INNE GAŁĘZIE PRZEMYSŁU ›
PRZEMYSŁ CHEMICZNY ›
2010-6 |
| |
|
|
Aktualności
|
|
Kolejne fiasko prywatyzacji Sektora
Wielkiej Chemii
Prowadząca prywatyzację spółek tzw.
I grupy chemicznej (ZAK Kędzierzyn-Koźle,
Azoty Tarnów) Nafta Polska podjęła decyzję
o zakończeniu procesu bez rozstrzygnięcia.
Ofertę zakupu tych spółek złożyła niemiecka
grupa PCC. Nafta Polska stwierdziła jednak,
że proponowane warunki zakupu akcji tych
zakładów nie były satysfakcjonujące dla sprzedających
i odbiegały od oczekiwań zarówno
w zakresie warunków cenowych, struktury
transakcji, jak i kwot przeznaczonych na podwyższenie
kapitału. Również pozostałe oferty
złożone w ramach procesu w grudniu 2009 r.
nie były satysfakcjonujące. Proces prywatyzacji
zostanie wznowiony przez Ministerstwo Skarbu
Państwa w II połowie br., po przyjęciu ofert
wstępnych na zakup akcji Zakładów Azotowych
Puławy SA i Zakładów Chemicznych Police
SA. W przypadku firmy Ciech SA, Nafta Polska
zaleciła przeprowadzenie restrukturyzacji finansowej
i odbudowanie silnych podstaw kapitałowych
spółki. Do sprawy prywatyzacji Ciechu
będzie można wrócić za rok. Ministerstwo
Skarbu Państwa odstąpiło też od negocjacji
w sprawie sprzedaży spółki Azoty-Adipol
w Chorzowie (d. Zakłady Azotowe). Jedyną
propozycję wstępną w sprawie kupna tej Spółki
89/6(2010) 849
złożył Chemoservis-Dwory. Fiasko prywatyzacji
nikogo nie zaskoczyło, gdyż branża chemiczna
przeżywa poważne problemy. Pogorszenie się
wyników całej branży spowodował światowy
kryzys gospodarczy oraz problemy z gazem
ziemnym. Wobec fiaska sprzedaży aktualne
stało się konsolidowanie zakładów chemicznych
przez polskie podmioty. Wcześniej spekulowano,
że ZAK i Azoty Tarnów mogłyby zostać
przejęte przez Ciech, a Anwil i Police mogłyby
być przejęte przez ZA Puławy. Pan Aleksander
Grad, Minister Skarbu Państwa zapowiedział,
że resort ponowi prywatyzację i nie wykluczył
możliwości sprzedaży akcji każdej ze spółek
osobno. Sytuacja w tym sektorze zmienia się
na lepsze, więc może ten czas ogromnego
kryzysu w sektor[...]
|
|
|
|
Ameryka: Niedobór siły roboczej
|
|
Ludwik M. Bednarz 
|
Paradoksem dnia dzisiejszego jest to,
że w czasie najgłębszej recesji w historii
Ameryki od czasu wielkiej depresji lat
trzydziestych XX w., występują niedobory
wykwalifikowanej siły roboczej. W czasie
gdy w USA, w końcu 2009 r., było
15,3 mln bezrobotnych (10% ludzi w wieku
produkcyjnym) bez pracy, występuje zapotrzebowanie
na ponad 2,5 mln pracowników.
Jak podaje federalne Bureau of Labor
Statistics, w końcu 2009 r. tysiące stanowisk
pozostawało nieobsadzone w wielu
sektorach. I tak w edukacji i służbie
zdrowia brak było 546 tys. pracowników,
w usługach, w tym dla biznesu 436 tys.,
w instytucjach rządu federalnego i władz
stanowych, wojewódzkich i miejskich 251
tys., w handlu detalicznym 208 tys., w rekreacji,
hotelach i restauracjach 238 tys.,
w finansach 212 tys., w wytwórczości dóbr
(w tym maszyn i urządzeń) 145 tys., w budownictwie
77 tys. oraz w informacji i komunikacji
z ludźmi 26 tys.
Nasuwa się tu pytanie: dlaczego ludzie
z armii bezrobotnych nie zapełniają tych
wolnych miejsc? Odpowiedź jest niepokojąca.
Wiele osób, które straciły pracę w czasie
obecnej katastrofy ekonomicznej nie posiada
kwalifikacji lub wykształcenia wymaganych
do zajmowania istniejących wolnych miejsc
pracy. Inni, którzy mają kwalifikacje, nie chcą
zmieniać miejsca zamieszkania, często ze
względów na rodziny i przyjaciół. Kryzys na
rynku nieruchomości zmniejszył mobilność
Amerykanów. Federalne biuro spisu ludności
Census Bureau podaje, że procent ludności,
która zmieniła miejsce zamieszkania, jest
najniższy od 1948 r. Dla przykładu w stanie
Minnesota, gdzie jest najniższe w kraju bezrobocie
(tylko 4,2%), w restauracjach fast food
większość ludzi pracuje w nadgodzinach,
gdyż brak jest napływu pracowników ze stanów
o wysoki[...]
|
|
|
|
Badania eksperymentalne zgazowania biomasy pod kątem wykorzystania gazu procesowego w układzie kogeneracji
|
|
|
ALEKSANDER SOBOLEWSKI JANUSZ KOTOWICZ TOMASZ ILUK KATARZYNA MATUSZEK
|
Zaprezentowano zagadnienia związane z możliwością
wykorzystania gazu procesowego ze
zgazowania biomasy do zasilania gazowych
układów kogeneracyjnych. Scharakteryzowano
najważniejsze problemy zaistniałe z wprowadzeniem
tego rodzaju paliwa do silnika spalinowego
lub turbiny gazowej. Opisano innowacyjną
konstrukcję 3-strefowego reaktora ze
złożem stałym oraz instalację do zgazowania
biomasy o mocy ok. 60 kWth. Przedstawiono
analizę fizykochemiczną stosowanego paliwa.
Zaprezentowano skład otrzymanego gazu
wraz z jego zanieczyszczeniami pyłowymi oraz
organicznymi. Omówiono rozkład temperatur
wewnątrz reaktora oraz sposób przygotowania
gazu procesowego do dalszego wykorzystania
w silniku spalinowym.
A 3-zonal fixed-bed reactor (400 mm in inside diam., about
900 mm in height) and a plant for biomass gasification
(60 kW) were constructed. Alder wood chips were gasified
with air at 900—1050°C in the reactor (15 kg/h, air excess
coeff. 0.4, gasification efficiency 0.63). Compn. of the
gas produced as well as the contents of dust and org.
impurities were detd. The gas contained CO (19.8%), H2
(5.9%) and MeH (1.7%) as well as dust and tars (600 and
12000 mg/m3, resp.) and needed an addnl. puri[...]
|
|
|
|
Badania nad termicznym odzyskiem odpadowych jonitów w procesie kopirolizy
|
|
|
Ryszard Wasielewski Aleksander Sobolewski
|
Przedstawiono przebieg i wyniki badań koksowania
zużytych żywic jonowymiennych z węglem
kamiennym w baterii koksowniczej pracującej
w systemie wsadu ubijanego. Badania
przemysłowe przeprowadzono w skali 150 kg/
test (testy skrzynkowe) oraz w skali 20 Mg/
test (testy komorowe) przy udziale odpadów
we wsadzie 1-5%. Oceniono wpływ wielkości
dodatku jonitów na parametry jakościowe uzyskanego
koksu. Badania przeprowadzono dla
mieszanki węglowej przeznaczonej do produkcji
koksu przemysłowego. Dodatek jonitów do wsadu
w ilości do 5% mas. powoduje poprawę parametrów
wytrzymałościowych koksu w zakresie
wskaźników M80 i M40. Jednocześnie nie zaobserwowano,
by dodatek odpadów spowodował
niekorzystne zmiany parametrów jakościowych
koksu w zakresie wskaźników CRI/CSR. Wyniki
badań wskazują także, że zarówno właściwości
otrzymywanej smoły koksowniczej, jak i poziom
emisji do powietrza nie uległy zmianom. Potwierdziło
to możliwość prowadzenia termicznego
odzysku odpadowych żywic jonowymiennych
(3% dodatku) w procesie koksowania węgla.
Spent ion-exchange resins were mixed with a bituminous
coal (up to 3% by mass) to prep. coal blends for coking.
The coking tests were performed by box and chamber
methods (outputs 150 kg and 20 Mg per tests, resp.). The
coke produced showed an increased mech. strength,
grindability and S content as well as a decreased reactivity
against CO2. No substantial differences in the coal tar
compn. and gaseous emission (except for SO2) were obsd.
Żywice jonowymienne są organicznymi polimerami o charakterze
kwasowym lub zasadowym. Materiały te mają zdolność
wymieniania jonów z roztworem, w którym się znajdują. Ta
właściwość żywic jonowymiennych sprawia, że są one powszechnie
wykorzystywane do uzdatniania wody (prawie 70% produkowanych
jonitów) oraz w procesach katalitycznych w chemii przemysłowej
i w cukrownictwie. Syntetyczne żywice jonowymienne produkuje
się, wykorzystując najczęściej kopolimery styrenu, żywi[...]
|
|
|
|
Badania reaktora z porowatą przegrodą do usuwania wyższych węglowodorów z gazów procesowych
|
|
|
GRZEGORZ ŁABOJKO ALEKSANDER SOBOLEWSKI SŁAWOMIR STELMACH
|
Przedstawiono próbę rozwiązania zagadnienia
wstępnego przygotowania gazu koksowniczego
do separacji wodoru, której podjął się
Instytut Chemicznej Przeróbki Węgla z Zabrza
w ramach projektu PBZ-KBN-117/T08/2005
"Materiały i technologie dla rozwoju gospodarki
wodorowej w oparciu o przemysłowe gazy
procesowe". Podstawowym celem opisanych
działań było określenie możliwości zastosowania
niekatalitycznej konwersji wysokotemperaturowej
wyższych węglowodorów.
Artificial coke-oven gas was converted with O2 in lab. and
pilot plant membrane reactors at 600°C and 800°C, resp.,
to remove gas-contained PhH. The full removal of PhH
could not be achieved. A small decrease in H2 conc. in the
gas was also obsd.
Termiczna konwersja paliw stałych pozwala na wytworzenie
gazów o znacznej zawartości wodoru. Zalicza się tu procesy pirolizy
i zgazowania paliw kopalnych, biomasy lub odpadów. W praktyce
największe strumienie gazu zawierającego duże ilości wodoru
powstają w wyniku pirolizy węgla w procesie koksowania. W 2008 r.
krajowe koksownie wytworzyły ok. 4,3 mld Nm3 gazu koksowniczego.
Jest to gaz procesowy o dużej zawartości wodoru i jednocze-
Instytut Chemicznej Przeróbki Węgla, Zabrze
GRZEGORZ ŁABOJKO*, ALEKSANDER SOBOLEWSKI, SŁAWOMIR STELMACH
Badania reaktora z porowatą przegrodą
do usuwania wyższych węglowodorów
z gazów procesowych
Study of a reactor with porous barrier for removal
of higher hydrocarbons from process gases
Dr inż. Grzegorz ŁABOJKO w roku 2000 ukończył
studia na Wydziale Chemicznym Politechniki
Śląskiej w Gliwicach ze specjalnością Pomiary
Fizyczne w Technologii Chemicznej. Jest adiunktem
w Centrum Badań Akredytowanych w Instytucie
Chemicznej Przeróbki Węgla w Zabrzu.
Posiada tytuł Diplome d’Etudes Approfondis
Uniwersytetu w Nancy (2001). Dyplom doktora
uzyskał w 2006 r., pracując w Zakładzie
Karbochemii PAN. Specjalność - termochemiczna
konwersja paliw, adsorbenty węglowe oraz
analiza termiczna.
Centrum Badań[...]
|
|
|
|
Badania właściwości produktów węglopochodnych otrzymywanych w krajowych koksowniach
|
|
|
Zbigniew Robak Teresa Kordas Aleksander Sobolewski Roksana Muzyka Małgorzata Pogoda
|
Produkcja koksu wiąże się z otrzymywaniem
surowego gazu koksowniczego, z którego
po wyodrębnieniu produktów węglopochodnych:
smoły koksowniczej i benzolu
surowego oraz usunięciu związków siarki
i azotu otrzymuje się oczyszczony gaz koksowniczy.
Wykonano badania podstawowych
właściwości produktów węglopochodnych
z siedmiu polskich koksowni dla weryfikacji
posiadanych danych literaturowych podających
zakresy zmienności średnich wartości
parametrów jakościowych smoły, benzolu
i gazu koksowniczego. Substancje otrzymane
podczas oczyszczania gazu koksowniczego
stanowią produkty handlowe i podlegają
obowiązkowi rejestracji w systemie REACH.
Analizy wykonane były w akredytowanym Laboratorium
Fizykochemii Instytutu Chemicznej
Przeróbki Węgla.
Coke oven gas, coal tar and crude benzole from 7 Polish
coking plants were analyzed for compn. and phys. properties
to establish the mass bilance necessary for further
processing of the coke by-products.
Zakład koksowniczy to nie tylko producent koksu, ale to także duża
fabryka chemiczna. Produktami ubocznymi procesu otrzymywania
koksu są lotne produkty koksowania zawarte w surowym gazie koksowniczym,
z którego po schłodzeniu kondensuje smoła koksownicza,
wymywany jest benzol surowy poprzez absorpcję olejem płuczkowym,
a następnie metodami chemicznymi usuwane są związki siarki i amoniak.
Otrzymany w ten sposób oczyszczony gaz koksowniczy stanowi
wartościowe, ekologiczne paliwo, które z uwagi na dużą zawartość
wodoru wykazuje niski współczynnik emisji CO2. Ze względu na skalę
produkcji koksu, liczoną w setkach tysięcy, a czasem w milionach
ton koksu rocznie, ilości produktów węglopochodnych są bardzo duże.
Średnie wydajności masowe głównych produktów węglopochodnych
koksowni, w przeliczeniu na suchy wsad węglowy podane są w tabeli
1. Pozostają one w ścisłym związku z poziomem produkcji koksu.
Wielkość produkcji koksu, smoły i benzolu w polskich koksowniach
w 2008 r. przedstawia tabela 2. W [...]
|
|
|
|
Bioetanol. Paliwa i biopaliwa ciekłe z bioetanolem
|
|
W dniach 27-28 kwietnia 2010 r. obradowała
w krakowskim hotelu "Kazimierz"
II Konferencja Naukowo-Techniczna
Fuels’s Zoom 2010, zorganizowana przez
Pion Technologii Nafty Instytutu Nafty
i Gazu i poświęcona problematyce paliw
silnikowych. Konferencja odbywała się pod
honorowym patronatem Pana Waldemara
Pawlaka, Wiceprezesa Rady Ministrów
i Ministra Gospodarki. Głównym sponsorem
Konferencji był PKN Orlen. Komitetowi
Organizacyjnemu Konferencji przewodniczyła
Pani dr inż. Iwona Skręt, zastępca dyrektora
Instytutu Nafty i Gazu.
Konferencja adresowana była zarówno
do producentów paliw i biopaliw ciekłych,
producentów bioetanolu, producentów samochodów
jak i środowisk naukowych z dziedziny
paliw i biopaliw ciekłych. Tematyka
konferencji obejmowała takie tematy jak
rozwój rynku paliw i biopaliw ciekłych z bioetanolem,
produkcja bioetanolu i jego jakość
w aspekcie nowych wymagań prawnych
i normalizacyjnych, problemy w produkcji,
dystrybucji i użytkowaniu benzyny silnikowej
E10 i biopaliwa E85 oraz analityka paliw
i biopaliw ciekłych zawierających bioetanol.
W Konferencji uczestniczyło ok. 80
osób a wśród nich przedstawiciele producentów
paliw i biopaliw (Grupa Orlen SA,
Grupa Lotos SA), producentów bioetanolu
(Akwawit-Brasco SA) i przemysłu motoryzacyjnego
oraz przedstawiciele świata nauki.
Otwarcia Konferencji dokonała Pani dr
inż. Iwona Skręt, która powitała uczestników
Konferencji i przekazała obowiązki przewodniczącego
I sesji na ręce dr inż. Ludwika
Kossowicza (INiG). Otwierając część roboczą
prac Konferencji przewodniczący sesji
zauważył, że przemysłowa produkcja benzyny
z bioetanolem rozpoczęła się w Polsce
w 1992 r. z pełnym sukcesem. Już po 5 latach
wielkość produkcji benzyny z 5-proc. dodatkiem
bioetanolu osiągnęła poziom 2,5 mln
t/r. Do produkcji i dystrybucji sukcesywnie
przystąpiły wszystkie polskie rafinerie
nafty, korzystając z instrukcji technologicznych
Instytutu Technologii Nafty. Podstawy
pr[...]
|
|
|
|
Chemia Węgla
|
|
W dniach 7—10 kwietnia 2010 r.
w Hotelu "Stok" w Wiśle odbyła się konferencja
"Chemia Węgla", na której przedstawiono
wyniki naukowe projektu badawczego
zamawianego nr PBZ-MEiN-2/2/2006
pt. "Chemia perspektywicznych procesów
i produktów konwersji węgla". Projekt
realizowany był od 2007 r., a jego koordynatorem
był Instytut Chemicznej Przeróbki
Węgla z Zabrza. W konferencji uczestniczyło
ok. 80 osób z ośrodków naukowych
zaangażowanych w realizację projektu oraz
goście z Ministerstwa Gospodarki, Polskiej
Izby Przemysłu Chemicznego i przemysłu.
Konferencję otworzył i powitał uczestników
Pan dr inż. Marek Ściążko, dyrektor
Instytutu Chemicznej Przeróbki Węgla,
oczekiwanie, że podczas konferencji przedstawione
zostaną główne wyniki naukowe
projektu, a także, że zostaną zarysowane
koncepcje ich kontynuacji. Nie można
bowiem liczyć na to, że określą to pracownikom
naukowym nasi politycy. Oficjalnie
priorytetami rządowymi są inwestycje
infrastrukturalne (drogi, autostrady, kanalizacja,
informatyka), a gospodarka innowacyjna
i wysokorozwinięte technologie są na
drugim miejscu. Świat znajduje się w fazie
realizacji strategii modelu humanitarnego
czyli zrównoważonego, trwałego gospodarczo
i społecznie rozwoju. W latach
2010-2030 ludność świata zwiększy się
z ok. 6 do ok. 8 mld i wzrośnie zużycie
energii, ale głównym źródłem energii pozostaną
paliwa kopalne. Rozwijane są technologie
zgazowania paliw i ten kierunek
jest nie do podważenia z punktu widzenia
technologii i ekonomii (na świecie istnieje
już ok. 150 przemysłowych instalacji zgazowania).
Nowym wymogiem może być
konieczność sekwestracji ditlenku węgla
usuwanego w procesach przygotowania
gazu syntezowego. Najefektywniej węgiel
można wykorzystywać dla równoczesnej
produkcji energii i chemikaliów. W Polsce
rozważane są i prowadzone różne projekty
zgazowania węgla, w tym w ZAK SA, i ZA
Puławy oraz projekt CCS w Elektrowni
Bełchatów. Zgazowanie węgla i cały ciąg[...]
|
|
|
|
Doc. dr inż. Stanisława Heilpern
|
|
|
Jerzy Polaczek
|
Pani Stanisława Heilpern urodziła się
w Tarnopolu na Kresach Wschodnich dawnej
Rzeczpospolitej Polskiej w rodzinie
Adama i Rozalii z domu Zięba. Jej ojciec
był dyrektorem męskiego II Gimnazjum
w Tarnopolu. Był polonistą, ale uzyskał
wszechstronne wykształcenie. Ukończył
konserwatorium muzyczne w Wiedniu, był
zdolnym lutnikiem, działał też na niwie
kultury swego regionu. Matka była bardzo
dobrą gospodynią domową. Stanisława
Heilpern rozpoczęła naukę w gimnazjum
w Tarnopolu, ale przerwał ją wybuch II
Wojny Światowej i wkroczenie wojsk
sowieckich. Po wojnie wraz z rodzicami
repatriowała się na Ziemie Zachodnie do
Opola, gdzie w 1946 r. zdała egzamin
maturalny i rozpoczęła studia na Wydziale
Chemicznym Politechniki Śląskiej. Studia
te kończy w 1951 r., pisząc pracę magisterską
na temat antybiotyków w Zakładzie
Chemii Rolnej pod kierunkiem prof. Adolfa
Joszta. Pracę zawodową podejmuje 16 października
1951 r. w Zakładzie V Chemicznej
Przeróbki Węgla Głównego Instytutu
Górnictwa, kierowanym przez prof. Błażeja
Rogę. Jej bezpośrednim przełożonym jest
prof. dr inż. Julian Nadziakiewicz, wybitny
specjalista z zakresu koksownictwa.
W 1955 r. Zakład V GIG zostaje przekształcony
w Instytut Chemicznej Przeróbki
Węgla. W Ins[...]
|
|
|
|
Modelowanie procesowe i ekonomiczne wytwarzania metanolu poprzez zgazowanie węgla kamiennego
|
|
|
Adam Tatarczuk Lesław Zapart Krzysztof Dreszer Marek Ściążko
|
Przeprowadzono analizę procesowo-ekonomiczną
zgazowania węgla kamiennego połączonego
z produkcją metanolu w warunkach krajowych.
Przedstawiono model procesowy, dla którego
opracowano bilans masowy i energetyczny. Określono
sprawność procesu oraz zużycie energii
elektrycznej na potrzeby własne. Wyniki obliczeń
procesowych były punktem wyjściowym do analizy
ekonomicznej. Przedstawiono algorytmy i wyniki
szacowania nakładów inwestycyjnych oraz
kosztów eksploatacji dla instalacji do produkcji
metanolu z gazu syntezowego otrzymanego w
procesie zgazowania węgla kamiennego. Poddano
analizie wpływ kosztów usuwania, transportu
i magazynowania CO2, a także kosztów zakupu
uprawnień do emisji ditlenku węgla na efektywność
ekonomiczną przedsięwzięcia.
Process for domestic bituminous coal gasification to
MeOH was assessed by economic anal. Generation of
energy and material balance, process efficiency and power
use for internal needs were taken into account during
the simulation. The process calcn. provides useful results
for cost estimations. The process was found to be economically
efficient under assumption of MeOH prodn.
Możliwości szerokiego wykorzystania metanolu wpłynęły w ostatnich
latach na znaczący wzrost jego produkcji. Metanol jest ważnym
surowcem przemysłu chemicznego na świecie, produkowanym
w ilości ok. 30 mln t/r, przy czym ok. 1/3 przetwarza się do formaldehydu,
a resztę do eteru metylowo-tert-butylowego (MTBE) i kwasu
octowego. Ponadto wytwarza się także z niego estry metylowe kwasów
tłuszczowych (FAME), kleje i rozpuszczalniki. Duże znaczenie w tym
zakresie ma rynek paliw, gdzie metanol może być stosowany jako
dodatek do paliw silnikowych pochodzenia naftowego lub perspektywicznie
bezpośrednio jako paliwo silnikowe. W Polsce w ciągu ostatnich
20 lat zlikwidowano wszystkie wytwórnie metanolu, a krajowe
zapotrzebowanie pokrywane jest wyłącznie poprzez import.
W Polsce metanol stosuje się przede wszystkim do produkcji f[...]
|
|
|
|
Nowe związki o strukturze perowskitu Sr(Fe1-xCux)O3-σ dla zastosowania w przenoszeniu tlenu w chemicznej pętli
|
|
|
Ewelina Ksepko Teresa Topolnicka Marek Ściążko
|
Otrzymano nowe, stałe nośniki tlenu o strukturze
typu perowskitu Sr(Fe1-xCux)O3-σ .
Przeprowadzone badania reaktywności metodą
TGA potwierdziły ich praktyczną przydatność
w procesie przenoszenia tlenu w chemicznej
pętli tlenkowej. Uzyskane materiały
tlenkowe charakteryzowały się dużą odpornością
termiczną, niewielkimi rozmiarami ziaren
oraz niską ścieralnością.
Four Sr(Fe1-xCux)O3-σ (x = 0 to 1) perovskite-type solids
were prepd. by sintering Fe2O3, CuO and SrCO3 at 700°C
for 20 h, analyzed for phase compn., melting temp., sp.
surface, grain size distribution and surface morphol. and
then studied for O transport ability in 1-5 oxidn.-redn.
cycles by thermogravimetry at 600-800°C. Synthetic air
and 3% H2-Ar mixt. were used for oxidn. and redn., resp.
The solid showed high O2 transport ability (4.22-8.08%),
high melting temp. (above 1100°C), and low agglomeration
tendency. The O2 transport ability increased with increasing
the Cu content in the solids.
osiągnięcie wysokich sprawności konwersji oraz atrakcyjnym ekonomicznie,
jest zastosowanie chemicznej pętli tlenkowej CLC (chemical
looping combustion)4-7). W procesach tych unika się bezpośredniego
kontaktu paliwa z tlenem z powietrza. Przenoszenie tlenu odbywa
się za pomocą stałego cyrkulującego nośnika tlenu na bazie tlenków
metali, co przedstawia rys. 1.
Rys. 1. Spalanie z wykorzystaniem procesu chemicznej pętli tlenkowej
Fig. 1. Chemical looping combustion
89/6(2010) 807
Dr inż. Marek ŚCIĄŻKO w roku 1975 ukończył
studia na Wydziale Chemicznym Politechniki
Śląskiej w Gliwicach a w 1983 r. uzyskał
stopień doktora. Odbył dwa staże w USA:
w Pittsburgh Energy Technology Center (1980)
dotyczący zgazowania węgla oraz w Energy
Environment Research Centre - Uniwersytet
Północnej Dakoty (1992) związany z efektywnością
i ekonomiką układów energetycznych.
Od 01.12.1991 r. jest dyrektorem Instytutu
Chemicznej Przeróbki Węgla w Zabrzu. Kierował
także zespołem opracowują[...]
|
|
|
|
Od redakcji
|
|
|
Andrzej Jan Szyprowski
|
Z prawdziwą przyjemnością
przedstawiam naszym Czytelnikom
Instytut Chemicznej Przeróbki Węgla
w Zabrzu, który również na naszych
łamach obchodzi jubileusz swojego
55-lecia. Instytut w Zabrzu jest pozytywnym
wyjątkiem w polskiej nauce
(nie tylko w chemii) i postaram się
w moim krótkim tekście pokazać na
czym ta wyjątkowość polega. Otóż
jest on jednym z dwóch polskich instytutów
chemicznych zaliczonych do
I kategorii w wyniku ostatniej "kategoryzacji"
przeprowadzonej przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa
Wyższego (obok Instytutu Nafty i Gazu w Krakowie). Jako jeden
z niewielu instytutów ma świetne relacje z przemysłem a jako wykładnik
tych relacji można potraktować to, że podczas prowadzonej przez
Instytut optymalizacji baterii koksowniczej pracownicy Instytutu
przejmują operacyjne sterowanie baterią wartą kilkaset milionów
złotych. Ma Instytut wielkie osiągnięcia naukowe i wdrożeniowe,
czego przykłady znajdą nasi Czytelnicy w publikowanych w tym
zeszycie publikacjach naukowych nadesłanych z Instytutu. Jest to
Instytut wyjątkowy, jeśli chodzi o jego kierownictwo, gdyż kieruje
nim dopiero trzeci dyrektor od chwili powstania Instytutu: pierwszym
był prof. dr inż. Stefan Rosiński (1955—1973), drugim prof. dr hab.
inż. Henryk Zieliński (1973—1991) a trzecim dr inż. Marek Ściążko
(od 1991 r.). Instytut pracuje w trudnej naukowo i eksperymentalnie
dziedzinie chemii węgla, gdzie ma się do czynienia z wszystkimi
możliwymi stanami skupienia badanych obiektów, w tym z najtrudniejszym
stanem stałym, w którym występują w przyrodzie węgiel
kamienny i brunatny, i z wszystkimi możliwymi kombinacjami tych
faz. Instytut ma pokaźny udział w swoich przychodach ze zleceń
z przemysłu, przez który jest ceniony i poważany, niezależnie od tego
czy firmy te są polskie, czy w rękach kapitału zagranicznego. Eksperci
Instytutu mają międzynarodową pozycję jako fachowcy i specjaliści,
uczestniczą w pracach różnych instytucji europejskich i [...]
|
|
|
|
Oznaczanie frakcji biodegradowalnej w paliwach z odpadów
|
|
|
Barbara Jagustyn Ryszard Wasielewski Aleksander Sobolewski
|
Energia wytworzona z frakcji biodegradowalnej
(biomasy) zawartej w odpadach może być
uznawana za energię odnawialną. Omówiono
zagadnienie określania zawartości biomasy
w stałych paliwach wytwarzanych
z odpadów. Przedstawiono metodyki
oznaczania zawartości biomasy w stałych
paliwach wtórnych opracowane przez
Europejski Komitet Normalizacyjny (CEN).
Przedyskutowano wyniki badań własnych
dotyczących określania zawartości biomasy
przy wykorzystaniu metody selektywnego
rozpuszczania i metody izotopu węgla
14C.
A review, with 13 refs., of the std. methods for detn. of
biomass content in solid recovered fuels. The methods
based on selective dissoln. and spectrometric detn. of 14C
isotope were exptl. compared. Some differences in the
results were obsd.
Możliwość zaliczenia części energii wytwarzanej ze stałych paliw
z odpadów do energii odnawialnej może w znacznym stopniu wpłynąć
na upowszechnienie ich wykorzystania w energetyce. Niezbędnym
warunkiem jest to, aby w rozwiązaniach systemowych istniała pewność,
że energia ta pochodzi z biomasy będącej składnikiem tych paliw.
Określenie udziału frakcji biodegradowalnej na etapie wytwarzania
paliw z odpadów jest możliwe wtedy, gdy znany jest udział masowy
komponentów biodegradowalnych i niebiodegradowalnych. Znacznie
trudniejszym problemem jest jednak określenie udziału frakcji biodegradowalnej
w przypadku braku tych informacji dla wyprodukowanego
paliwa.
Celem pracy było przedstawienie problematyki oznaczania
zawartości frakcji biodegradowalnej w paliwach otrzymanych
z odpadów (paliwa wtórne), a także porównanie i krytyczna ocena
różnych metod analitycznych stosowanych w tym celu. Przedstawiono
znormalizowane metody oznaczania wraz z oceną możliwości
ich zastosowania w laboratoriach badawczych i przemysłowych.
Zaprezentowano również wyniki badań własnych, przy
wykorzystaniu metody selektywnego rozpuszczania i porównano
je z wynikami uzyskanymi z zastosowaniem metody izotopu
węgla[...]
|
|
|
|
Personalia
|
|
Dr Joachim MEYER
od 1 maja br. kieruje jako
Senior Vice President
pracami BASF Business
Center Europe Central
z siedzibą w Wiedniu.
Zastąpił on na tym stanowisku
Pana Herberta
Frankensteina, który
z końcem kwietnia br. przeszedł na emeryturę. Dr
J. Meyer ma 54 lata. Ostatnio pracował w Organizacji
Europejskiej w BASF SE w Ludwigshafen.
Wcześniej zajmował różne stanowiska w koncernie
BASF w pionie badań oraz w dziale Fine Chemicals,
pracując w Ludwigshafen i w Seulu. Dr J.
Meyer cieszy się z nowych wyzwań w Europie
Centralnej: Business Center oferuje wiele różnorodnych
możliwości dalszego rozwoju BASF.
Oczekuję, że także w przyszłości będziemy odnosić
korzyści z przyrostu gospodarczego w krajach
Europy Centralnej. Business Center obejmuje
15 krajów środkowoeuropejskich i służy [...]
|
|
|
|
Prof. dr hab. inż. Henryk Zieliński
|
|
|
Jerzy Polaczek
|
Henryk Zieliński urodził się dn. 29 maja
1925 r. w Katowicach-Ligocie w rodzinie
robotniczej. Jego ojciec Antoni pracował
w Kopalni "Wujek" (jak mówiono "na
grubie"), zaś matka Stanisława z domu
Napierała troszczyła się o dom rodzinny.
W cieniu tej kopalni mijało dzieciństwo
młodego Henryka. Jeszcze przed wybuchem
wojny zdążył ukończyć dwie klasy
gimnazjum w pobliskim Mikołowie. Gdy
wybuchła II Wojna Światowa skończyła się
nauka w polskiej szkole. Rodzice Henryka
nie podpisali "volkslisty" i swoje piętnaste
urodziny spędził na robotach w Niemczech
w Zobten am Berge (dzisiejsza Sobótka
pod Wrocławiem). W końcu 1940 r.
udało mu się jednak wrócić do Katowic,
gdzie zatrudnił się jako pomoc laboratoryjna
w małej rafinerii ropy "Naftamin"
w Katowicach-Ligocie. Tam przepracował
do końca okupacji, zastępując okresowo
pracowników powoływanych do służby
w Wehrmachcie, dzięki czemu przeszedł
praktycznie przez wszystkie stanowiska
produkcyjne. Jego, jako Polaka, służba
wojskowa nie objęła. Uzyskane doświadczenie,
uzupełniane wiedzą książkową,
a także autorytet u załogi sprawiły, że
jako dziewiętnastolatek, zaraz po ucieczce
Niemców, przejął kierownictwo rafinerii.
Już po kilkunastu dniach zakład uruchomiono.
Przerabiano zgromadzone jeszcze
przez Niemców zapasy ropy austriackiej
(z Neusiedel). Wytwarzane paliwa i oleje
były przejmowane przez Armię Czerwoną
i kierowane w stronę Żor, gdzie przebiegał
front. Ten kontakt z zakładem przemysłowym
stanowił zalążek późniejszych umiejętności
poruszania się w świecie technologii
i współpracy z przemysłem.
W tym czasie sprawnie łączył pracę
zawodową w rafinerii z nauką, dzięki
czemu w ramach wieczorowego dokształcania
udało mu się nadrobić opóźnienie
i na wiosnę 1946 r. zdał maturę w słynnym
katowickim Liceum im. Mikołaja
Kopernika. Natychmiast przeszedł do pracy
w filii Instytutu Naftowego w Trzebini,
zapisując się na Uniwersytet Jagielloński.
Ostatecznie zdecydował się jednak na
[...]
|
|
|
|
Wybrane zgłoszenia patentowe z dziedziny chemii
|
|
Zgł. nr 385723; C10L 1/32
Skrzyński Marek, Konstancin-Jeziorna
Sposób zmniejszania zużycia
paliwa i emisji spalin w silnikach
spalinowych poprzez zastosowanie
wody jako substytutu paliwa oraz
silnik stosujący ten sposób
Ujawniono sposób zmniejszania zużycia
paliwa i emisji spalin w silnikach spalinowych
poprzez zastosowanie wody jako substytutu paliwa
oraz silnik stosujący ten sposób. Zamierzony
cel uzyskany jest poprzez podanie wody do
komory spalania silnika spalinowego, co spowoduje
kontrolowane schłodzenie silnika i wprowadza
do pracy rozprężającą się parę wraz
z rozprężającymi się spalinami. Przewiduje się
zastosowanie wynalazku przy budowie i modernizacji
wszelkich typów silników spalinowych.
(2 zastrzeżenia)
Zgł. nr 385692; C12 M 3/02
EUROIMPLANT SA, Rybie
Śladowski D.
Bioreaktor
Przedmiotem wynalazku jest bioreaktor do
hodowli tkankowych i komórkowych, wyposażony
w kolagenowe matryce (1), będące
substratem dla hodowli komórkowych i tkankowych,
z których każda ma wewnętrzną
warstwę (4) o gąbczastej strukturze z systemem
kanałów (3), umożliwiających przepływ
pożywki, która to warstwa (4) jest obłożona
z dwóch stron warstwą (5) z kolagenu o strukturze
błony, zaś rosnące komórki tkanki (6) są
umieszczone na powierzchni bioreaktora (2)
lub w jego warstwie gąbczastej (5).
(1 zastrzeżenie)
Zgł. nr 385598; C12 MP 7/62
Politechnika Łódzka, Łódź
Szczęsna-Antczak M., Antczak T.,
Bielecki S.
Sposób wytwarzania in situ mieszaniny
estrów wyższych kwasów
tłuszczowych
Sposób wytwarzania in situ mieszaniny
estrów wyższych kwasów tłuszczowych,
poprzez transestryfikację substratu tłuszczowego
z alkoholami katalizowanej lipazą, charakteryzuje
się tym, że stosuje się substrat tłuszczowy
w postaci mieszaniny lipidów grzybowych oraz
lipazę wytworzone w jednym procesie hodowli
produkcyjnej zarodników pleśni Mucor circinelloides
MT lub Mucor racemosus TM. Biomasę
otrzymaną w wyniku hodowli, zawierającą
mieszaninę lipidów[...]
|
|
|
|
Wywiad z Panem dr. inż. Markiem Ściążko, dyrektorem Instytutu Chemicznej Przeróbki Węgla w Zabrzu
|
|
Redaktor Andrzej J. Szyprowski: Panie
Dyrektorze! Wydajemy właśnie zeszyt
"Przemysłu Chemicznego" z okazji jubileuszu
55-lecia działania Instytutu Chemicznej
Przeróbki Węgla. Umowa w tej sprawie podpisana
została w listopadzie 2009 r. czyli
z dużym wyprzedzeniem, co bardzo cenię. Na
początek wywiadu proszę powiedzieć naszym
Czytelnikom, czym się obecnie Instytut zajmuje,
jaką przeszedł drogę rozwojową w ostatnich
latach i co się ciekawego działo? Trzy
lata temu opublikowaliśmy obszerny wywiad,
jakiego Panowie udzielili naszemu miesięcznikowi
(Przem. Chem. 2007, 86, nr 7, 563),
więc teraz proponuję byśmy już nie wracali do
historii tylko mówili o sprawach aktualnych.
Dyrektor dr inż. Marek Ściążko:
Jubileusz 55 lat Instytutu, tak jak każda rocznica
może być dobrym pretekstem do podsumowań,
bo choć nauka ma sama w sobie
to, że powinna korzystać z doświadczeń
z przeszłości, to tak naprawdę jest ona zwrócona
ku przyszłości. Buduje przyszłość na
osiągnięciach przeszłości. Nasza specjalność,
karbochemia, jest właściwie najtrudniejszym
działem chemii przemysłowej, bo tam można
wszystko spotkać. I układy heterofazowe,
i homogeniczne, trudne układy reakcyjne,
złożone systemy wymiany masy i ciepła. Te
wszystkie koncepcje powstawały w czasach,
kiedy prowadziło się dużo doświadczeń
aby znaleźć właściwie parametry procesów.
Dzisiaj to podejście jest oczywiście inne
i polega na tym, że buduje się modele, które
optymalizują parametry procesów karbochemicznych.
W związku z tym trzeba znacznie
większej wiedzy. Zaistniało też zjawisko,
które właściwie nie zależy od naukowców.
Są to regulacje formalno-prawne, związane
z efektywnością procesów wytwarzania,
stanem zaopatrzenia w surowce naturalne
i ochroną środowiska. Stworzyły one zapotrzebowanie
na specyficzne usługi, które
w ogóle nie byłyby świadczone, gdyby taka
sytuacja nie powstała. Do tych nowych procesów
należy wykorzystywanie odnawialnej
energii i zagospodarowanie emisji [...]
|
|
|
|
Względna szybkość reakcji/procesu w warunkach dynamicznych jako efekt transformacji krzywych TG/DTG w analizie termicznej
|
|
|
ANDRZEJ MIANOWSKI ZBIGNIEW ROBAK RAFAŁ BIGDA GRZEGORZ ŁABOJKO
|
Przedstawiono wyniki badań termograwimetrycznych
substancji pochodzenia koksowniczego:
paków węglowych (produkt destylacji
smoły węglowej) oraz mieszaniny koksu
z tiocyjanianem sodu (produkt odpadowy
z procesu oczyszczania gazu koksowniczego).
Wymienione substancje reprezentują diametralnie
różne właściwości, także termiczne.
W badaniach rozwinięto zaproponowaną
wcześniej koncepcję opisu zmian temperaturowych
w układzie za pomocą równania trójparametrycznego,
z którego wywodzi się liniowa
zależność względnej szybkości reakcji (r)
od temperatury. Wspomniana zależność może
być wyprowadzona bezpośrednio z wyników
pomiarowych TG i DTG, co wykorzystano
do opracowania algorytmu, uzupełniającego
dane rejestrowane on-line. Zaprezentowane
podejście uwidacznia osobliwości złożonych
procesów termicznych. Analiza wartości liczbowych
estymowanych parametrów umożliwia
porównywanie charakteru i natury zachodzących
procesów. Wyniki badań potwierdzają
przydatność termograwimetrii do analizy procesów
termicznych zachodzących w skomplikowanych
mieszaninach, zarówno organicznych,
jak i nieorganicznych.
Three various coal tar pitches and mixt. of coke and NaSCN
were heat treated under Ar or N2 up to 1000°C and 1100°C,
resp., at varying heating intensity to det. the mass loss
rates. The thermogravimetric curves were analyzed to
disclose the reaction mechanisms. In the case of pitches,
formation of mesophase, coking, formation of fixed C and
evolution of H2 were obsd. In the case of coke-NaSCN mixt.,
dehydratation of NaSCN, its decompn. to Na2S, CS2, C2N2, C
and N2, and decrepitation of solid residues were obsd. The
temp. relationships of the relative reaction rates were detd.
Analiza termograwimetryczna jest cennym i chętnie stosowanym
instrumentem badawczym. Istotnym problemem jest jednak poważna
przeszkoda, jaką jest interpretacja wyników w sensie kryteriów przyjmowanych
przez kinetykę chemiczną. Ponieważ analizę taką prowadzi
się w wa[...]
|
|
|
|
Z PÓŁKI KSIĘGARSKIEJ - Gerd Collin GESCHICHTE DER STEINKOHLENTEERCHEMIE AM BEISPIEL DER RÜTGERSWERK
|
|
|
Jerzy Polaczek
|
Smoła węglowa stała się w II połowie
XIX w. podstawowym surowcem nie tylko
dla przemysłu chemicznego (barwniki, far
Smoła węglowa stała się w II połowie
XIX w. podstawowym surowcem nie tylko
dla przemysłu chemicznego (barwniki, farmaceutyki,
materiały wybuchowe, żywice,
polimery), ale także dla wielu innych
ważnych dziedzin gospodarki narodowej
(drogownictwo, impregnacja drewna, elektrody
węglowe, sadze techniczne). Początki
praktycznego wykorzystania smoły węglowej
do malowania statków i produkcji
papy sięgają wprawdzie końca XVIII w.
(Szkocja), ale karierę przemysłową smoła
rozpoczęła na początku XIX w., gdy w całej
Europie zaczęto ją stosować w szerokim
zakresie do impregnacji podkładów kolejowych.
To zastosowanie smoły węglowej
legło też u podstaw założonej w 1849 r.
przez działającego w okolicach Wrocławia
Juliusa Rütgersa i intensywnie przez niego
w następnych latach rozbudowywanej (również
na Śląsku) sieci zakładów ciśnieniowego
nasycania drewna smołą węglową (na
brytyjskiej licencji). Takie były początki
koncernu Rütgerswerke, który w szczytowym
okresie swego rozwoju zatrudniał
ponad 16 tys. pracowników (1994 r.) we
wszystkich swoich zakładach w Europie
i USA, i wykazywał roczne obroty ponad
5 mld euro.
Autor recenzowanej książki (znany jako
autor licznych prac naukowych i opracowań
monograficznych z zakresu karbochemii)
zadał sobie olbrzymi trud przeanalizowania
wielu dokumentów źródłowych i zgromadzenia
imponującego zbioru informacji
na temat rozwoju koncernu Rütgerswerke
i związanego z tym rozwoju procesów
przerobu smoły węglowej i przemysłowego
wykorzystania jej składników. Praca ta
zaowocowała zdobyciem przez niego drugiego
stopnia naukowego doktora filozofii
89/5(2010) 859
z zakresu histo[...]
|
|
|
|
Z PÓŁKI KSIĘGARSKIEJ - Praca zbiorowa (red. jan Gawęcki i Wojciech Roszkowski) ŻYWIENIE CZłOWIEKA A ZDROWIE PUBLICZNE
|
|
|
Iwona Wawer
|
Książka jest trzecią częścią akademickiego
podręcznika z zakresu żywienia człowieka.
Pierwsza część to podstawy nauki o żywieniu,
w części drugiej omówiono żywienie
człowieka zdrowego i chorego. Część
trzecią przygotował liczny zespół autorów
(33 osoby), najlepszych polskich specjalistów
z tej dziedziny. Ich profesjonalizm i szerokie
spojrzenie na poruszane problemy widać
w każdym z rozdziałów. Książka jest przeznaczona
dla studentów uczelni medycznych,
przyrodniczych i rolniczych, a więc dla przyszłych
lekarzy, dietetyków i producentów żywno[...]
|
|
|
|
Z prasy zagranicznej
|
|
Na światowym rynku gazu ziemnego
zachodzą rewolucyjne zmiany. Niespodziewanie
Stany Zjednoczone uniezależniły się od importu
gazu ziemnego i znajdują się na najlepszej
drodze do tego, aby z importera gazu stać się
poważnym jego eksporterem. Jeszcze 5 lat temu
produkcja gazu ziemnego w USA malała i ceny
jego rosły, tak że w obawie przed deficytem
tego cennego surowca energetycznego budowano
wzdłuż całego wybrzeża nowe terminale
do odbioru importowanego skroplonego gazu
ziemnego (LNG) i jego regazyfikacji (jednym
z nich jest terminal budowany przez firmę
Apache Corporation w Kitimat, na kanadyjskim
wybrzeżu Pacyfiku ok. 650 km na północny
zachód od Vancouver). W niedługim czasie
(przypuszczalnie od 2014 r.) terminale te zamiast
odbioru importowanego LNG będą służyć
do jego eksportu.
Źródłem tych zmian jest dynamiczny
rozwój eksploatacji niekonwencjonalnych
zasobów gazu, przede wszystkim tzw. gazu
łupkowego, tj. gazu uwięzionego pod ziemią
w geologicznych strukturach łupkowych, którego
bogate złoże znajduje się m.in. w Barnett
Shale, niedaleko Fort Worth w Teksasie.
Eksploatacją tego złoża już od początku lat
dziewięćdziesiątych ub. wieku interesowała
się nieduża firma górnicza Mitchell Energy,
która opracowała w tym celu specjalne techniki
hydraulicznego kruszenia skały łupkowej
za pomocą mieszaniny różnych chemikaliów
i innych materiałów (tzw. fracing) oraz
wierceń poziomych (horizontal drilling)
w celu uwolnienia zawartego w niej gazu.
Podobne złoża gazu łupkowego znajdują się
też w innych częściach USA i Kanady, od
Teksasu po Kolumbię Brytyjską. Geologom
znana była ich lokalizacja, jednakże eksploatacja
tych złóż stała się opłacalna dopiero
po wzroście w ostatnich latach cen gazu
ziemnego. Obecnie, w wyniku opracowania
nowoczesnych technik wiercenia i kruszenia
skał oraz tzw. ekonomii skali, koszty produkcji
gazu łupkowego zmalały o połowę
i są nawet mniejsze niż w przypadku niektórych
złóż konwencjonalnego ga[...]
|
|
|
|
Z ŻYCIA POLSKIEJ IZBY PRZEMYSŁU CHEMICZNEGO
|
|
W dniu 19 kwietnia 2010 r. w siedzibie
PIPC w Warszawie obradowała Komisji
Farb i Lakierów. Omawiano sprawę wpro-wadzenia Dyrektywy BPD (Biocide Products
Directive), system kart bezpieczeństwa GHS
(Global Harmonization System), projekty
nowych uchwał, wnioski płynące z ustaleń
wartości najwyższych dopuszczalnych stężeń
NDS oraz sprawy bieżące
branży. W 2007 r.
w ramach Komisji powołany
został Zespół ds.
Produktów Biobójczych,który opiniuje projekty rozporządzeń z tego
zakresu oraz inicjuje spotkania z Urzędem
Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów
Medycznych i Produktów Biobójczych.
W ostatnim okresie Zespół konsultował projekt
Ustawy o produktach biobójczych. Zgodnie
z wypowiedziami uczestników po[...]
|
|
|
|
Zastosowanie biomasy ciekłej pochodzenia leśnego i rolniczego do substytucji paliw rozpałkowych pochodzenia naftowego
|
|
|
JAROSŁAW ZUWAŁA KATARZYNA MATUSZEK
|
Przedstawiono wyniki badań doświadczalnych
spalania biomasy ciekłej pochodzenia rolniczego
(gliceryna, estry) oraz leśnego (olej
talowy) w doświadczalnej instalacji badawczej
w małej skali. Wyznaczono wartość wskaźników
emisji substancji szkodliwych powstających
w procesie spalania mieszanek tych
paliw z ciekłymi paliwami pochodzenia naftowego.
Przedstawiono rekomendacje dla wdrożenia
współspalania tych paliw w istniejących
instalacjach energetycznych i scharakteryzowano
związane z tym potencjalne zagrożenia
technologiczne.
Glycerol fraction and tall oil by-product were added to the
light and heavy fuel oils to study the compn. of flue gases
from their combustion. The presence of 16 polycyclic
arom. hydrocarbons (including benzo[a]pyrene), volatile
org. compd. and particulate matter was evidenced. Use
of liq. biomass as a start-up fuel component was found,
however, allowable.
W praktyce przemysłowej stosuje się technologie wytwarzania
energii odnawialnej bazujące głównie na wykorzystaniu energii promieniowania
słonecznego, energii wód, energii wiatru albo energii
Dr inż. Jarosław ZUWAŁA w roku 1998 ukończył
studia na Wydziale Inżynierii Środowiska
i Energetyki Politechniki Śląskiej w Gliwicach,
gdzie w roku 2004 uzyskał stopień doktora
nauk technicznych. Obecnie jest Dyrektorem
Centrum Innowacji Technologicznych Instytutu
Chemicznej Przeróbki Węgla. Specjalizuje się
w zagadnieniach eksploatacji instalacji spalania
i współspalania biomasy oraz paliw pochodzenia
odpadowego oraz problematyce optymalizacji
pracy systemów energetycznych pod względem
energetycznym, ekonomicznym i ekologicznym.
Instytut Chemicznej Przeróbki Węgla w Zabrzu, ul. Zamkowa 1,
41-803 Zabrze, tel.: tel.: (32) 271-00-41, fax: (32) 271-08-09, e-mail:
zuwala@ichpw.zabrze.pl
* Autor do korespondencji:
Dr inż. Katarzyna MATUSZEK w roku 2000 ukończyła
studia na Wydziale Inżynierii Środowiska
i Energetyki Politechniki Śląskiej w Gliwicach,
gdzie uzyska[...]
|
|
|
|
Zastosowanie technik sprzężonych TGA-MS oraz μ-GC do analizy przebiegu procesów termicznego rozkładu mieszanek węgla i biomasy
|
|
|
Jarosław Zuwała Teresa Topolnicka Krzysztof Głód Marcin Kopczyński
|
W młynach węglowych stanowiących część układu
przygotowania paliwa do energetycznych
kotłów pyłowych mogą zachodzić niskotemperaturowe
procesy konwersji mieszanek węgielbiomasa
z wytworzeniem związków gazowych.
Oceniono potencjalne zagrożenia pożarowe związane
z tworzeniem się gazów palnych w zespołach
młynowych podczas współspalania biomasy
przy wykorzystaniu techniki TGA-GC-MS.
Dodatkowo przeprowadzono testy zgazowania
węgla i biomasy w złożu stacjonarnym (w skali
laboratoryjnej) wraz z oceną jakościową i ilościową
uwalnianych związków gazowych.
Behaviour of coal-biomass blends at elevated temp. was
studied to evaluate the fire hazards in fuel grinding systems of
pulverized coal boilers. Blends of bituminous coal fine (grain
size below 0.2 mm) and ground sawdust, willow or sunflower
husk pellets (grain size below 0.425 mm) were studied by DTA
with mass spectroscopy up to 700°C under Ar and gasified
with air in fixed bed in a large lab. plant. The gaseous prods. of
the gasification were analyzed for H2, CO, CO2 and MeH. The
biomass was decompd. at 250-380°C to H2O, MeH and CO2.
The coal was decompd. at above 420°C to H2 and MeH. The
gasification of the blends showed an anusual temp. jump at
200°C connected with an increase of pressure. This fact was
explained by fast formation of flammable gases (CO, H2, MeH)
and their combustion.
Obecnie w ponad 40 obiektach energetycznych w Polsce realizowany
jest proces współspalania biomasy z paliwami konwencjonalnymi
(węglem kamiennym lub brunatnym). Najpopularniejszą technologią
jest współspalanie bezpośrednie w istniejących układach
kotłów pyłowych i fluidalnych1). Zasygnalizowana teoretycznie2)
możliwość wystąpienia problemów eksploatacyjnych w układzie
przygotowania paliwa do kotłów pyłowych (m.in. zapłony mieszanek
węgiel-biomasa, co w konsekwencji prowadzi do wyłączania
młynów węglowych ze względów bezpieczeństwa eksploatacyjnego)
związana ze współspalaniem biomasy stanowiła [...]
|
|
|
|
Twój Profil
Twój koszyk
