ELEKTRONIKA, ENERGETYKA, ELEKTROTECHNIKA ›
WIADOMOŚCI ELEKTROTECHNICZNE ›
2010-9 |
| |
|
Publikacja: Wielofunkcyjne urządzenie zabezpieczeniowe do pracy w stacjach rozdzielczych sieci kopalnianych z zabezpieczeniem upływowym kontrolującym stan izolacji
Autor: Krzysztof Broda  Łukasz Sapuła
Sterowniki zabezpieczeniowe EAZ (elektroenergetycznej
automatyki zabezpieczeniowej) służą do ochrony obiektów
energetycznych w wyrobiskach kopalnianych, natomiast do
ochrony stanu izolacji linii kablowych służą zabezpieczenia
upływowe. Możliwości obecnie opracowywanych sterowników
zabezpieczeniowych pozwalają na łączenie funkcji
zabezpieczania np. silnika maszyny górniczej, jak również
ochrony linii kablowej zasilającej maszynę.
W artykule szczególną uwagę zwrócono na zagadnienie
ochrony przed skutkami obniżenia się lub utraty izolacji
w sieci, na przykładzie urządzenia PW-1 opracowanego
w Instytucie Tele- i Radiotechnicznym.
Kontrola stanu izolacji doziemnej
Sieci kopalniane pracują w układzie IT, gdzie wartość rezystancji
doziemnej linii i urządzeń sieci ma bardzo duże znaczenie w profilaktyce
przeciwporażeniowej. Wzrost rezystancji izolacji powoduje
zwiększenie stopnia bezpieczeństwa, w wyniku zmniejszenia się
napięcia i prądu rażenia. Jest to szczególnie wyraźne w sieciach niskiego
napięcia (do 1000 V) i o małej pojemności.
Stosowanie urządzeń automatycznej kontroli stanu izolacji - zarówno
w stanie beznapięciowym (blokujących zabezpieczeń upływowych),
jak i pod napięciem roboczym (centralnych zabezpieczeń
upływowych) lub/i zabezpieczeń ziemnozwarciowych pozwala jednocześnie
na ograniczenie do minimum możliwości występowania
podwójnych zwarć z ziemią. Umożliwiają one również ograniczenie
innych zagrożeń, przede wszystkim pożarowych i wybuchowych.
Z tych względów centralne zabezpieczenia upływowe stanowią
z reguły wyposażenie kopalnianych przewoźnych stacji transformatorowych,
natomiast blokujące zabezpieczenia upływowe są standardowym
wyposażeniem poszczególnych odpływów w zestawach
zasilających pompy, wentylatory, maszyny przodkowe itp.
Podczas eksploatacji, w wyniku działania różnorodnych narażeń,
izolacja traci stopniowo swoje właściwości elektryczne i mechaniczne.
Do zagrożeń pochodzenia elekt[...]
|
Prenumerata
|
|
50-lecie Oddziału Bielsko-Bialskiego Stowarzyszenia Elektryków Polskich
|
|
|
Ryszard Migdalski
|
Niedawno uroczyście obchodziliśmy 90-lecie powstania Stowarzyszenia
Elektryków Polskich. Za jego narodziny uważa
się zjazd założycielski Stowarzyszenia Elektrotechników
Polskich, który odbył się w Warszawie w dniach 7-9 czerwca
1919 roku. Organizacjami założycielskimi Stowarzyszenia
były Koła: Warszawskie, Poznańskie, Lwowskie, Krakowskie,
Łódzkie i Sosnowieckie.
Trochę historii
Bielsko i Biała przez wieki stanowiły odrębne organizmy miejskie,
które rozgraniczała rzeka Biała i dopiero w styczniu 1951 r.
zostały połączone w jedno miasto (gwoli ścisłości należy nadmienić,
że w czasie II wojny światowej Niemcy włączyli Białą do
Bielska).
Najbardziej intensywny rozwój obu miast rozpoczął się w drugiej
połowie XIX w. Szybki rozwój przemysłowy stymulował
wykorzystanie wszystkich nowinek technologicznych tamtych
czasów. W 1850 r. Bielsko zostało włączone do państwowej sieci
telegraficznej, a 5 lat później - do sieci kolei żelaznej. W 1864
roku powstała w Bielsku gazownia miejska i oświetlenie miejskie
(gazowe). O znaczeniu tego rejonu świadczy też zorganizowanie
w 1871 roku wielkiej wystawy przemysłowej. I tak w tym trójnarodowym
(Polacy, Niemcy, Żydzi) mieście, ze zdecydowaną
przewagą ludności niemieckiej, sukcesywnie powstawały nowe
fabryki i warsztaty.
Bielsko rozbudowywało się, a przy tym pokaźnie wzrastało zapotrzebowanie
na energię, którego to zakłady produkcyjne same,
z małymi zespołami prądotwórczymi, nie były w stanie pokryć.
W 1893 r. powstała w Bielsku trzecia na ziemiach polskich elektrownia,
a dwa lata później odbył się pierwszy kurs tramwaju elektrycznego
na trasie od dworca kolejowego do Cygańskiego Lasu,
stanowiącego popularne miejsce wypoczynku. Bielskie tramwaje
były czwarte w kolejności zastosowania na ziemiach polskich, po
Wrocławiu, Lwowie i Elblągu.
Także w roku 1895 rozpoczęły swoją działalność miejskie wodociągi.
Olbrzymie zamówienia wojskowe w okresie I wojny światowej
spowodowały jeszcze bardziej dynami[...]
|
|
|
|
Automatyka kontroli synchronizmu zrealizowana w systemie Ex firmy ELKOMTECH
|
|
|
Jarosław Szor
|
Automatyka kontroli synchronizmu (ang. synchrocheck) jest
stosowana podczas załączania wyłącznika i służy do kontroli
różnicy napięć, częstotliwości i kąta pomiędzy łączonymi
obwodami: wyłącznik zamykany jest tylko w przypadku
spełnienia określonych warunków - w przeciwnym razie polecenie
jest odrzucane lub wstrzymywane do momentu wystąpienia
synchronizmu.
Układ kontroli synchronizmu musi posiadać co najmniej dwa obwody
pomiaru napięcia i częstotliwości oraz możliwość pomiaru
fazy. Pomiary mogą być wykonywane jednocześnie na 3 fazach lub
tylko na jednej, wybranej fazie. Działanie automatyki może ograniczać
się do sygnalizowania spełnienia warunków łączenia lub może
kończyć się zamknięciem wyłącznika - w tym przypadku wykonalność
sterowania dodatkowo weryfikuje się na podstawie szacowanej
tendencji utrzymywania się stanu synchronizmu i czasu zadziałania
wyłącznika; może być również wymagane sprawdzenie trwałości
wykrytego stanu synchronizmu (czas koincydencji).
Standard IEC 61850
Automatyka kontroli synchronizmu opisana jest w normie
PN-EN 61850-7-4 w rozdziale 5.5.11 LN: Kontrola synchronizmu
lub synchronizacja jako węzeł logiczny o nazwie RSYN. Węzeł
RSYN umieszczony jest w Grupie węzłów logicznych dla Funkcji
związanych z zabezpieczeniami (początkowa litera nazwy - R).
Działania węzła obejmują pomiar różnicy napięć i faz po obu stronach
otwartego wyłącznika i porównanie ich z wcześniej zdefiniowanymi
warunkami łączenia, z uwzględnieniem przypadków kiedy obie strony
są pod napięciem (ang. live) oraz co najmniej jedna ze stron jest bez
napięcia (ang. dead). W normie wymieniona jest lista nastawień RSYN
oraz danych przekazywanych z węzła do HMI (stanowisko nadzoru).
Należy zwrócić uwagę, że norma opisuje jako obowiązkowe tylko
dane dotyczące trybu pracy oraz stanu węzła, a pozostałe wymienione
dane oraz nastawienia są opcjonalne, co daje dość dużą dowolność
implementacji. Norma przewiduje, że węzeł może przekazywać do
system[...]
|
|
|
|
Badania jakościowe rejestratorów zakłóceń
|
|
|
Zygmunt Kuran Sławomir Skrodzki Grzegorz Kubiak
|
W okresie od grudnia 2007 r. do marca 2009 r. - na zlecenie
PSE Operator - Instytut Energetyki wykonał opracowanie
wyników badań jakościowych rejestratorów zakłóceń pod
względem spełniania wymagań operatora sieci przesyłowej.
Celem pracy było sprawdzenie, czy oferowane na rynku
rejestratory zakłóceń spełniają wymagania przedstawiane
w ich specyfikacji technicznej. Badano przyrządy dostarczane
przez zainteresowanych znanych producentów.
Poddano ocenie następujące rejestratory zakłóceń:
SIMEAS R (Siemens),
BEN 6000 (LEM),
ARCHI 9000 (Computers&Control),
RZ-40 (ENERGOTEST-ENERGOPOMIAR),
QRZ System (Questpol),
SO-52v11-R (MIKRONIKA),
RZ SPEEDY-4 (IASE Wrocław).
W momencie rozpoczęcia badań żaden rejestrator nie spełniał wymagań
określonych w specyfikacji. Trzeba jednak podkreślić bardzo
duże zaangażowanie producentów rejestratorów w dostosowywanie
swoich konstrukcji do postawionych wymagań. Proces ten był bardzo
dynamiczny. Z tego powodu badania jakościowe zmieniły się
w żmudne badania konstruktorskie. Po dwukrotnym przesuwaniu
terminu pracę zakończono z półrocznym opóźnieniem.
Wynikami pracy dysponuje zleceniodawca, my świadomie ich nie
podajemy, aby nie promować żadnej z firm. O stopniu dostosowania
poszczególnych rejestratorów do postawionych wymagań na dzień
zakończenia badań w istotnym stopniu decydowała kolejność wykonywania
badań, co wynikało m.in. z tego, że producenci błędnie
interpretowali zapisy specyfikacji. Dlatego w artykule postanowiliśmy
skupić się na postawionych w specyfikacji wymaganiach i stosowanych
przez nas metodach badań, które pozwalają lepiej interpretować
wymagania.
Materiał zawarty w omawianej specyfikacji dobrze świadczy
o znajomości tematu przez jej autorów i chęci pozyskania wyrobu
na najwyższym poziomie, niemniej jednak ze względu na możliwości
techniczne dostępnych podzespołów, wiele punktów złagodzono
w trakcie badań, np. skrócono czas zaniku napięcia zasilania nie
powodującego zaburzeń w p[...]
|
|
|
|
Bateria na asymetrię - kompensacja mocy biernej ogranicza koszty i poprawia jakość energii
|
|
|
Piotr Wilczek
|
Kompensacja mocy biernej jest najczęściej stosowaną metodą
w ograniczaniu kosztów energii, jak również w poprawie
jakości napięcia zasilania. Powszechnie stosowane baterie
kondensatorowe przeznaczone są tylko do pracy w układach
trójfazowych, w których zachowana jest symetria obciążenia
w każdej fazie. Jednak istnieją obiekty, w których przeważają
odbiorniki jednofazowe załączane w sposób losowy, co
praktycznie uniemożliwia spełnienie warunku symetrii obciążenia.
W takich układach standardowe baterie nie spełniają
swojej roli i nie zapewniają redukcji opłat za nieskompensowaną
energię bierną. Czasami wręcz przeciwnie - stają
się źródłem jeszcze większych opłat, gdyż koszty związane
z przekompensowaniem są znacznie wyższe niż opłaty za niedotrzymanie
zadanego tangensa φ.
W ostatnim czasie opłaty za energię znacząco wzrosły, w wyniku
czego posiadanie systemu kompensacji mocy biernej przez klientów,
którzy w przeważającej mierze użytkują odbiorniki jednofazowe
(duże sklepy, minimarkety, małe hotele, stacje benzynowe z zapleczem
handlowo-barowym) stało się ekonomiczną koniecznością.
Mając na uwadze potrzeby tej grupy klientów, w firmie Twelve Electric
opracowano baterię do kompensacji obciążeń niesymetrycznych
BK-T-3f wyposażoną w nowy regulator MRM-3f przeznaczony do
pracy w układach o znacznej asymetrii obciążenia.
Zasady rozliczania za pobór mocy biernej przez odbiorcę regulują
odpowiednie ustawy i rozporządzenia [1-3]. Opłacie podlega nadwyżka
pobranej energii biernej indukcyjnej ponad ilość wynikającą
z tangensa umownego (tgφ0), określanego w warunkach przyłączenia
lub umowie. Wartość tangensa umownego najczęściej wynosi
0,4, jednak w uzasadnionych przypadkach może być niższa. Opłaty
pobiera się również za pobór energii biernej pojemnościowej (przekompensowanie).
Opłatę za ponadumowny pobór energii biernej
można znacząco ograniczyć lub całkowicie wyeliminować, stosując
baterie do kompensacji mocy biernej.
Kompens[...]
|
|
|
|
ELEKTROBUDOWA - największy producent rozdzielnic w Polsce
|
|
Rozmowa z dyrektorem rozwoju firmy
Rynek Dystrybucji Energii ELEKTROBUDOWA SA
- mgr. inż. Stanisławem Wapniarskim.ELEKTROBUDOWA od wielu lat zajmuje pozycję największego
producenta rozdzielnic w Polsce. Jakie były początki?
W latach 70. wprowadziliśmy do produkcji pierwsze rozdzielnice
dwuczłonowe: nisko- i średnionapięciowe. Byliśmy wtedy głównym
dostawcą rozdzielnic dla elektrowni i elektrociepłowni, które
stawiały wysokie wymagania. ELEKTROBUDOWA opracowała
pierwsze - wysokiej klasy - rozdzielnice już w latach 80. Zaczęła
być powszechnie znana norma IEC 298, wprowadzająca stosowanie
konstrukcji łukoodpornych. W latach 80. zostały wprowadzone do
stosowania normy PN-88/E-05150 i PN-86/E-08513. W 1988 roku
doatestowaliśmy pierwszą łukoodporną, wielkoprądową rozdzielnicę
przeznaczoną do stosowania na wielkich blokach energetycznych
- jako rozdzielnice potrzeb własnych lub wspólnych. Był to - ciągle
dziś bardzo wysoki - poziom prądu zwarciowego 50 kA/1 sekundę,
przy napięciu 12 kV. Specjalizujemy się w produkcji tzw. ciężkich
rozdzielnic średnionapięciowych: bezpiecznych, dwuczłonowych,
przedziałowych, z izolacją powietrzną. Jesteśmy jednym z kilku
największych europejskich producentów rozdzielnic z izolacją powietrzną.
W jaki sposób osiągnęliście ten sukces?
Odpowiedź jest złożona. Jest kilka przyczyn. Sądzę, że w momencie
podejmowania decyzji o rozwoju produkcji rozdzielnic, decydująca
była silna pozycja ELEKTROBUDOWY na rynku wytwarzania
energii w Polsce. Mieli[...]
|
|
|
|
Energetyczny filtr aktywny o dużej stromości prądu kompensacji z trzypoziomowym falownikiem typu FLC
|
|
|
Tadeusz Płatek Tomasz Osypiński Jacek Rąbkowski
|
Zastosowanie wielopoziomowych falowników napięcia do
budowy energetycznych filtrów aktywnych wyższych harmonicznych
prądu umożliwia ich instalację w sieciach o wyższych
wartościach napięć, przy jednoczesnym wyraźnym
poprawieniu ich właściwości dynamicznych. Podstawowym
parametrem opisującym te właściwości jest możliwa do uzyskania
stromość wyjściowego prądu filtru.
Energetyczne filtry aktywne wyższych harmonicznych prądu, zbudowane
z wykorzystaniem dwupoziomowych falowników napięcia,
pracujące w sieciach o napięciu przekraczającym 3×400 V, wymagają
zastosowania tranzystorów o napięciach blokowania wyższych od
1200 V. Częstotliwość pracy takich tranzystorów - w urządzeniach
o mocach przekraczających kilkaset kVA - nie powinna przekraczać
(ze względu na straty komutacyjne) kilku kHz.
Inne rozwiązania, polegające na zastosowaniu wyjściowych
transformatorów lub autotransformatorów o znamionowej częstotliwości
pracy równej częstotliwości sieci zasilającej (duża masa
i gabaryty) lub zastosowaniu szeregowo połączonych kondensatorów
na wyjściu filtru (dodatkowa moc bierna o charakterze
pojemnościowym), są - ze względu na wymienione wady - mało
atrakcyjne.
Falowniki wielopoziomowe
Zastosowanie falowników wielopoziomowych w filtrach aktywnych
pozwala na zwiększenie częstotliwości i ilości poziomów napięcia
wyjściowego, formującego prąd w indukcyjności wyjściowej
filtru. W falownikach trzypoziomowych częstotliwość napięcia wyjściowego
jest dwukrotnie większa od średniej częstotliwości pracy
tranzystorów każdej jego gałęzi. Zmniejszenie składowej w.cz. formowanego
prądu pozwala z kolei na zwiększenie częstotliwości rezonansowej
filtrów wyjściowych LC, co z kolei zwiększa stromość
prądów wyjściowych filtru.
Zwiększenie częstotliwości rezonansowej obwodu LC na wyjśc[...]
|
|
|
|
Integracja systemów IT wspomaga zarządzanie procesami biznesowymi przedsiębiorstwa
|
|
|
Martin Scheu Jakub Rak
|
Wymagania regulatora rynku i nacisk konkurencji stawiają
dostawców i dystrybutorów energii przed nowymi wyzwaniami.
Odpowiedzią przedsiębiorstw sektora utility na te wymagania
jest optymalizacja procesów.
Regulacje systemowe w branży energetycznej ulegają ciągłym
przemianom. Aby móc szybko reagować na zmiany, przedsiębiorstwa
energetyczne starają się wprowadzać innowacyjne rozwiązania.
Szczególnie dużo uwagi wymagają, w pierwszym rzędzie,
elastyczne kształtowanie procesów biznesowych, optymalizacja
kosztów i poprawa jakości obsługi klientów. Mając to na uwadze,
jednym z głównych założeń stało się ujednolicenie i uproszczenie
procesów biznesowych. W tym celu konieczne jest przygotowanie
i połączenie ze sobą informacji istniejących w poszczególnych
systemach zasadniczych (rdzeniowych) przedsiębiorstw dystrybucyjnych.
Na podstawie tak zagregowanych danych można podejmować decyzje
szybko i kompetentnie. Podstawą takich rozwiązań integracyjnych
są nowoczesne zastosowania IT i rozwiązania (architektura)
zorientowane na usługi (ang. SOA). Nie ograniczają się one tylko
do charakteru realizowanej aplikacji oprogramowania pośredniego
(ang. middleware), ale obejmują również modelowanie procesów
biznesowych i udostępnianie usług na potrzeby integrowanych systemów.
Wyniki procesów odniesione do pracowników
W realizacji procesów biznesowych zaangażowanych jest szereg
kluczowych systemów przedsiębio[...]
|
|
|
|
Kompozytowe izolatory średniego napięcia 20 kV - doświadczenia z badań i wdrożenia do produkcji w IEZD Białystok
|
|
|
Zbigniew Lipiński Stanisław Kiszło Krzysztof Kobyliński Andrzej Frącek
|
W związku z rosnącym zastosowaniem izolatorów kompozytowych
20 kV w liniach napowietrznych, stacjach transformatorowych
i łącznikach napowietrznych powstała inicjatywa
opracowania i wykonania nowego izolatora wsporczego
na potrzeby własne zakładu i inne zastosowania. Część dostępnych
na rynku tego typu izolatorów nie spełnia wielu
wymagań nowych norm europejskich w tym zakresie. Opracowanie
nowego izolatora ma przynieść uzyskanie znacznie
lepszych parametrów wytrzymałości elektrycznej, mechanicznej
i chemicznej izolatorów w stosunku do parametrów
izolatorów dostępnych dotychczas na rynku.
Podstawowym przeznaczeniem nowego izolatora wsporczego
będzie zastosowanie go w łącznikach napowietrznych średniego
napięcia, tj. w odłącznikach i rozłącznikach, w miejsce dotychczas
stosowanych izolatorów ceramicznych. Następnym zastosowaniem
nowego izolatora będą linie napowietrzne średniego napięcia,
urządzenia, stacje napowietrzne i wnętrzowe. Na bazie izolatora
wsporczego zaprojektowany będzie i wykonany izolator wiszący do
linii napowietrznych. W założeniach projektowych i w badaniach
uwzględniono następujące normy:
PN-EN 62217/2007: Wnętrzowe i napowietrzne izolatory polimerowe
na znamionowe napięcie powyżej 1000 V. Ogólne definicje,
metody badań i kryteria oceny wyników,
PN-EN 61952/2003: Izolatory do linii napowietrznych - Kompozytowe
wsporcze izolatory liniowe do sieci prądu przemiennego
o znamionowym napięciu powyżej 1 kV,
PN-EN 62231/2006: Kompozytowe ws[...]
|
|
|
|
Konferencje naukowo-techniczne Oddziału Poznańskiego SEP podczas Targów EXPOPOWER 2010
|
|
|
Ryszard Niewiedział
|
Oddział Poznański Stowarzyszenia Elektryków Polskich był organizatorem
lub współorganizatorem trzech konferencji naukowo-
technicznych podczas Międzynarodowych Targów Energetyki
EXPOPOWER 2010:
"Energooszczędność w oświetleniu",
"Kompleksowa ochrona odgromowa obiektów budowlanych zgodnie
z wymaganiami zawartymi w normach serii PN-EN 62305",
"Nowoczesne elementy układów przyłączania do systemu elektroenergetycznego".
"Energooszczędność w oświetleniu"
18 maja 2010 r., w pawilonie 14B (sale A-B-C) Międzynarodowych
Targów Poznańskich odbyła się Konferencja Naukowo-Techniczna
"Energooszczędność w oświetleniu". Organizatorem konferencji
była Wielkopolska Okręgowa Izba Inżynierów Budownictwa,
natomiast współorganizatorami konferencji był Oddział Poznański
Stowarzyszenia Elektryków Polskich oraz Międzynarodowe Targi
Poznańskie. Tematyka konferencji - uzupełniona bogatą i wszechstronną
ekspozycją targową - nakierowana była na projektantów
i eksploatatorów oświetlenia wnętrz, oświetlenia drogowego
i oświetlenia torów kolejowych, wykonawców elektrycznych robót
budowlano-montażowych w zakresie urządzeń oświetleniowych,
wykładowców kursów oraz nauczycieli zawodu.
Obrady konferencji otworzył członek Prezydium Zarządu Oddziału
Poznańskiego SEP - Stefan Granatowicz, który przewodniczył
nas[...]
|
|
|
|
Kontrola izolacji odbiorników odłączonych od napięcia
|
|
|
Maciej Sałasiński
|
Jednym z podstawowych wyznaczników jakości sieci elektrycznych
- zarówno zasilających, jak i odbiorczych - jest
stan ich izolacji. To właśnie od tego parametru zależy zarówno
pewność zasilania poszczególnych elementów, jak i bezpieczeństwo
użytkowania całej sieci.
Projektanci, wykonawcy i użytkownicy instalacji elektrycznych
muszą mieć zawsze świadomość konieczności spełnienia dwóch
podstawowych warunków, jakie każda sieć elektryczna musi spełniać:
● być pewna, czyli bezprzerwowo dostarczyć energię elektryczną
i zasilić odbiorniki, a w przypadku sieci sterowniczych aktywować
lub dezaktywować elementy wykonawcze,
● być bezpieczna, czyli zapewnić ochronę gwarantującą bezpieczeństwo
ludzi, urządzeń i stosowanych procedur, jak również
ochronę przeciwpożarową.
W poszczególnych obiektach i w różnych rodzajach sieci obie te
funkcje: zasilania, pewności oraz ochrony, czyli bezpieczeństwa
muszą być zrealizowane na najwyższym uzasadnionym ekonomicznie
poziomie. Poziom ten zależy od ważności sieci i odbiorników
z niej zasilanych oraz koniecznego poziomu bezpieczeństwa.
Kontrola off-line
Jak wcześniej wspomniano, odpowiedni poziom rezystancji izolacji
jest niezmiernie ważny dla zapewnienia poprawnego działania
systemu elektrycznego - zarówno lokalnego (poziom obiektu), jak
i globalnego. Jeżeli przez jakiś czas pojedyncze urządzenie elektryczne
lub grupa takich urządzeń pozostaje w stanie wyłączenia,
stan izolacji może pogorszyć się w sposób niezauważony. Przyczyną
może być kurz, wilgoć, promieniowanie UV, wysoka temperatura,
agresywne ciecze (słona woda, kwasy, ługi itp.) lub opary, uszkodzenia
mechaniczne, czy wreszcie starzenie się izolacji.
W przypadku podania napięcia i próby załączenia urządzenia możemy
mieć do czynienia z d[...]
|
|
|
|
Metody detekcji pracy wyspowej rozproszonych źródeł energii
|
|
|
Tomasz Malarczyk
|
W artykule przedstawiono niektóre sposoby detekcji pracy
wyspowej generacji rozproszonych. Omówiono niebezpieczeństwa
związane z takim rodzajem pracy, a także zwrócono
uwagę na funkcjonalność poszczególnych metod oraz ich
kryteriów.
Wzrost zapotrzebowania na moc w systemach elektroenergetycznych,
przy polityce promowania odnawialnych źródeł energii,
sprawia, że znaczącą rolę - zarówno w obszarze komercyjnym, jak
i technicznym - zaczyna odgrywać tzw. generacja rozproszona. Coraz
ważniejsze staje się spełnienie wymagań stawianych układom
automatyki zabezpieczeniowej dotyczących selektywności działania
w przypadku pracy wyspowej.
Praca generatorów na wydzieloną część systemu (wyspę) powoduje
pojawienie się dodatkowych istotnych problemów [6]:
- pogorszenie jakości energii z powodu braku referencyjnego napięcia
systemowego,
- potencjalne ryzyko dla personelu, wynikające z braku wiedzy
o zasilaniu linii,
- skomplikowane operacje synchronicznego połączenia generacji
rozproszonej z systemem.
Praca wyspowa
Pojawiające się w systemie elektroenergetycznym zwarcie jest
zazwyczaj eliminowane przez zabezpieczenie zlokalizowane najbliżej
miejsca jego wystąpienia. W rezultacie odcięte od sieci systemu
elektroenergetycznego generatory próbują dostarczyć swoją moc
do części wydzielonego systemu. Pracę wyspową definiuje się jako
zjawisko elektryczne, w części systemu elektroenergetycznego odłączonego
od głównego źródła zasilania, gdzie odbiory, w odciętym
obszarze, są w całości zasilane przez generację rozproszoną,
przy utrzymaniu wartości napięcia oraz częstotliwości zbliżonych
do znamionowych [1-3]. Jak będzie przebiegać praca wydzielonej
wyspy, w głównej mierze zależy od konfiguracji sieci, mocy generatorów
oraz możliwości kompensacji mocy biernej.
W większości przypadków generatory mają zbyt małą moc, aby
zasilić w[...]
|
|
|
|
Monitorowanie on-line stanu technicznego transformatorów w praktyce PSE Operator SA
|
|
|
Ryszard Sobocki Marek Figura Piotr Mański
|
W artykule omówiono podstawowe właściwości, parametry
i rozwiązania systemu monitoringu dużych transformatorów
sieciowych pracujących w stacjach elektroenergetycznych
PSE Operator SA. Podano przykładowy schemat ideowy
systemu oraz wymieniono jego podstawowe zadania, bliżej
opisując matematyczny model cieplny oraz monitorowanie
podobciążeniowego przełącznika zaczepów. Przedstawiono
system ekspercki (bazę wiedzy) oraz interfejs użytkownika.
Potrzeba ciągłego podnoszenia pewności i niezawodności przesyłu
oraz dostawy energii elektrycznej, przy jednoczesnym obniżaniu
kosztów, stymuluje wdrażanie nowoczesnych metod prowadzenia
ruchu i eksploatacji systemu elektroenergetycznego oraz jego
elementów. W grę wchodzi tu m.in. rozwój istniejących systemów
informatycznych oraz wdrażanie nowych. Konieczność obniżania
kosztów to m.in. przygotowanie stacji elektroenergetycznej do pracy
bez stałej obsługi oraz konsekwentne wdrażanie takiego reżimu
pracy [1].
Jednym z istotnych i jednostkowo najdroższym elementem stacji
jest transformator, stąd też stosuje się systemy do monitorowania
ich stanu technicznego w czasie rzeczywistym (on-line). W stacjach
PSE Operator SA instaluje się takie systemy od kilku lat, a także
wyposaża się w nie wszystkie nowe transformatory [2]. Jednocześnie
- w ramach modernizacji stacji i przygotowywania ich do tzw.
zdalnego nadzoru - pracujące w nich transformatory przystosowuje
się do współpracy z systemami monitoringu oraz w nie wyposaża.
Obecnie takie systemy posiada już ponad trzydzieści nowych i zmodernizowanych
transformatorów. Kilka dalszych będzie je mieć
w najbliższych miesiącach.
Wyposażanie systemów monitoringu w serwery zdalnego dostępu
stwarza możliwość zdalnego rozpoznawania stanu urządzenia,
umożliwiając podjęcie szybkiego działania. Do tego celu służą Centrum
Nadzoru (CN) oraz Regionalne Centra Nadzoru (RCN).
Schemat ideowy systemu monitoringu
W każdym systemie monitoringu można wyróżnić następujące
[...]
|
|
|
|
ND20 - efektywne narzędzie dla energetyki
|
|
Wzrost konsumpcji energii w zasadzie widać w każdym przypadku: z jednej
strony chociażby poprzez rozwój ekonomiczny, stały wzrost urbanizacji
czy prozaiczne zwiększenia zapotrzebowania na systemy klimatyzacji wśród
odbiorców indywidualnych, a z drugiej - poprzez ciągły rozwój i automatyzację
przemysłu. Ta rosnąca tendencja zapotrzebowania energetycznego
stwarza istotne problemy w okresach szczytowego obciążenia
energetycznego,
ale również zwiększa koszty elektryczności, psując jednocześnie bilans
energetyczny. Dlatego też zarządzanie zasobami energetycznymi - poczynając
od zarządzania energią na poziomie pojedynczego odbiorcy
- jest ważnym instrumentem do optymalizowania zarówno odbioru,
jak i dostaw energii.Obserwowany postęp technologiczny i związany z nim rozwój ekonomiczny,
wzrost populacji i jej mobilności, przejawiający się bardziej
konsumpcyjnym (a więc w tym wypadku energochłonnym) stylem życia,
pomimo rosnących kosztów i cen energii, powoduje ciągły wzrost
zapotrzebowania energetycznego. Energia nie jest już więc wyłącznie
czynnikiem, bez którego nie jest możliwa praca maszyn i urządzeń.
Energia stała się towarem, który z jednej strony poddawany jest
ocenie rynkowej, a z drugiej strony jego wykorzystanie powinno
być optymalizowane w ocenie ekonomicznej - ocenie optymalnego
wykorzystania e[...]
|
|
|
|
Pewność połączeń w obwodach wtórnych i zapewnienie wygodnej eksploatacji układów stacyjnych
|
|
|
Marcin Surma
|
Od ponad 15 lat firma WAGO ELWAG stara się zwrócić
uwagę służb eksploatacyjnych stacji na problematykę jakości
połączeń w obwodach wtórnych.
Stacja elektroenergetyczna to zespół urządzeń i aparatów służących
do przetwarzania i/lub rozdziału energii elektrycznej. W skład
tego zespołu wchodzą zarówno duże i kosztowne urządzenia (transformatory,
przekładniki, wyłączniki, zabezpieczenia itp.), jak również
całkiem małe (złączki, przekaźniki, przełączniki, przyciski
itp.), często pomijane na etapie projektowania i doboru sprzętu.
Wśród nich najbardziej newralgiczne wydają się być elementy połączeniowe,
które ze względu na masowość występowania (tysiące,
a nawet dziesiątki tysięcy sztuk) odgrywają niebagatelną rolę dla
zapewnienia niezawodności działania całej stacji. Każdy z nich jest
odpowiedzialny za poprawną pracę układu stacyjnego, ponieważ za
ich pośrednictwem przekazywane są informacje z przekładników
do zabezpieczeń i z zabezpieczeń do wyłączników. Aby nie powodować
przerw w dostawie tych informacji (pomiarów, rozkazów
blokujących czy wyłączających itp.), wszystkie złączki powinny
zapewniać niezawodne połączenia pomiędzy przewodami i odpowiednią
jakość styku.
Kryteria oceny jakości połączeń
Warto w tym momencie postawić sobie pytanie: jak określić jakość
połączeń i jakimi kryteriami posługiwać się przy jej ocenie?
Trudno jest w kilku słowach zdefiniować pojęcie jakości. Trafne
wydaje się oczywiście stwierdzenie Platona, określające jakość jako
"pewien stopień doskonałości". Jednak dla techników i inżynierów
takie określenie jest niewystarczające. Dla prawidłowej oceny są
potrzebne mierzalne i obiektywne kryteria, na podstawie których
można jednoznacznie porównać różne rozwiązania. Na tych kryteriach
chcielibyśmy się skupić w dalszej części rozważań.
Przy analizie każdego produktu, a [...]
|
|
|
|
Początki rozwoju zabezpieczeń ziemnozwarciowych obwodu wzbudzenia generatora
|
|
Schossig W.: Rotor earthfault protection.
PAC 2010 nr 1. Opracował - Piotr Olszowiec.
Prawie do końca XX wieku praca generatorów
z pojedynczym zwarciem doziemnym
obwodu wzbudzenia była dopuszczana,
z uwagi na stosunkowo niewielkie
zagrożenia dla maszyny. Po wystąpieniu
pierwszego doziemienia włączano zabezpieczenie
od podwójnych zwarć z ziemią,
lecz jego działanie nie mogło skutecznie
uchronić urządzenia od niszczących skutków
uszkodzenia. Obecnie obowiązuje zasada
sygnalizowania pogorszenia stanu izolacji
doziemnej do ustalonego progu, zaś po
dalszym obniżeniu oporności maszyna jest
wyłączana z ruchu.
Jednym z pierwszych układów sygnalizacji
doziemienia obwodu wzbudzenia generatora
było rozwiązanie opatentowane przez
M. Poho[...]
|
|
|
|
Poprawa warunków pracy sieci elektroenergetycznych najwyższych napięć poprzez instalację baterii kondensatorów
|
|
|
Magdalena Miłow Marek Iwanicki
|
Awaria napięciowa, jaka wystąpiła w polskim systemie elektroenergetycznym
na początku lata 2006 roku, miała swoje
podłoże m.in. w braku możliwości sprostania rosnącemu
zapotrzebowaniu na moc bierną. W konsekwencji nastąpiła
utrata zdolności systemu elektroenergetycznego do utrzymania
napięcia na poziomie uznawanym za dopuszczalny.
Zaistniała sytuacja spowodowała pilną potrzebę rozważenia
wprowadzenia do systemu elektroenergetycznego nowych
źródeł mocy biernej, charakteryzujących się możliwością
szybkiej realizacji i lokalizacją w miejscach, gdzie moc ta
jest najbardziej niezbędna.
Po przeprowadzeniu szeregu analiz, jako optymalne rozwiązanie,
wybrano przyłączenie baterii kondensatorów o mocy rzędu
kilkudziesięciu Mvar do uzwojeń wyrównawczych transformatorów
mocy 400/110 kV i 220/110 kV. Ostatecznie jako lokalizację
przyłączenia baterii kondensatorów wybrano siedem węzłów rozdzielczych
sieci przesyłowej: 220/110 kV Ełk, 400/110 kV Gdańsk
Błonia, 400/220/110 kV Grudziądz Węgrowo, 220/110 kV Jasiniec,
400/220/110 kV Miłosna, 220/110 kV Mory oraz 400/220/110 kV
Olsztyn Mątki.
Po uruchomieniu baterii kondensatorów w wymienionych stacjach
okazało się, że osiągnięte efekty są tak zadowalające, iż prace
w tym kierunku należy kontynuować - tym razem poprzez instalację
baterii kondensatorów przyłączonych bezpośrednio do sieci 220 kV
i 110 kV. PSE Operator SA podjął decyzję o budowie kolejnych baterii
kondensatorów przyłączonych bezpośrednio do szyn rozdzielni
110 kV i 220 kV, o następujących mocach:
SE Plewiska - 2 baterie o mocy po 50 Mvar, przyłączone do szyn 220 kV,
SE Mory - 2 baterie o mocy po 50 Mvar, przyłączone do szyn 110 kV,
SE Narew - 1 bateria o mocy 50 Mvar, przyłączona do szyn 110 kV,
SE Toruń Elana - 1 bateria o mocy 50 Mvar, przyłączona do szyn 110 kV,
SE Włocławek Azoty - 1 bateria o mocy 50 Mvar, przyłączona do
szyn 110 kV.
Prezentowany artykuł ma na celu omówienie rozwiązań technicznych
związanych z zabudową bate[...]
|
|
|
|
Przekaźniki wyłączające RSH-3
|
|
|
Bernard Głowocz Lesław Komendera
|
ZPrAE jest firmą produkcyjną i usługową, specjalizującą się
w dostawach aparatury zabezpieczeniowej dla energetyki.
Najważniejsze z produkowanych urządzeń to nowoczesne zabezpieczenia
szyn zbiorczych (ZSZ) typu TS-6/TSL-6 i TS-7
oraz układy rezerwowania wyłączników (LRW) typu TL-6r,
TL-7 i TLH-5 dostarczane dla krajowych rozdzielni 110, 220
i 400 kV. Są to oryginalne, własne opracowania firmy ZPrAE,
która w zakresie tych zabezpieczeń kontynuuje doświadczenia
i tradycje Południowego Okręgu Energetycznego.
Opracowując z końcem lat 90. nową generację tych zabezpieczeń,
postanowiono rozwiązać też problem zapewnienia odpowiednich
elementów wykonawczych, tj. przekaźników wyłączających (gdyż
takich przekaźników nik[...]
|
|
|
|
Rozwiązywanie obwodów prądu stałego z nieliniowymi źródłami sterowanymi z wykorzystaniem obliczeń ewolucyjnych
|
|
|
Mirosław Gajer
|
Już w latach 70. ub.w. pojawiły się pierwsze próby przeniesienia
mechanizmów rządzących ewolucją biologiczną
do świata komputerów [1]. W ten sposób narodziła się idea
algorytmów genetycznych, które poprzez zastosowanie kodowania
binarnego oraz operatorów genetycznych, takich
jak mutacja, krzyżowania i selekcja, umożliwiły efektywne
rozwiązanie wielu zagadnień optymalizacyjnych, uważanych
dotąd za trudne, ponieważ nie są znane metody analityczne
pozwalające na znalezienie ich rozwiązań [2, 3].
Obecnie systemy ewolucyjne stanowią już powszechnie uznaną
i często wykorzystywaną technikę obliczeniową, gdzie
oprócz klasycznych algorytmów genetycznych zastosowanie
znajdują algorytmy ewolucyjne oraz techniki programowania
ewolucyjnego [4]. W artykule przedstawiono propozycję
wykorzystania techniki obliczeniowej bazującej na algorytmach
ewolucyjnych do analizy nieliniowych obwodów elektrycznych
prądu stałego.
Każdy obwód elektryczny zawierający przynajmniej jeden element
nieliniowy jest obwodem nieliniowym i w związku z tym jest
opisywany układem równań nieliniowych [5]. Niestety, rozwiązywanie
układów równań nieliniowych nie jest sprawą łatwą i nie
są znane tutaj jakieś ogólne metody postępowania. Ponadto nader
często rozwiązanie układu równań nieliniowych nie występuje po
prostu w postaci analitycznej i trzeba w tym celu stosować metody
przybliżone.
Jedną z metod, możliwych do zastosowania w celu rozwiązania
układu równań nieliniowych, jest wykorzystanie w tym celu techniki
obliczeniowej opartej na algorytmach ewolucyjnych [6]. Istota
działania algorytmu ewolucyjnego sprowadza się do zakodowania
potencjalnych rozwiązań danego problemu optymalizacyjnego na
materiale genetycznym osobników tworzących pewną populację,
przy czym na potrzeby kodowania wykorzystuje się bezpośrednio
system liczb rzeczywistych [7]. Utworzona w sposób losowy populacja
początkowa na przestrzeni wielu tysięcy czy nawet milionów
pokoleń jest poddawana systema[...]
|
|
|
|
Rozwój technologii utylizacji energii fal morskich
|
|
Postelwait J.: Wave and tidal power development
status Electric Light and Power
2009 nr 12. Opracował - Piotr Olszowiec.
Coraz bardziej realne stają się perspektywy
utylizacji ogromnych zasobów energii
mechanicznej wód mórz i oceanów, w szczególności
fal powierzchniowych. Energia
mechaniczna fal morskich jest w istocie
zmagazynowaną energią wiatrową, gdyż
ruchy te powstają wskutek podmuchów powietrza.
Opracowana w końcu XX wieku przez
szkocką firmę Ocean Power Delivery unikalna
technologia wykorzystania energii
mechanicznej fal morskich doczekała się
już planu realizacji na skalę przemysłową.
W 2008 r. na wodach przybrzeżnych wyspy
Orkney uruchomiono pierwszą w świecie
przemysłową instalację zamiany energii mechanicznej
fal na elektryczną dużej mocy.
W tej nietypowej elektrowni wykorzystano
cztery konwertery energii fal o nazwie
Pelamis, nawiązującej do morskiego węża
Pelamis platurus wys[...]
|
|
|
|
Sterowniki energetyczne z analizatorem jakości energii do pracy w warunkach ekstremalnych – MUPASZ 710 i 810 extreme
|
|
Rozmowa z dyrektorem ds. badawczo-rozwojowych dr. inż. Andrzejem Nowakowskim.Instytut Tele- i Radiotechniczny ma bardzo bogatą historię, związaną
jeszcze z działalnością wybitnego uczonego - prof. Janusza Groszkowskiego.
Dzisiaj wydaje się, że znacznie ważniejsze od podsumowania
przeszłości są sukcesy osiągane w warunkach intensywnego rozwoju
innowacji.
Istotnie, ITR jest jednostką badawczo-rozwojową o ponad 80-letniej
tradycji. Korzenie Instytutu sięgają 1926 r., kiedy to powołany
został Instytut Radiotechniczny. Wielokrotnie reorganizowany
i przemianowywany, odegrał istotną rolę w rozwoju polskiej radioelektroniki,
radionawigacji, elektroniki, miernictwa i technologii
materiałów. Dzisiaj najpoważniejszym wyzwaniem dla Instytutu
jest konieczność szybkiego dostosowania się do warunków większej
samodzielności i odpowiedzialności w zarządzaniu badaniami,
których wyniki muszą być komercjalizowane.
Jak to jest być Instytutem naukowym I kategorii i jeszcze zdobywać
główne nagrody w innowacjach?
Z pewnością najważniejszym wyzwaniem dla każdej firmy jest budowanie
swojej przewagi konkurencyjnej opartej na wiedzy i innowacjach.
W przypadku instytutu badawczego oznacza to, że najważniejszym
elementem jego misji jest współpraca z gospodarką, stanowiąca
podstawę do realizacji programów rozwoju wiedzy, zgodnie z jej po-
Rozmowa z dyrektorem ds. badawczo-rozwojowych dr. inż. Andrzejem Nowakowskim
trzebami. W tych działaniach kluczową kwestią jest łączenie kompetencji
technologicznych Instytutu z wiedzą biznesową tak, aby wyniki
badań były szybko wdrażane do praktyki gospodarczej. Dlatego też
w Instytucie szczególną u[...]
|
|
|
|
Sytuacja inżynierów elektryków w USA i na świecie
|
|
Patel P.: Where the Engineering Jobs Are.
IEEE Spectrum 2010 July. Opracował
- Witold Bobrowski.
W zeszłym roku w Stanach Zjednoczonych
wymówienia z pracy dotknęły inżynierów
elektryków i komputerowców prawie we
wszystkich firmach, nawet takich jak Texas
Instruments oraz Microsoft. Rzecz przedstawia
się nieco lepiej w roku bieżącym.
Kompanie przyjęły tylu nowych inżynierów
elektryków, ilu zostało zwolnionych w roku
ubiegłym, ale osoby zwolnione w roku ubiegłym
mają nadal trudności ze znalezieniem
pracy. Wzrosły natomiast [...]
|
|
|
|
Techniczne i ekonomiczne aspekty doboru przekroju przewodów i kabli ze względu na pracę długotrwałą i warunki zwarciowe
|
|
|
Brunon Lejdy
|
Dobierając przekrój żył kabla (przewodu) do zasilania odbiornika
należy uwzględnić warunki jego chłodzenia, sprawdzić
kabel ze względu na dopuszczalny spadek napięcia i jego
zabezpieczenia od skutków przeciążeń i zwarć oraz warunek
skuteczności ochrony przeciwporażeniowej. Jeżeli poszczególne
warunki kolejnych sprawdzeń nie są spełnione, należy
zwiększyć przekrój przewodu. Jest to wówczas równoznaczne
z niepełnym wykorzystaniem obciążalności prądowej długotrwałej
kabla, a tym samym jego praca długotrwała jest
w temperaturze niższej od dopuszczalnej długotrwale. Fakt
ten powinien być wykorzystany przy doborze kabla na warunki
zwarciowe. Takie podejście w wielu przypadkach pozwala
na zmniejszenie przekroju kabla na warunki zwarciowe,
co powoduje obniżenie kosztów inwestycyjnych.
Dobór przekroju kabla do pracy długotrwałej
Dla zadanej wartości prądu obciążenia długotrwałego IB wyznacza
się przekrój kabla S1, uwzględniając jego warunki ułożenia. Kolejny
krok to sprawdzenie warunku na dopuszczalny spadek napięcia.
Jeżeli
ΔUobl ≤ ΔUdop (1)
nie zachodzi konieczność zwiększenia przekroju żył kabla (przewodu).
Natomiast jeżeli
ΔUobl > ΔUdop (2)
należy zwiększyć przekrój kabla.
W zależnościach (1) i (2): ΔUobl, ΔUdop - odpowiednio, obliczony
i dopuszczalny spadek napięcia w kablu.
Zwiększenie przekroju przewodu do wartości S2 >S1 oznacza, że
kabel w warunkach pracy długotrwałej nie będzie w pełni obciążony.
Jego temperatura ustalona ϑ
2S2 dla obciążenia długotrwałego IB
będzie mniejsza od dopuszczalnej długot[...]
|
|
|
|
Uchwały XXXV Walnego Zjazdu Delegatów SEP w Katowicach
|
|
1. XXXV Walny Zjazd Delegatów SEP, obradujący w dniach 25 i 26
czerwca 2010 r. w Katowicach, wyraża przekonanie, że dalszy rozwój
Polski jest w coraz większym stopniu zależny od stanu elektryki, poczynając
od koniecznej potrzeby powszechnego dostępu do gwarantowanej
energii elektrycznej, kończąc na problemach dostępu do szerokopasmowej
sieci Internetu i rozwoju społeczeństwa informacyjnego. Elektryka
przyszłości to nowoczesne technologie przetwarzania energii pierwotnej,
przesyłu energii elektrycznej oraz użytkowania energii w postaci
końcowej z wykorzystaniem inteligentnych układów sterujących.
2. Bez dobrze wykształconych inżynierów i techników, specjalistów we
wszystkich dziedzinach szeroko rozumianej elektryki, nie będzie możliwa
likwidacja zapóźnienia kraju w stosunku do przodujących krajów
Europy i świata.
3. Zjazd apeluje do wszystkich członków i sympatyków Stowarzyszenia
Elektryków Polskich o podjęcie skutecznych działań mających
na celu dalszy rozwój [...]
|
|
|
|
WYDAWNICTWA
|
|
Przepływomierze
spiętrzające przepływ.
Antoni Gondek: Przepływomierze spiętrzające
przepływ. Wydawnictwo Politechniki
Krakowskiej, Kraków 2009.We Wstępie czytamy: Brak uniwersalnych
metod pomiarowych, wynikających zarówno
z teoretycznych zasad działania, jak również
technicznych możliwości ich stosowania
oraz różnorodności warunków i wymagań
stawianych samemu pomiarowi, są czynnikami,
które wymuszają poszukiwanie coraz
nowszych, doskonalszych metod w sensie
zakresu zastosowań, wymagań dokładności
i niezawodności.
Podręcznik jest przeznaczony dla studentów
wyższych szkół technicznych. Autor
[...]
|
|
|
|
Zabezpieczenie łukoochronne - praktyczne aplikacje
|
|
|
Franciszek Rodoń Łukasz Figlus
|
W artykule omówiono najnowsze aplikacje zabezpieczeń
łukoochronnych na nowo budowanym bloku 858 MW
w Elektrowni Bełchatów oraz inne rozwiązania zastosowane
w energetyce zawodowej w Polsce. Dotyczą one rozwiązań,
w których wykorzystano najnowsze zabezpieczenie typu
ZŁ-4, jak i starsze wersje ZŁ-1 i ZŁ-2. Wszystkie te wersje
łączy wspólna cecha, czyli kryterium działania, które doskonale
sprawdza się w praktyce.
Doceniając wagę problemu szybkiego likwidowania zwarć łukowych,
w Energoteście-Energopomiarze pod koniec lat dziewięćdziesiątych
podjęto działania konstrukcyjno-wdrożeniowe mające na
celu opracowanie nowoczesnego światłowodowego zabezpieczenia
łukoochronnego dla rozdzielnic i innych urządzeń elektrycznych,
w których istnieje ryzyko wystąpienia zwarcia łukowego. Zabezpieczenia
oparte na zasadzie detekcji światła łuku mogą generować impuls
wyłączający ze zwłoką poniżej 10 ms. Oznacza to, że zwarcie
można wyłączyć - w zależności od rodzaju wyłącznika - w czasie
nie przekraczającym 60 ms (zazwyczaj 40-50 ms).
Wyłączenie zwarcia w tak krótkim czasie minimalizuje w szczególności
oddziaływanie termiczne i chemiczne, chroniąc zdrowie
i życie ludzi oraz zapobiegając zniszczeniu urządzeń. Przyjęte kryterium
działania wszystkich wersji zabezpieczenia ZŁ polega na
sprawdzeniu dwóch podstawowych warunków istnienia zwarcia,
a mianowicie: detekcji źródła światła o natężeniu powyżej 40 000 lx,
przy jednoczesnym stwierdzeniu obniżenia się napięcia na szynach
chronionej rozdzielnicy.
Energotest oferuje trzy typy zabezpieczeń:
ZŁ-1, w którym detektorem światła łuku elektrycznego są pętle światłowodowe.
Zabezpieczenie typu ZŁ-1 wyłącza zasilanie całej rozdzielnicy,
niezależnie od miejsca powstania zwarcia. Zabezpieczenie ZŁ-1
jest przeznaczone do stosowania w stacjach transformatorowych oraz
w rozdzielnicach typu otwartego, a także może być stosowane w rozdzielnicach
typu zamkniętego (średniego i niskiego napięcia) w przypadkach,
kiedy n[...]
|
|
|
|
Zapobieganie awariom urządzeń rozdzielczych SN poprzez nieinwazyjne pomiary wyładowań niezupełnych
|
|
|
Grzegorz Zyśko Sylwester Ludwig Krzysztof Sitkiewicz Marek Krupa
|
Wyładowania niezupełne (wnz) są główną przyczyną awarii
izolacji w urządzeniach rozdzielczych średniego napięcia (SN).
Tradycyjne metody wykrywania aktywności wyładowań niezupełnych
wymuszają konieczność odłączania urządzenia od
sieci oraz zasilenie go napięciem probierczym. Badania takie
są pracochłonne oraz kosztowne, często wykonywane bezpodstawnie
są bezowocne, a w niektórych przypadkach mogą prowadzić
nawet do uszkodzenia urządzenia. Jednakże od ponad
30 lat rozwijana jest grupa urządzeń służąca do nieinwazyjnej
i bezpiecznej diagnostyki urządzeń pod napięciem.
Dystrybutorom energii elektrycznej stawia się coraz wyższe wymagania
względem niezawodności i jakości dostarczanej energii.
Następuje szeroko rozumiana optymalizacja kosztów inwestycji
oraz utrzymania sieci, a zarazem oczekuje się zwiększenia możliwości
obciążenia istniejącej sieci, oraz czasu życia poszczególnych
urządzeń. Zwiększają się również poziomy roszczeń wywołane
przerwami w dostawach energii, wywołane np. uszkodzeniem elementów
sieci. Zakłady energetyczne stosują podejście systemowe
pozwalające na uzyskanie optymalnej redukcji kosztów, obniżeniu
ryzyka oraz poprawę parametrów eksploatacyjnych.
Obecnie stosowane są trzy strategie utrzymania sieci:
- obsługa naprawcza, polegająca na interwencji po wystąpieniu
awarii,
- obsługa czasowa, polegająca na okresowych badaniach i konserwacjach,
- obsługa diagnostyczna, zależna od stanu urządzenia, polegająca
na podejmowaniu interwencji na podstawie informacji diagnostycznych
o stanie urządzenia [1].
W artykule skupiono się na praktycznych aspektach diagnostyki
wnz w urządzeniach SN, które w wielu firmach energetycznych na
całym świecie służą jako dane wejściowe strategii diagnostycznej
utrzymania sieci [2].
Wyładowania niezupełne (wnz)
Wyładowania niezupełne w rozdzielnicach SN mogą występować
jako wyładowania powierzchniowe, gdzie drzewienie (wzmagane lotnymi
zabrudzeniami i wilgotnością) występuje na powierzc[...]
|
|
|
|
Twój Profil
Twój koszyk
