TEMATYKA OGÓLNOTECHNICZNA ›
ATEST - OCHRONA PRACY ›
2011-1 |
| |
|
Publikacja: Wypadki w budownictwie
Zamieszczamy pierwszą część analizy wypadków przy pracy
w budownictwie, przygotowanej dla ATESTU przez Departament
Nadzoru i Kontroli Głównego Inspektoratu Pracy. Jak wynika
z danych PIP, w ubiegłym roku zauważalnie zmalała - na szczęście
- liczba wypadków w tej branży. Jednak na budowach
(i we wszystkich miejscach pracy) nie należy polegać na szczęściu.
Trzeba organizować prace bezpiecznie i prowadzić je z wyobraźnią,
dążąc do wyeliminowania powtarzających się od lat
nieprawidłowości, które - jak wynika z poniższego artykułu -
są najczęstszymi przyczynami wypadków. | Redakcja.W latach 2000-2005 nastąpił
spadek liczby osób poszkodowanych
w wypadkach przy
pracy w budownictwie. Jednak w latach
2006-2008 wzrastała liczba wypadków
i poszkodowanych (ryc. 1 i 2).
W roku 2009 nieco zmalała, a wyraźny
trend spadkowy zanotowano w 2010 r.
(tab. 1).
Wypadki w budownictwie
w latach 2005-20 101
W latach 2005-2010, w podmiotach
działających w branży budowlanej
(sekcja budownictwo - w układzie
PKD2), inspektorzy P[...]
|
Prenumerata
|
|
Agregat tynkarski
|
|
Antoni Kozłowski 
|
W cyklu "Maszyny - lista kontrolna" opublikowaliśmy dotychczas artykuł wprowadzający "Przy maszynach
nikt nie pomoże" (ATEST 7/2008) oraz różne listy kontrolne, których spis czytelnicy znajdą
na stronie internetowej www.atest.com.pl w zakładce "Maszyny - lista kontrolna" (ramka "Cykle
tematyczne").I. Dane ogólne
1. Grupa maszyn: przenośne maszyny
budowlane.
2. Zastosowanie: roboty wykończeniowe
- tynkowanie ścian i sufitów w pomieszczeniach
wewnętrznych, ścian zewnętrznych
w budynkach mieszkalnych,
obiektach budowlanych przemysłowych
i inżynieryjnych.
3. Przeznaczenie: Agregat tynkarski jest
maszyną przeznaczoną do mechanicznego
tynkowania wnętrz i elewacji, w trybie
ciągłym. Pompa mieszająca wykorzystuje
gotowe, suche zaprawy - może być napełniana
zarówno materiałem workowanym,
jak również za pośrednictwem przelotowej
pokrywy nadmuchowej. Urządzenie
składa się z przenośnych, oddzielnych
elementów, które, dzięki niewielkim wymiarom,
umożliwiają szybki i wygodny
transport.
Elementy składowe agretatu tynkarskiego
1 - przewód zasilający silnika, 2 - silnik pompy mieszającej, 3 - kratka ochronna, 4 - zasobnik
materiału, 5 - sprężarka, 6 - pompa podwyższająca ciśnienie wody, 7 - silnik napędu dozownika,
8 - armatura wodna, 9 - system pomp, 10 - manometr ciśnieniowy zaprawy, 11 - wlot wody, 12 -
szafka sterownicza, 13 - dźwignia blokująca, 14 - rura mieszania
II. Rodzaje zagrożeń
Zagrożenia zawodowe i sytuacje niebezpieczne występujące przy obsłudze agregatu tynkarskiego są następujące:
Lp. Wyszczególnienie zagrożeń:
1 Zagrożenia mechaniczne
1.1 zagrożenie zgnieceniem
1.2 zagrożenie ścinaniem
1.3 zagrożenie cięciem lub odcięciem
1.4 zagrożenie wplątaniem
1.5 zagrożenie wciągnięciem lub [...]
|
|
|
|
Angielski dla behapowców.lekcja 13.
|
|
|
Małgorzata Majka Rafał Przebinda
|
Przedstawiamy Państwu lekcje języka angielskiego, które
mają na celu podniesienie sprawności w zakresie rozumienia
materiałów w języku angielskim z dziedziny bezpieczeństwa
i ochrony zdrowia w pracy. Czytanie instrukcji, przepisów,
materiałów informacyjnych itp. wymaga nie tylko dysponowania
współczesnym, obszernym słownikiem, podającym
niemal wszystkie znaczenia szukanego słowa, ale także
słownikiem technicznym, chemicznym, medycznym, a nawet
słownikiem terminów prawnych. Bardzo często znając
dane słowo, poprzestajemy na tym i nie sprawdzamy innych
jego znaczeń. Efekty takiego postępowania widoczne
są np. w tłumaczeniach dyrektyw europejskich, w których
znajdujemy wiele rażących błędów. My także nie będziemy
podawać wszystkich znaczeń danego słowa, ale - oprócz
tych podstawowych - podamy znaczenia związane z naszą
dziedziną.
Małgorzata Majka, Rafał Przebinda
lekcja 2
lek[...]
|
|
|
|
Bezpieczeństwo przy pracy na wysokości
|
|
|
Bronisław Bieś
|
I. CEL GŁÓWNY
Bezpieczeństwo i higiena pracy podczas wykonywania
robót budowlanych
II. TEMAT LEKCJI
Poznanie zasad bezpieczeństwa przy pracach
na wysokości
III. CELE SZCZEGÓŁOWE
1. Zapamiętanie wiadomości: uczeń wie, że należy stosować
odpowiednie zabezpieczenia chroniące przed upadkiem
z wysokości, wie, jak powinny być zabezpieczone
miejsca pracy na wysokości.
2. Rozumienie wiadomości: uczeń rozumie konieczność stosowania
sprzętu chroniącego przed upadkiem z wysokości,
odpowiedniego zachowania się przy pracy na wysokości
i prawidłowego zabezpieczenia stanowisk pracy
na budowie.
3. Stosowanie wiadomości: uczeń potrafi opisać prawidłowe
zabezpieczenie stanowiska pracy na wysokości oraz
wskazać przepisy prawne dotyczące tych zagadnień.
IV. METODY
Wykład, pokaz, ćwiczenia
V. ŚRODKI DYDAKTYCZNE
1. Teksty przepisów (dla każdego ucznia) - rozporządzeń:
MI z 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa
i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych
(DzU nr 47, poz. 401); MPiPS z 26 września 1997 r.
w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny
pracy (t.j.: DzU z 2003 r., nr. 169, poz. 1650 ze zm.); MG
z 30 października 2002 r. w sprawie minimalnych wymagań
dotyczących bhp w zakresie użytkowania maszyn
przez pracowników podczas pracy (DzU nr 191,
poz. 1596 ze zm.).
2. Katalogi sprzętu zabezpieczającego przed upadkiem
z wysokości.
VI. OPIS PRZEBIEGU LEKCJI
1. Część wstępna
Czynności organizacyjne. Nawiązanie do tematu lekcji - wyjaśnienie
potrzeby znajomości zagadnień bhp przy pracach
budowlanych na wysokości.
L E K C J E B H P MAT E R I A ŁY D L A N A U C Z Y C I E L I
Kodeks pracy nakłada na Ministra Edukacji Narodowej obowiązek
zamieszczenia problematyki związanej z bezpieczeństwem
i higieną pracy w programach nauczania. W dziale X,
rozdziale VIII, znajduje się następujący zapis: "Minister Edukacji
Narodowej jest obowiązany zapewnić uwzględnianie
problematyki bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ergonomii
[...]
|
|
|
|
Bhp a ograniczanie praw pracowniczych
|
|
Spojrzenie prawnika, reprezentującego
często w sądach ofiary
wypadków przy pracy, na zadania
i obowiązki służby bhp spotkało
się z dużym zainteresowaniem
uczestników X Forum Bezpieczeństwa
i Higieny Pracy, zorganizowanego
przez Centrum Szkolenia
i Doradztwa Kontra w dniach 3-5
listopada 2010 r. w Szczyrku koło
Bielska‑Białej.
Mecenas Marian Warzycha zaczął
wykłady od stwierdzenia, że bhp jest
jednym z najważniejszych elementów
działania firmy. Niezapewnienie bezpiecznych
warunków pracy to duże ryzyko
dla pracodawcy, bo poprzez procesy
i odszkodowania może ponosić
koszty, które mogą być dla niego nie
do udźwignięcia. Mecenas przywołał
konkretne sprawy odszkodowawcze,
z którymi miał do czynienia w praktyce
sądowej. Zwrócił też uwagę na aktywność
[...]
|
|
|
|
Bhp w sieci
|
|
Polski Związek Inżynierów
i Techników Budownictwa
www.zgpzitb.org.pl
Polski Związek Inżynierów i Techników Budownictwa (PZITB)
kontynuuje tradycje utworzonego w 1934 r. Polskiego Związku
Inżynierów Budowlanych. Jest stowarzyszeniem naukowo‑technicznym
i zrzesza inżynierów, techników oraz studentów
budownictwa. Wprawdzie trudno znaleźć takie informacje
na stronie PZITB, ale związek angażuje się w sprawy
bezpieczeństwa pracy w budownictwie. Jest m.in. jednym
z sygnatariuszy "Deklaracji w sprawie porozumienia dla bezpieczeństwa
pracy w budownictwie", o której w wywiadzie dla
ATESTU mówi prezes PZITB (patrz str. 8).
Na stronie internetowej PZITB można znaleźć skład władz
związku, dane adresowe[...]
|
|
|
|
Etyka ważniejsza niż pieniądze
|
|
Rozmowa z Wiktorem Piwkowskim,
przewodniczącym Polskiego
Związku Inżynierów i Techników
Budownictwa.Robert Kozela: Statystyki wypadkowe
nie napawają optymizmem, inspekcja
pracy alarmuje, że na budowach
jest źle pod względem bezpieczeństwa.
A jaka jest pańska ocena
sytuacji?
Wiktor Piwkowski: Źle, to mało powiedziane,
jest dramatycznie. W Polsce
co roku na budowach ginie ponad sto
osób. Śmierć tylu ludzi świadczy o tym,
że budownictwo należy do najniebezpieczniejszych
gałęzi naszej gospodarki.
Trzeba przy tym zaznaczyć, że ponad
sto ofiar śmiertelnych w budownictwie
to około jednej czwartej wszystkich
osób, które co roku giną w wypadkach
śmiertelnych w pracy. Nie wspominam
o wypadkach ciężkich w budownictwie,
o wypadkach w ogóle, ponieważ wypadki
śmiertelne są najbardziej wymowną
miarą skali problemu. Przekonanie,
że trzeba je zdecydowanie ograniczyć legło
u podstaw naszych działań i spowodowało,
że zaczęliśmy walczyć o bezpieczeństwo
pracy na budowach.
Polimex Mostostal, Skanska, Warbud,
Hochtief, Mostostal Warszawa, przy
współudziale Polskiego Związku Inżynierów
i Techników Budownictwa. Nasze
porozumienie ma na celu systematyczne
działanie w celu zredukowania
liczby wypadków śmiertelnych w pierwszej
kolejności, a w drugiej - wypadków
w ogóle. Tych siedmiu wielkich generalnych
wykonawców jest[...]
|
|
|
|
informacje > głosy z polski
|
|
Rozmowa z
Elżbietą Bożejewicz
prezes olsztyńskiego oddziału OSPSBHP.Robert Kozela: Została pani prezesem olsztyńskiego oddziału
OSPSBHP na kolejną kadencję. Proszę powiedzieć
o planach na najbliższą przyszłość i zamierzeniach na całe
cztery lata.
Elżbieta Bożejewicz: Czuję się zaszczycona, że członkowie
oddziału obdarzyli mnie takim zaufaniem. Jednocześnie zdaje
sobie sprawę, że oczekiwania członków oddziału są większe[...]
|
|
|
|
informacje > z życia stowarzyszeń
|
|
Wybory w Olsztynie.
26 listopada 2010 r. w siedzibie OIP
w Olsztynie członkowie olsztyńskiego
oddziału OSPSBHP wzięli udział w szkoleniu
na temat oceny ryzyka zawodowego
związanego z czynnikami chemicznymi.
Starszy inspektor pracy Tomasz
Grausz omówił podstawowe nieprawidłowości
związane z używaniem
czynników chemicznych, przypomniał
obowiązujące przepisy oraz przedstawił
uproszczon[...]
|
|
|
|
Kryzys to nie sposób
|
|
|
Zofia Lejko
|
Numer pierwszy ATESTU w 2011 roku,
który właśnie Państwo otrzymaliście,
w przeważającej części
poświęcony jest branży budowlanej.
Rozpoczynamy go analizą wypadków
przy pracy w budownictwie, przygotowaną
dla ATESTU przez Departament
Nadzoru i Kontroli Głównego Inspektoratu
Pracy. W wywiadzie miesiąca
Wiktor Piwkowski mówi m.in. o inicjatywie
Polskiego Związku Inżynierów
i Techników Budownictwa - podpisaniu
porozumienia o podjęciu wspólnych
działań na rzecz bezpieczeństwa pracy
w budownictwie przez największe firmy
budowlane, działające na polskim
rynku, co, jego zdaniem, przełoży się
na zwiększenie bezpieczeństwa pracy
na budowach. Obecną sytuację pod tym
względem uważa za tragiczną. Z p[...]
|
|
|
|
Kto kogo reprezentuje?
|
|
14 grudnia 2010 r. odbyło się już drugie posiedzenie nowej, dziewiątej
kadencji Rady Ochrony Pracy przy Sejmie RP. Pierwsze,
na którym członkowie rady otrzymali nominacje Marszałka Sejmu,
odbyło się 23 listopada ubiegłego roku. W nowej radzie zasiadają
zarówno weterani dobrze znani naszym czytelnikom, jak
i nowe osoby, w tym również kilka znanych z łamów ATESTU.Członkowie rady reprezentują parlament,
rząd, związki zawodowe,
organizacje pracodawców, organizacje
społeczne. Sposób reprezentacji
określa Marszałek Sejmu w zarządzeniu.
Poniżej podajemy instytucje i ich
reprezentantów w ROP.
Sejm - posłowie wybrani spośród
kandydatów zgłoszonych [...]
|
|
|
|
Listy do redakcji - "Oceniać czy nie oceniać?"
|
|
Zamieszczamy list Czytelnika i komentarze internetowe, nadesłane
w związku z artykułem "Oceniać czy nie oceniać?", opublikowanym
w ATEŚCIE 11/2010.Szanowna Redakcjo!
W numerze 11/2010 ukazał się artykuł Pani
Małgorzaty Majki "Oceniać czy nie oceniać?".
Chciałbym się wypowiedzieć na temat
fragmentu artykułu dotyczącego przeprowadzenia,
lub nie, oceny zagrożeń, którym
udało się zapobiec.
Ocena ryzyka, zgodnie z k.p. jest przeprowadzana
przez pracodawcę i to on informuje
pracowników o ryzyku, które wiąże
się z wykonywaną pracą. Pracodawca
ma za zadanie ostrzec pracownika, a zarazem
wyeliminować zagrożenia, które mogą
spowodować uraz lub śmierć pracownika.
Nie można więc oceniać tylko i wyłącznie
zagrożeń, które nie mogą być wykluczone,
ponieważ nic na świecie, żadne zagrożenie,
nie może być wykluczone na zawsze
i w 100%. Pracodawca oce[...]
|
|
|
|
Mocniejsze środowisko behapowców
|
|
|
Robert Kozela
|
10 grudnia 2010 r. w Ostrowie Wielkopolskim odbył się nadzwyczajny
zjazd delegatów Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Pracowników
Służby BHP. Delegaci przyjęli poprawki do statutu,
które usprawniają działalność stowarzyszenia i wzmacniają władze
centralne, a tym samym całe środowisko służby bhp.Mimo niesprzyjającej pogody nie
było problemów z kworum -
do Ostrowa dojechało 99 delegatów.
Zjazd był prowadzony przez
Józefa Witczaka, prezesa oddziału radomskiego.
Poprawki do statutu omawiał
Andrzej Nowak, prezes oddziału
częstochowskiego i wiceprezes zarządu
głównego, reprezentujący komisję zajmującą
się zmianami w tym dokumencie.
Niewiele poprawek do statutu było
zupełnie nowych, część została zaproponowana
już 22 listopada 2008 r. w Kaliszu,
na wcześniejszym zjeździe dotyczącym
statutu.
W nowym statucie, w paragrafie poświęconym
metodom pracy stowarzyszenia,
znalazł się zapis, że realizuje
ono swoje cele m.in. przez promowanie
wiedzy i fachowości pracowników
służby bhp poprzez dobrowolną
certyfikację kompetencji w zakresie
W niektórych oddziałach prezesi zajmujący
te stanowiska od wielu lat sprawdzają
się, a oddziały pod ich kierownictwem
są aktywne i widoczne w środowisku.
W innych - odwrotnie: wieloletnie
zajmowanie stanowiska przez tę samą
osobę prowadzi do stagnacji. Żeby ożywić
stowarzyszenie i wprowadzić wymianę
władz, zjazd wprowadził do statutu
zapis, że funkc[...]
|
|
|
|
Na bieżąco...
|
|
Prace o szczególnym charakterze
wykonywane przez pracowników
służby zdrowia (cz. 1).Korzystając z informacji Teresy Cabały,
eksperta PIP do spraw służby
zdrowia, zamieszczamy pierwszą
część obszernego omówienia problemu
prac o szczególnym charakterze
wykonywanych przez pracowników
służby zdrowia.
Ustawa z 19 grudnia 2008 r. o emeryturach
pomostowych (DzU nr 237,
poz. 1656) dotyczy obniżenia wieku
emerytalnego osób wykonujących
prace w szczególnych warunkach lub
o szczególnym charakterze. Zgodnie
z art. 3 ust. 3 tej ustawy, prace o szczególnym
charakterze to prace wymagające
szczególnej odpowiedzialności oraz
szczególnej spra[...]
|
|
|
|
Najbardziej aktualna oferta szkoleniowa
|
|
Zamieszczenie oferty szkoleniowej z zakresu bhp, prawa pracy oraz
kursów zawodowych jest bezpłatne. Firmy zainteresowane naszą propozycją
prosimy o przesyłanie swojej najbardziej aktualnej oferty pod
adresem redakcji bądź o skontaktowanie się z redakcją.
MIRYAN Ośrodek Szkoleń BHP
ul. Kraszewskiego 4/4u, 15-025 Białystok
tel. 602 335 093, tel./fax (85) 740 44 78
e‑mail: miryan@miryan.com.pl; www.miryan.com.pl
Kursy i szkolenia z zakresu bhp, prawa pracy i inne
n Kurs[...]
|
|
|
|
Nowa karta charakterystyki w ocenie praktyka Część 1
|
|
|
Bolesław Hancyk
|
Na wstępie jestem zobowiązany
wytłumaczyć się z powtórnego
podjęcia tematu karty charakterystyki,
który próbowałem rozwinąć
w cyklu A, B, C bezpieczeństwa chemicznego
w nr 4/2010 ATESTU. Między
innymi pisałem o karcie wg Załącznika
II REACH, ale uwzględniłem także pewne
nowe rozwiązania, zawarte w projekcie
rozporządzenia mającego zmienić
wymieniony załącznik. Tymczasem Komisja
WE przyspieszyła prace nad rozporządzeniem,
mając na uwadze obowiązek
firm rejestrujących substancje
niebezpieczne, w celu umożliwienia im
przygotowania w terminie do 1 grudnia
2010 r. znowelizowanych kart charakterystyki
dla substancji.
Z datą 20 maja 2010 r. Komisja opublikowała
rozporządzenie nr 453/2010
(Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej
L 133/1 z 31.5.2010), zmieniające rozporządzenie
REACH, przede wszystkim
jednak jego załącznik II zawierający,
obowiązujący od tej chwili, nowy wzór
karty charakterystyki. Rozporządzenie
ubrano w ekstrawagancką formułę - 2
przenikające się wzory karty charakterystyk
- jednak formalnie osobne dla
substancji i dla mieszanin. Taki wzorzec
nie ułatwia oczywiście, nawet profesjonalistom,
stosowania się do zawartych
tam zapisów. Należy w tym miejscu
przypomnieć, że substancje mają
być przeklasyfikowane do wspomnianej
daty 1 grudnia 2010, a mieszaniny
do 15 czerwca 2015 i takie są terminy
na przygotowanie dla nich kart. Skoncentrujmy
się więc na analizie zapisów
rozporządzenia dla substancji w oparciu
o pierwsze doświadczenia warsztatowe,
ale nie szkoleniowe, lecz praktyczne.
Język rozporządzenia
jest nieprzyjazny
Rozporządzenie już na wstępie zdradza
podejście życzeniowe przygotowujących
je ekspertów. Mówi się tam, że "Język,
jakim napisana jest karta charakterystyki,
jest prosty, jasny i precyzyjny;
unika się żargonu, akronimów i skrótów".
Jak użyty język może być prosty
i precyzyjny, k[...]
|
|
|
|
Nowe przepisy bhp i prawa pracy
|
|
Przegląd przepisów prawnych zamieszczonych
w Dzienniku Ustaw i Monitorze Polskim w 2010 r. 83. Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
z 15.09.2010 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy
przy organizacji i realizacji widowisk (DzU nr 184, poz. 1240);
jest to nowy akt wykonawczy do kodeksu pracy, określa warunki
bhp przy organizowaniu, przygotowaniu, realizacji i likwidacji
widowiska kulturalnego, w tym wymagań dotyczących
miejsca występów, koncepcji inscenizacyjnej i projektu
scenograficznego; dotyczy wszelkich przedstawień teatralnych,
koncertów muzycznych, występów zespołowych i recitali,
pokazów i innych imprez organizowanych przez instytucje
kultury; w załącznikach nr 1 i 2 podano szczegółowe wymagania;
wejdzie w życie 4.10.2011 r. (w rok po ogłoszeniu), z tym
dniem utraci moc rozporządzenie MKiS z 2.09.1982 r. w sprawie
bhp w instytucjach artystycznych - DzU nr 29, poz. [...]
|
|
|
|
Nowe zharmonizowane normy budowlane
|
|
|
Andrzej Kowerski
|
Jedną z dyrektyw nowego podejścia
jest dyrektywa Rady i Parlamentu
Europejskiego nr 89/106/EWG
z 21 grudnia 1988 r. w sprawie zbliżenia
przepisów prawnych i administracyjnych
państw członkowskich
dotyczących wyrobów budowlanych.
Myślą przewodnią tej dyrektywy jest
zapewnienie, aby obiekty budowlane
i inżynierskie na terytorium UE
były projektowane i wykonywane
w sposób, który nie zagraża bezpieczeństwu
ludzi, zwierząt domowych
i mienia, uwzględniając przy
tym, w interesie dobra ogólnego, inne
wymagania podstawowe.
Dyrektywa dotyczy wyrobów budowlanych,
tj. wyrobów wyprodukowanych
w celu wbudowania ich na stałe
w obiekty budowlane. Mogą to być budynki
mieszkalne, jak również budowle
inżynierskie, np. mosty. Zgodnie z dyrektywą
89/106/EWG wyrób budowlany
uważany może być za odpowiedni
do stosowania, jeżeli odpowiada zharmonizowanej
normie, europejskiej
aprobacie technicznej lub niezharmonizowanym
ustaleniom technicznym
uznanym w skali Wspólnoty.
Wyroby uznane w ten sposób za odpowiednie
do stosowania są łatwo rozpoznawalne
dzięki znakowaniu CE;
muszą one mieć zapewniony przepływ
i swobodne stosowanie, zgodnie z ich
przeznaczeniem, w całej Wspólnocie.
Przy uwzględnieniu powyższych regulacji
publikowane są - podobnie jak
w stosunku do innych dyrektyw nowego
podejścia - wykazy norm zharmonizowanych
z dyrektywą. Odpowiedni wykaz
polskich norm zharmonizowanych z dyrektywą
89/106/EWG powstał na podstawie
publikacji w Dzienniku Urzędowym
Unii Europejskiej (2010/C 167/01)
z 25 czerwca 2010 r. Ostatnia uwzględniona
w obowiązującym wykazie aktualizacja
norm zharmonizowanych została
dokonana 19 listopada 2010 r. Aktualny
wykaz, znajdujący się na stronie internetowej
Polskiego Komitetu Normalizacyjnego
(www.pkn.pl), zawiera 501
norm. Są to normy typu PN-EN.Grupy norm
Znajdujące się w wykazie zharmonizowane
normy budowlane najczęściej
obejmują swoim zakresem: wymagania
dotyczące składu wyrobów budowlanych,
wymagania[...]
|
|
|
|
Obciążenie układu ruchu pracowników budowlanych
|
|
|
Zbigniew Jóźwiak
|
Praca w budownictwie, która zawsze
związana była z dużym i bardzo
dużym wysiłkiem fizycznym,
obecnie staje się lżejsza - jest to wynik
zarówno nowych technologii, jak i większego
nasycenia sprzętem technicznym.
Ciągle jednak stanowi znaczne obciążenie
układu mięśniowo‑szkieletowego
pracowników. Duże obciążenie fizyczne
to większe zmęczenie i zmniejszenie
czujności. A to z kolei może powodować
niewłaściwe zachowanie się pracownika,
które jest [...]
|
|
|
|
Operator kamery do inspekcji kanalizacji
|
|
|
Iwona Romanowska-Słomka
|
Ocena ryzyka zawodowego operatora kamery do inspekcji kanalizacji została wykonana metodą
wg normy PN‑N‑18002; w metodzie zakłada się możliwość powstania wypadku i szacuje jakościowo
parametry ryzyka, którymi są możliwe, spowodowane zdarzeniem ciężkości następstw (skutki)
i prawdopodobieństwo, z jakim następstwa te mogą wystąpić. Ciężkość następstw i prawdopodobieństwo
wystąpienia następstw szacowane są na trzech poziomach, ryzyko zawodowe wartościowane
jest w skali trójstopniowej na trzech poziomach.Operator kamery do inspekcji kanalizacji monitoruje jakość
rurociągów kanalizacyjnych za pomocą samojezdnej kamery
TCV zdalnie sterowanej, która porusza się wewnątrz rurociągu.
System inspekcyjny jest zamontowany w samochodzie,
którym operator dojeżdża do miejsca wykonywania zadania.
Urządzenia zasilane są napięciem 230 V z zamontowanego
w samochodzie przenośnego agregatu prądotwórczego z napędem
spalinowym. W samochodzie znajduje się stanowisko
operatora kamery wyposażone w komputer i urządzenie sterujące
ze zwijarką kabla. Monitorowanie kanałów odbywa się
najczęściej w obszarze ruchu drogowego. Po wykonaniu inspekcji
kabel sterujący jest myty, dezynfekowany i nawijany
na bęben urządzenia sterującego, kamera po wyjęciu z kanału
również jest myta i dezynfekowana. Po otwarciu włazu operator
sprawdza miernikiem obecność i stężenie gazów toksycznych
i wybuchowych w atmosferze kanału, w razie potrzeby
wentyluje kanał. Po powrocie jeszcze raz myje i dezynfekuje
kamerę i przewód w myjce. W biurze na podstawie zarejestrowanych
danych pisze raporty o stanie kanału.
Karta informacji o zagrożeniach na stanowisku operatora kamery do inspekcji kanalizacji
Zagrożenie biologiczne
Zagrożenie Źródło zagrożenia (przyczyna) Możliwe skutki
zagrożenia
[...]
|
|
|
|
Piotr Kaczmarek
|
|
Mówi, że bhp ma w genach. Dziadek, Edward Kaczmarek
był behapowcem, ojciec jest behapowcem, mama
ma ukończone technikum bhp, a dwie siostry
są po studiach podyplomowych bhp. Jednym słowem - klan
behapowców.
Po ukończeniu w 1999 r. w Kaliszu Technikum Zawodowego
o specjalności żywienie zbiorowe i uzyskaniu
tytułu technologa żywienia, pracował w restauracjach
jako kucharz. Ojciec prowadził już wtedy firmę behapowską
i Piotr trochę mu pomagał, np. nosząc za nim telewizor
na szkolenia. Przy okazji słuchał i obserwował z jaką uwagą
ludzie odbierali to, co przekazywał im ojciec, widział, że darzą
go szacunkiem. Kilka razy zastępował ojca podczas szkoleń.
Spodobało m[...]
|
|
|
|
Pochopne uznanie winy pracodawcy
|
|
Postawienie zarzutu ciężkiego naruszenia
podstawowych obowiązków
powinna poprzedzić wnikliwa ocena
zakresu i stopnia winy (wina umyślna,
rażące niedbalstwo). Tę przestrogę
powtarza Sąd Najwyższy przy rozpoznawaniu
spraw związanych z takim zarzutem,
gdyż sądy, do których w pierwszym
rzędzie jest adresowana, nie zawsze
ważą wszystkie za i przeciw. Rozpoznając
skargę kasacyjną pozwanego
pracodawcy - spółki z o.o. w S. (w maju
2008 r.) od wyroku Sądu Okręgowego
w P., w którym oceniono postępowanie
pracodawcy w aspekcie winy umyślnej,
Sąd Najwyższy wykazał, że sąd drugiej
instancji w ogóle pominął przy tej
ocenie dowody istotne dla rozstrzygnięcia
sprawy.
Z powództwem przeciwko spółce
o wynagrodzenie i odszkodowanie wystąpił
pracownik zatrudniony w spółce
od trzech lat, gdy pod koniec 2004 r.
zmieniła się sytuacja na rynku i przejściowo
zmniejszyło się zapotrzebowanie
na jej produkty. Spółka stanęła
przed dylematem: okresowo zmniejszyć
zatrudnienie lub szukać rozwiązania
mniej dokuczliwego dla pracowników,
ale w ramach obowiązującego
prawa pracy. W grudniu 2004 r. podpisała
z działającymi u niej organizacjami
związkowymi porozumieni[...]
|
|
|
|
redakcja odpowiada
|
|
Czy podyplomówka
zwalnia
ze szkoleń bhp?
Czytelnik pyta: Czy muszę przechodzić
szkolenie bhp (wstępne i okresowe), jeżeli
ukończyłem podyplomowe studia z bhp
i uzyskałem tytuł starszego inspektora.
Wykonuję pracę fizyczną, bo nie mogę dostać
zatrudnienia w służbie bhp. Nadmieniam,
iż w zakładzie zatrudniony jest inspektor
ds. bhp, który prowadzi szkolenia.
Na wstępie należy wyjaśnić pewną nieścisłość
zawartą w pytaniu. Czytelnik
pisze, że uzyskał tytuł starszego inspektora
bhp. Ukończenie studiów podyplomowych
w zakresie bhp nie jest równoznaczne
z uzyskaniem jakiegokolwiek
"tytułu" czy uprawnień, skutkuje jedynie
zdobyciem kwalifikacji, które pozwalają
na ubieganie się o ewentualne
zatrudnienie danej osoby przez pracodawcę
na stanowisku starszego inspektora
ds. bhp w zakładzie pracy.
Problematykę szkoleń, poruszaną
w pytaniu, reguluje rozporządzenie
Ministra Gospodarki i Pracy z 27 l[...]
|
|
|
|
Studia podyplomowe bhp Wydział Inżynierii Zarządzania Politechnika Poznańska
|
|
Od października 2005 roku w cyklu "Gdzie studiować" prezentowaliśmy uczelnie kształcące w zakresie
bhp. Absolwenci tych uczelni mogą uzyskać licencjat, tytuł inżyniera bądź magistra. W numerze
4/2007 ATESTU rozpoczęliśmy omawianie studiów podyplomowych, do podjęcia których zachęcamy
naszych czytelników, bowiem umożliwiają one poszerzenie specjalistycznej wiedzy w dziedzinie bezpieczeństwa
i higieny pracy, a przede wszystkim absolwentom wszystkich kierunków dają szansę zdobycia
nowego zawodu. Informacje teleadresowe uczelni, jakie do tej pory przedstawiliśmy, jak i tych,
które ukażą się na łamach ATESTU, czytelnicy mogą znaleźć na liście uczelni kształcących w zakresie
bhp, którą zamieściliśmy we wkładce do numeru 7/2006.Studia podyplomowe "Bezpieczeństwo i higiena pracy"
w Politechnice Poznańskiej prowadzone są zgodnie z ustawą
Prawo o szkolnictwie wyższym. Bieżąca edycja studiów (już
11) uruchomiona zos[...]
|
|
|
|
Szczególne czy szkodliwe warunki pracy?
|
|
|
Małgorzata Majka
|
Przy staraniach o wcześniejszą emeryturę na podstawie przepisów
z 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych
w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze,
wielu pracowników utożsamia "warunki szczególne"
z "warunkami szkodliwymi dla zdrowia". Czy słusznie?Zdarza się, że organ emerytalno‑rentowy
(oddział ZUS) lub
sąd oddala wniosek pracownika
o wcześniejszą emeryturę z tytułu wykonywania
pracy w szczególnych warunkach
lub w szczególnym charakterze,
gdy pracownik stara się o taką
emeryturę na podstawie rozporządzenia
z 1983 r. [1]. (Prawdopodobnie problemów
takich nie będzie w przyszłości,
gdy pracownicy będą się starać o emerytury
pomostowe na podstawie ustawy
o emeryturach pomostowych z 19
grudnia 2008 r. - DzU nr 237, poz. 1656.)
Kwestionowane są wydawane przez zakłady
pracy zaświadczenia o wykonywaniu
prac, o których mowa. Pracownicy
odwołują się, często argumentując,
że byli zatrudniani w warunkach szkodliwych
dla zdrowia i pobierali z tego
tytułu dodatek. Rozważmy, czy i kiedy
taka argumentacja ma sens.
Wykazy "prac szczególnych"
Rozporządzenie Rady Ministrów z 7
lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego
pracowników zatrudnionych
w szczególnych warunkach lub
w szczególnym charakterze [1] zawiera
w załączniku odpowiednie wykazy,
np. Wykaz A. Prace w szczególnych warunkach,
których wykonywanie uprawnia
do niższego wieku emerytalnego. W wykazie
tym różne rodzaje prac są wymienione
w punktach i zebrane w działach
odpowiadających poszczególnym branżom.
Do rozporządzenia [1] ministrowie
poszczególnych resortów wydawali
zarządzenia, w których poszczególne
rodzaje prac zostały uszczegółowione
lub rozpisane na podpunkty (przykład
w poniższej tabeli).
Warunki "szkodliwe dla
zdrowia" lub "uciążliwe"
Dla czynników uciążliwych, które -
przy braku wyraźnych efektów zdrowotnych
- są źródłem obciążenia organizmu,
szczególnego zmęczenia lub
stresu, ustalono wartości zalecane, publi[...]
|
|
|
|
Śmierć w kominie
|
|
|
Jacek Czech
|
30 czerwca 2010 r., w trakcie robót rozbiórkowych komina ceglanego,
wskutek upadku z wysokości ok. 75 m zginęło czterech
pracowników. Opisany wypadek stanowi przykład, jak zmiana
przyjętej technologii prac w połączeniu z brawurą i brakiem nadzoru
doprowadziła do tragicznego w skutkach zdarzenia.Na terenie jednego z zakładów
przemysłowych prowadzono roboty
rozbiórkowe obiektów infrastruktury
technicznej. Należało m.in.
wykonać demontaż dwóch kominów
ceglanych.
Wykonawca tych prac - na podstawie
zawartej umowy - został zobowiązany
m.in. do:
n opracowania zgodnego z wymogami
prawa projektu budowlanego rozbiórki
dwóch kominów ceglanych o wysokościach
100 i 120 m,
n wyznaczenia kierownika budowy
oraz złożenia pisemnego oświadczenia,
że ten kierownik posiada wszelkie
niezbędne uprawnienia budowlane
wymagane przepisami do prowadzenia
prac wyburzeniowych ww.
obiektów,przeprowadzenia specjalistycznej
ekspertyzy, dotyczącej metody wyburzenia
kominów oraz wykonania
prac wyburzeniowych z zachowaniem
warunków bezpieczeństwa
w rejonie prac wyburzeniowych.
Ponadto umowa stanowiła, że roboty
rozbiórkowe będą wykonywane zgodnie
z dokumentacją projektową, zasadami
wiedzy technicznej i inżyniers[...]
|
|
|
|
technika na co dzień
|
|
Wyciąg dekarski
Pochyła wciągarka linowa (zwana też windą dekarską) Zi‑Co
Lift Standard 200 służy do pionowego transportu materiałów
do prac budowlanych. Szczególnie przydatna jest do prac
dekarskich. Segmentowa budowa umożliwia dostosowanie
do indywidualnych potrzeb użytkownika. Platforma transportowa
porusza się po szynach zmontowanych z segmentów
o różnych długościach (w zależności od potrzeb), przy
czym górny segment ma konstrukcję pozwalającą na załamanie
pod kątem regulowanym płynnie od 20 do 45o. Wciągarka
wyposażona jest w windę elektryczną z silniki[...]
|
|
|
|
teksty-preteksty
|
|
Budownictwo w anegdocie
Jako że ten numer ATESTU jest poświęcony budownictwu,
przytaczamy kilka branżowych dowcipów.
Do baru wchodzi kogut. Zamawia setkę wódki i śledzia, wypija,
zakąsza, po czym mówi do barmana: - Jestem murarzem.
Tu niedaleko rozpoczęliśmy budowę i codziennie
po pracy będę wpadał do pańskiego baru. Myślę, że jako stałemu
klientowi udzieli pan rabatu. Po wyjściu koguta barman
dzwoni do znajomego dyrektora cyrku. - Stary, niesamowita
sprawa! Przyszedł do mnie kogut. Mówi ludzkim
głosem, pije wódkę, zakąsza śledziem. To coś dla ciebie.
On przyjdzie jutro po południu, [...]
|
|
|
|
Transport bliski na placach budów Część 1
|
|
|
Robert Chudzik
|
Wśród wielu urządzeń eksploatowanych na placach budów
znaczny odsetek stanowią urządzenia techniczne, podlegające
dozorowi technicznemu, a w szczególności urządzenia transportu
bliskiego, podnoszące i przenoszące ładunki oraz pracowników
w ograniczonym zasięgu. W grupie tej dominują urządzenia
czasowo instalowane w miejscach pracy, takie jak żurawie
wieżowe, dźwigi budowlane towarowe i towarowo‑osobowe, podesty
ruchome masztowe i wiszące oraz spotykane rzadziej wciągarki
budowlane. Pracę tych urządzeń wspomagają urządzenia
mobilne - żurawie samojezdne i przeładunkowe.Obecnie w Polsce nie wytwarza
się wymienionych wyżej
urządzeń technicznych w znaczącej
skali. Eksploatowane urządzenia
są przeważnie wyrobami polskimi
sprzed lat lub zagranicznymi, pochodzącym
w większości od wytwórców
z państw członkowskich UE. Wysokie
ceny nowych urządzeń zwiększają
atrakcyjność używanych, które stanowią
znaczny odsetek urządzeń oferowanych
na rynku.Europejskie regulacje prawne
Produkowane obecnie urządzenia transportu
bliskiego, eksploatowane na placach
budów, objęte są postanowieniami
dyrektyw europejskich, a w szczególności
dyrektywy maszynowej 2006/42/WE,
która niedawno zastąpiła dyrektywę
98/37/WE.
Niektóre z tych urządzeń, takie jak
podesty ruchome i dźwigi budowlane
towarowo‑osobowe, uznane zostałystwarzać szczególne zagrożenia. Oznac[...]
|
|
|
|
Usprawiedliwianie nieobecności w pracy oraz zwolnienia od pracy
|
|
|
Piotr Wąż
|
Zasadniczą regulację prawną, dotyczącą
problematyki będącej
przedmiotem artykułu, którego
cz. 1 zamieszczona została w nr.
12/2010 ATESTU, a cz. 2 poniżej, zawiera
rozporządzenie Ministra Pracy
i Polityki Socjalnej z 15 maja 1996 r.
w sprawie sposobu usprawiedliwiania
nieobecności w pracy oraz udzielania
pracownikom zwolnień od pracy
(DzU nr 60, poz. 281 ze zm.). Określa
ono sposoby usprawiedliwiania
nieobecności w pracy oraz zakres
przysługujących pracownikom
zwolnień od pracy, a także przypadki,
w których za czas nieobecności
lub zwolnienia pracownik zachowuje
prawo do wynagrodzenia. Regulacja
ta znajduje bezpośrednie zastosowanie
w odniesieniu do pracodawców
nieobjętych obowiązkiem
tworzenia regulaminu pracy.
Natomiast w odniesieniu do pracodawców
tworzących regulamin pracy
ustanawia minimalne standardy
regulacji dotyczącej zasad udzielania
zwolnień od pracy i usprawiedliwiania
nieobecności, która powinna
być przedmiotem uregulowania
zawartego w treści tego aktu. Regulamin
pracy nie może zawierać postanowień
mniej korzystnych od regulacji
zawartych w rozporządzeniu
(zob. art. 9 § 2 kodeksu pr[...]
|
|
|
|
Wielu wykonawców, wiele problemów
|
|
|
Robert Kozela
|
Wymagania przepisów dotyczące koordynacji bhp na budowie
trzeba wypełnić treścią i zorganizować pracę w zależności od warunków
występujących na konkretnej budowie. Powszechne stało
się już wpisywanie wymagań w zakresie bhp do umów zawieranych
z podwykonawcami. Podwykonawców włącza się też
do planowania zadań behapowskich na wszystkich etapach inwestycji.
Wprowadza się jednolite procedury nadzoru nad bezpieczeństwem
pracy na budowie, dotyczące wszystkich znajdujących
się na niej osób, co ułatwia zapewnienie bezpieczeństwa
w sytuacji, gdy na dużej budowie pracuje jednocześnie kilkadziesiąt
firm.Choć w statystyce wypadków w budownictwie
widać pewną poprawę
(piszemy o tym na str. 4), to i tak
dane inspekcji pracy od kilku lat pokazują
niepokojący stan bezpieczeństwa
na polskich budowach. - W 2009 roku
inspektorzy Okręgowego Inspektoratu
Pracy w Rzeszowie zbadali 23 wypadki
przy pracy w branży budowlanej, w których
5 osób poniosło śmierć, 7 doznało
ciężkich obrażeń ciała, a 19 odniosło
lekkie obrażenia. Natomiast w okresie
od 1 stycznia do 9 listopada 2010 roku inspektorzy pracy OIP w Rzeszowie zbadali
23 wypadki w budownictwie, w wyniku
których 2 osoby poniosły śmierć,
3 osoby doznały ciężkich obrażeń ciała,
a 18 odniosło lekkie obrażenia - mówi
Jerzy Pas1, zastępca okręgowego inspektora
pracy w Rzeszowie.
ludzie i wydarzenia > praca ludzka
Choć w statystyce wypadków w budownictwie
widać pewną poprawę
(piszemy o tym na str. 4), to i tak
dane inspekcji pracy od kilku lat pokazują
niepokojący stan bezpieczeństwa
na polskich budowach. - W 2009 roku
inspektorzy Okręgowego Inspektoratu
Pracy w Rzeszowie zbadali 23 wypadki
przy pracy w branży budowlanej, w których
5 osób poniosło śmierć, 7 doznało
ciężkich obrażeń ciała, a 19 odniosło
lekkie obrażenia. Natomiast w okresie
od 1 stycznia do 9 listopada 2010 roku
System pomaga w bhp
W firmie Elektromontaż Rzeszów działa
zintegrowany system zarządzania
jakością, środowiskiem[...]
|
|
|
|
WYDARZENIA
|
|
Rada o poważnych awariach.
Rada Ochrony Pracy na posiedzeniu 14 grudnia ub.r. zapoznała
się m.in. z opracowaniem dotyczącym warunków bezpieczeństwa
w zakładach przemysłowych użytkujących materiały niebezpieczne
w ilościach stwarzających ryzyko wystąpienia zagrożenia
poza ich terenem, innych niż zakłady kwalifikowane, jako
zakłady o dużym lub zwiększonym ryzyku wystąpienia poważnej
awarii przemysłowej. Materiał został przygotowany przez
specjalistów z CIOP na podstawie projektu badawczo‑rozwojowego
"Opracowanie systemu zarządzania bezpieczeństwem
w zakładach zagrażających poważną awarią przemysłową, niebędących
zakładami dużego lub zwiększonego ryzyka", w którym
wzięli udział pracownicy instytutu oraz specjaliści Inspekcji
Ochrony Środowiska, Państwowej Straży Pożarnej, Państwowej
Inspekcji Pracy. (O ROP czytaj też na str. 15.).Ppoż. [...]
|
|
|
|
Zabytki budownictwa przemysłowego
|
|
|
Aleksander Stukowski
|
Na potrzeby tego numeru ATESTU autor cyklu "Historia techniki"
prezentuje przykłady zabytkowych budynków przemysłowych,
które z zachowaniem wszelkich wymogów konserwatorskich,
zostały wyremontowane i zaadaptowane do celów
użytkowych, najczęściej innych od ich pierwotnego przeznaczenia.
| Redakcja.Zabytek to - w myśl definicji zawartej
w art. 3 pkt 1 ustawy z 23 lipca
2003 r. o ochronie zabytków i opiece
nad zabytkami (DzU nr 162, poz. 1568
ze zm.) - nieruchomość lub rzecz ruchoma,
ich części lub zespoły, będące
dziełem człowieka lub związane z jego
działalnością i stanowiące świadectwo
minionej epoki bądź zdarzenia, których
zachowanie leży w interesie społecznym
ze względu na posiadaną wartość
historyczną, artystyczną i naukową.
Ustawa nakłada na właściciela zabytku
szereg obowiązków, m.in. zabezpieczenie
i utrzymanie zabytku oraz jego
otoczenia w jak najlepszym stanie,
a także korzystanie z zabytku w sposób
zapewniający trwałe zachowanie
jego wartości. Wszelkie prace przy zabytku
(konserwatorskie, budowlane
itp.) wymagają pozwolenia wojewódzkiego
konserwatora zabytków. Wymogi
te są kłopotliwe dla właściciela obiektu,
zwłaszcza, gdy dochodzi do konfro[...]
|
|
|
|
Zakład pracy wspólnym dobrem
|
|
29 listopada 2010 r. w siedzibie Urzędu
Dozoru Technicznego w Warszawie
odbyła się piąta już konferencja z cyklu
"Zakład pracy wspólnym dobrem",
tym razem poświęcona bezpieczeństwu
pracy w budownictwie. Organizatorem
konferencji była Państwowa
Inspekcja Pracy, która prowadzi kampanię
medialną i edukacyjną "Szanuj
życie!", mającą na celu ograniczenie
wypadkowości w branży budowlanej.
Organizatorzy konferencji, zapraszając
przedstawicieli różnych urzędów,
pracodawców i partnerów społecznych,
podkreślali, że poprawę bezpieczeństwa
pracy w budownictwie uda się
osiągnąć tylko dzięki współpracy tych
wszystkich stron. Dlatego podczas konferencji
była prezentowana "Deklaracja
w sprawie porozumienia dla bezpieczeństwa
pra[...]
|
|
|
|
Zasłabnięcie za kierownicą przyczyną wypadku przy pracy?
|
|
6 października 2009 r. Sąd Najwyższy
rozpoznawał skargę kasacyjną
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
na wyrok Sądu pracy i ubezpieczeń
społecznych drugiej instancji,
który uznał za wypadek przy pracy
zasłabnięcie pracownika, Jerzego M.,
za kierownicą samochodu, w czasie wykonywania
obowiązków służbowych.
Sprawa ta dwukrotnie trafiała do sądu
pracy. Z ustalonego stanu faktycznego
wynika, że poszkodowany Jerzy M.
był zatrudniony w Urzędzie Gminy w P.,
na stanowisku inspektora do spraw
gospodarki komunalnej i utrzymania
dróg, w pełnym wymiarze czasu pracy.
10 maja 2004 r., wracając do urzędu
po załatwieniu spraw służbowych w terenie,
około godziny 14.20 zjechał na lewą
stronę jezdni i uderzył w przydrożne
drzewo. Wykonane badania wykazały,
że w chwili zdarzenia nie był pod wpływem
alkoholu. Stwierdzono też, że miał
wymagane uprawnienia do kierowani[...]
|
|
|
|
Złote Szelki 2011
|
|
Zapraszamy do 15. jubileuszowej edycji naszego konkursu ZŁOTE SZELKI.
Laureatami wyróżnienia i zdobywcami pozłacanej statuetki zostało dotychczas
49 osób, wśród nich specjaliści bhp, wykładowcy ergonomii, pracownicy
naukowi i autorzy najlepszych artykułów zamieszczonych na łamach
ATESTU, a także najlepszych prac dyplomowych (magi[...]
|
|
|
|
Zmiany w statystycznej karcie wypadku przy pracy
|
|
|
Aleksander Stukowski
|
7 grudnia 2010 r. weszło w życie rozporządzenie
Ministra Pracy i Polityki
Społecznej z 8 listopada 2010 r.
zmieniające rozporządzenie w sprawie
statystycznej karty wypadku przy pracy
(DzU nr 218, poz. 1440).
Nowelizacja rozporządzenia jest
konsekwencją zmian organizacyjnych
w jednostkach GUS, związanych
z coraz pełniejszym wdrażaniem sprawozdawczości
w formie elektronicznej.
W ramach tych zmian staty[...]
|
|
|
|
Zobacz, pomyśl, odpowiedz!
|
|
Szanowni Czytelnicy!
Klub Stałego Czytelnika działa od kilku lat.
Aby zostać jego członkiem należy, zgodnie
z zamieszczonym poniżej regulaminem,
przesłać pod adresem redakcji wypełnioną
kartę zgłoszeniową.
Zachęcamy członków klubu, ale nie [...]
|
|
|
|
Twój Profil
Twój koszyk
