BUDOWNICTWO I GEODEZJA ›
GAZ, WODA I TECHNIKA SANITARNA ›
2010-7-8 |
| |
|
Publikacja: Zastosowanie prawdopodobieństwa w ocenie jakości wody do picia
Autor: Jerzy Kozłowski 
Aktualnie konieczność raportowania o jakości wody przeznaczonej
do spożycia przez ludzi (JWPS) wynika zarówno z Dyrektywy
98/83 UE [4], jak i zgodnego z nią rozporządzenia Ministra
Zdrowia [19]. Zakres raportowania zależy przy tym od przeznaczenia
raportu. I tak, w pracy [2] zawierającej zakres raportowania dla
potrzeb Unii Europejskiej strefa zaopatrzenia jest charakteryzowana
poprzez:
 nazwę wskaźnika JWPS;
 liczbę wykonanych w ciągu roku analiz konkretnego wskaźnika
JWPS:
● ogółem,
● z przekroczeniami normatywu;
 zmierzone w ciągu roku poziomy konkretnego wskaźnika
JWPS:
● minimalną,
● maksymalną;
 wyznaczony na podstawie analiz wykonanych w ciągu roku
średni poziom konkretnego wskaźnika JWPS.
Zgodnie z rozporządzeniem [19], jedynie stwierdzenie metodami
laboratoryjnymi wystąpienia przekroczenia przez zawartość
wskaźnika JWPS jego normatywu, upoważnia właściwego inspektora
sanitarnego do uruchomienia procesu decyzyjnego, mającego
na celu stwierdzenie braku przydatności wody do spożycia.
W procesie tym może, w zależności od rodzaju rozważanego
wskaźnika JWPS, zajść konieczność rozważenia stopnia zagrożenia
dla zdrowia.
Moim zdaniem, powyższy proces decyzyjny może prowadzić
do fałszywych wniosków. Stwierdzenie to postaram się uzasadnić
w dalszej części artykułu za pomocą indukcji będącej elementem teorii
poznania [9]. Zaproponuję w niej również metody rozwiązania
zaistniałych problemów metodycznych.
Teoretyczne uzasadnienie zastosowania probabilistyki
w ocenie jakości wody do picia
Ze względu na stosowane metody laboratoryjne, pobieranie
próbek nie odbywa się w sposób ciągły; nawet w przypadku stref
zaopatrzenia charakteryzujących się dużą liczbą mieszkańców, poszczególne
próbki pobierane są w bardzo odległych od siebie okresach.
W okresach między poszczególnymi pobraniami próbek skład
Artykuł dyskusyjny
wody nie jest znany. W tych przedziałach czasowych może do[...]
|
Prenumerata
|
|
Biotyczny Indeks Osadu Czynnego w praktyce monitoringu oczyszczania ścieków
|
|
|
Adam Drzewicki
|
W 1994 r. Paolo Madoni podsumowując wiedzę dotyczącą ekologii
osadu czynnego Curdsa i Cockburna 1970, Drakidesa 1978,
Sladki i Sládečka 1985, Al-Shahwaniego, Horana 1991 oraz własne
spostrzeżenia (Madoni 1981, 1988) opracował Biotyczny Indeks
Osadu Czynnego (BIO). Zaproponowana metoda opiera się
na założeniu, że dominacja kluczowych grup, ich liczebność oraz
liczba wskaźnikowych taksonów mikrofauny osadu czynnego
zmienia się w stosunku do parametrów fizykochemicznych i technologicznych
oraz efektów procesu oczyszczania. Grupy kluczowe
są reprezentowane przez behawioralne grupy orzęsków: orzęski
wolnopływające, orzęski pełzające, orzęski osiadłe, korzenionóżki
domkowe, małe wiciowce zwierzęce oraz jednostki w randze
rodzaju - Opercularia spp. i gatunku - Vorticella microstoma. Za
pojedyncze taksony uważa się poszczególne gatunki orzęsków i korzenionóżek
oraz bez podziału wiciowce, wrotki, nicienie, niesporczaki,
brzuchorzęski i skąposzczety. W zależności od przeważającej
grupy kluczowej i jej liczebności, liczby stwierdzonych taksonów,
liczebności małych wiciowców wyliczony BIO przyjmuje wartość
od 10 do 0 (tab. 1). Tym samym wskazuje na jedną z czterech klas
diagnostycznych osadu czynnego (tab. 2). Wysoka liczebność małych
wiciowców (> 10), dominacja orzęsków wolnopływających,
orzęsków osiadłych z wąskim peristomem: V. microstoma lub
Operrcularia spp. obniża wartość indeksu, podobnie jak mała liczba
taksonów oraz liczebność dominującej grupy kluczowej poniżej
106 osobników w dm3. Dominacja lub współdominacja orzęsków
pełzających, osiadłych, korzenionóżek domkowych, suma liczebność
przedstawicieli tej grupy kluczowej powyżej 106 osobników
w dm3, wysoka liczba taksonów (> 10), mała liczebność wiciowców
(< 10) odpowiada najwyższej wartości BIO. Przedsta[...]
|
|
|
|
Eksperymentalne i numeryczne określenie miejscowych strat ciśnienia w kolanach 90° instalacji wodociągowych
|
|
|
Paweł Grajper Jacek Smołka
|
Wymiarowanie przewodów wodociągowych, będące jednym
z ważniejszych elementów projektowania instalacji, polega na określeniu
średnic przewodów, strat ciśnienia oraz minimalnego ciśnienia
zapewniającego utrzymanie ciągłości dopływu wody. Dwie
ostatnie czynności wymagają poprawnego określenia wartości liniowych
i miejscowych oporów przepływu w projektowanej instalacji.
Określenie wartości miejscowych strat ciśnienia we współczesnych
systemach instalacyjnych okazuje się jednak w praktyce
czynnością trudną. Przyczyna tkwi w braku niezbędnych danych,
których nie można znaleźć w normach instalacyjnych [10,11], stosowanych
w zakresie projektowania. Wspomniane normy w kwestii
współczynników strat miejscowych odwołują się odpowiednio
do starszych norm [9,12]. Powołana norma [9] podaje empiryczne
zależności opisujące współczynniki oporów miejscowych, które
z uwagi na odmienną chropowatość, metodę połączenia oraz geometrię,
niewiele mają wspólnego z współczesnymi kształtkami
instalacyjnymi. Dlatego stosowanie ich jest nieuzasadnione lub
wręcz matematycznie niemożliwe. Natomiast norma [12] podaje
jedną wartość współczynnika strat miejscowych dla poszczególnych
kształtek, niezależnie od systemu instalacyjnego. Wątpliwe są
również wartości tych współczynników podawane przez producentów
w materiałach informacyjnych, które nie są poparte żadnymi
obliczeniami czy badaniami. Często spotyka się te same wartości
współczynników w odmiennych systemach instalacyjnych lub różne
dla tego samego rodzaju kształtek.
W literaturze można znaleźć badania oporów w kolanach wykonanych
z polipropylenu [4,15]. W pracy [15] badano kolana
o średnicy nominalnej DN20 dla różnych warunków wykonania połączenia
z rurą. Badania prowadzone były w zakresie przepływów
odpowiadających liczbom Reynoldsa (Re) od 12 300 do 33 200.
W wyniku badań otrzymano, w zależności od sposobu połączenia,
zróżnicowane średnie wartości współczynnika strat miejscowych
w przedziale od 0,87 d[...]
|
|
|
|
III Krajowa Konferencja Techniczna Katowickiego Oddziału PZITS pt. "Inżynieria sanitarna w budownictwie i infrastrukturze"
|
|
|
Zbigniew Matuszyk
|
W dniach 13-14 maja 2010 r.
w Katowicach w siedzibie Staleksportu
przy ul. Mickiewicza 29, odby􀃡a si􀄊
III Krajowa Konferencja Techniczna
organizowana przez Katowicki Oddzia
􀃡 PZITS z cyklu "In􀄪ynieria sanitarna
w budownictwie i infrastrukturze".
Tym razem obejmowa􀃡a ona
zagadnienia:
􀆔 w pierwszym dniu - ciep􀃡ownictwa
i ogrzewnictwa,
􀆔 w drugim dniu - wentylacji i klimatyzacji
oraz gazownictwa.
Licznych uczestników konferencji
(ok. 180 osób oraz 8 wystawców) i zaproszonych
go􀄞ci przywita􀃡 Prezes Zarz
􀄅du Katowickiego Oddzia􀃡u PZITS,
kol. Zbigniew Matuszyk. Po s􀃡owie
wst􀄊pnym i podzi􀄊kowaniu patronom
honorowym i medialnym oraz wielu
sponsorom za wk􀃡ad merytoryczny
i  nansowy w organizacj􀄊 konferencji,
otworzy􀃡 dwudniowe obrady.
rur podwójnych "TwinPipe" oraz
wymierne korzy􀄞ci ekonomiczne dla
przedsi􀄊biorstwa po wdro􀄪eniu tego
typu rozwi􀄅za􀄔.
"Sposoby ograniczania strat w sieciach
ciep􀃡owniczych w aspekcie stosowania
rur preizolowanych o ró􀄪nych
rodzajach izolacji", to kolejny referat
Ireneusza Iwko, przedstawiciela  rmy
Logstor. Prelegent poda􀃡 wiele mo􀄪-
liwych do zastosowania przyk􀃡adów
zmniejszania strat przy przesyle ciep􀃡a
na znaczne odleg􀃡o􀄞ci w systemach
ciep􀃡owniczych oraz efekty ekonomiczne
tych wariantów. Mówca zwróci
􀃡 tak􀄪e uwag􀄊 na dodatkowe aspekty
ekologiczne, jakim jest ograniczenie
emisji CO2 do atmosfery, po zastosowaniu
ka􀄪dego z rozpatrywanych wariantów
ograniczenia strat ciep􀃡a przy
przesyle od 􀄨ród􀃡a do odbiorcy.
Nast􀄊pne referaty dotyczy􀃡y wdra-
􀄪anych systemów zarz􀄅dzania i analizowania
sieci c[...]
|
|
|
|
Kompozytowe zbiorniki wysokociśnieniowe do sprężonych gazów – materiałowe aspekty trwałości i bezpieczeństwa
|
|
|
Andrzej Bełzowski
|
Obecnie najpopularniejszym paliwem gazowym do silników samochodowych
jest propan-butan, oznaczany jako LPG (Liquefied
Petroleum Gas). LPG magazynuje się w zbiornikach o ciśnieniu
roboczym wynoszącym przeważnie 2,0-2,5 MPa. Wytwarza się je
z blach stalowych łączonych metodą spawania. Propan-butan uzyskuje
się podczas przeróbki ropy naftowej.
Z wielu analiz dotyczących rozwoju motoryzacji wynika, że
paliwem bliskiej przyszłości dla wielu pojazdów użytkowanych
w dużych aglomeracjach miejskich (autobusów, wozów dostawczych,
taksówek) będzie metan (gaz ziemny). Metan magazynowany
w temperaturze otoczenia w zbiornikach pod ciśnieniem
20-25 MPa oznacza się symbolem CNG (Compressed Natural
Gas). Metan skroplony, przechowywany pod ciśnieniem atmosferycznym
w temperaturze -161°C określa się symbolem LNG
(Liquified Natural Gas) [1,2].
Kluczowym problemem utrudniającym stosowanie CNG jest
jego magazynowanie w pojeździe. Aby uzyskać autonomię porównywalną
do osiąganej dzięki benzynie, metan w zbiorniku paliwa
spręża się do ciśnienia 20-25 MPa. Wymagana objętość takiego
zbiornika jest około 3-4 razy większa od objętości zbiornika do
benzyny. Z materiałów firmy Lincoln Composites wynika, że 55,0 l
metanu pod ciśnieniem 24,8 MPa jest energetycznie równoważne
17,5 litrom benzyny, tj. stosunek pojemności zbiorników wynosi
55/17,5=3,17 (przy podobnym zasięgu pojazdu). Dla metanu pod
ciśnieniem 20,6 MPa stosunek ten wynosi 55/15,5=3,58 [3]. Według
[4], jeden litr metanu sprężonego do 20,6 MPa jest energetycznie
równoważny 0,22 l benzyny a litr metanu pod ciśnieniem
24,8 MPa odpowiada 0,33 l benzyny. Przy identycznej pojemności
zbiorników, zasięg pojazdów napędzanych CNG byłby znacznie
mniejszy. W pojazdach samochodowych stosuje się przeważnie
CNG. W latach 2002-2009 liczba pojazdów zasilanych sprężonym
gazem ziemnym na świecie wzrosła z poziomu 1,5 miliona do ponad
9 milionów.
Paliwem, które przypuszczalnie zdominuje w przyszłości rynek
paliw[...]
|
|
|
|
O możliwościach wykorzystania wód mineralnych w profilaktyce zdrowotnej
|
|
|
Janusz R. Rak
|
Człowiek od pradziejów żyje w sąsiedztwie wody, bez której
jego egzystencja byłaby niemożliwa. Znany jest ekstremalny
przypadek członka IRA, który prowadził głodówkę i korzystając
jedynie z wody przeżył 72 doby. Niemożliwa jest produkcja przemysłowa
i rolnicza bez udziału wody. Wodę spożywamy przede
wszystkim, jest ona składnikiem wielu produktów żywnościowych.
Powszechnie znane są właściwości lecznicze wód mineralnych.
Odgrywają one pierwszorzędną rolę w balneotechnice. Woda jest
nośnikiem energii w systemach grzewczych i chłodniczych. Istnieją
duże możliwości wykorzystania wód geotermalnych. Służy od
zarania jako szlak komunikacyjny, morski lub śródlądowy. Fauna
i flora morska oraz słodkowodna stanowią wartościowe pożywienie.
Nad wodą odpoczywamy, służy do rekreacji, jest pożądanym
elementem krajobrazu. Wodę wykorzystuje się do produkcji czystej
energii elektrycznej (elektrownie wodne).
Wiele religii oddaje wodzie hołd. Postacie bogów panujących
nad wodami pojawiają się już w mitologii - np. grecki Posejdon,
rzymski Neptun. Woda jest także groźnym żywiołem (powodzie,
sztormy, tsunami), ale potrafi skutecznie przeciwstawić się innemu
żywiołowi - ogniowi (gaszenie pożarów).
Z punktu widzenia medycznego woda jest idealną cieczą
gaszącą pragnienie. Należy spożywać ją jako niegazowaną
o temperaturze około 15ºC. Stanowi ona w zależności od wieku
60%÷70% masy naszego ciała i aż 85% masy naszego mózgu.
Wody w organizmie człowieka nie można zmagazynować na stałe.
W ciągu doby człowiek wymienia 3%÷6% swoich zasobów
wody, co w skali miesiąca daje około 60 dm³÷120 dm³. Każdy
człowiek powinien wypijać w ciągu doby 2 dm³÷3 dm³ wody.
Prawdziwe jest stwierdzenie, że wszystko jest z wody, z wody
powstało i z wody się składa - jest źródłem wszelkiego istnienia.
Opisowo wodę do picia określa się jako czystą, smaczną i zdrową.
Obecnie taką wodę można jedynie pozyskać z zasobów wód
podziemnych. Naturalne wody mineralne[...]
|
|
|
|
Ocena możliwości wykorzystania wody szarej
|
|
|
Jarosław Mucha Andrzej Jodłowski
|
Stosowanie wody zdatnej do picia, do spłukiwania toalety, wydaje
się być nieuzasadnionym marnotrawstwem. Szara woda powstająca
podczas kąpieli czy też prania po podstawowym podczyszczeniu
z powodzeniem może służyć temu celowi. Kąpiel pod prysznicem
lub w wannie, mycie rąk w umywalce oraz pranie stanowią ok. 51%
zużycia wody w gospodarstwie domowym. Podczas tych czynności
powstają ścieki szare, które z powodzeniem mogą być powtórnie wykorzystywane.
Mycie naczyń stanowi ok. 10% zużycia wody, a sprzątanie,
podlewanie kwiatów oraz picie i gotowanie stanowi ok. 9%
zużycia wody. Około jednej trzeciej ilości wody zużywanej w gospodarstwie
domowym służy natomiast do spłukiwania miski ustępowej,
powstają tutaj ścieki czarne, które powinny być odprowadzane do
kanalizacji. Na rys. 1 przedstawiono strukturę zużycia wody przeznaczonej
na potrzeby bytowo-gospodarcze według danych zawartych
w pracy [1]. Przedstawione ilości wody zużywanej na zaspokojenie
wymienionych potrzeb są orientacyjne, a proporcje poszczególnych
składników tego bilansu bardzo zależą od nawyków mieszkańców.
Źródła oraz właściwości wody szarej
Kuchnia. Badania wskazują [2], że szara woda pochodząca
z kuchni jest wysoce zanieczyszczona, łatwo zagniwająca i zawiera
wiele niepożądanych składników (np. olejów spożywczych).
W związku z tym, że woda ta stanowi jedynie ok. 10% średniego
zużycia wody w gospodarstwie domowym, używanie jej jako źródła
szarej wody nie jest zalecane.
Łazienka, prysznice, umywalki. Zmieszana szara woda z tych
trzech źródeł stanowi ok. 36% całkowitego zużycia wody w gospodarstwie
domowym. Szara woda z pryszniców i umywalek zawiera
mydła, szampony, tłuszcze pochodzenia ludzkiego, włosy,
brud i czasami włókna odzieży, skórę, mocz oraz kał. W pracy
[2] stwierdzono, że ostatnie z nich występują częściej, gdy wśród
domowników są małe dzieci lub osoby starsze. Dodatkowo szara
woda z tych źródeł może zawierać produkty chemii gospodarczej
i różnego rodzaju [...]
|
|
|
|
Ocena skuteczności materiałów stosowanych do osuszania sprężonego gazu ziemnego (CNG
|
|
|
Mieczysław R. Bałys Bronisław T. Buczek
|
Poszukiwanie nowych źródeł energii i alternatywnych paliw
przyczynia się do wykorzystania paliw tradycyjnych w sposób
bardziej ekonomiczny oraz efektywny i ekologiczny. Dobrą ilustracją
takiego stwierdzenia jest wykorzystanie sprężonego gazu
ziemnego CNG (ang. Compressed Natural Gas) jako paliwa napędzającego
pojazdy NGV (ang. Natural Gas Vehicles). Pierwszy
silnik zasilany gazem ziemnym skonstruowany został w połowie
dziewiętnastego wieku (Romaniszyn, 2007) [1], ale dopiero w drugiej
połowie wieku dwudziestego pojawiło się realne zainteresowanie
tym paliwem, powodowane głównie chęcią zmniejszenia
skutków kryzysów paliwowych.
Istotną zaletą sprężonego gazu ziemnego jako paliwa jest między
innymi to, że droga od pozyskania paliwa do produktu finalnego
jest krótka i technologicznie niezbyt skomplikowana. W tym
ujęciu stale ważnym problemem związanym z możliwością zastosowania
sprężonego gazu ziemnego jako wysokojakościowego
paliwa jest obniżenie w nim zawartości pary wodnej w stopniu
umożliwiającym korzystanie z niego w krajowych warunkach
klimatycznych, w szczególności w okresie zimowym. Przy zbyt
dużej zawartości wilgoci mogą w niskich temperaturach tworzyć
się kondensaty wodne, które utrudniają właściwą pracę układu
zapłonowego w pojazdach oraz w stacjach tankowania paliwa
gazowego.
Jakość paliwa CNG
Własności paliwa jako handlowego produktu, przeznaczonego
dla indywidualnych odbiorców w Polsce, określają różnego
rodzaju dyrektywy oraz normy dotyczące jakości gazu, granicznych
wartości parametrów charakterystycznych, bezpiecznego
eksploatowania poszczególnych instalacji, jak również ochrony
środowiska i jego użytkowników. W zakresie zawartości wilgoci
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 28.12.2008 [2]
określa maksymalną dopuszczalną zawartość wilgoci na poziomie
30 mg/m3 dla gazu w temperaturze -20oC i pod ciśnieniem
20 MPa.
Gaz ziemny dostarczany jest zwykle do stacji tankowania pojazdów
z gazociągów zasilających [...]
|
|
|
|
Separacja fazy stałej ze scieków bytowych na przydomowej oczyszczalni ścieków z osadnikiem szybowym
|
|
|
Zbigniew Dąbek
|
Znaczna część mieszkańców zwłaszcza siedlisk o zabudowie
rozproszonej w Uni Europejskiej będzie zobligowana Ramową
Dyrektywą Wodną obowiązującą od 2015 r. Wytycznyne RDW
przyjmują, że w państwach członkowskich ma być uzyskany odpowiedni
potencjał czystości wody. Dyrektywa ta tym samym inspiruje
do podejmowania decyzji, majacych za cel poprawę stanu
środowiska wodnego, przez ograniczenie emisji zanieczyszczeń.
W obszarze działania RDW znajduje sie więc bardzo duża ilość
oczyszczalni gruntowych eksploatowanych najliczniej w Polsce
z racji kosztów i świadomości ekologicznej Polaków. W tej perspektywie,
stosownym jest przedstawienie rozwiązań nie kolidujących
z RDW, które można i należy w realiach polskich propagować.
Powstające w gospodarstwie domowym ścieki bytowe, zawierają
mieszaninę wody czarnej (zawierającej kał i papier toaletowy)
oraz wody szarej (pochodzacej z toalety, łazienki, kuchni) i żółtej
(zawierającej mocz) [4,5].Ścieki bytowe w warunkach zabudowy
rozproszonej, wymagają odrębnego, przemyślanego postępowania.
Nieodpowiedzialne działania w tym względzie mogą przysporzyć
wiele kłopotów. Mnogość technologii biodegradujących biogeny
w ściekach pozwala żywić nadzieje na pomyślność trafnego wyboru
odpowiedniego realizatora inwestycji [16]. Rzecz jednak
w tym, że najistotniejszym elementem powodzenia i poprawności
przedsięwzięcia jest realizacja oczyszczania jak najbliżej źródła
powstania zanieczyszczeń [7,8].W krajach Skandynawskich taką
zasadę realizują biotoalety o różnej konstrukcji [9], które w naszej
kulturze ekologicznej nie przyjęły się w stopniu nawet dostatecznym,
w przeciwieństwie do m.i. Chin, Francji, Kanady, Meksyku,
Niemiec, Skandynawów, czy USA [6]. Istotną przesłanką
zdcydowanej poprawy stanu gospodarki wodno-ściekowej, szczególnie
dla zabudowy rozproszonej hutorowej, należy upatrywać
w propagowanych i budowanych oczyszczalniach hydrofitowych
[18,20,22], które z powodzeniem są eksploataowane w wielu regi[...]
|
|
|
|
Wpływ lotnych kwasów tłuszczowych na intensyfikację usuwania fosforu w reaktorach biologicznych – badania w skali laboratoryjnej
|
|
|
Eugeniusz Klaczyński
|
Dotychczasowe badania pokazują, że proces zintensyfikowanego
uwalniania fosforu w strefie beztlenowej, połączony z magazynowaniem
energii w postaci polihydroksyalkanów - (PHA), przez
organizmy akumulujące polifosforany (PAOs - ang. Poly-phosphate
Accumulating Organisms), jest uzależnione od ilości dostępnych
lotnych kwasów tłuszczowych (LKT). Wysokie stężenie LKT prowadzi
w konsekwencji do szybszego wzrostu PAOs i wzmożonego
usuwania fosforu. Niewykorzystanie LKT w strefie beztlenowej
i wysokie jego stężenie w strefach niedotlenionej i tlenowej, obniża
efektywność pobierania fosforu ze ścieków do wartości nawet bliskich
zeru. Badania Pattarkine potwierdzają, że usuwanie fosforu
w strefie tlenowej zachodzi dopiero po wykorzystaniu całego LKT
[1]. Zalecany stosunek LKT/P w dopływie do strefy beztlenowej
wynosi według Barnarda w granicach 5÷6 [1] lub nawet 6÷10 [6].
Według badań Comeau i in. 8 mg łatworozkładalnego ChZT jest
zużywane na usunięcie 1 mg fosforu ze ścieków (autorzy przyjęli,
że 1 mg łatworozkładalnego ChZT odpowiada w przybliżeniu 1 mg
kwasu octowego) [5]. Jodłowski [40] podaje za Sedlakiem, że około
6 do 9 mg LKT w przeliczeniu na kwas octowy jest zużywane do
pobierania 1 mg fosforu. Natomiast badania Gharagaha i Randalla
pokazują, że dodanie 1 mg kwasu octowego powoduje usuwanie
0,37 mgP, natomiast 1 mg kwasu propionowego tylko 0,1 mgP [3].
Cel i zakres badań
Usuwanie fosforu ze ścieków jest procesem składającym się
z serii kolejnych reakcji biochemicznych, a jego szybkość zależy
od wielu czynników o charakterze fizyczno-chemicznym i technologicznym.
Intensyfikacja procesu zachodzi przez uaktywnienie
mikroorganizmów w zmieniających się kolejno warunkach: beztlenowych,
anoksycznych i tlenowych. Efektywność procesu zależy
od wskaźników fizyczno-chemicznych ścieków, np. ChZT, BZT5,
LKT, temperatury oraz od parametrów technologicznych, jak wiek
osadu, obciążenie osadu związkami organicznymi i warunki tlenowe
w reakt[...]
|
|
|
|
Zielone dachy jako jeden z elementów retencji wód opadowych terenów zurbanizowanych
|
|
|
Ewelina Szajda Grzegorz Pęczkowski
|
W świetle postępującej zabudowy oraz masowego wprowadzania
powierzchni nieprzepuszczalnych w aglomeracjach miejskich,
wyłania się potrzeba stosowania elementów zrównoważonego
rozwoju. Przesłankami towarzyszącymi zrównoważonemu rozwojowi
są, m.in.: poszanowanie terenu, integracja z krajobrazem,
zwiększenie powierzchni biologicznie czynnej, stosowanie systemów
umożliwiających oszczędność wody, oraz takich, które pozwolą
na przetworzenie w ramach racjonalnej gospodarki wodnościekowej
i wód opadowych. Zrównoważony rozwój, za którym
idzie racjonalne gospodarowanie wodą, wyznacza przede wszystkim
potrzebę hamowania pewnych ilości a niekiedy nawet całości
opadów deszczu na terenie na którym powstały. W następstwie
tego projektowanie spowolnionego odpływu systemami kanalizacyjnymi,
a tym samym ograniczanie zanieczyszczeń przez zapewnienie
czystości terenu i naturalne oczyszczanie wód opadowych.
Wody opadowe pochodzące z terenów miejskich o powierzchni
szczelnej (dachy, ciągi komunikacyjne), powinny być w całości
zagospodarowywane dla potrzeb krajobrazowych i rekreacyjnych.
W świetle tych wszystkich przesłanek idealną wręcz formą wydaje
się stosowanie zielonych dachów. Ten rodzaj sztucznych profili
glebowych powinien zapewnić optymalne warunki powietrznowodne
szacie roślinnej dla jej rozwoju. Szata roślinna na fasadach
czy dachach zabudowań umożliwia w pewnym stopniu niwelowanie
uciążliwości klimatu wielkomiejskiego: kurz, hałas, przesuszenie
powietrza, pełniąc tym samym na terenach zabudowanych
wszelkie funkcje powierzchni czynnych biologicznie, tj. asymilacja
CO2, produkcja O2, eliminacja metali ciężkich, czy w końcu
poprawa bilansu wodnego w miastach. Czynniki te powodowały
już od lat sześćdziesiątych niesamowity wzrost popularności tego
typu profili glebowych na zachodzie Europy, determinując tym
samym powstawanie wyspecjalizowanych firm wykonawczych,
a co za tym idzie, stały się inspiracją dla szerokiego grona badaczy
pracującyc[...]
|
|
|
|
Związki chloroorganiczne w ściekach w zlewni rzeki Utraty
|
|
|
Urszula Dmitruk Jan Dojlido Agnieszka Jancewicz Anna Kwiatkowska
|
W wyniku działalności człowieka do środowiska naturalnego
wprowadzane są znaczne ilości związków chloroorganicznych
(związki zawierające w cząsteczce atomy chloru). Są to związki
toksyczne, które charakteryzują się wysoką rozpuszczalnością
w tłuszczach, wysoką prężnością par i niektóre z nich są bardzo
trwałe w środowisku. Występują one we wszystkich jego elementach:
w wodzie, glebie i atmosferze i stanowią poważne zagrożenia
dla organizmów żywych. W związku z ich szkodliwym oddziaływaniem
konieczna stała się kontrola zarówno występowania tych substancji
w różnych elementach środowiska naturalnego jak również
ich ilości wprowadzanych do środowiska.
Proces kontrolowania może polegać na oznaczaniu stężeń indywidualnych
związków chloroorganicznych lub parametrów sumarycznych
zawartości tych związków. Jednym z takich parametrów
jest AOX (adsorbowalne związki halogenoorganiczne), który pozwala
na ogólną ocenę skażenia środowiska związkami chloroorganicznymi.
W artykule omówiono wyniki badań występowania wybranych
związków chloroorganicznych (pestycydy chloroorganiczne, polichlorowane
bifenyle (PCB), chlorofenole i chlorobenzeny) oraz
parametru AOX w ściekach oczyszczonych odprowadzanych przez
trzy duże oczyszczalnie ścieków do zlewni rzeki Utraty w 2008 r.
2. Związki chloroorganiczne i parametr AOX
W środowisku naturalnym występuje wiele związków chloroorganicznych,
głównie pochodzenia antropogenicznego. Można je
podzielić na kilka grup w zależnośći od ich właściwości.
Bardzo liczną grupą związków, którą należy wymienić, są lotne
związki chloroorganiczne, do których należą, m.in.: dichlorometan,
tetrachlorometan, trichloroetylen, tetrachloroetylen oraz freony.
Związki te stosowane były i są jako rozpuszczalniki, środki czyszczące
i odtłuszczające oraz jako środki chłodnicze. Wprowadzanie
ich do środowiska w dużym stopniu przyczyniło się do powstania
dziury w warstwie ozonowej, chroniącej Ziemię przed negatywnym
wpływem promieniow[...]
|
|
|
|
Twój Profil
Twój koszyk
