BUDOWNICTWO I GEODEZJA ›
GAZ, WODA I TECHNIKA SANITARNA ›
2011-2 |
| |
|
Publikacja: Zastosowanie schematu McCormacka do wyznaczenia parametrów fali obniżenia w kanale dopływowym do przepompowni ścieków
Autor: Michał Szydłowski  Justyna Machalińska Piotr Zima
W pracy przedstawiono metodę, wyniki oraz praktyczne zastosowanie
numerycznych obliczeń hydraulicznych fali obniżenia
w kanale otwartym. Fala taka może powstać w korycie między
innymi wskutek nagłego zwiększenia przepływu w dolnym biegu
kanału, by następnie zacząć przemieszczać się pod prąd. Zjawisko
takie może zostać wywołane nagłym włączeniem układu pompowego
zlokalizowanego na odpływie z kanału. Z tego typu układami
hydraulicznymi można spotkać się w sieciach kanałów melioracyjnych
i kanalizacyjnych, gdy warunki zewnętrze nie pozwalają na
grawitacyjne odprowadzanie wody lub ścieków z kolektora. Fala
obniżenia, czyli znaczne, miejscowe obniżenie poziomu zwierciadła
w przekroju kanału przed pompownią może zakłócić jej pracę,
a nawet spowodować wyłączenie pomp z powodu chwilowego
przekroczenia minimalnego poziomu wody. W skrajnej sytuacji
może się nawet okazać, że przy źle dobranej lub niewłaściwie sterowanej
pompowni dopływ wody jest zbyt mały w stosunku do chwilowej
wydajności pomp, co grozi lokalnym opróżnieniem kanału.
Z tego powodu ważne jest, aby w projektowanych układach hydraulicznych
kanałów otwartych z pompowym odprowadzaniem wody
lub ścieków z kolektora zbiorczego, wyznaczyć parametry fali spiętrzenia
i dokonać oceny wpływu pracy pompowni na hydrauliczne
warunki przepływu w kolektorze.
Rys. 1. Schemat lokalizacji kanału dopływowego i kolektora głębokowodnego
Kana dop ywowy
Oczyszczalnia cieków
D bogórze
Kolektor g bokowodny
Przepompownia
Zatoka Pucka
54 GAZ, WODA I TECHNIKA SANITARNA ■ LUTY 2011
Wspomniany problem przedstawiono na przykładzie przepływu
ścieków oczyszczonych na końcowym odcinku kanału otwartego doprowadzającego
ścieki z Oczyszczalni Ścieków Dębogórze do przepompowni
w Mechelinkach (gm. Kosakowo, woj. pomorskie). Zadaniem tej
pompowni jest tłoczenie oczyszczonych ścieków komunalnych z miasta
Gdyni, przez podwodny kolektor, do Zatoki Puckiej. Hydrauliczne
charakterystyki morskiego fragmentu[...]
|
Prenumerata
|
|
Gospodarka osadowa oczyszczalni ścieków w Siedlcach
|
|
|
Katarzyna Umiejewska Halina Dłuska Anna Zwolińka
|
Integralną częścią każdej oczyszczalni ścieków jest ciąg przeróbki
osadów. W oczyszczalni siedleckiej zastosowano rozwiązanie
polegające na fermentacji zagęszczonych osadów uzupełnione
o przeróbkę biogazu na energię elektryczną i cieplną. Osady przefermentowane
podlegają procesowi odwadniania.
Oczyszczalnia ścieków w Siedlcach uruchomiona została
w 1974 r. W latach 1992-1996 oczyszczalnia była modernizowana,
w celu zwiększenia przepustowości i dostosowania technologii
do podwyższonych wymagań dla ścieków oczyszczonych. Obecnie
oczyszczalnia działa jako mechaniczno-biologiczna, o przepustowości
23 000 m3/d. Projektowana wielkość oczyszczalni wyrażona
za pomocą równoważnej liczbie mieszkańców wynosi 134 tys.
RLM. Oczyszczalnię zwymiarowano dla łagodniejszych niż aktualnie
obowiązujące wymagań w zakresie oczyszczania ścieków (stężenie
azotu ogólnego w ściekach oczyszczonych 30 mg N/dm3), co
sprawia, że część obiektów - w tym reaktory biologiczne i obiekty
przeróbki osadów posiadają niedobory pojemności w stosunku do
obecnych wymagań dla oczyszczalni o przepustowości powyżej
100 tys. RLM.
Ilość i jakość ścieków
W 2008 r. średnia dobowa ilość ścieków doprowadzanych do
oczyszczalni wyniosła 15 832 m3/d.
Jakość ścieków doprowadzanych do oczyszczalni i oczyszczonych
w 2008 r. przedstawiono w tab. 1 i 2.
Rzeczywista wartość RLM wynosi:
124017
0,06
15832 0,47 =
⋅
RLM =
Charakterystyka urządzeń stosowanych
do oczyszczania ścieków
Ścieki surowe z terenu miasta dopływają do pompowni ścieków
surowych, gdzie znajduje się komora mokra z kratą rzadką na dopływie
do zbiornika i komora sucha trójpoziomowa, w której zainstalowane
są cztery pompy ściekowe wraz z układem rurociągów
tłocznych.
Z przepompowni Io ścieki trafiają do budynku krat. Zamontowana
jest w nim krata mechaniczna taśmowo-hakowa, o prześwicie
6 mm. Skratki przemywane są ściekami i prasowane.
Następnie ścieki kierowane są do piaskownika przedmuchiwanego
z pompowym[...]
|
|
|
|
Ocena wpływu wykładziny cementowej w rurociągach żeliwnych na jakość przesyłanej nimi wody – badania wstępne
|
|
|
Beata Kowalska Dariusz Kowalski Marian Kwietniewski Anna Musz Jacek Wąsowski
|
Żeliwo sferoidalne jest odlewniczym stopem żelaza z węglem,
w którym podczas krzepnięcia odlewu, dzięki dodaniu niewielkich
ilości magnezu lub ceru, grafit wydziela się w postaci kulistych cząstek.
Taka postać grafitu wpływa na poprawę właściwości mechanicznych
materiału w porównaniu z żeliwem szarym. W stosunku
do niego rury z żeliwa sferoidalnego charakteryzują się dużą plastycznością,
dzięki czemu wytrzymują lokalne przeciążenia, które
nie powodują ich pękania, a jedynie miejscowe odkształcenia
rury. Rury te charakteryzują się także dużą odpornością na naprężenia
boczne i znaczne wartości ciśnienia wewnętrznego. Dlatego
w ostatnich latach są one wykorzystywane do budowy sieci wodociągowych,
szczególnie w miejscach, gdzie istnieje zagrożenie
wstrząsami, czyli pod autostradami i ulicami o dużym nasileniu
ruchu, na terenach zurbanizowanych, w dużych aglomeracjach
miejskich i przemysłowych oraz na obszarach o złożonej budowie
geologicznej. Żeliwo sferoidalne jak większość wyrobów metalowych
ulega korozji. Aby jej zapobiegać stosuje się różnego rodzaju
powłoki ochronne zarówno na wewnętrznych jak i na zewnętrznych
powierzchniach rur. Najbardziej popularne wykładziny wewnętrzne
wykonywane są z zaprawy cementowej. W przypadku wody pitnej
wykładzinę wykonuje się zazwyczaj z cementu portlandzkiego lub
cementu glinowego (stosowanego dla wody bardziej agresywnej
o pH od 4.5 do 10). Zewnętrzne powierzchnie rur pokrywane są
powłokami cynkowymi, cynkowo-aluminiowymi, zabezpieczane
lakierem bitumicznym, czy tworzywami epoksydowymi [1].
Głównym składnikiem cementu jest klinkier portlandzki, którego
udział w zależności od rodzaju cementu wynosi od 95% (cement
portlandzki bez dodatków) do 15% (cement hutniczy). Klinkier
portlandzki jest produktem spiekania w temperaturze około 1450oC,
mieszaniny surowców składających się z wapieni i glinokrzemianów.
Głównymi pierwiastkami wchodzącymi w skład cementu są
krzem, wapń, glin, żelazo i siarka, op[...]
|
|
|
|
Skuteczność oczyszczania ścieków w oczyszczalniach przydomowych z osadem czynnym i złożem biologicznym
|
|
|
Małgorzata Makowska Bartosz Drapiński
|
Poważnym problemem na terenach wiejskich jest odprowadzanie
i unieszkodliwianie ścieków. Coraz powszechniejsze stało
się zaopatrzenie ludności w wodę z sieci wodociągowych (64%
gospodarstw), co spowodowało znaczny wzrost ilości powstających
ścieków. Jednak tylko 18% gospodarstw (22,6% ludności)
na terenach wiejskich korzysta z sieci kanalizacyjnej, a 25,7%
z oczyszczalni ścieków [12]. Zabudowa charakteryzuje się tam
bardzo dużym rozproszeniem, co sprawia, że budowa zbiorczych
sieci kanalizacyjnych jest inwestycją niezwykle kosztowną. Magazynowanie
ścieków w zbiornikach bezodpływowych i ich wywożenie
do często odległej zbiorczej oczyszczalni ścieków jest też
stosunkowo drogie. W tej sytuacji bardzo dobrym rozwiązaniem
jest budowa przydomowych oczyszczalni ścieków, co umożliwia
zbieranie i unieszkodliwianie ścieków w miejscu, w którym
powstają.
Przydomowe oczyszczalnie ścieków (POŚ) to systemy obsługujące
nie więcej niż 50 mieszkańców (PN-EN 12566). Przy zużyciu
wody od 100 do 150 dm3/Md odpowiada to przepustowości od
5 do 7,5 m3/d. W Polsce liczba POŚ osiągnęła w 2008 r. ok. 50 tys.
szt. Co oznacza, że korzysta z nich ok. 1% ludności. Dla porównania,
w Niemczech pracuje ok. 2 mln takich systemów, a w USA
z POŚ korzysta 25-30% ludności [11]. Ocenia się, że w Europie
będzie pracowało w przyszłości ok. 10 mln POŚ [2]. W Polsce
systemy te będą obsługiwały ok. 10% ludności.
W krajach wysokorozwiniętych stosuje się coraz powszechniej
- oprócz najprostszych rozwiązań, jakimi są osadniki gnilne
z drenażami rozsączającymi lub filtrami piaskowymi - urządzenia
na wyższym poziomie technologicznym (osad czynny, złoża
biologiczne, reaktory hybrydowe). Zapewniają one większą
skuteczność oczyszczania ścieków, jednak wymagają umiejętnej
i fachowej eksploatacji [4], umożliwiającej niezawodną pracę
[6], ustalili odsetek przekroczeń dopuszczalnych wartości ChZT
na podstawie ponad 2700 przebadanych POŚ z osadem czynnym
i złożem biologicznym, na [...]
|
|
|
|
Strefy kontrolowane gazociągu wybudowanego technologią wiercenia kierunkowego pod terenem leśnym
|
|
|
Andrzej Barczyński Henryk Grabowski
|
Gazowe sieci przesyłowe i dystrybucyjne, jako inwestycje liniowe
przechodzą przez tereny o zróżnicowanym statusie własnościowym
(np. grunty prywatne samorządowe, jednostki państwowe)
i ochronnym (np. parki, lasy, Natura 2000). Przed rozpoczęciem
projektowania inwestycji liniowej należy uzyskać decyzję o warunkach
zabudowy i zagospodarowania terenu (WZZT), o które inwestor
występuje zgodnie z ustawą o zagospodarowaniu przestrzennym
[3] do właściwego organu samorządu terytorialnego.
Jeżeli dla terenu planowanej budowy uchwalony jest miejscowy
plan zagospodarowania przestrzennego, to decyzję WZZT wydaje
odpowiedni organ administracji terenowej, po zasięgnięciu odpowiednich
opinii.
W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania
przestrzennego lub gdy plan ten nie ma charakteru obowiązującego,
projekt decyzji WZZT, przygotowany przez osobę posiadającą
uprawnienia urbanistyczne, podlega rozpatrzeniu w trybie rozprawy
administracyjnej, po zasięgnięciu odpowiednich opinii.
Treść wniosku o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania
terenu określa art. 41, ust. 2 ustawy [3].
W przypadku budowy gazociągu przez tereny leśne właściwym
do wydania opinii do projektu WZZT jest Dyrektor Regionalnej
Dyrekcji Lasów Państwowych, na podstawie delegacji w art. 5.1
ustawy [7].
Przy zastosowaniu tradycyjnej metody ułożenia gazociągu (metoda
wykopowa) przez tereny leśne należy się liczyć z koniecznością
załatwienia lub wykonania następujących spraw:
 wymagana jest wycinka lasu przed budową (pas technologiczny)
dla zapewnienia prac montażowych,
 w czasie eksploatacji gazociągu jest konieczne wydzielenie pasa
gruntu, o szerokości po 2 m z obu stron osi gazociągu, bez drzew
i krzewów oraz określenie strefy kontrolowanej [9],
 zmiana sposobu użytkowania gruntu z leśnej na inną, w związku
z zabudowywaną infrastrukturą podziemną, co szczególnie jest
trudne do zrealizowania w przypadku, gdy teren ma status "NATURA
2000",[...]
|
|
|
|
Unieszkodliwianie komunalnych osadów ściekowych na drodze współspalania
|
|
|
Sebastian Werle
|
W 2009 r. wytworzono w Polsce ponad 600 tys. ton s.m komunalnych
osadów ściekowych (KOŚ) [1] i szacuje się, że w roku 2018 ilość
ta wyniesie aż 706,6 tys. ton s.m. [2]. Oczyszczalnie ścieków komunalnych,
obsługują 63,1% społeczeństwa [3]. W krajach Europy Zachodniej
wskaźnik ten wynosi 78%. Dane te wskazują na konieczność rozwoju
sieci oczyszczalni ścieków, a tym samym jasno wskazują na fakt,
iż ilość produkowanych osadów będzie rosnąć. W pracy przedstawiono
analizę teoretyczną możliwości współspalania komunalnych osadów
ściekowych z węglem kamiennym w obiektach energetyki zawodowej
(kotły WR-25, CFB-420 oraz OP-230). Przeprowadzona analiza
uwzględnia różny udział masowy osadów ściekowych w badanej mieszance
paliwowej (0%-20%) i szeroki zakres zmian stosunku nadmiaru
powietrza λ w komorze spalania (1,1-1,5). W oparciu o uzyskane wyniki
przeprowadzono również analizę ekologiczną procesu współspalania
osadów ściekowych, a także ocenę ekonomiczną przedsięwzięcia.
Ramy prawne wykorzystania komunalnych osadów
ściekowych
Dominującym kierunkiem zagospodarowania KOŚ w Polsce jest
ich unieszkodliwianie przez składowanie. Z punktu widzenia zobowiązań
wynikających z wprowadzania prawa wspólnotowego jest
to wysoce niekorzystne. Głównym problemem jest brak instalacji
do termicznego przekształcania osadów ściekowych.
Działania związane z przeróbką osadów są regulowane odpowiednimi
przepisami prawnymi.
Podstawowymi aktami prawnymi związanymi z postępowaniem
z komunalnymi osadami ściekowymi są: Ustawa o odpadach [4], Rozporządzenie
Ministra Środowiska [5] oraz Rozporządzenie Ministra
Gospodarki i Pracy [6]. Przepisy te wynikają z transpozycji do prawa
krajowego aktów prawnych Unii Europejskiej (UE). Wśród nich należy
wymienić Dyrektywę 91/271/EEC (Urban Waste Water Treatement
Directive) [7] wraz z jej poprawką - Dyrektywą 98/15/EC, nakazującą
przetwarzanie osadów ściekowych. Drugą z Dyrektyw jest tzw.
"Dyrektywa osadowa" - The Sewage S[...]
|
|
|
|
Uwagi o wykładzinach CIPP
|
|
|
Andrzej Kolonko Cezary Madryas
|
Renowacje przewodów z zastosowaniem wykładzin CIPP należą
do najczęściej stosowanych technologii odnowy infrastruktury
sieciowej. Szacuje się, że w Niemczech udział tej technologii
w odnowie przewodów kanalizacyjnych przekracza już 50% [15]
(a jak to podano w [10] 80%, co wydaje się mało prawdopodobne).
Na dzień dzisiejszy, w Polsce brak jest aktualnych danych
statystycznych dotyczących aplikowanych technologii renowacji.
Prace przy ich gromadzeniu prowadzi zespół prof. Mariana
Kwietniewskiego z Politechniki Warszawskiej, co pozwala przypuszczać,
że wkrótce zostaną one opublikowane. Mimo braku
takich danych, temat rehabilitacji technicznej przewodów kanalizacyjnych
z zastosowaniem wykładzin CIPP, ze względu na ich
częste stosowanie również w naszym kraju, budzi uzasadnione
zainteresowanie środowiska. Czytając publikacje pojawiające
się w różnych wydawnictwach można odnieść wrażenie, że pewne
sprawy wymagają uściślenia i uporządkowania. To właśnie
jest celem tego opracowania, w którym nie omawia się zagadnień
elementarnych gdyż można je znaleźć w innych opracowaniach
[6,9].
2. Podstawowe pojęcia
Wykładziny CIPP, które są tworzone z włókniny poliestrowej
o strukturze filcowej (wzmacnianej lub nie wzmacnianej innymi
materiałami), względnie z maty z włókien szklanych, nasyconych
jedną z wielu możliwych do zastosowania żywic syntetycznych,
nazywane są bardzo różnie co prowadzi często do nieporozumień.
Dokumentem regulującym problem nazewnictwa jest norma PNEN
13689 "Zalecenia dotyczące klasyfikacji i projektowania systemów
rurowych z tworzyw sztucznych stosowanych do renowacji"
[20]. Norma ta jest europejskim dokumentem przewodnim, w którym
zdefiniowano rodziny technik renowacyjnych, stosowanych do
bezciśnieniowych i ciśnieniowych rurociągów z wykorzystaniem
rur, kształtek i wyposażenia z tworzyw sztucznych. Dokument ten
został opracowany przez Komitet Techniczny CEN/TC 155 "Systemy
przewodów rurowych i rur osłonowych z tworzyw [...]
|
|
|
|
WAŻNIEJSZE IMPREZY NAUKOWO-TECHNICZNE ORGANIZOWANE PRZEZ POLSKIE ZRZESZENIE INŻYNIERÓW I TECHNIKÓW SANITARNYCH
|
|
L.p. Ty t u ł Oddział PZITS
(Organizator)
Termin
i miejsce
1. Przepisy dozoru technicznego dotyczące zbiorników ciśnieniowych, kotłów, zaworów bezpieczeństwa
i urządzeń transportu bliskiego. Spotkanie otwarte
Oddział Szczecin
zywuszko.pzits@interia.pl
1.03.
Szczecin
2. Wentylacja i klimatyzacja. Przyczyny i skutki błędów projektowych projektu. Seminarium szkoleniowe
Oddział ł Katowice
www.pzits.com.pl
1.03.
3.03.
3. Zarządzanie gospodarką odpadami w świetle prawa i praktyki. XX Warsztaty szkoleniowe Oddział Wielkopolski w Poznaniu
www.pzits-cedeko.com.pl
9-12.03.
Zakopane
4. Instalacje na gaz płynny LPG w budownictwie. Seminarium szkoleniowe Oddział Katowice
www.pzits.com.pl
10.03.
5. Aktualne wymagania z zakresu instalacji wod-kan, cieplnych, wentylacji i gazowych po nowelizacji
warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Seminarium
szkoleniowe
Oddział Katowice
www.pzits.com.pl
16.03.
17.03
6. Nowe rozwiązania techniczne w inżynierii sanitarnej: instalacje wewnętrzna centralnego ogrzewania
, c.w.u.; instalacje wewnętrzne kanalizacji niskoszumowej; nowe technologie wykonawstwa sieci
ciepłowniczych z rur preizolowanych; systemy ogrzewania i chłodzenia płaszczyznowego. Seminarium
szkoleniowe
Oddział ł Katowice
www.pzits.com.pl
22.03.
31.03.
24.03.
październik 5.04.
7. Prawo ochrony środowiska- gospodarowanie zasobami środowiska w warunkach zrównoważonego
rozwoju - zagospodarowanie wód deszczowych Seminarium szkoleniowe
Oddział Katowice
www.pzits.com.pl
23.03.
24.03.
8. Prawo ochrony środowiska - gospodarka odpadami w firmach remontowo-budowlanych. Seminarium
szkoleniowe
Oddział Katowice
www.pzits.com.pl
29.03.
9. Seminaria szkoleniowe w branży sanitarnej (4) Oddział Kielce
tel. 41 3449061
I kw.
10. Forum gazownicze [...]
|
|
|
|
Twój Profil
Twój koszyk
