TEMATYKA OGÓLNOTECHNICZNA ›
PRZEGLĄD TECHNICZNY. GAZETA INŻYNIERSKA ›
2010-18 |
| |
|
Publikacja: Eksportowe kariery
Wiedzę techniczną i pierwsze doświadczenia zawodowe zdobywali w kraju, w polskich szkołach i uczelniach oraz instytutach
i ośrodkach. Jednak sukcesy, zarówno te naukowe i techniczne, jak i biznesowe odnosili za granicą. O swoich karierach
zawodowych mówią polonijni inżynierowie.W latach 60. wielu inżynierów z powodu
swojej przeszłości, np. pochodzenie ze
Lwowa czy Wilna, udział w AK lub postawy
politycznej, nie mogło prowadzić pracy dydaktycznej
na wyższych uczelniach. Szczęściem
mojej klasy byli właśnie tacy doświadczeni,
świetnie wykształceni i wymagający
pedagodzy. Wysoki poziom przekazywanej
nam wiedzy doceniłem dopiero kontynuując
swą edukację na technicznych uniwersytetach
zagranicznych. Od rysunku technicznego,
który wtedy wydawał się zbędną
torturą, a później pozwalał mi rozszyfrowywać
rysunki w różnych konwencjach kulturowych,
przez warsztaty w kuźni, ślusarni,
stolarni, po zajęcia laboratoryjne z gruntów
czy materiałoznawstwa, czy też zajęcia terenowe
z geodezji, te kontakty z praktyką
stworzyły platformę, która pozwalała mi
działać zawodowo w różnych krajach i na
różnych stanowiskach.
Zaraz po obronie pracy doktorskiej rozpocząłem
pracę w Failure Analysis Associates
w Palo Alto w Kalifornii. Firma wyrosła ze
Stanford University, gdyż zakładali ją m.in.
profesorowie wydziału materiałowego. Dziś
zatrudnia ok. 700 pracowników, w tym
prawie 400 z doktoratami pokrywającymi
nieomal każdą dziedzinę nauki i inżynierii:
od medycyny po awiację. Od 1990 r. jest
notowana na giełdzie NASDAQ pod nową
nazwą Exponent, w której obecnie jestem
Corporate Vice President. Bez względu na
to, jak młodo się czuję, zaczynam być traktowany
przez młodszych współpracowników
jak osoba pamiętająca początki świata:
trochę z szacunkiem, a trochę z podziwem,
że tak długo i jeszcze…
Zajmowałem się rozwiązywaniem zagadek
awarii i katastrof inżynierskich. Prom
kosmiczny Discovery, który wybucha z powodu
usztywnionej przez niską temp[...]
|
Prenumerata
|
|
CO PISZĄ INNI
|
|
będąc dziećmi, śmialiśmy się do trzystu razy dziennie, w dorosłym
życiu liczba ta spada do siedemnastu - pisze psycholog Hanna Samson
na łamach Bussines Class.
Może dlatego po śmiech nadal sięgamy do czasów PRL-u, choć
przecież i dziś nie brakuje powodów.
nie można oczekiwać skoku cywilizacyjnego, jeśli w nauce dominują
archaiczne struktury, a nakłady na badania są zawstydzająco
niskie. W nauce pozostali przede wszystkim pasjonaci i hobbyści.
Dopóki decydenci nie potraktują poważnie postulatu przejścia do
gospodarki opartej na wie[...]
|
|
|
|
Jesteśmy potrzebni
|
|
Ewa Mańkiewicz-Cudny 
|
Być narodowi użytecznym - to staszicowskie hasło towarzyszy
ruchowi stowarzyszeniowemu od początku istnienia. W 1835 r. generał
Józef Bem utworzył w Paryżu Politechniczne Towarzystwo Polskie.
Polska była wówczas pod zaborami, przeżywała przegrane powstanie
listopadowe, ludzie: twórcy, patrioci zostali rozproszeni po
świecie w obawie przed represjami zaborców. Świat zaś w ogromnym
tempie zmieniał się za przyczyną nowych wynalazków.
Rozpoczęty w XIX w., nabierający coraz większego przyspieszenia
postęp techniczny zrodził w wielu środowiskach chęć nie tylko
wzbogacania wiedzy na uczelniach czy nabywania umiejętności
w praktyce, ale także potrzebę stowarzyszania się w celu wymiany
doświadczeń i wzajemnej pomocy. Polakom przyświecał jeszcze
jeden cel - lepsze przygotowanie techniczne i organizacyjne do
funkcjonowania państwa po odzyskaniu niepodległości. Gdy to
marzenie się ziści[...]
|
|
|
|
Mars czy barykady
|
|
We wrześniu przynajmniej dylemat, o czym-że dumać, odpada.
Czas między początkiem roku szkolnego a akademickiego tradycyjnie
wypełnia dyskusja o roli nauki i nauczania we współczesnym świecie,
o poczynionych postępach, ale wciąż ogromnych potrzebach i konieczności
w związku z tym istotnego zwiększenia nakładów. Dyskusja
ta ważna jest dla społeczeństwa, któremu ma okazję przypomnieć, że
prócz Guinnessa istnieje także Nobel, oraz że nie samym badaniem
opinii społecznej nauka żyje. Dla nauki i edukacji jest ważna choćby
przez to, że umacnia ich pozycję w miejscu, gdzie się szarpie postaw
budżetowego su[...]
|
|
|
|
Najdawniejsze sztuczne tworzywa
|
|
|
Bolesław Orłowski
|
Wypalanie gliny i powstanie pierwszych
naczyń ceramicznych umożliwiło
rewolucję rolniczą w neolicie i dało
początek kolejnym tworzywom sztucznym,
którym twórcy nadają nowe
właściwości.Przez cały okres paleolitu (obejmujący
99,7% dziejów ludzkości) sporządzano
przedmioty wyłącznie z surowców
naturalnych, których przydatność - po
stosownej obróbce - była stopniowo odkrywana
i wykorzystywana. Pod koniec tej
epoki, w tzw. górnym paleolicie, pojawiły
się wyroby, w których łączono dwa różne
tworzywa - np. oszczep o kamiennym czy
kościanym grocie przytwierdzonym na
drewnianym drzewcu, czy kamienny topór
osadzony na drewnianej rękojeści.
Mniej więcej 10 tys. lat temu rozpoczęła
się neolityczna rewolucja rolnicza.
Koronną, obok rolnictwa, zdobyczą neolitu
była ceramika, czyli produkt wypalania
ulepionych z gliny naczyń. Po pewnym
czasie zaczęto tą samą techniką zwiększać
wytrzymałość i t[...]
|
|
|
|
Od implantów do lokomotyw
|
|
Coraz mniej jest wynalazków
w tradycyjnej, typowej elektrotechnice
- dziedzina ta została
w znacznym stopniu wyeksploatowana.
Za to elektrotechnika
przyczynia się do coraz większej
liczby innowacji "z pogranicza",
mających zastosowanie zwłaszcza
w inżynierii materiałowej.
Przykładem są dokonywane
w ostatnich latach wdrożenia
i technologie w Instytucie Elektrotechniki
(IEL).Jednym z najbardziej obiecujących wynalazków
2009 r. (złoty medal na wystawie
w Genewie) są implanty medyczne kości
kończyny dolnej otrzymywane metodą
biomimetyczną w Oddziale Technologii
i Materiałoznawstwa IEL we Wrocławiu.
Są one owocem współpracy Oddziału
z prof. Janem Wnukiewiczem z Akademii
Medycznej. Nad implantami ceramicznymi
pracuje w Polsce wiele ośrodków, ale
metoda prekursorów organicznych pochodz[...]
|
|
|
|
Operacja w zatoce
|
|
|
Irena Fober
|
Któż tego nie doświadczył? Kilka
paczek chusteczek dziennie, silny ból
głowy - idzie jesień, a to oznacza,
że nieuchronnie zaczyna się sezon
katarów.Co drugi Polak co najmniej raz przeżył
epizod zapalenia zatok. Problem w tym, że
w wielu przypadkach ten epizod rozciąga
się na całe życie. Co najmniej 15% populacji
cierpi na nawracające choroby zatok.
Amerykańscy lekarze, którzy prowadzą badania
epidemiologiczne i liczą koszty, wiedzą,
że dorośli mogą chorować 2-3 razy w
roku, dzieci nawet 8 razy. Nie bez wpływu
pozostaje zanieczyszczenie środowiska naturalnego
i coraz częstsze alergie na różne
naturalne i chemiczne czynniki.
We wszystkich krajach leżących w
umiarkowanej strefie klimatycznej zapalenie
zatok przynosowych jest jednym z najczęstszych
powodów wizyty pacjentów w
gabinecie lekarza pierwszego kontaktu. Źle
leczone ciągnie się miesiącami. Pr[...]
|
|
|
|
Parlament 500 milionów
|
|
Walka z kryzysem, konkurencyjność, reforma budżetu, służba dyplomatyczna,
programy dla młodzieży oraz strategia UE2020 - to obszary, które
eurodeputowani chcą szczególnie zasilić w budżecie na przyszły rok.PORTMONETKA 2011.Zapisy Traktatu z Lizbony zwiększyły
kompetencje Parlamentu Europejskiego
w sprawach unijnego budżetu. Projekcja
wydatków na 2011 r. musi jednak pozostać
zgodna z pułapami określonymi w wieloletniej
perspektywie finansowej, która na
przyszły rok przewiduje:
● Konkurencyjność na rzecz wzrostu
i zatrudnienia - 13,0 mld euro
● Polityka spójności na rzecz wzrostu
i zatrudnienia - 50,7 mld euro
● Zasoby naturalne - 60,3 mld euro
● Wolność, Bezpieczeństwo i Sprawiedliwość
- 1,21 mld euro
● Obywatelstwo - 0,683 mld euro
● UE na arenie międzynarodowej
- 8,43 mld euro
● Administracja - 8,33 mld euro
Posłów niepokoją zwłaszcza wydatki
na konkurencyjność na rzecz wzrostu
i zatrudnienia,[...]
|
|
|
|
Perła Wielkopolski
|
|
Ze Zdzisławem MOLIŃSKIM, dyrektorem i kustoszem Zamku SIMP w Rydzynie im. prof. inż. Henryka Mierzejewskiego,
rozmawia Marek Jachlewski.Rekonstrukcja rydzyńskiego zamku była
obok odbudowy Zamku Królewskiego w Warszawie
największym przedsięwzięciem konserwatorskim
lat 70.-80. XX w. Jak układa się
obecnie współpraca ze służbami konserwatorskimi?
■ Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Mechaników
Polskich, inwestor odbudowy zamku prowadził
ją pod ścisłym nadzorem konserwatora zabytków
oraz służb konserwatorskich generalnego wykonawcy
- Pracowni Konserwacji Zabytków. Wymagania konserwatorskie
dotyczyły zachowania wystroju elewacji,
układu pomieszczeń i korytarzy. Inwestor poszedł dalej i z własnej
inicjatywy podjął się rekonstrukcji sztukaterii i malowideł w salach
paradnych.
Dzisiaj prowadzimy prace remontowe i renowacyjne. Ponieważ
zamek jest wpisany do rejestru zabytków, wymagają one pozwolenia
na budowę, które może być wydane pod warunkiem
uzyskania stosownej opinii państwowej służby konserwatorskiej.
Dokumenty te są niezbędne przy sporządzaniu wniosków o dofinansowanie
naszych przedsięwzięć ze środków unijnych, funduszy
ochrony środowiska i samorządowych.
Wierzę, że przyjdzie czas, gdy dane nam będzie dokończyć
rekonstrukcję wystroju wnętrz, np. Wielkiej Alkowy. Było to wspaniale
zdobione pomieszczenie, mamy dlań pełną dokumentację[...]
|
|
|
|
POLONIJNE Stowarzyszen ia Inżynierskie
|
|
Stowarzyszenie Techników
Polskich w Wielkiej Brytanii
(ST P)
Działalność STP datuje się od 1940 r., kiedy
to środowisko polskich techników, inżynierów
i naukowców zorganizowało się, by
wspomagać polski wysiłek zbrojny na Zachodzie. W 1941 r. liczba
członków STP wynosiła już 1000 osób. Równolegle powstały także
Stowarzyszenie Elektryków Polskich i Stowarzyszenie Architektów
RP (włączone później do STP), a w 1943 r. - koło STP w Szkocji.
W Teheranie, po ewakuacji armii gen. Władysława Andersa powstało
także Stowarzyszenie Techników z 2300 członkami. Przed
końcem wojny liczebność STP wzrosła do 5100 członków. Wśród
personelu technicznego Polskich Sił Zbrojnych w Wielkiej Brytanii
powstał też Wojskowy Instytut Techniczny, którego zadaniem
było m.in. doskonalenie zawodowe inżynierów i techników wojskowych
oraz ułatwianie im działania w ośrodkach brytyjskich.
W 1941 r. odkomenderowano do brytyjskich instytucji wojennych
129 polskich fachowców, potem liczba ta znacznie wzrosła. STP
inspirowało powstanie Rady Akademickiej Szkół Technicznych
(RAST) pod kierunkiem prof. Stanisława Płużańskiego, inżyniera
mechanika, pierwszego prezesa STP.
RAST w 1944 r. uzyskał status wyższej uczelni. W 1945 r.
z inicjatywy STP powstało Stowarzyszenie Polskich Organizacji
Zawodowych, a następnie Stowarzyszenie Polskich Organizacji
Technicznych za Granicą. Już w 1943 r. w ramach STP działały
sekcje branżowe. Wkład polskich inżynierów do brytyjskiej techniki
uzbrojenia, łączności, lotniczej, saperskiej jest ogromny i zasługuje
na osobną monografię.
W latach 50. STP organizowało intensywne kursy kreślarskie
i konstruktorskie dla Polaków, a w latach 60. zaznaczyło się inicjatywą
utworzenia Polskiego Ośrodka Społeczno-Kulturalnego
w Londynie (POSK). W 1958 r. zaczęto wydawanie periodyku
Technika i Nauka - najważniejszego polskiego czasopisma technicznego
na emigracji. Ogromne znaczenie w życiu STP miało
założenie Fundacji im. Jana Dzienisiewicza, udziel[...]
|
|
|
|
POLSKA I ŚWIAT - Wydarzenia
|
|
Sukces Pawilonu Polski na EXPO.30 sierpnia Pawilon Polski na
szanghajskim EXPO odwiedziła
Catherine Ashton, Wysoki
Przedstawiciel Unii Europejskiej
ds. Wspólnej Polityki Zagranicznej
i Bezpieczeństwa,
która stwierdziła, że Polska
promuje się na Wystawie
Światowej w niezwykle interesujący
sposób. Jej uwagę
przyciągnęła "Animowana
Historia Polski" w reżyserii
Tomasz Bagińskiego oraz wirtualny
smok, który jest jednym
z[...]
|
|
|
|
PORADNIK Wino dla inżyniera (56)
|
|
|
winny maniak
|
Pół świata zamartwia się, że Chińczycy zdominowali
już masową produkcję obuwia i odzieży.
Strach zaczyna zaglądać w oczy europejskim
i amerykańskim producentom komputerów, samochodów
i innych dóbr powszechnego użytku.
Dobrze, że przynajmniej winiarze na świecie
mogą spać spokojnie, nie bojąc się chińskiej
konkurencji. Czy jednak rzeczywiście? Otóż
niestety nie! Wiele wskazuje na to, że w ciągu
dekady, góra dwóch, świat może zostać zalany
prostym winem "made in China", mającym już
akceptowalną jakość i kosztującym 5-10 zł za
butelkę. Tak tak, proszę Państw[...]
|
|
|
|
Pułapka na "kopernika"
|
|
To były prawdziwe naukowe chrzciny.
Muzyka, konfetti, kilkuset gości,
niemowlę w rękach prof. Sigurda Hofmanna
- 12 lipca w Instytucie Badań
Ciężkich Jonów GSI w Darmstadt
nadano nazwę najcięższemu oficjalnie
uznanemu pierwiastkowi. Pierwiastek
nr 112 nazywa się teraz copernicium.Pierwszy atom pierwiastka, który
w swoim jądrze ma 112 protonów, prof.
Hofmann otrzymał bombardując ołowianą
tarczę jonami cynku w 1996 r. Jednak
uznanie tego odkrycia przez Międzynarodową
Unię Chemii Czystej i Stosowanej
i Międzynarodową Unię Fizyki Czystej
i Stosowanej (UPAC i UPAP) zajęło aż 13 lat
badań prowadzonych na całym świecie. Rygorystyczne
przepisy IUPAC/IUPAP wymagają
potwierdzenia eksperymentu w innym,
niezależnym ośrodku oraz wykrycia śladów
przemian pierwiastka, które bezspornie
świadczą o jego istnieniu. Sztuczne pierwiastki,
zwłaszcza z grupy transaktynowców
żyją bardzo krótko - pierwszy izotop
277112 rozpadł się w ciągu kilku milisekund
- i podczas reakcji rozpadu emitują cząstki
alfa (jądra atomów helu z 2 protonami
i 2 neutronami). Do wyłapania tych cząstek
niezbędne są bardzo czułe detektory.
Nisza kontra komitety
Instytut Technologii Elektronowej
w Warszawie w czasach realnego socjalizmu
był tzw. naukowym zapleczem polskiego
przemysłu elektronicznego i borykając
się z embargiem zarówno z Zachodu,
jak i ze Wschodu, musiał samodzielnie
opracowywać różne zaawansowane technologie.
Najpierw były to udane rozwiązania
z zakresu układów scalonych - mówi
dr inż. Piotr Grabiec, kierownik Zakładu
Technologii Mikrosystemów i Nanostruktur
Krzemowych, a zarazem zastępca dyr. ds.
oddziału w Piasecznie. - Jednak wkrótc[...]
|
|
|
|
Razem dla Polski i świata
|
|
|
Włodzimierz Kurnik
|
Polscy naukowcy prowadzą badania
oraz wykładają na wielu uczelniach
technicznych i uniwersytetach
na obu półkulach. Doktoranci z Polski
odbywają staże na całym świecie.
W największych koncernach Polacy
zatrudniani są na odpowiedzialnych
stanowiskach. Polscy inżynierowie,
dawniej i dziś, mają wielkie osiągnięcia
w każdej dziedzinie techniki [...]
|
|
|
|
Spotkanie dziś i jutro
|
|
|
Andrzej Drzewiecki
|
Liczba polskich inżynierów mieszkających
i pracujących poza
granicami kraju jest bardzo duża, ale
jednocześnie trudna do oszacowania.
Nie istnieje bowiem kryterium określające
przynależność do grona polskich
inżynierów. W Ameryce Północnej
przyjęliśmy prostą zasadę, że polskim
inżynierem jest ten, kto się nim czuje.
Głównym celem wrześniowego
Zjazdu jest integracja środowiska
polskich inżynierów działających
w Polsce i poza krajem. Może
t[...]
|
|
|
|
Technologie centralnie sterowane
|
|
|
Andrzej Arendarski
|
Kiedy w Polsce czekamy niecierpliwie na odbicie od dna w rankingach innowacyjności,
Europa już myśli jak najefektywniej wdrożyć technologie przyszłości. 13 lipca br. zainaugurowała
swoją działalność unijna grupa ekspertów wysokiego szczebla w sprawie kluczowych
technologii wspomagających tzw. KET (ang. - Key Enabling Technologies). Grupa,
w której znaleźli się przedstawiciele środowiska akademickiego i eksperci w dziedzinie
przemysłu, ma wypracować wspólną, długoterminową strategię r[...]
|
|
|
|
Wędliny niezwyczajne
|
|
|
Henryk Piekut
|
Widoczne od drogi łączącej Kozienice
z Dęblinem Zakłady Mięsne
PIERZCHAŁA to jedna z najmłodszych,
a zarazem najnowocześniejszych
firm przetwórstwa mięsnego
w kraju. Wzrok przyciąga estetyka
budynków, w których pracują
najnowszej generacji maszyny ze stali
kwasoodpornej. Nowoczesna technika
oraz przeszkolona załoga zapewniają
spełnienie wymogów bezpieczeństwa
żywnościowego, zaś przyjemne
zapachy wokół firmy - mimo
prowadzonego uboju - potwierdzają
spełnienie wymagań środowiskowych.Inżynierowie - właściciel firmy Marian
Pierzchała i doświadczony menedżer
ze stopniem naukowym doktora Henryk
Żurawski - mogą się pochwalić nie tylko
stworzeniem od podstaw 350 miejsc pracy
(250 w produkcji), bogatym asortymentem
wyrobów, ale także trudną do osiągnięcia
w przetwórstwie żywności innowacyjnością.
Zakłady Mięsne PIERZCHAŁA
w Janikowie koło Kozienic są pierwszymi
w Polsce i jednymi z nielicznych w branży
mięsnej w Europie, które wdrażają produkcję
wyrobów wędliniarskich z dodatkiem
Wędliny niezwyczajne
Widoczne od drogi łączą[...]
|
|
|
|
Wielogłos o polskiej informatyce
|
|
|
Ryszard Tadeusiewicz
|
Powierzono mi obowiązek przygotowania sesji, która w ramach obrad Światowego Zjazdu Inżynierów Polskich przedstawiała
polską informatykę. Zadanie to było niezwykle trudne, biorąc pod uwagę limitowany czas, jaki tej tematyce można
było poświęcić w ramach Zjazdu oraz rozległość i różnorodność działań składających się na współczesną informatykę
zarówno na świecie, jak i w Polsce. Udało się jednak zmontować sesję, której hasłem przewodnim był "Udział polskich
inżynierów w rewolucji informacyjnej przełomu XX i XXI wieku".O tym, że na przełomie XX i XXI w.
mamy do czynienia z rewolucją informatyczną,
wie każde dziecko. Wszechobecne
komputery, towarzyszące nam praktycznie
na wszystkich stanowiskach pracy, w szkołach,
szpitalach, samochodach i na lotniskach,
w domach - są owocem tej właśnie
rewolucji. Informatyka decyduje dziś o tym,
jak pracujemy i jak odpoczywamy, a jej
rola we wszystkich dziedzinach, w których
jest stosowana, ustawicznie rośnie.
STOS PACIERZOWY
W szczególności internet jest czymś
więcej, niż po prostu jeszcze jednym
środkiem k[...]
|
|
|
|
ZŁOTY INŻYNIER 2010 - kandydaci
|
|
Janusz
Paździora.Inżynier środowiska ze Śląska,
absolwent Politechniki Śląskiej, wysokiej
klasy specjalista od zastosowania
gazów w przetwórstwie żywności,
medycynie, farmacji. Polski
inżynier bardzo ceniony w międzynarodowym
koncernie Air Products.
Od 2007 r. pracuje w tej firmie na
stanowisku menedżera rynku niskich
temperatur na rejon Europy Środkowej.
Ma na swoim koncie ponad
100 wdrożonych instalacji i ponad
30 wdrożonych technologii. Był m.in. prekursorem technologii
MAP (Modified Atmosphere Packaging) w Polsce. Dzięki zastosowaniu
tej i innych technologii, żywność produkowana i [...]
|
|
|
|
Życie obywatelską pracą pisane
|
|
|
Marek Bielski
|
Dokonania naszych inżynierów
i uczonych nie znajdują poczesnego
miejsca w świadomości narodu.
Wyobraźnię kolejnych pokoleń
ciągle chętniej zajmuje romantyczny,
przegrany bohater.Współczesny "marketing historyczny"
najwięcej uwagi poświęca werbalnej
patriotycznej tromtradacji, odsuwając na
margines dzieje gospodarcze, odkrycia naukowe,
etos pracy i trudny proces budowania
społeczeństwa obywatelskiego.
Bezsprzecznie miał rację znakomity
historyk, prof. Janusz Tazbir, który przed
kilku laty udzielając wywiadu dla "Przeglądu
Technicznego" podkreślił, iż w naszej
historiografii koncentrujemy się wyłącznie
na klęskach, a nie propagujemy sukcesów.
Czy wies z kto to jes t?
29 maja 2010 r. minęła 145 rocznica
urodzin Piotra Stanisława Drzewieckiego,
pierwszego prezydenta Warszawy, prezesa
Stowarzyszenia Techników, twórcy Ligi
Pracy, wybitnego działacza gospodarczego
i społecznego, menedżera i przedsiębiorcy,
inicjatora pierwszego w Polsce zjazdu
poświęconego naukowej organizacji pracy
Życie obywatelską
inż. Piotr Drzewiecki
Dokonania naszych inżynierów
i uczonych nie znajdują poczesnego
miejsca w świadomości narodu.
Wyobraźnię kolejnych pokoleń
ciągle chętniej zajmuje romantyczny,
przegrany bohater.
i dyrektora Instytutu Naukowej Organizacji
i Kierownictwa. O inż. Piotrze Drzewieckim
i jego dokonaniach panuje w Polsce
cisza. Trwają starania, zapoczątkowane
przez PT i NOT, aby jedno ze stołecznych
rond nosiło jego imię, ale inicjatywa do tej
pory nie znalazła odzewu! Historia pozytywistyczna
znowu pr[...]
|
|
|
|
Twój Profil
Twój koszyk
