BUDOWNICTWO I GEODEZJA ›
MATERIAŁY BUDOWLANE ›
2010-12 |
| |
|
|
Badania barier geosyntetycznych do znakowania CE na podstawie PN-EN 13493
|
|
Jolanta Sowińska 
|
Geosyntetyki, zgodnie z normą PN-EN 10318:2007
Geosyntetyki. Terminy i definicje, dzielą się na trzy
grupy (tabela 1): geosyntetyki; geotekstylne wyroby
pokrewne; bariery geosyntetyczne. Działający
w Polsce Komitet Techniczny Polskiego Komitetu Normalizacyjnego
nr 142 ds. Geosyntetyków opracował do maja
2010 r. 16 norm zharmonizowanych na geosyntetyki, w tym
5 norm dotyczących wymaganych właściwości barier geosyntetycznych:
● PN-EN:13493:2007 Bariery geosyntetyczne. Właściwości
wymagane w odniesieniu do wyrobów stosowanych
do budowy magazynów i składowisk odpadów stałych;
● PN-EN:13361:2006+A1:2006 Bariery geosyntetyczne.
Właściwości wymagane w odniesieniu do wyrobów stosowanych
do budowy zbiorników wodnych i zapór ;● PN-EN:13491:2006+A1:2007 Bariery geosyntetyczne.
Właściwości wymagane w odniesieniu do wyrobów stosowanych
jako bariery nieprzepuszczalne dla płynów do budowy
tunelów i budowli podziemnych;
● PN-EN:13492:2006+A1:2007 Bariery geosyntetyczne.
Właściwości wymagane w odniesieniu do wyrobów stosowanych
do budowy składowisk odpadów ciekłych, stacji pośrednich
lub wtórnej obudowy zabezpieczającej;
● PN-EN:13362:2007 Bariery geosyntetyczne. Właściwości
wymagane w odniesieniu do wyrobów stosowanych
do budowy kanałów.
Zgodnie z PN-EN ISO 10318:2007 bariera geosyntetyczna
to wyrób o małej przepuszczalności stosowany
w ge[...]
|
|
|
|
Demontaż wyrobów zawierających azbest
|
|
|
Andrzej Obmiński
|
WPolsce, w przeciwieństwie
do innych krajów unijnych,
nie wprowadzono w przepisach
dotyczących zasad
wykonywania robót z udziałemazbestu
obowiązku licencjonowania prac. Licencje
są fundamentem rygorystycznych
wymagań, jeśli chodzi o jakość
tych robót, podczas których występuje
narażenie na pył respirabilny azbestu.
W 1997 r., uczestnicząc jako specjalista
ITB w dyskusji nad kształtempierwszych
rozporządzeń dotyczących wymagań
bezpiecznego użytkowania
i usuwania wyrobów zawierających
azbest w 1998 r. (akty wykonawcze
do ustawy o zakazie produkcji i stosowania
azbestu 1997 r.), po raz pierwszy
usłyszałem następujący argument
przeciwko licencjonowaniu takich robót:
są one źródłem korupcji i ograniczają
swobodę działalności gospodarczej.
Licencje są nadal w Polsce nieobowiązkowe
dla wykonawców. Są dla
nich niewygodne, bo stanowiłyby dodatkowe
obowiązki i trzeba byłoby je
opłacić, a ponadto prowadziłyby do dodatkowych
kontroli i ocen pracy, którą
w polskich przepisach wykonawcamoże
oceniać sam.
Jeśli coś jest niewygodne dla wykonawcy,
tomoże być pożądane dla usługobiorcy.
Rozumując w ten sposób,
opracowano i uruchomiono w ITB programdobrowolnej
certyfikacji robót demontażowych
wyrobów zawierających
azbest. Program ten składał się z kilku
etapów. Został on wdrożony i pierwsza
firma, działająca wWarszawie, uzyskując
Certyfikat ITB, uczestniczyła w jego
praktycznym przetestowaniu.
Etap pierws[...]
|
|
|
|
Działalność Komitetu Technicznego PKN-KT-307 Zrównoważone Budownictwo
|
|
|
Lech Czarnecki Małgorzata Głowacz
|
Przed dwoma laty, 18 listopada
2008 r. w siedzibie Polskiego
Komitetu Normalizacyjnego
odbyło się posiedzenie założycielskie
nowego Komitetu Technicznego
307, któremu nadano nazwę
ds. Zrównoważonego Budownictwa.
Zebranie założycielskie prowadziłmgr
inż. Janusz Opiłka, dyrektor Zespołu
Budownictwa Polskiego Komitetu Normalizacyjnego.
Komitet został utworzony
z inicjatywy Instytutu Techniki Budowlanej,
który przejął też obowiązek
prowadzenia sekretariatu, a funkcję
Sekretarza Komitetu powierzono inż.
Małgorzacie Głowacz. Konsultantem
z ramienia Polskiego Komitetu Normalizacyjnego
została mgr inż. Małgorzata
Siemińska. Członkami instytucjonalnymi
Komitetu są:
● FABRYKACISZYBarbaraBielawna;
● Główny Urząd Nadzoru Budowlanego;
● Instytut Badawczy Dróg i Mostów;
● Instytut Ceramiki i Materiałów Budowlanych;
● Instytut Techniki Budowlanej;
● Knauf Insulation Sp. z o.o.;
● Ministerstwo Infrastruktury;
● MIWO Stowarzyszenie ProducentówWełnyMineralnej:
Szklanej iSkalnej;
● Ove Arup & Partners International
Limited Sp. z o.o.;
● Politechnika Białostocka;
● Politechnika Krakowska im. Ta[...]
|
|
|
|
File-to-factory - nowe perspektywy w warsztacie architekta
|
|
|
Krzysztof Koszewski
|
Technologie wytwarzania materiałów budowlanych
i elementów budynku mają niezaprzeczalny wpływ
na proces projektowania, a co za tym idzie na dzieło
architektury. Nie inaczej jest także w przypadku metody
"file-to-factory" (dosłownie: "plik do wytwórni") coraz częściej
pojawiającej się w warsztacie architekta. Techniki cyfrowe
zadomowiły się na dobre w projektowaniu, trudno sobie
obecnie wyobrazić ten proces bez ich użycia. Od lat sześćdziesiątych
ubiegłego wieku dziedzina ta, początkowo ograniczona
do aspektów narzędziowych, wpływa coraz bardziej
na metodologię projektowania. Co więcej, rozwijając się i wyzwalając
z tego "narzędziowego" obciążenia, wpływa na proces
kreacji - umożliwiając, a niekiedy wręcz prowokując powstawanie
nowej jakości w architekturze. Początkowo domeną
technik komputerowych w projektowaniu była dziedzina
zapisu informacji projektowej, jednak bez istotnej zmiany
jej postaci. Nadal były to dwuwymiarowe rysunki (w pamięci
komputera i na papierze), choć tworzone sprawniej, szybciej
i dokładniej. Model procesu projektowego, w którym wyobrażony
budynek w trakcie wielu iteracji uzyskiwał pełne walory
funkcjonalno-przestrzenne, następnie zaś (lub już częściowo
w trakcie tego procesu) był transponowany do serii dwuwymiarowych
rysunków, funkcjonował nadal. Zmieniło się tylko
medium. Pomiędzy wyobrażonymbudynkiem a procesem jego
realizacji istniał - i w większości przypadków istnieje nadal
- swoisty przekaźnik, zakodowany specyficznie komunikat
- wspomniany dwuwymiarowy rysunek. Proces kodowania
tego przekazu i jego odkodowywania wymaga wielu specyficznych
umiejętności; nie pozostaje także bez wpływu
na projektowanie.
Wraz z pojawieniem się i szybkim rozpowszechnieniem
kolejnych technik, do których można zaliczyć (w kolejności
chronologicznej) trójwymiarowe modelowanie i wizualizację,
optymalizację i symulację procesów dotyczących budynku,
cyfrową fabrykację, projektowanie generatywne czy ideę
projektowania zi[...]
|
|
|
|
Gospodarka odpadami w firmach remontowo-budowlanych w świetle nowych uregulowań prawnych
|
|
|
Katarzyna Maruszczak
|
Ostatnia nowelizacja ustawy
o odpadach, która weszła
w życie 12 marca 2010 r.
(Ustawa z 22 stycznia 2010 r.
o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych
innych ustaw (Dz.U. z 2010 r.
nr 28, poz. 145)), wprowadziła m.in.
zmiany dla prowadzących działalność
polegającą na świadczeniu usług
budowy, rozbiórki, remontu obiektów,
czyszczenia zbiorników lub urządzeń
oraz sprzątania, konserwacji i napraw,
a także przetwarzania odpadów zawierających
azbest w urządzeniach
przewoźnych. Zmiany te dotyczą
głównie firm remontowo-budowlanych.
Wtrakcie prac remontowo-budowlanych
powstają odpady kwalifikowane
do grupy 17, tzn. odpady z budowy,
remontów i demontażu obiektów
budowlanych oraz infrastruktury
drogowej (wyłączając glebę i ziemię
z terenów zanieczyszczonych). Klasyfikacja
tych odpadów wynika z rozporządzenia
Ministra Środowiska
z 27 września 2001 r. w sprawie katalogu
odpadów (Rozporządzenie Ministra
Środowiska z 27 września 2001 r.
w sprawie katalogu odpadów (Dz.U.
z 2001 r. nr 112, poz. 1206)). Najbardziej
popularne to gruz budowlany, odpady
z drewna, szkła, tworzyw sztucznych,
papa, złom stalowy i żeliwny,
miedź, aluminium i materiały izolacyjne
zawierające azbest.
Firma prowadząca działalność polegającą
na świadczeniu usług budowy,
rozbiórki, remontu obiektów oraz
sprzątania, konserwacji i napraw,
a także przetwarzania odpadów zawierających
azbest w urządzeniach
przewoźnych (wytwórca odpadów),
jest obowiązana do uzyskania decyzji
zatwierdzającej Program Gospodarki
Odpadami.
Program
gospodarki odpadami
Wniosek o zatwierdzenie Programu
Gospodarki Odpadami (PGO), do którego
dołącza się ten program, wytwórca
odpadów jest obowiązany przedłożyć
właściwemu organowi na 30 dni
przed rozpoczęciem działalności powodującej
wytwarzanie odpadów lub
dniem zmiany tej działalności wpływającej
na rodzaj, ilość wytwarzanych o[...]
|
|
|
|
Możliwości wykorzystania osadów ściekowych w przemyśle ceramicznym
|
|
|
Marta Bożym
|
Zastosowanie osadów z oczyszczalni
ścieków w ceramice pozwala
na ich bezodpadową utylizację
oraz zmniejsza koszty
produkcji materiałów ceramicznych.
Osady ściekowe wykorzystuje się jako
dodatek spulchniający do produkcji lekkich
kruszyw, z uwagi na możliwość
tworzenia porowatej struktury spieków.
Poza tym osady posiadają odpowiedni
skład mineralny zbliżony do surowca
ceramicznego. Zawartość metali ciężkich
w osadach nie dyskwalifikuje ich
pod względem użycia do produkcji lekkich
tworzyw ceramicznych [Endo H.,
Nagayoshi Y., Suzuki K. Production of
Glass ceramics from sewage sludge,
Water Science Technology, 36 (11),
1997, 235 - 241].
Favoni i in. [Favoni C., Minichelli D.,
Tubaro F., Bruckner S., Bachiorrini A.,
Maschio S. Ceramic processing ofmunicipal
sewage sludge (MMS) and steelwork
slags (SS), Ceramics International,
31, 2005, 697 - 702] zbadali wpływ
osadów ściekowych na jakość materiałów
ceramicznych. Osady suszono
w temperaturze 170 °C przez 24 h, następnie
prażono w 850 °C przez 2 h,
mielono i przesiewano przez sita
o średnicy oczek 0,2 mm. Jako dodatku
użyto dwóch rodzajów żużla z wytopu
stali. Składniki zostały zmieszane
w różnych proporcjach i zgranulowane.
Następnie zbadano właściwości fizyczne
granul po obróbce termicznej
w temperaturze 1050 - 1150 °C. Autorzy
stwierdzili, że materiał ceramiczny
złożony z osadów ściekowych oraz
żużla z wytopu stali ma dobre właściwości
mechaniczne w porównaniu
z tradycyjnymi wyrobami ceramicznymi.
Dodatkowo nadaje się do immobilizacji
metali ciężkich. Produkt może
służyć do produkcji monolitycznych
mas ceramicznych, jeśli barwa produktu
końcowego nie ma znaczenia.
Merino i in. [Merino I., Arevalo L. F.,
Romero F. Characterization and possible
uses of ashes from wastewater treatment
plants, Waste Management,
25, 2005, 1046 - 1054; Merino I.,
Arevalo L. F., Romero F. Preparation
and characterization of ceramic product[...]
|
|
|
|
Osłony przeciwdźwiękowe w budownictwie komunikacyjnym
|
|
|
Barbara Rymsza Artur Sakowski
|
Osłony przeciwdźwiękowe (naturalne
lub sztuczne) stosowane
są w celu obniżenia poziomu
hałasu do wartości dopuszczalnych,
które zostały określone
w Rozporządzeniu Ministra Środowiska
z 14 czerwca 2007 r. w sprawie
dopuszczalnych poziomów hałasu
w środowisku (Dz.U. 2007 r. nr 120
poz. 826). Inne wymagania obowiązują
w nocy (2200 ÷ 600), a inne w ciągu dnia.
W tabeli 1 zestawiono wybrane wartości
maksymalne dopuszczalnego poziomu
natężenia dźwięku w zależności
od rodzaju jego źródła, przeznaczenia
terenu oraz pory dnia (w tym przypadku
określono przedział czasu odniesienia).
Propagacja hałasu w terenie
W wielu krajach opracowano różne
metody obliczeniowe dotyczące propagacji
hałasu w terenie otwartym.
Uwzględniają one czynniki mające
wpływ na powstawanie hałasu komunikacyjnego
i na jego rozprzestrzenianie
się, a więc:
● natężenie ruchu pojazdów oraz
udział procentowy tzw. pojazdów ciężarowych;
● średnią prędkość pojazdów;
● topografię terenu i geometrię drogi;
● rodzaj i właściwości nawierzchni
drogowej;
● warunki meteorologiczne.
Równania stosowane do opisu tłumienia
hałasu pochodzącego od punktowego
źródła dźwięku, w przypadku
hałasu komunikacyjnego - mającego
charakter liniowy, są wykorzystywane
do opisu zbioru zastępczych, ekwiwalentnych
źródeł punktowych. Podstawowym
kryterium oceny oddziaływania
drogi na klimat akustyczny przylegającego
terenu jest równoważny
poziom dźwięku. Poziom dźwięku
w punkcie obserwacji LfT (DW) można
określić wg PN-ISO 9613-2:2002
Akustyka. Tłumienie dźwięku podczas
propagacji w przestrzeni otwartej.
Ogólna metoda obliczania na podstawie
zależności:
LfT (DW) = Lw + Dc - A [dB]
gdzie:
Lw - poziom dźwięku w źródle dźwięku [dB];
Dc - współczynnik kierunkowości źródła (dla
pojazdów Dc = 0) [dB];
A - tłumienie na trasie od źródła do punktu
obserwacji [dB].
Poziom dźwięku zależy od poziomu
natężenia źródła dźwięku (poziomu
mocy akustycznej), kieru[...]
|
|
|
|
Polisa od odpowiedzialności cywilnej
|
|
|
Marcin Melon
|
Zgodnie z artykułem 22 ustawy
Prawo zamówień publicznych
(Pzp) jednymzwarunkówudziału
w postępowaniu, jaki muszą
spełnićwykonawcy biorącywnimudział,
jest odpowiednia sytuacja ekonomiczna
i finansowa umożliwiająca wykonawcy
realizację zadania. Zamawiający, stawiając
taki warunek, może zażądać
na jego potwierdzenie trzech dokumentów,
które wymienia rozporządzenie
w sprawie rodzajów i formdokumentów,
jakich może żądać zamawiający od wykonawców
w celu potwierdzenia spełniania
warunków udziału w postępowaniu.
Jednym z nich jest opłacona polisa
OCwzakresie prowadzonej działalności
gospodarczej. Katalog dokumentówpotwierdzających
spełnienie warunków
udziału w postępowaniu jest zamknięty,
tj. nie można w celu weryfikacji zdolności
podmiotowej żądać dokumentów innych
niż wskazane rozporządzeniem
(Wyrok SO w Lublinie z 31 marca 2006
r., sygn. akt IX Ga 37/06). Poniżej progów
unijnych, tzn. ....., zamawiający
może, a powyżej progów musi żądać
złożenia opłaconej polisy od odpowiedzialności
cywilnej.
Rodzaje polis i zakres odpowiedzialności
Błędy, jakie popełnia zamawiający, żądając
opłaconej polisy, wynikają z niewłaściwego
rozumienia, czym jest polisa
OC. W praktyce mamy do czynienia
z trzema rodzajami polis:
● polisa cywilna deliktowa (oc delikt
- ang. tortious liability) - odpowiedzialność
za szkody osobowe i majątkowe
wyrządzone osobom trzecim
w związku z prowadzoną działalnością
lub posiadanym mieniem;
● polisa cywilna kontraktowa (oc
kontrakt - ang. contractual liability) -
odpowiedzialność za szkody wyrządzone
przez niewykonanie lub nienależyte
wykonanie zobowiązania (kontraktu);
● odpowiedzialność cywilna
za produkt (ang. product defect insurance)
- ubezpieczenie odpowiedzialności
cywilnej za produkt kierowane jest
do producentów, za których uważa się
przedsiębiorcówwytwarzających,wprowadzających
do obrotu lub naprawiających
produkt, a także ich przedstawicieli,
oraz każdą osobę, która wys[...]
|
|
|
|
Polisa od odpowiedzialności cywilnej
|
|
|
Marcin Melon
|
Zgodnie z artykułem 22 ustawy
Prawo zamówień publicznych
(Pzp) jednymzwarunkówudziału
w postępowaniu, jaki muszą
spełnićwykonawcy biorącywnimudział,
jest odpowiednia sytuacja ekonomiczna
i finansowa umożliwiająca wykonawcy
realizację zadania. Zamawiający, stawiając
taki warunek, może zażądać
na jego potwierdzenie trzech dokumentów,
które wymienia rozporządzenie
w sprawie rodzajów i formdokumentów,
jakich może żądać zamawiający od wykonawców
w celu potwierdzenia spełniania
warunków udziału w postępowaniu.
Jednym z nich jest opłacona polisa
OCwzakresie prowadzonej działalności
gospodarczej. Katalog dokumentówpotwierdzających
spełnienie warunków
udziału w postępowaniu jest zamknięty,
tj. nie można w celu weryfikacji zdolności
podmiotowej żądać dokumentów innych
niż wskazane rozporządzeniem
(Wyrok SO w Lublinie z 31 marca 2006
r., sygn. akt IX Ga 37/06). Poniżej progów
unijnych, tzn. ....., zamawiający
może, a powyżej progów musi żądać
złożenia opłaconej polisy od odpowiedzialności
cywilnej.
Rodzaje polis i zakres odpowiedzialności
Błędy, jakie popełnia zamawiający, żądając
opłaconej polisy, wynikają z niewłaściwego
rozumienia, czym jest polisa
OC. W praktyce mamy do czynienia
z trzema rodzajami polis:
● polisa cywilna deliktowa (oc delikt
- ang. tortious liability) - odpowiedzialność
za szkody osobowe i majątkowe
wyrządzone osobom trzecim
w związku z prowadzoną działalnością
lub posiadanym mieniem;
● polisa cywilna kontraktowa (oc
kontrakt - ang. contractual liability) -
odpowiedzialność za szkody wyrządzone
przez niewykonanie lub nienależyte
wykonanie zobowiązania (kontraktu);
● odpowiedzialność cywilna
za produkt (ang. product defect insurance)
- ubezpieczenie odpowiedzialności
cywilnej za produkt kierowane jest
do producentów, za których uważa się
przedsiębiorcówwytwarzających,wprowadzających
do obrotu lub naprawiających
produkt, a także ich przedstawicieli,
oraz każdą osobę, która wys[...]
|
|
|
|
Postęp korozji blach płaszczy zbiorników stalowych na ciecze agresywne
|
|
|
Józef Jasiczak Agnieszka Ślosarczyk
|
Wartykule zostanie przeanalizowany
rzeczywisty postęp
korozji blach płaszczy
stalowych czterech zbiorników
na ciecze agresywne. Normowa
wartość C1 naddatku na korozję
w zbiornikach na paliwa płynne wynosi
0,04 - 0,06 mm/r., natomiast na inne
media norma PN-B-03210:1997
Konstrukcje stalowe. Zbiorniki walcowe
pionowe na ciecze. Projektowanie i wykonanie
takich wartości nie precyzuje.
W analizowanym przypadku, przy nieznanym
naddatku na korozję, okazało
się, iż pewne części zbiorników trzeba
było wymieniać już po kilku latach.
Stwierdzony postęp korozji jest zdecydowanie
wyższy od normowego i zależy
od wielu czynników (m.in. odczynu
pH, temperatury i stężenia roztworów).
Norma PN-B-03210:1997 wyznacza
minimalną grubość płaszcza zbiornika
stalowego na ciecze z uwzględnieniem
warunków eksploatacji
Wyznaczono różne wartości C1 w zależności
od warunków składowania
cieczy.
Obciążenia korozyjne
badanych
zbiorników stalowych
Zakres obciążeń zbiorników stalowych
precyzują normy PN-82/B-02003:
Obciążenia budowli. Obciążenia
zmienne technologiczne. Podstawowe
obciążenia technologiczne i montażo[...]
|
|
|
|
Problem szczelności powietrznej budynków
|
|
|
Robert Wójcik Piotr Kosiński
|
Badania szczelności powietrznej
kilkunastu budynków przeprowadzane
na potrzeby oceny
stanu technicznego, audytów
energetycznych oraz kontroli poprawności
wykonania termomodernizacji
wykazały, że praktycznie we
wszystkich analizowanych przypadkach
przepływ powietrza przez obudowy
w znacznym stopniu przekraczał
dopuszczalne normy. Szczególne problemy
występowały w strefach poddaszy
użytkowych. W kilku nowo wzniesionych
budynkach, w których wykonywano
badania w ramach toczącego
się postępowania rozjemczego, przeszło
trzy razy przekroczone były krotności
wymian powietrza. Takie wyniki
pomiarów są niekorzystne zarówno dla
wykonawców i projektantów, którzy popełnili
ewidentne błędy i muszą ponieść
wysokie koszty napraw, jak i dla
użytkowników z uwagi na szczególną
uciążliwość wtórnego doszczelniania
zasiedlonych mieszkań. Nadal nierozstrzygnięte
pozostają sprawy ewentualnych
od[...]
|
|
|
|
Produkcja materiałów budowlanych w październiku 2010 roku
|
|
|
Małgorzata Kowalska
|
Wpaździerniku 2010 r. nie zanotowano
istotnych zmian
w produkcji materiałów budowlanych
w stosunku do
notowań we wrześniu 2010 r. Badania
statystyczne przeprowadzone przez GUS
w dużych przedsiębiorstwach przemysłowych,
o liczbie pracujących 50 i więcej
osób wykazały, że w październiku produkcja
17 grup wyrobów (spośród 43 obserwowanych)
była niższa niż przed rokiem
(we wrześniu - 18 grup), a 24 grup
niższa niż w poprzednim miesiącu (we
wrześniu - również 24 grup). Nie uległy
zatem zmianie notowania w wyrażeniu
dynamicznym za okres narastający, tj.
styczeń - październik 2010 r., w porównaniu
z analogicznym okresem 2009 r.
Produkcja 19 grup wyrobów była niższa
niż przed rokiem, a 24 wyższa, przy czym
w 23 nastąpił wzrost dynamiki produkcji
w porównaniu z notowaniami za okres
styczeń - wrzesień 2010 r.
W październiku 2010 r., w porównaniu
z październikiem 2009 r., aż w 8
grupowaniach zanotowano wzrost
produkcji o ponad 30%, przy czym największy
w produkcji blachy walcowanej
na zimno - o 68,6%, filców i płyt z włókna
szklanego - o 67,3%, gazomierzy - o 60,4%,
płyt parkietowych do podłóg niemozaikowych
- o 38,2%, a do podłóg mozaikowych
- o 7,6%, wielokomorowych szyb
zespolonych - o 37,5% przy niewielkim
tylko wzroście produkcji szyb jednokomorowych
- o 0,7%,[...]
|
|
|
|
Przygotowanie do wykorzystania odpadów z dużych złóż antropogenicznych
|
|
|
Iwona Kosk
|
Najwięcej odpadów w Polsce powstaje w energetyce,
górnictwie i przemyśle metalurgicznym. Są to głównie:
popioły lotne i żużle z elektrowni i elektrociepłowni;
odpady górnicze, głównie skalne, z kopalń
podziemnych i odkrywkowych; szlamy poflotacyjne i odpady
popłuczkowe przetwórstwa węglowego, siarkowego,miedziowego
i cynkowo-ołowiowego.
W kraju obecnie pracuje ponad 55 cieplnych elektrowni
zawodowych, które wytwarzają 90% energii. Opalane są
w 60% węglem kamiennym, a w 38% węglem brunatnym.
Odpady elektrowniane są transportowane na składowiska,
które ze względu na położenie dzieli się na: podpoziomowe
(wgłębne) - budowane w wyrobiskach kopalń odkrywkowych
węgla brunatnego, piasku lub materiałów budowlanych;
nadpoziomowe (terenowe) - budowane na terenach
otwartych. Właściwości odpadów paleniskowych zależą
od rodzaju spalanego paliwa, technologii spalania oraz rodzaju
transportu i składowania.Wartykule przybliżę problemy
reeksploatacji odpadów z dużych złóż antropogenicznych
(złoże antropogeniczne to sztuczne nagromadzenie
na powierzchni lub wewnątrz wyrobiska odkrywkowego surowcamineralnego,
którymoże być przedmiotemeksploatacji).
Złoża te zajmują na ogół bardzo duże obszary (od 10
do przeszło 90 ha). Chcąc ocenić jakość surowców zgromadzonych
na takiej powierzchni, przy kubaturze od ok.
120 000 m3 do ok. 1 080 000 m3, należałoby odwiercić dziesiątki
otworów badawczych. Prace badawcze składowisk,
w tym: wiercenie, opróbowanie, wykonanie analiz chemicznych,
granulometrycznych czy innych oznaczeń są więc bardzo
kosztowne.
W artykule przedstawiono dwa przykłady udokumentowania
złóż antropogenicznych, których celem było rozpoznanie
jakości surowców zdeponowanych na zwałowisku
odpadów złożowych i na składowisku odpadów paleniskowych.
W ramach analiz surowcowych wykonano modele
rozkładu różnych parametrów charakteryzujących surowce
zgromadzone na tych dwóch różnych typach złóż antropogenicznych.
Uzyskuje się quasi 3D obraz roz[...]
|
|
|
|
Rola zaplecza naukowo-badawczego, w tym COBRPB CEBET, w rozwoju betonu komórkowego
|
|
60-lecie polskiego przemysłu betonu komórkowego skłania do refleksji
i chociażby krótkiego przeglądu historycznego ilustrującego warunki jego
powstawania i rozwoju w naszym kraju. W artykule pragnę podkreślić
szczególną rolę szeroko rozumianego zaplecza naukowo-badawczego, w tym
COBRPB CEBET, z którym związałam swoje życie zawodowe (znajdującego się
obecnie w strukturze Instytutu Ceramiki i Materiałów Budowlanych jako Oddział
Betonów CEBET w Warszawie). Zaplecze naukowo-badawcze przyczyniło się
w istotny sposób do rozwoju i obecnej pozycji betonu komórkowego w Polsce.Historyczną datą jest 1951 r.,
w którym zapoczątkowano w kraju
produkcję autoklawizowanego betonu
komórkowego (ABK). To nowe
w Polsce tworzywo miało już stosunkowo
długą tradycję w Szwecji, gdzie produkcję
rozwijano w latach trzydziestych
XX wieku (firma Ytong na bazie wapna
palonego, a Siporex na bazie cementu).
Najbardziej cenionowtymtworzywie dobrą
izolacyjność cieplną przy relatywnie
dużejwytrzymałości iwysoką odporność
ogniową, a w realizowanych obiektach
przyjazny dla człowieka mikroklimat.
Uruchomienie produkcji ABK w Polsce,
na bazie krajowych surowców,
przyczyniło się w znaczny sposób
do intensywnej odbudowy i rozbudowy
kraju po wojnie. Dzięki zaletom
ABK przełamana została pewna niechęć
odbiorców do stosowania nowego
materiału, który łącząc właściwości
konstrukcyjne i izolacyjne stał się bardzo
popularny. Małe zużycie surowców
i energii przy jego wytwarzaniu,
w porównaniu z innymi materiałami
ściennymi, było dodatkowym uzasadnieniem
celowości uruchomienia produkcji
ABK w Polsce.
Trudne początki
i pierwsze osiągnięcia
Zakup w Szwecji licencji i częściowego
wyposażenia dwóch zakładów doświadczalnych
zapoczątkował powstanie
przemysłu betonów komórkowych
w Polsce (rozwiązanie umów licencyjnych
nastąpiło w 1956 r. za obopólną
zgodą władz polskich oraz firmSiporex
i Ytong). W latach 1951 - 1952 uruchomione
zostały dwie pilotujące małe
wytwórni[...]
|
|
|
|
Rozwiązania konstrukcyjno-materiałowe remontowanego zabytkowego mostu kolejowego
|
|
|
Zbigniew Mańko Damian Bęben
|
Remont łukowegomostu kolejowego
położonego nad rzeką
Iławką w 230,624 km dwutorowej
linii kolejowej Poznań -
Skandawa w Iławie obejmował m.in.
naprawę pęknięć ceglanych sklepień,
wykonanie nowej żelbetowej płyty odwadniającej
(odciążającej), naprawę
i ponowne ułożenie cegieł wraz z płytami
kamiennymi zwieńczającymi ściany
pachwinowe, odtworzenie konstrukcji
chodnika służbowego, przewidywane
zamknięcia i ograniczenia w ruchu
pociągów. Przed podjęciem prac projektowych
związanych z remontemmostu
dokonano oceny rzeczywistego
stanu technicznego konstrukcji na
podstawie szczegółowego przeglądu
konstrukcji obiektu sporządzonego
przezDMOGrudziądz oraz badań, analiz
i wizji lokalnych. Ustalono wymagania,
jakie powinien spełniać obiekt, aby
mógł zostać dopuszczony do eksploatacji
na zwiększone obciążenia użytkowe.
Zakres niezbędnych prac przygotowawczych
do remontu obejmował:
● dokonanie szczegółowych oględzin
obiektu (ustroju nośnego wszystkich
sklepień oraz przyczółków i filarów,
a także jego wyposażenia, m.in.
nawierzchni, poręczy, odwodnienia
oraz skarp i urządzeń obcych);
● wykonanie odkrywek oraz odsłonięć,
a także przegląd skorodowanych
elementów konstrukcji (odkucie spękanej
powierzchni sklepień, wykopy rewizyjne,
odkrycie nawierzchni itp.);
● przegląd komór odciążających usytuowanychwfilarach
(oględziny sklepień
i ścian pachwinowych od wewnątrz);
● ocenę utraty pola przekroju poprzecznego
poszczególnych elementów
konstrukcyjnych;
● sprawdzenie podstawowych wymiarów
geometrycznych konstrukcji
obiektu;
● analizę istniejących fragmentów
dokumentacji technicznej;
● sporządzenie szczegółowej dokumentacji
fotograficznej aktualnego stanu
technicznego obiektu wraz z wyszczególnieniem
powstałych uszkodzeń
oraz nieprawidłowości wynikających
z jego wykonawstwa, a także
z długoletniej eksploatacji i utrzymania;
● ustalenie wpływu agresywności
środowiska naturalnego [...]
|
|
|
|
Składowiska fosfogipsu - problem w Polsce i na świecie
|
|
|
Marzena Kurpińska
|
Fosfogipsy stanowią produkt
uboczny przy produkcji kwasu
fosforowego, który wykorzystuje
się do produkcji nawozu
sztucznego, zwanego superfosfatem
potrójnym lub pojedynczym, jak również
przy produkcji nawozów uboższych
w fosfor. Gospodarka światowa
zużywa ogromne ilości kwasu fosforowego.
Jedynym surowcem do produkcji
kwasu fosforowego są mineralne
surowce fosforowe występujące
w przyrodzie jako złoża fosforytów
i apatytów. Kwasu fosforowego nie
można otrzymać metodą mokrą bez
odpadów, które nazywamy fosfogipsami.
Ilość fosfogipsu powstającego
przy produkcji kwasu fosforowego wynosi
ok. 5 ton na tonę uzyskanego
kwasu fosforowego.
Fosforyty i apatyty to tzw. fosforany
naturalne zawierające fosforan wapnia
(Ca3 (PO4)2). Fosforyty należą do skał
osadowych, a apatyty do skał magmowych
wylewnych. Wydobycie tych surowców
z roku na rok rośnie w związku
ze wzrostem produkcji nawozów
sztucznych i kwasu fosforowego.
W2006 r. wydobycie światowe wynosiło
142mln ton, a w 2007 r. 147mln ton.
Od wielu lat tendencja wzrostowa się
utrzymuje.
Udział w światowym wydobyciu fosforytów
rocznie to ok.: USA- 25%; Chiny
- 18%; Maroko - 15%; Rosja - 9%;
Tunezja - 8%; Ukraina - 6%; Jordania
- 4%; pozostałe kraje - 15%. Największe
złoża fosforytów znajdują się w:
USA (Floryda, Tennessee, Północna
Karolina, Luizjana); Chinach; Afryce
(Maroko, Senegal, Togo, Tunezja, Jordania,
RPA, Egipt, Izrael, Syria); Rosji
(półwysep Kola).
Wytworzone fosfogipsy są składowane
na składowiskach lądowych: tzw.
stawach osadowych w formie płynnej,
hałdach metodą zwałową w formie półsuchej
lub zatapiane w morzach i oceanach.
Ocenia się, że na świecie[...]
|
|
|
|
Sprzedaż produkcji budowlano-montażowej i produkcja sprzedana budownictwa w okresie dziesięciu miesięcy 2010 roku
|
|
|
Janusz Kobylarz
|
Sprzedaż produkcji budowlano-
montażowej zrealizowana
w październiku 2010 r. na terenie
kraju przez przedsiębiorstwa
budowlane o liczbie pracujących powyżej
9 osób była wyższa o 9,4% niż przed rokiem(
wobecwzrostu o 13,4%wewrześniu
2010 r. i o 2,7% w październiku 2009 r.)
i o 3,8%w porównaniu z wrześniem2010 r.
Zarówno w porównaniu z październikiem
2009 r., jak i wrześniem 2010 r., największy
wzrost sprzedaży odnotowano w jednostkach,
których podstawowymrodzajem
działalności są specjalistyczne roboty budowlane
(odpowiednio o 26,8%i o 11,0%),
najmniejszy natomiast - w jednostkach
specjalizujących się we wznoszeniu budynków
(odpowiednio o 4,2% i o 1,6%).
Po wyeliminowaniu wpływu czynników
o charakterze sezonowym produkcja budowlano-
montażowa była wyższa o 9,7%
niż w październiku 2009 r., ale niższa
o 0,6%w porównaniu z wrześniem2010 r.
W okresie styczeń-październik 2010 r.
sprzedaż produkcji budowlano-montażowej
ukształtowała się na poziomie o 0,2%
wyższymniżwanalogicznymokresie 2009 r.
Wzrost produkcji odnotowano w przedsiębiorstwach,
których podstawowym rodzajem
dz[...]
|
|
|
|
Teoretyczne podstawy doboru asfaltu i SBS w wyrobach hydroizolacyjnych
|
|
|
Krzysztof Zieliński
|
Najczęściej obecnie stosowanym
modyfikatorem asfaltu
w różnego rodzaju budowlanych
wyrobach hydroizolacyjnych
jest kopolimer styren-butadien-
-styren (SBS). W przemyśle materiałów
hydroizolacyjnych ilość i rodzaj
SBS użytego do modyfikacji asfaltu
określana jest przeważnie na podstawie
obserwacji praktycznych lub dyktują
ją względy ekonomiczne, bowiem
teoretyczne podstawy doboru asfaltu
i SBS na ogół nie są znane.
Budowa i właściwości SBS
Modyfikacja asfaltu SBS polega na
tym, że podczas pęcznienia elastomer
do dziewięciu razy zwiększa swoją objętość,
pochłaniając głównie części
frakcji olejowej.
Proces produkcji asfaltumodyfikowanego
składa się z trzech faz: pęcznienia,
ścinania oraz dojrzewania z sieciowaniem.
Gotowy asfalt modyfikowany
charakteryzuje się odwracalnymprocesem
sieciowania. Oznacza to, że przy
ponownym rozgrzewaniu następuje
rozpad sieci (domeny styrenu miękną
i ulegają rozpadowi), a podczas ochładzania
ich odbudowa. Sieć SBS
wzmacnia się szczególnie szybko
przy obniżeniu temperatury asfaltumodyfikowanego
poniżej 100 °C (poniżej
tej temperatury asfalt modyfikowany
bardzo szybko twardnieje). Dzieje się
tak, ponieważ szybko twardnieją domeny
styrenowe, dla których 100 °C jest
temperaturą zeszklenia styrenu.
Technologia produkcji pozwala na
tworzenie różnych typówSBS: liniowych
lub wieloramiennych, np. o strukturze
promienistej. Powstały elastomer ma
właściwości termoplastyczne, tzn.mięknie
po ogrzaniu i twardnieje po schłodzeniu.
Pierwsze odmiany SBS (Kraton
101) wytwarzano w USA na początku
lat sześćdziesiątych XX w. Początkowo
SBS używany był głównie jako materiał
do produkcji obuwia sportowego.
Znany już na początku lat siedemdziesiątych
SBS liniowy jest otrzymywany
przez połączenie dwóch bloków polistyrenu
łańcuchem polibutadienu. Typ radialny
SBS otrzymuje się przez połączenie
np. czterech blokówpolistyrenu czterema
łańcuchami polibutadienu. SBS typu
liniowego stosuje się najczęściej[...]
|
|
|
|
V Międzynarodowa Konferencja Autoklawizowanego Betonu Komórkowego
|
|
Autoklawizowany Beton Komórkowy (ABK) jest jednym
z najbardziej powszechnie stosowanych materiałów
budowlanych mającym zastosowanie przy
wznoszeniu ścian, stropów oraz innych elementów
budynku w Polsce, Europie, a także wielu krajach świata.
Jednymz głównych zadań Europejskiego Stowarzyszenia
Producentów Autoklawizowanego Betonu Komórkowego
(EAACA), powstałego w 1988 r., jest promocja
ABK, a także reprezentowanie interesów członków-producentów
tego materiału. Do EAACA należy 18 k[...]
|
|
|
|
Warto pojechać na targi BAU 2011
|
|
|
Danuta Kostrzewska-Matynia
|
Targi BAU wMonachiumodbywają się co dwa lata i należą do najbardziej
liczących się w Europie imprez branży budowlanej. W najbliższej edycji
Światowych Targów Architektury, Materiałów i Systemów Budowlanych
BAU 2011, które odbędą się 17 - 22 stycznia przyszłego roku, weźmie
udział ponad 1900 wystawców z 40 państw (katalog on-line dostępny jest
nawww.bau-muenchen.com).ZPolskiofertyprzedstawią,m.in.:VitrosiliconS.A.,
ZMM Maxpol ZPCHR, Cegielnia Hoffmanowska Sp. J., Foliarex Sp. z o.o.,
Grupa Paradyż, Progress Eco S.A., Postal, Wiejak Sp. z o.o., Drutex S.A.,
Oman Sp. z o.o., Pawotex Sp. J., Holzexport Sp. z o.o., AdamS H. Pędzich,
Aluprof S.A., ELWIZ S.A., Invado Sp. z o.o., Fasada PCV Aluminium
w Budownictwie Sp. z o.o. W Monachium nie zabraknie też najnowszych
rozwiązań firmy Fakro, na stoisku niemieckiej spółki córki - Fakro Niemcy.Podczas BAU 2011 wystawcy zaprezentują
swoje oferty w 17 halach targowych
(o łącznej powierzchni 180 tys.m2),
które podzielono na grupy tematyczne.
Wyodrębniono m.in.: chemię budowlaną,
kamień, cegły, materiały dachowe,
aluminium, stal, cynk i miedź w budownictwie,
bramy i systemy parkingowe,
zamki, okucia oraz systemy alarmowe,
szkło, drzwi i okna, drewno i tworzywa
sztuczne, energetykę i odnawialne
źródła energii, posadzki, płytki
ceramiczne, materiały do wykończenia
wnętrz, IT dla budownictwa. Po raz
pierwszy targi BAU obejmować będą
także teren otwarty, na którym zorganizowana
zostanie wystawa pod hasłem
"Architektura tekstylna". Ma
ona zwrócić uwagę na innowacyjną
technikę i zastosowanie w nowoczesnym
budownictwie tkanin oraz folii.
Doskonałym przykładem wykorzystania
tych technik jest dach stadionu
Allianz Arena w Monachium ukończonego
w 2005 r. (składa się z 1 056 poduszek
powietrznychwyprodukowanych
z folii ETFE grubości tylko 0,2 mm). Na
terenie otwartym zaprezentowany też
będzie tzw. dom solarny zaprojektowany
przez Wyższą Szkołę w Rosenheim,
który w lipcu br. zdobył II nagrodę
[...]
|
|
|
|
Współspalanie paliw z odpadów w przemyśle cementowym w Polsce
|
|
|
Bożena Środa
|
Współspalanie paliw z odpadów
podczas produkcji klinkieru
cementowego wpisuje
się znakomicie w strategię
zrównoważonego rozwoju. W wielu
krajach europejskich od kilkudziesięciu
lat w ten sposób zagospodarowuje
się różnego rodzaju odpady. W Polsce
w 2000 r. cementownie uzyskały 2%
ciepła z odpadów. Od tego czasu udało
się pozyskać dla tego sposobu zagospodarowania
odpadów sprzymierzeńców
z wielu środowisk, w tym lokalne
społeczności i organizacje ekologiczne.
Gruntownie zmodernizowane zakłady
cementowe w Polsce są dobrze
przygotowane do współspalania odpadów,
dając pełną gwarancję bezpieczeństwa
ekologicznego. W cementowni
odpadem można z powodzeniem
zastąpić surowce naturalne
lub paliwa kopalne. Dzięki temu
oszczędza się nieodnawialne zasoby
naturalne, mniej zanieczyszczeń jest
emitowanych do środowiska, a społeczeństwo
nie ponosi kosztów nowych
inwestycji, wykorzystując te, które już
istnieją.
Obecnie przemysł cementowy
w Polsce to zakłady wyposażone
w najnowocześniejsze technologie
i urządzenia techniczne. Efektywność
energetyczna procesu produkcyjnego
jest niemal na poziomie wymagań
teoretycznych, a oddziaływanie zakładów
cementowych na środowisko
zostało zminimalizowane. 11 cementowni
jest wyposażonych w p[...]
|
|
|
|
Wyniki i plany firmy Pfleiderer
|
|
|
Krystyna Wiśniewska
|
Od początku 2010 r. Grupa Pfleiderer
Grajewo S.A. osiągnęła dwucyfrowy
wzrost sprzedaży. Za 9 miesięcy
br. wyniósł on 12%, a w III kwartale
ok. 14% w porównaniu z rokiem
poprzednim. Na tak dobre wyniki wpłynęły:
dywersyfikacja oferty produktów
m.in. dzięki wprowadzeniu na rynek
w czerwcu br. płyty budowlanej MFP,
konsekwentnie realizowany program
optymalizcji kosztów i poprawy efektywności
produkcji, wysoka dynamika
wzrostu popytu i obrotów zakładu produkcji
płyty wiórowej w Rosji oraz
wzrost eksportu w strukturze przychodów
w zakładzie płyt HDF w Grajewie.
Od kilku miesięcy utrzymuje się pełne
wykorzystanie mocy produkcyjnych
głównych linii technologicznych w obu
zakładach, a w III kwartale br. firma
Pfleiderer mogła pochwalić się pełnym
portfelem zamówień. Prezes firmy
Wojciech Gątkiewiczma nadziej[...]
|
|
|
|
Zastosowanie samowiercących gwoździ gruntowych do zabezpieczenia skarp drogowych w ciągu autostrady M1 w Anglii
|
|
Ciągły wzrost natężenia ruchu
na najstarszej autostradzie
M1 w Wielkiej Brytanii, biegnącej
z Londynu w kierunku
północnym, wymusił konieczność poszerzenia
jezdni o dodatkowe pasy ruchu.
Ich budowa wymagała poszerzenia
istniejących nasypów oraz podcięcia
skarp. Zarówno w jednym, jak i drugim
przypadku zaprojektowano zabezpieczenie
z użyciem samowiercących
gwoździ gruntowych DYWI? Drill. Zadaniem
gwoździ jest stabilizacja gruntu
w strefie oddziaływania powierzchni poślizgu
oraz umożliwienie zamocowania
konstrukcji oblicowania za pomocą system[...]
|
|
|
|
Zmiany przepisów dotyczących oceny stanu technicznego materiałów zawierających azbest
|
|
|
Marta Majka
|
Azbest stanowi duże zagrożenie dla środowiska i zdrowia
ludzkiego, dlatego też powinien podlegać sukcesywnej
eliminacji. Zgodnie z krajowymi przepisami
wyroby zawierające azbest dopuszcza się do użytkowania
nie dłużej niż do 31 grudnia 2032 r., przy czym należy
uwzględniać wyniki przeprowadzonych kontroli i oceny stanu
tych wyrobów. Wzór oceny stanu technicznego i możliwości
bezpiecznego użytkowania wyrobów zawierających azbest
określa rozporządzenieMinistraGospodarki z 5 sierpnia 2010 r.
zmieniające rozporządzenie w sprawie sposobów i warunków
bezpiecznego użytkowania i usuwaniawyrobówzawierających
azbest (Dz.U. z 2010 r. nr 162, poz. 1089).
Obowiązki właściciela i użytkownika
wieczystego lub zarządcy nieruchomości
Właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca nieruchomości,
a także obiektu, urządzenia budowlanego, instalacji
przemysłowej lub innego miejsca zawierającego azbest zobowiązany
jest do przeprowadzania kontroli stanu technicznego
wyrobów zawierających azbest. Celem tej oceny jest
kwalifikacja wyrobów do dalszego ich użytkowania lub usunięcia
oraz określenia stopnia pilności działań naprawczych.
Wyroby zawierające azbest, na podstawie przyznanej punktacji,
kwalifikowane są do jednej z trzech kategorii działań:
● stopień pilności I - wymagane pilne usunięcie (wymiana
na wyrób bezazbestowy) lub zabezpieczenie - ocena
od 120 [...]
|
|
|
|
Zrozumieć Ziemię i przetrwać
|
|
"Dynamiczna Ziemia - zrozumieć,
aby przetrwać. Cywilizacja wobec ekstremalnych
zjawisk geosystemu"
- pod takim tytułem odbyła się 26 listopada
2010 r. wWarszawie konferencja
naukowa, zorganizowana przez Centrum
Badań Ziemi i Planet GeoPlanet
PAN oraz Fundację Instytut Nowoczesnej
Edukacji pod patronatem miesięcznika
"Materiały Budowlane".
Konferencja miała zbliżyć świat nauki
oraz organy administracji państwowej
odpowiedzialne za zarządzanie sytuacjami
kryzysowymi spowodowanymi
naturalną aktywnością Ziemi.[...]
|
|
|
|
Twój Profil
Twój koszyk
