CZASOPISMA WIELOBRANŻOWE ›
AURA ›
2010-3 |
| |
|
Publikacja: Priorytety nowego Ministra Środowiska
8 grudnia ub. r. prof. Maciej Nowicki,
pełniący funkcję ministra środowiska
podał się do dymisji. Stało się to po otwarciu
kopenhaskiego szczytu (COP-15)
i przekazaniu prezydentury Konwencji
Klimatycznej ONZ pani Connie Hedegaard,
minister środowiska Danii. Po
blisko dwumiesięcznym oczekiwaniu prezydent
Rzeczypospolitej na wniosek prezesa
Rady Ministrów powołał Andrzeja
Kraszewskiego, profesora Politechniki
Warszawskiej, na to stanowisko.
Edward Garścia: Nie należy
Pan do żadnej partii, co zdecydowało
o tym wyborze?
Andrzej Kraszewski, minister
środowiska: Premier zdecydował
się powierzyć to stanowisko
fachowcowi. Myślę, że będąc ministrem
mogę wykorzystać swoją
wiedzę, doświadczenie i umiejętność
negocjacji i rozwiązywania konfliktów.
Moją partią jest środowisko.
Do[...]
|
Prenumerata
|
|
Budowa Zakładu Termicznego Przekształcania Odpadów
|
|
Zgodnie z uchwałą Rady Miasta,
Prezydent Krakowa powierzył budowę
Zakładu Termicznego Przekształcania
Odpadów Krakowskiemu Holdingowi
Komunalnemu. Jaki jest stan realizacji
tego projektu?
Marek Jaglarz, prezes Krakowskiego
Holdingu Komunalnego: 7 października
2009 roku Krakowski Holding
Komunalny złożył w Wydziale Kształtowania
Środowiska Urzędu Miasta wniosek
o wydanie decyzji środowiskowej dla
budowy Zakładu Termicznego Przekształcania
Odpadów przy ul. Giedroycia. Załącznikiem
do wniosku był raport o oddziaływaniu
przedsięwzięcia na środowisko.
Raport stanowi podstawę do wydania
decyzji środowiskowej. Dokument ten
zawiera szczegółowy opis inwestycji spełniającej
wymagania BAT (najlepszych dostępnych
technik) i gwarantującej zachowanie
najwyższych standardów ochrony
[...]
|
|
|
|
Czas na formowanie cywilizacji równowagi
|
|
STANISŁAW ABRAMCZYK 
|
Ś wiat znalazł się w obliczu klęsk
i zagrożeń, które obrazują pogarszającą
się coraz bardziej kondycję naszej
cywilizacji. Odnosi się to do stosunków
między ludźmi i do relacji ludzi z przyrodą.
Splatają się one w obu tych wymiarach na
wzór węzła gordyjskiego. A ze strony gremiów
kierowniczych największych państw
i menadżerów gospodarki, uprawiających
pogoń za maksymalizacją doraźnych korzyści
materialnych i prestiżowych, trudno
zauważyć plany i przedsięwzięcia, które
mogłyby okazać się skuteczne w jego
korzystnym rozwiązaniu.
Ostatnio najbardziej alarmistyczne
informacje mediów światowych i krajowych
dotyczą wydarzeń związanych z pogłębiającym
się w skali globalnej kryzysem
żywnościowym. Oto niektóre tytuły
prasowe: "Koniec ery taniej żywności"
("The Economist"), "Wzro[...]
|
|
|
|
Gospodarka komunalna w Krakowie
|
|
Dobrze prosperująca gospodarka komunalna decyduje o jakości życia mieszkańców miasta. Zaopatrzenie w wodę, energię
do ogrzewania mieszkań, odprowadzanie ścieków i odpadów, a także sprawna komunikacja, to bardzo ważne
zadania, które muszą być realizowane przez powołane do tego przedsiębiorstwa.
O tych zadaniach, o rozwoju gospodarki komunalnej mówią: I zastępca Prezydenta Miasta Krakowa, TADEUSZ
TRZMIEL oraz prezesi gminnych spółek: ZDZISŁAWA GŁÓD z Miejskiego Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej,
RYSZARD LANGER z Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji, HENRYK KULTYS z Miejskiego Przedsiębiorstwa
Oczyszczania, JULIAN PILSZCZEK z Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego oraz MAREK
JAGLARZ z Krakowskiego Holdingu Komunalnego. Dyskusję prowadził EDWARD GARŚCIA, redaktor[...]
|
|
|
|
Gospodarka odpadami
|
|
Kraków zamierza wybudować spalarnię
śmieci. Ma się ona nazywać Zakładem
Termicznego Przekształcania
Odpadów. Nazwa dziwna, bo jeśli w wyniku
spalania odpadów będziemy w nim
produkować energię cieplną i elektryczną,
to mamy do czynienia z normalną elektrociepłownią.
Nikt elektrociepłowni nie
nazywa zakładem termicznego przekształcania
węgla.
Dyrektywy Unii Europejskiej, opinie
organizacji ekologicznych i zdrowy
rozsądek nakazują, aby do takiego zakładu
kierowane były takie odpady (reszta
odpadów), których nie można lepiej
wykorzystać. Zasada jest prosta: unikać
powstawania odpadów, a jeśli już powstają,
to segregować, wykorzystać
w postaci surowców wtórnych, kompostować
i pozostałą część skierować do
Zakładu Termicznego Przekształcania
Odpadów.
MPO ma za sobą już 100 l[...]
|
|
|
|
Komunikacja miejska
|
|
Pan Prezydent Tadeusz Trzmiel przedstawił
w skrócie działania inwestycyjne związane
z rozwojem komunikacji miejskiej.
Jak wasze przedsiębiorstwo, MPK stara się,
aby mieszkańcy Krakowa i turyści, odwiedzający
to miasto, mogli sprawnie, bezpiecznie
i wygodnie korzystać z transportu?
Julian Pilszczek - prezes MPK SA:
Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne
SA w Krakowie każdego dnia przewozi
ponad milion pasażerów. Dbamy o to, aby
krakowianie i turyści mogli podróżować
w komfortowych warunkach. Dlatego od lat
prowadzimy systematyczną wymianę taboru
autobusowego i tramwajowego. Obecnie
prawie wszystkie nasze autobusy mają
niską podłogę. Na 514 pojazdów tylko 28
jeszcze jej nie ma. Również coraz więcej
wozów tramwajowych ma niską podłogę.
Obecnie jest to już co czwarty tramwa[...]
|
|
|
|
Konieczność moratorium i wielostronnych badań
|
|
Oświadczenie Komitetu Ochrony Przyrody PAN
w sprawie uwalniania do środowiska
organizmów modyfikowanych genetycznie (GMO).Wobec wciąż bardzo żywych kontrowersji oraz coraz mocniejszych głosów środowisk
naukowych wskazujących na zagrożenia związane z uwalnianiem
do środowiska organizmów modyfikowanych genetycznie (GMO), Komitet Ochrony
Przyrody PAN w dniu 4 grudnia br. wysłuchał głosu specjalistów, którzy zwrócili
uwagę na aktualne i potencjalne zagrożenia dla bioróżnorodności ze strony GMO. Kwestię
zagrożeń rozpatrywano w szerszym kontekście problematyki ochrony przyrody, ochrony
zdrowia, konsekwencji społecznych i ekonomicznych oraz sytuacji formalno-prawnej.
Po przeanalizowaniu zgromadzonych faktów i odbytej dyskusji, Komitet pragnie
przywołać i z całym przekonaniem nie tylko p[...]
|
|
|
|
Kopenhaga – brak wizji
|
|
|
JERZY BORKIEWICZ
|
Rozwój i przetrwanie naszej cywilizacji
zależeć będą od tego, czy kreowane
przez polityków cele okażą się zbieżne
z ideą - doktryną zrównoważonego rozwoju
oraz jaką nada im się hierarchię realizacji.
W historii współczesnej cywilizacji
nie wymyślono donioślejszej i bardziej
znamiennej w skutkach idei zapewniającej
rozwój. Rezultatem tej świadomości
był "Globalny program działań Agendy
21", podpisany podczas Szczytu Ziemi
w Rio de Janeiro w czerwcu 1992 r. Dokument
ten stanowi podstawę powszechnie
znanej w świecie idei, określającej główne
kierunki działań, zmierzające do zapewnienia
zrównoważonego rozwoju naszej planety.
Powszechne staje się przekonanie, że
najkrótszą i najtańszą perspektywicznie
drogą do poprawy klimatu na Ziemi jest
docelowe wykorzystanie czystej energ[...]
|
|
|
|
KRONIKA EKOLOGICZNA
|
|
ANDRZEJ KRASZEWSKI NOWYM
MINISTREM ŚRODOWISKA.
1 lutego na stanowisko ministra środowiska
powołany został dr hab. inż. Andrzej
Kraszewski, profesor Politechniki Warszawskiej
na Wydziale Inżynierii Środowiska,
specjalista w zakresie oddziaływania
przedsięwzięć infrastrukturalnych na środowisko.
Kraszewski prowadził badania
dotyczące metodologii ocen oddziaływania
na środowisko i roli konfliktów w podejmowaniu
decyzji. Zajmował się analizą
ryzyka, budową modeli prognostycznych,
informatyką środowiska i systemami informacji
o środowisku. Pełnił m.in. funkcje
doradcy Ministra Środowiska, eksperta Sejmowej
Komisji OŚZNiL, wiceprzewodniczącego
Konwencji EKG ONZ ocen oddziaływania
na środowisko w kontekście
transgranicznym. Był mediatorem w konfliktach
dotyczących składowisk o[...]
|
|
|
|
Metanol
|
|
|
WIESŁAW CIECHANOWICZ
|
Silnik wewnętrznego spalania stał
się podstawą budowy systemu motoryzacyjnego
w skali międzynarodowej,
obejmującego nie tylko producentów samochodów,
ale i wiele sektorów gospodarki:
budowę dróg, autostrad i ich otoczenia.
Spowodował powstanie wielu miejsc pracy,
stał się siłą napędową ciągłego rozwoju
cywilizacji. W krwiobiegu tego systemu
krąży obecnie ropa. Od tego, w jaki sposób
będzie krążyć, w sposób stabilny lub
przewidywalny, będzie zależał rozwój cywilizacji.
Obecnie wyzwaniem cywilizacji, obok
zachowania klimatu ziemskiego dla przyszłych
pokoleń, jest zapobieganie powstawaniu
ewentualnego kryzysu, wynikającego
z niestabilnych dostaw oraz nieprzewidywalnych
cen ropy ze złóż arabskich. Aby
rozwój cywilizacji odbywał się w sposób
przewidywalny musi się uniezależni[...]
|
|
|
|
Natura w walce z rakiem
|
|
|
KRYSTYNA BONENBERG
|
Zdrowotna kondycja mieszkańców
globu pogarsza się stopniowo, o czym
donoszą kolejne raporty Światowej Organizacji
Zdrowia. Znaczny stopień stanowią
choroby nowotworowe; o czym ostatnio
było głośno za sprawą Jerzego Owsiaka.
*
Gdy w roku 1971 prezydent USA Richard
Nixon podpisał Narodowy Akt Przeciwrakowy
i przeznaczył ogromne sumy
na jego realizację, przewidywania były
bardzo optymistyczne. Uruchomiono wielki
potencjał naukowy, nie tylko w Stanach
Zjednoczonych, ale także w innych krajach,
oczekując, że walka z nowotworami zakończy
się szybko sukcesem. Tak się jednak
nie stało i po 25 latach intensywnych
i wielokierunkowych poszukiwań oficjalne
ośrodki zajmujące się onkologią przyznały,
że śmiertelność z powodu chorób nowotworowych
zwiększyła się w USA o 67,6%,
w Polsc[...]
|
|
|
|
Ochrona klimatu w polityce USA i Unii Europejskiej
|
|
|
KAZIMIERZ GÓRKA
|
Ocieplenie na Ziemi jest faktem,
gdyż prowadzone od 1907 roku
pomiary temperatury wykazują jej wzrost
o 0,7-0,8oC. Większej aktywności Słońca
przypisuje się wzrost tej temperatury tylko
o 0,2oC. Głównym sprawcą jest zatem
człowiek. Szacuje się, że do końca XXI
wieku temperatura może wzrosnąć nawet
o 5-7oC, co nie zdarzyło się w skali globu
i w takim tempie przez miliony lat. Już
wzrost wyższy niż 2oC oznacza katastrofalne
skutki w wymiarze światowym. Obserwacje
satelitarne Arktyki od 1979 roku
wykazują zmniejszenie się powierzchni całorocznego
lodu o ponad 30%, a szacunki
przewidują, że latem lód może zniknąć już
około 2015 roku. Oznacza to podniesienie
poziomu wód oceanu i inne niekorzystne
skutki, ale także łatwiejszy dostęp do arktycznych
złóż ropy naftowej i gazu zie[...]
|
|
|
|
Ogrzewanie miasta
|
|
Mamy za sobą dwa tygodnie siarczystych
mrozów. Luty przywitał nas również
surową zimą. Jak w tej sytuacji zdaje egzamin
MPEC?
Zdzisława Głód: W ostatnich latach
zrealizowaliśmy wiele przedsięwzięć, które
znacząco poprawiły efektywność funkcjonowania
Spółki. Spośród 764 km sieci
ciepłowniczych, aż 357 km wykonanych
jest już w technologii rur preizolowanych.
Duży nacisk położono również na modernizację
i wymianę wyeksploatowanych
i nieefektywnych węzłów bezpośrednich
na nowoczesne węzły wymiennikowe, wyposażone
kompleksowo w automatykę pogodową.
Uszczelniano także sieci cieplne
przez wymianę kompensatorów mieszkowych
w miejsce dławicowych, zastosowano
szczelną armaturę kulową, klapy w miejsce
tradycyjnych zaworów dławikowych.
Pozwala to skutecznie zarządzać infrastrukturą[...]
|
|
|
|
Palenie opon podczas manifestacji
|
|
|
WOJCIECH RADECKI
|
PYTANIE: Jak należy od strony prawnej
ocenić podpalenie opony podczas legalnej
manifestacji zorganizowanej przez
związek zawodowy?
Prokurator w stanie spoczynku
Prokuratury Okręgowej we Wrocławiu
ODPOWIEDŹ: Jest to niewątpliwie działanie
bezprawne i zabronione pod groźbą kary,
można jedynie zastanawiać się, czy jest to
tylko wykroczenie, czy też przestępstwo.
Wolność organizowania pokojowych
zgromadzeń i uczestniczenia w nich jest
jedną z podstawowych wolności politycznych
gwarantowanych przez art. 57 Konstytucji
RP. Jednocześnie ten sam artykuł
wskazuje, że ograniczenie tej wolności może
określać ustawa. Tą ustawą jest uchwalona
wcześniej, ale nadal z kilkoma zmianami
obowiązująca ustawa z 5 lipca 1990 r.
Prawo o zgromadzeniach (DzU nr 51, poz.
297 ze zm.). Definiuje o[...]
|
|
|
|
Polska Nokia?
|
|
|
TOMASZ ŻYLICZ
|
Po wieloletnim sceptycznym nastawieniu
do kompetencji państwa jako
inspiratora innowacji gospodarczych, opinia
publiczna zdaje się obecnie oczekiwać
od rządu RP podjęcia energicznych kroków
w kierunku promowania pomysłów,
które by pozwoliły polskim firmom na
osiągnięcie spektakularnego sukcesu na
światowych rynkach. Innymi słowy, widzi
się tęsknotę za "polską Nokią". Istnieje bowiem
przekonanie, że zawrotny sukces Nokii
- który wyciągnął fińską gospodarkę
z zapaści po rozpadzie Związku Radzieckiego
- jest zasługą rządu Finlandii. Wprawdzie
liderzy Nokii nie przypisują sukcesu
rządowi (uważają, że rząd po prostu nie szkodził),
zaś analitycy wieszczą firmie rychłą
przegraną z bardziej sprawnymi konkurentami,
ale nie da się zaprzeczyć, że przynajmniej
przez kilkanaście lat [...]
|
|
|
|
RECENZJE
|
|
|
KINGA BONENBERG
|
Dobry klimat dla rolnictwa?
Książeczka powstała w ramach projektu Eko-Herkules -
aktywnej edukacji na rzecz zrównoważonego rozwoju, realizowanego
od 2007 roku przez Instytut na rzecz Ekorozwoju. Projekt
ten poświęcony jest m.in. wpływowi zmian klimatu na różne dziedziny
gospodarki. Finansowany jest przez Narodowy Fundusz
Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, Fundację OAK i Fundację
Heinricha Bölla. Dodatkowo finansowego wsparcia udzielił
Okręg Mazowiecki Polskiego Klubu Ekologicznego.
Opracowanie "Dobry klimat dla rolnictwa?" zajmuje się
wyzwaniami, jakie stają się udziałem rolnictwa w obliczu zmian
klimatycznych. Zebrane dane należy traktować jako materiały
informacyjne oraz edukacyjne, przygotowane specjalnie dla takich
odbiorców, jak organizacje rolnicze, ekologiczne orga[...]
|
|
|
|
Ryby w skażonym środowisku
|
|
|
BEATA OTYLIA SOBIECKA SZYMON SOBIECKI
|
Akwakultura zalicza się do najszybciej
rozwijających dziedzin gospodarki
światowej. Polskie rybactwo śródlądowe
musi stosować się do regulacji
wprowadzonych przez Wspólną Politykę
Rybacką UE, która za jedne z najważniejszych
zadań uznaje kontrolowany rozwój
i zarządzanie całym sektorem akwakultury.
Podmiotem akwakultury w Polsce są
głównie ryby. Akwakultura słodkowodna
zajmuje się hodowlą karpi i pstrągów oraz
w mniejszym stopniu jesiotrów i sumowatych.
Głównymi podmiotami akwakultury
słonowodnej są ryby Morza Bałtyckiego
śledź, dorsz i szprot, ale ważne są również
płastugi (stornia, gładzica, skarp) oraz ryby
wędrowne (łosoś, troć, węgorz, pstrąg tęczowy).
Obecnie połów wszystkich wymienionych
gatunków ryb morskich w stosunku
do lat ubiegłych ma tendencję spadkową.
Spa[...]
|
|
|
|
Usuwanie CO2 przez zatłaczanie pod ziemię
|
|
|
EDWARD GARŚCIA
|
Kiedyś mówiłem studentom, że należy się bać tlenku
węgla, popularnie zwanego czadem, bo łączy się
z hemoglobiną krwi i jest trujący. Powstaje w wyniku niepełnego
spalania z braku odpowiedniej ilości powietrza.
Dwutlenek nie jest groźny, jest naturalnym produktem spalania
węgla i na ograniczanie jego emisji nie mamy żadnego
wpływu, zwłaszcza że wszyscy domagają się coraz
więcej energii.
CO
2
jest cięższy od powietrza i mogą się zdarzyć nieszczęśliwe
wypadki. Przytaczałem historię uduszenia się
psa, który znalazł się w jaskini wypełnionej w dolnej części
dwutlenkiem węgla. Jego panu nic się nie stało. Podobne
zjawisko erupcji CO
2
pociągające za sobą 1700
ofiar śmiertelnych opisywaliśmy w 2000 r. ("Śmiercionośne
jeziora w Kamerunie" - AURA 3/2000).
Ale od kilkunastu lat zm[...]
|
|
|
|
WIADOMOŚCI Z INTERNETU
|
|
|
ADAM WIECZOREK
|
Nie tylko w Polsce trwa dyskusja na
temat zatłaczania dwutlenku węgla pod
ziemię. W Stanach Zjednoczonych przygotowano
wstępną listę lokalizacji takich
składowisk dla wschodniego wybrzeża.
Miejsca wyznaczono w pobliżu stanów
New Jersey i Massachusetts oraz wyspy
Long Island w stanie Nowy Jork. Wybrano
je ze względu na pokłady bazaltu, które
wydają się lepsze do zatrzymania dwutlenku
węgla niż np. złoża piaskowca.
Obecnie planowane są wstępne odwierty,
które mają wykazać zasadność wyboru
wspomnianych miejsc do składowania
CO
2
. Jednym z największych zagrożeń jest
możliwość wycieku zatłoczonego gazu na
powierzchnię. Jednak naukowcy podkreślają,
że ze względu na zlokalizowanie
wybranych warstw skalnych pod dnem
oceanu na znacznej głębokości, zagrożenie
jest znikome. Do [...]
|
|
|
|
Wpływ turystyki na środowisko naturalne gór Korony Ziemi
|
|
|
MICHAŁ APOLLO MAREK ŻOŁĄDEK
|
Korona Ziemi to trofeum uznawane
przez "ludzi gór" za jedno z najważniejszych
osiągnięć na świecie, które
polega na zdobyciu najwyższych szczytów
poszczególnych kontynentów na Ziemi.
Chociaż kontynentów jest siedem, by dołączyć
do elitarnego grona zdobywców
Korony Ziemi, potrzeba zgromadzić ich
w swoim dorobku aż dziewięć. Problematyczne
jest jednoznaczne wskazanie najwyższego
punktu dwóch kontynentów,
a mianowicie Europy oraz Australii. Jeśli
chodzi o nasz rodzimy kontynent, wyboru
należy dokonać między najwyższym
szczytem Alp, Mont Blanc, a kaukaskim
Elbrusem, który przez większość alpinistów,
przyjmujących inne granice Europy
niż Międzynarodowa Unia Geograficzna,
uznawany jest za najwyższy wierzchołek
Starego Kontynentu. Podobnie sprawa wygląda
w przypadku wskazania [...]
|
|
|
|
Zaopatrzenie w wodę i oczyszczanie ścieków
|
|
Wodociągi mają długą historię. We
dług "Encyklopedii Krakowa" Jana
Adamczewskiego, już książę Leszek Czarny
w XIII wieku nadał przywilej dominikanom
na budowę pierwszych sztucznych
kanałów rozprowadzających
wodę. System zaopatrywania w wodę
rozbudowywano przez setki lat. Ale dopiero
za prezydentury Józefa Dietla, po
30-letnich staraniach wybudowano
pierwszy nowoczesny wodociąg w Krakowie.
Uruchomiono go 14 lutego 1901,
czyli 109 lat temu. Od tego czasu rozbudowa
miasta, wzrost liczby mieszkańców
oraz konieczność podniesienia stanu
sanitarnego wymusiły dalszy rozwój
wodociągów. Warto by było tę historię
opisać.
Ryszard Langer, prezes MPWiK
SA: Postaramy się to zrobić w odrębnym
artykule. Wszak tu, w stołecznym mieście
Krakowie, rodziły się nowe rozwiązania -
od otwarty[...]
|
|
|
|
Twój Profil
Twój koszyk
