INNE GAŁĘZIE PRZEMYSŁU ›
GOSPODARKA WODNA ›
2010-5 |
| |
|
Publikacja: Polskie szlaki żeglowne Szlak Bugu Wzdłuż gminy dorohuskiej
Autor: Wojciech Jastrzębiec Kuczkowski 
Po rozkoszach zwiedzania urokliwych i tajemnych zakątków Dąbrów
Strzeleckich w Strzeleckim Parku Krajobrazowym i po gościnnym przyjęciu
przez leśniczych Nadleśnictwa Strzelce wracamy nad Bug, do kajaków
i namiotów postawionych na brzegu rzeki przy maleńkim przysiółku.
Km 476 Kalemczyce. Tych parę obejść gospodarskich jest oddalonych
od Bugu o kilkadziesiąt kroków, na niewielkim wzniesieniu nad lustrem
rzeki. Przy większym przyborze zagrody są podtapiane, droga do Uchańki
zalana. Kalemczyce stają się wyspą między rzeką i łąkami zalanymi
(w czasie gdy to piszę, w marcu 2010 r.). Woda zalewa również podwórza
kilku domostw wsi Mościska. Po prostu to normalne. Przyrodzie te wezbrania
też nie szkodzą. Lech Prucnal jest tu sołtysem.
Maleńkie Kalemczyce, choć i tak "daleko od szosy", też miały swoje "5 minut
historii". W nocy z 4 na 5 kwietnia 1944 r. przeprawiły się przez Bug kilkusetosobowe
pododdziały radzieckiej dywizji partyzanckiej. Środki przeprawowe
zapewniła kompania saperów 27 Wołyńskiej Dywizji Piechoty AK. Przeprawie
usiłowali zapobiec żołnierze Grenzschutzu i doborowa jednostka SS-Galizien,
składająca się z Ukraińców służących hitlerowcom, którzy doznali zaszczytu
braterstwa broni w elitarnej rodzinie Sturn-Staffel, rekrutującej się oprócz rodowitych
Niemców także z Łotyszy, Holendrów i innych satelitów III Rzeszy.
Radzieckie jednostki partyzanckie poprzedzające zbliżający się front,
tworzone na Ukrainie zadnieprzańskiej i za Zbruczem, rekrutowały się
z Ukraińców i Rosjan. Kierował nimi Sztab Partyzancki z siedzibą najpierw
w Moskwie, następnie w Kijowie. Pracowały na rzecz Frontów Ukraińskich:
I, II, III i IV. Prowadziły wywiad, działania dywersyjne na komunikacjach
wroga, likwidowały kolaborantów pracujących dla okupantów i konfidentów.
Rozbijały więzienia i wspomagały ludność w organizowaniu jej obrony.
Przyjmowały zrzuty zaopatrzenia wojennego. No i wiązały wielkie siły
niemieckie. Sytuacja zmieniła się, kiedy partyzantk[...]
|
Prenumerata
|
|
Abiotyczne typy wód płynących w Polsce
|
|
|
Jan Błachuta Joanna Pici ńska-Fałtynowicz Katarzyna Czoch Krzysztof Kulesza
|
Omówiono zasady wyznaczania typów
abiotycznych rzek w Polsce. Przedstawiono
najważniejsze charakterystyki dla 26
wyodrębnionych w Polsce typów abiotycznych
wód płynących. Wskazano na potrzebę
kontynuacji prac nad określeniem typologii
cieków.
Wyznaczanie typów wód powierzchniowych
jest jednym z kluczowych
zagadnień Ramowej Dyrektywy
Wodnej (RDW 2000). Typy należy wyznaczyć
dla wszystkich zdefiniowanych
w RDW kategorii wód powierzchniowych:
rzek, jezior, wód przejściowych
i przybrzeżnych. Dla typów określa się
specyficzne dla nich warunki referencyjne,
które są wzorcem bardzo dobrego,
bliskiego naturze stanu wód.
Są one podstawą wyznaczania granic
klas i oceny stanu wód. Typy wód są
także podstawą do podzielenia wód powierzchniowych
na jednostki gospodarowania
i oceny - jednolite części wód
powierzchniowych [JCWP] oraz planowania
sieci monitoringu. Wreszcie typy
wód stanowią podstawę do tworzenia
programów działań dla zapewnienia
osiągnięcia celów środowiskowych
RDW.
Ogólne zasady wyznaczania typów
rzek zawiera załącznik II RDW. Do wyboru
są dwa systemy - A i B. Oba zawierają
te same kryteria obowiązkowe: położenie
geograficzne, wysokość zlewni
n.p.m., charakterystykę geologiczną
zlewni. Podstawowa różnica polega na
tym, że system A precyzuje jak należy
zakwalifikować zlewnię przestrzennie
(ekoregiony) oraz podaje konkretne
przedziały poszczególnych kryteriów:
wysokości nad poziomem morza oraz
wielkości zlewni. W systemie B brak takiego
zalecenia (chociaż można w nim
te przedziały wykorzystać), natomiast
umożliwia on wprowadzenie dodatkowych
kryteriów. RDW wymaga, by przy
zastosowaniu systemu B uzyskać co
najmniej taki sam stopień zróżnicowania
typów rzek, jak przy zastosowaniu
systemu A.
Wyznaczenie typów wód było niezbędnym
etapem wdrożenia RDW,
a czas na realizację zadania ograniczały
terminy pierwszych raportów dla
Komisji Europejskiej. Dlatego, w celu
opracowania typologii wód w Polsce,
powstało K[...]
|
|
|
|
Europejskie systemy zarządzania zasobami wodnymi - Węgry
|
|
|
Anna Mitraszewska
|
Węgry znajdują się w środkowej Europie,
w rejonie Kotliny Panońskiej,
graniczą z Ukrainą, Rumunią, Serbią,
Chorwacją, Słowenią, Austrią i Słowacją.
Powierzchnia kraju wynosi ok.
93 030 km2.
W krajobrazie Węgier dominują niziny
Kotliny Panońskiej, w tym słynna
węgierska Puszta. Wzdłuż granicy ze
Słowacją ciągnie się tak zwane Średniogórze
Północnowęgierskie - łańcuch
wzgórz i niskich gór: Börzsöny,
Mátra, Gór Bukowych, Zemplińskich,
Cserhát. Na zachodzie w granice Węgier
wkraczają skrajne wschodnie
pasma Alp - Alpy Węgierskie. Najwyżej
położony szczyt Węgier to Kékes,
1014 m n.p.m., w łańcuchu Mátry, natomiast
najniżej położone miejsce znajduje
się w Gyálarét (część Segedynu),
na wysokości 78 m n.p.m.
Terytorium państwa przecina Dunaj,
dzieląc je niemal w połowie na część
zachodnią i wschodnią. Wśród pozostałych,
ważniejszych rzek, należy wymienić
Cisę (Tiszę) i Drawę. Największym
jeziorem Węgier jest Balaton,
będący zarazem największym europejskim
jeziorem. Długość jeziora wynosi
77 km, zaś jego szerokość - od 4 do
14 km, natomiast, maksymalna głębokość
zbiornika nie przekracza 12 m.
Stąd jest to nie tylko największe, ale
i najcieplejsze jezioro Europy: letnie
temperatury wody oscylują w granicach
22-27oC. Wśród innych naturalnych
zbiorników wodnych warto wspomnieć
o największym w Europie jeziorze cieplicowym,
znajdującym się niedaleko
miasta Hévíz. Natomiast Jezioro Nezyderskie
na granicy Węgier i Austrii stanowi
największy w Europie obszar bezodpływowy.
Podobnie jak omawiane
wcześniej Austria i Czechy Węgry nie
mają dostępu do morza.
Węgierskie rolnictwo uważa się za
wysoko rozwinięte: Węgry mają najwyższy
w Europie odsetek gruntów ornych
wynoszący prawie 50%, łąki i pastwiska
12,5%, sady 2,5%. Rolnictwo
cechuje wysoki poziom mechanizacji
i chemizacji.
Klimat Węgier można określić jako
kontynentalny umiarkowany. Głównym
czynnikiem wpływającym na temperaturę
i wartość opadów są masy powietrza
napływa[...]
|
|
|
|
FAK TY
|
|
|
Ewa Skupińska
|
Tragedia pod Smoleńskiem
Nie zastąpimy mediów codziennych,
chcemy jednak na naszych łamach oddać
hołd ofiarom tej tragedii. W katastrofie samolotu
prezydenckiego TU 154 pod Smoleńskiem
zginął Prezydent RP Lech Kaczyński, jego
małżonka Maria Kaczyńska, parlamentarzyści
wszystkich klubów poselskich, pracownicy
Kancelarii Prezydenta, szefowie urzędów,
generalicja, członkowie Rodzin Katyńskich,
duchowni, załoga. Zginęło 96 osób, jechali
na obchody 70-lecia zbrodni katyńskiej
(10 kwietnia).
Z wieloma spośród nich widywaliśmy się
przy różnych okazjach: na uroczystościach,
na posiedzeniach komisji sejmowych, w
Senacie.
Prezydenta Lecha Kaczyńskiego, jeszcze
jako prezydenta Warszawy, spotkałam
na uroczystym odsłonięciu pomnika Gabriela
Narutowicza ("GW" nr 1/2003), Marię
Kaczyńską na przyjęciu z okazji urodzin
królowej Beatrix w Ambasadzie Królestwa
Niderlandów, gdy nową odmianę tulipana
nazwano jej imieniem (kwiecień 2008 r.).
Często widywałam Sławomira Skrzypka,
prezesa Narodowego Banku Polskiego,
zwłaszcza w czasach, gdy był wiceprezesem
Narodowego Funduszu Ochrony
Środowiska i Gospodarki Wodnej ("GW" nr
5/1998, 7/1998, 6/1999).
Parlamentarzystów spotykałam przy różnych
okazjach: Przemysława Gosiewskiego
na konferencji nt. ochrony przeciwpowodziowej
górnej Wisły ("GW" nr 8/2007) i przekazaniu
do odbioru zbiornika Wióry ("GW" nr
11/2007); Krzysztofa Putrę na otwarciu granicznego
odcinka Kanału Augustowskiego
("GW" nr 7/2009); Jerzego Szmajdzińskiego
na oddaniu do użytku zbiornika wodnego
Sosnówka ("GW" nr 9/2001); Stanisława
Zająca na konferencji prasowej ("GW"
12/2006).
Generał brygady Stanisław Nałęcz-
-Komornicki, kanclerz Orderu Wojennego
Virtuti Militari, przemawiał na pogrzebie
naszego redaktora Kazimierza Puczyńskiego
("GW" nr 2/2008).
Będziemy pamiętać!Szlak wodny im. Króla Stefana Batorego
Warszawa, 24 marca 2010 r.
W siedzibie Urzędu Dzielnicy Targówek m.st.
Warszawy odbyło się kolejne posiedzenie Rady[...]
|
|
|
|
Hydrauliczne obliczenia stopni korekcyjnych w dolnym stanowisku zapory Czaniec
|
|
|
ADAM JÓZEF KISIEL
|
Przedstawiono hydrauliczne obliczenia działania progów korekcyjnych
zrealizowanych w korycie odpływowym Soły poniżej wypadu
zapory w Czańcu. Progi te zostały dobrze wkomponowane w krajobraz,
a dzięki ich opływowemu ukształtowaniu oraz odwróconych
nachyleniach dna wypadu wykazują wysoką efektywność hydraulicznego
działania.
Kaskada Soły składa się z czterech obiektów hydrotechnicznych
tworzących zbiorniki wodne, przy czym trzy zlokalizowane
są w korycie rzeki, a jeden - służący do celów energetycznych
- na górze Żar. I tak:
□ Jezioro Żywieckie jest najwyżej położonym zbiornikiem
na Sole i utworzone jest przez zaporę z elektrownią w Tresnej
powstałą w latach 1958-1966,
□ Jezioro Międzybrodzkie poniżej zapory w Tresnej utworzone
jest przez zaporę w Porąbce, którą budowano w latach
1928-1937, zaś elektrownia powstała w latach 1951-1954,
□ jezioro na górze Żar jako górny zbiornik elektrowni
szczytowo-pompowej powstałej w latach 1971-1979, przy
czym zbiornik dolny tej elektrowni stanowi Jezioro Międzybrodzkie,
□ Jezioro Czanieckie z zaporą w Czańcu, która powstała
w latach 1958-1966.
Jezioro Czanieckie stanowi rezerwuar wody pitnej dla
Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego i Bielska-Białej.
Jako element ujęcia wody dla potrzeb komunalnych jest
ono zatem objęte bezpośrednią strefą ochrony sanitarnej.
Na zbiorniku nie prowadzi się w żadnej formie gospodarki
związanej z hodowlą ryb oraz obowiązuje tu zakaz uprawiania
sportów wodnych jako formy wykorzystania rekreacyjnego
zbiornika. Pojemność retencyjna pełni tu również
rolę zbiornika wyrównawczego przepływów w Sole poniżej
zapory w Czańcu.
W 1997 r. za wypadem zapory w Czańcu zaobserwowano
już znaczne obniżenie dna koryta Soły osiągające wartość
ok. 3 metrów. Stało się to na skutek silnej erozji dennej koryta
rzeki, która nie mogła być redukowana przez uzupełnienie
rumowiska przenoszonego z górnego odcinka rzeki,
ponieważ nie pozwalała na to istniejąca zapor[...]
|
|
|
|
INFORMACJE - NOWOŚCI - INFORMACJE
|
|
|
Anita Radziszewska Katarzyna Tyczko
|
Szwedzka minister ds. energetyki,
Maud Olofsson, poinformowała o zamiarze
zainstalowania przez Szwecję,
w przeciągu najbliższych dziesięciu lat,
dodatkowych 2000 wiatraków, co znacząco
zwiększy produkcję energii ze
źródeł odnawialnych.
"Szwecja jest wyjątkowo dobrze przygotowana
do szybkiego wzrostu produkcji
energii ze źródeł odnawialnych,
w szczególności poprzez wykorzystanie
biopaliw i energii wiatrowej, jak również
energii geotermalnej" - napisała w dzienniku
"Dagens Nyheter" Olofsson.
Z danych szwedzkiego Związku
Energii Wiatrowej wynika, że pod koniec
2008 r., w Szwecji działało 1156
turbin wiatrowych. Budowa kolejnych
2 tys. wiatraków dostarczy ok. 10 terawatogodzin
(TWh) rocznie.
Szwecja ma najwyższy w Europie
udział energii pochodzącej ze źródeł
odnawialnych. Obecnie udział ten wynosi
ok. 20% całkowitej energii. Rząd
szwedzki postanowił zwiększyć jej
wkład do 50% do[...]
|
|
|
|
Kanalizacja Rawy i otwartych kanałów ściekowych
|
|
|
DAMIAN MUCHA
|
Głównymi celami kontraktu pn. "Przykrycie
rzeki Rawy i otwartych kanałów
ściekowych" była poprawa warunków gospodarki
wodno-ściekowej w Chorzowie
i Świętochłowicach, zlikwidowanie negatywnego
oddziaływania kolektora ściekowego
na środowisko oraz poprawa warunków
bytowych mieszkańców. Przedstawiono
charakterystykę robót objętych kontraktem
oraz przebieg realizacji.
W powszechnej świadomości
mieszkańców Chorzowa i Świętochłowic
Rawa jawi się jako rzeka. W rzeczywistości
od ponad 100 lat ścieki
sanitarne, deszczowe i przemysłowe
z obu miast były odprowadzane
do Rawy. Spowodowało to pod koniec
XIX w. obumarcie wszelkiego życia
w rzece. Przez lata miasta rozwijały
się i następowało coraz większe
zanieczyszczenie wody. Na skutek
szkód górniczych rzeczywiste źródła
Rawy zanikły, w wyniku czego nastąpiło
przekształcenie w otwarty kanał
ściekowy. Za źródła Rawy uznaje się
staw Marcin, leżący na granicy Świętochłowic
i Rudy Śląskiej. Następnie
przepływa ona przez Chorzów i Katowice,
gdzie wpada do Brynicy, dalej do
Czarnej Przemszy, która ostatecznie
zasila Wisłę. Łączna długość Rawy na
odcinku od stawu Marcina do ujścia do
Brynicy wynosi ok. 19,5 km. Na granicy
Chorzowa i Katowic zlokalizowana
jest oczyszczalnia ścieków Klimzowiec,
której zadaniem jest oczyszczenie
ścieków do takiego stanu, aby
nie zagrażały rzekom zasilanym przez
Rawę.
Przekształcenie Rawy, w kanał
ściekowy sprawiło, że od lat podejmowane
były działania zmierzające
do jej przykrycia. Celem tych działań
była m.in. eliminacja odorów oraz innych
zagrożeń związanych z funkcjo-
Rys. 1. Mapa poglądowa kontraktu
Fot. 1. Odcinek próbny
210 Gospodarka Wodna nr 5/2010
nowaniem otwartego kanału ściekowego.
Podejmowane próby polegały
najpierw na wykonaniu umocnień
dna, a następnie odcinkami próbowano
przykryć kanał za pomocą płyt żelbetowych,
opartych na kamiennych
murach. Ten sposób rozwiązań zastosowano
na odcinku R8-R9, R13-
R14 oraz fragmencie kanału[...]
|
|
|
|
Kronika
|
|
Zarząd Oddziału SITWM w Krakowie
wraz z Wydziałem Inżynierii Środowiska
i Geodezji Uniwersytetu Rolniczego
w Krakowie zorganizował odczyt
prof. dr. hab. inż. Zenona Pijanowskiego
na temat: "Rozwój obszarów wiejskich
w Polsce w aspekcie polityki rolnej".
Odczyt był zorganizowany praktycznie
dla przedstawicieli samorządów
województwa małopolskiego, którzy na
swoim terenie zajmują się rozwojem
obszarów wiejskich. Unia Europejska
popiera te zagadnienia i w swoich programach
współfinansuje rozwój obszarów
wiejskich.
Prof. dr hab. inż. Zenon Pijanowski
omówił następujące zagadnienia i kierunki
dla rozwoju obszarów wiejskich
w Polsce:
□ Rozwój cywi[...]
|
|
|
|
Organizacja gospodarki wodnej w Polsce w latach 1976-1982
|
|
|
Zbigniew Janusz Ambrożewski
|
Omówiono organizację gospodarki
wodnej w Polsce w latach 1976-1982 ze
szczególnym uwzględnieniem koordynującej
roli Okręgowej Dyrekcji Gospodarki
Wodnej w Warszawie.
Powierzenie w 1976 r. przez ministra
rolnictwa Okręgowej Dyrekcji Gospodarki
Wodnej w Warszawie koordynacji
działalności wszystkich okręgowych
dyrekcji gospodarki wodnej
w Polsce było wynikiem zdecydowanych
działań środowiska inżynierów reprezentowanych
przez Sekcję Główną
Inżynierii i Gospodarki Wodnej Stowarzyszenia
Inżynierów i Techników Wodnych
i Melioracyjnych na rzecz powołania
jednostki centralnej integrującej
i koordynującej jednostki od tak zwanej
"dużej wody" (nadzorowane ówcześnie
przez Ministerstwo Rolnictwa). Środowisko
to stanowiło wtedy znaczącą siłę
społeczną i zawodową zajmującą się
gospodarką wodną, reprezentowało
bowiem 3500 członków Sekcji Głównej
Inżynierii Gospodarki Wodnej, 13 500
członków Stowarzyszenia Inżynierów
i Techników Wodnych i Melioracyjnych
oraz ok. 10 000 niezrzeszonych inżynierów
i techników pracujących na
rzecz tej dziedziny gospodarki narodowej
w wielu instytucjach i przedsiębiorstwach
w Polsce.
Wobec niechętnego stanowiska zarówno
resortu rolnictwa, jak i meliorantów
zrzeszonych w SITWM w sprawie
powołania jednostki centralnej,
decyzją ministra rolnictwa, zrealizowano
pomysł dyrektora Centralnego
Biura Studiów i Projektów Budownictwa
Wodnego "Hydroprojekt" mgr.
inż. Wiesława Ciesielskiego polegający
na powierzeniu Okręgowej Dyrekcji
Gospodarki Wodnej w Warszawie
(Dyrekcja Prowadząca), koordynacji
prac wszystkich okręgowych dyrekcji
gospodarki wodnej. Była to decyzja
wprowadzająca w życie jedynie
zminimalizowane postulaty środowiska
inżynierskiego w tym zakresie, ale
była ona do zaakceptowania zarówno
przez urzędników ministerialnych, jak
i meliorantów. Wprawdzie poza koordynacją
Dyrekcji Warszawskiej pozostały
takie jednostki działające w gospodarce
wodnej, jak: Instytut Meteorologii
i Gospodarki Wodn[...]
|
|
|
|
William Wesley Eckenfelder 1926-2010
|
|
|
Marek Jerzy Gromiec
|
W godzinach porannych 28 marca
2010 r. zmarł w wieku 83 lat, w Nashville
(Tennessee - USA), profesor dr inż.
William Wesley Eckenfelder - światowej
sławy pionier dziedziny oczyszczania
wody i ścieków, który jeszcze za życia
stał się legendą.
W.W. Eckenfelder urodził się 15 listopada
1926 r. w Bronx (Nowy Jork).
W wieku 20 lat (1946 r.) uzyskał tytuł inżyniera
budownictwa lądowego i wodnego
w Manhattan College w Riverdale
(Nowy Jork), a w 44 lata później
(1990 r.) uczelnia ta nadała Mu tytuł honorowego
doktora nauk.
Zafascynowany wykładami profesora
C.V. Velza dotyczącymi inżynierii
sanitarnej, w 1947 r. ukończył studia
podyplomowe z inżynierii chemicznej
na Uniwersytecie Północnej Karoliny
w Raleigh (NC), aby w 1948 r. uzyskać
tytuł mgr. inż. inżynierii sanitarnej na
Uniwersytecie St[...]
|
|
|
|
Twój Profil
Twój koszyk
