profil Twój Profil
Kliknij, aby zalogować »
Jesteś odbiorcą prenumeraty plus
w wersji papierowej?

Oferujemy Ci dostęp do archiwalnych zeszytów prenumerowanych czasopism w wersji elektronicznej
AKTYWACJA DOSTĘPU! »

Twój koszyk
  Twój koszyk jest pusty

Czasowy dostęp?

zegar

To proste!

zobacz szczegóły

ZAMÓW EZEMPLARZ PAPIEROWY!

baza zobacz szczegóły
ELEKTRONIKA, ENERGETYKA, ELEKTROTECHNIKA ›
WIADOMOŚCI ELEKTROTECHNICZNE › 2010-12
 

Publikacja: Wyznaczanie punktów pracy przyrządów półprzewodnikowych z wykorzystaniem techniki obliczeń ewolucyjnych
Autor: Mirosław Gajer  

Do podstawowych przyrządów półprzewodnikowych zaliczamy diody prostownicze wykorzystujące złącza n-p, tranzystory bipolarne typu n-p-n lub p-n-p oraz zrealizowane w różnych technologiach tranzystory polowe. Wszystkie wymienione elementy elektroniczne mają jedną cechę wspólną, mianowicie ich charakterystyki prądowo-napięciowe są funkcjami silnie nieliniowymi. Elementy te są zarazem podstawowymi komponentami składowymi wszelkich obwodów i układów elektronicznych. W celu zaprojektowania i wykonania tego typu układów elektronicznych konieczne jest przeprowadzenie stosownych obliczeń i analiz. Celem analizy stałoprądowej układów elektronicznych jest wyznaczenie punktów pracy wchodzących w ich skład elementów półprzewodnikowych, czyli ustalenie wartości prądów przepływających przez poszczególne wyprowadzenia rozważanych przyrządów półprzewodnikowych oraz wyznaczenie wartości panujących pomiędzy tymi wyprowadzeniami napięć. Ze względu na silną nieliniowość charakterystyk prądowo-napięciowych elementów półprzewodnikowych zagadnienia wyznaczania punktów pracy przyrządów półprzewodnikowych nie można rozwiązać w sposób dokładny za pomocą metod analitycznych, ponieważ w ogólnym przypadku nie są znane metody pozwalające na analityczne rozwiązanie nieliniowych układów równań algebraicznych z członami wykładniczymi. W przeprowadzonych obliczeniach najczęściej wprowadza się różnego rodzaju uproszczenia, polegające zwykle na pominięciu mniej istotnych składników nieliniowych równań oraz na zastąpieniu rzeczywistych charakterystyk przyrządów półprzewodnikowych ich liniowymi aproksymacjami. Niestety, taki sposób postępowania w wielu wypadkach może prowadzić do powstania sporych błędów, co stawia sens przeprowadzanej w ten sposób analizy pod dużym znakiem zapytania. W artykule została zaproponowana metoda pozwalająca na przeprowadzenie analizy stałoprądowej układów elektronicznych z dowolnie zadaną dokładnością. Rozważana metoda bazuje na techn[...]

 

Prenumerata

Zamów papierową prenumeratę w wersji PLUS czasopisma WIADOMOŚCI ELEKTROTECHNICZNE i zyskaj dostęp do pozostałych elektronicznych publikacji tego czasopisma z lat 2004-2011 (od 1 marca również rok 2012).
Nie zwlekaj - skorzystaj z tysięcy publikacji o najwyższym poziomie merytorycznym.
prenumerata papierowa roczna PLUS (z dostępem do archiwum e-publikacji) - tylko 371,88 zł
prenumerata papierowa roczna PLUS z 10% rabatem (umowa ciągła) - tylko 334,69 zł *)
prenumerata papierowa roczna - 327,60 zł
prenumerata papierowa półroczna - 163,80 zł
prenumerata papierowa kwartalna - 81,90 zł
okres prenumeraty:   
*) Warunkiem uzyskania rabatu jest zawarcie umowy Prenumeraty Ciągłej (wzór formularza umowy do pobrania).
Po jego wydrukowaniu, wypełnieniu i podpisaniu prosimy o przesłanie umowy (w dwóch egzemplarzach) do Zakładu Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT.
Zaprenumeruj także inne czasopisma Wydawnictwa "Sigma-NOT" - przejdź na stronę fomularza zbiorczego »

 

POZOSTAŁE PUBLIKACJE W TYM ZESZYCIE:
40 lat Oddziału Tarnowskiego SEP
 
Aleksander Gawryał  
W 2010 roku minęło 40 lat od powstania Stowarzyszenia Elektryków Polskich w Tarnowie. W tym roku przypadało również 100-lecie Energetyki Tarnowskiej. Rozwój SEP na ziemi tarnowskiej jest ściśle związany z szeroko rozumianą elektryką w tym regionie. W 1945 roku do SEP zostali przyjęci pierwsi członkowie z Okręgowego Zakładu Energetycznego w Tarnowie. W 1950 roku powstało pierwsze koło SEP w Tarnowie, które w następnych latach rozrosło się do [...]
 
Bezczujnikowe sterowanie wymuszające dynamikę generatora dwustronnie zasilanego
 
Grzegorz Jarek  Kazimierz Gierlotka  
W ostatnim czasie zauważalny jest wzrost zainteresowania maszyną dwustronnie zasilaną pracującą w charakterze prądnicy. Jest to związane z rozwojem energetyki rozproszonej, wykorzystującej energię odnawialną, szczególnie w elektrowniach wiatrowych i małych elektrowniach wodnych. Sterowanie prędkością umożliwia optymalizację pracy turbiny wiatrowej lub wodnej przy zmiennych przepływach (prędkościach) wody lub wiatru. Zastosowanie maszyny asynchronicznej dwustronnie zasilanej jest uzasadnione w układach o prędkości obrotowej zmiennej w stosunkowo niewielkim zakresie. Wynika to z mniejszej mocy przekształtnika potrzebnego do dopasowania częstotliwości generatora z częstotliwością sieciową [1, 2]. Schemat typowego układu generatorowego z turbiną wiatrową i maszyną asynchroniczną dwustronnie zasilaną przedstawiono na rysunku 1. Stojan maszyny pierścieniowej jest podłączony bezpośrednio do sieci, a w obwodzie wirnika znajdują się dwa falowniki napięcia: wirnikowy FNR i sieciowy FNS, podłączony do sieci przez transformator Tr. Sterowanie wymuszające dynamikę (FDC - Forced Dynamics Control) w układach napędowych pozwala na regulację prędkości z żądanymi stanami przejściowymi [3, 4]. Zarówno kształt odpowiedzi, jak i czas osiągania stanu ustalonego zadawany jest w sposób bezpośredni, bez konieczności żmudnego strojenia regulatorów. Metodę FDC przystosowano do regulacji maszyny dwustronnie zasilanej pracującej w charakterze napędu, a więc z kontrolą prędkości i mocy biernej [5, 6]. M FNR FNS MIP Tr W niniejszym artykule zostaną przedstawione zmodyfikowane prawa sterowania, umożliwiające regulację mocy czynnej i mocy biernej generatora. Prezentowana metoda łączy właściwości sterowania FDC ze sterowaniem polowo zorientowanym FOC (Field Oriented Control). Możliwe jest również zastosowanie układów odtwarzania prędkości obrotowej i położenia wału. W artykule zamieszczono wyniki badań symulacyjnych z wykorzystaniem estymatora typu MRAS[...]
 
CO PISZĄ INNI
 
Lang N.: L’électrification de la grande traction ferroviaire. Une long tradition ABB. ABB Revue 2010 nr 2. Opracował - Witold Bobrowski. Historia ma swoje paradoksy. Czy nie jest zadziwiające, że na długo przed pierwszymi oznakami globalizacji postępy techniki przebiegały równolegle w różnych krajach zachodnich, pomimo rozbieżności geograficznych, ekonomicznych i kulturalnych? Działo się tak właśnie w elektrotechnice i w trakcji elektrycznej. Decyzje o elektryfikacji kolei żelaznych zapadały zwykle w zależności od bogactwa kraju, dostępu do ropy naftowej oraz do energii elektrycznej z elektrowni wodnych. Stąd mnogość i koegzystencja narodowych procedur technicznych, które nie przeszkadzały jednak tworzeniu się licznych innowacji, godnych uwagi ze względu na ich pomysłowość i uniwersalność. W większości projekty elektryfikacji kolei żelaznych opierały się na urządzeniach i układach mających swój początek w tramwajach. Pierwszą zelektryfikowaną w 1898 roku koleją elektryczną była szwajcarska kolej zębata Jungfrau, która wznosiła się do szczytu Jungfraujoch, na wysokość 3500 metrów. Kolej początkowo była zasilana prądem trójfazowym o częstotliwości 40 Hz, a następnie częstotliwością przemysłową 50 Hz. Pierwszą dużą linią elektryczną towarową było połączenie Berthou - Thoune o długości 40 kilometrów. Lokomotywa miała dwie prędkości stałe (17,5 i 35 km/h) i była zasilana z sieci trójfazowej o częstotliwości 40 Hz. Dwa duże silniki asynchroniczne napędzały dwie osie poprzez przekładnię zębatą, którą przestawiano w czasie postoju. Napięcie sieci jezdnej było ograniczone do 750 V. W roku 1903 zelektryfikowana została we Francji, prądem stałym, linia kolejowa St. Georges de Commiers - La Mure. Linia ta miała niezwykle wysokie - jak na owe czasy - napięcie sieci jezdnej: 2400 V. W roku 1905 zelektryfikowano szwajcarską linię kolejową Zurych - Wettingen napięciem jednofazowym prądu przemiennego 15 kV o częstotliwo[...]
 
Diagnostyka wibroakustyczna stanu technicznego maszyn i urządzeń
 
Sławomir Szymaniec  
Wzrastająca wartość maszyn i urządzeń w przemyśle i energetyce kieruje uwagę służb utrzymania ruchu i służb eksploatacyjnych na unowocześnianie zasad eksploatacji i serwisu wyposażenia technicznego. W wielu krajach technicznie i ekonomicznie wysoko rozwiniętych, w tym również coraz częściej i u nas, dostrzega się znaczące źródło efektów ekonomicznych, jakie daje przyjęcie zasad eksploatacji maszyn uzależnionych od ich stanu technicznego. Odchodzi się od zasad eksploatacji - do awarii oraz zasad uwzględniających normatywy czasu pracy. Wprowadza się bieżący nadzór i monitorowanie stanu technicznego maszyn i urządzeń. Intensywnie rozwijający się przemysł i energetyka, zwłaszcza w ostatnich latach, wytwarza i korzysta z coraz bardziej skomplikowanych maszyn i urządzeń. Jednocześnie wzrastają wymagania stawiane poszczególnym zespołom maszynowym, ciągom technologicznym czy zakładom produkcyjnym. Stawiane są żądania wysokiej efektywności, niezawodności i konieczności spełnienia różnorodnych wskaźników techniczno-ekonomicznych świadczących o sprawnym i prawidłowym wykonywaniu zadań eksploatacyjnych. Od inżynierów żąda się maksymalnego skrócenia i potanienia procesu wytwarzania danego produktu oraz jak najdłuższego utrzymywania maszyn i urządzeń produkcyjnych w stanie zdatności do prawidłowego działania. Pociąga to za sobą konieczność opracowania i ciągłego udoskonalania metod umożliwiających zbieranie oraz analizowanie informacji o właściwościach funkcjonujących maszyn i o ich stopniu zdatności do wykonywania przewidzianych przez inżynierów zadań. Można powiedzieć, że stawiane jest co chwilę pytanie: jaki jest stan techniczny maszyny, jak się ona zachowuje, czy ma jakieś uszkodzenia? Efektywna organizacja procesów zmierzających do odpowiedzi na te pytania jest podstawowym zadaniem diagnostyki technicznej [4÷13, 15, 16, 18÷21, 23]. Według Czesława Cempla [10÷12] diagnostyka techniczna to dziedzina wiedzy, której celem jest określenie[...]
 
Doświadczenia fizykochemiczne - prezentacja nowego podręcznika
 
K.W.  
Andrzej Olszowski: Doświadczenia fizykochemiczne. Wydanie II, poprawione. Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, Wrocław 2010 Autor tak pisze o swojej książce: Chemia fizyczna jest nauką doświadczalną. Mimo że pojawiła się tendencja do utożsamiania chemii fizycznej z chemią teoretyczną, należy pamiętać, że u źródeł tej dziedziny wiedzy leży zawsze eksperyment. Dlatego w nauczaniu chemii fizycznej ćwiczenia laboratoryjne odgrywały i wciąż odgrywają ważną rolę. Podręcznik je[...]
 
Dwustrefowy napęd małego pojazdu elektrycznego z silnikami BLDC
 
Aleksander Bodora  Tomasz Biskup  Arkadiusz Domoracki  
Problemy ochrony środowiska i wyczerpywanie się zasobów paliw kopalnych powodują zwiększone zainteresowanie pojazdami z napędem hybrydowym i elektrycznym [5]. Świadectwem tego są publikacje naukowe, ale także prototypy pojazdów, w tym część wdrożonych do produkcji seryjnej. Poza samochodami o parametrach zbliżonych do typowych pojazdów osobowych, pojawiają się rozwiązania specjalne, takie jak samochody wyścigowe (np. roadster Tesla [8]) i małe pojazdy elektryczne. Ta ostatnia grupa jest już od wielu lat dość popularna jako pojazdy transportujące ludzi i towary w szczególnych warunkach: transport wewnętrzny w zakładach przemysłowych, lotniska, parki, hotele, pola golfowe. Przez wiele lat niekwestionowanym liderem rynku polskiego był melex, ale w ostatnim czasie pojawiły się inne projekty komercyjne, mające na celu wprowadzenie na rynek nowego i nowocześniejszego rozwiązania. Przykładem takiego projektu jest pojazd Elipsa. Jest on napędzany dwoma silnikami z magnesami trwałymi BLDC o mocy 2 kW. Silniki są zasilane z baterii akumulatorów przez indywidualny przekształtnik elektroniczny. Autorzy niniejszego artykułu współtworzyli system sterowania i napęd tego pojazdu [2]. Prace te pozwoliły na krytyczną analizę zastosowanego rozwiązania, które - mając szereg zalet - charakteryzuje się pewną zasadniczą wadą: brakiem możliwości osłabiania pola w silniku BLDC i pracy w drugiej strefie. Analiza ta pokazała potrzebę przebadania możliwości zastosowania w napędzie pojazdu, rozwiązania opatentowanego i opisanego w pracy [3]. Proponowane rozwiązanie pozwala na zachowanie dużej wartości momentu elektromagnetycznego silników dla dolnej strefy prędkości obrotowej i jednocześnie przekroczenie prędkości znamionowej, przez zmianę struktury komutatora elektronicznego i pracę przy obniżonym momencie maksymalnym. Komutator elektroniczny o przełączalnej strukturze Komutator elektroniczny o przełączalnej strukturze jest oryginalnym polskim rozwi[...]
 
Energetyka rozproszona - prezentacja monografii
 
Tadeusz Glinka  
Jan Popczyk: Energetyka rozproszona jako odpowiedź na potrzeby rynku (prosumenta) i pakietu energetyczno-klimatycznego (monografia). Wydawnictwo Instytutu na rzecz Ekorozwoju, Warszawa 2010 Programu Redukcji Emisji Gazów Cieplarnianych (K. Żmijewski, marzec 2010) oraz Alternatywna polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Raport techniczno-metodologiczny (Instytut na rzecz Ekorozwoju 2009). Następnie Autor przeprowadza krytyczną analizę energetyki jądrowej w Polsce w perspektywie 2030 roku, przedstawia wybrane przykłady drastycznej polskiej nieefektywności energetycznej uwarunkowanej regulacjami prawnymi i podaje kilka przykładów oszustw wielkich przedsiębiorstw energ[...]
 
Konferencja naukowo-techniczna "Współczesna problematyka sieci średnich napięć"
 
Krzysztof Woliński  
Instytut Elektroenergetyki Politechniki Poznańskiej oraz RELPOL SA Zakład POLON z Zielonej Góry zorganizowali, w dniach od 6 do 8 października 2010 roku w Rydzynie k. Leszna konferencję poświęconą zagadnieniom pracy zabezpieczeń i automatyki w sieciach średnich napięć. Konferencja była kontynuacją wcześniej organizowanych spotkań w Błociszewie, Drzonkowie i w Dychowie. Tematem wiodącym były zjawiska ziemnozwarciowe w sieciach SN, zabezpieczenia admitancyjne oraz wymiana doświadczeń eksploatacyjnych we w[...]
 
Problemy podczas rozliczania energii zużywanej przez lokomotywy
 
Krzysztof Billewicz  
W systemie elektroenergetycznym jest wiele różnych typów odbiorców energii. Większość z nich rozlicza się w podobny sposób, tj. na podstawie zużycia wskazywanego przez licznik energii. Są jednak klienci i takie sytuacje, które powodują, że prawidłowe rozliczenie pobranej energii wcale nie jest takie proste. Przykładem takiego odbiorcy są lokomotywy elektryczne. Lokomotywy poruszają się po torach kolejowych. Zarządcą polskiej sieci kolejowej jest firma PKP Polskie Linie Kolejowe SA. Dostarczany przez nich podstawowy produkt to rozkład jazdy, ułożony na zamówienie klienta - przewoźnika kolejowego, pasażerskiego bądź towarowego, sprzedawany na podstawie umowy, w formie wyznaczonej trasy przejazdu. Operatorem kolejowej sieci dystrybucyjnej jest firma PKP Energetyka SA, która równie[...]
 
Rozwój konstrukcji transformatorów z uzwojeniami wykonanymi z nadprzewodników wysokotemperaturowych
 
Adam Różycki  
W artykule przedstawiono aktualny stan budowy transformatorów z uzwojeniami wykonanymi z wysokotemperaturowych nadprzewodników (HTS). Prace projektowe były prowadzone w ośrodkach naukowych i przemysłowych w Japonii, Korei, Chinach oraz w USA, Wielkiej Brytanii, Niemczech i innych krajach europejskich. Transformatory tego typu mogą znaleźć zastosowanie w budownictwie, energetyce, kolejnictwie i innych gałęziach gospodarki. Rys historyczny rozwiązań konstrukcyjnych transformatorów z uzwojeniami nadprzewodnikowymi Pierwsze eksperymenty związane z budową transformatorów nadprzewodnikowych prowadzone były w drugiej połowie XX wieku. Podstawowym materiałem na uzwojenia nadprzewodnikowe były wówczas stopy niobu z tytanem (NbTi) lub z cyną (Nb3Sn), znane pod nazwą nadprzewodników niskotemperaturowych (LTS). Na uzwojenia stosowane były również takie materiały, jak miedź, aluminium lub beryl, które - schładzane do niskich temperatur - wykorzystywane były w kriorezystywnych transformatorach. Czynnikiem chłodzącym niskotemperaturowe nadprzewodniki oraz wyżej wymienione materiały był w tym czasie hel (4,2 K), freon (11,8 K) oraz wodór (20,4 K). Niezależnie od problemów związanych z chłodzeniem uzwojeń, a nawet w pewnych przypadkach z chłodzeniem rdzeni, prowadzone były bardzo szerokie prace projektowe i konstrukcyjne - zarówno w krajach europejskich, jak i zamorskich. Pierwszym transformatorem nadprzewodnikowym (a właściwie kriorezystywnym) był wykonany w 1961 roku transformator o danych Sn = 15 kVA, Un = 2,2 kV, w Syracuse University (USA), według koncepcji R. Mc-Fee, z uzwojeniami wykonanymi z ołowiu, schładzanymi ciekłym helem. Już w 1982 roku firma Westinghouse w USA przedstawiła projekt transformatora z uzwojeniami wykonanymi z Nb3Sn, schładzanymi ciekłym helem, o mocy Sn = 1000 MVA, przy Un = 22 kV/500 V. Tą problematyką zajmowały się również Central Electricity Research Laboratorie (CERL) w Wielkiej Brytanii, firma Alsthom we F[...]
 
Seminarium „Nowoczesne systemy zasilania gwarantowanego”
 
K.W.  
20 października 2010 r. w Białymstoku, pod patronatem honorowym Oddziału Białostockiego Stowarzyszenia Elektryków Polskich, odbyło się seminarium poświęcone nowoczesnym systemom zasilania gwarantowanego, urządzeniom umożliwiającym poprawę jakości energii elektrycznej oraz analizie zakłóceń sieci elektrycznych. Organizatorami seminarium[...]
 
Systemy pomiarów diagnostycznych i monitoringu stanu łożysk w silnikach elektrycznych
 
Sławomir Szymaniec  
Kontrola stanu technicznego łożysk w silnikach elektrycznych pracujących w napędach przemysłowych należy do najważniejszych zadań służb technicznych zakładu przemysłowego. W ocenie autora kontrola ta w wielu wypadkach jest niewystarczająca. Pociąga to za sobą konieczność zbyt częstej wymiany łożysk, w szczególności łożysk tocznych. Zużycie łożysk tocznych w kraju w stosunku do naszego potencjału przemysłowego i demograficznego jest zbyt duże. Tę niekorzystną sytuację można próbować poprawić, m.in. przez upowszechnianie tzw. kultury technicznej - dobrych wzorców obchodzenia się z łożyskami. Wśród działań technicznych warunkujących właściwą eksploatację łożysk tocznych w silnikach elektrycznych zasadnicze znaczenie ma system ich pomiarów i monitoringu [16]. Systemy pomiarów diagnostycznych stanu łożysk w silnikach elektrycznych W zakładach przemysłowych najbardziej rozpowszechniony jest system okresowych pomiarów diagnostycznych łożysk tocznych off-line i on-line, prowadzonych cyklicznie, według harmonogramu, który obejmuje: - pomiary drgań węzłów łożyskowych i całego napędu, - pomiary temperatury w węzłach łożyskowych, - ocenę stanu smarowania łożysk. Pomiary wykonują najczęściej specjaliści z wydziałów diagnostyki lub innych wydziałów utrzymania ruchu. W ocenie autora najlepszymi metodami diagnozowania łożysk tocznych w silnikach elektrycznych w warunkach krajowych jest metoda detekcji obwiedni (w tym metoda zmodyfikowana) lub metoda SPM (pod warunkiem specjalnego przygotowania punktu pomiarowego). W krajach o wysokiej kulturze technicznej wymienione wyżej metody są uzupełniane metodami wysokoczęstotliwościowymi - SE, SEE, HFD, EA. W urządzeniach przemysłowych wyprodukowanych przez firmy amerykańskie można spotkać wyposażenie węzłów łożyskowych w czujniki drgań do metody REBAM. Wszystkie wymienione metody mogą być wykorzystane z dobrym skutkiem, pod warunkiem właściwego przygotowania punktów pomiarowych. Zasady wykonywan[...]
 
Układ napędowy ze sterowaniem o zmiennej strukturze
 
Marcin Kowalski  
Budowanie algorytmów sterowania w układach automatyki zwykle zaczyna się od poznania struktury układu i jego dynamiki. W tym celu najłatwiej jest poddać obiekt identyfikacji, która ułatwi opis dynamiczny. Druga możliwość to wyznaczenie najważniejszych parametrów na podstawie budowy układu. W przypadku prezentowanego w artykule układu napędowego o złożonej strukturze wykorzystano obie metody. Znaleziono komplet równań opisujących zjawiska elektromagnetyczne i właściwości mechaniczne oraz dokonano identyfikacji badanego układu, w celu wyznaczenia i weryfikacji przyjętych parametrów. Realizacja algorytmu sterowania pozycyjnego metodami analitycznymi dla tak ustalonego opisu dynamicznego okazała się jednak zadaniem bardzo złożonym. Podjęto zatem próbę stworzenia regulatora o zmiennej strukturze, którego parametry wyznaczono w symulacji komputerowej za pomocą programu PSIM oraz poprzez wykonanie badań rzeczywistego układu, sterowanego za pomocą systemu mikroprocesorowego. Budowa i opis matematyczny układu napędowego Rys. 1. Przekrój poprzeczny napędu magnetoelektrycznego (na podstawie opracowania Z. Kossowskiego - materiały niepublikowane) Omawiany układ napędowy (rys. 1) jest napędem liniowym. Składa się z ruchomego rdzenia wykonanego ze stali niemagnetycznej (9) oraz części zewnętrznej połączonej na stałe z rdzeniem. Na zewnętrznej, ruchomej części (6) zostały umieszczone uzwojenia, dzięki którym wytwarzana jest siła napędowa całego układu. Dzięki wzajemnemu oddziaływaniu tych uzwojeń z silnym polem magnetycznym (5), którego źródłem są silne magnesy neodymowe (2), cały napęd można wprowadzić w ruch posuwisto-zwrotny. Pierwowzorem konstrukcji tego napędu był zwykły głośnik akustyczny. Napęd ten jednak ma znacznie wydajniejsze i opatentowane [1] rozwiązania, dzięki którym jest w stanie działać z dużo większą siłą. W omawianym układzie można wytworzyć znacznie większą siłę, dzięki "dwukrotnemu" wykorzystaniu (patent) odpowiednio[...]
 
Układy emergentne: właściwości i zastosowania
 
Zdzisław Trzaska  
Upowszechnianie się w praktyce układów o wielkiej skali integracji oraz tanich i wytrzymałych instalacji informatycznych i telekomunikacyjnych prowadzi do traktowania ich jako rozległych układów złożonych [2]. Jeśli takie połączenie dużej liczby prostych elementów przedstawiamy jako jeden obiekt, to działanie tego obiektu jest bardziej złożone niż działanie poszczególnych jego elementów. Wynika to z faktu, że funkcjonowanie całości jest efektem nie tylko funkcjonowania każdej jej części z osobna, ale również wzajemnych relacji i oddziaływań tych części ze sobą. Dzięki temu możliwe jest budowanie z prostych "cegiełek" układów o znacznie bogatszym zachowaniu i funkcjonowaniu w porównaniu z ich częściami składowymi. Innymi słowy, układ złożony cechuje się jedną lub wieloma właściwościami niekoniecznie dającymi się wywieść od właściwości elementów składowych. Takie powstawanie jakościowo nowych form i zachowań, wynikające z oddziaływania między prostszymi elementami, jest nazywane emergencją (łac. emergo - wynurzam się) [9, 14]. Ogólnie objaśnia się ten termin mówiąc, że efekt całości nie jest tylko sumą efektów swoich części, bo w całości pojawiają się zwykle nowe własności i zjawiska, które nie występują w jej składnikach. Przykładem takiego zjawiska jest proces myślenia, powstający z interakcji pomiędzy wieloma neuronami w ludzkim mózgu, choć żaden neuron nie jest sam z siebie zdolny do myślenia. Układ określa się jako emergentny, jeśli w jakimś sensie nie można go przedstawić opisując jedynie jego części składowe. Oznacza to w ścisłym sensie naukowym, że dany obiekt jest nieredukowalny. W takim przypadku uproszczony opis obiektu niższego poziomu nie jest wystarczający do opisania obiektu na wyższym poziomie. Nie odpowiada to zasadzie redukcjonizmu, zgodnie z którym działanie złożonych układów można wyjaśnić przez zredukowanie ich opisu bądź to do oddziaływań między elementami składowymi, bądź do najprostszych, a zarazem pods[...]
 
XIII Ogólnopolska Konferencja "Zabezpieczenia przekaźnikowe w energetyce"
 
Krzysztof Woliński  
Komitet Automatyki Elektroenergetycznej (KAE) SEP zorganizował w dniach 13-15 października 2010 roku kolejną konferencję poświęconą aktualnym zagadnieniom związanym z ochroną przekaźnikową sieci i urządzeń elektroenergetycznych. Głównym gospodarzem spotkania był Zakład Produkcyjny Aparatury Elektrycznej z Siemianowic Śląskich, który w tym roku obchodzi jubileusz 15-lecia istnienia. Uczestnicy spotkali się w hotelu Arsenal Palace w Chorzowie. W konferencji wzięło udział 180 osób, które reprezentowały służby zabezpieczeniowe operatora, elektrowni i dystrybucji. W słowie wstępnym do materiałów konferencyjnych przewodniczący KAE SEP prof. Eugeniusz Rosołowski napisał: "(…) Cele konferencji: upowszechnianie wiedzy i wymiana doświadczeń związanych z nowymi technologiami i produktami w zakresie automatyki elektroenergetycznej oraz integracja szerokiego grona inżynierów pracujących w różnych organizacjach związanych z energetyką zawodową, [...]
 

Czasowy dostęp

zegar Wykup czasowy dostęp do tego czasopisma.
Zobacz szczegóły»