PRZEMYSŁ SPOŻYWCZY I GASTRONOMIA ›
GOSPODARKA MIĘSNA ›
2011-1 |
| |
|
Publikacja: Drodzy Czytelnicy!
Czas świętowania i zabaw mamy
już za sobą. Skończył się też kolejny
rok, ale mamy nadzieję, że w 2011 rok weszliście
Państwo z uśmiechem na twarzy i radością
w sercu. Podobno jaki pierwszy dzień nowego
roku, taki cały rok. Zatem niech szampańska
noc, pełna optymizmu i mocnych postanowień
przekuje się w sukces w 2011 roku.
Nasz sukces zależy tylko i wyłącznie od Państwa! Skoro czytacie te słowa to zna[...]
|
Prenumerata
|
|
Aktualności
|
|
Protest weterynarzy.Krajowa Rada Lekarsko-Weterynaryjna
9 grudnia 2010 r. podjęła uchwałę
dotyczącą odstąpienia lekarzy weterynarii
od podpisywania umów na 2011 rok
z powiatowymi lekarzami weterynarii na
świadczenie usług weterynaryjnych. Jest
to spowodowane nowelizacją rozporządzenia
w sprawie warunków i wysokości
wynagrodzenia za wykonywanie czynności
przez lekarzy weterynarii. Protest weterynarzy
może oznaczać paraliż branży
mięsnej, gdyż weterynarze między innymi
nie będą badać zwierząt i wystawiać
świadectw zdrowia.
W odpowi[...]
|
|
|
|
Dla branży najlepsza jest równowaga - podkreśla Bogusław Miszczuk prezes zarządu SOKOŁÓW SA w rozmowie z Magdaleną Borek-Daruk i Małgorzatą Witek
|
|
- podkreśla Bogusław Miszczuk
prezes zarządu SOKOŁÓW SA w rozmowie z Magdaleną Borek-Daruk i Małgorzatą Witek.Prezesem zarządu SOKOŁÓW SA jest Pan od 25 września
2001 roku. Jednak z branżą mięsną jest Pan związany od lat.
Jak zatem wyglądała droga na sam szczyt?
Wybierając szkołę średnią zdecydowałem się na Technikum
Przemysłu Spożywczego w Sokołowie Podlaskim. Po jego ukończeniu
rozpocząłem pracę w zakładach, a dokładniej Mazowieckim
Kombinacie Przemysłu Mięsnego Zakładach Mięsnych
w Sokołowie Podlaskim w budowie. Było to dokładnie 21 lipca
1974 roku, a jak sama nazwa wskazuje zakłady były wtedy
w budowie. Dziewięciomiesięczny staż odbyłem w Zakładach
Mięsnych w Płocku, potem upomniało się o mnie wojsko. Po odbyciu
zasadniczej służby wojskowej wróciłem do pracy na stanowisko
szynkarza. Po kilku miesiącach zostałem brygadzistą
wydziału szynek. W 1978 roku zostałem mistrzem wydziału produkcji
wędlin i konserw. Od listopada 1979 roku do końca 1982
roku byłem starszym mistrzem uboju bydła i trzody chlewnej.
Następnie w 1983 roku wyjechałem na Węgry do pracy przy wykrawaniu
szynek, w ramach kontraktu Centrali Przemysłu Mięsnego
z tym krajem. Tam pracowałem niecały rok, wróciłem do
Sokołowa Podlaskiego na stanowisko mistrza wydziału rozbioru
i wykrawania. W 1993 roku zdecydowałem się na zmianę,
rezygnując z pracy w Zakładach Mięsnych w Sokołowie Podlaskim.
Chciałem sprawdzić się w prywatnej firmie, więc podjąłem
pracę w Zakładach Mięsnych FARM FOOD w Czyżewie.
Zaczynałem jako mistrz wydziału rozbioru, a po 4-5 miesiącach
awansowałem na szefa produkcji. Na tym stan[...]
|
|
|
|
Informacje
|
|
Nomax Trading
"Gazelą Biznesu 2010".Firma Nomax Trading znalazła się
w gronie firm wyróżnionych tytułem
"Gazela Biznesu 2010". Ranking
najbardziej dynamicznie rozwijających
się firm organizuje dziennik
gospodarczy "Puls Biznesu" i wywiadownia
gospodarcza Coface Poland.
Nomax Trading uplasował się
na 14 miejscu w rankingu w woj.
śląskim i na 147 miejscu w zestawieniu
ogólnopolskim, w którym
łącznie ujęto 3500 firm. Spółka odnotowała
293% wzrost przychodów
w stosunku do 2007 roku.
"Gazelą Biznesu 2010" mogła zostać
firma, która rozpoczęła działalność
przed rokiem 2007 i prowadzi
ją nieprzerwanie do dziś. W bazowym
2007 roku przychody ze sprzedaży
mieściły się w przedziale pomiędzy
3 a 200 mln złotych, a w latach
2007-2009 z roku na rok odnotowywała
wzr[...]
|
|
|
|
Kronika
|
|
AGROPRZEDSIĘBIORCA RP 2010.W Muzeum Kolekcji im. Jana
Pawła II w Warszawie 3 grudnia
2010 roku odbyła się gala, na której
uhonorowano laureatów konkursu
organizowanego przez redakcję
AGRO. Honorowy patronat nad tym
wydarzeniem objęli Ewa Kierzkowska
- Wicemarszałek Sejmu RP oraz
Marek Sawicki - Minister Rolnictwa
i Rozwoju Wsi. Wśród wyróżnionych
znalazło się dwóch przedstawicieli
branży mięsnej.
Tytuł "Wybitny Agroprzedsiębiorca
RP 2010" otrzymał Edward
Łukosz, właściciel rodzinnej firmy
Polskie Mięso i Wędliny ŁUKOSZ
Sp. z o.o. w miejscowości Chybie.
Zakład specjalizuje się w produkcji
wyrobów z indyka, nagradzanych
na licznych konkursach.
"Edward Łukosz może być przykładem
dla innych, jak założyć interes
mięsny od podstaw i poprzez
mądre zarządzanie oraz podejmowanie
trafnych decyzji zostać liderem
rynku indyczego w Polsce"
- rekomenduje dokonania prezesa
firmy ŁUKOSZ Maciej Paradowski,
prezydent stowarzyszenia Agro-
BiznesKlub.
Małgorzata i Eugeniusz Jędrycha
to "Wzorowi Agroprzedsiębiorcy RP
Edward Łukosz "Wybitny Agroprzedsiębiorca
RP 2010"
2010". Właściciele Zakładu Masarskiego
JĘDRYCHA w Konieczkach,
od dwudziestu lat konsekwentnie
budują markę swojej firmy. Z sukcesem
konkurują na trudnym ryn-
Małgorzata i Eugeniusz Jędrycha tuż po odebraniu
szabel
ku śląskim, a ich wyroby produkowane
w oparciu o tradycyjne
receptury cieszą się dużą popularnością
i mają grono wiernych klientów.
MBD
OBWIESZCZENIE O DRUGIEJ LICYTACJI RUCHOMOŚCI
Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Opatowie Bartłomiej Szyszka Kancelaria Komornicza w Opatowie mający kancelarię
w Opato[...]
|
|
|
|
Misja organizacji, czy - po prostu - zadania firmy?
|
|
C
28 01/2011 Gospodarka
zyż nie byłoby
to dziwne,
gdyby
obsługujący
strzelnicę w wesołym
miasteczku, zamiast
wiatrówki podawał kałasznikowa
po to, aby
zestrzelić kwiatka lub
papierowego ptaszka?
Powiedzieliby Państwo, że jegomość mocno przesadził. Odpowiedź
prawidłowa. Wymyśliłem tą niezbyt mądrą scenkę, aby
wyrazić swoją niechęć do wszelkiej przesady, gdziekolwiek
ona występuje: w pracach naukowych, publicystyce, homilii
bądź w środkach masowego przekazu. W telewizji wciąż ktoś
kogoś gorąco wita, gorąco dziękuje choć nie ma za co, a występujące
wykształciuchy każdą wiadomość nazywają wiedzą.
Co drugi sądzi, że ekonomia i gospodarka to dwie zupełnie
różnie dziedziny. Mania stosowania obcych słów, którą profesor
Jan Miodek nazywa "neoficką nadgorliwością" jest nie
do zniesienia.
Z nostalgią wspominam wykłady z ekonomi, wygłaszane na
dawnej Wyższej Szkole Ekonomicznej, przez prof. Wincentego
Stysia, wieloletniego rektora uczelni. Nudny przecież przedmiot,
zwłaszcza dla dwudziestolatków, wykładany był ze swadą
i językiem prostym na tyle, na ile było to możliwe, zawsze przy
wypełnionej sali, choć wykłady nie były obowiązkowe. Profesor
nie obnosił się ze swoim rektorskim majestatem, a na studenckie
pozdrowienia odpowiadał swojsko - "cześć", czym zyskiwał
oprócz uznania także sympatię. Za to asystenci komplikowali
tę dyscyplinę nauki niemiłosiernie, a na studenckie "dzień dobry"
z reguły nie odpowiadali wcale. O przesadnym, a niekiedy
rażącym nadużywaniu niezrozumiałych słów i wyrażeń, mówią
nie tylko językoznawcy. Mamy stosowną ustawę o języku polskim,
ba nawet Episkopat apelował o poszanowanie ojczystego
języka.
Mam przed sobą tekst, w którym natrętnie powtarza się słowo
"misja", które ma swoje źródło w łacinie (missio- posłanie),
a w języku angielskim i niemieckim ma podobne brzmienie (mission).
Jakim - na miły Bóg - posłaniem jest produkcja szynki
czy kaszanki? Użyte tłumaczenie to - jak mówią językoznawcy
- "kalka"[...]
|
|
|
|
Nowości
|
|
Urządzenie do usuwania kości łopatki wieprzowej
Blade Bone Remover firmy MPS gwarantuje optymalne
usuwanie kości łopatki bez negatywnego
wpływu na uzyski mięsa. Urządzenie to można łatwo
adoptować do każdej linii rozbioru potokowego
bez konieczności przeprowadzania istotnych
modyfikac[...]
|
|
|
|
Opakowania do chłodzonej żywności wygodnej
|
|
Marzena Tomaszewska 
|
Jednym z sektorów przemysłu spożywczego, odnotowującym dynamiczny rozwój
na przestrzeni ostatnich lat, jest rynek żywności wygodnej (ang. convenience food).
Pomimo stale rosnącego udziału żywności wygodnej w ofercie rynkowej brakuje jednoznacznej, powszechnie
akceptowanej definicji tej grupy produktów spożywczych [21].Prezentowane przez wielu autorów
[2,3,11,18,23] definicje zwracają
uwagę, że żywność wygodna to:
● produkty poddane odpowiednim
technikom utrwalającym, nadającym
wyrobom trwałość (od kilku dni
do kilku miesięcy - w zależności od
zastosowanej metody utrwalania),
● produkty żywnościowe o dużej
dyspozycyjności, nadające się do
bezpośredniego spożycia bądź po
krótkotrwałym przygotowaniu, np.
odgrzanie, rozcieńczenie wodą lub
mlekiem,
● produkty żywnościowe pozwalające
zaoszczędzić konsumentowi
nie tylko czas przeznaczony na przygotowanie
posiłku, ale także znacznie
ograniczyć jego umiejętności kulinarne
oraz zużycie energii,
● produkty, które pojedynczo lub
w połączeniu z innymi składnikami,
mogą stanowić pełny posiłek.
Jako jeden z podstawowych czynników
warunkujących wzrost popytu
na żywność wygodną wymienia
się zwiększenie zatrudnienia kobiet
oraz ogólne większe zaangażowanie
w pracę zawodową [11,21,22].
Wzrost uczestnictwa kobiet na rynku
pracy powoduje co prawda znaczną
poprawę sytuacji finansowej gospodarstw
domowych, ale sprawia, że
czas przeznaczony na przygotowanie
tradycyjnego posiłku jest niewystarczający.
Badania przeprowadzone
przez firmę ACNielsen (liczebność
próby 22 tys. osób w 41 krajach)
wykazały, że 74% osób kupujących
dania gotowe wskazuje brak czasu
jako główny czynnik warunkujący
kupno tego typu żywności [5].
Popyt na żywność wygodną kształtują
również takie zjawiska jak [3,8,
9,10,11,13,20,21,22]:
● wzrost liczby gospodarstw jednolub
dwuosobowych (taka struktura
gospodarstw domowych ma wpływ
na wielkość opakowań jednostkowych,
w jakich żywność[...]
|
|
|
|
Pałucka tradycja i smak
|
|
Jabłowo Pałuckie to niewielka miejscowość pod Żninem ze wspaniałą historią rodziny Niedbalskich.
Już piętnaste pokolenie mieszka na tych terenach. Trzysta lat tradycji nie mogło się zmarnować
i przejść bez echa. Otwarcie zakładu mięsnego przez Zbigniewa Niedbalskiego miało zapewnić
dobrobyt okolicznym mieszkańcom i sławę pałuckim wyrobom. Cel został osiągnięty.Rodzina Niedbalskich od zawsze
zajmowała się działalnością gospodarczą,
żyłkę handlowca mając we
krwi. Tradycję tę kontynuuje również
Zbigniew Niedbalski. Jednak
postanowił stworzyć coś własnego,
z czego będą mogły żyć też następne
pokolenia, a nazwisko rodowe będzie
znane i cenione.
"Po ciężkich latach 80-tych ludzie
byli spragnieni dobrej żywności.
Wyroby wysokiej jakości z całą
pewnością zawsze będą się sprzedawać,
nawet gdy pojawi się kryzys,
trudne czasy." - wyjaśnia swoją decyzję
o otwarciu Zakładu Mięsnego
BEKON Zbigniew Niedbalski. Na
potrzeby zakładu zaadoptowano gospodarstwo
rolne i 25 sierpnia 1989
roku rozpoczęto produkcję.
Inwestycje
Wejście Polski do Unii Europejskiej
dla większości zakładów oznaczało
duże inwestycje. Zbigniew Niedbalski
zdecydował się je[...]
|
|
|
|
Planowanie produkcji w zintegrowanym systemie zarządzania procesami
|
|
Planowanie produkcji w standardowym pakiecie oprogramowania branżowego musi być zgodne
z wymaganiami wynikającymi ze specyfiki branżowej oraz indywidualnymi potrzebami przedsiębiorstw.
Spełnienie tych, często różnorodnych, wymagań w ramach standardowego systemu informatycznego
klasy ERP jest możliwe dzięki stworzeniu wydajnego i elastycznego narzędzia planowania,
które może uwzględnić wszystkie - często odmienne - procesy produkcyjne w przemyśle mięsnym.
Implementacja modułu planowania odbywa się przez konfigurację z poziomu systemu,
z uwzględnieniem wszystkich potrzebnych parametrów i procesów.Do dziennego planowania na wydziałach
produkcyjnych potrzebny
jest system, który oprócz podstawowego
zapotrzebowania na materiały
uwzględni również możliwości parku
maszynowego oraz dostępność
materiałów i surowców.
Ze względu na sposób obsługi
klientów, który często umożliwia
przyjmowanie zamówień nawet do
wczesnego przedpołudnia w dniu
załadunku towaru, konieczne jest
określenie zapotrzebowania nie tylko
na pods[...]
|
|
|
|
Porównanie różnych aparatów do pomiaru procentowej zawartości chudego mięsa w tuszach wieprzowych
|
|
|
Aneta Cegiełka
|
W artykule autorstwa M. Font i M. Gispert:
Comparison of different devices for predicting the lean meat percentage of pig carcasses,
"Meat Sci.", Vol. 80, s. 443-446, przedstawiono wyniki badań dotyczące dokładności pomiarowej
wybranych aparatów stosowanych w praktyce przemysłowej do poubojowej klasyfikacji tusz wieprzowych.WUnii Europejskiej zasady klasyfikacji
tusz zwierząt rzeźnych zawarto
w Rozporządzeniu Komisji (WE)
nr 1249/2008 z dnia 10 grudnia
2008 r. ustanawiającym szczegółowe
zasady wdrożenia wspólnotowych
skal klasyfikacji tusz wołowych, wieprzowych
i baranich oraz raportowania
ich cen. Najważniejszym kryterium
w poubojowej klasyfikacji tusz
wieprzowych, decydującym - oprócz
masy tuszy - o przypisaniu do określonej
klasy jakościowej, jest zawartość
mięsa chudego w tuszy wyrażona
w procentach w stosunku do jej
masy. Zatem wynik pomiaru tego
wyróżnika powinien być jak najbardziej
dokładny. Procentową zawartość
mięsa chudego w tuszy można
określić przy pomocy różnych metod,
m.in. metodą dysekcji. Metoda
dysekcji pozwala na uzyskanie
obiektywnych wyników. Jest jednak
praco- i czasochłonna, co dyskwalifikuje
ją z punktu widzenia płynności
pracy linii ubojowej. Czynność tę
można także wykonywać posługując
się elektronicznymi urządzeniami do
oceny mięsności, [...]
|
|
|
|
Produkty firmy WEBER
|
|
|
Włodzimierz Dolata
|
Duża konkurencja na rynku oraz wysokie wymagania konsumentów,
odnośnie układania w opakowaniach plasterkowanych wyrobów mięsnych związane jest ze sposobem ułożenia porcji,
wielkością porcji, jednakową masą plasterków itp., stawiają przed producentami maszyn do plasterkowania wędlin
nowe wyzwania i szukania coraz to doskonalszych rozwiązań technicznych. Jednym z producentów
wychodzącym naprzeciw oczekiwaniom klientów jest firma Weber, znana z produkcji krajalnic i robotów.Jednym z ostatnich rozwiązań technicznych tej firmy jest linia
ciągła do plasterkowania wędlin oraz do precyzyjnego tworzenia
porcji z plasterków i automatycznego przekazywania ich
do maszyny pakującej, składająca si[...]
|
|
|
|
Spis treści
|
|
2 aktualności
punkt widzenia
4 Bogusława Miszczuka - prezesa zarządu
SOKOŁÓW SA
Magdalena Borek-Daruk, Małgorzata Witek
chów
8 Wpływ suplementacji selenu na zwierzęta
rzeźne
Fabian Mag[...]
|
|
|
|
Wady jakościowe mięsa
|
|
|
Tomasz Borowy Mariusz S. Kubiak
|
Poprawę jakości mięsa wieprzowego można uzyskać w wyniku określonych działań zarówno w sferze
zarządzania produkcją zwierzęcą (czynniki genetyczne, żywieniowe), jak i odpowiedniego
obchodzenia się ze zwierzętami przed i w trakcie uboju. W przemyśle mięsnym na jakość wyrobów
składa się jakość surowców - uzależniona bezpośrednio od jakości mięsa oraz wynikająca
z całościowego ujęcia procesu produkcyjnego tzw. jakość produkcji i przetwarzania. Ta ostatnia wynika
między innymi ze składu i właściwości tkanki mięśniowej oraz tłuszczowej i bywa krytycznie oceniana
przez konsumentów. Na właściwą, pożądaną przez konsumenta jakość produktu składa się spełnienie
kryteriów sensorycznych, technologicznych, żywieniowo-fizjologicznych oraz higieniczno-toksykologicznych.Postęp jaki dokonał się zarówno
w zakresie nauk zootechnicznych,
jak i przetwórstwa żywności spowodował,
że na rynku żywca mamy coraz
częściej zwierzęta odznaczające
się wybitną mięsnością, a uzyskane
produkty są wysokiej jakości. Zwykle
jednak wzrost mięsności kojarzony
jest z pogorszeniem jakości. Przyczyną
są wady mięśni, które stwierdza
się po uboju w tuszach zwierząt. Etiologia
ich powstawania wiąże się z jednej
strony z nie do końca rozpoznanymi
czynnikami natury hodowlanej,
fizjologii zwierząt i metabolizmu,
a z drugiej z obrotem i wstępnym
przerobem żywca.
Racjonalne wykorzystanie mięsa
o obniżonej jakości obejmuje:
● prawidłowe rozpoznanie wad
mięsa,
● podjęcie odpowiednich zabiegów
uszlachetniających, które ograniczyłyby
oddziaływanie niekorzystnych
cech mięsa.
Czynnikami determinującymi rozmiar
i charakter zabiegów uszlachetniających
są ponadto:
● skala występowania wad mięsa,
● kierunek końcowego przetwarzania,
● termin, w którym można podjąć
zabiegi przetwórcze.
Każdy z tych czynników jest niezwykle
istotny. Jednak szybkie rozpoznanie
wad mięsa, a co za tym
idzie podjęcie odpowiednich zabiegów
uszlachetniających na skalę
[...]
|
|
|
|
Wpływ suplementacji selenu na zwierzęta rzeźne
|
|
|
Fabian Magda
|
Selen jest niezbędnym mikroelementem w diecie zarówno ludzi, jak i zwierząt.
Pierwiastek ten blokuje procesy utleniania, a w połączeniu z witaminą E chroni serce i układ krążenia.
Należy jednak pamiętać, że nadmiar selenu potrafi być toksyczny. U świń zbyt duża ilość selenu w diecie
objawia się wypadaniem szczeciny i zanikiem apetytu, który w efekcie zmniejsza produkcyjność,
a w skrajnych przypadkach może prowadzić do śmiertelnego zagłodzenia.S
01/2011 Gospodarka
elen został odkryty przez J.J. Berzeliusa
już w 1817 roku. Słowo
selen oznacza księżyc. Obecnie
jest znanych kilkanaście izotopów
z przedziału mas od 65-91. Jednak
tylko sześć z nich jest stabilna.
Selen w skorupie ziemskiej występuje
w niewielkiej ilości 0,05 ppm,
w postaci zanieczyszczeń rudy siarki.
Nagromadzenie tego niemetalu
jest różne w zależności od regionu.
Obecnie zalecana dawka dziennego
spożycia selenu wynosi 55 μg/
dzień dla kobiet i 70 μg/dzień dla
mężczyzn. Minimalne progi spożycia
mają chronić przed występowaniem
objawów niedoboru tego pierwiastka.
Ustalone zostało także maksymalne
dzienne spożycie selenu,
gdyż jego nadmiar nie jest obojętny
dla zdrowia ludzi. Dawka 1540±653
μg/dzień (LOAEL - Lowest Observed
Adverse Effect Level - najniższy
obserwowany poziom wywołujący
szkodliwy efekt) może wpływać
toksycznie na człowieka.
Selen zasadniczo jest uznawany
za antyoksydant ze względu na to, że
wchodzi w skład grupy peroksydaz
glutationowych (obecnie znanych jest
pięć izoform). Enzym ten wraz z witaminą
E stanowi[...]
|
|
|
|
XXXIV Dni Przemysłu Mięsnego
|
|
|
Piotr Szymański
|
Jesienna edycja Dni Przemysłu Mięsnego "Nowoczesne kanały dystrybucji żywności"
odbyła się w dniu 2 grudnia 2010 roku w Warszawie. Organizatorami XXXIV Dni byli
Instytut Biotechnologii Przemysłu Rolno-Spożywczego, Oddział Technologii Mięsa i Tłuszczu
(dawny Instytut Przemysłu Mięsnego i Tłuszczowego) we współpracy
ze Stowarzyszeniem Naukowo-Technicznym Inżynierów i Techników Przemysłu Spożywczego
i Fundacją na Rzecz Rozwoju i Postępu w Polskim Przemyśle Mięsnym. Podczas imprezy ogłoszono wyniki
trzydziestego czwartego konkursu "Produkty najwyższej jakości w przemyśle mięsnym" JESIEŃ 2010.Przybyłych na spotkanie gości powitał Stanisław Tyszkiewicz,
który wraz z Michałem Olkiewiczem poprowadził
część seminaryjną Dni Przemysłu Mięsnego, na której
wygłoszono trzy referaty plenarne. Dariusz Lisiak z Oddziału
Technologii Mięsa i Tłuszczu IBPRS w Poznaniu
przedstawił tematy poruszane na 56 Międzynarodowym
Kongresie Nauki o Mięsie i Technologii, który odbył się
w Korei Płd. w dniach 15-20 sierpnia 2010 roku (pełna
relacja z kongresu w "Gospodarce Mięsnej" 12/2010).
Drugi wykład poprowadziła Iwona Szczepańska z IMS
Consulting w Warszawie, która przedstawiła "Współpracę
producentów z nowoczesnymi kanałami dystrybucji.
Zawieranie umów i warunki handlowe z odbiorcą sieciowym".
Ostatni referat "Znakowanie produktów mięsnych
wartością odżywczą, w tym GDA (Guideline Daily
Amounts)" wygłosiła Barbara Ratkovska z Instytutu
Żywności i Żywienia w Warszawie.
Integralną częścią spotkania były prezentacje firm
współpracujących z przemysłem mięsnym i drobiarskim.
Swoje oferty przedstawili:
C.E. Roeper GmbH - Biuro Polska,
Poznań
FOSS POLSKA Sp. z o.o., Wa[...]
|
|
|
|
Twój Profil
Twój koszyk
