ELEKTRONIKA, ENERGETYKA, ELEKTROTECHNIKA ›
ELEKTRONIKA - KONSTRUKCJE, TECHNOLOGIE, ZASTOSOWANIA ›
2010-8 |
| |
|
Publikacja: Precyzyjna stabilizacja długości fali lasera półprzewodnikowego
Autor: Łukasz Buczek 
Niezbędnym elementem każdego systemu transmisji światłowodowej
jest źródło światła znajdujące się po stronie nadawczej.
W zależności od przeznaczenia systemu wspomniane
źródło powinno posiadać odpowiednie parametry widmowe.
W przypadku prostszych instalacji wykorzystywanych do
transmisji na krótkie odległości i z niewielkimi szybkościami
modulacji, wymagania nie są duże. W takich rozwiązaniach
rolę nadajnika pełni przeważnie prosty laser półprzewodnikowy
z rezonatorem Fabry-Perot. Jednakże dalekosiężne
systemy budowane są w oparciu o lasery, których szerokość
spektralna jest dużo mniejsza. Konieczność zapewnienia odpowiednich
parametrów widmowych źródła światła wynika
między innymi z występującej w światłowodzie dyspersji chromatycznej,
która powodując zniekształcenia sygnału może
uniemożliwić uzyskanie dużych szybkości i dużego zasięgu.
Dodatkowo w systemach wykorzystujących zwielokrotnienie
długości fali (ang. Wavelength Division Multiplexing - WDM)
poszczególnym kanałom przypisane są długości fal, zdefiniowane
przez Międzynarodowy Związek Telekomunikacyjny
(ang. International Telecommunication Union - ITU). Dlatego
też długości te dla poszczególnych kanałów muszą być ściśle
kontrolowane.
Specyficzną grupę stanowią systemy, w których łącze światłowodowe
wykorzystywane jest do transmisji sygnałów czasu
lub częstotliwości [1 - 3]. W rozwiązaniach tych szczególnie
ważna jest precyzyjna stabilizacja długości fali emitowanej
przez laser, gdyż jej niestałość przekłada się bezpośrednio na
precyzję całego systemu [1]. Wymagania stawiane źródłom
światła w tego typu rozwiązaniach są dużo bardziej rygorystyczne,
niż w standardowych systemach wykorzystujących
technikę WDM. Jeśli przyjmiemy, że zmiany czasu propagacji
wynikające z istnienia dyspersji chromatycznej przy transmisji
na odległość 100 km mają być mniejsze niż 1 ps, to zmiany
długości fali emitowanej przez laser nie mogą przekraczać
0,5…1 pm.
Tematem niniejszego opr[...]
|
Prenumerata
|
|
Application possibilities of nanoparticles for modification of parameters of liquid crystal materials
|
|
|
Zenon HOTRA Zinoviy MYKYTYUK Andriy FECHAN Orest SUSHYNSKYY Olga YASYNOVSKA2 Volo dymy r KOTSUN Vasyl LEVENETS Wlodzimierz KALITA Grzegorz BŁĄD
|
Liquid crystal materials (LCs) are widely used as an optically
active media of modern displays and information processing
devices. This is due to the high sensitivity of these materials to
various external influences and the ability to control their optical
properties with the help of external electric and magnetic
fields. The modification of the properties of the LCs for use as
optically active media is provided mainly through the formation
of multicomponent mixtures. However, this way of problem solving
is practically exhausted. The introduction into anisotropic
medium of objects whose dimensions are commensurate with
the range of intermolecular forces and it provides significant
changes in all physical parameters of this class of composite
materials [1-7] can be perspective method.
The aim of research presented in this paper was study of
the effect of nanoparticles on the physical parameters of cholesteric
liquid crystals: transition voltages, the dielectric anisotropy,
the supramolecular helical structure pitch and Franck
elastic constants.
Application possibilities of nanoparticles for
modification of parameters of liquid crystal
materials
(Możliwości modyfikowania parametrów materiałów ciekłokrystalicznych
poprzez domieszkowanie nanocząsteczkami)
prof. dr hab. inż. Zenon HOTRA1,2, prof. dr hab. inż. Zinoviy MYKYTYUK2,
dr inż. Andriy FECHAN2, dr inż. Orest SUSHYNSKYY2, Olga YASYNOVSKA2,
Volo dymy r KOTSUN2, Vasyl LEVENETS2, dr hab. inż. Wlo dzimi erz KALITA,
prof. PRz1; dr inż. Grzego rz BŁĄD1
1 Politechnika Rzeszowska, Zakład Systemów Elektronicznych i Telekomunikacyjnych
2 Lviv Polytechnic National University, S. Bandera, Lviv, Ukraine
126 Elektronika 8/2010
Objects of research
Nematic matrix 5 CB (4-n-pentyl-4-cyanobiphenyl) with the
molecule length of 19,22 Å; Δε=+13,1 (at 288K); Tmelt = 295K;
TNI = 308.3K and the nematic matrix 1289 based on cyanophenyl
compounds with Δε=9,8 (at 288K), Tm[...]
|
|
|
|
Biochemiczne metody do oznaczania substancji psychoaktywnych
|
|
|
Dorota G. Pijanowska Beata Rozum Wła dysław Torbicz
|
Obecnie powszechnie używane są substancje psychoaktywne,
jako leki lub używki działające w różny sposób na centralny
układ nerwowy. Celem ich użycia może być wywołanie
zmiany nastroju lub świadomości, a w medycynie, jako leki
łagodzące ból, nasenne, stymulujące prawidłowe reakcje przy
różnego rodzaju odchyleniach psychicznych, w tym depresji
czy leczeniu uzależnień, np. narkomanii. Mogą też być one
używane jako materiały bojowe. Substancje te oddziałują na
jeden lub wiele neuroprzekaźników. Ich nadużywanie prowadzi
do uzależnień i może być niebezpieczne dla zdrowia i życia
osób je stosujących.
Celem artykułu jest omówienie prac, w tym prac własnych,
poświęconych dwom grupom substancji psychoaktywnych:
(1) benzodiazepinom, stosowanym jako leki przeciwlękowe
(medazepam, prazepam, alprazolam), nasenne (flunitrazepam,
nitrazepam, estazolam), czy przeciwdrgawkowe
(diazepam, klonazepam) i (2) trójcyklicznym lekom przeciwdepresyjnym
(np. imipramina, dezypramina, klomipramina,
amitryptylina, nortryptylina, protryptylina, doksepina), przeciwdziałającym
przewlekłym depresjom lękowym, nerwicom,
bólom neuropatycznym, bezsenności, bulimii, uzależnieniom
czy nadpobudliwości psychoruchowej (ADHD) u dzieci. Substancje
te, podobnie jak alkohol, stwarzają wiele zagrożeń
dla osób je stosujących i otoczenia, np. w ruchu drogowym,
stąd "Prawo o ruchu drogowym" i inne przepisy regulują
dopuszczalne stężenia takich substancji we krwi kierowców.
W związku z tym istnieje potrzeba szybkiego i w miarę taniego
sposobu wykrywania tych substancji z dużą czułością
w warunkach terenowych. W odniesieniu do bezodiapezin,
obecnie policja wykorzystuje w takich warunkach przede
wszystkim wieloparametryczne testy immunologiczne, które
pozwalają na jakościową analizę substancji psychoaktywnych
i ich metabolitów. Do głównych ograniczeń metod opartych na
testach immunologicznych można zaliczyć ich niedostateczną
tzw. czułość progową. Natomiast nie opracowano meto[...]
|
|
|
|
Dynamiczna metoda wyznaczania właściwości cieplnych materiałów w mikroelektronicznych strukturach hybrydowych
|
|
|
Mariusz WĘGLARSKI
|
Dążenie do miniaturyzacji i jednocześnie potrzeba zapewnienia
maksymalnej funkcjonalności przyrządów elektronicznych,
przyczynia się do ogromnego wzrostu zainteresowania
strukturami hybrydowymi, w których poszczególne elementy
realizowane są na wspólnym podłożu, przy zastosowaniu
różnych technologii [1]. Powszechnie wykorzystywana dotychczas
możliwość dołączania elementów dyskretnych:
czynnych (wykonanych w technologii planarnej i zamkniętych
w obudowie) lub biernych, do układów grubowarstwowych,
jest już niewystarczająca do zrealizowania wszystkich założeń
funkcjonalnych określonej aplikacji. Rozwój technik SMT (Surface
Mount Technology) w kierunku zwiększania gęstości wyprowadzeń,
pociąga za sobą konieczność wytwarzania coraz
to bardziej zaawansowanych struktur podłożowych, w których
zawarte są nie tylko systemy ścieżek łączących, lecz również
część elementów pasywnych oraz mechanizmy ułatwiające
odprowadzanie ciepła. Dodatkowo, wzrost częstotliwości pracy
mikroukładów wymusza potrzebę wykonywania coraz to
dokładniejszych i mniejszych połączeń pomiędzy poszczególnymi
elementami, co z kolei wymaga zastosowania droższej
technologii cienkowarstwowej. Dzięki intensywnemu rozwojowi
struktur LTCC (Low Temperature Co-fired Ceramic) pojawiło
się pośrednie rozwiązanie pod względem uwarunkowań
ekonomicznych i technologicznych. Zastosowanie kolejnych
warstw podłoża jako izolatora, ułatwia komponowanie struktur
3D, o ogromnym zagęszczeniu połączeń i dodatkowych
elementów biernych, przy zachowaniu stosunkowo nieskomplikowanych
procesów wytwarzania mikroukładu [3]. Dalsza
miniaturyzacja jest możliwa poprzez wprowadzenie materiałów
fotoczułych, pozwalających na zastąpienie typowego dla
technologii grubowarstwowej procesu sitodruku bardziej precyzyjnym
procesem naświetlania. Również i w tym przypadku,
w krytycznych punktach istnieje możliwość zastosowania
droższej, lecz o wiele dokładniejszej technologii cienkowarstwowej.
Wprawdzie popr[...]
|
|
|
|
Dyskretny model RC wymiany ciepła w wielowarstwowych mikroelektronicznych strukturach hybrydowych
|
|
|
Grzegorz BŁĄD Dariusz KLEPACKI Jerzy POTENCKI Tadeusz WAŁACH
|
Dynamiczny rozwój przemysłu elektronicznego pociąga za
sobą konieczność uwzględniania zjawisk termodynamicznych
w procesie projektowania systemów mikroelektronicznych.
Jest to spowodowane wzrostem gęstości upakowania,
rozpraszanej mocy, szybkości działania. Powoduje to bardzo
intensywny rozwój różnego typu metod obliczeniowych
oraz badań eksperymentalnych struktur mikroelektronicznych
(technologia LTCC - ang. Low Temperature Co-fired
Ceramic, MEMS - ang. Micro Electro-Mechanical Systems,
μTAS - ang. Micro Total-Analysis Systems, itp.), w których
uwzględniane są zjawiska cieplne. Wspomniane wyżej problemy,
aktualne problemy stanowiły podstawę do podjęcia
badań, mających na celu opracowanie modelu analogowego,
umożliwiającego określenie mechanizmów przenoszenia
ciepła oraz pola temperatury w wielowarstwowej strukturze
hybrydowej przy dynamicznych pobudzeniach energetycznych,
a także cieplnych warunków pracy w syntezie tego
rodzaju struktury.
Z punktu widzenia dynamiki współczesnego procesu
projektowania mikroukładu największe efekty korekt, wynikających
z przedmiotowej analizy, może zapewnić ich wprowadzenie
w czasie trwania cyklu projektowego. Wymaga to
szybkiego, utrzymanego w rozsądnych granicach dokładności,
wstępnego określenia rozkładu temperatury w mikroukładzie.
W tym celu konieczne jest także przeprowadzenie procesu
identyfikacji właściwości termicznych materiałów wchodzących
w skład struktury i ich zależności od temperatury, a także
określenie warunków brzegowych i sposobów wymiany ciepła
wewnątrz obiektu i miedzy nim a otoczeniem.
Dla tego typu struktur szczególne znaczenie posiadają
dynamiczne wymuszenia termiczne, które mogą być przyczyną
stresów termicznych często powodujących niemożność
spełniania przez układ swojej funkcji i/lub fizyczne defekty
struktury. Zjawiska takie wykorzystywane są także do badań
związanych z wyznaczaniem termicznych parametrów materiałowych,
stresów termicznych, mechanizmów prze[...]
|
|
|
|
EuCARD 2010 -Technika akceleratorowa w Europie
|
|
|
Ryszard S.Romaniuk
|
Rozpoczęty w roku 2009 projekt
badawczy FP7 EuCARD (2009-
2013) - Badania i Rozwój Akceleratorów
w Europie wszedł
w drugi rok realizacji [1]. Łączny
budżet projektu wynosi ponad 30M€. Przedmiotem działań
jest rozbudowa, unowocześnienie i udostępnienie infrastruktury
akceleratorowej w Europie. W projekcie uczestniczy łącznie
kilkadziesiąt badawczych instytucji Europejskich, głównie
duże laboratoria posiadające infrastrukturę akceleratorową,
a w tym kilka instytucji krajowych: Politechniki Warszawska,
Wrocławska i Łódzka, oraz Instytuty Fizyki Jądrowej i Problemów
Jądrowych. Jak wiadomo nasz kraj takiej infrastruktury
nie posiada. Uczestnictwo w projekcie pozwala na ułatwiony
transfer zaawansowanych technologii do kraju oraz kształcenie
młodych kadr naukowych i technicznych. Projekt obejmuje pięć
głównych tematów naukowych i technicznych: silne magnesy,
kolimacja wiązki i materiały, zderzacze liniowe, nadprzewodząca
technika RF, nowe koncepcje akceleratorów. Postępy
badawcze projektu podsumowywane są na rocznych konferencjach
grupujących uczestników projektu oraz kilkudziesięciu
zaproszonych gości - którymi są czołowi światowi eksperci
z dziedziny techniki akceleratorowej. Konferencja EuCARD
2010 odbyła się w kwietniu na terenie Rutherford Appleton Laboratory
(RAL-STFC) w Oxfordshire w Anglii. Konferencja Eu-
CARD 2011 odbędzie się w Laboratorium CNRS i CEA w Paryżu.
W niniejszym artykule przedstawiono skrótowo osiągnięcia
i kierunki rozwoju projektu w pierwszym roku realizacji [2-4].
Ultra-silne Magnesy
Temat "magnesy o wielkim natężeniu" pola jest koordynowany
przez dr Gijs de Rijk z CERN i dr Francois Kircher z CEA. Przy
realizacji współpracuje 13 partnerów. Głównym celem jest osiągnięcie
nowego poziomu wartości pola magnetycznego w magnesach
dla akceleratorów. Natężenie pola magnetycznego jest
podstawowym parametrem decydującym o jakości wiązki cząsteczkowej.
Przedmiotem projektu są badania, projekt oraz konstrukc[...]
|
|
|
|
Kanał radiowy w systemie RFID UHF
|
|
|
Marek GOTFRYD
|
Radiowa identyfikacja obiektów (RFID - Radio Frequency
Identification) jest znana od kilkudziesięciu lat (~1970), a nawet
jeszcze wcześniej (radiolokacja). Pierwsze komercyjne
systemy RFID pracowały w zakresie niskich częstotliwości
(125 kHz), przez co pojemność informacyjna używanego kanału
radiowego była mała; związane to było m.in. ze stosunkowo
małym stopniem rozwoju mikroelektroniki w tym czasie.
Potem pojawiły się systemy w zakresie krótkofalowym (13,56
MHz) o większych możliwościach transmisyjnych.
Od kilkunastu lat (od 1995) obserwuje się wdrażanie systemów
pracujących w zakresie UHF oraz także jeszcze wyższym
(mikrofalowym); wiąże się to z ciągłym rozwojem technologii elektronicznych
i wzrastającymi potrzebami w zakresie ilości informacji
gromadzonej w identyfikatorach i wymienianej z czytnikami.
Powołano międzynarodową organizację promującą wdrażanie
systemów związanych z elektronicznym kodem produktu
(EPC); opracowano zbiór zaleceń dotyczących parametrów
tych systemów; jeden z ostatnich (2005) to specyfikacja "EPC
RF Identity Protocols Class1 Gen 2 UHF RFID" [1]. Specyfikacja
ta została następnie przyjęta przez organizację ISO jako
norma międzynarodowa ISO 18000-6c. Ze względu na to norma
ta stanowi podstawę współcześnie wdrażanych systemów
radiowej identyfikacji obiektów statycznych jak i ruchomych.
Specyfikacja [1] zawiera opis warstwy fizycznej systemu
podczas transmisji od czytnika do identyfikatorów jak i w stronę
przeciwną, definiuje protokoły wymiany informacji i protokoły
stosowane w celu uniknięcia jednoczesnych transmisji
(kolizji) przy identyfikacji wielu identyfikatorów. Określono
Kanał radiowy w systemie RFID UHF
dr hab. inż. Marek GOTFRYD
Politechnika Rzeszowska, Zakład Systemów Elektronicznych i Telekomunikacyjnych, Rzeszów
86 Elektronika 8/2010
wszystkie komendy wysyłane z czytnika, na które identyfikatory
powinny w określony sposób reagować, aby mogły być
powszechnie stosowane. Dotyczy to system[...]
|
|
|
|
Kierunki badań w zakresie zwiększania możliwości aplikacyjnego wykorzystania systemów radiowej identyfikacji obiektów RFID
|
|
|
PIOTR JANKOWSKI-MIHUŁOWICZ
|
Rosnące wymagania, dotyczące poziomu bezpieczeństwa,
integralności oraz autentyczności elektronicznie przekazywanych
danych w procesach automatycznej identyfikacji, jak
również obniżenie kosztów związanych z eksploatacją rozmaitych
obiektów powszechnego użytku i specjalnego zastosowania,
spowodowały w ostatnich latach intensywny rozwój
różnych metod stykowej i bezstykowej identyfikacji obiektów
(rys. 1).Współczesne systemy identyfikacji obiektów charakteryzuje
możliwość wykorzystania identyfikatorów wymagających
lub niewymagających kontaktu z układem czytającym, a także
pojemność informacyjna oraz metody zabezpieczania identyfikowanych
danych. Wszystkie wymienione aspekty umożliwiają
konkretne przyporządkowanie metody identyfikacji oraz
identyfikatorów do określonych zastosowań praktycznych.
W zależności od przeznaczenia i ceny całego systemu,
powszechnie stosowane są identyfikatory w postaci kodów
kreskowych, elementów biometrycznych, kart magnetycznych,
kart chipowych - mikroprocesorowych i pamięciowych,
pastylek dotykowych, lub coraz częściej - elektronicznych
identyfikatorów radiowych (transponders) techniki RFID (Radio
Frequency IDentification). Obszar intensywnego zainteresowania
światowych ośrodków naukowo-przemysłowych,
obejmuje zagadnienia związane z realizacją różnych procesów
automatycznej identyfikacji obiektów za pomocą systemów,
w których istnieją techniczne możliwości prowadzenia
takich procesów z jednym, lub z wieloma identyfikatorami
jednocześnie. Dla tych systemów definiowane są określenia
"pojedynczy" (single) lub "wielokrotny" (anticollision), które
dotyczą realizacji procesu automatycznej identyfikacji i komunikacji
radiowej, prowadzonej odpowiednio z jednym, lub
z wieloma elektronicznymi identyfikatorami RFID.
Budowa, pojemność informacyjna oraz sposób zabezpieczenia
danych w identyfikatorach stykowych, w większości
przypadków kierunkuje możliwość ich stosowania w automatycznych
systemach: kontroli do[...]
|
|
|
|
Koło Naukowe przy Zakładzie Systemów Elektronicznych i Telekomunikacyjnych – działalność i osiągnięcia
|
|
|
PAWEŁ LEŃ PIOTR LORENC SYLWESTER ŁOJEK BARTOSZ PAWŁOWICZ DOMINIK TROJNAR
|
Koło Naukowe Elektroniki i Technologii Informacyjnych działa
od 12 listopada 2008 r. Obecnie skupia 54 członków, wśród
których są studenci z inżynierskich i magisterskich studiów
na kierunkach: informatyka oraz elektronika i telekomunikacja.
W ramach sekcji technik informacyjnych, w kole działa
35 osób, zaś w sekcji technologii i systemów elektronicznych
19 osób. W strukturach koła aktywnie działają studenci z każdego
roku studiów, począwszy od pierwszego roku studiów
inżynierskich aż do ostatniego roku magisterskich.
Aktualnie Koło skupia swoją działalność na tematyce projektowania
sieci teleinformatycznych, z uwzględnieniem ich
struktury i funkcjonalności, jak również na projektowaniu,
programowaniu, symulacji i prototypowaniu systemów elektronicznych.
Działalność Koła
Koło Naukowe Elektroniki i Technologii Informacyjnych powstało
z inicjatywy i przy bardzo dużym zaangażowaniu
studentów kierunków: elektronika i telekomunikacja oraz informatyka
(specjalność: sieci komputerowe), na bazie nowo
zorganizowanego w Zakładzie Systemów Elektronicznych
i Telekomunikacyjnych, nowoczesnego Laboratorium Systemów
Telekomunikacyjnych.
Od momentu powstania Koło organizuje regularne, otwarte
seminaria w ramach których jego członkowie przedstawiają
prelekcje na tematy teoretyczne i praktyczne. Podjęcie
tematyki prelekcji teoretycznych ma na celu zaznajomienie
młodszych członków Koła z zagadnieniami podejmowanymi
w późniejszym czasie, w formie projektów, natomiast prezentacje
praktyczne są podsumowaniem postępu w zakresie
tych projektów i prac dyplomowych, realizowanych w ramach
tematyki Koła. Prezentacje praktyczne przygotowywane
i prowadzone są zazwyczaj przez starszych studentów i są
formą podsumowania dotychczasowej pracy oraz mobilizacji
do dalszych jej postępów. W ramach seminariów Koła zostało
zor[...]
|
|
|
|
Kształtowanie pola temperatury o zróżnicowanych poziomach w strukturach grubowarstwowych
|
|
|
Włodzimierz KALITA Dariusz KLEPACKI Grzego rz BŁĄD Felix RÓŻAK Mariusz WĘGLARSKI
|
Technologia grubowarstwowa jest jedną z podstawowych
technik stosowanych przy wytwarzaniu hybrydowych struktur
mikroelektronicznych [1]. Wprawdzie w latach osiemdziesiątych
ubiegłego wieku można było odnotować duży spadek
zainteresowania rozwojem tego typu systemów, spowodowany
ogromnym postępem w masowej produkcji układów
monolitycznych, zintegrowanych na płytach PCB, niemniej
jednak zawsze były pewne obszary zastosowań (np. urządzenia
mocy, układy sensorowe, systemy dedykowane do
pracy w trudnych warunkach środowiskowych), gdzie użycie
tej technologii było najlepszym z możliwych rozwiązań. Co
więcej, wraz z wprowadzeniem procesów niskotemperaturowych
(typu LTCC - Low Temperature Co-fired Ceramic, druk
strumieniowy), pozwalających na komponowanie wzorów 3D
oraz wykorzystanie materiałów polimerowych, struktury grubowarstwowe
stały się ponownie obiektem zainteresowania,
a budowane na ich podstawie systemy hybrydowe mają coraz
to nowe zastosowania [2]. Niemal w każdym z tego typu
rozwiązań, jednym z istotniejszych zagadnień jest problem
wymiany ciepła pomiędzy poszczególnymi elementami (np.
dołączonymi układami scalonymi, wbudowanymi elementami
biernymi), rozmieszczanymi wewnątrz lub na wielowarstwowym
podłożu [3]. Istnieje duża grupa układów, w których temperatura
pracy określonego obszaru jest szczególnie istotna
i musi być kształtowana przy użyciu dedykowanego systemu
grzejnego [4].
Głównymi parametrami, definiującymi system grzejny
w strukturze grubowarstwowej są: niezawodność oraz jednorodność
i stabilność generowanego pola temperatury, przy założeniu
dużej wartości gradientów w jego obszarach granicznych
[5]. Wraz z rozwojem technologii wytwarzania mikroukładów
elektronicznych oraz zwiększeniem szybkości przetwarzania
informacji w systemach sterowania i akwizycji danych, pojawiła
się możliwość otrzymania pola o jednorodnym rozkładzie,
stabilnego w czasie i niezależnego od czynników zewnętrznych.
Co więcej, ukształtowa[...]
|
|
|
|
Matematyczny dwuwymiarowy model pojemności sprzęgających w warstwowych strukturach mikroelektronicznych
|
|
|
BOGUSŁAW WISZ
|
Nowoczesne metody projektowania mikroukładów hybrydowych
powinny obejmować zasadnicze czynniki, technologiczne
i eksploatacyjne, które warunkują dokładność i stabilność
parametrów mikroukładu, jak też umożliwiają jednoznaczną,
wolną od strat i zniekształceń oraz odporną na zakłócenia
propagację sygnałów w szerokim paśmie częstotliwości.
W procesie projektowania należy zatem w sposób kompleksowy
uwzględnić:
- oddziaływanie wybranych czynników technologicznych na
kształtowanie parametrów układu,
- analizę wrażliwości i tolerancji,
- symulację rozkładu temperatury w mikroukładzie,
- elektromagnetyczne i termiczne sprzężenia pomiędzy elementami
układu, zarówno użyteczne jak i pasożytnicze,
- analizę kompatybilności elektromagnetycznej,
- analizę niezawodności.
Przedstawiona procedura stanowi istotę interakcyjnego projektowania
mikroukładów hybrydowych w systemie CAD [1].
W obszarze różnorodnych oddziaływań, zarówno wewnątrz
mikroukładu, jak też pomiędzy nim a otoczeniem, bardzo ważną
rolę odgrywają m.in. oddziaływanie elektromagnetyczne.
W kształtowaniu parametrów urządzenia mogą być one użyteczne
lub niepożądane. Te ostatnie prowadzą do degradacji
parametrów układu oraz propagacji sygnałów zakłócających.
Dla zapewnienia elektromagnetycznej kompatybilności, jak
taż niezawodności systemu konieczna jest zatem - już na
etapie projektowania - identyfikacja i analiza mechanizmów
międzyelementowego oddziaływania elektromagnetycznego.
Na jej podstawie należy zapewnić odporność układu na wewnętrzne
i zewnętrzne zakłócenia, jak też zminimalizować ich
emisję do dopuszczalnego poziomu, tak aby wymagania EMV
były spełnione.
Taka procedura projektowania wymaga:
- identyfikacji sprzężeń międzyelementowych,
- analizy mechanizmów propagacji sygnałów zakłócających,
- symulacyjnej analizy parametrów mikroukładu z uwzględnieniem
zidentyfikowanych sprzężeń i użyciem odpowiednich
standardowych sygnałów zakłócających.
Analiza zakłóceniowej odpo[...]
|
|
|
|
Mikroelektroniczna technika hybrydowa – kreowanie badań i rozwoju w lokalnej skali
|
|
|
WŁODZIMIERZ KALITA
|
Wypada mieć nadzieję, że Czytelnicy darują autorowi pewien
ton osobistej refleksji w sformułowaniu i uzasadnianiu tezy,
wyrażającej konieczność uwzględnienia osobliwych zasad
kreowania badań naukowych i rozwoju przy uwarunkowaniach
wynikających z ich ograniczonej lokalnej skali. Rozważania
są bowiem ugruntowane na przykładzie określonego zespołu
badawczego, którego działalność naukowa jest ulokowana
w obszarze tematycznym mikroelektronicznych struktur hybrydowych,
i z którym autor jest związany od początku jego
istnienia do chwili obecnej.
Kiedy na przełomie lat 50. i 60. ubiegłego stulecia kształtowała
się definicja elektronicznego układu scalonego, jako
układu posiadającego określone właściwości funkcjonalne,
którego wszystkie- lub część elementów jest nierozerwalnie
połączonych w obszarze ciała stałego lub na jego powierzchni,
nie sposób było przewidzieć niezwykłej złożoności tak
zdefiniowanej struktury, w niezbyt odległej przyszłości. W naturalny
więc sposób zostały wyodrębnione, i pojęciowo uporządkowane,
m.in. w standardzie MIL-STD-1313A z 1967 r.
[1], dwie podstawowe i dwie pochodne wersje takiej struktury:
układy monolityczne, których wszystkie elementy są połączone
w objętości ciała stałego, będącego półprzewodnikiem
oraz warstwowe, których elementy w kształcie warstw
o odpowiedniej topologii (w zasadzie bierne), są połączone
na powierzchni ciała stałego, pełniącego funkcję izolującego
podłoża, a następnie - jako pochodne - układy cienkoi
grubowarstwowe, różnicowane ze względu na technologię
kształtowania warstw i wreszcie - układy hybrydowe, będące
rezultatem dołączania do układów warstwowych, dyskretnych
struktur lub elementów półprzewodnikowych i innych. Wzajemne
relacje pomiędzy tymi jednoznacznie wyodrębnionymi,
w aspekcie technologicznym oraz funkcjonalno-aplikacyjnym,
strukturami ulegały ciągłym, często gwałtownym zmianom,
zarówno w odniesieniu do znaczenia i tempa rozwoju, jak
też obszaru zastosowań. Podcz[...]
|
|
|
|
Modelowanie równoległego filtru aktywnego 5. harmonicznej prądu w programie PSIM
|
|
|
KAZIMIERZ KURYŁO ANDRZEJ WILK
|
Odbiornikiem nieliniowym nazywany jest taki odbiornik, który
pobiera odkształcony prąd przy sinusoidalnym, bądź odkształconym
przebiegu napięcia. Odbiorniki nieliniowe zasługują na
szczególną uwagę ponieważ:
- pobierają odkształcony prąd,
- powodują odkształcenie napięcia zasilającego (wpływa to
na sieć zasilającą i inne odbiorniki zasilane z tej sieci),
- odkształcenie napięcia zasilającego może być spowodowane
nie tylko pracą odbiorników nieliniowych o dużych
mocach znamionowych, ale również pracą odbiorników
o małych mocach, które pracują w grupach, tworząc systemy
(przykładowo system komputerowy, oświetleniowy
itp.),
- liczba odbiorników nieliniowych rośnie w porównaniu do
liczby odbiorników o charakterze liniowym,
- odbiorniki nieliniowe paradoksalnie powodują odkształcenie
napięcia zasilającego, a jednocześnie same wymagają
zasilania napięciem o odpowiednich parametrach jakości.
Wymienione przyczyny powodują, że odbiorniki nieliniowe
objęte są szczególną uwagą, co znalazło odzwierciedlenie
w wielu publikacjach [1-4]. Badania zawartości wyższych
harmonicznych prądów czy napięć pokazują, że w napięciach
zasilających różne obiekty (handlowe, komunalne, przemysłowe
itp.) dominującymi harmonicznymi są harmoniczne 5.
i 7., a w prądzie harmoniczne 3., 5. i 7. Dlatego w artykule
przedstawiono wyniki symulacji filtra 5. harmonicznej prądu.
Opisywany w literaturze niekorzystny wpływ odbiorników
nieliniowych na sieć zasilającą oraz na inne odbiorniki powoduje,
że bardzo ważne staje się zagadnienie eliminacji lub ograniczenia
wartości wyższych harmonicznych prądu i napięcia.
Sposoby ograniczenia wyższych
harmonicznych
Negatywny wpływ odbiorników nieliniowych można ograniczać,
stosując naturalne lub sztuczne sposoby zmniejszające
wartości wyższych harmonicznych. Do naturalnych sposobów
ograniczania wyższych harmonicznych można zaliczyć stosowanie
wydzielonych linii zasilających odbiorniki nieliniowe,
zmniejszenie mocy zainstal[...]
|
|
|
|
Modelowanie właściwości superkondensatorów
|
|
|
Jerzy POTENCKI
|
Odkrycie możliwości separowania i magazynowania ładunku elektrycznego
dokonane zostało niemal jednocześnie i niezależnie od
siebie przez Ewalda von Kleista - dziekana katedry w Kamieniu
Pomorskim i Pietera van Mussenbroeka - profesora Uniwersytetu
w Lejdzie - w roku 1745, a skonstruowane przez nich urządzenia,
będące de facto pierwszymi w świecie kondensatorami, do dnia
dzisiejszego znane są pod nazwą butelki lejdejskiej.
Rzeczywisty mechanizm działania kondensatora poznany
został jednakże dopiero po upływie blisko 140 lat od daty powstania
pierwszych konstrukcji. Kondensator jest dzisiaj jednym
z podstawowych elementów konstrukcyjnych w inżynierii
elektrycznej i elektronice, i w zasadzie wszystkie znane rozwiązania
to tylko modyfikacje konstrukcyjne i technologiczne
jego XVIII wiecznego protoplasty. Stanowi go zespół dwóch
równoległych przewodników prądu elektrycznego oddzielonych
od siebie warstwą różnego rodzaju dielektryków.
Istotną nowością w konstrukcji kondensatorów było wykorzystanie
zjawiska, które pozwala na realizację elementów
o pojemnościach kilka rzędów wielkości większych niż wszystkie
do tego czasu znane konstrukcje. Z racji możliwości realizowania
ogromnych pojemności (dochodzących do kilku
tysięcy faradów) przypisano mu nazwę superkondensatora
lub ultrakondensatora. W literaturze można też spotkać się
określeniami kondensatora elektrochemicznego (EC) lub też
kondensatora z podwójną warstwą elektryczną (ED LC), które
bardzo dobrze oddają istotę jego działania opartą o wykorzystanie
znanego od ponad stu lat zjawiska występowania tzw.
warstwy elektrycznej podwójnej - to jest obszaru o przestrzennym
rozkładzie ładunków elektrycznych, pojawiającego się na
granicy dwóch faz, np. elektrody i otaczającego ją elektrolitu,
a opisanego po raz pierwszy przez Helmholza w 1897 r. Teoria
elektrycznej warstwy podwójnej została rozwinięta przez
Gouya i Chapmana, którzy stwierdzili istnienie dwóch różnych
składowych kondens[...]
|
|
|
|
Obszar poprawnej pracy - podstawowy parametr aplikacyjny systemów RFID
|
|
|
Piotr JANKOWSKI-MIHUŁOWICZ Włodzimierz KALITA
|
Obserwowane w dzisiejszych czasach coraz powszechniejsze
zastosowanie techniki RFID (Radio Frequency IDentification)
w rozwiązaniach komercyjnych, możliwe jest dzięki
osiągnięciom współczesnej nauki i techniki w zakresie systemów
radiowej identyfikacji obiektów, w których komunikacja
w układzie nadawczo-odbiorczym realizowana jest dwoma
sposobami. W pierwszym przypadku w obszarze poprawnej
pracy IZ (Interrogation Zone) systemu RFID, może znajdować
się tylko jeden obiekt oznaczony elektronicznym identyfikatorem
radiowym (transponder). Układ taki nosi nazwę systemu
identyfikacji pojedynczej (single system). W przypadku systemu
identyfikacji wielokrotnej (anticollision system), proces
komunikacji prowadzony jest jednocześnie z wieloma identyfikatorami
[1]. W procesie tym wykorzystuje się algorytmy wielodostępu
do kanału radiowego, które zapewniają możliwość
jednoczesnego (automatycznego) rozróżnienia wielu obiektów
oznaczonych identyfikatorami RFID (rys. 1).
AVI - Automatic Vehicle Identification) [3, 4]. Przedmiotem
pozostałych, eksploatowanych i planowanych do wdrażania
aplikacji techniki RFID, są szeroko rozumiane procesy
automatycznej identyfikacji w systemach zabezpieczeń
i kontroli dostępu w logistyce przemysłowej, podczas identyfikacji
próbek pomiarowych lub materiałów w procesach
badawczych, a także w innych dziedzinach aktywności społecznej
i gospodarczej [5-8].
Do prowadzenia kompleksowych prac projektowych w zakresie
różnych rozwiązań aplikacyjnych, niezbędna jest znajomość
metod projektowania i syntezy układów antenowych,
które stanowią jeden z głównych elementów wykonawczych
systemu radiowej identyfikacji obiektów. Wiele problemów
wpływających na poprawność działania elementów konkretnego
systemu RFID, zlokalizowanych jest w obszarze pola
elektromagnetycznego, które występuje w miejscu lokalizacji
i przy określonej orientacji identyfikatorów. Pole to jest warunkowane
czynnikami o charakterze elektrycznym i geomet[...]
|
|
|
|
Possibilities of LTCC technology in sensor applications
|
|
|
Stanislav SLOSARČÍK Włodzimierz KALITA Jerzy POTENCKI Wiesław SABAT Igor VEHEC Michal JURČIŠIN Pavol CABÚK
|
Flexibility in raw state, relatively low cofiring and firing temperatures
(under 900°C), excellent electrical and mechanical
properties, and chemical invariability represent the most important
advantages and typical characteristics of LTCC (Low
Temperature Cofired Ceramic). The multichip module (MCM)
is a typical contemporary LTCC application. Compact monolithic
structure can be created relatively simply by thick-film
technology (printed layouts based on conductive, resistance,
and dielectric layers), using several interconnection technologies,
stacking, arrangement, and a lamination process of several
semiprocessed layers and by a final cofiring into a single
monolithic unit.
Another advantage of LTCC technology is the possibility of
shaping of complex forms while in the raw state [1,2], which
can meet all demands to system functions, system interconnections,
and integration into the upper units. The utilization
of flexibility, formability as well as electrical and mechanical
properties of LTCC enables to develop pressure sensors of
different shapes for numerous applications.
Piezoresistive properties of Thick-Film
resistors
The solutions of the TF pressure sensors known so far use
Al2O3 as a membrane or they use a metal membrane. [3-6]
Based on the new knowledge about the properties of LTCC
ceramics, we proposed using these ceramics also in this field.
We suppose that the utilization of LTCC ceramics in order to
create various diameters and thickness of a membrane will widen
the range of applications of these ceramics also to a nontraditional
field of its application.
In order to analyze piezoresistive effect of the TF resistors,
a set of samples, where each sample contained 5 pieces of
each type, was prepared. They were LTCC ceramics and GT
951 (thickness 220 μm after cofiring) and GT 851AT (thickness
300 μm after cofiring), on which TF resistors were pressed.
The samples were of the same length 54 mm, width 1[...]
|
|
|
|
Problematyka identyfikacji obiektów ruchomych z wykorzystaniem protokołu EPC Gen2
|
|
|
Marek GOTFRYD Bartosz PAWŁOWICZ
|
Wyróżnia się dwa tryby pracy systemu RFID - identyfikację
pojedynczą i wielokrotną. Zarówno w pierwszym, jak i w drugim
trybie system może pracować w warunkach statycznych
i dynamicznych (jest to przypadek, w którym obiekty identyfikowane
poruszają się). Praca systemu identyfikacji wielokrotnej
w warunkach dynamicznych napotyka na wiele ograniczeń
i uwarunkowań, które nie pozwalają na masowe wdrożenia takich
rozwiązań.
Współczesne badania prowadzone w zakresie systemów
identyfikacji bezstykowej muszą uwzględniać realia norm ISO
i standardów opracowywanych przez EPC Global (EPC - Electronic
Produkt Code), jeśli mają być możliwe do wdrożenia.
Dlatego podstawą badań nad systemami identyfikacji bezstykowej
obiektów ruchomych są ustalenia normy ISO18000-6C,
przyjętej jako obowiązującej w nowych opracowaniach [1].
W opracowaniu zdefiniowano obszar poprawnej pracy
systemu RFID w odniesieniu do warunków komunikacyjnych,
jakie musi spełniać taki system, aby mogła zaistnieć wymiana
danych pomiędzy czytnikiem-programatorem a identyfikatorami.
Definicja ta wpisuje się w ogólną definicję obszaru
poprawnej pracy spełniającego uwarunkowania elektryczne,
polowe i komunikacyjne [2]. Niniejszy artykuł jest nie tylko próbą
jednoznacznego zdefiniowania tego obszaru tematycznego,
lecz także ujęcia zespołu uwarunkowań komunikacyjnych
w ramy opracowanej definicji.
System RFID pracujący z użyciem
protokołu EPC Gen2
Podstawowym parametrem protokołu EPC Gen2 jest jednostka
czasu Tari, która może przyjmować trzy ustalone wartości
(6,25; 12,5 i 25 μs). Jest to główny parametr wpływający
na długość transmitowanych słów danych, a przez to na
szybkość komunikacji pomiędzy czytnikiem-programatorem
a identyfikatorami [1].
W procesie wymiany danych czytnik-programator zawsze
używa kodowania PIE (Pulse Interval Encoding), podczas gdy
identyfikatory mogą posługiwać się jedną z czterech dostępnych
metod kodowania danych. Pierwszą z nich jest użycie
ko[...]
|
|
|
|
Proces projektowania warstwy fizycznej magistrali CAN wspomagany programem CANCAN
|
|
|
KAZIMIERZ KAMUDA WIESŁAW SABAT WŁODZIMIERZ KALITA
|
procesie projektowania warstwy fizycznej magistrali CAN,
który na poszczególnych etapach implikuje skutki odzwierciedlające
się ostatecznie w przyjętych nastawach kontrolerów
magistrali, a tym samym uzyskanych parametrach sieci,
wyróżnia się główne czynniki obligatoryjnie uwzględniane
w przeprowadzanej syntezie przyszłej sieci CAN. W szczególności
wpływ na maksymalną długość magistrali CAN
oraz uzyskiwaną szybkość transmisji wywierają dwa czynniki,
które można określić nazwą: zmiennoprądowy i stałoprądowy.
Intensywność ich oddziaływania jest różna, bo np.
na długość magistrali wpływ wywierają obydwa czynniki, to
szybkość transmisji zależy w zasadzie tylko od pierwszego.
Aspekt zmiennoprądowy (dynamiczny) transmisji sygnału
opisuje wpływ czynników związanych z transmisją sygnałów
o dużej częstotliwości w rzeczywistych liniach transmisyjnych.
Chodzi tu przede wszystkim o proces taktowania bitów
w kontrolerach CAN (np. położenie punktu próbkowania),
tolerancję zegara, opóźnienia propagacji, stromości zboczy
sygnałów, problem dopasowania falowego linii, itd. Aspekt
stałoprądowy (quasi-statyczny), związany z przepływem
prądu w liniach magistrali CAN, objawia się zmianą amplitud
sygnałów w liniach transmisyjnych magistrali, przesuwaniem
się potencjału mas poszczególnych węzłów wobec niezerowej
rezystancji przewodów, pewną rezystancją wejściową
węzłów magistrali, itd.
Poprawne uwzględnienie tych wszystkich czynników i dobranie
parametrów kontrolera magistrali CAN w rzeczywistym
systemie wymaga pewnego doświadczenia i wprawy, nie
wszystkie bowiem wytyczne można bezpośrednio uwzględnić
w obliczeniach zalecanych przez dostawców poszczególnych
typów układów. Dodatkowo, większość parametrów rzeczywistej
linii transmisyjnej magistrali, wobec jej złożoności i dynamicznej
zmienności struktury (np. dołączanie lub usuwanie
węzłów), pozostaje nieznana, co pozwala na wykorzystanie
do obliczeń jedynie standardowych parametrów typowych
dla wy[...]
|
|
|
|
Pupillometria dynamiczna z wykorzystaniem szybkiej kamery o wysokiej rozdzielczości
|
|
|
Wioletta Nowak Anna Sobaszek Andrzej Hachoł Tomasz Mróz
|
Badanie dynamiki rozmiaru źrenicy ludzkiego oka, tzw. pupillometria
dynamiczna, umożliwia ocenę relacji występujących
pomiędzy współczulną i przywspółczulną aktywnością
autonomicznego układu nerwowego człowieka, zarówno
w normalnych fizjologicznych warunkach, jak i w przypadku
oddziaływania na niego wszelkich czynników zewnętrznych,
np. środków farmakologicznych, stanów emocjonalnych, zmęczenia
fizycznego itp. Ponadto w dynamice źrenicy uwidaczniają
się różne patologie systemu nerwowego i schorzenia
neurologiczne, co moż być wykorzystane w neurookulistyce
i psychofarmakologii, do klasyfikacji i oceny stopnia zaawansowania
chorób neurologicznych lub postępu w ich leczeniu,
oceny podatności na leki itp. [1-4]. Zalety badań pupillometrycznych,
tj. obiektywizm i nieinwazyjność, w połączeniu
z ich dużym potencjałem aplikacyjnym, stymulują rozwój
systemów pomiarowych o coraz lepszej rozdzielczości przestrzennej
i większej szybkości rejestracji oraz o coraz większych
możliwościach zastosowanego typu stymulacji.
Obserwowany w ostatnich latach istotny wzrost zainteresowania
badaniami odruchu źrenicznego na światło PLR
(ang. Pupil Light Reflex) jest wynikiem odkrycia w siatkówkach
ssaków, obok dobrze poznanych komórek fotoreceptorowych
- czopków i pręcików, nowego typu fotoreceptorów
[5-7]. Są to samoistnie światłoczułe komórki zwojowe ipRGC
(ang. intrinisically photosensitive Retinal Ganglion Cells),
w których występuje nowo odkryty barwnik wzrokowy - melanopsyna.
Komórki ipRGC są dodatkowo aktywowane przez
tradycyjne fotoreceptory i wykazują rzadki S-OFF, (L+M)-ON
typ odpowiedzi. Fotoreceptory te, rejestrując zachodzące
w czasie zmiany intensywności promieniowania, pracują jako
"licznik fotonów" i uczestniczą w tzw. niewzrokowych odpowiedziach
na światło, takich jak regulacja rytmu dobowego
i odruch zwężenia źrenicy. Badania jakościowe pokazały, że
użycie światła chromatycznego do wywołania PLR może stać
się testem klinicznym, któ[...]
|
|
|
|
Signal transducers of capacitive microelectronic sensors
|
|
|
Zenon HOTRA Roman HOLYAKA Tetyana MARUSENKOVA Jerzy POTENCK
|
Microelectronic sensors state of the art is characterized by
wide using of special designs of signal transformation which
would improve measurement accuracy including transformation
function linearization, temperature compensation, noise
reduction etc. [1]. In contrast to digital technique, devices of
preliminary analog signal transformation require much more
attention with relation to measuring transformation as well
as to elemental base. Taking into consideration the fact that
outward things show up mainly in analog form, the sensor input
signal has an analog form too. Consequently, preliminary
analog signal transducers normalizing the signal for its following
digitization essentially influence the device parameters in
whole [2]. For the last years scientific publications have been
focused on actuality of analog signal transducers further development
and their compatibility with digital microcontrollers
[3-6]. Strong interest in making measurement process more
intelligent shows up, particularly in connection with analog
sensor nodes [7,8].
Analog signal transducers are particularly actual for microelectronic
capacitive transducers (position transducers, chemical
analysis sensors, humidity sensors). This actuality can
be attributed to the serious difficulty with small capacitance
values measurements (a typical value of a microelectronic capacitive
sensing device capacitance amounts to several picofarads
at all) [9-14].
When analyzing capacitive sensors signal transformation
problem one probably would note at least three main methods
of measurement. The first method is based on capacitance
impedance measurement at certain fixed frequency or several
fixed frequencies. The second method assumes capacitance
charging time measurement at some fixed charging current.
In the simplest case it can be time-domain measurement of
RTCX circuit, where CX is transducer measuring capacitance,
RT is a resistor, defining the current. The thi[...]
|
|
|
|
Small capacitance measurements
|
|
|
ULRICH SCHWARZ BOGUSŁAW WISZ
|
Frequently, capacitive sensors make use of small variations
of the capacitance induced by the physical quantity to be
measured. They are important parts in many modern electronic
devices because of their basic principles: non-contact
measurement
without moving parts. Thus, intrinsic stable
measurements are guaranteed with a minimum of wear. On
the other hand, capacitive coupling can be one of the major
impacts on electronic circuits or electronic devices.
These two examples show that the field of capacitive measurements
is suited very well for diploma theses in higher
electrical education, which concentrates on practical orientation.
Consequently, several exchange students from the
Technical University Rzeszow executed their diploma theses
dealing with at least some aspects of measuring small capacitances.
These diploma theses were carried between 1995
and 2000 out at the Electrical Engineering Faculty of the former
UNI-GH Paderborn, Soest Division, within the scope of
the cooperation of the two universities. Some results of this
co-operative work will be reported in this paper.
Small capacitances
What are small capacitances? Normally, ceramic capacitors are
called small; their capacitance values are smaller than 100 nF,
regularly. Metal foil capacitors are available in the range of several
pF up to a few μF. Stray capacitances in the measuring input of an
(analogue) oscilloscope - which should be as small as possible
- are in the range of 10…40 pF. In consequence, this paper deals
with capacitors with an upper capacitance limit of 10 pF.
Concerning the measuring of such a capacitance, it is not
sufficient to be able to detect capacitances in the pF-range.
For precise measuring results, it is necessary to be able to
detect capacitance variations in the fF-range (10-15F). This
means, that the accuracy of the measuring device must be
better than 10 fF or even better than 1 fF. Of course, resolution,
stability, and[...]
|
|
|
|
Sprzężenia elektromagnetyczne w mikroelektronicznych układach hybrydowych zrealizowanych w technologii LTCC
|
|
|
WIESŁAW SABAT STANISLAV SLOSARČÍK MICHAL JURČIŠIN PAVOL CABÚK
|
Technologia LTCC (Low temeperature Cofired Ceramic) to
niewątpliwie jedna z dynamicznie rozwijających się obecnie
technik realizacji wielowarstwowych struktur hybrydowych.
Jest ona wykorzystywana do realizacji szerokiej gamy podzespołów
i układów elektronicznych, a w szczególności
wielowarstwowych struktur MCM-C (Multi Chip Module on
Ceramics) aplikowanych w wielu obszarach ulegającej elektronizacji
i cyfryzacji gospodarce narodowej. Struktury wielowarstwowe,
czujniki, mikrosystemy, elementy bierne, elementy
mikrofalowe itp. wykonane w tej technologii znajdują
obecnie zastosowanie w takich dziedzinach jak: telekomunikacja,
informatyka, radiotechnika, mechatronika, transport itp.
Możliwość wykonania kanałów i wnęk wewnątrz modułu LTCC
umożliwia zastosowanie tej technologii do realizacji mikroreaktorów
chemicznych, układów hydraulicznych w skali mikroz
systemami zaworów i pomp, ogniw paliwowych płaskich wyświetlaczy
plazmowych, czujników wielkości fizycznych oraz
urządzeń stosowanych w biotechnologii i medycynie [1, 2].
Jednym z przykładów obrazujących możliwości elastycznego
formowania struktury systemu mikroelektronicznego w tej
technologii jest przykład realizacji czujnika ciśnienia (rys. 1).
Specyficzne właściwości ceramiki LTCC pozwalają na realizację
wielowarstwowych, przestrzennych struktur 3D.
rametrów. Przy współczesnym tempie rozwoju branży elektronicznej,
technologia LTCC może zostać zaaplikowana do
wielu nowych komercyjnych i przemysłowych zastosowań.
Sprzyjać będzie temu ciągle wzbogacana oferta materiałów
technologicznych wprowadzanych do obrotu przez czołowych
ich producentów światowych (tj. firmy: DuPont, Heraeus,
CoorsTek, Ferro) [2].
Biorąc pod uwagę znaczenie technologii LTCC w obecnym
i przyszłym rozwoju podzespołów i układów mikroelektronicznych,
jak również wykorzystując duże doświadczenie zespołu
naukowego Katedry Technologii Elektronicznych Technicznego
Uniwersytetu w Koszycach, w zakresie projektowan[...]
|
|
|
|
Strength of electronic systems on normalised disturbance signals
|
|
|
WŁODZIMIERZ KALITA KAZIMIERZ KAMUDA DARIUSZ KLEPACKI WIESŁAW SABAT
|
Normally operated electronic device is influenced by set of
factors outlining its environment. The temperature, the humidity,
the pressure, the environmental pollution, the mechanical
exposure and the electromagnetic exposure, being a subject
of this analysis, are the factors that may over time cause
changes in element’s molecular structure and trigger specific
damage mechanisms. By the present technology development
the exact knowledge of those factors, their nature and the way,
they influence on the device and their elements are becoming
more and more indispensable. Degeneration process, which
take place within the object during its use, lead to reduction
of performance ability of the function ascribed. In theory and
practice, the ability of carrying out fixed tasks by the object, is
described with the probability of their fulfillment [1].
The extension of a group of reliable factors of structural
components by quantities characterizing their strength on the
defined types of electromagnetic disturbances would allow to
shorten the design cycle and project verification significantly.
Such an index, just like voltage, nominal current or dissipation
power of the elements, would be the determinant while
choosing elements in accordance with environmental class in
which the designed device will work. It would let compare the
same elements from different producers and during the final
phase, the comparison of finished systems fulfilling the same
function but differing in application of technical solutions.
The measure of durability of elements, of which the electronic
device is built, is the time over which the element maintains
given properties within specified range and within specified
operation conditions. The end of the element lifetime is
when the element no longer meets the accepted durability criterion;
then the operational element becomes damaged and
unfit. The environmental factors may significantly modify the
time[...]
|
|
|
|
Symulacja pola temperatury w grubowarstwowych strukturach czujników gazu
|
|
|
Grzegorz BŁĄD Włodzimierz KALITA Da riusz KLEPACKI Felix RÓŻAK Mariusz WĘGLARSKI
|
Obserwowany w ostatnich latach gwałtowny rozwój przemysłu
oraz postępujące skażenie środowiska wymusza konieczność
stosowania coraz to większej liczby czujników różnych
wielkości fizycznych i chemicznych. Czujniki gazu stanowią tu
liczną grupę i ich aplikacje znajdują zastosowanie praktycznie
w każdej gałęzi życia. Szczególnego znaczenia nabierają
czujniki monitorujące środowisko naturalne (jego skażenie
gazami pochodzącymi z wielkich zakładów przemysłowych)
w aspekcie surowych norm obowiązujących w Unii Europejskiej
w zakresie dopuszczalnych ich zawartości w powietrzu.
Równie ważną rolę czujniki gazu odgrywają w zabezpieczeniach
domowych instalacji gazowych (czujniki tlenku węgla,
metanu itp.). Stąd też w ostatnich latach obserwuje się bardzo
duże zainteresowanie tego rodzaju komponentami zarówno
ze strony firm komercyjnych, jak i zespołów badawczych zajmujących
się projektowaniem i doskonaleniem technologii ich
wytwarzania.
Półprzewodnikowe czujniki gazu są doskonałym przykładem
interdyscyplinarności badań nad ich właściwościami.
Ogólnie obszarami badań są: chemia nieorganiczna, fizyka
ciała stałego oraz szeroko rozumiana elektronika (technologia,
projektowanie, akwizycja danych itp.). Jednakże temperatura
jest głównym czynnikiem, determinującym prawidłową
pracę czujnika. Zarówno z punktu widzenia chemicznego, jak
i fizycznego, podstawowe parametry eksploatacyjne, takie
jak: czułość i selektywność, w głównej mierze zależą od temperatury.
Metody projektowania współczesnych układów elektronicznych,
a w tym mikroelektronicznych czujników gazu, wymagają
uwzględnienia szeregu czynników, pozwalających
w efekcie na uzyskanie wysokiej klasy czujników o bardzo
dobrych parametrach eksploatacyjnych. Czynniki te, w odniesieniu
do wewnętrznej struktury układu czujnika, obejmują
określenie wzajemnego rozmieszczenia poszczególnych jego
komponentów (systemu grzejników, warstwy czynnej), topografii
przewodzących ścieżek i sposób zasilani[...]
|
|
|
|
Synteza anteny czytnika/programatora indukcyjnie sprzężonego systemu RFID dalekiego zasięgu funkcjonującego w paśmie HF
|
|
W aspekcie emisji pola elektromagnetycznego, systemy RFID
(Radio Frequency IDentificarion) są lokowane w grupie urządzeń
radiowych, dla których wykorzystuje się wydzielone pasma
w poszczególnych zakresach częstotliwości (systemy indukcyjnie
sprzężone: 100…135 kHz - pasmo LF, 13,56 MHz
- pasmo HF; systemy propagacyjne: 860…960 MHz - pasmo
UHF, 2,45 GHz, 5,8 GHz - pasma mikrofalowe) [1, 2].
Podczas automatycznej identyfikacji RFID wykorzystywane
są pasma częstotliwości powszechnie dostępne dla innych
systemów radiowych (ISM - przemysłowych, naukowych,
medycznych - Industrial-Scientific-Medical) [3]. Takie ich usytuowanie
wymaga ograniczenia natężenia pola magnetycznego,
wytworzonego przez antenę nadawczą dla systemów
niskiej częstotliwości, oraz ograniczenia mocy wypromieniowanej
dla systemów funkcjonujących w obszarze fal ultrakrótkich
i mikrofal. Stanowiące przedmiot artykułu systemy RFID
ze sprzężeniem indukcyjnym, pracują w obszarze najniższych
częstotliwości, w zakresach fal od średnich do krótkich. Są one
obecnie najbardziej rozpowszechnione, rozwijane i wspierane
przez wszystkich kluczowych dostawców komponentów techniki
radiowej identyfikacji obiektów [4].
Indukcyjnie sprzężone systemy RFID charakteryzuje praca
w obszarze występowania silnego sprzężenia magnetycznego
pomiędzy antenami układu nadawczo/odbiorczego,
zbudowanego z elektronicznego identyfikatora (transponder)
i układu czytnika/programatora RWD (Read/Write Device),
a także silnego niedopasowania falowego elementów układu
komunikacyjnego. Odpowiednia synteza anteny układu czytnika/
programatora dla wydzielonego pasma częstotliwości,
wymaga definicji obszarów działania przedmiotowych systemów
RFID w odniesieniu do klasycznej teorii anten [5].
Zakładając, że fala rozchodzi się w próżni, współczynnik
fazy β przyjmuje wartość rzeczywistą:
(1)
gdzie ω wyraża pulsację, μ0 - przenikalność magnetyczną
próżni, natomiast ε0 - przenika[...]
|
|
|
|
System nawigacji autonomicznych obiektów mobilnych z wykorzystaniem techniki RFID
|
|
|
Włodzimierz KALITA Mariusz SKOCZYLAS
|
Nawigacja obiektów mobilnych, obejmuje zagadnienia wyznaczania
aktualnego położenia obiektu mobilnego, określania
położenia ewentualnych przeszkód statycznych i przemieszczających
się, planowania trajektorii ruchu, a tym samym
- zapewnienia najłatwiejszej drogi do wybranego celu, przy
uwzględnieniu omijania przeszkód i unikania kolizji. Szeroki
zakres realizowanych zadań oraz zakładane parametry pracy
systemu nawigacji, warunkują rozwiązania sprzętowo-programowe
oraz koszt całego systemu [2]. Najczęściej realizację
tych zadań zapewnia kilka współpracujących i uzupełniających
się wzajemnie, różnych systemów, odpowiedzialnych
za poszczególne zadania [1]. Przykładowo, do określenia
bieżącej lokalizacji obiektu mobilnego wykorzystywany jest
system GPS, do wykrywania przeszkód - skaner laserowy,
do rozpoznawania obiektów - analiza obrazów z kamer itd.
Określone rozwiązania umożliwiają orientację w otoczeniu
w ograniczonym zakresie, wynikającym z ich zasady działania,
tym samym nierzadko spotyka się dodatkowo, dla obsługi
jednego zadania w procesie nawigacji, stosowanie kilku systemów
(np.: skaner laserowy, sonar itp.), które wzajemnie się
uzupełniają i zwiększają możliwości pracy całego systemu
w zróżnicowanych warunkach środowiskowych [1].
Systemy RFID (Radio Frequency IDentification) znajdują
głównie zastosowanie w procesach identyfikacji obiektów
[5], jednak specyfika działania i właściwości, umożliwiają ich
nietypowe zastosowanie w nawigacji obiektów mobilnych.
Tendencje rozwojowe na świecie, w tym zakresie, wykazują
wykorzystywanie techniki RFID głównie do wyznaczania położenia
obiektu mobilnego, bądź położenia innych obiektówprzeszkód.
Układ sterowania obiektu mobilnego odczytuje,
w tym przypadku, unikalne numery identyfikacyjne, identyfikatorów
aktualnie znajdujących się w obszarze poprawnej pracy
anteny czytnika/programatora RWD (Read Write Device)
i odszukuje ich lokalizację w zaprogramowanej mapie terenu.
Na podstawie[...]
|
|
|
|
Światłowodowy transfer sygnałów atomowych wzorców czasu i częstotliwości w Polsce - stan obecny i perspektywy
|
|
|
Marcin Lipiński Przemysław Krehlik Łukasz Śliwczyński
|
Niniejsze opracowanie dotyc zy precyzyjnej transmisji sygnałów
czasu i częstotliwości w celu porównywania i/lub
dystrybucji ultraprecyzyjnych zegarów (atomowych wzorców
częstotliwości). Przesyłanie i porównywanie sygnałów czasu/
częstotliwości jest niezbędne zarówno w różnorakich badaniach
naukowych (np. budowa zegarów optycznych, badania
astronomiczne, czy astrogeodynamiczne, w laboratoriach fizyki
wielkiej energii czy fizyki cząstek elementarnych), jak też
w wielu dziedzinach współczesnej techniki stosowanej (np.
systemy nawigacyjne). Jest też kluczowym ogniwem w tworzeniu
atomowych skal czasu, które z zasady wypracowuje
się na podstawie porównań sygnałów generowanych przez
szereg, często wzajemnie odległych, zegarów atomowych.
Dostępem do precyzyjnego sygnału czasu i/lub częstotliwości
są zainteresowane ośrodki nawigacyjne, operatorzy telekomunikacyjni,
centra znakowania czasem, giełda czy energetyka.
Należy przypuszczać, że obszar aplikacji, a wraz z nim
komercyjnego zapotrzebowania na dostęp do precyzyjnego
sygnału czasu czy częstotliwości w najbliższym czasie będzie
się dość szybko poszerzał.
Większość obecnie wykorzystywanych atomowych wzorców
czasu (jak zegary cezowe, rubidowe czy też masery wodorowe)
[1] cechuje wysoka dokładność w stosunkowo długim
okresie uśredniania, co najmniej rzędu kilku dni, lecz niestety
urządzenia te wykazują znaczące krótkookresowe fluktuacje
wyznaczanego czasu lub częstotliwości [2]. W związku z tym
atomowe (referencyjne) skale czasu tworzy się porównując
chwilowe wskazania większej liczby niezależnych wzorców,
które z reguły są w posiadaniu różnych oddalonych instytucji
i laboratoriów. W ten sposób powstają narodowe atomowe
skale czasu, jak np. Polska Atomowa Skala Czasu TA(PL).
Ponieważ jedynie w nielicznych ośrodkach, jak Bureau International
de Measures (BIPM) we Francji, czy National Institute
of Standards and Technology (NIST) w USA znajduje się
większa liczba zegarów wzorcowych z[...]
|
|
|
|
Technology development of organic photosensitive structures and study of their electrophysical properties
|
|
|
Zenon HOTRA prof. Pavlo STAKHIRA Vla dyslav CHER PAK Dmytro VOLYNYUKA
|
The study of electrical properties of photosensitive elements
based on organic polymer or low molecular semiconductors
(in particular - the current-voltage and capacitance-voltage
characteristics and impedance spectroscopy) associated with
the study of potential barriers of the metal - semiconductor
have been presented in this paper. The good knowledge about
mutual dependences of current and voltage gives a possibility
to determine the mechanism of charge transport in the developed
structures and estimate the effectiveness of the technology
of their creation. The main disadvantage of known organic
barrier structures is small efficiency due to the small diffusion
length of excitons in organic materials, low carrier mobility,
small effective surface area of transition, a low concentration
of carriers. The results of optimization of technology creation
and electrical measurements of organic semiconductor barrier
structures have been discussed. The special attention
was laid on improving of electrical parameters of devices - in
other word - the conductivity of low molecular weight semiconductor
materials by doping and increase the active area of
structure barriers by introduction of additional transport layers
in the anode region of devices. Additionally, the influence of
composite coating of low-molecular semiconductors (nickel
phthalocyanine) and conjugated polymers (polyaniline) on
manufacturing process were also analyzed
Structures fabricated on flexible conductive
substrate of nickel phthalocyanine
films doped with oxygen
Most of the phthalocyanines have low intrinsic conduction,
which limits their practical application in phototransformator
and light-emitting devices [1]. An effective method for increasing
the concentration of free charge carriers in them are
doping by oxygen molecules. The presence of introduced impurity
oxygen leads to a significant increase in the concentration
of holes. For example, after exposing of [...]
|
|
|
|
Układ pomiarowy dla monitoringu pracy kolektora słonecznego oraz dane monitoringu w warunkach Południowowschodniej Polski
|
|
|
CYPRYŚ Przemysław PŁOCH Dariusz WOŹNY Mariusz POCIASK Małgorzata SHERE GII Eugeniusz
|
Kolektory słoneczne w 2010 roku stanowią w Polsce nadal
marginalną część energii produkowanej ze źródeł odnawialnych,
nie mówiąc o całości energii wytwarzanej w naszym
kraju. Jak wiadomo największy segment produkowanej w kraju
energii przypada na węgiel kamienny, którego bardzo obfite
złoża znajdują się głównie na Śląsku. Produkcja energii z tego
surowca wiąże się jednak z przykrymi konsekwencjami, głównie
z wytwarzaniem nadmiaru dwutlenku węgla, który jest emitowany
do atmosfery. Wciąż rosnące ceny energii elektrycznej
i gazu są tematem rozważań nad uniezależnieniem się od ich
dostaw. W tej chwili częściowo można to osiągnąć inwestując
np. w przydomowe instalacje solarne. Słońce jest wciąż największym,
nieprzerwanym i niewystarczająco wykorzystanym
"dostawcą" energii na całym świecie, np., średnio każdego roku
pada na nasz obszar w Południowowschodniej Polsce ponad
1000 kWh/m2 energii promieniowania [1]. Gdyby dobrze wykorzystać
ten potencjał i budować opłacalne cenowo instalacje
solarne zdolne zaspokajać potrzeby budynków mieszkalnych
na ciepłą wodę i przede wszystkim ogrzewanie, mogłoby stać
się to przełomem dla ojczystej energetyki. Trzeba powiedzieć,
że instalacje opłacalne cenowo to takie, których koszt zwróci
się w relatywnie krótkim czasie w stosunku do żywotności takiej
instalacji i jej bezobsługowego działania. Każdy inwestor zanim
się na nią zdecyduje weźmie pod uwagę nie tylko cenę i sprawność
ale także fakt ile będzie musiał w przyszłości do niej dołożyć
lub ile będzie potrzebował poświęcić jej czasu i wysiłku aby
działała nieprzerwanie wydajnie. Zachodzi pytanie, czy działanie
kolektorów słonecznych w Południowowschodniej Polsce
(region najbardziej sprzyjający wykorzystaniu energii słonecznej)
zdoła sprostać wyzwaniu jakie przed nimi stoi - zaspokoić
zapotrzebowanie na energię w domach jednorodzinnych razem
z panelami fotowoltaicznymi. Jeżeli w przypadku ostatnich
(paneli fotowoltaicznych) wykonano badania i mo[...]
|
|
|
|
Urządzenie do polaryzacji kabli piezoelektrycznych
|
|
|
Łukasz Tęsiorowski Krzysztof Gniotek Magdalena Skoneczna
|
Właściwości piezoelektryków znane są już od 1880 r., kiedy
to został odkryty efekt piezoelektryczny przez Piotra i Jakuba
Curie. Piezoelektryki znalazły zastosowanie jako czujniki wibracji,
ruchu, przyspieszenia, siły oraz ciśnienia. Są stosowane
w przetwornikach ultradźwiękowych oraz sonarach podwodnych
do wytwarzania fali ultradźwiękowej. Ze względu na swoje właściwości
również znalazły zastosowanie w systemach tekstronicznych
[1], w których łączy się właściwości tekstyliów z elektroniką
[2, 3]. Znane są rozwiązania tekstylnych czujników oddechu [4]
oraz generatorów piezoelektrycznych. Czujniki piezoelektryczne
[5] i inne podobne aplikacje są częścią interaktywnych ubrań,
które monitorują parametry życiowe ratownika podczas akcji
ratowniczej lub pacjenta. Informacja z takich czujników może
być przesłana do centrali monitoringu, gdzie podejmowana jest
decyzja o dalszych działaniach w zależności od stanu zdrowia
użytkowania takiej odzieży tekstronicznej [6].
Zasada działania elementów piezoelektrycznych bazuje
na dwóch zjawiskach. Pierwsze to proste zjawisko piezoelektryczne,
które polega na indukowaniu się ładunków elektrycznych
na powierzchni dielektryka pod działaniem naprężeniem
mechanicznych. trycznych. Budowa foliowego czujnika
piezoelektrycznego drgań została
przedstawiona na rys. 2 [9].
Warstwa foli piezoelektrycznej (2) jest
z obydwu stron pokryta metalową warstwą
(3). Konstrukcja czujnika pozwala
na wykonanie doprowadzeń. Połączenia
można wykonywać za pomocą zacisków,
docisków, metodą oczkową, przewodzącym
klejem epoksydowym lub metodą
lutowania. Powierzchnia czujnika jest
zabezpieczona cienką warstwą uretanową
(1). Czujnik można łatwo przymocować
do podłoża za pomocą dwustronnej
taśmy klejącej. Grubość czujnika t wynosi
40…70 μm, długość 16…32 mm,
natomiast szerokość 41…171 mm.
Urządzenie do polaryzacji kabli piezoelektrycznych
mgr inż. Łukasz Tęsio rowski , prof. dr hab. inż. Krzyszto[...]
|
|
|
|
Wpływ otoczenia na pomiary emisyjności układów mikroelektronicznych
|
|
|
Grzegorz BŁĄD Tadeusz WAŁACH
|
Pole emisyjności układów mikroelektronicznych (cienkoi
grubowarstwowych, hybrydowych, miniaturowych typu PCB
o dużej gęstości upakowania, typu MEMS) zwykle jest bardzo
zróżnicowane (np., emisyjność ścieżek miedzianych może
wynosić 0,07, zaś obudów ceramicznych - 0,97 [1]). Pomiary
temperatury wykonywane jednopasmowymi kamerami
termowizyjnymi muszą zwykle być poprzedzone pomiarami
emisyjności. W elektronice najczęściej stosowane są kamery
z chłodzonymi detektorami fotonowymi z uwagi na ich wysoką
dokładność, szybkość i długoterminową stabilność parametrów.
Niekiedy, dla rozwiązania problemu zróżnicowanej emisyjności,
układy są pokrywane cienką dielektryczną warstwą
o wysokiej emisyjności, lecz w wielu przypadkach rozwiązanie
takie jest niedopuszczalne [2]. W typowej dla układów mikroelektronicznych
sytuacji pomiarowej promieniowanie otoczenia
(opromieniowanie układu) często jest czynnikiem determinującym
dokładność pomiaru.
Układ pomiarowy i podstawowe
zależności
Do pomiaru emisyjności w układach mikroelektronicznych można
zastosować układ pomiarowy przedstawiony na rys. 1.
Izolowany boks pomiarowy służy do podgrzewania układu
do jednorodnej temperatury. W przypadku układów quasi-planarnych
powierzchnię izotermiczną można często uzyskać
stosując podgrzewanie od tyłu przy użyciu płyty grzewczej.
Po uzyskaniu przez badany układ zadanej temperatury odsuwana
jest pokrywa boksu i rejestrowany jest obraz układu.
W ogólnym przypadku każdy obszar układu opisany parametrem
GIFOV (Ground Instantaneous Field-Of-View - parametr
określający wymiary liniowe obszaru będącego polem widzenia
pojedynczego detektora) posiada swoje własne otoczenie.
Otoczenie to stanowi atmosfera (warstwa powietrza pomiędzy
kamerą i układem), elementy pomieszczenia, w którym
przeprowadzane są pomiary (otoczenie pozaukładowe na
rys. 1), kamera, elementy boksu pomiarowego oraz elementy
samego układu. Do kamery dociera zarówno promieniowanie
układu jak i promie[...]
|
|
|
|
Wybrane problemy nieinwazyjnej techniki mikrofalowej do pomiaru zmian glikemii człowieka w aspekcie monitorowania sprawności psychofizjologicznej
|
|
|
ZENON SZCZEPANIAK ED WARD SĘDEK MARIUSZ ŁUSZCZYK AGATA GAŹDZIŃSKA KRZYSZTOF RÓŻANOWSKI MONIKA PAWELEC
|
Monitorowanie zmian poziomu glikemii człowieka w sposób
ciągły oraz jednocześnie nieinwazyjny należy do jednych
z najbardziej pożądanych możliwości we współczesnej medycynie.
Głównym motorem napędowym rozwoju technik pozwalającym
na realizację tego celu jest diabetologia i potrzeba
kontroli poziomu glukozy we krwi u osób chorych na cukrzycę.
Oprócz niewątpliwych zalet diagnostycznych istotne jest tu
monitorowanie zmian glikemii w celu uniknięcia niebezpiecznego
dla zdrowia, a nawet życia, stanu hipoglikemii.
Na chwilę obecną możliwości techniczne niepozwalają na
stały i nieinwazyjny pomiar. Obecnie dostępne urządzenia
medyczne wymagają wkłucia sondy pomiarowej pod skórę, a
przyrządy z odwrotną jonoforezą nie wykazują wystarczającej
funkcjonalności.
Uzyskanie możliwości ciągłego nieinwazyjnego pomiaru
zmian glikemii daje narzędzie diagnostyczne o ogromnym potencjale,
zarówno w diabetologii jak i w innych dziedzinach
wiedzy, jak np. fizjologii wysiłku. Jednym z obecnie rozwijanych
sposobów na nieinwazyjny pomiar stężenia glukozy jest
zastosowanie technik mikrofalowych. Koncepcja budowy mikrofalowego
czujnika poziomu glukozy we krwi zakłada użycie
obwodu rezonansowego (struktury mikrofalowej) sprzężonego
z badanym obszarem tkanek (skóra i tkanki podskórne)
za pomocą pola elektromagnetycznego. Obwód ten może być
połączony w torze pomiarowym w sposób transmisyjny lub
odbiciowy. Pomiar zmian stężenia glukozy w tkankach polega
na uzyskaniu przestrojenia częstotliwości rezonansowej obwodu
w funkcji zmieniającego się poziomu glukozy we krwi.
Glikemia a funkcjonowanie organizmu
człowieka
Poziomy glikemii
Bezpośrednie wykorzystywanie glukozy przez komórki organizmu
wiąże się z utrzymaniem stałego poziomu we
krwi, który u zdrowego człowieka waha się 70...110 mg/dl
(3,9...6,1 mmol/l). Stały poziom glukozy we krwi warunkuje
prawidłowe funkcjonowanie ośrodkowego układu nerwowego,
a także krwinek czerwonych, które nie mogą korzystać
z [...]
|
|
|
|
Wybrane zagadnienia zastosowania linii papilarnych w dokumentach identyfikacyjnych
|
|
|
Lech Naumowski
|
W pierwszej dekadzie XXI wieku nastąpił bardzo szybki
rozwój zastosowań biometrycznych, elektronicznych dokumentów
uwierzytelniających, takich jak: paszporty, dowody
osobiste, karty ubezpieczeniowe, prawa jazdy i inne. Zagrożenie
zamachami terrorystycznymi spowodowało zintensyfikowanie
działań zmierzających do podniesienia poziomu
bezpieczeństwa dokumentów podróży, między innymi przez
umieszczenie w nich danych biometrycznych. W stanach
Zjednoczonych, gdzie po zamachach z 11 września 2001 r.
gwałtownie zaczęto poszukiwania rozwiązań dających wysoki
poziom bezpieczeństwa wprowadzono biometryczne
paszporty dla własnych obywateli, a także sformułowano wymaganie
posiadania takich paszportów dla obcokrajowców
przyjeżdżających do USA. W pierwszej kolejności dotyczyło
to obywateli wszystkich państw posiadających umowy o ruchu
bez wizowym, w tym większość państw Unii Europejskiej.
Równolegle w Unii Europejskiej były prowadzone działania,
które doprowadziły do opracowania i przyjęcia Rozporządzenia
Rady Wspólnoty Europejskiej nr 2252/2004 z dnia
13 grudnia 2004 r. w sprawie standardów zabezpieczeń
i danych biometrycznych w paszportach oraz dokumentach
podróży wydawanych przez Państwa Członkowskie.
Zgodnie z tym rozporządzeniem Polska wprowadziła paszporty
biometryczne dla swoich obywateli od dnia 28 sierpnia
2006 r. zawierające jako dane biometryczne wizerunek
twarzy posiadacza zapisany w formie elektronicznej. Od 22
czerwca 2009 r. wypełniając wcześniej podjęte zobowiązania
wprowadzono także zapis odcisków dwóch palców, przez
co uzyskano istotne podniesienie poziomu bezpieczeństwa
paszportu przez wzmocnienie związku dokumentu z jego posiadaczem
oraz radykalne utrudnienie przestępczości związanej
z kradzieżą tożsamości i fałszerstwami oraz dostosowano
polski paszport do wymagań USA. Obecnie polski paszport
jest dokumentem przystosowanym do maszynowego
odczytu, biometrycznym i elektronicznym, zawierającym
umieszczony w okładce chip[...]
|
|
|
|
Zagadnienia EMC w mikroelektronicznych układach hybrydowych wykonanych na podłożach metalowych
|
|
|
WIESŁAW SABAT WŁODZIMIERZ KALITA DARIUSZ KLEPACKI
|
Pięćdziesięcioletnia mikroelektroniczna technologia hybrydowa,
wpisująca się w początki trzeciej ery rozwoju elektroniki,
przeżywa obecnie renesans, zwłaszcza w odniesieniu do efektywnego
wypełniania "nisz technologicznych", charakteryzujących
się bardzo zróżnicowanymi wymaganiami w obszarze
właściwości funkcjonalnych mikroukładów elektronicznych,
spełnianymi w efekcie dużej elastyczności projektowania
i wytwarzania grubowarstwowych struktur hybrydowych. Coraz
nowsze, bardziej zawansowane technologicznie urządzenia
do produkcji układów hybrydowych, nowe rozwiązania
technologiczne (pasty fotoczułe, polimerowe), nowe odmiany
technologii pozwalają na realizację układów wielowarstwowych
o dużym stopniu upakowania podzespołów na jednostkę
powierzchni. Rozwój technologii montażu powierzchniowego
(SMT), związany z wprowadzaniem elementów o coraz
mniejszym rastrze, umożliwił uzyskanie dużych wskaźników
scalenia w technologii hybrydowej [1].
Postęp w technologii materiałowej, nowe kompozycje past
dielektrycznych pozwoliły na urzeczywistnienie realizacji struktur
hybrydowych na podłożach metalowych. Materiały technologiczne
oferowane miedzy innymi przez firmę DuPont, ESL
czy Heraeus pozwalają na realizację tego typu struktur na
podłożach ze stali nierdzewnej (austenitycznej, ferrytycznej),
aluminium czy platynie. W większości aplikacji opracowane
rozwiązania technologiczne pozwalają na realizację niskprofilowych
elementów grzejnych (HOS - Heaters on Steel) hybrydowych
struktur elektronicznych (COS Circuits on Steel, TFOS
Thick Film on Steel) oraz sensorów w specjalnych wykonaniach
odpornych na działanie czynników środowiskowych itp.
Podstawą realizacji struktur hybrydowych na podłożach
metalowych jest zapewnienie stosownej izolacji dielektrycznej
dla przewodzących elementów układów elektrycznych i elektronicznych.
Laminaty, polimery, czy podłoża ceramiczne to
materiały dielektryczne, które pozwalają wykonywać/nanosić
bezpośrednio na[...]
|
|
|
|
Twój Profil
Twój koszyk
