PRZEMYSŁ LEKKI ›
PRZEGLĄD WŁÓKIENNICZY - WŁÓKNO, ODZIEŻ, SKÓRA ›
2010-5 |
| |
|
Publikacja: Środki chemiczne dla przemysłu skórzanego
Lipoderm® Licker E-XF - anionowy, naturalno-syntetyczny
środek natłuszczający do skór futerkowych
Skład: kombinacja siarczynowanych olejów pochodzenia naturalnego
i syntetycznego.
Charakterystyka:
- koncentracja: ok. 52%,
- wartość pH: ok. 6,5,
- ładunek: anionowy,
- wygląd: czerwonawy, lejący olej.
Właściwości:
- po rozcieńczeniu wodą tworzy klarowną emulsję, stabilną wobec
kąpieli piklującej i garbującej, trwałą wobec środków do garbowania
syntetycznego i mineralnego,
- penetruje i rozkłada się w skórze bardzo równomiernie, zwiększając
miękkość i elastyczność skór,
- nadaje skórom wysoką odpornoś[...]
|
Prenumerata
|
|
10. Festiwal Nauki, Techniki i Sztuki Laureatami włókiennicy
|
|
Jubileuszowy, bo dziesiąty już Festiwal Nauki, Techniki
i Sztuki odbywał się w Łodzi w dniach od 19 do 26
kwietnia br. Tegoroczne hasło festiwalu "Bądź najlepszy",
było szczególnie adresowane do młodego pokolenia,
zachęcające do zdobywania i pogłębiania wiedzy,
integrowania środ[...]
|
|
|
|
Badania barierowości dla promieniowania podczerwonego nowej generacji tkanin – wyniki badań przędz i tkanin. Cz. I
|
|
Mirosław Polipowski 
|
W nawiązaniu do artykułu zamieszczonego w "Przeglądzie
- Włókno Odzież Skóra" nr 3 i 4/2010 w dalszej części prac badawczych
przedstawiono wyniki badań przędz i tkanin. Dla przykładowej
tkaniny z udziałem przędzy kompozytowej SpaceMaster
17,5 tex/96f FD Polyester z firmy KURARAY CO., LDT (I) przedstawiono
karty technologiczne oraz zastosowane sploty tej tkaniny.
1. Wyniki badań metrologicznych przędz
Przędze badano w IW, wg założonej metodyki. Wyniki badań
laboratoryjnych przędz kompozytowych i standardowych oraz
metody badań przedstawiono odpowiednio w tabeli 1, 2, 3, 4 i 5.
Japońskie przędze kompozytowe wykonane z filamentów
włókien ciągłych osiągają zróżnicowane wartości parametrów
fizyko-mechanicznych, szczególnie w zakresie wytrzymałości
właściwej i wydłużenia przy zerwaniu. Najniższe wartości wytrzymałości
właściwej i wydłużenia przy zerwaniu osiągnęła przędza
KODENSHI 30 tex/1 ECC Cotton 80/Rayon 20, co może mieć
wpływ na właściwości tkaniny. Temperatura topnienia przędz
Badania barierowości dla promieniowania
podczerwonego nowej generacji tkanin
- wyniki badań przędz i tkanin. Cz. I
Mirosław Polipowski
Tabela 1. Wyniki badań laboratoryjnych przędzy
SpaceMaster UV 17,5 tex/96fFD Polyester (I)
Wskaźnik Wartość Metoda badania
Średnia masa liniowa, tex 17,8
Współczynnik zmienności masy PN-EN ISO 2062:[...]
|
|
|
|
Badanie włókien chruścikowych larw piątego stadium larwalnego Hydropsyche angustipennis (Hydropsychidae). Cz. I
|
|
|
Marina Michalak Mariusz Tszydel Marika Herbrych Emilia Kaźmierczak Agnieszka Rogozińska Zbigniew Życiński
|
Chruściki to rząd owadów (Insecta) blisko spokrewnionych
z motylami (Lepidoptera - łuskoskrzydłe) często łączonych
we wspólną grupę "odziano-skrzydłych" (Aphiesmenoptera).
Łacińską nazwę Trichoptera - włoskoskrzydłe - zawdzięczają
włoskom obecnym na skrzydłach postaci dorosłych (imagines). Są
organizmami merolimnicznymi (ze zmianą środowiska w czasie
cyklu życiowego), gdzie larwy dorastają w środowisku wodnym,
a imago jest formą lądową (rys. 1. i 2.).
Rys. 1. Imago (K. Frąckiel)
http://pte.au.poznan.pl/trichopteron/grfika/Semblis.jpg
Rys. 2. Larwa http://pl.wikipedia.org/wiki/Plik:Sericostoma.personatum.jpg
Wielkość ciała imagines u poszczególnych gatunków waha się
w granicach od 0,2 do 4,5 cm. Zazwyczaj są ubarwione w odcieniach
szarości, brązu, czerni (rys. 1. i 2.). Tylko nieliczne gatunki
subtropikalne są kolorowo i jaskrawo ubarwione. Skrzydła, składane
wzdłuż ciała, pokryte są włoskami oraz czasem łuseczkami.
Czułki są długie i skierowane do przodu. Na gło[...]
|
|
|
|
Barwienie włókien poliestrowych bez problemu z oligomerami
|
|
|
Gunter Gebhardt Falko Richter Andreas Schönfeld Klaus Wolf
|
Oligomery powstają w wyniku wielokrotnego oddziaływania
temperatury podczas wytwarzania poliestru w procesie granulacji,
a później przędzenia włókien. To przeważnie one powodują problemy
w trakcie barwienia substratu poliestrowego (rys. 1.). Do
tego dochodzi również sytuacja w trakcie recyklingu materiałów
poliestrowych.
Rys. 1. Widok oligomerów przytwierdzonych do powierzchni włókna
poliestrowego - zdjęcie z mikroskopu elektronowego
Jakie problemy powodują oligomery?
Oligomery są w kąpieli barwiącej w temperaturze 125-130°C
dokładnie rozdzielone, ale podczas schładzania kąpieli mogą
tworzyć zwarte aglomeraty. Wówczas odkładają się nie tylko na
barwionym materiale, ale także na ścianach urządzenia barwiącego.
Przy bardzo silnym, swobodnym osadzaniu oligomerów,
może to doprowadzić do odfiltrowania barwnika. Oligomery
powodują widoczne osadzenia powstałe przeważnie w wewnętrznych
warstwach nawojów przędzy, albo w nawojach materiałów
poddanych barwieniu (rys. 2.). Poza tym oligomery zmniejszają
gładkość powierzchni włókien, utrudniając przez to dalszy przerób,
prowadzą do zwiększeni[...]
|
|
|
|
Biocydy ekologiczne w ochronie włókien naturalnych. Cz. I
|
|
|
Judyta Walentowska Joanna Foksowicz -Flaczyk
|
Szerokie możliwości zastosowania materiałów na bazie surowców
naturalnych, w szczególności w budownictwie i transporcie
(włókniny, kompozyty polimerowe z udziałem włókien naturalnych)
oraz w przemyśle tekstylnym (odzież ochronna, materiały
opatrunkowe, tekstylia dla przemysłu obuwniczego), prowadzą
do poszukiwania rozwiązań charakteryzujących się odpowiednim
zabezpieczeniem przed szkodliwym działaniem niektórych
czynników zewnętrznych, takich jak podwyższona temperatura
i wilgotność. Jednym z istotnych problemów, któremu sprzyjają
wyżej wymienione czynniki jest biodeterioracja, która determinuje
zastosowanie naturalnych surowców włókienniczych. Z punktu
widzenia właściwości użytkowych, najbardziej niekorzystnym
objawem mikrobiologicznego rozkładu naturalnych surowców
i materiałów włókienniczych jest obniżenie ich parametrów jakościowych,
a w szczególności właściwości wytrzymałościowych
i organoleptycznych (zmiana koloru, zapachu, uszkodzenia
struktury powierzchni).
Występowanie zagrzybienia na materiałach izolacyjnych
i wykończeniowych stanowi poważne zagrożenie dla środowiska
i zdrowia ludzi, a brak bariery antybakteryjnej w przypadku
materiałów włókienniczych przeznaczonych do bezpośredniego
kontaktu ze skórą człowieka może stanowić podłoże dla rozwoju
chorób. Obecny rynek, a zwłaszcza wymagania dzisiejszego
klienta preferującego higieniczny styl ży[...]
|
|
|
|
JET CLEAN - nowa technologia czyszczenia odzieży w agregatach IPURA
|
|
Przez ostanie lata podstawowym środkiem używanym do
czyszczenia odzieży na sucho był czterochloroetylen, który wyparł
wcześniej stosowany, ale znacznie bardziej niebezpieczny, trójchloroetylen
(tri) . Teraz nadszedł czas wycofania z użycia szkodliwego
dla ludzi oraz środowiska czterochloroetylenu (per) i zastąpienia
go bezpiecznym dla pracowników pralni oraz klientów i ich odzieży
rozpuszczalnikiem zawierającym węglowodory izoparafinowe
(węglowodory alifatyczne,[...]
|
|
|
|
Kompleksowe ujęcie modyfikacji aparatu rozciągowego przędzarki obrączkowej do postaci kompaktowej
|
|
|
Ryszard Jańczyk Andrzej Kluka Zbigniew Kossowski Krystyna Przybył
|
Analiza rozwijanych kierunków badań, doświadczeń eksperckich
oraz podejmowanych kroków na jednolitym rynku europejskim
pozwala stwierdzić, iż nowe kierunki działań w zakresie
wytwarzania przędz będą głównie dotyczyły rozwoju technologii
przędz kompaktowych, wytwarzanych na przędzarkach obrączkowych
[4, 8]. Stwierdzenie to stało się kolejnym bodźcem do poprawy
sprawności technologicznej tych maszyn, charakteryzowanej
polepszonymi właściwościami i wysoką jakością wytwarzanych
przędz.
W ostatnich latach konstruktorzy przędzarek działania swoje
nakierowali głównie na zmiany cech konstrukcyjnych klasycznego
aparatu rozciągowego. W rezultacie prowadzonych prac badawczo-
rozwojowych powstało kilka odmian aparatów rozciągowych
kompaktowych. Różnią się one tym od klasycznego, iż posiadają
dodatkowy podzespół komprymujący - pneumatyczny lub mechaniczny,
umieszczony w miejscu klasycznej pary wałków wydających
aparatu rozciągowego [1, 4, 7, 8]. W efekcie aparat kompaktowy,
precyzyjniej w porównaniu z klasycznym, formuje tasiemkę włókien,
zawęża ją, jak i zakleszcza włókna w strefie jego wydawania,
przez co jest bardziej sprawny technologicznie.
Oczywiście nie tylko wiodący producenci przędzarek obrączkowych
podjęli się zaprojektowania aparatu kompaktowego.
Wyzwanie to podjęli również autorzy niniejszego opracowania,
wychodząc na przeciw postulatom zakładów eksploatujących
krajowe przędzarki obrączkowe typu PJ. W efekcie, w ramach
projektu badawczego nr 3 T08E 051 26 finansowanego ze środków
Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, pows[...]
|
|
|
|
Kompozyty włókninowe do filtracji dokładnej. Cz. I
|
|
|
Iwona Mączka Jolanta Kałużka Elżbieta Jankowska Zenon Polus
|
W szeroko stosowanych systemach wentylacji, w których nie
jest wymagany bardzo wysoki stopień czystości powietrza, z reguły
są instalowane filtry wstępne z grupy G (klasy G1-G4) i/lub filtry
dokładne z grupy F (klasy F5-F9), dlatego w wielu ośrodkach
naukowo-badawczych są prowadzone prace zmierzające do
opracowywania nowych struktur filtracyjnych, które mogą znaleźć
zastosowanie do budowy takich filtrów.
Dobór właściwych środków ochrony zbiorowej przed pyłami
jest istotnym zagadnieniem w systemach zarządzania jakością,
środowiskiem oraz bezpieczeństwem i higieną pracy[1-3] (rys. 1.).
Rys.1. Rola środków ochrony zbiorowej przed pyłami w systemach
zarządzania jakością, środowiskiem oraz bezpieczeństwem i higieną
pracy
Środki ochrony zbiorowej przed pyłami obejmują systemy
wentylacji mechanicznej ogólnej oraz instalacje i urządzenia
wentylacji mechanicznej miejscowej wyposażone w odpowiednie
układy filtracyjne.
W zależności od wymaganego stopnia czystości powietrza doprowadzanego
lub odprowadzanego z pomieszczeń przez systemy
wentylacji są stosowane różne układy filtracyjne projektowane na
podstawie danych o parametrach użytkowych filtrów powietrza
określonych podczas badań znormalizowanymi metodami stosowanymi
do ich klasyfikacji.
Wymagania dotyczące metod badania i zasad klasyfikacji filtrów
powietrza stosowanych do systemów wentylacji są określone
w normach europejskich, które zostały wdrożone jako normy
polskie. W normie PN-EN 779:2005 [4] są opisane metody oraz
stanowiska badawcze do pomiaru parametrów filtrów wstępnych
z grupy G (klasy G1-G4) oraz filtrów dokładnych z grupy F (klasy
F5-F9), natomiast w normach serii PN-EN 1822 [5-9] procedury
i stanowiska badawcze do badania filtrów wysokoskutecznych
(HEPA i ULPA).
Filtry wstępne (klasy G1-G4) zwykle są stosowane w systemach
wentylacji pomieszc[...]
|
|
|
|
Maraton mody
|
|
|
Anna Zakrzewska
|
Apetyt rośnie w miarę jedzenia - to truizm, ale w tym wypadku
jakże trafny: po świetnym, zeszłorocznym debiucie łódzkiego Fashion
Weeku, poprzeczka została zawieszona wysoko, a oczekiwania
wobec drugiej edycji były bardzo duże. Czy zostały spełnione?
W dużej mierze tak. Podobnie, jak w roku ubiegłym, było
mnóstwo pokazów mody, pojawili się znani projektanci, polscy
i zagraniczni, były wystawy fotografii, showroomy i wiele innych
atrakcji.
Z pewnością pod jednym względem Fashion Week dorównuje
światowej czołówce: pod wzglę[...]
|
|
|
|
Moda staje się modna
|
|
|
Kazimierz Kubiak
|
Jeżeli ludzie zaczynają się interesować modą, to sygnał, że coraz
lepiej się im powodzi. Jest to niewątpliwie powód do zadowolenia
zarówno dla kreatorów mody, producentów modnych wyrobów, jak
i zarządzających gospodarką. Wiosna jest okresem, w którym obserwuje
się "wysyp" licznych pokazów mody damskiej, męskiej, ślubnej,
dziecięcej. W zasadzie ilość "mód" jest nieograniczona i zależy od
pomysłowości, a czasami zasobności jej twórców i odbiorców.
Mody przemijają, ale chęć wyróżnienia się jest ponadczasowa.
Modny przyodziewek, efektowny dodatek, czy gadżet wzbudzał
(i wzbudza) zazdrość i dodaje splendoru[...]
|
|
|
|
Nowe materiały włókiennicze o właściwościach barierowych przed promieniowaniem nadfioletowym i drobnoustrojami. Cz. II
|
|
|
JADWIGA SÓJKA-LEDAKOWICZ JOANNA OLCZYK ANETTA WALAWSKA IRENA KAMIŃSKA BEATA GUTAROWSKA ZOFIA ŻAKOWSKA ELŻBIETA KOZANECKA
|
Metoda napawania dyspersją wodną zawierającą zmikronizowane
preparaty ditlenku tytanu stanowi skuteczny i stosunkowo
prosty sposób inkorporacji TiO2 w strukturę wyrobu tekstylnego.
Należy podkreślić, że taka modyfikacja włókniny poliestrowej
nie wpływa na pogorszenie jej właściwości wytrzymałościowych.
Badane próbki włókniny poliestrowej po modyfikacji nie wykazały
zmian w zakresie siły zrywającej zarówno w kierunku wzdłużnym
jak i poprzecznym.
Obserwacje elektronomikroskopowe (SEM) pozwoliły stwierdzić,
że włóknina poliestrowa w stanie wyjściowym charakteryzuje
się jednorodną średnicą włókna, w zakresie 12-15 μm. Obserwacje
wykonane przy różnych powiększeniach wykazały, że powierzchnia
pojedynczego włókna jest gładka, bez widocznych niejednorodności
(rys. 1a.). W wyniku napawania wodnymi dyspersjami ditlenku
tytanu (biel tytanowa) oraz ditlenku tytanu modyfikowanego aminosilanami
włóknina poliestrowa pokryta jest TiO2 zarówno na
powierzchni, jak i w głębi materiału. Gładka powierzchnia poszczególnych
włókien poliestrowych pokryta jest drobno zdyspergowanym
ditlenkiem tytanu (rys. 1b.). Jego cząstki mają rozmiary około
100 nm, przy czym obserwuje się także zaglomerowane większe
struktury. Dokonane obserwacje wykazały, że w przypadku zastosowania
TiO2 modyfikowanego aminosilanami włókna[...]
|
|
|
|
Oczyszczanie i eliminacja błędów przędzy w trakcie procesu przewijania za pomocą nowoczesnych technik łączenia. Cz. II
|
|
|
Robert Drobina Stanisław Lewandowski
|
Do czołowych producentów urządzeń najczęściej zaplatających
końce przędzy można zaliczyć takie firmy, jak: Süssen, Mesdan,
Savio, Enka AG, Murata, Schlafhorst. W przemyśle światowym
największe zastosowanie znalazła technika zaplatania pneumatycznego
z uwagi na niskie koszty eksploatacji oraz małe gabaryty
samego urządzenia i jego dużą sprawność. W Polsce najczęściej
stosowane są urządzenia produkowane przez firmę Mesdan.
W pracy przedstawiono typy urządzeń do bezwęzłowego
łączenia końców przędzy na przykładzie urządzeń zaplatających
produkowanych przez firmę Mesdan. Rodzaje urządzeń zaplatających
przedstawiono na rysunku 5.
Rys. 5. Typy urządzeń zaplatających produkowane przez firmę Mesdan
W praktyce przemysłowej często wybór techniki łączenia
dokonywany jest "na ślepo" zdarza się, że wyboru urządzenia
zaplatającego dokonujemy pod dyktando firmy kooperującej,
lub dystrybutora. Różnorodność urządzeń zaplatających i technik
sprawia, że dokonanie optymalnego wyboru jest bardzo trudne.
Znalezienie "uniwersalnego urządzenia" umożliwiającego łączenie
wszystkich asortymentów przędz jest niemożliwe, stąd gruntowna
znajomość technik pozwala na wybranie tego najbardziej optymalnego
urządzenia wykonującego połączenia.
2.1. Zaplatanie "pneumo-termiczne" - thermosplicer końców
przędzy
Firma Schlafhorst na przewijarce Autoconer 338 (2005)
wprowadziła możliwość termicznego zaplatania końców przędzy
wykonanej z włókien o dużej sztywności zginania.
W komorach zaplatających tej przewijarki zainstalowano dodatkowy
specjalny pryzmat przez, który wprowadzane jest gorące
powietrze[...]
|
|
|
|
Od domku tkacza do...
|
|
Szukając informacji o przemysłowej Łodzi, a w szczególności
o fabrykantach mniej znanych niż Scheibler, Geyer czy
Poznański, nierzadko stajemy w obliczu tajemnicy. Kim
byli ci przemysłowcy? O czym powinniśmy pamiętać, co wiedzieć
w kontekście ich życia? Elementy tej wiedzy kompletowane są
często z bardzo ubogich strzępków informacji pojawiających się
w opracowaniach historycznych, archiwizowanych rocznikach gazet
i starych dokumentach czy wspomnieniach. Fabrykanci, którzy
odnieśli spektakularny sukces rzadko bywa[...]
|
|
|
|
Tak się rodził kapitalizm
|
|
|
Kazimierz Kubiak
|
Wybory parlamentarne, które odbyły się w Polsce 4 czerwca
1989 roku, zasygnalizowały całemu światu, że dotychczasowy
system ideologiczny, gospodarczy, polityczny i społeczny stał się
przeszłością. Ponad czterysta milionów ludzi zamieszkujących
Europę Środkową i Wschodnią oraz Azję Środkową i Rosję
opowiedziało się za gospodarką rynkową i budową demokracji.
Zniknęła "żelazna kurtyna" umożliwiając wielu narodom "powrót
do Europy".
Zmiany zachodzące w krajach bloku wschodniego fascynują
nie tylko społeczeństwa tych państw, ale wzbudzają także zainteresowanie
socjologów, politologów i ekonomistów całego świata.
Nas Polak[...]
|
|
|
|
Trudno zapalna membrana polimerowa
|
|
|
Grażyna Malinowska Stefan Brzeziński Agnieszka Kaleta Małgorzata Szejna
|
Ochrona zdrowia i życia człowieka zmuszają do szukania
wyrobów o coraz lepszych cechach ochronnych, w tym trudno
palności. Niektóre grupy zawodowe, jak strażacy, narażeni są na
bezpośrednie działanie płomienia i promieniowania cieplnego,
stąd konieczność produkcji ubiorów z materiałów zapewniających
jak najlepsze bezpieczeństwo.
Wymagania ochronne i użytkowe dla odzieży jednostek ratowniczych
straży pożarnej, uwzględniać muszą wszystkie istniejące
w warunkach pracy zagrożenia, jak również wpływ wielu innych
czynników oddziałujących na sprawność działania i samopoczucie
człowieka.
Spełnienie wymagań ochronnych, barierowych, komfortu
fizjologicznego, komfortu noszenia i użytkowych uzyskuje się
stosując odpowiednio komponowane układy materiałowe, przy
czym materiały składowe układu powinny spełniać zespół różnych
funkcji [1].
W odzieży ochronnej przeznaczonej do stosowania w ekstremalnych
warunkach pożarowych, jednym z elementów składowych
układu materiałów stanowiących jego warstwę środkową jest
membrana polimerowa.
Membrana polimerowa odporna na zapalenie
Membrana polimerowa ma za zadanie przede wszystkim zabezpieczyć
odzież przed przemoczeniem wodą czy pianą w czasie prowadzenia
akcji ratowniczej. Jednak z uwagi na rodzaj istniejących
zagrożeń musi wykazywać właściwości odporności na zapalenie
i działanie wysokich temperatur. Membrana stanowiąca cienką,
hydrofobową folię polimero[...]
|
|
|
|
Walidacja i porównanie dwóch metod do oceny stabilności cieplnej materiałów skórzanych przeznaczonych na obuwie stosowane w branży metalurgicznej. Cz. II
|
|
|
Emilia Irzmańska Wiesława Kamińska Iwona Frydrych Tadeusz Muszyński
|
Otrzymane wyniki badań laboratoryjnych stanowiły podstawę
do walidacji i obliczenia składowej niepewności pomiarów
wynikającej ze zjawisk przypadkowych, która jest wyznaczana
jako oszacowanie odchylenia standardowego powtarzalności oraz
odchylenia standardowego odtwarzalności.
Odchylenie standardowe powtarzalności Sr obliczano ze
wzoru (5):
Σ

J
j 1
2
r rj s
J
S 1
(5)
gdzie: srj jest odchyleniem standardowym z powtórzeń w ramach
jednej serii; J - liczba serii.
Granicę powtarzalności r obliczano ze wzoru (6):
r = 2,8 · Sr (6)
Odchylenie standardowe odtwarzalności SR obliczano ze
wzoru (7):
Σ

K
k 1
2
R Rk s
K
S 1 (7)
gdzie: sRk jest odchyleniem standardowym dla określonego pomiaru
powtarzanego w J seriach; K - liczba powtórzeń pomiaru.
Granicę odtwarzalności obliczano ze wzoru (8):
R = 2,8 · SR (8)
Do obliczenia niepewności stosowano zależność niepewności
od odchylenia standardowego powtarzalności i odtwarzalności
według wzoru (9):
J
) S
K
S (1 1
u
2
r
2R
(xi )
- -
= (9)
gdzie: K - liczba powtórzeń pomiaru, Sr - odchylenie standardowe
powtarzalności, SR - odchylenie standardowe odtwarzalności;
J - liczba serii.
Niepewność rozszerzoną obliczano ze wzoru (10):
U = k∙ u(x1) (10)
gdzie: k = 2, oznacza współczynnik rozszerzenia, poziomu ufności
ok. 95%.
W tabeli 2. przedstawiono zestawienie niepewności rozszerzonych
pomiaru ubytku powierzchni w różnych temperaturach
badania (badanie odporności skóry na ciepło w suchym środowisku)
oraz pomiaru średniego procentowego zmniejszenia wymiarów
- skurczu powierzchniowego skóry (badanie odporności
skurczu powierzchniowego skóry poprzez zanurzenie w gotującej
się wodzie).
Walidacja i porównanie dwóch metod do oceny stabilności
cieplnej materiałów skórzanych przeznaczonych
na obuwie stosowane w branży metalurgicznej. Cz. II
Emilia Irzmańska , Wiesława Kamińska , Iwona Frydrych , Tadeusz Muszyński
BIBL[...]
|
|
|
|
Twój Profil
Twój koszyk
