BUDOWNICTWO I GEODEZJA ›
GAZ, WODA I TECHNIKA SANITARNA ›
2011-1 |
| |
|
Publikacja: Projektowanie wielopompowych układów kanalizacyjnych o złożonej strukturze
Autor: Maciej Ways 
Problem projektowania złożonych układów kanalizacyjnych,
zasilanych periodycznie pompami w n punktach, pojawił się w inżynierii
sanitarnej przed kilkudziesięciu laty, w związku z gwałtownym
upowszechnieniem pompowni ścieków. Zaczęto je stosować
nie tyle do lokalnego podniesienia rzędnej kanału grawitacyjnego,
co do współpracy z często coraz bardziej złożoną siecią przewodów
tłocznych i pompowni [1]. Co prawda już wcześniej znane i stosowane
były podobne, z punktu widzenia hydrauliki, układy ujęć wody
podziemnej złożone z n studzien, połączonych wspólną siecią przewodów
[2]. Z wielu powodów były one jednak łatwiejsze do projektowania,
przy czym przyczyną podstawową była, jak się wydaje,
stosunkowo ograniczona liczba studzien i typów pomp, co projektantom
stwarzało możliwość analizowania wszystkich możliwych
stanów obliczeniowych metodą przeglądu zupełnego. Dodatkowym
ułatwieniem był w tym przypadku praktyczny brak jakichkolwiek
(prócz ekonomicznych) ograniczeń w zakresie prędkości i czasu
przepływu, długie cykle i stabilna praca pomp głębinowych, niewielka
rozległość układów przy znacznej głębokości studzien i stosunkowo
duże średnice. Powodowało to, że w układach tych statyczne
wysokości podnoszenia dominowały nad dynamicznymi i ewentualne
błędy projektowe tylko w skrajnych przypadkach owocowały
zauważalnymi negatywnymi konsekwencjami eksploatacyjnymi.
Projektowanie układów kanalizacyjnych, zasilanych działającymi
periodycznie (bądź wręcz sporadycznie) pompami, było już
w Polsce tematem licznych opracowań i publikacji, z których część
wymieniono w piśmiennictwie [3-15]. Sprawa nie doczekała się
jednak powszechnie stosowanej i aprobowanej przez środowisko
metodologii, co zarówno mało doświadczonym projektantom jak
i rutyniarzom stojącym na straży starych i sprawdzonych rozwiązań,
stwarza trudne do pokonania bariery. Co prawda generalnie
w budownictwie doczekaliśmy czasów totalnej dominacji procedur
prawno-biurokratycznych nad [...]
|
Prenumerata
|
|
Ekspertyzy konstrukcyjne kolektorów kanalizacyjnych
|
|
|
Andrzej Kuliczkowski Emilia Kuliczkowska
|
Często uważa się, iż badania kanałów techniką video są wystarczające
do dokonania wyboru odpowiedniej technologii ich odnowy.
Dalej pokazano, iż w niektórych przypadkach przed podjęciem
decyzji o potrzebie ich odnowy konieczne jest wykonanie ekspertyzy
konstrukcyjnej.
Ekspertyza konstrukcyjna może wykazać, że mimo zaobserwowania
pewnych uszkodzeń w badanym kanale, np. korozji jego
ścian wewnętrznych, z uwagi na wyższy od wymaganego współczynnik
bezpieczeństwa konstrukcji tego kanału, jego odnowa nie
jest konieczna. Z kolei w przypadku gdy ekspertyza konstrukcyjna
wykaże iż odnowa jest niezbędna, jej wyniki umożliwią dobór bardziej
efektywnej ekonomicznie technologii odnowy kanału, w tym
np. grubości powłoki odnowieniowej niż gdyby miało to miejsce
w alternatywnym przypadku braku ekspertyzy, a tym samym braku
dokładnych informacji o parametrach materiałowych, geometrycznych
i wytrzymałościowych kanału przewidzianego do odnowy,
w tym o stanie technicznym kanału od strony zewnętrznej (niemożliwym
do zbadania kamerą video).
Problematyka ekspertyz konstrukcyjnych przewodów kanalizacyjnych
wraz z przykładami trzech różnych ekspertyz została zaprezentowana
m.in. w [1], a przewodów wodociągowych w [2].
Poniżej po uzasadnieniu celowości wykonywania ekspertyz
konstrukcyjnych przewodów kanalizacyjnych opisano kolejne dwa
skrajnie różne przykłady ekspertyz kanalizacyjnych, jeden wskazujący
w sytuacji gdy już planowano odnowę poszukując optymalnej
technologii, iż odnowa nie jest konieczna oraz drugi, gdy wstępnie
planowano jedynie uszczelnienie nieszczelnych złączy rur, a okazało
się iż jest konieczna bezwykopowa odnowa kanału w wersji
rekonstrukcyjnej.
2. Możliwości oceny stanu technicznego przewodów
kanalizacyjnych w oparciu o wyniki ich badań techniką
video
W zdecydowanej większości przypadków brak jest możliwości
dokonania oceny bezpieczeństwa konstrukcji przewodów kanalizacyjnych
w oparciu o wyniki ich badań techniką video. Kamera[...]
|
|
|
|
Specjacja metali ciężkich w komunalnych osadach ściekowych na przykładzie wybranej oczyszczalni ścieków
|
|
|
Jarosław Gawdzik
|
Wpływ substancji chemicznych na organizmy żywe zależy nie
tylko od całkowitej zawartości tych substancji w środowisku, ale
przede wszystkim od form i postaci, w której się znajdują. Zróżnicowane
formy fizyczne i chemiczne danego pierwiastka nazywamy
specjacją, zaś analiza specjacyjna to identyfikacja tych form i ich
ilościowe oznaczanie w badanym obiekcie. Nowoczesne techniki
analityczne umożliwiają obecnie precyzyjne określenie stężenia
form mobilnych - które migrują z osadu do nawożonej gleby bądź
rekultywowanego gruntu, co ma istotne znaczenie z punktu widzenia
oceny ryzyka skażenia [2]. Uzasadnione jest również oznaczenie
niemobilnych form metali ciężkich, nie mających istotnego
znaczenia w aspekcie toksykologicznym (w określonych warunkach
środowiskowych). W literaturze fachowej można znaleźć
liczne prace z zakresu badań nad sekwencyjną ekstrakcją metali
ciężkich z gleb, osadów ściekowych i rzecznych (morskich) oraz
z kompostów. Przykłady tych prac przedstawiono w załączonym
spisie piśmiennictwa [4-6,15].
Problematyka specjacyjna pojawiła się wówczas, gdy stwierdzono,
że różne związki tego samego pierwiastka mogą mieć odmienne
oddziaływanie na organizm ludzki. Świadomość tego faktu
spowodowała szersze zainteresowanie analizą specjacyjną zarówno
w środowiskach naukowych, jak i tych związanych z przemysłem
i gospodarką. Obecnie specjację wykorzystuje się przede wszystkim
do [14]:
 określenia toksycznego działania poszczególnych pierwiastków,
a zwłaszcza metali ciężkich na ekosystem,
 badań naukowych nad problematyką obiegu i przemian pierwiastków
w przyrodzie, co wykorzystuje się do opracowania
odpowiednich modeli, np.: migracji zanieczyszczeń,
 przebiegu procesów technologicznych, których wydajność
i efektywność zależna jest od obecności odpowiedniej formy
metalu.
Ekstrakcja sekwencyjna (tab. 1) jest bardzo często stosowaną
metodą frakcjonowania
gleb, osadów oraz odpadów.
Posiada ona również wa[...]
|
|
|
|
Środowisko elektromagnetyczne w przyrodzie
|
|
|
Maciej Basiura
|
Kiedyś ludzie nie znali natury zjawisk określanych dziś jako
elektromagnetyczne, przypisując ich źródłom magiczne właściwości.
W bliższych nam czasach poszczególne zjawiska były traktowane
rozdzielnie, np. światło, transmisja radiowa, wyładowania
atmosferyczne lub elektrostatyczne, magnetyzm.
Naturalne środowisko elektromagnetyczne można wyobrazić
sobie jako wektorowe pole występujące w całej przestrzeni. Pole to
składa się z trzech współistniejących pól: pola elektrycznego, magnetycznego
i elektromagnetycznego [4].
W przestrzeni wypełnionej przez pole elektryczne, na umieszczone
ładunki elektryczne działa siła. Jednocześnie ładunki elektryczne
są źródłem tego typu pola. Szczególnym przypadkiem pola
elektrycznego jest pole elektrostatyczne, którego źródłem są ładunki
elektryczne pozostające w spoczynku.
Natomiast pole magnetyczne to przestrzeń, w której na poruszające
się ładunki elektryczne, a także na ciała mające moment
magnetyczny, działa siła. Pole magnetyczne jest wywoływane przez
poruszające się ładunki elektryczne oraz niektóre materiały posiadające
stały moment magnetyczny.
Unifikację elektryczności i magnetyzmu przyniosła w XIX w. praca
szkockiego fizyka i matematyka Jamesa Clerka Maxwella. Podał
cztery prawa [4,5], które opisują środowisko elektromagnetyczne:
1. Prawo Faradaya - zmienne w czasie pole magnetyczne wytwarza
pole elektryczne.
2. Prawo Ampere’a rozszerzone przez Maxwella - płynący prąd oraz
zmienne pole elektryczne wytwarzają wirowe pole magnetyczne.
3. Prawo Gaussa dla elektryczności - źródłem pola elektrycznego
są ładunki.
4. Prawo Gaussa dla magnetyzmu - pole magnetyczne jest bezźródłowe,
linie pola magnetycznego są zamknięte.
Pole elektromagnetyczne jest to rozchodząca się w przestrzeni
fala, posiadające jako składowe zmienne pole elektryczne oraz
zmienne pole magnetyczne. Pola te są do siebie wzajemnie prostopadłe
oraz są prostopadłe do kierunku propagacji fali.
W zależności od częstotliwo[...]
|
|
|
|
TARGI W EKO-KLIMACIE ZAKOŃCZONE
|
|
Prezentacja najnowszych rozwiązań z zakresu ochrony
środowiska i gospodarki komunalnej, pokazy maszyn
w ruchu, rozmowy biznesowe prowadzone na stoiskach oraz
blisko 50 specjalistycznych konferencji i warsztatów - tak
wyglądały tegoroczne edycje Międzynarodowych Targów
Ochrony Środowiska POLEKO oraz Międzynarodowych
Targów Techniki Komunalnej KOMTECHNIKA, które odbyły
się w Poznaniu w dniach 23-26 listopada 2010 r.
Na cztery dni Poznań zamienił się w europejskie centrum informacji
związanej z ekologią, efektywnym wykorzystaniem energii
oraz gospodarką odpadami i recyklingiem. Ekspozycja targów
POLEKO i KOMTECHNIKA zajęła łącznie powierzchnię ponad
15.000 m2 i zgromadziła około 700 wystawców i firm reprezentowanych
z 20 krajów: Austrii, Australii, Belgii, Czech, Danii,
Finlandii, Francji, Holandii, Japonii, Kanady, Lichtensteinu, Luksemburga,
Niemiec, Norwegii, Polski, Szwajcarii, Szwecji, Ukrainy,
Wielkiej Brytanii i Włoch.
Honorowy patronat nad tegoroczną edycją targów POLEKO
objął Minister Środowiska, dr hab. inż. Andrzej Kraszewski.
Ekspozycję targową odwiedziło blisko 20 tysięcy zwiedzających.
Mieli oni okazję zapoznać się z prezentowanymi przez
wystawców najnowszymi produktami i technologiami z zakresu
ochrony środowiska. Targi cieszyły się też ogromnym zainteresowaniem
mediów tak branżowych, jak i lokalnych oraz ogólnopolskich.
W sumie akredytowało się blisko 300 dziennikarzy.
Podczas Gali Otwarcia rozdano prestiżowe wyróżnienia: Złote
Medale i nagrody Acantus Aureus. Złotym Medalem, wyróżnieniem
przyznawanym najlepszym targowym produktom, uhonorowano
9 firm w ramach targów POLEKO oraz 3 uczestniczące
w targach KOMTECHNIKA. W gronie laureatów Złotego[...]
|
|
|
|
WYDARZENIA
|
|
"Ekologiczne oskary" przyznane.Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Okręgu Częstochowskiego
SA jako jedyny przedstawiciel Polski, zostało nominowane
przez Ministerstwo Środowiska do nagrody Europa
EMAS Awards 2010. Nagroda ta przyznawana jest przez Dyrekcję
Generalną ds. Środowiska Komisji Europejskiej firmomorganizacjom,
które jako priorytet traktują zagadnienia ekologii
i w każdym aspekcie swojej działalności zwracają szczególną
uwagę na ochronę środowiska. System ekozarządzania
i audytu EMAS w Wodociągach został wdrożony we wrześniu
2008 r. Przedsiębiorstwo wpisano do rejestru krajowego i unijnego
EMAS jako dwunastą firmę w kraju, przy czym pierwszą
z branży wodociągowej i do chwili obecnej jedyną oraz pierwszą
firmę z regionu częstochowskiego.
Funkcjonujący w Przedsiębiorstwie system zarządzania
środowiskowego stanowi narzędzie zarówno ciągłej i systematycznej
poprawy efektywności działalności środowiskowej
jak również zapewniają transparentność i jawność funkcjonowania.
European EMAS Awards jest nagrodą przyznawaną "najlepszym
z najlepszych", jest to "ekologiczny oskar". Już sama
nominacja jest ogromną nobilitacją. Nagrodę odebrał osobiście
Prezes Zarządu - Andrzej Babczyński.Nagroda ta przyznawana jest w kilku kategoriach: mikro, małym,
średnim, dużym przedsiębiorstwom oraz przedsiębiorstwom
z sektora publicznego - małym i dużym. Wodociągi były nominowane
w kategorii duże przedsiębiorstwo sektora publicznego.
Ogółem nominowanych z[...]
|
|
|
|
Wynik obserwacji mikroskopowych osadu czynnego a zmiany parametrów fizyko-chemicznych oznaczanych w oczyszczalni ścieków
|
|
|
Dagna Sołtysik Daria Błaszczyk Ilona Bednarek
|
W ciągu ostatnich dziesięcioleci coraz powszechniej do biologicznego
oczyszczania ścieków wykorzystuje się osad czynny
[1]. Oczyszczanie ścieków za pomocą osadu czynnego wzoruje
się na naturalnie występującym zjawisku samooczyszczania wód
powierzchniowych i polega na mineralizacji zanieczyszczeń organicznych
przez mikroorganizmy [2]. Za przekształcanie związków
organicznych odpowiedzialne są bakterie właściwe (zaliczamy tu
bakterie należące do różnych rodzajów i gatunków np.: Azotobacter,
Pseudomonas, Comamonas). Dzięki nim w wyniku licznych reakcji
biochemicznych złożone związki chemiczne są metabolizowane do
wody, dwutlenku węgla, azotanów, siarczanów i fosforanów. Wśród
mikroorganizmów osadu czynnego, oprócz bakterii właściwych,
występują także inne grupy organizmów zapewniające prawidłowe
funkcjonowanie osadu. Są to: organizmy nitkowate (bakterie, grzyby,
promieniowce), pierwotniaki (orzęski, wiciowce, korzenionóżki,
słonecznice) oraz zwierzęta wielokomórkowe (np. nicienie, wrotki)
[3]. Dwie istotne cechy mikroorganizmów, a mianowicie: zdolność
do wytwarzania polimerowych substancji zewnątrzkomórkowych
oraz specyficzna nitkowata budowa, powodują ich łączenie się ze
sobą w tzw. kłaczki, będące podstawową jednostką funkcjonalnostrukturalną
osadu czynnego [4,5].
Zaistniałe w czasie oczyszczania warunki wpływają na mikroorganizmy
tworzące kłaczki. I tak np. przewaga jednego typu związków
w ściekach powoduje nadmierny rozrost organizmów, dla
których jest on źródłem energii czy też składnikiem budulcowym.
Podobnie wiek osadu, obciążenie, stopień natlenienia wiążą się ze
zmianami w obrębie drobnoustrojów. To z kolei powoduje zmiany
w strukturze, rozmiarze i kształcie kłaczka. Zatem mikroskopowa
ocena kłaczków daje wiele informacji dotyczących warunków pracy
osadu czynnego [3,6].
Wysoka skuteczność oczyszczania ścieków jest możliwa dzięki
współpracy wszystkich grup mikroorganizmów, a zachwianie
równowagi ilościowej pomiędzy nimi[...]
|
|
|
|
Zarządzanie chemikaliami w świetle obowiązujących przepisów prawnych
|
|
|
Marta Dobrzańska Ewa Kukulska-Zając Elżbieta Kusina
|
Współczesna cywilizacja nie może funkcjonować bez użycia
tysięcy substancji i preparatów chemicznych, których ogromna
liczba i różnorodność często w ogóle nie jest dostrzegana. Nie ma
dziedziny w życiu człowieka bez stosowania w niej chemikaliów.
Substancje chemiczne są niezwykle potrzebne człowiekowi i choć
przynoszą tak wiele korzyści, mają jednak często działanie zagrażające
jego zdrowiu, a nawet życiu, mogą również wpływać niekorzystnie
na stan naszego środowiska, począwszy od etapu produkcji,
poprzez transport i stosowanie aż do momentu składowania lub
recyklingu, kiedy to stają się odpadami.
Produkcja i handel chemikaliami w obecnej sytuacji ekonomicznej
ma charakter globalny. Stąd zagrożenia niesione przez chemikalia
są takie same na całym świecie. Jest więc oczywiste, że od lat
celem polityki Wspólnoty Europejskiej w odniesieniu do chemikaliów,
poprzez wprowadzenie nowych dyrektyw i rozporządzeń dotyczących
obrotu chemikaliami na poziomie globalnym, jest stworzenie
efektywnego systemu nadzoru nad substancjami chemicznymi,
w tym stosowanie trafnych ocen ryzyka oraz podejmowanie
środków ostrożności adekwatnych do zagrożeń.
Wytwarzanie, rozprowadzanie i stosowanie chemikaliów jest
w związku z tym przedmiotem szeregu regulacji prawnych, zarówno
na poziomie wspólnotowym jak i krajowym, podobnie jak
ograniczenia nałożone na te działania oraz dopuszczalne stężenia
substancji chemicznych w elementach środowiska.
Aby zapewnić bezpieczną produkcję, transport, stosowanie
i usuwanie chemikaliów na poziomie globalnym, Unia Europejska
wprowadziła w ostatnich latach dwa istotne rozporządzenia.
Z dniem 1 czerwca 2007 r. weszło w życie Rozporządzenie
(WE) Nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18
grudnia 2006 r. w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń
i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH)
i utworzenia Europejskiej Agencji Chemikaliów, zmieniające dyrektywę
1999/45/WE oraz uchylające rozporządz[...]
|
|
|
|
Twój Profil
Twój koszyk
