CZASOPISMA WIELOBRANŻOWE ›
AURA ›
2010-9 |
| |
|
Publikacja: Intelektualne zaplecze decyzji dotyczących środowiska naturalnego
Autor: Tomasz WINNICKI 
Władza oświecona starała się
zawsze otaczać doradcami
o wysokim autorytecie
społecznym, licząc, że jego
część będzie utożsamiana z tą władzą. W atmosferze
ruchów społecznych i tego zapotrzebowania,
z początkiem lat 80. minionego
wieku przy Premierze PRL została utworzona
Państwowa Rada Ochrony Środowiska
(PROŚ). Był to zatem jeden z kroków dokumentujących
chęć rządzących konsultowania
się ze społeczeństwem, w sferze wyjątkowych
zaniedbań, do których zaliczał się,
po latach gospodarki centralnie sterowanej,
stan środowiska naturalnego. Po przemianie
ustrojowej 1989 roku PROŚ stała się ciałem
doradczym ministra środowiska, jakkolwiek
się ten resort kolejno nazywał.
Zmiana PRL w III RP nie zmieniła potrzeby
rządzących otaczania się gremiami
doradczymi, przydatnymi zwłaszcza przy
podejmowaniu społecznie kontrowersyjnych
decyzji, a właściwie przy podejmowaniu
większości decyzji, które rutynowo
powinny być konsultowane ze społeczeństwem.
Do takich, w pierwszej kolejności,
należą projekty aktów prawnych (szczególnie
liczne przed akcesją do UE), jeszcze [...]
|
Prenumerata
|
|
Co nam mają do powiedzenia dzieje ?
|
|
|
Krystyna BONENBERG
|
Cywilizacje świata szukają w przeszłości
precedensów i kluczy do
zrozumienia klęsk oraz sposobu
uniknięcia ich w przyszłości, określenia
kierunku, przedstawiającego w zrozumiały
sposób, co nam mają do powiedzenia
dzieje.
Niepokoi nas świadomość, że nie wiemy
z dokładnością do mniej więcej mnożnika
dziesięć, ile gatunków roślin i mikroorganizmów
żyje na naszej planecie, a ile
już wymarło. Niepokoi brak wiedzy na
temat przyczyn zróżnicowania biologicznego
oraz na temat jego roli w utrzymaniu
istniejących ekosystemów. Niepokoi
niewiedza o przyczynach ekstremalnych
zjawisk w klimacie Ziemi, a naukę uważamy
za niemal mistyczną działalność
dotyczącą kwestii wykraczających poza
codzienność.
A tymczasem? Dobrze jest znać skład
chemiczny prochu strzelniczego, ale historia
zaczyna się dopiero od pytania:
jaki był związek tego średniowiecznego
wynalazku Chińczyków z upadkiem społeczeństwa
feudalnego; dobrze wiedzieć
kim był, kiedy i jak żył Gutenberg, ale
historia zaczyna się dopiero wówczas,
kiedy pytamy: jaki był związek jego
wynalazku, czyli ruchomych czcionek,
z Reformacją?
Niepokoją nas tragiczne skutki szaleństwa
żywiołów - ale czas zatrzymał się
na pytaniu: dlaczego?! Dlaczego w ostatnim
stuleciu wody powodziowe zabiły na
świecie 9 milionów ludzi, trzęsienia ziemi
i huragany 2 miliony? Dlaczego średnie
roczne straty na wielu obszarach, z powodu
wylewu rzek, sięgają 15 procent wartości
produkcji globalnej, a w wielu krajach
świata panuje głód i nędza ?
Spróbujmy przybliżyć
nieco "pogodowe" dzieje
O tragicznych powodziach na Dniestrze,
Serecie, Prucie i Cisie mówią kroniki
Rusi Kijowskiej z przełomu IX i X wieku.
W roku 1924 powódź zalała Moskwę.
Jedna z naj[...]
|
|
|
|
Działania na rzecz ochrony środowiska morskiego Morza Bałtyckiego
|
|
Wewnątrzkontynentalne Morze
Bałtyckie, otoczone ze
wszystkich stron lądem,
połączone jest z Oceanem
Atlantyckim zaledwie przez wąskie
i płytkie cieśniny duńskie. To specyfi czne
położenie sprawia, że wymiana wód
między Bałtykiem a Morzem Północnym
jest znacznie utrudniona. Dodatkowo, do
Bałtyku wpada wiele dużych rzek Europy,
niosąc ładunek wód słodkich, często
zanieczyszczonych, z całego zlewiska.
Wody powierzchniowe morza też bardzo
wolno mieszają się z wodami głębinowymi
ze względu na pionową stratyfi kację,
czyli uwarstwienie wód o różnej temperaturze
i zasoleniu. Bałtyk jest jednym z najpłytszych
i najmniej słonych mórz świata,
jego głębokość wynosi średnio 53 m, dla
porównania w Morzu Śródziemnym jest
to 1500 m. Te wszystkie czynniki decydują
o szczególnej wrażliwości ekologicznej
morza, m.in. podatności na eutrofi zację,
czyli zwiększenie substancji odżywczych
i nadmierny zakwit glonów, które ograniczają
dopływ światła i redukują ilość tlenu
w wodzie, co przyczynia się do zwiększenia
śmiertelności organizmów morskich
i powoduje zagrożenie dla przetrwania
niektórych ich gatunków. W związku
z tym konieczne są wspólne działania
wszystkich państw nadbałtyckich na rzecz
poprawy stanu ekologicznego morza.
Polska, jako strona Konwencji o ochronie
środowiska morskiego obszaru Morza
Bałtyckiego (Konwencji Helsińskiej), wdraża
obecnie na swoim terytorium zalecenia
organu wykonawczego Konwencji - Komisji
Helsińskiej (HELCOM). Większość tych
zaleceń jest zbieżna ze zobowiązaniami wynikającymi
z członkostwa Polski w Unii Europejskiej,
umowami międzynarodowymi
oraz z pozostałymi licznymi zobowiązaniami
wynikającymi z programów i projektów
organizacji, w których nasz kraj zadeklarował
swoje uczestnictwo.
nalnego wykorzystywania i ochrony zasobów
wodnych w myśl zasady zrównoważonego
rozwoju, a jej głównym celem
jest osiągnięcie dobrego stanu wszystkich
wód do 2015 roku. Dla osiągnięcia dobrego
stanu wód opracowywan[...]
|
|
|
|
Fundacja EkoFundusz kończy swoją działalność
|
|
|
Stanisław SITNICKI
|
grupy instytucji fi nansujących projekty ochrony środowiska i przyrody w Polsce
ubędzie w tym roku Fundacja EkoFundusz. Była ona bardzo znanym źródłem dotacji
dla projektów prośrodowiskowych, cieszącym się renomą, wynikającą z obowiązujących
w niej standardów i wymagań. Fundacja kojarzy się z nazwiskiem jej twórcy
i wieloletniego prezesa profesora Macieja Nowickiego. Był on gwarantem profesjonalizmu
Fundacji oraz uczciwości i życzliwości w kontaktach z benefi cjentami. Fundacja
będzie także kojarzona z nazwiskiem profesora Tomasza Żylicza, który był aktywny
przy jej tworzeniu i uczestniczył w kierowaniu jej Radą. Oni przyciągnęli resztę
i wytyczyli standardy dla przygotowania, wyboru i realizacji projektów.
AURA zamierza przybliżyć czytelnikom genezę sukcesu, jaki niewątpliwie towarzyszył
pracy Fundacji. Zamieszczony niżej artykuł streszcza ocenę ekspercką wyników
pracy EkoFunduszu. W kolejnych numerach przedstawione zostaną informacje
o strukturze zrealizowanych projektów i wydatkowanych funduszach oraz o uzyskanych
efektach ekologicznych oraz ich kosztach inwestycyjnych.
Redakcja.W ubiegłym roku Polska spłaciła
ostatnią ratę 886 mln
dolarów długu zaciągniętego
jeszcze w latach 70. w krajach
należących do tzw. Klubu Paryskiego.
W tej spłacie zawarta była kwota 573 mln
dolarów, która na podstawie odrębnych
umów z USA, Francją, Szwajcarią, Włochami,
Szwecją i Norwegią przeznaczona
była na ochronę środowiska. Była to tzw.
ekokonwersja. Do zarządzania tą kwotą
została powołana Fundacja EkoFundusz,
która kończy swą pracę 30 listopada
2010 r. W ciągu 18 lat pracy Fundacja zainicjowała,
wsparła fi nansowo i uczestniczyła
w realizacji ponad 1400 projektów,
udzielając dotacji w kwocie ok. 2 mld zł.
W 2010 roku realizacja programu
ekokonwersji została oceniona przez
konsorcjum Ernst & Young oraz Instytutu
na rzecz Ekorozwoju. Przedmiotem
oceny były: instytucjonalna organizacja
programu, stosowane procedury wyboru
i realizacji pr[...]
|
|
|
|
Instrumenty polityki wodnej
|
|
|
Tomasz ŻYLICZ
|
W drugim odcinku cyklu poświęconego
gospodarce wodnej
(pierwszy ukazał się
w AURZE 8/2010) omówione
są dwa zasadnicze rodzaje instrumentów,
za pomocą których można realizować
postawione cele. Są to pozwolenia
zbywalne oraz opłaty.
Pozwolenia zbywalne są obecnie kojarzone
głównie z ograniczeniem emisji
dwutlenku węgla w Unii Europejskiej,
ale jedno z ich najwcześniejszych zastosowań
dotyczyło właśnie ochrony
wód. W 1980 r. administracja stanu Wisconsin
w USA postanowiła przywrócić
do życia niewielką rzekę Fox, gruntownie
zanieczyszczoną przez ścieki z kilkunastu
celulozowni i dwóch miasteczek (AURA
2/2007). Eksperci obliczyli, jaki ładunek
zanieczyszczeń może być przez rzekę
wchłonięty i rozdzielili go między istniejące
źródła. Natomiast istotne novum polegało
na uznaniu tak rozdzielonych pozwoleń
za zbywalne. Innymi słowy, każdy zanieczyszczający
miał do wyboru albo ograniczenie
zrzutu do wielkości wskazanej
w pozwoleniu, albo niewykorzystanie całego
pozwolenia i sprzedaż nadwyżki, [...]
|
|
|
|
Jedz ryby nie tylko od święta (5)
|
|
|
Władysław MIGDAŁ Joanna TKACZEWSKA Piotr KULAWIK Łukasz MIGDAŁ Arkadiusz OSIECKI Karolina LATOS Maciej PRZYBYŁKO
|
W średniowieczu w VIII i IX
wieku w dolnym biegu Donu
pojawiły się osady Słowian,
którzy na równi z uprawą
roli zajmowali się rybactwem. Podróżnicy
arabscy, penetrujący te ziemie, odnotowali,
że ryby stały się w VIII i IX wieku
towarem cenionym na równi z futrami
i miodem. Jako najcenniejsze gatunki wymieniali
szczupaki, okonie, łososie, jesiotry,
węgorze i liny. Znajdujemy też wiele
precyzyjnych opisów narzędzi rybackich,
takich jak sieci, niewody czy wędy.
Połowem ryb na terenach Polski zajmowano
się od zamierzchłych czasów.
Znaczny wpływ na dietę miało wprowadzenie
chrześcijaństwa, zwłaszcza po
rozbudowie w XIII wieku sieci parafi i;
do wzrostu popularności i spożycia ryb
przyczyniły się posty. W średniowieczu
było aż 192 dni postu, w tym 51 dni postu
ścisłego, w którym zakazane było spożycie
nie tylko mięsa, ale również nabiału,
stanowiącego jedną z podstaw diety.
Wielki Post do 1248 roku w Polsce trwał
aż dziewięć tygodni. Ograniczenia postne
obowiązywały także w poniedziałki, środy
i piątki, wigilie ważnych świąt i w każdym
kwartale w tzw. "suche dni", kolejno
środę, piątek i sobotę. Kościół przyczynił
się przez egzekwowanie postów do rozpowszechnienia
spożycia ryb. Rybę określało
się jednoznacznie jako potrawę postną,
więc w końcu dni postne zaczęto nazywać
"dniami rybnymi". Posty były wymuszane
i przez duchowieństwo, i władzę świecką.
Nieprzestrzeganie postu groziło karami aż
do wybicia zębów (według Thietmara tak
restrykcyjne prawo wprowadził król Bolesław
Chrobry), dlatego podstawą pożywienia
w tym czasie były ryby lub ogony
bobrów. Gall Anonim, który kończy swą
kronikę na roku 1113, pisze o walkach
o Pomorze tak (przekład Romana Grodeckiego):
Naszym przodkom wystarczały ryby słone
i cuchnące,
My po świeże przychodzimy, w oceanie
pluskające!
Ojcom naszym wystarczało, jeśli grodów
dobywali,
A nas burza nie odstrasza ni szum groźny
morskiej fali W Polsce jadano ryby od niepamiętnych
czasów. Na sto[...]
|
|
|
|
Kraków perła w koronie polskich zabytków
|
|
Z profesorem JACKIEM MAJCHROWSKIM, prezydentem
miasta Krakowa rozmawia EDWARD GARŚCIA.EDWARD GARŚCIA: Z początkiem
września odbędzie się w Warszawie Światowy
Zjazd Polskich Inżynierów. Wielu
z nich odwiedzi również Kraków i zaskoczeni
widokiem przemian zachęcą innych
do odwiedzenia naszego kraju i miasta.
Jak Pan Prezydent ich przyjmie, co
pokaże i jak zachęci do takich odwiedzin?
Taką zachętę można kierować oczywiście
i do innych turystów.
PROF. JACEK MAJCHROWSKI: Trochę
przekornie mówi się, że w centrum
Krakowa nie sposób znaleźć miejsca, którego
nie dotknęła wielka historia - kościoły,
place, kamienice, ba! - nawet zwykły
bruk, przy głębszych poszukiwaniach może
okazać się niemym świadkiem wielkich
wydarzeń dziejowych. Ale poważniej mówiąc
- tak, Kraków jest perłą w koronie polskich
zabytków i co roku na ich ratowanie,
renowację i rewitalizację wydaje się sporo
pieniędzy. Wyraz tej potrzebie dało powołanie
przez ówczesnego przewodniczącego
Rady Państwa, prof. Henryka Jabłońskiego,
Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków
Krakowa. Od 1978 roku specjalne kwoty
z budżetu państwa przekazywane są za pośrednictwem
władz centralnych - obecnie
przez Kancelarię Prezydenta RP - na odnowę
krakowskich zabytków. Przez ostatnie
lata były to kwoty sięgające 40 milionów
złotych rocznie. Te pieniądze idą głównie na
odnowę najważniejszych zabytków, często
najbardziej zniszczonych, wymagających
kapitalnego remontu. Również miasto dokłada
do remontów prywatnych obiektów.
Co roku w budżecie zapisywana jest kwota,
która stanowi bezzwrotną dotację do
naprawy dachów, konserwacji obrazów
w kościołach czy remontów elewacji kamienic.
Dzięki miejskim pieniądzom rocznie
około 10 obiektów odzyskuje pełny blask.
No i efekty widać. Pyta Pan, jakie obiekty
odnowiono w ostatnich latach. Było ich naprawdę
dużo. Z pr[...]
|
|
|
|
Kreacja konserwatorska na przykładzie ogrodów wilanowskich
|
|
|
Zbigniew MYCZKOWSKI Jerzy WOWCZAK
|
Obecne czasy, naznaczone wzrastającym
udziałem czynników
społecznych i ekonomicznych
również w jak najszerzej pojmowanej
konserwacji zabytków i architektury
krajobrazu stawiają coraz to nowe wyzwania
dla form działania przy realizacji prac
konserwatorskich związanych z zabytkowymi
parkami czy ogrodami.
Stąd też interesujące jest wprowadzanie
działania, określanego jako "kreacja
konserwatorska". Rozumiana i widziana
przez pryzmat idei tożsamości miejsca,
pod którym identyfi kowana jest tak zwana
"dawna" i "nowa" tożsamość - może sprostać
wielu wymaganiom konserwatorskim
i rosnącej różnorodności oraz bogactwa
potrzeb i oczekiwań społecznych i w przestrzeni
publicznej, i prywatnej, obejmującej
historyczne założenia zielone.
Od konserwacji do kreacji
konserwatorskiej
Jeżeli przyjmiemy, że tożsamość miejsca
[Myczkowski 2003] jest wyrazem tradycji
i kultury oraz kanonu miejsca (obiektu,
zespołu, założenia ogrodowego lub
parkowego czy większego fragmentu krajobrazu)
- to posługując się tym pojęciem
możemy zidentyfi kować zarówno przesłanie
historii dla danego ogrodu lub parku,
jak i uzyskać istotne wskazania dla działań
konserwatorskich, rewaloryzacyjnych czy
kreatorskich.
Przybliżmy zatem te pojęcia do skali
tak zwanego założenia zielonego lub tworzących
go zespołów i obiektów: architektury
rezydencjonalnej, jej fragmentów,
architektury ogrodowej i tworzonych przy
jej użyciu układów komponowanych - parków
i ogrodów.
Tradycja i kultura miejsca to zespół
czynników składających się na treść danego
ogrodu czy parku, stanowiącego czasem
nawet tylko jego fragment, związanych
z wszystkimi nawarstwieniami historycznymi
(materialnymi i niematerialnymi),
mającymi aktualny wyraz w jego kompozycji.
Stanowią one podstawowy składnik
tożsamości miejsca rozumiany jako dawna
kompozycja percypowana przez człowieka.
􀁹 rewaloryzacja - to przywracanie wartości
historycznych, kompozycyjnych
i funkcjonalnych historycznego za[...]
|
|
|
|
KRONIKA EKOLOGICZNA
|
|
PRZYGOTOWANIE DO KONFERENCJI
KLIMATYCZNEJ COP16.
Przedstawiciele prawie wszystkich krajów
świata spotkali się w Bonn na kolejnej
sesji dotyczącej negocjacji klimatycznych
ONZ. Bonn Climate Change Talks,
które zakończyły się 6 sierpnia, były
przedostatnim spotkaniem przed zaplanowaną
na grudzień br. XVI konferencją
stron Konwencji Klimatycznej (COP16)
w Cancun w Meksyku.
Społeczność międzynarodowa wciąż
pracuje, aby stworzyć nowy klimatyczny
ład. Wszystkie strony deklarują potrzebę,
a także wolę polityczną, zawarcia jak najszybciej
prawnie wiążącego porozumienia
klimatycznego. Podczas sesji Konwencji
Klimatycznej ONZ w Bonn zainicjowano
działanie grup pracujących bezpośrednio
nad tekstem porozumienia.
Sprawa drugiego okresu zobowiązań
Kioto należy do najtrudniejszych w prowadzonych
negocjacjach. Istotnym elementem
tych negocjacji jest bowiem kontynuacja
zobowiązań re[...]
|
|
|
|
O inspekcji ochrony środowiska
|
|
Rozmawiają ANDRZEJ JAGUSIEWICZ - główny inspektor ochrony
środowiska i EDWARD GARŚCIA - redaktor naczelny AURY.EDWARD GARŚCIA: W tym numerze
drukujemy obszerną informację o ochronie
Bałtyku. Proszę ją uzupełnić o wpływ
ostatniej powodzi na jakość jego wód.
ANDRZEJ JAGUSIEWICZ: Powódź
pomaga i zagraża zarazem Bałtykowi.
Z jednej strony "duża woda" rozcieńcza
substancje chemiczne, a zatem spływają
one do morza w mniejszych stężeniach,
z drugiej porywa biogeny, czyli substancje
odpowiedzialne za eutrofi zację Bałtyku.
Z przeprowadzonych przez WIOŚ
Szczecin badań wynika, iż na skutek przemieszczającej
się fali powodziowej w wodach
dolnego odcinka Odry widoczny był
powolny wzrost zanieczyszczeń organicznych,
objawiający się zwiększonym zużyciem
tlenu i podwyższonym stężeniem azotynów
świadczącym o dopływie świeżych
zanieczyszczeń organicznych.
Według oceny WIOŚ w Gdańsku jakość
w[...]
|
|
|
|
Orędzie Prezydenta RP
|
|
|
Edward GARŚCIA
|
Czekamy na orędzie - napisałem w poprzednim numerze
AURY, wspominając przy okazji spostrzeżenia
z uroczystości zaprzysiężenia prezydenta RFN
w 1984 r. Tak się bowiem złożyło, że delegacja
dziennikarzy polskich, do której należałem i która poznawała
problemy ekologiczne Niemiec, została zaproszona do
Bundestagu na to wydarzenie. Wówczas najbardziej byłem
zaskoczony podkreślaniem w przemówieniach ustępującego
prezydenta i prezydenta elekta ważności ochrony środowiska.
I o tym kilkakrotnie już pisałem.
Takich akcentów, takiego wyróżnienia spraw związanych
z ochroną środowiska nie usłyszeliśmy 6 sierpnia br. Orędzie
było krótkie i bardzo ogólne, ale można je było odebrać
z dużą nadzieją, że prezydentura Bronisława Komorowskiego
zapowiada korzystne zmiany.
Przede wszystkim nadano tej uroczystości odpowiednią
oprawę. Podkreślił t[...]
|
|
|
|
Polska lista światowego dziedzictwa
|
|
|
Sylwester DZIKI
|
Na utworzonej 1975 r. Liście
Światowego Dziedzictwa Kulturowego
i Przyrodniczego Organizacji
NZ ds. Oświaty, Nauki
i Kultury UNESCO - światowym rejestrze
obiektów o szczególnym znaczeniu dla ludzkości
i jednocześnie wymagających stałej
troski o ich zachowanie - znalazło się 19 polskich
obiektów. Pierwsze wpisy pochodzą
z lat 1978 (historyczne centrum Krakowa,
Kopalnia Soli w Wieliczce) i 1979 (obóz
zagłady Auschwitz-Birkenau, Puszcza Białowieska),
następne zaś z lat 2003 (drewniane
kościoły nałopolskie), 2004 (Park Mużakowski
nad Nysą) i w 2006 (Hala Stulecia
we Wrocławiu). Większość tych obiektów
przedstawialiśmy już na łamach AURY.Sześć drewnianych kościołów południowej
Małopolski wpisano na listę w 2009 r.:
w Binarowej - wsi na Pogórzu Ciężkowieckim,
Bliznem - na Pogórzu Dynowskim,
Dębnie, Haczowie, Lipnicy Murowanej
i w Sękowej. Oprócz arcydzieła gotyku
w Haczowie, najbardziej znany jest kościół
św. Leonarda w Lipnicy Murowanej, dzięki barodorocznym
konkursom na wielkanocne palmy.
Według tradycji pochodzi z roku 1141
(lub 1203); stąd jest jedną z najstarszych
w Polsce świątyń. Kościół konstrukcji zrębowej
należy do odmiany małopolskich kościołów
późnogotyckich.
Jeśli mowa o budowlach sakralnych,
to wspomnieć trzeba o kościołach pokoju
w Jaworze i Świdnicy (wpisanych na Listę
w 2000 r.). Dziś nazwa ta często jest
niezrozumiała - wiązała się z chęcią upamiętnienia
pokoju westfalskiego z 1648 r.,
kończącego wojnę trzydziestoletnią. Protestanci
uzyskali prawo wybudowa[...]
|
|
|
|
RECENZJE
|
|
Promocja zdrowia i bezpieczeństwa
Publikacja Wydawnictwa Naukowego Uniwersytetu Pedagogicznego
w Krakowie powstała z myślą o studentach różnych
kierunków, zainteresowanych oświatą zdrowotną. Rangę książki
wzmacnia zawód autora, który jest lekarzem i nauczycielem
akademickim. W publikacji zawarte zostały informacje dotyczące
wagi zdrowia i profi laktyki zdrowotnej społeczeństwa.
Przedstawiono także programy edukacyjne, których celem jest
uwrażliwienie czytelników na postawy prozdrowotne.
Książka "Promocja zdrowia i bezpieczeństwa w szkole
wyższej" może być traktowana jako głos w dyskusji o ochronie
zdrowia i profi laktyki zdrowotnej społeczeństwa. Zwłaszcza
że celem publikacji jest też takie przekazanie wiedzy dotyczącej
zdrowia studentom, aby ukształtować w nich umiejętność
budowania w przyszłości bezpiecznego i zgodn[...]
|
|
|
|
Środowisko - potencjał i rozwój
|
|
|
Andrzej KRASZEWSKI
|
Polska ma za sobą ogromny skok,
jeśli chodzi o środowisko -
głównie dzięki zmianom, jakie
przyniosła demokratyczna transformacja
i wejście do Unii Europejskiej.
Jednak nadal borykamy się z nierozwiązanymi
problemami, wśród których najpoważniejszymi
są odpady, gospodarka
wodna i ochrona klimatu. Przed nami
przewodnictwo Polski w Unii Europejskiej,
które będzie kolejnym impulsem
do kształtowania nowoczesnej, zgodnej
ze zrównoważonym rozwojem polityki
w zakresie środowiska.
Środowisko naturalne to potencjał
Polski do rozwoju. Jego ochrona i umiejętne,
choć niełatwe, łączenie z rozwojem
infrastruktury i wzrostem gospodarczym,
to moje zadanie jako ministra środowiska.
Patrząc wstecz na dorobek moich poprzedników
na tym stanowisku, którzy po
okresie transformacji tworzyli nowoczesną
politykę ochrony środowiska w duchu
zrównoważonego rozwoju, myślę, że możemy
czuć satysfakcję z dotąd osiągniętych
rezultatów.
Przemiany ustrojowe roku 1989 i wejście
Polski do Unii Europejskiej to dwa
kamienie milowe na drodze do obecnego
stanu środowiska w Polsce. System
ochrony środowiska, ukształtowany po
okresie trudnych i kosztownych zmian
ustrojowych obecnie daje solidne podstawy
do działania na tym polu. Popieram
twierdzenie, że środowisko, obok samorządności,
to największa wygrana Polski
po transformacji. Udało nam się w latach,
dzielących nas od demokratycznego przełomu,
ukształtować efektywny system
ochrony środowiska, bazujący na stale
polepszanym prawie oraz instytucjach fi -
nansowych. Już teraz szacuje się, że 8%.
wszystkich inwestycji w Polsce to inwestycje
dotyczące ochrony środowiska. Jestem
przekonany, że liczba ta będzie rosła
z roku na rok, czyniąc z ochrony środowiska
coraz ważniejszą gałąź gospodarki.
Najważniejsze działania -
niezbędne reformy
Obejmując stanowisko ministra środowiska
wyznaczyłem główne kierunki
mojego działania. Za najpoważniejszy
na następną kadencję, więc - by lokalna
społeczność była z ni[...]
|
|
|
|
Usuwanie cisów z nieruchomości zabytkowych
|
|
|
Wojciech RADECKI
|
Pytanie: Czy wojewódzki konserwator zabytków ma prawo wydać
zgodę na wycinkę cisów rosnących na posesji objętej jego nadzorem?
Monika Horecka
Odpowiedź: Ustawa z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
(DzU z 2009 r. nr 151, poz. 1220 ze zm.) jako zasadę przyjmuje, że
zezwolenie na usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości
wydaje wójt, burmistrz lub prezydent miasta na wniosek posiadacza
nieruchomości (art. 83 ust. 1). Jednym z wyjątków od tej zasady
jest przekazanie kompetencji do wydania zezwolenia wojewódzkiemu
konserwatorowi zabytków, jeżeli drzewa lub krzewy rosną na
terenie nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków (art. 83 ust. 2).
Nie jest istotne, czy nieruchomość została wpisana do rejestru na
podstawie obowiązującej ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków
i opiece nad zabytkami (DzU nr 162, poz. 1568 ze zm.),
czy na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów, decyduje
czysto formalny fakt wpisu do rejestru za[...]
|
|
|
|
WIADOMOŚCI Z INTERNETU
|
|
|
Adam WIECZOREK
|
Więcej energii ze ścieków
Inżynierowie z Uniwersytetu Stanu
Oregon uczynili kolejny krok w efektywnym
uzyskiwaniu energii elektrycznej ze
ścieków. Nowe powłoki na anodach i katodach
pozwalają prawie dwudziestokrotnie
zwiększyć produkcję prądu. Pokrycie grafi
towych anod warstwą nanocząstek złota
zwiększyło efektywność produkcji energii
elektrycznej. Warstwy z palladu wykazały
zwiększoną wydajność, ale nie tak, jak
w przypadku złota. Naukowcy sądzą, że
wykorzystanie nanocząstek żelaza może
dać podobne wyniki, jak w przypadku drogiego
kruszcu, dla niektórych szczepów
bakterii wprowadzonych do ścieków. Do
praktycznego zastosowania nowej metody
jest jeszcze daleko. Badacze usprawniają
teraz budowę katody i starają się poznać
zależności między różnymi gatunkami
mikrobiologicznymi. W tym rozwiązaniu
bakterie z odpadów organicznych są wprowadzane
do komory z anodą, gdzie tworzą
biofi lm, pochłaniają substancje odżywcze
i rozras[...]
|
|
|
|
Zaplecze badawcze Zakładu Ochrony Wód GIG dofi nansowane z Unii Europejskiej
|
|
Już prawie dwa lata trwają prace
w Głównym Instytucie Górnictwa
w Katowicach w związku z realizacją
projektu "Modernizacja zaplecza
badawczego wykorzystywanego
podczas rewitalizacji terenów zdegradowanych
działalnością przemysłową",
fi nansowanego w ramach programu operacyjnego
Innowacyjna Gospodarka, lata
2007-2013, Priorytet 2. Infrastruktura sfery
B+R, Działanie 2.1. Rozwój ośrodków
o wysokim potencjale badawczym.
Dzięki dofi nansowaniu w wysokości
ponad 8 milionów złotych ze środków
publicznych i z Europejskiego Funduszu
Rozwoju Regionalnego zakupiono
nowoczesną aparaturę oraz unowocześniono
zaplecze badawcze GIG, co pozwoli
na realizację bardziej złożonych
badań związanych z rewitalizacją terenów
zdegradowanych. W artykule jest
mowa o działalności zmodernizowanego
Zakładu Ochrony Wód Głównego Instytutu
Górnictwa oraz możliwości, jakie
uzyskano dzięki temu projektowi inwestycyjnemu.
Profi l działalności Zakładu
Ochrony Wód Głównego Instytutu
Górnictwa
Znaczenie wody, jej stanu czystości
zwłaszcza wód śródlądowych jest dla
całej biosfery oczywiste. Woda stanowi
środowisko życia organizmów, w którym
zachodzą procesy fi zjologiczne.
Jedną z form zahamowania zanieczyszczeń
wód powierzchniowych jest oczyszczanie
wszelkich odprowadzanych do środowiska
wodnego ścieków. Zakład Ochrony
Wód GIG prowadzi działalność badawczo-
rozwojową w zakresie planowania
[...]
|
|
|
|
Zmiany klimatu wyzwaniem dla Polski i dla świata
|
|
|
Maciej NOWICKI
|
W ostatnich kilku latach zmiany klimatu
Ziemi nabrały wielkiego znaczenia
w skali całego globu. Jest to temat
żywo dyskutowany nie tylko w kręgach
naukowców, ale także wśród ekonomistów,
działaczy gospodarczych, a przede
wszystkim polityków. Miarą znaczenia
tego problemu jest fakt, że Sekretarz
Generalny ONZ uznał zmiany klimatu
za największe wyzwanie, jakie obecnie
stoi przed całą ludzkością w czasach
pokojowych. Wszystkie międzynarodowe
gremia polityczne, jak OECD,
Unia Europejska, panele największych
gospodarek świata G-8 oraz G-20 zgadzają
się z tym stwierdzeniem, debatując,
jak przeciwdziałać zmianom klimatu
powodowanym przez działalność
człowieka. Światowa Konwencja ONZ
w sprawie zmian klimatu, podpisana
w Rio de Janeiro już w 1992 roku, dopiero
w ostatnim czasie uznana została
za najważniejszą konwencję tej organizacji
i za główne narzędzie do walki ze
zmianami klimatycznymi.
Przełomowy okazał się rok 2007,
w którym opublikowany został IV Raport
Międzyrządowego Panelu Ekspertów
pracujących pod egidą ONZ (tzw.
Panel IPCC). Po raz pierwszy naukowcy
ci, na podstawie ogromnej bazy danych
pomiarowych z wszystkich kontynentów
i oceanów, stwierdzili, że "ocieplenie
systemu klimatycznego nie budzi wątpliwości",
a z 90-procentową pewnością
ocenia się, że "powodem ocieplenia jest
głównie działalność człowieka". W raporcie
tym stwierdzono, że w ostatnim stuleciu
średnia temperatura przy powierzchni
ziemi wzrosła na lądach o 0,8°C, a przy
powierzchni oceanów o 0,7°C i obecnie
rośnie w coraz szybszym tempie.
Drugim faktem obiektywnym, bo
stwierdzonym na drodze pomiarowej, jest
wzrost w ciągu ostatnich stu lat stężenia
dwutlenku węgla o około 37%, a wzrost
stężenia metanu (który znacznie więcej
absorbuje energii w podczerwieni) aż
o 115%. Tak wysokie jak [...]
|
|
|
|
Twój Profil
Twój koszyk
