 3-) za pomocą jonów magnezu i amonu wprowadzanych w proporcjach stechiometrycznych. Proces przeprowadzano w krystalizatorze o działaniu ciągłym typu DTM (draft tube magma) ze strumienicą cieczową o zstępującym ruchu zawiesiny w komorze mieszania (DTM ). Określono wpływ pH środowiska i średniego czasu przebywania zawiesiny w krystalizatorze na jakość kry[...]
 
Wpływ zakładów utylizacji odpadów komunalnych na zanieczyszczenie mikrobiologiczne powietrza
 
BARBARA BREZA-BORUTA  ZBIGNIEW PALUSZAK  
Przedstawiono wyniki monitoringu mikrobiologicznego zanieczyszczenia powietrza emitowanego przez trzy zakłady utylizacji odpadów komunalnych. Oceny stopnia skażenia powietrza dokonano w okresie letnim. W pobranych metodą zderzeniową próbkach powietrza oznaczono wybrane bakterie, grzyby i promieniowce. Jednocześnie oznaczono zawartość składników biogazu (CH4, CO2, O2) z wybranego składowiska odpadów. Uzyskane wyniki świadczą o silnej emisji bakterii i promieniowców w punktach zlokalizowanych na składowisku czynnym i na terenie kompostowni. Na podstawie danych otrzymanych w punktach poza obrębem obiektów stwierdzono duże zanieczyszczenie powietrza przez gronkowce mannitolododatnie oraz średnie przez Pseudomonas fluorescens i gronkowce mannitoloujemne. O uciążliwości monitoro[...]
 
WSPOMNIENIA POŚMIERTNE
 
Grażyna Gryglewicz  Jacek Machnikowski  
Prof. dr hab. inż. Stefan Jasieńko (1921-2009).Z głębokim smutkiem rozstaliśmy się z Profesorem Stefanem Jasieńko, naszym Wychowawcą, Nauczycielem i Przyjacielem. Profesor zmarł 5 lutego 2009 r. Przeżył prawie 88 lat. Wiadomość o śmierci Profesora zastała nas przy układaniu życzeń urodzinowych i zaskoczyła nas, bo przez całe swoje życie cieszył się dobrym zdrowiem i emanował pogodą ducha. Profesor Stefan Jasieńko urodził się 8 lutego 1921 r. w Łosiaczu na Kresach Wschodnich Rzeczpospolitej Polskiej, w rodzinie rolniczej. Tu uzyskał edukację podstawową i średnią. Wojna sprawiła, że maturę zdał przed Komisją Tajnej Organizacji Szkolnej w Czortkowie w 1944 r. Pod koniec wojny w lipcu 1944 r. został powołany do Wojska Polskiego, po ukończeniu Szkoły Podchorążych w Riazaniu w [...]
 
Wybrane zgłoszenia patentowe z dziedziny chemii
 
Zgł. nr 382966; B01J 20/20 Politechnika Wrocławska, Wrocław Zajączkowski B., Królicki Z. Wielofunkcyjny formowany nośnik czynnika aktywnego i sposób wytwarzania wielofunkcyjnego formowanego nośnika czynnika aktywnego Wynalazek dotyczy wielofunkcyjnego formowanego nośnika czynnika aktywnego, nadającego się do prowadzenia procesów sorpcyjnych i utrzymania dobrych parametrów reakcji chemicznych. Wielofunkcyjny nośnik stanowi kształtka w postaci regularnej bryły, utworzona z mieszaniny grafitu ekspandowanego w ilości od 10 do 85% udziału mas. oraz włókien węglowych w ilości odpowiednio od 15 do 90% udziału mas., skompresowanej siłą minimum 20 t. Korzystnie nośnik zawiera czynnik aktywny w postaci soli alkalicznych, soli metali ziem alkalicznych lub halogenków w ilości do 50% [...]
 
Wykorzystanie nadtlenku wapnia do poprawy biodegradacji produktów naftowych zanieczyszczających środowisko przyrodnicze
 
KORNELIUSZ MIKSCH  BARBARA WALAWSKA  JOLANTA TUREK–SZYTOW  JOANNA GLUZIŃSKA  
Przedstawiono wyniki badań procesu biodegradacji zanieczyszczeń ropopochodnych wspomaganego metodą chemiczną. Przebadano środowisko gruntowe (gleba) oraz środowisko wodne (osady denne) zanieczyszczone wybranymi wielopierścieniowymi węglowodorami aromatycznymi (WWA). Proces bioremediacji wspomagano obecnością modyfikowanego nadtlenku wapnia. Dynamikę przemian WWA analizowano za pomocą IR i HPLC oraz pomiarów enzymatycznych i mikrobiologicznych. CaO was oxidized with H2O2 in presence of stabilizers (MgSO4, water glass, K4P2O7, com. phosphonates) and modifiers (KH2PO4, K2HPO4, urea) to CaO2 used then for enhancement of biodegrdn. of petroleum-derived polycyclic arom. hydrocarbons (PAH) in soil and bottom deposits. The addn. of CaO2 (5 g/kg and 0.05 g/kg, resp.) resulted in an [...]
 
Wykorzystanie technik LCA i BAT do oceny ekologicznej wybranych procesów technologicznych w przemyśle wydobywczym i przetwórczym rud cynkowo-ołowiowych w Polsce
 
ANNA K. NOWAK  ZBIGNIEW WZOREK  ZYGMUNT KOWALSKI  
Zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju zachowanie równowagi pomiędzy rozwojem nowoczesnych technologii a wymogami ochrony zasobów naturalnych jest możliwe do osiągnięcia, przy równoczesnej minimalizacji stopnia wykorzystania zasobów naturalnych. Istnieją różne metodyki do oceny przemysłowych procesów wytwórczych. Metodyki te mają zarówno charakter ilościowy, jakościowy, jak i mieszany. Najszersze zastosowanie przy ustalaniu ocen, zarówno cząstkowych, jak i finalnych, mają techniki LCA (life cycle assessment) oraz jakości technologicznej. W pracy przedstawiono badania nad wykorzystaniem metodyk LCA i BAT (best available technique). Analiza LCA została wykonana dla porównania procesów pozyskiwania rud Zn-Pb z zastosowaniem tradycyjnej metody podsadzania wyrobisk oraz z z[...]
 
Z PÓŁLKI KSIĘGARSKIIEJ
 
Bogdan Marciniec, Hieronim Maciejewski, Cezary Pietraszuk, Piotr Pawluć HYDROSILYLATION. A COMPREHENSIVE REVIEW ON RECENT ADVANCES Springer Verlag 2009, Bogdan Marciniec (red.), Series: Advances in Silicon Science, t. 1, Janis Matison (red. serii), ISBN 978-1-4020-8172-9, 408 + XXIV stron, cena 269,00 euro Chemia krzemoorganiczna gra ważną rolę w technologii nowoczesnych materiałów. Związki krzemoorganiczne stosowane są szeroko w prawie wszystkich ważniejszych gałęziach przemysłu i wiele produktów używanych w życiu codziennym jest wytwarzanych z ich udziałem. Jednym z podstawowych procesów wytwarzania tych związków jest hydrosililowanie, reakcja przyłączenia hydrosilanów do wiązań wielokrotnych. Stanowi ona najbardziej wszechstronną metodę generacji wiązania krzem-węgiel[...]
 
Z prasy zagranicznej
 
Przemysł chemiczny na tle globalnego kryzysu gospodarczego CHEManager 2009, nr 5, 4 Chemistry Industry 2009, nr 1, 17 CR Chem. Rundschau 2008, nr 12, 5 i 2009, nr 1-2, 4 W 2008 r. gospodarka światowa zanotowała spadek w wysokości 2,6%, w 2009 r. natomiast należy liczyć się z dalszym jej spadkiem o 0,5%. Wszystko wskazuje na to, że wobec restrykcji kredytowych, ograniczenia inwestycji i konsumpcji oraz mniejszego popytu na towary przemysłowe zjawiska recesyjne w gospodarce światowej rychło nie ustąpią. Dotyczy to również światowego przemysłu chemicznego. VCI (Verband der Chemischen Industrie) przewiduje, że w 2009 r. - nawet w wypadku, kiedy sytuacja gospodarcza na świecie się ustabilizuje - wartość produkcji chemicznej będzie o ok. 2% mniejsza niż w 2008 r. Jeszcze do [...]
 
Zastosowanie chromatografii cieczowej do oznaczania zawartości inhibitorów ureazy w moczniku
 
MARIUSZ CHMIEL  BOŻENA GÓRECKA  ANDRZEJ WINIARSKI  URSZULA ŁOPATEK  
Projektowanie nowych formuł nawozów z inhibitorami ureazy spowodowało potrzebę jednoczesnego opracowania metod analitycznych, pozwalających identyfikować i ilościowo oznaczać wprowadzane inhibitory obok matrycy nawozowej, zawierającej często liczne modyfikatory. Przedstawiono metodę oznaczania triamidu kwasu n-butylotiofosforowego (NBPT) oraz kwasu N-metyloaminometylo-P-metylofosfinowego (PWR-1) w moczniku. Do badań zastosowano chromatograf gazowy sprzężony ze spektrometrem mas lub detektorem fotodiodowym. BuNHPS(NH2)2 and MeNHCH2PO(Me)(OH) urease inhibitors were analyzed in mixts. with urea by liq. chromatog. with UV and mass spectrometry detection. Optimum parameters of the anal. were detd. Amoniak trafia do atmosfery z produkcji rolnej (nawozy nieorganiczne) oraz z prod[...]
 
Zastosowanie metody suszenia rozpyłowego w preparatyce nawozów o spowolnionym uwalnianiu składników mineralnych
 
KRZYSZTOF LUBKOWSKI  BARBARA GRZMIL  ARTUR BARTKOWIAK  
Podjęto próbę preparatyki nawozów o spowolnionym uwalnianiu składników mineralnych, z wykorzystaniem metody suszenia rozpyłowego i chitozanu jako polimeru biodegradowalnego tworzącego matrycę. Otrzymane materiały charakteryzowano przy użyciu SEM, XRD i FTIR. Badania uwalniania prowadzono zgodnie z polską normą. Stwierdzono, że badane materiały charakteryzują się szybkim stopniem uwalniania składników mineralnych do roztworu. Aq. solns. of chitosan and inorg. salts (Na5P3O10, K3PO4, K2SO4, NH4H2PO4) (mass ratio 0.01 to 1) were spray dried under lab. conditions at 170°C to prep. controlled release fertilizers (CRF). The resulted powders were studied for their structure by X-ray diffraction, IR spectroscopy and scanning electron microscopy. They showed too high dissoln. rate in[...]
 
Zastosowanie płynów dezynfekcyjnych z dodatkami nanosrebra w przemyśle mięsnym w celu ograniczenia odorów
 
ZYGMUNT KOWALSKI  MARCIN BANACH  EDYTA POWAŁKA  
Opracowano receptury płynów dezynfekcyjnych i bakteriobójczych, zawierających nanocząstki srebra, w stężeniach, które nie są toksyczne dla człowieka i opłacalne ekonomiczne przy ich stosowaniu. Przedstawiono wyniki badań zastosowania tych płynów w przemyśle mięsnym. Stwierdzono, że można otrzymać płyny z dodatkiem nanocząstek srebra o doskonałych właściwościach bakteriobójczych i grzybobójczych oraz środków odtłuszczających, zmniejszających napięcie powierzchniowe i spieniających. Four silver-contg. Cl-free disinfection agents for meat industry were developed and tested under industrial conditions to det. their bactericidal and fungicidal properties. The agents showed good d., foam-forming capacity and microbicidal efficiency. Od dawna w przemyśle spożywczym stosuje się pr[...]
 
Zastosowanie wybranych glinokrzemianów jako adsorbentów amoniaku
 
SEBASTIAN OPALIŃSKI  MARIUSZ KORCZYŃSKI  ROMAN KOŁACZ  ZBIGNIEW DOBRZAŃSKI  KAMIL ŻMUDA  
Zbadano możliwość zastosowania surowego haloizytu (HS), surowego bentonitu (BS), prażonego haloizytu (HP), aktywowanego haloizytu (HA) oraz ekspandowanego wermikulitu (EV) do filtracji powietrza zanieczyszczonego amoniakiem. Stwierdzono, że zdolność glinokrzemianów do adsorpcji amoniaku zmniejsza się w kolejności HA>HS>HP>BS>EV. Raw halloysite (HS), raw bentonite (BS), roasted halloysite (HP), activated halloysite (HA) and expanded vermiculite (EV) were used for adsorption of NH3 from air. The potential of NH3 removal on the examined sorbents decreased in the series: HA>HS>HP>BS>EV. Amoniak jest gazem toksycznym dla ludzi i zwierząt, odpowiedzialnym za zanieczyszczenie wody i gleby, powodującym niszczenie lasów, a także przyczyniającym się do eutrofizacji ekosystemów lądowyc[...]
 
Zjawisko histerezy procesów azotowania i redukcji w układzie nanokrystaliczne żelazo–amoniak–wodór
 
IZABELA MOSZYŃSKA  DARIUSZ MOSZYŃSKI  WALERIAN ARABCZYK  
Przedstawiono wyniki badań procesu azotowania nanokrystalicznego żelaza oraz redukcji uzyskanych nanokrystalicznych azotków żelaza mieszaninami azotującymi o różnym składzie. Zaobserwowano występowanie stanów stacjonarnych reakcji. Stwierdzono istnienie histerezy dla zależności stopnia zaazotowania żelaza od potencjału azotującego. Wykazano możliwość otrzymywania zdefiniowanych mieszanin faz a-Fe, g’-Fe4N oraz e-FexN. The nanocryst. Fe (crystallite size 19 nm) was nitrided with NH3 at 400-500°C in a flow reactor with thermogravimetric detection up to formation of Fe2N and then reduced with H2 down to metallic Fe at 400-550°C. The presence of nanocryst. a-Fe, g’-Fe4N and e-FexN phases was evidenced. Podczas gazowego azotowania żelaza jego azotki tworzą się w wynik[...]
 
Zmiany w żywieniu trzody chlewnej zapewniające ograniczenie emisji związków azotowych do środowiska
 
EUGENIUSZ R. GRELA  EDYTA KOWALCZUK  KAROL RUDNICKI  
Określono wpływ dwóch systemów żywienia świń wg zaleceń norm polskich oraz niemieckich przy zmniejszonym o 10% poziomie białka z dodatkiem lub bez dodatku aminokwasów krystalicznych na efekty produkcyjne i bilans azotu u tuczników. Stwierdzono wyraźną przewagę nowoczesnych zaleceń norm niemieckich, które wobec braku uaktualnienia norm polskich, powinny znaleźć szersze zastosowanie w żywieniu świń w naszym kraju. Obniżenie poziomu białka ogólnego lub strawnego do końca jelita cienkiego o 10% w stosunku do zaleceń odpowiednich norm żywienia świń przyczyniło się do ograniczenia wydalania azotu do środowiska przy jednoczesnym spadku przyrostów dobowych i zwiększonym zużyciu paszy. Dodatek lizyny i metioniny do mieszanek o zmniejszonym o 10% poziomie białka nieznacznie poprawił[...]
 

Czasowy dostęp

zegar Wykup czasowy dostęp do tego czasopisma.
Zobacz szczegóły»