INNE GAŁĘZIE PRZEMYSŁU ›
PRZEMYSŁ CHEMICZNY ›
2010-10 |
| |
|
|
AKTUALNOŚCI
|
|
Spółki wielkiej syntezy chemicznej stoją
przed koniecznością restrukturyzacji i konsolidacji
jeśli chcą przetrwać na światowym
rynku. Takiego zdania byli prezesi
największych firm tego sektora podczas
panelu dyskusyjnego w ramach III Forum
Inwestycyjnego w Tarnowie. Ryszard
Kunicki, prezes Ciech S.A., zauważył, że
tegoroczne prognozy dla przemysłu chemicznego
w Unii Europejskiej mówią o ok.
9-proc. wzroście tego sektora. Oznacza to
zdecydowaną poprawę po 11-proc. spadku
w 2009 r. Remigiusz Paszkiewicz, prezes
Anwilu S.A., zaznaczył, że naturalnym
obszarem konsolidacji produktowej dla
polskiej chemii jest produkcja nawozów
sztucznych. Podobnego zdania był Paweł
Jaraczewski, prezes ZA Puławy. Są pewne
przesłanki, aby ta konsolidacja nastąpiła
- mówił. Ale nie ma atmosfery do prywatyzacji
sektora chemicznego, o czym świadczy
fiasko niedawnych procesów, a zwłaszcza
rezygnacja Skarbu Państwa ze sprzedaży
inwestorowi pierwszej grupy chemicznej.
Niewielu jest zainteresowanych, a potencjalni
kupujący nie chcą zapłacić oczekiwanej
ceny - mówił. Jerzy Marciniak, prezes
Azotów Tarnów, poinformował, że chcą
podjąć aktywne działania konsolidacyjne
i zamierzają dokonać zakupu większościowego
pakietu ZAK w Kędzierzynie-Koźlu.
Sprawa ta nie została jednak jeszcze przesądzona.
Połączenie obu tych spółek jest
logicznie uzasadnione, gdyż są one silne
w nawozach, a ponadto mają unikatowe sfery
działalności (alkohole okso w Kędzierzynie,
kaprolaktam w Tarnowie). Połączenie stworzy
możliwość synergii, np. w sferze zakupu
gazu, czy też wspólnej polityki handlowej.
Ale na rynku nawozów azotowych prowadzą
ZA Puławy, które mają 41,75-proc. udział
w krajowych zdolnościach produkcyjnych
tych produktów. Inne spółki są daleko w tyle
(Anwil 23,88%, kędzierzyński ZAK 16,12%,
Azoty w Tarnowie 10,02%, Police 8,23%).
Wskaźnik dotyczący zdolności produkcyjnych
nie oznacza udziału w rynku. Jednak
ze względu na swoją "masę" Puławy mogą
prowadzić [...]
|
|
|
|
Aktywność powierzchniowa i właściwości związków powierzchniowo czynnych z ugrupowaniem perfluoroalkilowym
|
|
BOŻENA TWARDOCHLEB  ANNA JASZKIEWICa ANNA SOBCZYŃSKA EGBERT MEISSNER
|
Przedstawiono wyniki badań równowagowego
napięcia powierzchniowego i właściwości
pianotwórczych dla perfluorowanych związków
powierzchniowo czynnych (ZPC) typu
anionowego, kationowego, niejonowego oraz
amfoterycznego, różniących się długością
łańcucha alkilowego w danej grupie związku.
Na podstawie zmierzonych wartości napięcia
powierzchniowego metodą statyczną wykreślono
izotermy napięcia powierzchniowego
i obliczono podstawowe wartości charakteryzujące
aktywność powierzchniową badanych
związków: krytyczne stężenie micelowania
(CMC), napięcie powierzchniowe
oraz ciśnienie powierzchniowe dla CMC (γcmc
oraz Πcmc = γo - γcmc), maksymalny nadmiar
powierzchniowy (Γ∞), minimalną powierzchnię
cząsteczkową w warstwie adsorbcyjnej
(Amin), oraz standardową swobodną energię
adsorbcyjną (ΔGads).
Eight non-ionic, cationic, anionic and amphoteric surfaceactive
comps. with perfluorinated alkyl substituents were
studied for surface tension and foam-forming ability in aq.
solns. The surface tension of the solns. and crit. micelle
concn. decreased with increasing the length of the perfluorinated
alkyl chain. The compds. with short perfluorinated
alkyl chains did not show any foam-forming capacity.
Perfluorowane surfaktanty charakteryzują się wysoką aktywnością
powierzchniową, przewyższającą aktywność typowych związków
powierzchniowo czynnych, oraz dużą odpornością chemiczną. Stąd
też mogą być one stosowane jako dodatki do sporządzania kąpieli
galwanizerskich, emulsji teflonowych, farbiarskich, apreterskich, do
olejów smarowych i klejów oraz jako składnik środków gaśniczych
do gaszenia pożarów ropy naftowej i jej pochodnych1). Typowe surfaktanty
perfluorowane są związkami drogimi ze względu na to, że
do ich otrzymywania wykorzystuje się drogie produkty telomeryzacji
tetrafluoroetenu2-6).
W grupie syntetycznych środków gaśniczych jako substancję pianotwórczą
stosuje się mieszaninę związków powierzchnio[...]
|
|
|
|
Badania FTIR interakcji nadtlenku dikumylu z diarylosiarczkowym stabilizatorem Lowinox TBM6 w matrycy polietylenowej przed i po jej usieciowaniu
|
|
|
MAREK SUDOŁ MARIA UHNIAT KRYSTYNA CZAJA
|
Metodą analizy spektralnej w podczerwieni
(FTIR) zbadano przemiany chemiczne jakim
ulegają nadtlenek dikumylu (jako czynnik sieciujący
polietylen) oraz 4,4’-tio-bis-(2-t-butylo-
5-metylo)fenol (jako stabilizator diarylosiarczkowy),
podczas sporządzania mieszanek
polietylenowych zawierających oba indywidua
domieszkowe równocześnie i rozdzielnie
w temperaturze homogenizacji 130±5°C.
Celem podstawowym badań było określenie
przemian chemicznych obu modyfikatorów,
ich wzajemna interakcja w matrycy polietylenowej
podczas sieciowania w 180°C i na tej
podstawie ocena przydatności stabilizatora
Lowinox® TBM6 w produkcji stabilizowanego
polietylenu przeznaczonego do sieciowania
termicznego.
Low-d. polyethylene was crosslinked with (PhCMe2)2O2
initiator at 180°C for 20 min in presence of (2-Me-4-OH-5-
Me3CPh)2S stabilizer and studied for chem. structure by
FTIR spectroscopy. An interaction between the initiator
and stabilizer during the crosslinking was obsd.
Dzięki poprawie właściwości wytrzymałościowych a zwłaszcza
zwiększeniu odporności na odkształcenia termiczne, uzyskiwanemu
poprzez usieciowanie polietylenu, znacznie poszerzył się zakres
praktycznych zastosowań tego polimeru1). Polietylen usieciowany
(PE-X) dzięki zwiększonej odporności na pękanie i odkształcenia
plastyczne pod wpływem naprężeń zewnętrznych, służy do wyrobu
wielkogabarytowych kontenerów, zbiorników i palet transportowych.
Właściwości usieciowanego polietylenu, determinujące kierunki jego
zastosowań, w dużej mierze zależą od stopnia jego usieciowania2).
Również i sposób sieciowania ma istotny wpływ na stopień i jednorodność
usieciowania polimeru. Spośród trzech podstawowych metod
sieciowania, promieniowanie jonizujące (elektronowe lub gamma)
stosowane w sieciowaniu polimerów do zastosowań medycznych,
daje produkt bardzo niejednorodny, gdyż proces jest prowadzony na
zimno, a w tych warunkach jedynie faza amorficzna ulega sieciowaniu.
Faza krysta[...]
|
|
|
|
Badania wpływu modyfikowanego bentonitu na właściwości wytrzymałościowe przy rozciąganiu kompozytów na osnowie poliolefin
|
|
|
KATARZYNA SZPILSKA STANISŁAW KUDŁA
|
Przeprowadzono badania właściwości wytrzymałościowych
przy rozciąganiu kompozytów
na matrycy PE-LD oraz kopolimeru EVA
napełnianych modyfikowanymi bentonitami w
obecności kompatybilizatorów (PE-LLD oraz
EVA szczepione bezwodnikiem maleinowym).
Badania wykazały, że zarówno rodzaj bentonitu,
jak i rodzaj i ilość kompatybilizatora
miały wpływ na właściwości wytrzymałościowe
kompozytów. Kompozyty z modyfikowanym
bentonitem wapniowym wykazywały
właściwości wytrzymałościowe zbliżone do
polimerów bazowych, jednak w pozostałych
przypadkach otrzymano gorsze wyniki.
Okazało się natomiast, że zmiana metody
i warunków wytwarzania kompozytów (użycie
walcarki lub reomiksera) pozwala poprawić te
właściwości.
Ca and Na bentonites were modified by addn. of dialkyldiamidoamine
lactate in aq. medium and used for reinforcing
low-d. polyethylene (PE-LD) and ethylene/vinyl
acetate copolymer (EVA) after compatibilization with
com. maleic anhydride-grafted lineary PE-LD or EVA. The
homogenization was carried out either by calendering or
by mixing. Neither the tensile strength nor elongation at
break of the composites were higher than that of primary
PE-LD or EVA.
W ostatnich latach przedmiotem wielu prac badawczych i wdrożeniowych
są nanokompozyty polimerowe, czyli materiały, w których matryca
polimerowa napełniona jest substancjami o rozmiarach cząstek wyrażanych
w skali nanometrów (tzw. nanonapełniacze). Materiały te można sporządzać
wykorzystując polimery różnego typu, zarówno termoutwardzalne, jak i termoplastyczne,
w tym również poliolefiny. W roli nanonapełniaczy można
stosować sferyczne cząstki krzemionki lub fullereny (trzy wymiary mniejsze
niż 100 nm), nanorurki węglowe lub nieorganiczne (dwa wymiary mniejsze
niż 100 nm) oraz glinokrzemiany warstwowe (jeden wymiar mniejszy niż
100 nm). Wartość 100 nm jest jedynie wielkością umowną. W związku ze
swoją strukturą, w tym zwłaszcza bardzo rozwiniętą powierzchnią właściwą,
materiały te maj[...]
|
|
|
|
Badanie ekologicznego bezpieczeństwa produktów rynkowych zawierających kationowe środki powierzchniowo czynne
|
|
|
IWONA SZWACH ROMAN CYGA-DÖHNER
|
Przeprowadzono środowiskowe badania biodegradacji
oraz ekotoksyczności dla środowiska
wodnego wybranych kationowych środków
powierzchniowo czynnych (KSPC). Badane
próbki KSPC otrzymane zostały w skali laboratoryjnej
w ICSO przy zastosowaniu odpowiednich
metod syntezy.
Six surface-active tetraalkylammonium chlorides were
prepd. by mixing under lab. conditions and tested for
biodegradability and ecotoxicity according to OECD regulations.
The agents were biodegradable but showed high
toxicy against daphnia. The predicted concns. of the
agents were higher than the resp. non-effect concns.
except for the agent contg. C16H33 substituent in the mol.
Współczesne wymagania jakościowe stawiają producentom środków
powierzchniowo czynnych (SPC) nowe zadania w zakresie
przystosowania ich do wymagań związanych z ochroną środowiska.
Objawia się to w zmianach recepturalnych wytwarzanych preparatów,
wprowadzaniu nowych surfaktantów poprzez poszukiwanie
nowych baz hydrofobowych oraz modyfikacji konwencjonalnych
produktów. W rezultacie ekoocena jest jedną z najważniejszych
charakterystyk produkowanych SPC i decyduje o wprowadzeniu
ich na rynek. W dbałości o środowisko naturalne opracowywane są
odpowiednie systemy decyzyjne. Aby nie dopuścić do kumulowania
się SPC w środowisku naturalnym wymaga się aby stosowane surfaktanty
łatwo ulegały biodegradacji. Wyniki oceny ryzyka związanego
z obecnością związku chemicznego w określonym ekosystemie
stanowią ważny element zarządzania środowiskiem. Są one podstawą
decyzji o dopuszczaniu nowych chemikaliów do stosowania,
a także stanowią narzędzie selekcji i wycofywania już stosowanych
związków, dają impuls do poszukiwania nowych związków bardziej
"przyjaznych dla środowiska".
Specyficzną grupą SPC są kationowe środki powierzchniowo
czynne (KSPC). Substancje te są stosowane w bardzo wielu
wyrobach rynkowych, a ich produkcja stale wzrasta. Przyczyną
dużego zainteresowania KSPC jest szeroka gama ich właśc[...]
|
|
|
|
Bezpośrednia synteza oktafluoropentyloglukozydu z glukozy i perfluoroalkoholu metodą Fischera
|
|
|
JANUSZ NOWICKI
|
Otrzymano nowy oktafluoropentyloglukozyd
metodą bezpośredniej glukozydacji glukozy
dostępnym w handlu oktafluoropentanolem.
Znana powszechnie metoda syntezy perfluoroalkiloglukozydów
oparta na reakcji Koenigs-
Knorra wymaga trudno dostępnych surowców.
Zaproponowana metoda syntezy pozwala na
otrzymanie glukozydu z wydajnością nie przekraczającą
40%, ale produkt reakcji można
łatwo oddzielić od nieprzereagowanych substratów
i oczyścić do celów aplikacyjnych.
Glucose was etherified with 1-octafluoropentanol and
1-dodecafluorohexanol to resp. glucosides at 100°C or
70°C for 5 h under 26.7 kPa on homogeneous or heterogeneous
catalysts. The highest yield (more than 40%)
was achieved on homogeneous catalysts but the product
had a low purity. The optimum results (yield above 30%,
high purity) were achieved on ion exchanging resins as
catalysts.
Perfluoroalkiloglukozydy stanowią bardzo specyficzną i ważną
z punktu widzenia swoich potencjalnych zastosowań grupę fluorosurfaktantów1).
Obszerne omówienie tej grupy związków powierzchniowo
czynnych przedstawili Riess i Greiner2, 3). Ich szczególne znaczenie
wynika z faktu, że mogą być one wykorzystane do stabilizowania
emulsji w zastosowaniach biomedycznych. Od ok. 25 lat intensywnie
badane są emulsje fluorowęglowodorów jako nośniki tlenu, czynników
kontrastujących w diagnostyce medycznej lub układów do dozowania
leków. Do stabilizacji takich emulsji doskonale nadają się fluorowane
związki powierzchniowo czynne a spośród nich szczególnie surfaktanty
węglowodanowe. Warunkiem ich potencjalnego zastosowania
w tym kierunku jest zdefiniowana budowa, odpowiednia czystość
i biokompatybilność. Powyższe kryteria zdeterminowały większość
wykorzystanych do ich syntezy metod tak, aby otrzymać określone
związki dające się stosunkowo łatwo oczyszczać. Dobrze znaną i szeroko
[...]
|
|
|
|
Enzymy jako katalizatory rozkładu bojowych środków trujących
|
|
|
STANISŁAW POPIEL JAKUB NAWAŁA MONIKA SANKOWSKA ZYGFRYD WITKIEWICZ PRZEMYSŁAW BERNAT
|
Podsumowano możliwość zastosowania nowoczesnych
odkażalników do usuwania skażeń
spowodowanych przez uwolnienie bojowych
środków trujących (BST) do środowiska
w wyniku awarii lub świadomych działań ludzkich.
Nowoczesne unieszkodliwianie skażeń
chemicznych ma polegać na wykorzystaniu
enzymów otrzymanych na drodze biotechnologicznej.
Przedstawiono różne rodzaje odkażalników
enzymatycznych nadających się
do wydajnego unieszkodliwiania wybranych
związków fosforoorganicznych, siarkoorganicznych
i chloroorganicznych. Enzymami
katalizującymi hydrolizę wysokotoksycznych
związków fosforoorganicznych są hydrolazy
i anhydrolazy kwasów fosforoorganicznych.
Do hydrolaz fosforoorganicznych należą fosforotriesteraza,
występująca w bakteriach Pseudomonas
diminuta i Flavobacterium sp. oraz
paraoksonaza 1 występująca w organizmach
ludzkich. Anhydrolazy kwasu fosforoorganicznego
zostały wyizolowane z halofilowego
szczepu bakteryjnego Alteromonas sp. JD6.5.
Kolejnym enzymem katalizującym hydrolizę
związków fosforoorganicznych jest DFPaza
produkowana przez kałamarnicę Loligo vulgaris.
Enzymem, który może przyspieszać hydrolizę
iperytu siarkowego jest dehalogenaza
haloalkanowa. Ma ona zdolność katalizowania
hydrolizy wiązania węgiel-halogen. Innym enzymem,
który może służyć do niszczenia iperytu
siarkowego jest chloroperoksydaza. Chloroperoksydaza
należy do grupy enzymów, które
są zdolne do katalizowania utleniania chlorków,
bromków i jodków lub innych związków
organicznych za pomocą nadtlenku wodoru
w obecności jonu halogenku.
A review, with 70 refs., of enzymes catalyzing the decompn.
of chem. warfare agents. In particular, use of phosphotriesterase,
paraoxonase, organophosporous acid anhydrolase,
haloalkane dehalogenase and chloroperoxidase for
degrdn. of org. P, Cl and S-contg. warfare agents was presented.
W 1997 r. weszła w życie uchwalona przez ONZ Konwencja
o zakazie prowadzenia badań, produkcji, składowania i użycia broni
chem[...]
|
|
|
|
Gaz łupkowy. Gospodarka i polityka
|
|
|
Ludwik M. Bednarz
|
Największą innowacją w dziedzinie energii
w ostatniej dekadzie lat jest "niekonwencjonalny"
gaz ziemny, zawarty w ilastych łupkach
(shale gas), gaz uwięziony w postaci bąbelków
w nieprzepuszczalnych utworach osadowych
(tight gas) oraz gaz wydobywany ze złóż węgla
(coal bed gas).
Tony Hayward, szef BP, jednej z największych
światowych fi rm energetycznych, zjawisko
to nazwał "cichą rewolucją" i miał rację.
Rewolucja nastąpiła bez fanfar, bez uroczystego
otwarcia z przecinaniem wstęg. W Stanach
Zjednoczonych w 1990 r. wydobycie gazu
niekonwencjonalnego wynosiło 50 mld m3, co
stanowiło 10% całego wydobycia. Dziś wynosi
240 mld m3, stanowiąc 40% wydobycia. Wydobycie
to rośnie szybko, głównie dzięki gazowi
łupkowemu. W 2009 r. nastąpiła zmiana
lidera w produkcji gazu. Stany Zjednoczone
wyprzedziły Rosję, zajmując pierwsze miejsce
na liście, z wydobyciem 593 mld m3. U.S. Department
of Energy przewiduje, że w ciągu najbliższych
dwu lat gaz łupkowy zaspokoi 50%
zapotrzebowania kraju i przekształci Stany
z importera gazu w eksportera netto.
Londyński dziennik The Times podaje, że
cicha rewolucja rozprzestrzenia się po świecie.
W wielu krajach na różnym etapie realizowane
są przedsięwzięcia związane z poszukiwaniem
i wydobyciem gazu łupkowego. Te kraje to
Chiny i Indie, Australia, Argentyna, a w Europie
Polska, Austria, Niemcy, Francja, Wielka
Brytania, Szwecja, Węgry, Ukraina, Rumunia
i Bułgaria. International Energy Agency (IEA),
międzyrządowa organizacja z siedzibą w Paryżu,
zrzeszająca 28 państw, ocenia, że światowe
zasoby gazu niekonwencjonalnego przekraczają
920 bln m3, z czego ponad połowa to gaz
łupkowy. Jest to ponad pięciokrotnie więcej niż
wynoszą obecnie światowe udokumentowane
zasoby złóż znajdujących się w eksploatacji.
Naukowcy z Texas A&M University oceniają,
że dzięki gazowi niekonwencjonalnemu światowe
zasoby gazu mogą wzrosnąć dziewięciokrotnie,
do poziomu 1680 bln m3.
Optymistyczne oceny dotyczą Europy[...]
|
|
|
|
|
|
Hydroliza oleju rzepakowego w wodzie w stanie podkrytycznym
|
|
|
HANNA PIŃKOWSKA PAWEŁ WOLAK ESTHER OLIVEROS
|
Przedstawiono wyniki badań nad przebiegiem
termohydrolizy oleju rzepakowego w temp.
230—330°C w wodzie w stanie podkrytycznym,
prowadzącej do kwasów tłuszczowych.
Woda w stanie podkrytycznym pełniła rolę
reagenta, rozpuszczalnika i kwasowego katalizatora
zachodzących przemian. Reagenty
stosowano w proporcji objętościowej woda:
olej (W:O) = 1:1, 2,5:1 i 5:1. Największy stopień
konwersji triacylogliceroli do kwasów
tłuszczowych (98%), uzyskano dla W:O=1:1
v/v, w zakresie temp. 275—302°C i w czasie
przemiany 50—81 min.
Rapeseed oil was treated with subcrit. H2O to hydrolyze
the triacylglycerols to free fatty acids and glycerol at 230—
330°C and 3.5—17.2 MPa for 10—80 min (H2O:oil ratio 1:1
to 5:1). The highest conversion (98%) was achieved at
275—302°C for 50—81 min (H2O:oil ratio 1:1).
Hydroliza (rozszczepianie) triacylogliceroli (TAG), zawartych
w tłuszczach zwierzęcych i olejach roślinnych jest ważnym procesem
przemysłowym, realizowanym z wykorzystaniem surowców
odnawialnych, prowadzącym do uzyskania mieszaniny kwasów tłuszczowych
FFA (free fatty acids) i glicerolu. Na skalę przemysłową
rozszczepianie tłuszczów przebiega jako proces ciśnieniowy lub
bezciśnieniowy, w obecności katalizatora (kwasy sulfonowe, tlenki
metali) lub bez jego udziału1—3). W tradycyjnej metodzie ciśnieniowej
(proces Colgate-Emery)4) hydroliza bez udziału katalizatora zachodzi
w obecności przegrzanej pary wodnej, przy masowym stosunku wody
do oleju wynoszącym 0,4—1,5, w temp. 200°C, pod ciśnieniem
5 MPa, przez 2—8 h. Metodą ciśnieniową uzyskiwany jest wysoki
stopień przemiany (97—98%), ale proces jest koszto- i energochłonny
(790 MJ/kg tłuszczu). Ponadto uzyskany produkt, ze względu na
występujące w nim zanieczyszczenia (produkty degradacji), nie jest
odpowiedni do zastosowań w przemyśle kosmetycznym lub farmaceutycznym3,
5).
Odmianą tradycyjnego procesu hydrolizy tłuszczów jest[...]
|
|
|
|
Identyfikacja produktów uwodornienia wybranych ftalanów dibutylowych metodą GC/MS
|
|
|
EUZEBIUSZ J. DZIWIŃSKI ALEKSANDRA TASARSKA JÓZEF LACH
|
Ftalany dialkilowe są powszechnie stosowane
jako plastyfikatory polimerów i kopolimerów.
W ciągu ostatnich lat stwierdzono, że
wykazują one szkodliwe działanie na ludzkie
zdrowie i dlatego powinny zostać zastąpione
przez nową generację plastyfikatorów. Mogą
nimi być dialkilowe estry kwasu cykloheksano-
1,2-dikarboksylowego. Przedstawiono
wyniki analiz estrów di-izo- i di-n-butylowych
kwasu cykloheksano-1,2-dikarboksylowego,
otrzymanych w wyniku katalitycznej reakcji
uwodornienia odpowiednich ftalanów dibutylowych.
Dzięki zastosowaniu metody chromatografii
gazowej, w połączeniu ze spektrometrią
mas (GC/MS) możliwe było określenie
głównych i ubocznych produktów uzyskanych
w tej reakcji. W ten sposób stwierdzono,
że jej głównymi produktami są izomery
cis i trans odpowiednio obu tych estrów,
a jej produkty uboczne (poniżej 0,1%) to
ftalid kwasu heksahydroftalowego oraz izoi
n-butylowe monoestry kwasów benzoesowego,
cykloheksanowego i 2-metylobenzoesowego.
Uzyskane wyniki GC/MS dotyczące
analizy produktów reakcji katalitycznego
uwodornienia wybranych ftalanów dibutylowych,
mogą być również przydatne podczas
kontroli i optymalizacji procesu technologicznego
ich wytwarzania.
Bu2 and iso-Bu2 phthalates were hydrogenated on Ni
catalyst to resp. cyclohexane-1,2-dicarboxylates. The
reaction product was analyzed by gas chromatography
coupled with mass spectrometry. Beside of cis and trans
isomers of the main product, the presence of small amts.
(below 0.1% by mass) of BuOH, i-BuOH, Bu benzoates,
cyclohexanecarboxylates and 2-methylbenzoates as well
as phthalide of cyclohexane-1,2-dicarboxylic acid was
evidenced.
Dialkilowe estry kwasu ftalowego znajdują szerokie zastosowanie
jako plastyfikatory w przetwórstwie różnego rodzaju tworzyw
sztucznych, np. poli(chlorku winylu). Substancje te, nie są związane
chemicznie z polimerem i po pewnym czasie uwalniają się z niego,
stając się w ten sposób zanieczyszczeniem środowiska naturalne[...]
|
|
|
|
Instytut Ciężkiej Syntezy Organicznej "Blachownia" teraz i w przyszłości
|
|
|
Andrzej Krueger
|
Podstawowym celem działalności
Instytutu Ciężkiej Syntezy Organicznej
"Blachownia" jest generowanie wyników
prac naukowo-badawczych na odpowiednio
wysokim poziomie w starannie wybranych
dziedzinach i przekształcanie ich w nowoczesne
produkty rynkowe, w postaci ekonomicznie
opłacalnych technologii, głównie
dla przemysłu chemicznego. Działalność ta
powinna zapewniać przychody dla Instytutu,
ponieważ zwiększenie przychodów Instytutu
i ich stabilność jest podstawą dalszego zwiększenia
potencjału Instytutu, zwłaszcza pod
względem zasobów ludzkich (specjalistyczna
kadra naukowo-badawcza i kompetentni
pracownicy obsługi badań) oraz zasobów
materialnych (aparatura badawcza i system
informatyczny).
Dla realizacji tych celów konieczna jest
szeroko rozumiana współpraca z przemysłem,
obejmująca realizację bezpośrednich zleceń na
prace badawcze i wspólnych projektów oraz
projektów adresowanych do przedsiębiorców,
a przede wszystkim wdrażanie innowacyjnych
technologii w kraju i zagranicą. Ponadto
Instytut powinien zapewniać przedsiębiorcom
usługi projektowe, techniczne i analityczne
na wysokim europejskim poziomie. Aby
zapewnić kompleksową obsługę klientów
z przemysłu, domeną Instytutu powinna być
także produkcja specjalistycznych wyrobów,
opracowanych pod indywidualne potrzeby
klienta.
Misja Instytutu powinna określać rolę jaką
pełni on z punktu widzenia klientów. Moim
zdaniem jest to wdrażanie i transfer innowacji
do przemysłu krajowego i na eksport,
zapewniający konkurencyjność produktów,
ochronę środowiska oraz rozwój przedsiębiorstw
i gospodarki kraju. Misja powinna
jednocześnie odzwierciedlać ambicje pracowników
Instytutu co do ich uczestnictwa
w modernizacji przemysłu chemicznego,
które mogę określić jednym zdaniem: Ins[...]
|
|
|
|
Konferencja szkoleniowa "Człowiek" najlepsza inwestycję
|
|
Dn. 24 czerwca 2010 r. olsztyńska
Fundacja Na Rzecz Społeczeństwa Opartego
Na Wiedzy "Nowe Media" (www.komercjalizacja-
nauki.pl) zorganizowała w warszawskim
budynku "Focus", zarządzanym
przez Ernst & Young Academy of Busines,
konferencję na temat zarządzania zasobami
ludzkimi, zapoczątkowującą realizację
projektu unijnego "Komercjalizacja Nauk
Innowacyjnych", współfinansowanego przez
Europejski Fundusz Społeczny w ramach
Narodowej Strategii Spójności przez podprogram
"Kapitał Ludzki". Wykładowcami
byli reprezentanci firm tworzących konsorcjum
realizujące projekt oraz beneficjenci
poprzednich podobnych programów.
Konferencję rozpoczęto prelekcją Pana
Macieja Wiśniewskiego, prezesa Fundacji
"Nowe Media", który przytoczył dane
z "Raportu o Kapitale Intelektualnym
Polski 2008". Wskazał on nie tylko na
słabą innowacyjność polskiej gospodarki
(statystyki unijne twierdzą, że gorzej jest
tylko w Bułgarii i Rumunii), ale również
określił przyczyny tej słabości, jakimi jest
brak kształtowania pro-inowacyjnych i proprzedsiębiorczych
postaw na uczelniach,
niedopasowanie prowadzonych prac B+R
do potrzeb przedsiębiorstw, niska skłonność
do współpracy pomiędzy przedsiębiorstwami
a jednostkami naukowymi i niska świadomość
w zakresie konieczności konkurowania
poprzez zastosowanie innowacyjnych
rozwiązań. Sensacyjność tych sformułowań
polega na niezmienności wyników badań,
prowadzonych od ok. 50 lat przez różne
instytucje i zespoły. W tym czasie były
w kraju co najmniej 2 zasadniczo różne
ustroje społeczno-gospodarcze, a kilka razy
gruntownie reformowano naukę i jej styki
z gospodarką. Raport Ministerstwa Nauki
i Szkolnictwa Wyższego z 2006 r. podaje
że 20% przedsiębiorców nie wie o możliwościach
współpracy ze sferą B+R, 45%
próbujących współpracy z nauką robi to
z inicjatywy naukowców, a prawie 40%
nie wie, jak dotrzeć do naukowców zainteresowanych
komercjalizacją ich badań.
Podobne badania prowadzone w USA dają
znacznie go[...]
|
|
|
|
OD REDAKCJI
|
|
|
Andrzej Jan Szyprowski
|
W zeszycie październikowym
"Przemysłu Chemicznego" promujemy,
podobnie jak trzy lata
i rok temu, projekt "Platforma
Innowacji Technologicznej Regionu
Opolszczyzny" i jego inicjatywę, jaką
są Targi Wiedzy Technologicznej. Tym
razem będą to już szóste targi, które
odbędą się w dniach 14-15 października
2010 r. w hotelu Mercure w Opolu.
Przypominam, że Projekt Platforma
Innowacji Technologicznej Regionu
Opolszczyzny III realizowany jest w ramach Programu Operacyjnego
Kapitał Ludzki, Priorytet VIII. Regionalne kadry gospodarki, Działanie
8.2 Transfer Wiedzy, Podziałania 8.2.1 Wsparcie dla współpracy
sfery nauki i przedsiębiorstw. Celem ogólnym projektu jest rozwój
sieci współpracy i wymiany informacji pomiędzy strefą B+R
a przedsiębiorstwami w zakresie innowacji i transferu technologii
służące rozwojowi gospodarczemu Województwa Opolskiego, a jego
cele szczegółowe to: kojarzenie sfery nauki z innymi podmiotami
rynku poprzez ułatwienie wzajemnej współpracy pomiędzy sektorem
naukowo-badawczym, przedsiębiorcami, MSP, uczelniami, pracownikami
naukowymi i doktorantami, w zakresie wymiany informacji,
doradztwa technicznego, komercjalizacji wyników badań i dostępu
do wiedzy, a także transferu technologii i doświadczeń, co inicjuje
działania służące modernizacji i rozwojowi przemysłu, integracja
środowisk w regionie, zwiększenie dostępu do informacji naukowotechnicznej,
umożliwienie promocji działalności firm w ramach
portalu informacyjnego, targów lub innych inicjatyw podejmowanych
w ramach projektu. Umożliwi to wykorzystanie silnych stron
regionu oraz zmniejsze[...]
|
|
|
|
Odpady nieorganiczne przemysłu chemicznego w Polsce
|
|
|
Barbara Cichy
|
Pomimo wielu już zrealizowanych
w Polsce (lub będących w trakcie realizacji)
projektów typu foresight obszar produkcji
nieorganicznej i towarzyszącej jej gospodarki
odpadowej nie był dotychczas przedmiotem
pogłębionych analiz ani nie doczekał się
spójnej, w miarę szczegółowej, prognozy
rozwoju. Zadanie takie postawili sobie realizatorzy
projektu "Odpady nieorganiczne
przemysłu chemicznego - foresight technologiczny".
Projekt ten finansowany jest ze
środków poddziałania 1.1.1. Programu Operacyjnego
Innowacyjna Gospodarka, a realizowany
przez konsorcjum Instytut Nawozów
Sztucznych Oddział Chemii Nieorganicznej
IChN w Gliwicach, Instytut Ochrony Środowiska
w Warszawie i Progress and Business
Foundation z Krakowa. Analizy Projektu
prowadzone są w perspektywie do 2030 r.
Przemysł chemiczny przetwarzający jedne
substancje w inne i wytwarzający wyroby
chemiczne na potrzeby innych przemysłów
oraz dla konsumentów jest niezbędnym ogniwem
każdej gospodarki, a więzi kooperacyjne
z pozostałymi segmentami rynku są
rozległe. Wydaje się jednak, że w odczuciu
społecznym chemia i przemysł chemiczny
postrzegane są w większym stopniu jako
zagrożenie dla środowiska i dla zdrowia ludzi
niż jako niezastąpiony element zrównoważonego
rozwoju gospodarki. Przemysł nieorganiczny
produkuje przede wszystkim bazowe
chemikalia, nieznane przeciętnemu użytkownikowi
(może poza nawozami mineralnymi),
korzysta z naturalnych zasobów mineralnych,
z których wykorzystuje przydatne składniki
pozostawiając nieprzydatne odpady i stosuje
nienajnowsze i energochłonne technologie.
Nasuwają się pytania: czy przemysł ten jest
w Polsce rzeczywiście niezbędny, i jeżeli tak,
to w jakim kierunku powinny iść pozytywne
zmiany, a także czy Polska ma niezbędny dla
rozwoju tego przemysłu potencjał ekonomiczny,
naukowy i kadrowy. Na te pytania,
chociaż w części, powinny odpowiedzieć
wyniki wspomnianego projektu foresight.
Rok 2011 został ogłoszony przez Zgromadzenie
N[...]
|
|
|
|
Otrzymywanie formalu glicerolu przez transacetalizację metylalu
|
|
|
STANISŁAW TRYBUŁA KAZIMIERZ TERELAK ANITA OLEJARZ SZYMON BREKIER
|
Zaprezentowano nowatorskie rozwiązanie
technologiczne wytwarzania formalu glicerolu
w reakcji transacetalizacji metylalu glicerolem,
wobec silnie kwaśnego, makroporowatego
kationitu jako katalizatora.
Glycerol was converted with (MeO)2CH2 to a mixt. of
3-hydroxydioxane (94%) and 2-hydroxymethyldioxolane at
100-110°C and overpressure 0.5 MPa for 1.5 h in presence of
p-MeC6H4SO3H, MeSO3H and a macroporous ion-exchange
resin catalysts. The product was sepd. by distn., the unconverted
raw materials were recycled. The best results were
achieved when the ion exchange resin was used as catalyst
(product one-step yield about 56%, purity 99.92%).
Formal glicerolu1-5) (CAS nr 4740-78-7; 5464-28-8), ciecz bezbarwna
i bez zapachu, wrząca w temp. 193-195°C (760 mm Hg) i 95-97°C
(20 mm Hg) jest izomeryczną mieszaniną 5-hydroksy-1,3-dioksanu
oraz 4-hydroksymetylo-1,3-dioksolanu. Jest produkowany na skalę
przemysłową. Formal glicerolu (gatunek "ultra czysty")1) zawiera co
najmniej 99% mas. formalu glicerolu, nie więcej niż 200 ppm formaldehydu
i nie więcej niż 0,5% mas. wody. Produkt ten należy do
związków niskotoksycznych i stabilnych chemicznie2). Znajduje zastosowanie
w przemyśle farmaceutycznym jako dodatek wielu leków,
szczególnie o działaniu zewnętrznym, w weterynarii jako składnik płynów
injekcyjnych wywołujący efekt przeciwbólowy podczas leczenia
zwierząt, w przemyśle AGD do wytwarzania środków owadobójczych,
w lakiernictwie do stabilizacji farb emulsyjnych, oraz jako komponent
i moderator w produkcji żywic.
Celem badań było opracowanie nowej, bezformaldehydowej metody
wytwarzania formalu glicerolu. Umożliwi to poszerzenie możliwości
zagospodarowania biogliceryny wytwarzanej w coraz to większych
ilościach jako produkt uboczny transestryfikacji olejów roślinnych
do estrów metylowych i etylowych, stoso[...]
|
|
|
|
Otrzymywanie radiacyjnie sieciowanych pianek z polietylenu małej gęstości
|
|
|
RYSZARD SZULC STANISŁAW KUDŁA WALDEMAR LIPIŃSKI BOŻENA KIEDROWSKA IZABELA RAFALSKA
|
Przedstawiono przegląd literatury dotyczącej
rynku i technologii wytwarzania radiacyjnie
sieciowanych poliolefinowych wyrobów porowatych
SPP (pianek). Opisano wyniki prac własnych
uzyskane podczas prowadzenia badań
wytwarzania pianek polietylenowych sieciowanych
radiacyjnie wiązką elektronów wysokoenergetycznych.
Określono wpływ obecności
tlenku cynku i stearynianu cynku w matrycy
polimerowej obok azodikarbonamidu użytego
jako czynnika spieniającego, a także wpływ
dawki napromieniowania kompozycji polimerowej
na stopień jej usieciowania i czas porowania
(spieniania) w temp. 210°C oraz na
gęstość i strukturę komórkową otrzymanych
wytworów.
Low-d. polyethylene was compounded with ZnO or Zn stearate,
chalk, azodicarbonamid porofor and antioxidants, formed
as plates, crosslinked under electron irradn. (60-110 kGy)
at room temp., foamed by heating at 210°C to 2-3 mm thick
foam plates and studied for apparent d. and gel no. The
addn. of Zn compds. resulted in shortening the crosslinking
and foaming times and in increasing the crosslinking d.
W poprzedniej publikacji1) opisano sposoby otrzymywania chemicznie
sieciowanych pianek poliolefinowych oraz wyniki badań
prowadzonych w skali laboratoryjnej w celu określenia wpływu składu
kompozycji polimerowej i ciśnienia na właściwości pianek usieciowanych
chemicznie. Obecnie przedstawiony jest przegląd literatury na
temat wytwarzania pianek poliolefinowych sieciowanych radiacyjnie
oraz wyniki badań własnych w tym zakresie.
Pianki polimerowe są materiałami dwufazowymi, w których gaz jest
zdyspergowany w ciągłej fazie tworzywa polimerowego2). Materiały
te są bardzo ważne z praktycznego punktu widzenia dzięki takim
zaletom, jak niska cena i korzystne właściwości użytkowe: niewielka
gęstość, niskie przewodnictwo cieplne, wysoka dźwiękochłonność,
odporność chemiczna, brak absorpcji wody, zdolność pochłaniania
czynników mechanicznych, wysoka elastyczność i stosunkowo duża
wytrzymałość mecha[...]
|
|
|
|
POLSKIE FIRMY CHEMICZNE W INTERNECIE
|
|
VII
Firma Dane teleadresowe e-mail Strona www
B & K Przedsiębiorstwo Wielobranżowe ul. Dunikowskiego 18, 41-936 Bytom
tel.: (32) 286 73 73
tel./fax: (32) 281 81 30
andrzej@aip.pl
dominika@aip.pl
www.chemik.aip.pl
B+K Polska Sp. z o.o. ul. Eichendorffa 3, 47-344 Walce
tel.: (77) 407 63 10
fax: (77) 407 63 11
nfo@bk-packaging.pl www.bk-packaging.pl
Baerlocher Osteuropa Sp. z o.o. ul. Wrocławska 53, 58-309 Wałbrzych
tel.: (74) 847 76 80 (81)
fax: (74) 847 76 82, 846 76 40
osteuropa@baerlocher.com www.baerlocher[...]
|
|
|
|
Strącanie węglanu wapnia z płynu podestylacyjnego i ługu pofiltracyjnego pochodzących z procesu Solvaya w obecności szczepionki
|
|
|
MIECZYSŁAW TRYPUĆ KATARZYNA BIAŁOWICZ
|
Przeprowadzono badania otrzymywania strącanego
węglanu wapnia z płynu podestylacyjnego
DS i ługu pofiltracyjnego po odfiltrowaniu
osadu NaHCO3, pochodzących z procesu
Solvaya, w obecności szczepionki krystalicznej
CaCO3. Badania prowadzono w zakresie
temp. 293-323 K. W procesie wykorzystano
roztwory stężone, które dozowano w stosunku
stechiometrycznym, czas dozowania zmieniał
się w zakresie 2-30 min, a szybkość mieszania
reagentów wynosiła 500 obr/min. Dla otrzymanych
próbek CaCO3 oznaczano gęstość
nasypową i utrząsową, chłonność wody, oleju
parafinowego i ftalanu dibutylu, rozkład wielkości
cząstek oraz formę krystalograficzną
otrzymanych produktów.
CaCO3 was pptd. from waste solns. delivered in Solvay
process for prodn. of NaOH at 293-323 K under stirring
500 rpm for 2-30 min in presence of CaCO3 nucleation.
The product showed high purity and high apparent d. (up
to 1379 g/L).
Węglan wapnia pochodzenia naturalnego jest stosowany przede
wszystkim, jako materiał budowlany oraz jako surowiec przemysłu
chemicznego do wytwarzania tlenku węgla(IV), węglanu sodu i soli
wapniowych. Wykorzystywany jest również jako wypełniacz w przemyśle
gumowym i papierniczym1-3). Takie zastosowania węglanu
wapnia nie wymagają jego ściśle określonych właściwości fizykochemicznych.
Jednakże w niektórych branżach przemysłu chemicznego,
np. w kosmetyce lub farmacji, wymagania co do jego właściwości
są bardzo wysokie i zróżnicowane. Z tego względu węglan wapnia
pochodzenia naturalnego zastępuje się tam produktem syntetycznym,
wytwarzanym w wyniku reakcji soli wapniowych z odpowiednimi
węglanami4-9).
We wcześniejszych pracach10-12) przedstawiono możliwości wykorzystania
odpadowego płynu podestylacyjnego (DS) oraz ługu pofiltracyjnego
po odfiltrowaniu osadu NaHCO3, pochodzących z procesu
Solvaya, do otrzymywania strącanego węglanu wapnia, przeznaczonego
dla różnych branż przemysłu chemicznego, łącznie z branżą
farmaceutyczną. Omówiono tam wpływ te[...]
|
|
|
|
Syntetyczne kompozyty tlenkowe typu ZnO-SiO2 o dużym stopniu zdyspergowania
|
|
|
AGNIESZKA LAURENTOWSKA FILIP CIESIELCZYK KAROL JÓŹWIAK TEOFIL JESIONOWSKI
|
Zoptymalizowano proces strącania kompozytów
tlenkowych typu ZnO-SiO2. Uzyskane produkty
poddano podstawowej analizie fizykochemicznej
i określono czynniki wpływające na właściwości
kompozytów tlenkowych. Dokonano charakterystyk
wielkości cząstek oraz morfologii
powierzchni wybranych układów tlenkowych.
Prowadzono także badania nad oceną intensywności
barwy i profilami sedymentacji w wodzie
wytrąconych tlenków. Otrzymane produkty poddano
mikroanalizie energodyspersyjnej, określając
tym samym procentową zawartość tlenków
ZnO i SiO2 w poszczególnych próbkach.
Określono także powierzchnię właściwą BET
oraz objętość i rozmiar porów kompozytów
tlenkowych. Na podstawie przeprowadzonych
badań stwierdzono, że najistotniejszy wpływ
na parametry fizykochemiczne końcowych produktów
ma sposób dozowania i stosunek objętościowy
reagentów oraz temperatura prowadzenia
procesu wytrącania. Najlepszymi właściwościami
fizykochemicznymi wykazała się
próbka otrzymana przez jednoczesne dozowanie
5-proc. roztworów ZnCl2 i krzemianu sodu
do wody w temp. 20°C. Ponadto charakteryzuje
się ona najwyższą wartością powierzchni właściwej
BET, dość szybko sedymentuje w wodzie
i wykazuje wysoki parametr jasności.
ZnO-SiO2 composite was pptd. by addn. of (i) 5% soln. of
Na2SiO3 to 5% soln. of ZnCl2 (1:1), (ii) 5% soln. of ZnCl2 to 5%
Na2SiO3 (1:1), or (iii) 5% soln. of ZnCl2 and Na2SiO3 to H2O
(1:1:0.25) at 20—80°C, sepd. by filtration, dried at 105°C for
24 h, and analyzed for grain size distribution, polydispersity,
surface morphology, sp. surface area, color, sedimentation
profiles and chem. compn. The pptd. method under (iii)
yielded at 20°C the products of with the highest brightness.
Przedmiotem szczególnego zainteresowania w ostatnim czasie jest
wykorzystanie w różnych dziedzinach związków o nano- i mikrometrycznym
rozdrobnieniu. Rozwój technologii stwarza szerokie możliwości
otrzymywania nowych materiałów o lepszych właściwościach
i dużo [...]
|
|
|
|
Właściwości smarne oksyetylatów frakcji glicerynowej z instalacji biodiesla
|
|
|
BRONISŁAW NARANIECKI MAREK LUKOSEK ELŻBIETA ROGOŚ JACEK KOSNO
|
Przedstawiono wyniki badań procesu oksyetylowamia
frakcji glicerynowej z przemysłowych
instalacji biodiesla, przy zastosowaniu dwóch
katalizatorów. Zrezygnowano z etapu oczyszczania
surowca (np. przez destylację) poprawiając
efektywność procesu. Przebadano szybkość
reakcji dla różnych stopni addycji, rozrzut
homologów w produktach oraz właściwości
smarne istotne z punktu widzenia przewidywanej
aplikacji technicznej (dodatki i bazy smarne).
Two com. glycerol fractions (by-products from biodiesel prodn.)
were ethoxylated with ethylene oxide on NaOH and Ca catalysts
at 160°C and 120-360 kPa. The ethoxylation degree was higher
but ethoxylation rate was lower when NaOH was used as the
catalyst. The ethoxylates showed good lubricating properties.
Surowce odnawialne w postaci olejów roślinnych i tłuszczów
zwierzęcych stanowią perspektywiczną bazę surowcową dla przemysłu
oleochemikaliów. W Polsce głównymi surowcami tłuszczowymi
są olej rzepakowy, łój i zwierzęce tłuszcze odpadowe. Ostatnio
pojawiło się nowe źródło surowcowe w postaci frakcji glicerynowej
z uruchamianych w kraju instalacji biodiesla. Źródło to można
uzupełnić olejami posmażalniczymi. Początkowo dostępne były dwa
zróżnicowane chemicznie strumienie frakcji: surowa nie destylowana
frakcja, zawierająca mniej glicerolu a więcej mydeł, estrów,
kwasów i glicerydów, pochodząca z instalacji biodiesla o mniejszej
wydajności, nie wyposażonych w węzeł destylacji, i frakcja gliceryny
technicznej z dużych instalacji, zawierająca powyżej 80%
glicerolu, praktycznie pozbawiona innych składników tłuszczowych.
Ostatnio pierwszy z tych strumieni stał się praktycznie niedostępny.
W celu nadania pożądanych cech fizykochemicznych i użytkowych
(np. aktywności powierzchniowej) oraz poprawy jakości (stabilności
termiczno-oksydacyjnej i lepkości) surowce te poddaje się
przeróbce chemicznej, w zależności od przeznaczenia, w kierunku
otrzymania ich pochodnych, wykorzystywanych w wielu dziedzina[...]
|
|
|
|
|
|
Wpływ dodatku bezwodnika maleinowego na zmianę właściwości olejów uzyskanych w procesie utleniania oleju rzepakowego
|
|
|
JOLANTA IŁOWSKA MARIAN KOZUPA JAN GNIADY MARIA KLĘCZAR JOLANTA DRABIK
|
Przedstawiono wpływ dodatku bezwodnika
maleinowego w procesie utleniania oleju rzepakowego
na właściwości uzyskanych produktów.
Prowadzenie procesu utleniania oleju
rzepakowego z dodatkiem bezwodnika maleinowego
umożliwiło skrócenie czasu reakcji
w stosunku do czasu reakcji prowadzonej
bez dodatku bezwodnika. W obu przypadkach
otrzymano analogiczne produkty. Określono
właściwości fizykochemiczne i użytkowe oraz
zmiany strukturalne otrzymanych produktów
po ich długoterminowym magazynowaniu.
Maleic anhydride was added (2%) to rapeseed oils before
their oxidn. at 150°C for 70 or 100 min to improve the
stability of the oils. The oils were studied for fractional
compn., kinematic viscosity, acid no. and peroxide value
directly after the oxidn. and after 1 year long storage in
air. The addn. of maleic anhydride resulted in a shortening
of oxidn. time, increasing the oxidative stability of the oils
and improving their lubricating capacity.
Oleje roślinne znajdują szerokie zastosowanie w przemyśle spożywczym
jako środki smarowe lub komponenty olejów smarowych.
Są one stosowane w łożyskach ślizgowych i tocznych, przekładniach
mechanicznych i układach hydraulicznych maszyn i urządzeń stosowanych
w przetwórstwie rolno-spożywczym. Oprócz przeciwdziałania
tarciu i zużyciu, oleje te spełniają również funkcję ochronną,
zabezpieczając urządzenia przed korozją. Muszą też wykazywać
kompatybilność z materiałami uszczelniającymi. Oleje smarowe na
bazie roślinnej powinny być stabilne termicznie i charakteryzować
się szybkim rozkładem biologicznym. Oprócz właściwości smarnych
oleje roślinne charakteryzują się nietoksycznością oraz biodegradowalnością.
Niedoskonałością tych olejów jest jednak brak odporności na
utlenianie i skłonność do hydrolizy1, 2). Za brak tej odporności odpowiedzialne
są zawarte w olejach wiązania wielokrotne3, 4).
W celu wykorzystania olejów roślinnych jako zamienników surowców
pochodzenia naftowego w produkcji paliw siln[...]
|
|
|
|
Wpływ rutenu na zakoksowanie katalizatorów NiO/ZSM-5+Al2O3 podczas hydrokonwersji frakcji oleju napędowego
|
|
|
ALEKSANDRA MASALSKA
|
Określono wpływ rutenu (0,6-0,9% mas.
RuO2) na stopień zakoksowania i charakter
depozytów węglowych na katalizatorach
NiO(8%)/+Ni,H-ZSM-5+Al2O3 (1:1). Badano
katalizatory po cyklu oznaczeń aktywności
uwodorniająco-krakującej z zastosowaniem
frakcji oleju napędowego. Depozyty charakteryzowano
metodą TPO. Stwierdzono, że
po dotowaniu katalizatora niklowego (8%
mas. NiO) rutenem (0,6% mas. RuO2) ilość
koksu zmniejszyła się o ok. 3% mas., natomiast
stosunek atomowy H/C w depozycie
wzrósł o 0,6. Po zwiększeniu zawartości
RuO2 z 0,6 do 0,9% mas. nastąpiło ponad
dwukrotne obniżenie udziału koksu, który
jest najtrudniejszy do utlenienia (> 450°C).
Na ilość i właściwości koksu powstałego na
katalizatorach rutenowo-niklowych (8% mas.
NiO, 0,9% mas. RuO2) istotnie wpływał sposób
preparatyki katalizatorów niklowych.
ZSM-5 zeolite was mixed with Al(OH)3 (1:1) and modified with
Ni from aq. soln. of Ni(NO3)2 (calcination at 480°C for 3h) to
produce NiO(8%)/ZSM-5+Al2O3 catalysts (8 wt.% NiO) differing
in the methods of combining Al2O3 and zeolite and of Ni
incorporation. The Ni catalysts were then modified with Ru
acetylacetonate (0.6-0.9 wt.% RuO2). The spent RuNi catalysts
after hydroconversion of diesel oil fraction were examd.
by the temp.-programmed oxidn. method. The incorporation
of 0.6 wt.% RuO2 into the Ni catalyst resulted in a decrease of
coke formation by approx. 3 wt.%, and in an increase of the
H/C at. ratio in the deposits. The rise in RuO2 from 0.6 to 0.9
wt.% noticeably facilitated the coke oxidn. The oxidability of
the coke deposited on the RuNi catalysts depended on the
method for their prepn.
W praktyce przemysłowej powstawanie na powierzchni katalizatora
makromolekuł zawierających wielopierścieniowe struktury
aromatyczne o różnym stopniu skondensowania (produkty ubocznych
reakcji związków organicznych), definiowanych jako "koks", depozyty
węglowe lub osady koksowe, jest jedną z częściej występujących
przyczyn dez[...]
|
|
|
|
Wybrane zgłoszenia patentowe z dziedziny chemii
|
|
Zgł. nr 387021; C02F 1/34
POLITECHNIKA LUBELSKA, Lublin
Ozonek J., Fijałkowski S., Cieplak J.,
Szkutnik E.
Sposób ograniczenia emisji odorów
z wód spławiakowych i popłucznych
przemysłu cukrowniczego
Sposób ograniczenia emisji odorów z wód
spławiakowych i popłucznych przemysłu
cukrowniczego w procesie otrzymywania
cukru polegający na wykorzystaniu
zjawiska kawitacji hydrodynamicznej
charakteryzuje się tym, że wodę służącą do
transportu buraków lub po umyciu buraków
kieruje się i przepuszcza się przez reaktor
kawitacyjny gdzie kwituje się ją i kontaktuje
z niewielkimi ilościami ozonu wytworzonymi
w czasie kawitacji, w którym zachodzi
częściowy rozkład związków organicznych
wpływających na powstawanie odorów,
a następnie kieruje się do stawów osadowych
lub wypuszcza się do środowiska naturalnego.
(3 zastrzeżenia)
Zgł. nr 387042; C04B 7/02
AIDA Sp. z o.o., Białystok
Pańkowski J.W.
Cement portlandzki piaskowy,
metoda jego produkcji i zastosowania
Wynalazkiem jest cement portlandzki
piaskowy, metoda jego produkcji
i zastosowanie. Cement portlandzki piaskowy
jest wyprodukowany poprzez zmieszanie
i zmielenie klinkieru portlandzkiego
z piaskiem kwarcowym, stanowiącym od 6 do
80% masy cementu. Piasek kwarcowy to jeden
z najbardziej rozpowszechnionych i tanich
surowców. Zastąpienie energochłonnego
klinkieru piaskiem kwarcowym jest
bardzo korzystne ekonomicznie. Poprzez
jednoczesne mielenie klinkieru i piasku
w procesie produkcji cementów możliwe
jest uzyskanie wysokiego stopnia dyspersji
zmielonego klinkieru oraz poprawy
sprawności energetycznej procesu mielenia.
Cementy portlandzkie piaskowe mogą być
stosowane w budownictwie oraz w przemyśle
produkującym materiały budowlane.
(4 zastrzeżenia)
Zgł. nr 387151; C07B 63/00
INSTYTUT CHEMII FIZYCZNEJ PAN,
Warszawa
Hołyst R., Fijałkowski M.,
Kalwarczyk E., Pyzalska M.,
Kęska J., Gołoś M., Urbaniak K.
Sposób strącania i porządkowania
roztworów jonowych środków
powierzch[...]
|
|
|
|
Z PÓŁKI KSIĘGARSKIEJ
|
|
|
Andrzej Leś
|
Praca zbiorowa (red. Edward I. Solomon, Robert A. Scott i R. Bruce King)
COMPUTATIONAL INORGANIC AND BIOORGANIC CHEMISTRY.Recenzowana książka stanowi kolejny
ósmy tom znakomitej encyklopedii
Encyclopedia of Inorganic Chemistry,
zapoczątkowanej w 1994 r. Tom ten
poświecony został dynamicznie rozwijającej
się dyscyplinie wspomagania badań z chemii
nieorganicznej i bioorganicznej przez
szeroko rozumiane metody obliczeniowe,
w większości oparte na prawach
mechaniki i chemii kwantowej. Przybrał
on postać wieloautorskiej monografii
złożonej z trzech części i obejmującej
metodykę badań oraz wybrane problemy
badawcze z chemii bionieorganicznej
i nieorganicznej. Autorami kolejnych
rozdziałów są wybitni uczeni z wielu
ośrodków naukowych, rozsianych [...]
|
|
|
|
Z prasy zagranicznej
|
|
Biokataliza stanowi podstawę biotechnologii
przemysłowej (tzw. białej biotechnologii).
Potencjał jej jest wykorzystywany do tego, aby
przemysłowe procesy chemiczne przebiegały
w sposób bardziej ekonomiczny, energooszczędny
i przyjazny środowisku naturalnemu.
Dzięki zastosowaniu enzymów względnie
całych drobnoustrojów reakcje chemiczne
przebiegają z reguły w niższej temperaturze
i w roztworach wodnych, w wyniku czego
są tańsze i nie prowadzą do tworzenia się
kłopotliwych i szkodliwych dla środowiska
produktów ubocznych. Przykładem zastąpienia
klasycznej syntezy chemicznej procesem biokatalitycznym
może być produkcja witaminy
B2, w której zamiast wielostopniowego procesu
chemicznego stosuje się jednostopniowy proces
fermentacyjny. Produkcja ta została zrealizowana
w skali przemysłowej przez firmę DSM
Nutritional Products (uprzednio Roche Vitamins
GmbH) w 2000 r., co pozwoliło na redukcję
technicznych kosztów wytwarzania o 50%, przy
10-krotnie mniejszej instalacji produkcyjnej.
Wprawdzie nie wszystkie procesy biotechnologiczne
są z punktu widzenia ekologicznego
korzystne (np. firma BASF podaje, że wytwarzanie
astaksantyny i indygo metodami czysto
chemicznymi ma pod tym względem przewagę),
jednakże - jak wynika ze studium opracowanego
w 2009 r. przez WWF (World Wildlife
Fund) - procesy te prowadzą do znacznego
zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych (od
1 do 2,5 mld t równoważników CO2 rocznie).
Poza tym, niektóre syntezy chemiczne są możliwe
do przeprowadzenia jedynie za pomocą
wysokospecyficznych reakcji enzymatycznych.
W rezultacie, większość prognoz przewiduje
wzrost znaczenia biokatalizy w przemyśle chemicznym
w najbliższych latach. Pełne wykorzystanie
ogromnego potencjału biotechnologii
przemysłowej wymaga jednak pokonania wielu
trudności związanych głównie ze znalezieniem
innowacyjnych biokatalizatorów o z góry założonych
parametrach, nadających się w sposób
możliwie optymalny do realizacji poszczególnych
pr[...]
|
|
|
|
Twój Profil
Twój koszyk
