ELEKTRONIKA, ENERGETYKA, ELEKTROTECHNIKA ›
ELEKTRONIKA - KONSTRUKCJE, TECHNOLOGIE, ZASTOSOWANIA ›
2011-1 |
| |
|
|
Alternatywne techniki regulacji w inwerterach napięcia stosowanych w sytemach UPS
|
|
ZBIGNIEW RYMARSKI 
|
Na podstawie projektu klasycznego filtra wyjściowego LFCF
(typu gamma) i odpowiedniej linearyzacji funkcji sterowania
inwerterem (w artykule stosowane jest określenie inwerter
a nie falownik, który jest określeniem typowym dla napędów
silników indukcyjnych) dla danego typu modulacji PWM uzyskano
nowy, oryginalny dyskretny model stopnia mocy inwertera
(zwykle wystarcza samo określenie inwerter, jednak
w przypadku opisu całego systemu sterowania wyodrębniono
obiekt regulacji) łącznie z modulatorem. Model ten wykorzystano
przy projektowaniu systemów sterowania inwerterami.
Projekt filtra wyjściowego LFCF oparto na ograniczeniu najwyższej
amplitudy harmonicznych do 3% amplitudy podstawowej
harmonicznej (IEEE-519) dla rezystancyjnego, liniowego,
statycznego obciążenia i minimalizacji mocy biernej w elementach
filtra wyjściowego w jedno- [1] i wielofazowych inwerterach
napięcia [2]. Z tych obliczeń wynikają wzory (1) na zastępcze
(z indeksem e) wartości indukcyjności LFe, pojemności filtra CFe
i współczynnika kLFe [3-8]. Zastępcze nominalne rezystancyjne
obciążenie inwertera wynosi ROe-nom. W dalszych symulacjach
i pomiarach przyjęto typowe obciążenia - statyczne i dynamiczne
rezystancyjne i statyczne nieliniowe prostownikowe
z filtrem ROCO (połączenie równoległe) zalecane przez normę
EN-62040-3:2005 (jednak dobór parametrów ROCO został dokonany
w oparciu o rozważania z [7], a nie założony w normie
z góry współczynnik PFC = 0,7).
(1)
Przyjęto zgodnie z praktyką, że stosowana głębokość modulacji
M≈ 1 (w praktycznych rozwiązaniach kosztem zniekształceń
dopuszcza się nawet nadmodulację), co pozwala
ujednolicić wzory. Analizowane topologie inwerterów przedstawiono
na rys. 1. Dla jednofazowego, dwupoziomowego
inwertera w układzie mostkowym (rys. 1a) współczynnik
kLFe = 1/M, dla trójpoziomowego inwertera w układzie mostkowym
(rys. 1a) kLFe = 1, dla wielopoziomowego (rys. 1b) jednogałęziowego
inwertera (liczba poziomów m ≥ [...]
|
|
|
|
Anteny z rozszerzającą się szczeliną do zastosowań w radiolokacji i telekomunikacji
|
|
|
EDWARD SĘDEK WŁADYSŁAW KOŁOSOWSKI PIOTR GAJEWSKI ANDRZEJ JEZIORSKI
|
W 2002 roku międzynarodowa federacja FCC (Federal Communications
Commission) zatwierdziła ultra-szerokopasmowy
standard UWB (Ultra-Wide Banad), który stworzył nowe możliwości
dla łączności bezprzewodowej. Niezależnie od dynamicznego
rozwoju telekomunikacji na duże odległości, istotną
stała się również komunikacja na niewielkie odległości, rzędu
kilku czy kilkunastu metrów. Dotyczy to wielu urządzeń domowych
czy biurowych, w których istnieje konieczność przesyłania
pomiędzy nimi szybkich strumieni danych. Należą do
nich komputer PC, laptop, drukarka, odtwarzacz i nagrywarka
DVD, kamera cyfrowa i wiele innych. Odpowiedzią na to
zapotrzebowanie jest standard UWB, który obejmuje pasmo
częstotliwości od 3,1 do 10,6 GHz. Standard ten zapewnia
możliwość bezprzewodowej transmisji danych o niespotykanej
dotychczas szybkości, sięgającej 1 Gb/s na odległości
pomiędzy urządzeniami do 2 m. Tak duża szybkość wysuwa
standard UWB w swej kategorii na pierwsze miejsce wśród innych
bezprzewodowych standardów, takich jak sieci Wi-Fi czy
Bluetooth. Technologia UWB stwarza również wiele innych
możliwości zastosowań obejmujących służby ratunkowe,
np. pogotowie ratunkowe, straż pożarna czy policja. Istnieje
również możliwość wykorzystania tej technologii w radiolokacji
do wykrywania obiektów pod ziemią, np. min czy ludzi
znajdujących się za ścianą budynku. W radarach tego typu
wykorzystuje się generację krótkich pikosekundowych impulsów
i analizę widmową odebranego sygnału echa. Jednym
z elementów systemu UWB jest antena, która powinna pokrywać
pełne pasmo częstotliwości standardu UWB. Szerokość
pasma częstotliwości jest tutaj rozumiana jako punkty częstotliwościowej
charakterystyki dopasowania anteny do impedancji
linii doprowadzającej sygnał (najczęściej 50 Ω), dla których
współczynnik fali stojącej WFS nie przekracza wartości
2. Kształt charakterystyki promieniowania powinien być dookólny
w przypadku urządzeń domowych czy biurowych, lub
k[...]
|
|
|
|
Automatyczna lokalizacja źródła dźwięku w obecności zakłóceń z wykorzystaniem wektorowych czujników akustycznych
|
|
|
ANDRZEJ CZYŻEWSKI JÓZEF KOTUS
|
Przedmiotem opracowania jest zastosowanie technologii
wektorowych czujników akustycznych do lokalizowania źródeł
dźwięku. Wektorowy czujnik akustyczny AVS (ang. Acoustic
Vector Sensor) umożliwia bezpośredni pomiar wybranej
składowej prędkości cząstek powietrza zamiast ciśnienia
akustycznego, mierzonego za pomocą konwencjonalnych
mikrofonów. Dzięki temu możliwy jest bezpośredni pomiar natężenia
dźwięku. Pojedynczy czujnik umożliwia pomiar jednej
składowej wektora prędkości. Odpowiednie ustawienie trzech
czujników umożliwia pomiar trzech wzajemnie ortogonalnych
składowych wektora prędkości. Dzięki temu możliwe jest dokładne
lokalizowanie źródła dźwięku w przestrzeni 3D. Dodatkowo,
oprócz czujników prędkości, w kompletnej sądzie 3D
dołączony jest również miniaturowy mikrofon pojemnościowy.
Taka konfiguracja i budowa sondy natężeniowej cechuje unikatowa
funkcjonalność i duża różnorodność zastosowań. Na
rysunku 1 przedstawiono wygląd i rozmiary kompletnego czujnika
wektorowego 3D.
Zastosowanie dodatkowych metod cyfrowego przetwarzania
sygnału (filtracja pasmowa, rozplot) umożliwiają określanie
kierunku dobiegania dźwięku dla wielu źródeł jednocześnie
[1, 5]. Określenie "jednocześnie" oznacza, że w tej samej
chwili czasu wiele różnych źródeł wytwarza energię akustyczną,
przy czym amplitudy sygnałów pochodzących z różnych
źródeł mogą być zbliżone. Schemat opracowanego algorytmu
pasywnego radaru akustycznego przedstawiono na rys. 2.
Rys. 2. Schemat blokowy algorytmu pasywnego radaru akustycznego
Fig. 2. The block diagram of the passive acoustic radar algorithm
Pojedynczy czujnik AVC jest zbudowany z dwóch rezystancyjnych
drucików podgrzewanych do temperatury około 200°C.
Ruch powietrza prowadzi do spadku temperatury. Spadek temperatury
jest proporcjonalny do kwadratu prędkości cząstek.
Mierząc bezwzględną zmianę temperatury możliwe jes[...]
|
|
|
|
Badanie rozpoznawania twarzy przez człowieka z wykorzystaniem systemu śledzenia fiksacji wzroku Cyber-Oko
|
|
|
ŁUKASZ KULASEK BARTOSZ KUNKA ANDRZEJ CZYŻEWSKI
|
Pomimo ponad 40 lat prac nad rozwojem algorytmów rozpoznawania
twarzy do tej pory nie udało się osiągnąć zadowalającej
skuteczności w warunkach rzeczywistych. Z początkiem lat
90-tych metody całościowe takie jak Eigenface [4] czy Fisherface
[5], polegały na traktowaniu zdjęć całej twarzy jako wektora
wejściowego, który był przekształcany matematycznie w celu
stworzenia wektora cech. Podejście lokalne, popularne w drugiej
połowie lat 90-tych, obejmowało tworzenie wektora cech
na podstawie punktów szczególnych twarzy i dopasowaniu do
nich elastycznego grafu (EBGM [9], AAM [2]). Od początku XXI
wieku najpopularniejsze stały się metody hybrydowe, łączące
podejścia lokalne i globalne, z wykorzystaniem technik trójwymiarowych
(morfowalne modele 3D [8]). Ostatnio są często
rozwijane algorytmy hybrydowe, w których - opierając się na
położeniu punktów szczególnych - wydziela się obszary twarzy
(tzw. komponenty), które są przetwarzane metodami całościowymi
i następnie dokonuje się ekstrakcji cech [1]. Ostatnie
prace podkreślają wysoką skuteczność metod hybrydowych,
zorientowanych na wyodrębnienie komponentów, w tym stosunkowo
dużą tolerancję na zmiany pozy [1].
W pracy przedstawiono wyniki nowatorskich
eksperymentów badawczych, dotyczących
sposobu zapamiętywania i rozpoznawania twarzy
przez człowieka. Okazuje się, że człowiek
analizuje twarze w sposób bardzo podobny do
zasadny działania algorytmów zorientowanych
na wyodrębnienie komponentów. Przedstawione
wyniki mogą przyczynić się do ulepszenia
algorytmów automatycznego rozpoznawania
twarzy oraz w pewnym stopniu osłabiają rozpowszechniony
pogląd o niezwykłej skuteczności
rozpoznawania twarzy przez człowieka.
System Cyber-Oko
Cyber-Oko jest systemem śledzenia punktu fiksacji
wzroku osoby siedzącej przed monitorem
komputera. System został opracowany w Katedrze
Systemów Multimedialnych Politechniki
Gdańskiej. Główne cechy funkcjonalne tego
[...]
|
|
|
|
Bezprzewodowy system monitorowania częstości rytmu oddechu i temperatury ciała
|
|
|
ŁUKASZ TĘSIOROWSKI MICHAŁ FRYDRYSIAK JANUSZ ZIĘBA
|
Nieinwazyjny ciągły monitoring parametrów życiowych jest istotny
w sytuacjach, kiedy całodobowa opieka lekarska jest utrudniona,
lub gdy potrzebna jest informacja o stanie zdrowia człowieka
poruszającego się w ekstremalnych warunkach, np. podczas
akcji ratowniczej. Ciągły pomiar takich parametrów jak puls,
oddech i temperatura ciała jest możliwy, kiedy czujniki zostaną
zaimplementowane w strukturę tekstyliów, w koszulkę lub inną
część garderoby. Koszulka wraz z czujnikami i elektronicznymi
układami pomiarowymi stanowi typowy system tekstroniczny.
System tekstroniczny stanowi synergiczne połączenie technologii
elektronicznych, informatycznych oraz tekstylnych [1]. Informacja
z czujników umieszczonych w odzieży tekstronicznej
jest przede wszystkim użyteczna dla centrum monitoringu (np.
centrum nadzoru strażaków, szpital), gdzie podejmowana jest
decyzja o dalszych działaniach, w sytuacji zagrożenia zdrowia
lub życia człowieka. Dane pomiarowe z czujników umieszczonych
w odzieży tekstronicznej przesłane są do centrum monitoringu
tylko za pomocą łącza radiowego [2].
Obecnie spotyka się coraz więcej rozwiązań systemów
tekstronicznych służących monitorowaniu zdrowia człowieka.
Zdecydowana większość tych systemów bazuje na konwencjonalnych
czujnikach wykonanych z elementów półprzewodnikowych
lub przyrządach pomiarowych np. spirometrach
[3]. Ogranicza to jednak mobilność systemu monitorowania
parametrów życiowych. Z tego powodu wykorzystuje się zaawansowane
metody obliczeniowe, które umożliwiają wyodrębnienie
sygnału rytmu oddechu, np. z sygnału EKG [4]
oraz z sygnału pulsu [5]. Temperatura ciała człowieka jest
mierzona za pomocą termistorów [6]. Do transmisji danych
pomiarowych wykorzystuje się tradycyjne techniki radiowe np.
Bluetooth oraz GSM. Moduł nadawczy Bluetooth znajduje się
w odzieży tekstronicznej i transmituje sygnał pomiarowy drogą
radiową do modułu odbiorczego Bluetooth umieszczonego
w telefonie komórkowym, następnie sy[...]
|
|
|
|
Charakteryzacja elektryczna i temperaturowa elastycznych ogniw słonecznych wykonanych z mikrokulek krzemowych
|
|
|
KATARZYNA ZNAJDEK MACIEJ SIBIŃSKI
|
Ogniwa z krzemu krystalicznego, choć obecnie wiodące prym
na rynku fotowoltaiki, wciąż wymagają wysokich kosztów
produkcji. Składają się na nie zarówno cena materiału, jak
i straty podczas obróbki, a także potrzeba dużego wydatku
energetycznego. Ponadto, coraz częściej w systemach zintegrowanych
z budownictwem dużą wadą okazuje się brak
elastyczności krzemowych przyrządów PV. Wydaje się, że dominacja
technologii krystalicznego krzemu w fotowoltaice powoli
dobiega końca, a jej następcami będą ogniwa cienkowarstwowe
ze związków półprzewodnikowych (np. struktury CIS)
lub przyrządy amorficzne, czy też organiczne lub hybrydowe.
Krzem krystaliczny jednak ewoluuje, zmieniając swoją postać
z kruchej, polerowanej płytki na mikrokulkę, stanowiącą jednostkę
elementarną do budowy nowych przyrządów PV.
Naukowcy z japońskiej firmy Clean Venture 21 w poszukiwaniu
alternatywnych źródeł energii opracowali moduły słoneczne,
wykorzystujące układ stanowiący jednomilimetrową
multikrystaliczną kulkę krzemową, umieszczoną w ognisku
sześciokątnego odbłyśnika koncentrującego światło. Połączone
ze sobą minireflektory pokrywają powierzchnię tworząc
strukturę podobną do plastra miodu, dzięki czemu tworzą ogniwa
lub całe moduły PV.
Charakterystyka ogniw z mikrokulek krzemu
Tablice kulek krzemowych do zastosowania w fotowoltaice,
zostały po raz pierwszy zaproponowane przez Hoffman Electronics
Corporation (1959), a następnie przez Texas Instruments
(1982). Koszty produkcji tego typu ogniw słonecznych
były jednak wówczas bardzo wysokie, a ich sprawność niezadowalająca
[1, 2]. Japońskie ulepszenie kulkowych matryc
Si polega między innymi na zastosowaniu nowego kształtu,
wspomnianych już minireflektorów. Umieszczenie każdej jednomilimetrowej
kuleczki krzemowej wewnątrz heksagonalnego
odbłyśnika o średnicy 2,2…2,7 mm (rys. 1), umożliwiło
zwiększenie wydajności poprzez maksymalną koncentrację
promieniowania słonecznego na kryształku krzemu przy optymal[...]
|
|
|
|
Estimation of position of the light probe device for photorealistic computer animation purposes
|
|
|
PRZEMYSŁAW MAZUREK
|
Photorealistic image rendering is a very sophisticated,
especially for dynamic scenes. Light modeling using manual
placement and fitting a lot of light sources is time consuming
process [8]. Another technique is based on measurement of
the real light observed in some point of the real scene [6, 8].
Such situation is especially important for combined scene
with a realistic image parts (acquired by film camera) and
computer graphic generated objects. Two main techniques
are used for the measurement of incident light, and first one
uses a digital camera placed in some point with a wide angle
lenses. Camera is rotated manually or automatically and
spherical panorama is obtained after image stitching. This
is time consuming process that gives superior results and
the high-dynamic range (HDR) light probe could be obtained
[6, 8]. Spherical light probe is stored in the image and used
later in computer graphic software as a light filtered of surrounding
light. The second one technique is similar but uses
single shot of the hemispherical mirror placed in the measurement
point. The HDR light probes could be obtained by
multiple shots or using high-dynamic sensor of the camera
or movie film [6, 8]. The last technique is very important for
dynamic light condition that occurs for moving camera or
moving object. There are two shots of scene using movie
camera typically. First pass is with a light probe for light
condition measurements and second pass without it. The
second one pass is used in the final composite scene. Light
probes should be extracted form the image sequence what
is time consuming process manually. There is no literature
available about techniques for automatic extraction. Application
of the image difference between both shots could be
applied only if the camera movements are controlled by the
motion-control robot or if the camera is fixed. More advanced
techniques could be applied for typical dynamic light
shots.
Modif[...]
|
|
|
|
Improving the accuracy of sinusoidal modeling through adaptive heterodyne filter analysis
|
|
|
MACIEJ BARTKOWIAK
|
Sinusoidal modeling is a well established signal processing
framework [2, 10, 14, 15]. Within a sinusoidal model (SM),
the original audio signal is represented on a frame basis, by
a linear combination of non-stationary sinusoids,
. (1)
The process of constructing such a model consists of timefrequency
analysis (2) of the original signal (usually done
using FFT in overlapping data segments), followed by building
a set of spectral peaks Pl (3) (l denotes frame number),
(2)
(3)
estimation of corresponding parameters of sinusoidal components,
and finally linking of those peaks between consecutive
frames. This procedure establishes parameter trajectories
which describe the temporal evolution (variations of frequency
and amplitude) of sinusoidal partials. The remaining part of
the signal (the residual) may be additionally modeled as an
additive noise leading to a so-called hybrid model [14].
In this paper we deal with two fundamental problems of hybrid
SM: spectral peak classification and sinusoidal parameter estimation.
Due to natural modulations (AM and FM) often present
in musical sounds, spectra of individual harmonics are spread
over a range of FFT bins, and sometimes overlap (Fig. 1). In effect,
spectral peaks representing sinusoids are often hardly detectable
and may be easily confused with noise-related peaks.
Also, parameterization of these sinusoids using an FFT-based
method is difficult and prone to errors. Both problems yield inaccurate
reconstructed signal (1). We propose to apply adaptive
heterodyne analysis (AHA) in order to improve estimation accuracy
and to minimize the negative effects of treating a noiseinduced
spectral peak as a sinusoid.
Σ ( Σ ) = = = π + ϕ K
k
n
k m k k x n A n f m 1 0 ˆ ( ) ( ) cos(2 ( ) (0)). cos 0) .
k n
N
N j
k n X l x n l H w n e
π
- -
= =Σ -
2
1
0 ( ) ( ) ( ) ,
{ ( ) : ( ) ( ) } 1 X l X l X l l k peak k peak k peak ± P = > }, ,
The [...]
|
|
|
|
Konwersja nagrań dwukanałowych do formatu surround metodą separacji widmowej
|
|
|
EUGENIUSZ KORNATOWSKI WITOLD MICKIEWICZ
|
Pojawienie się na rynku nośników danych o dużej pojemności,
takich jak SA-CD, DVD i w końcu Blu-Ray spowodowało
znaczny wzrost zainteresowania produkcją nagrań muzycznych
w technice surround. Systemy kodowania dźwięku przestrzennego,
takie jak Dolby Digital (DD), czy Digital Theater
System (DTS) umożliwiły lepsze odtwarzanie perspektywy
akustycznej w formacie dookólnym, przenoszące słuchacza
do realistycznych warunków np. sali koncertowej. Realizm
wrażeń, szczególnie towarzyszących obrazom filmowym,
spowodowało duże upowszechnienie systemów kina domowego
coraz częściej spotykanych w naszych domach.
Niestety wiele cennych nagrań powstało w dwukanałowej
technice stereo i są dostępne tylko w takiej formie. Oczywiście
amplitunery kina domowego posiadają zazwyczaj procesory
dźwięku, umożliwiające "dogenerowywanie" brakujących kanałów,
lecz stosowane tam algorytmy nie kreują zadowalających
rezultatów. Tworzona przestrzeń brzmi sztucznie i nie
odpowiada rzeczywistym warunkom nagrania.
Biorąc pod uwagę powyższe fakty poszukiwanie efektywnych
metod konwersji nagrań dwukanałowych do formatu 5.1
(lub 5.0) ma ciągle duże znaczenie praktyczne. Potwierdzają
to liczne publikacje o tej tematyce [1, 2] oraz dostępne również
rozwiązania komercyjne, np. Dolby Surround Pro Logic czy
DTS Neo6. W niniejszym artykule zaprezentowano rozwiązanie
alternatywne oparte na metodzie separacji widmowej. Poza
opisem idei działania algorytmu zawarto ocenę jakości działania
metody zarówno w sposób obiektywny jak i subiektywny.
Idea i koncepcja metody
Na rysunku 1 pokazano schematycznie cel metody: ekstrakcja
5 kanałów surround z nagrania dwukanałowego w celu umożliwienia
odtwarzania takiej postaci w standardowym zestawie
kina domowego (5.0). Wygenerowany zestaw sygnałów powinien
umożliwić prawidłowe kreowanie przestrzeni akustycznej
panującej podczas nagrania.
Konstruując algorytm do konwersji nagrań dwukanałowych
na postać surround przyjęto następujące za[...]
|
|
|
|
Mikrokontrolery PIC w zastosowaniach badawczych. Część 1. Podstawy
|
|
|
PAWEŁ BORKOWSKI
|
Przedstawiam cykl artykułów, który ma pomóc badaczom
w konstruowaniu własnej aparatury badawczej, opartej na
mikrokontrolerach PIC. Potrzebna wiedza zostanie podana
od podstaw. Tematem przewodnim jest budowa systemów
służących do analizy sygnałów. Przedstawiona zostanie obsługa
portów wejścia/wyjścia, obsługa alfanumerycznego
wyświetlacza LCD, przerwań, obsługa timera, programowanie
w asemblerze, obsługa modułów CCP oraz obsługa
wyświetlacza graficznego z telefonu Siemens S65. W ostatniej
części cyklu artykułów zostanie przedstawiony moduł
USART i komunikacja z komputerem PC w standardzie
RS232.
Mikrokontrolery są to układy scalone, najczęściej niewielkich
rozmiarów, składające się z jednostki centralnej, pamięci
i peryferiów, o konstrukcji umożliwiającej podjęcie pracy zaraz
po podłączeniu zasilania, niemal bez żadnego dodatkowego
interfejsu. Powodem, dla którego mikrokontrolery mogą zainteresować
nas - badaczy, jest możliwość programowania
ich pamięci. Proces programowania pozwala projektować
urządzenia jak najlepiej odpowiadające potrzebom przeprowadzanego
doświadczenia. Zaprogramowany mikrokontroler
zastępuje skomplikowane układy elektroniczne, których skonstruowanie
dla nieelektronika byłoby zadaniem nieosiągalnym.
Do rozpoczęcia przygody z mikrokontrolerami potrzebne
nam będą jedynie:
1. Mikrokontroler - w cyklu artykułów zagadnienie programowania
mikrokontrolerów poznamy na przykładach układów
PIC firmy Microchip Technology.
2. Kompilator - aby[...]
|
|
|
|
Montaż laserów kaskadowych na pasmo średniej podczerwieni
|
|
|
PIOTR KARBOWNIK ANNA BARAŃSKA ARTUR TRAJNEROWICZ ANNA SZERLING KAMIL KOSIEL ANNA WÓJCIK-JEDLIŃSKA MICHAŁ WASIAK IRENA GRONOWSKA MACIEJ BUGAJSKI
|
Lasery kaskadowe to unipolarne źródła promieniowania emitujące
fale z zakresu średniej i dalekiej podczerwieni [1, 2].
Przyrządy te wymagają stosunkowo wysokich napięć i gęstości
prądu dla osiągnięcia akcji laserowej, co wiąże się z wydzielaniem
dużej ilości ciepła. Na rys. 1. przedstawiona jest
przykładowa charakterystyka prądowo-napięciowa lasera kaskadowego
o konstrukcji przedstawionej w pracy [3]. W porównaniu
do charakterystyk złączowych laserów półprzewodnikowych
na bazie GaAs spadek napięcia w heterostrukturze
lasera kaskadowego jest około pięciu razy większy. Dodatkowo
prąd progowy laserów kaskadowych jest dużo większy niż
klasycznych laserów złączowych na bazie GaAs. Na rys. 2.
Przedstawiona jest zależność prądu progowego od temperatury
pracy przyrządu przy dwóch różnych reżimach zasilania.
Jednym z podstawowych wymagań dotyczących wytwarzania
takich przyrządów półprzewodnikowych jest właściwy montaż
struktur. Prawidłowo przeprowadzony montaż wpływa na
zmniejszenie oporności termicznej oraz szeregowego oporu
elektrycznego przyrządu, a w konsekwencji może poprawić
stabilność i niezawodność laserów. Natomiast nieprawidłowo
przeprowadzony montaż może prowadzić do pogorszenia parametrów
lasera, a w skrajnym przypadku powodować trwałą
degradację przyrządu.
Montaż laserów kaskadowych składa się z dwóch zasadniczych
etapów: montażu struktury półprzewodnikowej na
metalowej chłodnicy (die bonding), po czym chłodnica staje
się dolną elektrodą przyrządu oraz wykonania połączeń drutowych
do górnej elektrody przyrządu (wire bonding).
Montaż laserów kaskadowych na pasmo średniej
podczerwieni
mgr inż. PIOTR KARBOWNIK 1, mgr inż. ANNA BARAŃSKA1,
dr ARTUR TRAJNEROWICZ 1, dr inż. ANNA SZERLING1, dr KAMIL KOSIEL1,
dr inż. ANNA WÓJCIK-JEDLIŃSKA1, dr MICHAŁ WASIAK2, [...]
|
|
|
|
Od monofonii do stereofonii wielokanałowej
|
|
|
ZBIGNIEW KULKA
|
Współczesne systemy odtwarzania dźwięku z nośników pamięciowych
oraz w radiu, telewizji, kinie publicznym i domowym,
są w większości dwukanałowymi systemami stereofonicznymi,
choć w radiu i telewizji są nadal stosowane systemy
monofoniczne. W celu polepszenia wierności odtworzenia
przestrzennego obrazu akustycznego w sali koncertowej lub
innym pomieszczeniu odsłuchowym, systemy dwukanałowe
są stopniowo zastępowane wielokanałowymi systemami stereofonicznymi,
zwanymi też systemami dźwięku dookólnego.
System monofoniczny, zwany popularnie systemem mono
i oznaczany 1.0, gdzie notacja (.0) wskazuje na brak jakiegokolwiek
dodatkowego kanału, umożliwia odtwarzanie pojedynczego
kanału dźwiękowego z jakością hi-fi, ale dźwięk
jest reprodukowany jednokierunkowo i nie ma rozkładu przestrzennego.
W systemach wysokiej jakości udaje się jednak
uzyskać wrażenie głębi (różnicowanie odległości między
źródłami a słuchaczem). W celu wywołania wrażenia lub iluzji
dźwięku przestrzennego w czasie słuchania, jest konieczny
system stereofoniczny składający się z więcej niż jednego kanału
dźwiękowego.
Większość systemów stereofonicznych składa się z dwóch
niezależnych kanałów, tj. lewego (L - left) oraz prawego
(R - right) i są one nazywane popularnie systemami stereo
oraz oznaczane 2.0 (rys. 1). Dwa kanały są minimalnym wymaganiem,
aby uzyskać efekt stereofoniczny polegający na
tworzeniu pozornych źródeł dźwięku oraz wywoływaniu wrażenia
słyszenia dźwięków dochodzących z różnych kierunków.
Jednak wierność odtworzenia wnętrza akustycznego za
pomocą źródeł pozornych w systemie stereofonii dwukanałowej,
np. przestrzeni dźwiękowej sali koncertowej, w której
do słuchaczy docierają dźwięki ze wszystkich stron - bezpośrednie
z przodu, odbite i rozproszone, dochodzące z boków
i z tyłu - nie jest w pełni zadowalająca. W typowych warunkach
można uzyskać tylko przybliżenie rzeczywistej przestrzeni
dźwiękowej. Jeśli jednak dwukanałowy system odtwarzający
hi[...]
|
|
|
|
Pomiar zniekształceń TIM wzmacniaczy akustycznych metodą odwracanego przebiegu piłokształtnego
|
|
|
ANDRZEJ DOBRUCKI GRZEGORZ GRZESIAK
|
Transjentowe zniekształcenia intermodulacyjne (TIM) powstają
w akustycznych wzmacniaczach mocy, w których zastosowano
pętlę ujemnego sprzężenia zwrotnego. Pętla wnosi
pewne opóźnienie między sygnałem na wejściu, a podanym
z wyjścia sygnałem sprzężenia zwrotnego. Działanie sprzężenia
zwrotnego nie jest więc natychmiastowe i gdy wartość
sygnału na wejściu zmienia się bardzo szybko, następuje
przez krótką chwilę przesterowanie wzmacniacza. Ponieważ
we wzmacniaczach tranzystorowych stosuje się zwykle głębsze
sprzężenie zwrotne, zniekształcenia TIM w tych wzmacniaczach
są większe niż we wzmacniaczach lampowych. Jest
to jedną z przyczyn, które powodują ocenianie brzmienia
dźwięku wzmacnianego przez wzmacniacze lampowe, jako
lepszego niż w przypadku wzmacniaczy tranzystorowych.
Zniekształcenia te zostały odkryte przez Otalę [1]. Zaproponował
on również metodę pomiaru tych zniekształceń. Metoda
z użyciem sygnałów sinusoidalnych jest nieprzydatna, dlatego
do pomiaru tych zniekształceń używa się kombinacji sygnału
prostokątnego i sinusoidalnego. Według normy [2] sygnał prostokątny
ma częstotliwość 3,15 kHz, zaś sygnał sinusoidalny
- 15 kHz. Stosunek wartości międzyszczytowych sygnału prostokątnego
i sinusoidalnego wynosi 4:1. Na wyjściu wzmacniacza
stosuje się filtr dolnoprzepustowy o częstotliwości granicznej
mniejszej niż 3 kHz, wycinający wszystkie składowe
sygnałów wejściowych. Pozostają jedynie produkty intermodulacji:
750 Hz - sygnału sinusoidalnego i piątej harmonicznej
sygnału prost[...]
|
|
|
|
Program SKOKI do elektrotermicznej analizy układów elektronicznych metodą rozdzielonych iteracji
|
|
|
KRZYSZTOF GÓRECKI JANUSZ ZARĘBSKI JERZY KRUPA
|
Istotnymi zjawiskami wpływającymi na właściwości elementów
i układów elektronicznych są samonagrzewanie oraz wzajemne
sprzężenia termiczne między elementami elektronicznymi
[1-3]. W celu uwzględnienia tych zjawisk w symulacjach komputerowych
niezbędne jest przeprowadzenie analizy elektrotermicznej.
W analizie elektrotermicznej stosuje się modele elektrotermiczne
zawierające dwa rodzaje równań: równania prądowonapięciowe
opisujące charakterystyki elektryczne elementów
dla ustalonej wartości temperatury ich wnętrza oraz równania
opisujące zależność temperatur wnętrza poszczególnych elementów
od ich napięć i prądów zaciskowych. Analiza elektrotermiczna
może być realizowana przy wykorzystaniu metody
wspólnych bądź rozdzielonych iteracji [1]. W metodzie wspólnych
iteracji obydwa rodzaje równań są rozwiązywane jednocześnie
w jednym procesie iteracyjnym, natomiast w metodzie
rozdzielonych iteracji obydwa typy równań są rozwiązywane
naprzemiennie.
W literaturze od dawna znane są algorytmy realizacji metody
rozdzielonych iteracji zarówno dla przypadku analizy
stałoprądowej [1, 2], jak i analizy stanów przejściowych [3].
W pracach [4-6] zaproponowano modyfikacje takich metod,
w których równania prądowo-napięciowe rozwiązywane są
przy wykorzystaniu programu SPICE. Jednak przedstawiane
w cytowanych pracach algorytmy wymagają przygotowania
specjalizowanego programu realizującego obliczenia (w metodzie
rozdzielonych iteracji) lub elektrotermicznych modeli
elementów układu (w metodzie wspólnych iteracji).
W niniejszej pracy przedstawiono program komputerowy
SKOKI, w którym zaimplementowano znane algorytmy elektrotermicznej
analizy stałoprądowej oraz elektrotermicznej
analizy stanów przejściowych metodą rozdzielonych iteracji
[4, 6]. Prezentowany program, dostępny jest na stronie internetowej
[7] i pozwala na elektrotermiczną analizę szerokiej
klasy układów elektronicznych, zawierających elementy
elektroniczne, opisane zarówno za pomocą f[...]
|
|
|
|
Quality assessment of image sequences in the aspect of perception of distortions typical for the lossy video compression and transmission
|
|
|
KRZYSZTOF OKARMA
|
Digital video quality assessment is one of the most relevant research
areas of modern multimedia systems. A large amount
of uncompressed data representing the video streams and
multimedia contents is often unacceptable due to the limited
transmission bandwidth or available space for data storage.
Since lossless algorithms may be successfully applied for
the image and sound compression, the desired compression
ratios for the video data are much higher, so the lossy compression
techniques, mainly various versions of the MPEG algorithms,
are used. Unfortunately, higher compression ratios
cause the presence of some visible distortions, such as e.g.
blockiness, present also in JPEG compression.
Another source of distortions in video data are the transmission
errors, which may be specific for the transmission medium
as well as the algorithm used for the data coding.
Considering the necessity of the lossy compression and
the correction of the transmission errors, when possible, there
is a need of using automatic video quality assessment techniques,
which may be helpful especially for dynamically changing
transmission bandwidth influencing often on the current
compression ratio and e.g. frame rate. The objective video
quality metric may also be treated as an objective function
for the optimization of the compression algorithms. For this
purpose the scalar video quality indexes, where the overall
quality is represented by a single number, would be preferred
due to a convenient usage.
Image and video quality
A typical approach for the video quality assessment is the application
of some image quality assessment methods for each
frame of the video sequence. Such idea of frame-by-frame
calculations may be successfully applied, especially if some
relatively fast calculations are necessary. A more complicated
approach may be based on the separate analysis of the
key frames and non-key ones, especially for the compressed
video. Another id[...]
|
|
|
|
Radiofonia cyfrowa w systemie DAB+
|
|
|
MIROSŁAW OSTROWSKI
|
DAB+ (Digital Audio Broadcasting) jest cyfrową metodą naziemnej
transmisji sygnałów radiowych. DAB+ pozwala na
nieporównywalnie efektywniejsze wykorzystanie widma częstotliwości,
niż w przypadku tradycyjnego radia analogowego.
Zamiast tylko jednego programu na jedną częstotliwość, jak
to jest w przypadku FM, DAB+ pozwala na emisję osiemnastu
programów na jednej częstotliwości.
Interferencje, które zwykle towarzyszą emisji analogowej, spowodowane
falami radiowymi odbitymi od budynków i wzniesień,
w systemie DAB+ są wyeliminowane. Jako, że DAB+ wybiera
najsilniejszy nadajnik w okolicy, odbiór jest znacznie lepszy.
DAB+ jest nadawany w sieciach naziemnych i odbiorcy
mogą odbierać za pomocą szerokiej gamy odbiorników dostępnych
na rynku. DAB został stworzony dla odbioru mobilnego,
więc słuchacze mogą swobodnie odbierać programy
w samochodzie i w ruchu.
Obecnie ponad 500 milionów ludzi na całym świecie może
odbierać ponad 1000 serwisów z systemowej rodziny DAB
(Eureka-147).
Warto wspomnieć, że system DAB Eureka-147 został
stworzony przez Europę dla Europy, w celu zachowania kompatybilności
na całym kontynencie, jednak atrakcyjność, otwartość
i elastyczność systemu sprawiła, że znalazł zastosowanie
również na innych kontynentach.
Poniżej przestawiono aktualną sytuację w kontekście
wykorzystania systemu DAB na świecie opracowaną przez
WorldDMB.
WorldDMB
WorldDMB (Digital Multimedia Broadcasting) jest międzynarodową
organizacją pozarządową, której celem jest koordynacja
implementacji cyfrowych technologii emisji radiowych
z rodziny Eureka-147 takich jak DAB, DAB+ i DMB na całym
świecie. WorldDMB wspiera międzynarodową współpracę
pomiędzy nadawcami, dostawcami serwisów danych, operatorami
sieci, wytwórcami sprzętu, rządami, organizacjami regulującymi
rynki radiowe na świecie w celu łagodnego wprowadzenia
serwisów cyfrowego radia opartych na technologii
DAB. WorldDMB zrzesza 70 organizacji i firm z 25 krajów
(Polska nie jest rep[...]
|
|
|
|
Resolving conflicts in object tracking for automatic detection of events in video
|
|
|
GRZEGORZ SZWOCH PIOTR DALKA ANDRZEJ CZYŻEWSKI
|
In modern times, video monitoring systems become increasingly
complex, consisting of numerous cameras and monitors.
It is not possible that the system operator notices every important
event that occurs in the monitored areas. Therefore,
an automatic tool that analyses images from all cameras and
detects important security threats, would be able to assist the
operator, noticing him on the detected events and thus improving
the level of public security. Such a system is currently
under development by the authors of this paper [1, 5].
Performance of automatic event detection in video from
monitoring cameras depends on accuracy of the low-level
image analysis algorithms, such as detection and tracking of
moving objects. The first low-level procedure is usually related
to separation of moving object from the static background
in each image frame from the camera. The authors use
a method based on background modeling as proposed by
Stauffer and Grimson [4], which models statistical properties
of the background with a mixture of Gaussian models (GMM).
The results of background modeling are processed in order to
remove shadow pixels (using color and brightness distortion
measures) and finally they are cleaned using morphological
operations (removing noise, closing holes, etc.).
The next processing stage is related to tracking movement
of detected objects in successive camera images. For this task
we use an effective approach based on Kalman filters [6], although
various alternative methods may be found in the literature.
However, none of the tracking algorithms define a method
of assigning trackers to objects detected in the frame and resolving
ambiguous relations between them. Therefore, a procedure
for resolving such tracking conflicts was developed, the
algorithm is described in the next sections of the paper.
The results of object detection and tracking may be used for
automatic event detection. The event detector uses a set of d[...]
|
|
|
|
Uniwersalna Platforma Pomiarowa dla rozproszonego wirtualnego systemu pomiarowego
|
|
|
MACIEJ LIPIŃSKI GRZEGORZ KASPROWICZ KRZYSZTOF POŹNIAK RYSZARD ROMANIUK
|
Sposób budowy i obsługi instrumentów pomiarowych przechodzi
w ostatnich latach ewolucję. Coraz bardziej popularne
stają się Wirtualne Instrumenty Pomiarowe (WIP), gdzie
specyficzne cechy danego systemu pomiarowego są implementowane
programowo, zaś różnice w budowie sprzętowej
częściowo lub całkowicie się zacierają. W konsekwencji instrumenty
pomiarowe są implementowane na uniwersalnych
platformach sprzętowych ogólnego przeznaczenia (np. zawierających
szybkie przetworniki A/D lub/i D/A), zaś cała logika
systemu pomiarowego jest zaimplementowana programowo.
Tego typu systemy są nazywane Syntetycznymi Instrumentami
Pomiarowymi (SIP) [1].
Naturalnym kierunkiem rozwoju WIP jest odejście od
sterowania przy pomocy Graficznego Interfejsu Użytkownika
(GIU) implementowanego jako dedykowana aplikacja na
rzecz sterowania z poziomu przeglądarki WWW. W praktyce
to rozwiązanie pozwala na obsługę urządzenia na dowolnym
współczesnym systemie operacyjnym bez konieczności instalowania
dedykowanego oprogramowania. Zdalne wykonywanie
pomiarów, m.in. przy pomocy przeglądarki WWW, umożliwiają
Wirtualne Laboratoria Pomiarowe (WLP). Chociaż WLP
są koncepcją znaną od ponad 10 lat [2], nie spowodowały wyraźnego
postępu w budowie i sposobie wykorzystania systemów
pomiarowych. Architektura WLP opiera się na koncepcji
przedstawionej na rys. 1 - pośrednikiem między Naturalnym
Instrumentem Pomiarowym (NIP) [1] a Klientem jest Server
WWW działający najczęściej na standardowym komputerze
klasy PC [3].
Dopiero rozwój systemów wbudowanych spowodował postęp
w budowie i sposobie obsługi systemów pomiarowych.
Wiąże się on z produkcją coraz bardziej wydajnych mikroprocesorów,
wyposażonych w szeroką gamę interfejsów. Znajdują
one zastosowanie, m.in. w przemyśle telefonów komórkowych
czy telewizorów. Otwierają nowe możliwości dla rozwoju
małych, szybkich, wirtualnych, zdalnie sterowanych Instrumentów
Pomiarowych. Drogie NIP znanych producentów [4]
wyposażane są [...]
|
|
|
|
Virtual keyboard controlled by eye gaze employing speech synthesis
|
|
|
KUBA ŁOPATKA RAFAŁ RYBACKI BARTOSZ KUNKA ANDRZEJ CZYŻEWSKI BOŻENA KOSTEK
|
In this paper the method of communication based on eye gaze
controlling is presented. The investigations of using gaze tracking
have been carried out in various context applications
[2, 5, 10]. Nevertheless, the solution proposed in the paper
could be called "talking by eyes" and it is an innovative approach
in this domain. The application proposed is dedicated
to paralyzed people, especially to persons in a so-called ‘locked-
in syndrome’ who cannot talk and move any part of their
body. The Virtual Keyboard supported by speech synthesizer
is a tool which allows for communicating with other people.
Working with this application is relatively time-consuming.
Nevertheless, considering the target group, this aspect is
practically meaningless. There should be books mentioned
written by eyes, e.g. “Only the eyes say yes" of Philippe and
Stéphane Vigand or “On any given day" of Joe Martin and
Ross Yockey. A standard application for entering text by eyes
is described in this paper as well as its developed form with
a speech synthesizer.
Virtual keyboard controlled by Cyber-Eye
Cyber-Eye system
The Cyber-Eye system is an eye gaze tracking system developed
at the Multimedia Systems Department, Gdansk University
of Technology (GUT). The mentioned system performs
most common functions that are characteristic for class of
gaze tracking devices. The main purpose of the system is to
detect the fixation point and utilize it in a variety of application
ranging from graphical visualization to communication with
the disabled.
The hardware layer of the Cyber-Eye system consists of
a camera that works in infrared band and a set of infrared
light sources (IR LEDs). These sources are created using the
specific IR LEDs. Four of the light sources are placed on the
screen device corners, one source is mounted around the camera
lens on its optical axis.
The software layer of the system performs most of the required
tasks. T[...]
|
|
|
|
Visualization methods of sound flow in the 3D real-live field
|
|
|
STEFAN WEYNA
|
It is widely accepted that the pulsating pressure - acoustic
wave, excites the structure, which then radiates sound power
to the surrounding environment, but the mechanism of noisegenerated
phenomenon is not jet completely understood. The
structural deformation causes fluid nodes to move, making
it difficult to achieve a converged solution. Radiated noise is
determined from the surface deformation using vibration-acoustics.
Modeling the wave impingement noise is non-trivial exercise.
It requires a numerical simulation with FSI (Fluid Structure
Interaction) methods. Many times, sufficient resolution of
the local turbulence, complicated by the varying gas temperature
and often complex geometry is necessary. Modelling
this phenomenon requires representation of both the fluid and
structure elements as well as their interaction. The feasibility
of modelling this phenomenon can be done using CFD
(Computational Fluid Dynamics), a commercial code with both
FSI and CAA (Computational Aero-Acoustic). Both fluid and
structural dynamics need to be modelled and are described
by different sets of equations. Once the flow and structure interaction
was solved, the surface velocity at the structure can
be post processed to calculate the sound pressure level at
any predefined locations.
But we mast remembered that the numerical modelling
should be validate using experimental investigation on the
properly model or the real structure. In this paper, suggested
validation possibility has been investigated. Sound intensity
measurement results on a few models located in a semi-anechoic
room may be compared with the prediction results. After
investigations, details of the flow field and the interaction between
fluid and structure will be a graphically visualized with
proposed own methods and software.
The verifying tests using an intensity technique may show
how much a theoretical image of an acoustic field distribution
is differing from the distri[...]
|
|
|
|
Właściwości diod Schottky`ego z węglika krzemu (SiC) w warunkach przekształcania energii elektrycznej z wysoką częstotliwością
|
|
|
ANDRZEJ MICHALSKI KRZYSZTOF ZYMMER
|
Prace badawcze nad nowymi materiałami półprzewodnikowymi
prowadzone w latach 90-tych ubiegłego wieku doprowadziły
w efekcie do produkcji przyrządów półprzewodnikowych
o właściwościach istotnie korzystniejszych od odpowiednich
przyrządów bazujących na krzemie [1, 2]. Dotyczy to zwłaszcza
parametrów dynamicznych (przejściowych) szczególnie
istotnych przy przekształcaniu energii z wysoką częstotliwością,
a także temperatury pracy. Jednym z nowych materiałów
stosowanych obecnie w technice półprzewodnikowej jest węglik
krzemu. Diody Schottky`ego wytwarzane na bazie tego
materiału osiągają napięcie 1200 V i prądy rzędu kilkudziesięciu
i więcej amperów. Przykładowo firma Infineon oferuje
moduły tranzystorowe (IGBT) z unipolarnymi diodami zwrotnymi
(SiC) o prądzie 360 A i napięciu 1200 V [10], podczas
gdy odpowiednie napięcie unipolarnych diod krzemowych nie
przekracza 250 V. Z kolei amerykańska firma Powerex prezentuje
na razie jako sygnalne moduły tranzystorowo diodowe
(MOSFET-SiC) [11] o prądzie 100 A i napięciu 1200 V.
Tak więc można już na bazie tych przyrządów projektować
przekształtniki o mocy kilkunastu, a przy łączeniu równoległym
elementów kilkudziesięciu kilowatów pracujące z częstotliwością
wyższą niż umożliwiają to odpowiednie przyrządy
bazujące na krzemie. Ponieważ przyrządy te są elementami
stosunkowo nowymi ważne jest poznanie ich właściwości
zwłaszcza przez badania eksperymentalne prowadzone
w przekształtnikach o różnych topologiach. Uzyskane wyniki
będą stanowiły istotny materiał pomocny przy opracowywaniu
konkretnych urządzeń o różnym przeznaczeniu. W niniejszym
artykule przedstawiono wyniki badań diod unipolarnych SiC
oraz tranzystorów współpracujących z tymi diodami w procesie
komutacji prądu, prowadzonych w układzie testującym
o częstotliwości zmienianej w granicach 10…200 kHz. Zaprezentowano
także dane porównawcze dotyczące własności
dynamicznych diod unipolarnych SiC oraz ultraszybkich bipolarnych
dio[...]
|
|
|
|
Zaawansowane systemy fotoniczne i elektroniczne WILGA 2010
|
|
|
RYSZARD S. ROMANIUK
|
W kraju jest organizowanych kilka większych
spotkań o charakterze konferencji i sympozjów
oraz szkół naukowych w dziedzinie
elektroniki poświęconych wyłącznie młodym
uczonym. Takie konferencje organizowane za
granicą posiadają sesje wykładowe (tutorialowe) wypełnione
referatami przeglądowymi wygłaszanymi przez najlepszych
specjalistów w swoich dziedzinach z uczelni, ale i z przemysłu
oraz sesje przyczynkowe wypełnione referatami młodych
uczonych. Znacznie więcej jest konferencji gdzie sesje młodzieżowe
są uboczne np. plakatowe. WILGA jest sympozjum
dla młodych uczonych, gdzie wprowadzenie do sesji tematycznej
jest prezentowane przez specjalistę a sama sesja jest
wypełniona prezentacjami przyczynkowymi młodzieży naukowej.
Prezentacje są żywo dyskutowane i recenzowane wzajemnie
przez młodych uczonych, wspieranych jedynie z boku
przez kadrę akademicką.
WILGA - Aktywne Sympozjum dla Młodych
Uczonych
W okresie ostatnich lat Sympozjum WILGA
"Fotonika i Inżynieria Sieci Web"
zdobyło sobie znaczne uznanie w kraju
i w naszym regionie geograficznym przez
bardzo aktywne i pozytywne podejście do młodzieży naukowej
oraz wytrwałość w organizacji regularnych spotkań na
bardzo wysokim poziomie, a także zaangażowanie w organizację
samej młodzieży i skupienie działań na promocji "młodej
nauki". Główną miarą tego sukcesu są uczestniczące tłumy
młodych uczonych każdego roku przez ostatnich kilkanaście
lat oraz chętne publikowanie rezultatów ich prac w Wilgowych
tomach Proceedings of SPIE, USA. Dla wielu z tych młodych
uczonych, obecnie liczonych już w tysiącach, których przewinęli
się przez Wilgę i zdobywali tam ostrogi, te prezentacje
i publikacje były często ich pierwszymi tego typu doświadczeniami
w życiu naukowym. Wilga jest, w tym sensie, szlifiernią
diamentów, gdzie uszlachetnieniu podlegają wspaniali młodzi
uczeni. Podsumowując Wilgę do jednego zdania można powiedzieć,
że jest to rodzaj międzynarodowego Forum Młodej
Nauki w dziedzi[...]
|
|
|
|
Źródła błędów w pomiarze czasu pogłosu pomieszczeń
|
|
|
MAREK JASKUŁA WITOLD MICKIEWICZ
|
Profesjonalna elektroniczna aparatura do pomiaru czasu
pogłosu zgodnie z normą IEC3382 jest z reguły kosztowna,
przez co dostępna w ograniczonym stopniu dla wielu firm zajmujących
się projektowaniem i realizacją adaptacji akustycznych
pomieszczeń. Współczesne systemy do pomiaru czasu
pogłosu bazują na elektronicznym urządzeniu do rejestracji,
jednostce przetwarzania danych i przetworniku wejściowym
w postaci mikrofonu pomiarowego. Sygnał wymuszający
może być generowany przez wszechkierunkowe źródło
dźwięku zawierające kilkanaście głośników dynamicznych lub
źródło hukowe np. pistolet startowy.
Wraz z rozwojem technologii elektroniczne elementy systemu
stają się coraz tańsze i o wysokiej cenie całości stanowi
najczęściej cena przetwornika pomiarowego oraz elektroakustycznego
źródła dźwięku. Z drugiej strony na rynku jest
dostępnych szereg mikrofonów średniej klasy, które również
według zapewnień producentów mogą być wykorzystywane
jako przyrządy pomiarowe przy niemal 30-krotnie niższej cenie
w porównaniu z mikrofonami pomiarowymi uznanych firm.
Jako źródło wymuszenia impulsowego norma dopuszcza stosowanie
ogólnie dostępnych pistoletów hukowych.
Pojawia się więc pytanie, na ile użycie sprzętu popularnego
pogarsza wiarygodność i użyteczność uzyskiwanych
wyników pomiarowych. Trzeba też pamiętać, że pomiar czasu
pogłosu na potrzeby korekty właściwości akustycznych
pomieszczeń nie musi charakteryzować się bardzo wysoką
klasą dokładności, skoro poprawnie wykonana korekta czasu
pogłosu pomieszczenia może mieścić się w zakresie tolerancji
+/- 10% (a nawet +/-20%) w stosunku do przebiegu
optymalnej charakterystyki częstotliwościowej czasu pogłosu
[4, 5].
W celu oszacowania dokładności pomiarów czasu pogłosu
oraz wpływu wybranych czynników na tę dokładność
przeprowadzono eksperyment, podczas którego rejestrowano
odpowiedzi impulsowe średniej wielkości sali audytoryjnej
za pomocą czterech mikrofonów, z czego trzy można uznać
za wysok[...]
|
|
|
|
Twój Profil
Twój koszyk
