ELEKTRONIKA, ENERGETYKA, ELEKTROTECHNIKA ›
PRZEGLĄD ELEKTROTECHNICZNY ›
2011-2 |
| |
|
Publikacja: Asymptotic stability of positive continuous-time linear systems with mutual state-feedbacks
Autor: Tadeusz KACZOREK 
W pracy sformułowano i rozwiązano problem stabilności dodatnich liniowych układów ciągłych ze wzajemnym sprzężeniem
zwrotnym. Wykazano, że 1) jeżeli jeden z układów jest niestabilny wtedy układ ze sprzężeniem zwrotnym jest niestabilny dla wszystkich wartości
tych sprzężeń, 2) jeżeli przynajmniej jeden element na głównej przekątnej blokowych macierzy jest dodatni to układ ze sprzężeniem zwrotnym jest
niestabilny dla wszystkich wartości tych sprzężeń, 3) możliwość modyfikacji dynamiki przez dobór sprzężeń zwrotnych jest silnie ograniczona.
Rozwiązanie ogólne zilustrowano dwoma przykładami. (Stabilność asymptotyczna liniowych dodatnich układów ciągłych ze wzajemnymi
sprzężeniami zwrotnymi).
Abstract. A new problem of asymptotic stability of positive continuous-time linear systems coupled by mutual state-feedbacks is formulated. It is
shown that: 1) If one of the coupled systems is unstable then the closed-loop system is unstable for all gain matrices of the mutual state-feedbacks,
2) If at least one diagonal entry of the block diagonal matrices is positive then the closed-loop system is unstable for all gain matrices, 3) the
possibility of modification of the dynamics of the closed-loop system by suitable choice of gain matrices is strongly limited. The considerations are
illustrated by two examples.
Słowa kluczowe: stabilność asymptotyczna, ciągły, układ dodatni, sprzężenie zwrotne.
Keywords: asymptotic stability, continuous-time, linear system, positive, mutual state feedback.
Introduction
It is well-known [1, 2, 5, 7] that if the pair (A,B) of
continuous-time linear system is controllable then by
suitable choice of the gain matrix K of state-feedbacks it is
possible to assign eigenvalues of the closed-loop system
matrix A+BK in prescribed positions in the complex plane.
In this paper the asymptotic stability of positive continuoustime
linear systems coupled by mutual state-feedbacks is
addressed. It will be shown that if one of the cou[...]
|
Prenumerata
|
|
100th anniversary of the foundation of the Subfaculty of Electrotechnics at the Lwów Technical University (Politechnika Lwowska)
|
|
|
Jerzy HICKIEWICZ
|
This paper describes the origins of technical higher education in nineteenth-century Europe. Some attempts at founding Polish technical
universities on the Polish territory annexed by other countries are presented, as the factors which finally led to the establishment of the Technical
University in Lvov, the only one university at this time, in which, under the Austrian emperor’s decree dated 4 September 1870, instructions were in
Polish. Described is the history of the Subfaculty of Electrotechnics at this university and its development since the foundation in 1911, as well as the
promotions of their professors. We also learn about the electrotechnical subfaculty during the Second World War and what happened to its
professors afterwards.
Streszczenie. W opracowaniu omówiono tworzenie się technicznego szkolnictwa wyższego w dziewiętnastym wieku w Europie. Przedstawiono też
powstawanie technicznych szkół wyższych na terytoriach Polski, w okresie rozbiorowym, w tym Akademii Technicznej we Lwowie, jedynej z polskim
językiem wykładowym, wprowadzonym dekretem cesarskim z dnia 3 września 1870 roku. Przedstawiono historię powstałego w 1911 roku Oddziału
Elektrotechnicznego, w tej uczelni i sylwetki kolejnych jego profesorów. Omówiono losy Oddziału w okresie drugiej wojny światowej i jego profesorów
po tej wojnie.(100-na rocznica utworzenia Oddziału Elektrotechnicznego Politechniki Lwowskiej).
Keywords: History of electrotechnics, Technical University in Lvov, Subfaculty of Electrotechnics, 100th anniversary of the foundation
Słowa kluczowe: Historia elektrotechniki, Politechnika Lwowska, Oddział Elektrotechniczny, 100-lecie utworzenia
The progress in mathematics, physics and chemistry
during the 18th century and the advancing combination of
technical knowledge with science created the demand for
the new form of technical education. The academic
scientists of that time were showing interest in the new
technical inventions. Simultaneously th[...]
|
|
|
|
An algorithm of choosing LSPs in the MPLS network with unreliable links
|
|
|
Ireneusz OLSZEWSKI
|
W pracy zaproponowano algorytm wyboru ścieżek LSPs w sieciach IP/MPLS o zawodnej strukturze. Liczba utraconych pakietów na
uszkodzonej ścieżce LSP zależy od czasu odtwarzania uszkodzonej ścieżki na ścieżce zabezpieczającej. Aby ograniczyć czas odtwarzania,
odległość pomiędzy węzłami jest ograniczona poprzez ograniczenie długości ścieżki aktywnej. Rozważany problem obejmuje ograniczenie nałożone
na długość ścieżki, mierzonej liczbą łączy oraz ograniczenie prawdopodobieństwa uszkodzenia ścieżki. Algorytm rozwiązujący sformułowany
problem optymalizacji przy zadanych ograniczeniach wyznacza rozwiązanie lokalne (Algorytm wyboru ścieżek LSP w sieciach MPLS przy
zawodnej strukturze sieci).
Abstract. In this paper an algorithm for choosing LSPs in the MPLS network with unreliable links is proposed. The number of lost packets on the
failed LSP depends on the restoration time of this LSP on the global backup path. In turn, the restoration time depends on the distance between the
node which detected failure and the node responsible for traffic redirection from failed to global backup LSP. To reduce restoration time the distance
between these nodes is decreased by length limitation of active LSP. The formulated problem covers limitation of the path length determined by the
number of links and limitation of LSP failure probability. The algorithm solving the formulated problem of optimization gives a local solution for given
limitations.
Słowa kluczowe: Routing, Wieloprotokłowa Komutacja Etykietowana, struktura sieci, Ścieżka komutowana etykietowo.
Keywords: Routing, Multi Protocol Label Switching (MPLS), network structure, Label Switching Path (LSP).
Introduction
A network can be designed only for assumed initial
conditions but the load and traffic characteristics vary in
time. The network resources also vary because of the
network topology changes (nodes or links failures). An
important element of the quality of service (QoS) is the
network reliabi[...]
|
|
|
|
Analiza parametrów elektrycznych świetlówek kompaktowych
|
|
|
Lech BOROWIK Marek KURKOWSKI
|
W artykule zaprezentowano unijne przepisy dotyczące źródeł światła. Omówiono wymogi funkcjonalności i parametry lamp (źródeł).
Dokonano analizy elektrycznych parametrów znamionowych świetlówek kompaktowych porównując je z danymi żarowych źródeł światła. Wartości
deklarowane przez producentów porównano z uzyskanymi w czasie pomiarów. Wyznaczono zawartość harmonicznych prądu zasilającego.
Określono wartości mocy w tym również mocy deformacji badanych źródeł. Oceniono metodę wyznaczania klas energetycznych źródeł.
Abstract. Union recipes relating to a sources of light were presented in the article. Requirements of functionality and a parameters of lamps
(sources) were talked over. Comparing them with a data of incandescent sources of the light the analyses of electric parameters of nominal compact
fluorescent lamps were executed. Values declared by manufacturers were compared with got during measurements. Content was marked a
harmonic current feeding. Values of power were also defined in this the power of deformation studied sources. Method of marking a energy class
sources was estimated. (Analysis of parameters of electric compact fluorescent lamps).
Słowa kluczowe: świetlówki, współczynnik mocy, harmoniczne prądu, klasa energetyczna.
Keywords: fluorescent lamps, power factor, harmonic current, energy class.
Wstęp
Od 1 września 2009 roku na mocy dyrektywy
2005/32/EC oraz rozporządzenia komisji (WE) nr 244/2009
z dnia 18 marca 2009 r. (w odniesieniu do wymogów
dotyczących ekoprojektu dla bezkierunkowych lamp do
użytku domowego) sukcesywnie są wycofywane żarówki
tradycyjne (z żarnikiem wolframowym). Najpierw wszystkie
matowe i przeźroczyste o mocy powyżej 100 W - etap 1.
Pozostałe zostaną wycofane w kolejnych etapach (2-6) do
2016 roku. Ograniczenia dotyczą również żarówek
halogenowych o trzonkach G9 i R7s. Wycofywane produkty
są i będą zastępowane świetlówkami kompaktowymi i
liniowymi oraz źródłami opartymi o diody LED.
Proces ten jest[...]
|
|
|
|
Analiza wielowariantowa napędu przekształtnikowego umożliwiająca ocenę sprawności i oddziaływania na środowisko
|
|
|
Ryszard BENIAK Arkadiusz GARDECKI
|
W artykule przedstawiono przykład analizy wpływu wybranych stanów pracy układu sterowania na sprawność układu napędowego,
na przykładzie układu zasilającego pompę wody w elektrowni. Na podstawie pomiarów oszacowano parametry układu napędowego niezbędne do
badań symulacyjnych. Model układu napędowego umożliwia badanie wpływu wielu parametrów, w tym częstotliwości układu sterowania na zawartość
harmonicznych napięć i prądów oraz sprawność układu.
Abstract. The paper presents an example analysis of the effect of selected operating conditions of the control system on the efficiency of the electric
drive system, for example, water pump delivery system in the power plant. Based on measurements estimated parameters of the drive system
required for mathematical modelling. The model of the drive system enables the study of the effects of some parameters, including frequency control
system of the harmonic content of voltage and current and efficiency of the system. (Multivariate analysis of selected states of the converter
drive that allows evaluating efficiency and environmental impact of power electronic part of drive).
Słowa kluczowe: napędy elektryczne, model układu przekształtnikowego.
Keywords: electric drive, converter system model.
Wstęp
Obecnie aspekty ochrony środowiska, a co za tym idzie
redukcji energochłonności procesów przemysłowych, odgrywają
rosnącą rolę w życiu gospodarczym. W artykule
zaprezentowano wybrane wyniki badań, prowadzonych w
ramach projektu, celem którego jest zbudowanie informatycznego
systemu wspomagającego dobór układów napędowych
z uwzględnieniem parametrów określających energochłonność
napędów oraz oddziaływanie napędu na jakość
energii elektrycznej w sieci zasilającej. Celem artykułu
jest wykazanie, że istnieje metoda symulacji umożliwiająca
dokładne zamodelowanie sprawności części przekształtnikowej
napędu oraz jej oddziaływania na sieć zasilającą i
napędzany silnik. Takie modelowanie umożliwia prawie
opty[...]
|
|
|
|
Analiza zbieżności algorytmu identyfikacji indukcyjności wzajemnej uzwojeń silnika asynchronicznego
|
|
|
Andrzej JĄDERKO
|
W poniższym artykule opisano nowy obserwator zmiennych stanu silnika asynchronicznego. Nieliniowość głównego obwodu
magnetycznego silnika jest wyrażona funkcją zależną od wektora pozycyjnego. Wartość indukcyjności wzajemnej uzwojeń stojana i wirnika jest
obliczana na podstawie odtworzonych zmiennych stanu w algorytmie identyfikacji. Współczynniki równań różniczkowych są aktualizowane w
każdym kroku obserwatora. Przedstawiono analizę zbieżności algorytmu identyfikacji indukcyjności wzajemnej uzwojeń stojana i wirnika.
Abstract. A new observer for control system of induction motor is proposed in the paper. A nonlinearity of the main magnetic path is expressed as a
function of a properly chosen factor versus the position vector length. The value of the mutual inductance has been calculated on the ground of the
estimated values of the state variables in the algorithm of identification. The factors of the differential equations of the observer system have been
modernized in each step of the observer on the ground of the calculated mutual inductance. The convergence analysis of the identification algorithm
is shown in this paper. (Convergence analysis of the mutual inductance ientification algorithm of the induction motor).
Słowa kluczowe: silnik asynchroniczny, indukcyjność wzajemna uzwojeń, identyfikacja, analiza zbieżności algorytmu
Keywords: induction motor, mutual inductance, identification, convergence analysis of the algorithm
Wstęp
Prosta konstrukcja, niskie koszty wytwarzania i łatwa
eksploatacja sprawiają, że silniki asynchroniczne, a w
szczególności silniki indukcyjne, są najszerzej stosowanymi
maszynami elektrycznymi. Najczęściej stosowane są
układy napędowe o regulowanej prędkości wału składające
się z silnika asynchronicznego, energoelektronicznego
przekształtnika energii oraz układu regulacji. Nieustający
postęp w dziedzinie produkcji półprzewodnikowych
szybkich przyrządów przełączających umożliwia
konstruowanie przekształtnik[...]
|
|
|
|
Analysis of partial vacuum formation and effect on discharge parameter in short gap ESD
|
|
|
Fangming RUAN Tomasz DLUGOSZ
|
Transition phenomenon between avalanche process and surface process is resulted from fast electrode moving speed which creates
partial vacuum state in short gap for micro gap electrostatic discharge. Based on analyzing property of partial vacuum forming with fluid mechanics
principles, explanation was given on the influence on discharge parameters from partial vacuum formation.
Streszczenie. Zjawisko przejścia między lawinowym procesem i procesem powierzchniowym jest skutkiem szybkiego przejścia elektrody, która
wytwarza podciśnienie w niewielkiej szczelinie. Autorzy bazując na zasadach teorii mechaniki płynów i analizują właściwości wytworzonego
podciśnienia wyjaśniają jego wpływ na charakter wyładowania elektrostatycznego. (Analiza wpływu podciśnienia na charakter wyładowania
elektrostatycznego).
Keywords: electrode speed, air pressure, Bernoulli’s theorem, ESD.
Słowa kluczowe: szybka elektroda, ciśnienie powietrza, prawa Bernoulliego, wyładowanie elektrostatyczne.
Introduction
Discharge parameters for short gap ESD can be
strongly influenced by moving electrode speed to the garget.
Some literatures [1]-[8] discussed influence on discharge
parameters by factors of humidity, charge voltage, arc
length,etc. Works previously done on short gap electrostatic
discharge did not involve in mechanism of electrode moving
effect on discharge parameters. The authors own of this
work, with basic principles in fluid mechanics, proposed a
theoretical description on electrode moving speed effect.
More and deep problems need to be considered and
investigated, for instance, how air pressure in short gap
vary with electrode moving speed, which level of magnitude
of air pressure variation can have strong effect on discharge
parameters.
Basic Principles of Fluid Mechanics [9]
Continuity Principle
For idea fluid in flowing tube with features of no friction,
impressible, the product of flowing quantity passing through
any cross section area is[...]
|
|
|
|
Application of signal wavelet decomposition for identification of arc earth faults
|
|
|
Lubomir MARCINIAK
|
This paper presents a novel criterion for identification of arc earth faults in medium voltage (MV) networks. This criterion is based on the
discrete wavelet transform (DWT). The product of zero sequence current and voltage details is used to detect and to discriminate the internal faults
from the external ones. New criterion was tested in a MV network. The test results show that the new criterion is very selective, accurate and
effective, especially during arc intermittent short-circuits in compensated networks.
Streszczenie. W artykule przedstawiono nowe kryterium do identyfikacji zwarć doziemnych łukowych w sieciach średnich napięć (SN), oparte na
dyskretnej transformacie falkowej. Do identyfikacji I rozróżniania zwarć wewnętrznych od zewnętrznych wykorzystano sygnały będące iloczynem
detali z dekompozycji falkowej prądu I napięcia zerowego. Nowe kryterium przetestowano w sieciach SN. Wyniki badań pokazują, że nowe kryterium
jest bardzo selektywne, dokładne i efektywne zwłaszcza podczas identyfikacji zwarć łukowych przerywanych w sieciach kompensowanych.
(Zastosowanie transformaty falkowej do identyfikacji zwarć doziemnych)
Keywords: arc earth fault, wavelet decomposition, identification, modelling and simulation.
Słowa kluczowe: zwarcia doziemne łukowe, dekompozycja falkowa, identyfikacja, modelowanie i symulacja.
Introduction
In Polish medium-voltage (MV) networks about 7090%
of total disturbances are single phase-earth short-circuits.
Most of these disturbances occur with accompanying shortcircuit
arc and nonlinear transfer resistance. During such
disturbances, earth currents and zero sequence voltages
are highly distorted, irregular and non-stationary.
Conventional earth short-circuit protection systems
(directional and admittance-based ones) use fundamental
harmonics of these quantities for short-circuit identification.
In the case of nonstationary arc short-circuits, the
parameters of fundamental harmonics (amplitude,[...]
|
|
|
|
Approximation of spectroradiometric data by fractional model
|
|
|
Dorota MOZYRSKA Irena FRYC
|
In the paper results of approximation of spectroradiometric data by fractional model are presented. Investigations of fractional parameters
show that they depend on the interval of lambda. By fractional model approximation we illustrate the theoretical basement for a model of an
emission intensity. For the development we use the fractional series model that comes from the similar model for energy.
Streszczenie. W pracy została dokonana analiza aproksymacji modelem potęgowym, z potęgą niecałkowitą, danych pochodzących z pomiaru
spektroradiometrycznego. Model opisu z potęgą niecałkowitego rzędu wykazuje zbieżność z teoretycznym opisem zjawiska. Użyto modelu szeregu
potęg niecałkowitego rzędu, który pochodzi z podobnego modelu dla zależności od energii. (Aproksymacja modelem potęgowym ułamkowego
rzędu rozkładu egzytancjii widmowej mierzonego promieniowania świetlnego)
Keywords: approximation, fractional model, spectroradiometric data.
Słowa kluczowe: aproksymacja, model potęgowy, pomiary spektroradiometryczne.
Introduction
In the paper we analyze the possibility of describing the
spectroradiometric measured data. The question is what an
approximation method and what type of a mathematical
model we can use. We discuss some privileged models. As
a shape of line seems to be Gaussian we checked the
goodness of fitting by that type of models. Moreover we
take under consideration also the nature of optical
properties of the emission intensity for an ideal LED, [1].
After analysis of the theoretical description we propose the
exact fractional power model that coincides with the
theoretical as[...]
|
|
|
|
Assessement of power parameters of asymmetric arcs by means of the Cassie and Mayr models
|
|
|
Antoni SAWICKI
|
Kinds of arc asymmetry have been classified. Factors influencing such asymmetry have been given. Cassie and Mayr models of asymmetric
arc have been developed with implementation in MATLAB-Simulink application. Energetic properties of these models have been presented
based on simulation results of arc powered by sinusoidal and square current.
Streszczenie. Dokonano klasyfikacji rodzajów asymetrii łuku. Podano czynniki wpływające na tą asymetrię. Opracowano modele Cassiego i Mayra
łuku asymetrycznego. Przedstawiono implementacje modeli łuku asymetyrycznego w programie MATLAB-Simulink. Na podstawie wyników symulacji
łuku zasilanego prądem sinusoidalnym i prostokątnym zaprezentowano właściwości energetyczne tych modeli (Ocena właściwości energetycznych
łuku asymetrycznego za pomocą modeli Cssiego i Mayra).
Keywords: Cassie model, Mayr model, asymmetric arc model.
Słowa kluczowe: model Cassiego, model Mayra, model łuku asymetrycznego.
Introduction
The AC arc has been used in welding and other metallurgical
technologies for an extended period of time due to
its numerous advantages and relatively low cost [1]. Also in
lighting technology with high pressure discharge lamps
powering the application of AC arcs is widespread. In the
analyses of electromagnetic and thermal processes in arc
and plasma devices the asymmetry of the dynamic voltagecurrent
characteristics is typically disregarded, as it is usually
small. In some devices and under some operating conditions,
however, the asymmetry is significant and may generate
even harmonics, the constant component of the current
saturating magnetic cores and causing electrolysis.
There exist a number of factors potentially causing the
asymmetry of the dynamic and static arc characteristics [2,
3]. Some of them are shown in Table 1.
The dynamic characteristics of an electrical arc is represented
as
(1) u u i a col   
where: α - is the sum of v[...]
|
|
|
|
Badanie wpływu temperatury na zmienność obciążeń w KSE
|
|
|
Kazimierz DĄSAL Tomasz POPŁAWSKI Jacek ŁYP Ewelina STARCZYNOWSKA
|
Artykuł porusza ciągle aktualną problematykę dotyczącą wykonywania krótkoterminowych prognoz zapotrzebowania na moc w
Krajowym Systemie Elektroenergetycznym. Podjęto próbę opracowania metodyki umożliwiającej badanie i wykrywanie wpływu czynników
pogodowych, a konkretnie temperatury, na zmianę obciążenia w systemie elektroenergetycznym. Zaproponowano metodykę wykorzystującą metody
i narzędzia analizy statystycznej umożliwiające ocenę wpływu tych czynników na zmiany obciążenia.
Abstract. In the paper the issues of short-term forecasting of power demand in Polish Power System is raised. An attempt to development
methodology enabling to research and to detect the influence of weather factors, and more specifically temperature were made, for the change of
the load in the power system. Methods and tools for statistical analysis to assess the influence weather factors on the load changes of PPS are
proposed. (Research the influence of temperature on the changeability of load in PPS).
Słowa kluczowe: System elektroenergetyczny, modelowanie, prognozowanie krótkoterminowe, czynniki pogodowe.
Keywords: Power system, modelling, short-team forecasting, weather factors.
Wprowadzenie
W pracy przedstawiono problem oceny występowania
wpływu czynników pogodowych na zapotrzebowanie mocy
w KSE. Najczęściej wpływ czynników pogodowych
utożsamiany jest z wpływem temperatury [1], [2], [3].
Jednak inne parametry pogodowe takie jak prędkość wiatru,
zachmurzenie, wielkość opadu mogą także być brane pod
uwagę. Szczególnie prędkość wiatru wydaje się być
parametrem godnym zauważenia, ponieważ ma największy
wpływ na bardzo istotny parametr wtórny- temperaturę
odczuwalną [4], [5]. To właśnie temperatura odczuwalna
powinna mieć największy, ewentualny wpływ na wartość
zapotrzebowania mocy w KSE. Problemem kluczowym w
określeniu wpływu czynnika pogodowego, a dokładniej, siły
tego wpływu (przy ustalonym mierniku) na wartość
obciążenia jest powzięcie decyzji, czy będz[...]
|
|
|
|
Charakterystyka technologii produkcji miedzi beztlenowej do zastosowań na cele elektryczne
|
|
|
Tadeusz KNYCH Beata SMYRAK Monika WALKOWICZ
|
Powszechność stosowania układów elektronicznych i elementów elektrotechnicznych spowodowała rozwój nowej grupy produktów o
wysokozaawansowanych własnościach w postaci kabli, przewodów, mikrodrutów oraz elementów połączeniowych. Niezawodny przesył sygnału
elektrycznego stanowi newralgiczny punkt prawie każdego typu urządzenia wykorzystującego energię elektryczną. Podstawowym materiałem
spełniającym rolę przewodnika stosowanym w powyższych aplikacjach jest miedź wysokiej czystości chemicznej o specjalnie ukształtowanej
strukturze. Jest ona nazywana miedzią funkcjonalnie doskonałą (FPC). Niniejszy artykuł koncentruje uwagę na przemysłowych metodach
uzyskiwania miedzi beztlenowej (OF) o czystości chemicznej rzędu 5N. W szczególności, dokonano analizy technologii ciągłego topienia i odlewania
miedzi beztlenowej na przykładzie instalacji Upcast® i Rautomead® oraz nowatorskiej technologii Ohno Continuous Casting®, której głównym celem
jest uzyskanie materiału wysokiej czystości charakteryzującego się dodatkowo ukierunkowaną strukturą i jak najmniejszą ilością ziaren.
Abstract. Universality of usage of electronic circuits and electrotechnical elements caused development of a new group of products with highadvanced
features in the form of cables, leads, microwires and connection elements. Reliable transmission of electrical signal determines trouble
spot almost of all types of device which use electric energy. Basic material which fulfils part of conductor, used in above applications, is copper with
high chemical clarity and with special formed structure. It is called Functionally Perfect Copper (FPC). Hereby article fixes the attention on industrial
methods of Oxygen Free Copper (OF) obtainment with chemical clarity of 5N series. Particularly, there were made the analysis of industrial
technologies of continuous melting and casting of Oxygen Free Copper, for example Upcast® and Rautomead® installation and innovative
technolog[...]
|
|
|
|
Computer aided design of an electromagnetic ignition coil for high speed benzine engines
|
|
|
İlhan TARIMER M.Emin GÜVEN Serdal ARSLAN
|
In this study, since it can be analyzed in term of practically and easily in application, a 15 kV ignition coil was designed, and analyzed in
electromagnetic way. In order to benefit from this design in automotive industry, it has been determined an ignition coil construction here. Magneto
static designing of the ignition coil have been done as 3 dimensional analytical way with help of finite elements methods (Ansoft Maxwell V12
program). By this way, electrical and magnetic parameters and quantities have been calculated; the static magnetic data obtained have been
commented. In this design, the effects of using different electromagnetic materials such as nanocrystalline, amorphous and enni55 as core of the
ignition coil have been explored. By using Ansoft-Simplorer program, different types of ignition coil cores could have been obtained. It has been
inferred that more accurate dynamic analyzing conclusions for the ignition coil would result in the calculation.
Streszczenie. W artykule zaprezentowano projekt 15 KV cewki zapłonowej z przeznaczeniem do silników benzynowych. Projekt wykorzystuje
obliczenia magnetostatyczne wykonane z pomocą metody elementów skończonych. Uwzględniono zastosowanie różnych materiałów jak materiałów
nanokrystalicznych czy amorficznych. Przedstawiono różne koncepcje projektu cewki. (Komputerowe projektowanie cewki zapłonowej do
silników benzynowych)
Keywords: Electromagnetic ignition coil design, nanocrystalline, amorphous and enni55 embedded core designs.
Słowa kluczowe: cewka zapłonowa, metoda elementów skończonych.
Introduction
Electric, solar-powered and alternate fuel vehicles may
be the wave of the future, but for now most automobiles run
on gasoline, which they burn in an internal combustion
engine to convert into motion. For combustion to take place,
a spark is needed to ignite the fuel mixture in the engine.
The vehicle’s ignition system is designed so that a 12 volts
battery can generate very hi[...]
|
|
|
|
Contribution to earth fault current compensation in middle voltage distribution networks
|
|
|
Bystrík DOLNÍK Juraj KURIMSKÝ
|
The earth fault state balancing of the electricity distribution networks is covered by capacitive earth fault current compensating devices.
The correct compensation contribute to fast arc quenching, surface voltage gradient decrease. Moreover there is certain possibility to keep the
network in operation. The aim of the paper is to propound the theoretical background of the resonance earthing, the characteristics of Petersen coil
circuit and case study of diagnostic measurements for the coil status assessment.
Streszczenie. W bilansie prądów zwarciowych doziemnych trzeba uwzględniać pojemnościowy prąd doziemny urządzeń kompensujących. Przy
prawidłowej kompensacji i szybkim gaszeniu łuków powierzchniowy gradient napięcia maleje. Celem pracy jest przedstawienie podstaw
teoretycznych rezonansowego doziemienia, charakterystyki obwodu cewki Petersena i diagnostyki stanu cewki. (Udział prądu zwarcia
doziemnego kompensacyjnego w sieci dystrybucyjnej średniego napięcia)
Keywords: Petersen coil, compensation, diagnostics, testing
Słowa kluczowe: cewki Petersena, kompensacja, diagnostyka, badania
Introduction
In distribution networks, there are several earthing
concepts, such as unearthed, compensated, earthed
through impedance, and solidly earthed at their neutral.
Compensated earthing has grown in interest and its
practical applications have increased [1]. Middle voltage
distribution networks have no intentional direct earthing and
operate with neutral connected to earth through impedance.
The way of the neutral to earth connection determines
the behavior of a power system during a single phase to
earth fault. From the safety point of view, the earth fault
current causes a hazard voltage between the structure of
the faulted equipment and earth. The earth fault
compensation is widely used to solve this dangerous
situation. Compensated distribution networks are earthed
by the so-called Petersen coil connected to the neutral.
Properly operate[...]
|
|
|
|
Doświadczenia w diagnostyce izolacji NN silników indukcyjnych współpracujących z przekształtnikowymi układami regulacji
|
|
|
Zbigniew ŁAWROWSKI Andrzej OKOŃ
|
W artykule przedstawiono sposób monitorowania stanu technicznego izolacji silników indukcyjnych przez firmę Energotest-
Diagnostyka eksploatowanych przez wiele lat w energetyce zawodowej. Przedstawiono metodę diagnostyki izolacji stojanów silników indukcyjnych
przy pomocy wskaźnika kondycji izolacji wraz z przykładem.
Abstract. This paper presents the diagnostic method used in power stations to evaluate the technical conditions of electric machines which have
been used for years in the Energotest-diagnostyka firm. A method to evaluate insulation windings conditions through the introduction of diagnostic
factor for them is presented. Examples of such an evaluation and its practical application are included. (The experience in diagnostics of isolation
the of inductive engines co-operating with frequency changer arrangements of adjustment)
Słowa kluczowe: silnik indukcyjny, izolacja, diagnoza, metoda WMPS, współczynnik kondycji izolacji
Key words: induction motor, winding insulation, diagnosis, method WMPS, diagnostic factor for insulation
Wstęp
Badania diagnostyczne urządzeń elektroenergetycznych
są znaczącym narzędziem
zapewniającym niezawodność i poprawną ich
eksploatację. Straty wynikające z ich przypadkowego
wyłączenia spowodowane usterką, czasami
przewyższają koszt zakupu nowego urządzenia. Jednym
z kluczowych elementów niezawodności pracy urządzeń
jest stan układu izolacyjnego. Takim reprezentatywnym
przykładem powyższego problemu jest układ izolacyjny
obwodu stojana maszyn elektrycznych. Poniżej zostaną
przytoczone badania diagnostyczne obwodu stojana
silnika indukcyjnego niskiego napięcia zasilanego z
przekształtnika w okresie 10 lat eksploatacji. Coraz
większa liczba maszyn elektrycznych współpracuje z
energoelektronicznymi układami zasilania, co nie
pozostaje bez wpływu na żywotność ich układu
izolacyjnego. W przeważającej liczbie są to silniki
niskiego napięcia, które są przeważnie zainstalowane w
kluczowych miejscach u[...]
|
|
|
|
Efektywność kompensacji mocy biernej stanu jałowego transformatorów SN/nn
|
|
|
Waldemar SZPYRA
|
W referacie omówiono techniczne i ekonomiczne aspekty kompensacji mocy biernej stanu jałowego transformatorów SN/nn
w sieciach dystrybucyjnych. Przedstawiono i porównano dwa sposoby szacowania wpływu tej kompensacji na straty energii w sieciach i efektywność
ekonomiczną. Zaprezentowane sposoby zostały zilustrowane przykładem obliczeń dla rzeczywistej sieci rozdzielczej średniego napięcia.
Abstract. Paper presents technical end economical aspects of reactive power compensation of no load reactive power los of medium voltage/lov
voltage (MV/LV) distribution transformers. There are shown and compared two methods of estimation of influence that compensation on energy loss
and economical efficiency. Prezented methods were illustrated with calculations for real medium voltage distribution network. (Efficiency of
compensation of no load reactive power loses of MV/LV transformers).
Słowa kluczowe: straty energii elektrycznej, transformatory dystrybucyjne, kompensacja mocy biernej, efektywność ekonomiczna,
Keywords: energy loses, distribution transformers, reactive power compensation, economical efficiency.
Wprowadzenie
Moc i energia bierna są nieodzowne do pracy urządzeń
elektrycznych prądu przemiennego. W polskim systemie
elektroenergetycznym około 50% zapotrzebowania na moc
bierną stanowią potrzeby własne systemu, reszta jest
zużywana przez odbiorniki energii elektrycznej. Podział
zapotrzebowania na moc bierną w krajowym systemie
elektroenergetycznym (KSE) ilustruje (rys. 1).
Rys. 1. Bilans mocy biernej w krajowym systemie
elektroenergetycznym [1]
Wytwarzanie i przesył mocy biernej wpływa negatywnie
na pracę systemu elektroenergetycznego. Do negatywnych
skutków wytwarzania i przesyłu mocy biernej zalicza się
m.in.: wzrost strat mocy i energii w systemie, wzrost
spadków napięcia, ograniczenie zdolności przesyłowej
mocy czynnej, niepełne wykorzystanie mocy turbin
napędzających generatory synchroniczne, pogorszenie
warunków pracy aparatury[...]
|
|
|
|
Ekonomiczne efekty stosowania współspalania biomasy z węglem kamiennym
|
|
|
Stanisław GAD Agnieszka PAWLAK
|
Opracowano procedurę obliczeń umożliwiającą ocenę bilansu ekonomicznego współspalanej mieszanki. Stworzony w tym celu model
matematyczny pozwolił na płynną regulację najważniejszymi parametrami, takimi jak wartości opałowe i ceny paliw, procentowy udział masowy
biomasy, zapotrzebowanie na energię i sprawność elektrowni. Zaproponowano symulację dla różnych przypadków.
Abstract. The procedure of calculation which allowed an assessment of the economic balance of co-firing mixture is discussed in the paper.
Created for this purpose a mathematical model allowed for continuous adjustment of key parameters such as calorific value and fuel prices, the
percentage of the mass of biomass, energy demand and efficiency of power station. Simulation is proposed for different cases. (The economic
effects of co-firing biomass with coal).
Słowa kluczowe: symulacja, biomasa, współspalanie, model ekonomiczny.
Keywords: simulation, biomass, co-firing, economic model.
Wstęp
Koszt wytwarzania energii elektrycznej w procesie
współspalania biomasy z węglem kamiennym obejmuje
składowe kosztów stałych i zmiennych. W celu określenia
opłacalności stosowania współspalania biomasy z węglem
istotnym parametrem są jednostkowe koszty zmienne
wsadu paliwowego. W artykule zaprezentowano wyniki
analizy ekonomicznej na podstawie modelu
matematycznego kosztów udziału biomasy dla zadanej
wartości opałowej i cen surowców energetycznych.
Całkowite koszty produkcji energii elektrycznej w
elektrowniach cieplnych składają się z kosztów akumulacji
(nakładów inwestycyjnych), kosztów amortyzacji,
eksploatacyjnych kosztów stałych (remontów oraz płac z
pochodnymi), kosztów eksploatacyjnych zmiennych -
zależnych od ilości produkowanej energii elektrycznej
(paliwa oraz materiałów pomocniczych, korzystania ze
środowiska) [1].
Przyczyny wzrastającego zainteresowania
Od czasu narzucenia obowiązku uzyskania i
przedstawienia Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki
świadectw pochodzeni[...]
|
|
|
|
Electrical energy storage systems
|
|
|
Zdeněk HRADÍLEK Petr MOLDŘÍK Roman CHVÁLEK
|
Attention is paid to the electrical energy storage systems that are already used in the framework of electrical power system, and further to
the systems that are studied and developed for this purpose. The described storage systems should work especially in synergy with unreliable
renewable energy sources, such as wind and photovoltaic power plants. Those use the renewable source that gains ground quickly not only in the
Czech Republic. Both the systems that make it possible to ensure high charging and discharging rates for a short time and the systems of great
storage capacity that are able to store and transmit electrical energy for more hours are described.
Streszczenie. Skupiono się na systemach magazynowania energii elektrycznej obecnie stosowanych w ramach funkcjonowania systemu
elektroenergetycznego, a w następnej kolejności na systemach będących w fazie badań i projektów. Opisane systemy magazynowania powinny
współdziałać w szczególności z niestabilnymi źródłami odnawialnymi, jak wiatr i elektrownie fotowoltaiczne. Taki sposób użytkowania źródeł
odnawialnych szybko ugruntowuje się nie tylko w Republice Czeskiej. Opisano zarówno systemy zapewniające wysoki wskaźnik ładowania i
rozładowania w krótkim czasie, jak i systemy o wielkich zdolnościach magazynowych, które są w stanie przechowywać i przekazywać energię
elektryczną przez wiele godzin. (Systemy magazynowania energii elektrycznej).
Keywords: energy storage, renewable source, storage system.
Słowa kluczowe: magazynowanie energii, źródło odnawialne, system magazynowania.
Introduction
There is a rising number of applications of renewable
energy sources (RES) within electric power systems (EPS).
Speaking of the Czech Republic, those are especially
photovoltaic and wind power plants that are characteristic
for their electric energy supply capacity variable and
unreliable over time, fully dependant on weather conditions.
These characteristics imply the need to establish a certain
[...]
|
|
|
|
Energy efficient distribution transformers
|
|
|
Mariusz NAJGEBAUER Krzysztof CHWASTEK Jan SZCZYGŁOWSKI
|
The paper presented the possibilities of improvement in properties of electric distribution transformers through the use of new soft
magnetic materials, mainly amorphous alloys, as transformer cores. The properties of amorphous were compared to conventional electrical steel
sheets. Economic and pro-ecological advantages resulting from application of amorphous distribution transformers in electric power systems were
considered.
Streszczenie. W pracy przedstawiono możliwości poprawy właściwości transformatorów rozdzielczych poprzez zastosowanie w nich rdzeni z
nowych materiałów magnetycznych, głównie stopów amorficznych. Właściwości stopów amorficznych zostały porównane z właściwościami blach
elektrotechnicznych. Przeanalizowano ekonomiczne i proekologiczne korzyści wynikające z wykorzystania transformatorów rozdzielczych z
rdzeniami amorficznych w systemach elektroenergetycznych. (Możliwości poprawy właściwości transformatorów rozdzielczych)
Keywords: distribution transformers, energy savings, investment profitability, environment protection.
Słowa kluczowe: transformatory rozdzielcze, oszczędność energii, opłacalność inwestycji, ochrona środowiska.
Introduction
Distribution transformers are units of electric power
systems, in which electricity is transformed form the voltage
level 1 - 50 kV to the voltage level 120 V + 1 kV, in
dependence on consumers’ needs. Energy efficiency of
distribution transformers is very high, typically ranging
between 96% and 99%. However, due to a large number of
distribution transformers in electric power system and their
long lifetime (30 - 40 years), even small improvement in the
efficiency of these units could result in significant energy
savings [1]. These issues are important both from economic
and ecological viewpoints.
Increase of energy efficiency of distribution transformers
could be obtained reducing three types of transformer
losses:
- no-load loss (iron or core loss) can be reduced by
[...]
|
|
|
|
Evaluation of how low frequency magnetic field 50 Hz affect living cells
|
|
|
Dariusz SZTAFROWSKI Zbigniew WRÓBLEWSKI Marcin ŁUKASZEWICZ
|
The mechanism of ELF-MF impact on the metabolic processes occurring in cells of the living organisms is discussed. Existing research
suggests that biological membranes may be composite antenna for stimulation by an electromagnetic field. To further elucidate this mechanism the
use of fluorescent probes is suggested.
Streszczenie. W referacie przedstawiono postulowany mechanizm oddzia.ywania ELF-MF na procesy metaboliczne zachodz.ce w komorkach
organizmow .ywych. B.ony biologiczne mog. by. anten. zbiorcz. dla bod.ca jakim jest pole elektromagnetyczne. Postuluje si. wykorzystanie sond
fluorescencyjnych do dalszych bada.. (Wp.yw pola magnetycznego 50 Hz na komorki organizmow .ywych)
Keywords: ELF field, in vitro research, gene expression, fluorescent probes.
S.owa kluczowe: pole magnetyczne, badania in vitro, ekspresja genow, sondy fluorescencyjne.
Introduction
Among the various sources of electromagnetic fields,
high tension power cables cause the greatest concern.
People more and more often have questions about whether
being within an electromagnetic field has an influence on
their health or may have in the future. It is certain that
greater needs for electric energy will also mean greater
exposure of people to electromagnetic fields. Scientific
experiments undertaken over many years in various
research and development centres all over the world show
that magnetic fields with industrial frequencies induce
various responses in living organisms.
Biological mechanisms of this type are not yet well
understood. In published research we can find likely but not
fully proven hypotheses concerning possible mechanisms
for the influence of magnetic fields on biological structures.
Because of our incomplete understanding of the effect that
electromagnetic process has on living organisms, the
construction of new electro-energetic objects such as high
tension power lines often causes concern and protest by
local inhabitants. In addition mass m[...]
|
|
|
|
Identyfikacja parametrów silników energooszczędnych i opracowanie relacyjnej bazy danych
|
|
|
Krystyna MACEK KAMIŃSKA Marcin KAMIŃSKI
|
Celem artykułu jest pokazanie skutecznych metod wyznaczania parametrów modeli matematycznych silników indukcyjnych, w tym
energooszczędnych. Przedstawiono wyniki estymacji parametrów na podstawie statycznych charakterystyk mechanicznych oraz przebiegów
dynamicznych uzyskanych w czasie pomiarów rozruchu. W drugiej części artykułu przedstawiono doświadczenia autorów związane z opracowaniem
relacyjnej bazy danych do gromadzenia parametrów serii silników energooszczędnych.
Abstract. This article aims to demonstrate effective methods for determining the parameters of mathematical models of induction motors, including
energy-efficient. The results of parameter estimation based on the static mechanical characteristics and dynamic runs measurements obtained
during start-up are presented. The second part presents the authors' experiences associated with the development of a relational database intended
for cataloging of the parameters of the high-efficiency motors.(Identification of parameters of high-efficiency motor and development of
relational database)
Słowa kluczowe: silniki energooszczędne, modele matematyczne, estymacja parametrów, systemy zarządzania bazami danych.
Keywords: high-energy efficient motors, mathematical models, estimation of parameters, database management systems.
Wprowadzenie
W wielu napędach, szczególnie w energetyce, mają
zastosowanie silniki indukcyjne dużej mocy. Są to
najczęściej konstrukcje z wirnikiem dwuklatkowym lub
głębokożłobkowym. Od paru lat coraz częściej stosowane
są konstrukcje energooszczędne. Analiza zjawisk
statycznych i dynamicznych zachodzących podczas pracy
silnika jest niezbędna zarówno na etapie projektowania, jak
i podczas eksploatacji układów napędowych.
Przeprowadzenie takiej analizy wymaga opracowania
modeli matematycznych badanych silników. Realizowane
od lat badania doprowadziły do opracowania bardzo
praktycznych modeli obwodowych, a także coraz bardziej
użytecznych modeli polowych [1]. [...]
|
|
|
|
Impact of dielectric deterioration on the conducted EMI emissions in the DC-DC boost converter
|
|
|
Piotr MUSZNICKI Jean-Luc SCHANEN Pierre GRANJON Jarosław ЈUSZCZ
|
W artykule przedstawiono wpływ starzenia kondensatorów elektrolitycznych na poziom zaburzeń elektromagnetycznych
generowanych przez układ podwyższający napięcie w oparciu o metody symulacyjne oraz cyfrowe przetwarzanie sygnału (filtracje Wienera). Wyniki
przedstawiono w formie widm zaburzeń generowanych przez układ oraz transmitancji pomiędzy źródłem zaburzeń a zaburzeniami. (Wpływ
starzenia się dielektryków na poziom zaburzeń generowanych w impulsowym układzie podwyższającym napięcie)
Abstract. The magnitude of emitted noise generated by DC-DC converters depends of their electrical behavior and parameters. Some of these can
change during the converter life time, especially due to some deterioration process. In this paper the impact of the dielectric materials aging is
presented using both circuit simulation and a digital signal processing method based on Wiener filtering. The change of the total EMI spectrum as a
function of the dielectric property has been investigated. Application can be either aging diagnostig, or a forecast of the EMI spectrum evolution with
the time.
Słowa kluczowe: kompatybilność elektromagnetyczna, procesy starzeniowe, symulacje komputerowa, filtracje Wienera.
Keywords: EMC, aging process, computer simulation, Wiener filtering.
Introduction
Increasing switching frequencies of switch-mode power
supplies is strongly connected with increasing of
electromagnetic interference (EMI) emissions. Many EMC
standards and regulations such as the Federal
Communications Commission (FCC), the International
Electrotechnical Commission (IEC) and the International
Special Committee on Radio Interference (CISPR)
standards have been established for controlling EMI
emission. EMI generated by electronic equipment should be
lower than limits defined in standards. The level of emitted
noise is determined by the electrical behavior which
depends on geometrical structures of the system, devices
packaging, layout of the circuit, paras[...]
|
|
|
|
Influence of stator damper winding on magnetic and vibroacoustic parameters of turbogenerators
|
|
|
Kristina ČELIĆ Martin DADIĆ Velimir VRZIĆ
|
The increase of the load in modern turbogenerators causes higher local heating, higher magnetic leakage, increased forces of the
electromagnetic origin and the increased acoustic noise level. Stator damper winding is an active cage-shaped constructive element positioned at
the outer stator core diameter. Presented numerical calculations show that the stator damper winding can influence on the decrease of acoustic
noise, electromagnetic forces between stator package and frame and additional losses.
Streszczenie. Zwiększanie obciążenia turbogeneratorów powoduje podwyższenie lokalnej temperatury, zwiększenie strumienia rozproszenia oraz
zwiększenie poziomu szumów akustycznych. Uzwojenia tłumiące stojana jest dodatkowym elementem umieszczanym na zewnątrz rdzenia stojana.
Zaprezentowano obliczenia numeryczne pokazujące jak to uzwojenie może wpływać na zmniejsznie szumów akustycznych oraz sił
elektromagnetycznych między pakietem stojana a kadłubem. (Wpływ uzwojenia tłumiącego stojana na magnetyczne i wiobroakustyczne
parametry turbogeneratora)
Keywords: turbogenerators, numerical calculation, stator damper winding, acoustic noise
Słowa kluczowe: turbogenerator, szu my akustyczne, stojan..
Introduction
This paper treats two-pole and four-pole high-power
turbogenerators. Constructive characteristics of
turbogenerators 1, which determine their specifics
compared with other rotation machines are:
- Cylindrical rotor body made in one piece from massive
forging with open slots for the rotor windings;
- Concentric excitation rotor winding placed in the slots
distributed across the rotor diameter;
- Rotor caps pulled over the rotor heads and leant on the
rotor body
- Constant air gap;
- Big salience of the stator winding heads as a
consequence of the winding pitch that equals approximately
a half or a fourth of the stator diameter circle;
- Active parts of the stator are near the constructive parts
of the frame.
Those construc[...]
|
|
|
|
Influence of the CCS systems in power plants on electricity price
|
|
|
Janusz SOWIŃSKI
|
One of the ways to reduce the carbon dioxide emission in power plants can be capturing and sequestrating CO2. This paper uses the
available data about investment and operating costs to analyze the influence of the CCS technologies on the cost of electricity production and its
price under risk conditions.
Streszczenie Jednym ze sposobów redukcji emisji dietlenku węgla w elektrowniach może być wychwytywanie i sekwestracja CO2. W artykule
wykorzystano dostępne dane o kosztach inwestycyjnych i eksploatacyjnych w celu analizy wpływu technologii CCS na koszty wytwarzania energii
elektrycznej i jej cenę w warunkach ryzyka (Wpływ systemów CCS w elektrowniach na cenę energii elektrycznej).
Keywords: power plant, CCS technology, investment efficiency.
Słowa kluczowe: elektrownia, technologia CCS, efektywność inwestycji.
Reducing CO2 emissions in power engineering
The EU countries develop common projects for
controlling climate changes, concentrating mostly on carbon
dioxide emissions reduction. Burning of fossil fuels is the
most important source of carbon dioxide. Reduction of the
CO2 emissions [1] can be achieved by improving the
efficiency of energy conversion, transport and end-use.
Technological improvements in thermal power plants with
fossil steam boilers (pulverized coal) make possible to
achieve the efficiency on the level of 45% but it seems to be
insufficient to achieve deep reductions in the CO2
emissions. Switching to less carbon-intensive fossil fuels
can be effective. Switching from the coal to the natural gas
in electricity generation causes a typical emission reduction
about 50%, it means 0,4 t CO2/(MWh). Of course the
supplies of natural gas should be available. Deep
reductions in CO2 emissions could be achieved by switching
to nuclear power plants or renewable energy sources, e.g.
wind power plants, solar electricity generation, biomass
power plants, and geothermal energy used for electricity.
Another way to red[...]
|
|
|
|
Integracja i zarządzanie źródłami generacji rozproszonej w budynku mieszkalnym z zastosowaniem systemu KNX
|
|
|
Mirosław PAROL Daniel DOMŻAŁA
|
W niniejszym artykule zaprezentowano zagadnienia dotyczące wykorzystania systemu KNX do integracji źródeł generacji
rozproszonej ciepła i energii elektrycznej w budynkach mieszkalnych. Najpierw przedstawiono bilans energetyczny przykładowego budynku
mieszkalnego, a następnie dokonano doboru odpowiednich typów i mocy źródeł generacji rozproszonej. W dalszej części artykułu zaprezentowano
koncepcję wykorzystania systemu KNX do zarządzania układem wytwarzania zarówno energii cieplnej jak i elektrycznej. Opisano także
proponowane zasady efektywnego sterowania wspomnianym układem z zastosowaniem konkretnych urządzeń systemu KNX. W podsumowaniu
przedstawiono istotne problemy i spostrzeżenia związane z możliwością realizacji rozważanego układu sterowania.
Abstract. Issues concerning possibility of applying of KNX system to integrate distributed generation sources of heat and electricity in residential
buildings have been presented in the paper. At first energy balance of exemplary dwelling house has been included and then choice of proper types
and powers of distributed generation sources has been carried out. In the next part of the paper concept of applying KNX installation to manage
generation system of both heat and electricity has been presented. Proposed rules of effective control of the generation system with the use of
chosen KNX system devices have been described. In summary essential problems and remarks connected with possibility of realization of
considered control system have been presented. (Integration and managing of distributed generation sources in residential buildings with
use of KNX system)
Słowa kluczowe: budynki mieszkalne, źródła generacji rozproszonej, system KNX, zarządzanie i integracja.
Keywords: residential buildings, distributed generation sources, KNX system, managing and integration.
Wstęp
Szybki rozwój techniki w dziedzinie informatyki oraz
standaryzacja poszczególnych elementów różnego typu
instalacji, pozwoliły[...]
|
|
|
|
IX Seminarium SPE 2010 "Problemy eksploatacyjne elektroenergetyki, elektromechaniki i energoelektroniki" połączone z II Konferencją Naukowo-Techniczną "Projektowanie i eksploatacja silników elektrycznych"
|
|
W dniach od 18-20 października 2010 roku odbyło się IX
Seminarium SPE 2010 "Problemy eksploatacyjne
elektroenergetyki, elektromechaniki i energoelektroniki"
połączone z II Konferencją Naukowo-Techniczną
"Projektowanie i eksploatacja silników elektrycznych".
Seminarium połączonemu z konferencją patronował
Komitet Honorowy w składzie: Prof. dr hab. inż. Kazimierz
ZAKRZEWSKI - Przewodniczący Komitetu Elektrotechniki
PAN - Przewodniczący Komitetu Honorowego, Prezes
Włodzimierz KĘSICKI - Prezes Emit S.A., Prof. dr hab. inż.
Marian ŁUKANISZYN - Dziekan Wydz. Elektrotechniki,
Automatyki i Informatyki - Pol. Opolska, Prof. dr hab. inż.
Tadeusz GLINKA - Pol. Śląska; Przewodniczący Rady
Naukowej BOBR ME., Prof. dr hab. inż. Andrzej DEMENKO
- Redaktor Naczelny Archiwum Elektrotechniki, Prof. dr hab.
inż. Marian PASKO - Przewodniczący Oddziału Gliwicko
Opolskiego PTETiS, M[...]
|
|
|
|
Kompleksowa analiza wpływu czynników meteorologicznych na zmienność obciążeń Krajowego Systemu Elektroenergetycznego
|
|
|
Jacek ŁYP Tomasz POPŁAWSKI Ewelina STARCZYNOWSKA
|
Referat przedstawia opis obszernej analizy korelacyjnej wykonanej w celu określenia potencjału użyteczności wykorzystania danych
meteorologicznych do celów prognozowania zmienności obciążeń. Poza uwzględnieniem różnych postaci i różnych opóźnień czasowych między
zmiennymi, została podjęta próba identyfikacji zróżnicowania oddziaływania terytorialnego czynników meteorologicznych na obciążenia
elektroenergetyczne.
Abstract. The paper presents the description of the comprehensive correlation analysis performed to determine the potential usefulness of the use
of meteorological data for the purposes of forecasting load variation. Apart from taking into account the different forms and different time delays
between variables, an attempt to identify the impact of territorial differentiation of climatic factors on the load power was made. (The comprehensive
analyze of influencing meteorological factors on load variation in the National Power System).
Słowa kluczowe: prognozowanie, elektroenergetyka, czynniki meteorologiczne.
Keywords: Forecasting, Electric Power Engineering, meteorological factors.
Wstęp
Problematyka doboru zmiennych sterujących spośród
czynników meteorologicznych w modelach zmienności
obciążeń elektroenergetycznych, była wielokrotnie
eksplorowana w przeszłości w odniesieniu do systemów o
różnej wielkości, począwszy od systemu krajowego, a
skończywszy na indywidualnych odbiorcach [1,2,3].
Analizy takie zawsze są ograniczone postacią,
zakresem i jakością dostępnych statystyk. Dynamika
przemian gospodarczych i technologicznych zachodzących
w zbiorze podmiotów systemu elektroenergetycznego
powoduje istotne zmiany w charakterze ich reakcji na
warunki pogodowe. Rosną również wymagania stawiane
przed modelami prognostycznymi stymulując poszukiwania
dróg polepszenia jakości prognoz. Te i inne aspekty
sprawiają, że tytułowy problem ciągle jest tematem
aktualnym.
Przedstawiony zostanie opis eksperymentu będącego
próbą kompleksowe[...]
|
|
|
|
Koncepcja systemu ElGrid do optymalizacji pracy i rozwoju rozdzielczych sieci energetycznych
|
|
|
Piotr HELT Dariusz BACZYŃSKI Marek MANIECKI Krzysztof KOŁODZIEJCZYK
|
W artykule przedstawiono koncepcję systemu ElGrid - systemu do optymalizacji pracy i rozwoju rozdzielczych sieci
elektroenergetycznych. W pierwszej części pracy przedstawiono wyzwania jakim będą musiały sprostać sieci dystrybucyjne w ciągu najbliższych lat.
Wyzwania te w głównej mierze wynikają ze wzrostu zapotrzebowania na energię elektryczną i rozwoju energetyki odnawialnej. Następnie omówiono
funkcjonalność systemu oraz jego architekturę. W zakończeniu zawarto wnioski dotyczące korzyści płynące ze stosowania systemu.
Abstract. The paper presents idea of ElGrid system - a system for optimization of operation and development of electric distribution networks. In the
first part of the work challenges witch must be met by distribution networks during following years are presented. This challenges are mostly a result
of electricity consumption growth and renewable energy sources development. Then the functionality of the system is discussed. In the end
conclusions concerning advantages of the system usage are described. (Concept of ElGrid - system for optimization and development of
power distribution network)
Słowa kluczowe: rozdzielcze sieci elektroenergetyczne, optymalizacja, planowanie rozwoju, system informatyczny.
Keywords: distribution power networks, optimization, development planning, computer system.
Wstęp
Przedsiębiorstwa przesyłowe i dystrybucyjne w sektorze
elektroenergetycznym, jako odpowiedzialne za przesył i
dystrybucję energii elektrycznej, dysponują infrastrukturą
sieciową o znacznej wartości.
Operatorzy Systemów Dystrybucyjnych będąc
naturalnymi monopolistami na obszarach swojego
działania, podlegają regulacjom Prawa Energetycznego
oraz Urzędu Regulacji Energetyki w zakresie taryf za
świadczone usługi, spraw obsługi klienta, kwestii
zapewnienia odpowiednich parametrów energii,
dopuszczalnych czasów trwania przerw w dostawach
energii elektrycznej czy zasad przyłączania nowych źródeł
energii odnawialnej. Istnieje więc[...]
|
|
|
|
Modelowanie polowe na użytek szybkiego projektowania silników energooszczędnych - stan obecny i perspektywy
|
|
|
Mariusz JAGIEŁA Marian ŁUKANISZYN
|
Praca dotyczy zastosowania metod polowych w projektowaniu trójfazowych silników indukcyjnych o wirnikach klatkowych.
Zaproponowano rozwiązanie dla przemysłu oparte na wykorzystaniu metody polowo-obwodowej i opracowanym dedykowanym środowisku
obliczeniowym. Metoda obliczeń umożliwia bezpośrednie wyznaczanie charakterystyk eksploatacyjnych maszyny, tj. bez potrzeby obliczania jej
parametrów skupionych. Przedstawiono wyniki dotyczące syntezy kształtu pręta wirnika. Wykonano praktyczną weryfikację otrzymanych rezultatów.
Abstract: This works aims at application of technique of designing the three-phase squirrel-cage induction machines based on the finite elements. A
dedicated computer software is developed to support the work of designers in the area of the electromagnetic design. The computational technique
used allows direct evaluation of performance characteristics of the motors without the need of invoking the equivalent circuit models.The results of
physical validation of the computational method, based on the problem of optimal synthesis of the shape of the rotor bar, is presented. Field
approach to electromagnetic design of high-efficiency induction motors - state of the art and future
Słowa kluczowe: silniki indukcyjne klatkowe, metody polowo-obwodowe, optymalna synteza
Key-words: squirrel-cage induction motors, finite elements, optimal synthesis
Wprowadzenie
Problemy projektowania i konstruowania trójfazowych
silników indukcyjnych należą do najbardziej zbadanych i
udokumentowanych zagadnień z zakresu projektowania
maszyn elektrycznych [1-6,8-12]. Pomimo upływu ponad
stu lat od chwili wynalezienia silnika indukcyjnego z wirnikiem
klatkowym z wypieraniem prądu, nadal jest to dziedzina
twórcza. Wiąże się to z ciągłym rozwojem teorii zjawisk
występujących w maszynach prądu przemiennego obejmującej
zjawiska elektromagnetyczne, cieplne i wentylacyjne,
wytrzymałościowe, wibracyjno-akustyczne oraz inne [1-
6,8,9]. Rozwój teorii wynika z [...]
|
|
|
|
Możliwości zwiększenia zdolności przesyłowych połączeń transgranicznych KSE
|
|
|
Roman KORAB
|
W artykule określono prognozowaną wartość całkowitych zdolności przesyłowych TTC linii wymiany KSE w zimowym szczycie wieczornym
w horyzoncie do 2015 roku. Do obliczenia rozpływu mocy w systemie połączonym zastosowano zadanie OPF. Wskazano związek między
zdolnościami TTC połączeń transgranicznych a ograniczeniami sieciowymi w sieci wewnętrznej KSE. Następnie przeanalizowano różne warianty
inwestycyjne pozwalające na zwiększenie możliwości wymiany transgranicznej między Polską a pozostałą częścią systemu UCTE.
Abstract. In the paper the total transfer capacity (TTC) of Polish Power System cross-border transmission lines in the winter evening peak in 2015
horizon was determined. To calculate the power flow in the interconnected system the optimal power flow method was used. Some relationship between
TTC and network constraints in Polish transmission grid was pointed out. Then various investment options, that can increase the cross-border
capacity of Poland, were analyzed. (Possibilities of increasing the Polish cross-border transmission capacity).
Słowa kluczowe: wymiana międzysystemowa, połączenia transgraniczne, optymalizacja rozpływu mocy, ograniczenia sieciowe.
Keywords: cross-border exchange, cross-border transmission lines, optimal power flow, network constraints.
Wstęp
Obecnie, na napięciu powyżej 110 kV, krajowy system
elektroenergetyczny (KSE) posiada jedenaście połączeń
transgranicznych z systemami ościennymi. Są to zarówno
połączenia synchroniczne z pozostałą częścią UCTE (Czechy,
Niemcy i Słowacja), jak i połączenia niesynchroniczne
z systemem szwedzkim, ukraińskim i białoruskim. Jedynym
właścicielem połączeń transgranicznych (poza kablem
szwedzkim) jest PSE - Operator [1]. Najważniejsze dane
charakteryzujące połączenia transgraniczne KSE przedstawiono
w tabeli 1.
Tabela 1. Charakterystyka synchronicznych i niesynchronicznych
połączeń transgranicznych KSE o napięciu znamionowym powyżej
110 kV
Linia wymiany Un
[kV]
Liczba[...]
|
|
|
|
Multifunctional adjustable biquadratic active RC filters: design approach by modification of corresponding signal flow graphs
|
|
|
Roman SOTNER Bretislav SEVCIK Lubomir BRANCIK Tomas DOSTAL
|
An useful modification of well known signal flow graph technique for the circuit synthesis is described in this paper in order to obtain the
filters working in the current mode, with maximally variable parameters, namely characteristic frequency, quality factor, bandwidth and basic gain.
Procedure is based on reciprocal conversion of the branch variables (VI and IV) with the adjustable conversion constants. The obtained
structures are discussed in detail and then is described an example of current-mode multifunctional RC active biquadratic filter, what is today very
popular analogue application. Theoretic assumptions are supported by experimental results using modern functional blocks CC II(-).
Streszczenie. Opisano metodę analizy grafów przepływowych do projektowania filtrów pracujących w trybie prądowym z uwzględnieniem
charakterystyki częstotliwościowej, współczynnika jakości, pasma I wzmocnienia. Procedura bazuje na odwrotnej konwersji zmiennych. Otrzymaną
strukturę filtru przedyskutowano na przykładzie wielofunkcyjnego filtru RC w trybie prądowym. Analiza teoretyczna poparta jest wynikami
eksperymentu. (Wielofunkcyjny nastawny aktywny filtr RC - projektowanie z wykorzystaniem grafów przepływowych)
Keywords: Signal flown graphs, current-mode circuits, ARC filters, electronic adjusting, current conveyors.
Słowa kluczowe: filtry aktywne, grafy przepływowe, tryb prądowy.
Introduction
Today there are available many functional blocks for the
analogue signal processing that are better in some views
than the classical operational amplifiers. We can mention
for example larger bandwidth, better dynamics and linearity,
lower power consumption and first of all possibilities of
electronic adjusting, via typical parameter controlled in most
cases by external DC voltage or current. For example there
are transconductors (OTA) [1, 2], where transconductance
(gm) is driven by DC bias current, many types of current
conveyors (CC) [1,[...]
|
|
|
|
Narażenia korozyjne konstrukcji wsporczych linii wn eksploatowanych w różnych warunkach atmosferycznych
|
|
|
Marian GŁUSZKO
|
W oparciu o wyniki pomiarów szybkości korozji metali konstrukcyjnych oraz wielkości strumieni depozycji głównych atmosferycznych
stymulatorów korozji, dokonano podziału terytorium kraju na 3 wyraźnie różniące się strefy korozyjnej agresywności atmosfery. Wykazano
przydatność określenia składu chemicznego produktów korozji i umownej klasyfikacji agresywności korozyjnej środowisk atmosferycznych dla
opracowania technologii antykorozyjnego zabezpieczania konstrukcji wsporczych linii WN.
Abstract. On the basis of corrosion rate of structural metals as well as values of deposition streams of main atmospheric corrosion stimulators, the
country area was divided on 3 distinctly different zones of atmospheric corrosive aggressivity. The usability of corrosion products determination as
well as of carried out classification of atmospheric environments corrosion aggressivity for elaboration of technology of energetic lines anticorrosive
protection is indicated. (Corrosion hazard sof energetic lines exploited area in atmospheric conditions).
Słowa kluczowe: linie energetyczne, korozyjna agresywność atmosfery, produkty korozji, ochrona antykorozyjna.
Keywords: energetic lines, atmospheric corrosive aggressivity, corrosion products, anticorrosive protection.
Wstęp.
Napowietrzne instalacje energetyczne, a w
szczególności słupy linii WN, przewody, podstacje itp. są
eksploatowane w różnych środowiskach atmosferycznych
na obszarze całego kraju. Największe ich zagęszczenie
występuje na obszarach uprzemysłowionych i miejskich, a
więc tam gdzie wskutek podwyższonej zawartości
zanieczyszczeń atmosferycznych, korozyjność atmosfery
jest bardzo duża.
W Polsce do obszarów takich zalicza się w
szczególności: południowo-zachodnią część Województwa
Dolnośląskiego; Województwo Górnośląskie; najbliższe otoczenie
elektrowni węglowych oraz zakładów chemicznych.
Antykorozyjne zabezpieczanie urządzeń
elektroenergetycznych, maszyn, aparatów oraz linii WN
jest szczegól[...]
|
|
|
|
Neuro-fuzzy approach to the next day load curve forecasting
|
|
|
Grzegorz DUDEK
|
An adaptive neuro-fuzzy inference system ANFIS is used to the short-term load forecasting. ANFIS combines the comprehensibility of
fuzzy rules and the adaptability and self-learning algorithms of neural networks. The model maps the input pattern of the sequence of the historical
hourly load time series to the component of the next sequence. Input space is divided on fuzzy sets by fuzzy c-means clustering. The most
informative input variables are determined using deterministic variable selection algorithms. Individual models are constructed for each day type and
hour of the day. The method is applied to several load forecasting problems.
Streszczenie. Adaptacyjny neuronowo-rozmyty system wnioskujący ANFIS zastosowano do prognozowania krótkoterminowego obciążeń systemów
elektroenergetycznych. ANFIS łączy czytelność reguł rozmytych i adaptacyjność samouczących się sieci neuronowych. Model odwzorowuje obraz
wejściowy sekwencji historycznego godzinowego szeregu czasowego obciążeń na składową obrazu następnej sekwencji. Przestrzeń wejściowa jest
dzielona na zbiory rozmyte przy użyciu rozmytej metody c-średnich. Zmienne wejściowe niosące najwięcej informacji wyznaczane są za pomocą
deterministycznych algorytmów selekcji zmiennych. Odrębne modele są tworzone dla każdego typu dnia i godziny doby. Metodę zastosowano do
kilku problemów prognozowania obciążeń. (Sieć neuronowo-rozmyta do prognozowania dobowej krzywej obciążenia z jednodobowym
wyprzedzeniem).
Keywords: short-term load forecasting, neuro-fuzzy network, adaptive-network-based fuzzy inference system.
Słowa kluczowe: prognozowanie krótkoterminowe obciążeń, sieć neuronowo-rozmyta, adaptacyjny sieciowy rozmyty system
wnioskowania.
Introduction
In many function approximation tasks, especially
nonlinear ones, an artificial neural network (ANN) is used
(multilayer perceptron) due to its universal approximation
property. The approximation function depends on the
network structure, internal con[...]
|
|
|
|
New concept for control of linear and nonlinear plants
|
|
|
Bogdan GRZYWACZ
|
The idea of control of time-variable time-scale of plant output signal and way of its application to control of linear and nonlinear plants have
been presented. This new control idea can be implemented on the basis of modified MFC control structure and allows to obtain high quality of
control process. The presented results can be also used if other technical problems connected with necessity of time-scaling of signals in physical
systems have to be solved.
Streszczenie. Przedstawiono koncepcję skalowania czasowego sygnału wyjściowego obiektu. Pokazano, że w oparciu o zmodyfikowaną strukturę
MFC można ją wykorzystać do sterowania obiektami rzeczywistymi, liniowymi i nieliniowymi, uzyskując względnie prostą metodą wysoką jakość
procesu sterowania. Otrzymane rezultaty mogą też służyć do rozwiązania innych problemów technicznych związanych z koniecznością skalowania
czasowego sygnałów w układach fizycznych. (Nowa koncepcja sterowania obiektami liniowymi i nieliniowymi)
Keywords: control algorithms for linear and nonlinear SISO plants, time-variable time-scale, MFC control structure, time-scaling of signals
Słowa kluczowe: algorytmy sterowania liniowymi i nieliniowymi obiektami SISO, zmienna skala czasu, struktura MFC, skalowanie
czasowe sygnałów
Introduction
Let us assume that reference response of continuoustime
SISO system to input signal U(t) is Y(t). Using
algorithms given in [1,2] one can determine plant input
signal UA(t) scaling system response to the form Y(At),
where A - constant number called “time scale coefficient".
The synthesis of excitations scaling responses of MIMO
plant is presented in [3]. The concept of time-scaling of
responses of discrete-time SISO and MIMO systems is
presented in [4]. Due to above possibilities one can control
the SISO and MIMO plants in accordance with rules of timescaling.
Thus, the above-mentioned algorithms allow to
speed-up or slow-down the system responses conserving
their reference fo[...]
|
|
|
|
New idea in power networks development. Selected problems
|
|
|
Bożena MATUSIAK Anna PAMUŁA Jerzy S. ZIELIŃSKI
|
Smart grids and thereafter open grids development implies changes in organizations, technical equipment Power Networks (especially
ICT). These new grids influence also on organization and operation of the energy markets, for which it is very important to know correct forecast
(mostly short-term) of an electrical energy demand. Excessive requirements concerning accuracy of the forecasting results implied new tools of
informatics, especially artificial intelligence application.
Streszczenie. Sieci inteligentne, a potem sieci następnych generacji, spowodują zmiany w organizacji, wyposażeniu technicznym (szczególnie ICT)
sieci elektroenergetycznych. Te nowe sieci wpływają także na organizację i działanie rynku energii wymagającego znajomości prawidłowej prognozy
(głównie krótkoterminowej) zapotrzebowania na energię elektryczną. Wygórowane wymagania odnośnie do dokładności wyników prognozy
spowodowało zastosowanie nowych narzędzi informatyki, głównie sztucznej inteligencji. (Nowa koncepcja rozwoju sieci elektroenergetycznych.
Zagadnienia wybrane)
Keywords: smart grids, ICT, energy market, artificial intelligence.
Słowa kluczowe: sieci inteligentne, ICT, rynek energii, sztuczna inteligencja.
Introduction
Power Networks development is upon influence of
Smart Grid idea. It does not exist one definition of the Smart
Grid; in [30] one can find three definitions: from USA,
Europe and China. In opinion of the authors the first one is
most suitable for this paper and for that reason it will be
citation from [30]:
- “It is self-healing (from power disturbance events).
- It enables active participation by consumers in demand
response.
- It operates resiliently against both physical and cyber
attacks.
- It provides quality power that meets 21st-century needs.
- It accommodates all generation and storage options.
- It enables new products, services and markets.
- It optimizes asset utilization and operating efficiency."
The above definition[...]
|
|
|
|
Nowe książki - Jakub Bernatt: "Obwody elektryczne i magnetyczne maszyn elektrycznych wzbudzanych magnesami trwałymi”.
|
|
|
Tadeusz GLINKA
|
Monografia dotyczy
obwodów elektrycznych
i magnetycznych
maszyn elektrycznych
cylindrycznych
wzbudzanych
magnesami
trwałymi NdFeB. W
monografii omówiono
pracę silnikową i
pracę prądnicową
maszyn. Pracę silnikową
rozpatrzono oddzielnie
dla trzech
typów sterowania:
sterowanie stałoprądowe
trapezowe
(BLDCM), sterowanie
stałoprądowe sinusoidalne
(BLSM) i
sterowanie zmiennoprądowe
synchroniczne
(PMSM). Regulacja prędkości obrotowej silników
BLDCM i BLSM jest realizowana poprzez zmianę napięcia
stałego zasilającego silniki, a regulacja prędkości obrotowej w
silnikach PMSM jest realizowana poprzez zmianę
częstotliwości napięcia zasilającego jak w każdym silniku
synchronicznym. Dobrze że ten podział został wprowadzony,
gdyż w literaturze nie wyróżnia się pracy silnika BLSM i PMSM
nazywając je silnikami synchronicznymi. Nazwa ta jest o tyle
uzasadniona, że bu[...]
|
|
|
|
Numeryczne metody modelowania uzwojeń transformatorów dużych mocy
|
|
|
Paweł DRZYMAŁA Henryk WELFLE
|
The paper presents the modern methods of construction of three-dimensional computational models of large power transformer windings
based on a 426MVA transformer design. It presents both methods for building models current and voltage of excitation. Current models were
developed using finite elements based on the total magnetic potential in the active areas of magnetic and reduced potential in the areas of magnetic
coils. Field-circuit models were developed using finite elements and edge elements with additional degrees of freedom for the winding areas.
(Numerical methods in modeling of large power transformer windings)
Streszczenie. W pracy przedstawione zostały nowoczesne metody budowy trójwymiarowych modeli obliczeniowych uzwojeń transformatorów
dużych mocy w oparciu o konstrukcję transformatora 426MVA. Zaprezentowano zarówno metody budowy modeli o wymuszeniu prądowym jak i
napięciowym. Modele prądowe opracowano stosując złączenie elementów skończonych z całkowitym potencjałem magnetycznym w aktywnych
obszarach magnetycznych i zredukowanym potencjałem magnetycznym w obszarach uzwojeń. Modele polowo - obwodowe opracowano stosując
złączenie elementów skończonych i elementów krawędziowych o dodatkowych stopniach swobody dla obszarów uzwojenia.
Keywords: Current Modelling, Field - Circuit Modelling, Transformer winding, Electromagnetic forces.
Słowa kluczowe: Modelowanie prądowe, Modelowanie polowo-obwodowe Uzwojenia transformatorów, Siły elektromagnetyczne.
Wstęp
W przypadku większości konstrukcji transformatorów
czas produkcji i remontowania jednostek jest obecnie
stosunkowo krótki (od zamówienia jednostki przez
zleceniodawcę przez proces projektowania do wykonania
i wdrożenia). Dlatego stosowane metody obliczania pola
elektromagnetycznego są z konieczności przybliżone
z różnym stopniem dokładności. Niedokładność metod
wynika zarówno z uproszczeń geometrycznych (co do
budowy uzwojeń, rdzenia, kadzi, elementów
konstrukcyjnych) opracow[...]
|
|
|
|
Obliczenia rozkładu gęstości prądów wirowych w układach trójwymiarowych - zastosowanie opisu form geometrycznych elementu skończonego
|
|
|
Mariusz JAGIEŁA Tomasz GARBIEC
|
W pracy przedstawiono obliczenia rozkładu gęstości prądów wirowych za pomocą trójwymiarowej siatkowej metody analizy pola
elektromagnetycznego. Zastosowano metodę dyskretyzacji równań Maxwella polegającą na wykorzystaniu funkcji geometrii analitycznej opisujących
prądy i napięcia przyporządkowane formom geometrycznym elementów skończonych - ściankom oraz krawędziom. Rozważania są prowadzone dla
elementów o kształcie prostopadłościanu w dowolnym układzie współrzędnych. Zastosowano sformułowanie dla zmodyfikowanego magnetycznego
potencjału wektorowego. Przedstawiono przykład obliczeniowy dotyczący wyznaczenia współczynnika efektu krańcowego w masywnym wirniku
silnika indukcyjnego.
Abstract. The work aims at the three-dimensional computations of eddy-current distribution using the finite element method. The method of
discretisation of the Maxwell equations is based on the application of geometrical analysis for description of currents and voltages associated with
geometrical forms of a finite element, i.e. faces and edges. The considerations are carried out for a cuboidal hexahedral element in arbitrary system
of coordinates. The formulation for the modified magnetic vector potential is used. The example presented regards determination of the rotor-end
factor for a solid-rotor induction motor. Three-dimensional calculations of eddy-current distribution - application of description of the finite
element geometrical forms
Słowa kluczowe: prądy wirowe, metoda elementów skończonych, silnik indukcyjny z masywnym wirnikiem
Keywords: eddy-currents, ‘edge’ finite element method, solid rotor induction motor
Wstęp
W wielu układach zachodzi potrzeba wyznaczenia
rozkładu gęstości prądów wirowych. Powszechnie wykorzystywane
w modelowaniu układów elektromagnetycznych
ujęcie dwuwymiarowe, w którym uwzględniana jest tylko
jedna lub dwie, spośród trzech składowych wektora gęstości
prądu, często nie jest wystarczająco dokładne. Dobrym
przykłade[...]
|
|
|
|
Ocena ekonomiczna zastosowania silników energooszczędnych
|
|
|
Grzegorz BADOWSKI Jerzy HICKIEWICZ Piotr PLUTA
|
W artykule przedstawiono metodę oceny ekonomicznej elektrycznych układów napędowych. Sformułowano kryteria oceny. Podano
przykłady zastąpienia silnika standardowego silnikiem wysokiej sprawności. Wyliczono uzyskane efekty ekonomiczne. Zwrócono uwagę, że taką
analizę trzeba uzupełnić sprawdzeniem własności dynamicznych (rozruchowych).
Abstract: The paper presents a method of economic evaluation of electrical motors. Assessment criteria are formulated. Examples of replacing the
standard motors with the high efficiency substitutes are given. The economic effects of this replacement are calculated. Attention is drawn to the fact,
that such an evaluation must be supplemented by checking the dynamic (start up) properties of the motors. (Economic evaluation of energy
efficient motors application)
Słowa kluczowe: Maszyny elektryczne, duża sprawność, ocena ekonomiczna, oszczędność energii elektrycznej
Keywords: Electrical motors, high efficiency, economic evaluation, energy savings
Wstęp
Celem opracowania jest podanie metody wymiany
silników standardowych na energooszczędne polegającej
na analizie efektywności ekonomicznej oraz przedstawienie
przykładowych wyników takich obliczeń. Możliwość takiej
wymiany wymaga jednak sprawdzenia poprawności doboru
silników pod względem dynamicznym.
Kryteria analizy efektywności ekonomicznej
Analizy ekonomiczne przeprowadzane są zgodnie z
wytycznymi Organizacji Narodów Zjednoczonych ds.
Rozwoju Przemysłowego (ang. United Nations Industrial
Development Organization, UNIDO). Zgodnie z nimi
każdorazowo w celu wskazania racjonalnego rozwiązania
przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnej konieczne jest
przeprowadzenie wielu porównań i analiz. Wytyczne
UNIDO obejmują zróżnicowane metody, które można ująć w
dwie grupy [1]:
metody statyczne,
metody dynamiczne.
Metody statyczne stosowane są do oceny efektywności
we wstępnym etapie rozpatrywania inwestycji. Jedną z
najpopularniejszych metod jest prosty okres z[...]
|
|
|
|
Ocena możliwości przesyłowych infrastruktury sieciowej w świetle rozwoju energetyki wiatrowej
|
|
|
Maksymilian PRZYGRODZKI Edward SIWY
|
W referacie przedstawiono analizę możliwości przesyłowych linii napowietrznych wykorzystując tzw. dynamiczną obciążalność
termiczną linii. Obciążalność ta jest m.in. zależna od prędkości wiatru chłodzącego przewody. Powiązanie możliwości wykorzystania rezerw
przesyłowych wynikających z większych prędkości wiatru niż przyjęta projektowo sprzyja źródłom wykorzystujących wiatr jako energię pierwotną.
Referat zawiera wyniki obliczeń opartych na rzeczywistych danych pomiarowych oraz ocenę obszarową jednolitości tych danych. Na podstawie tych
wielkości oceniono w tych warunkach rzeczywistą obciążalność linii napowietrznych oraz potencjał wytwórczy elektrowni wiatrowych.
Abstract. The analysis of overhead lines capacity based on dynamic thermal line rating was presented in the paper. Dynamic thermal rating is
directly connected with wind velocity thus the wind power plants are beneficiaries of this effect. The paper presents some calculations based on
measured wind velocity concerning assessment of area dimension. The calculations show increasing of line rating in accompany with in increasing
of potential wind generation. (Assessment of grid infrastructure transmission capacity in the context of wind generation development).
Słowa kluczowe: prędkość wiatru, zdolność przesyłowa, obciążalność dynamiczna, generacja wiatrowa.
Keywords: wind velocity, transmission capacity, dynamic thermal power line rating, wind generation.
Wstęp
Zobowiązania międzynarodowe związane
z ograniczaniem emisji zanieczyszczeń powstających
w ramach konwencjonalnych metod produkcji energii
elektrycznej i jednocześnie powszechne wykorzystanie
energii elektrycznej wymaga poszukiwania "czystych"
technologii wytwórczych, których zadaniem byłoby
sprostanie postawionym wyzwaniom. Jednym z naturalnych
zasobów odnawialnych możliwych do wykorzystania
w warunkach polskich jest energia wiatru. Z uwagi na
potencjał, w tym położenie i ukształtowanie powierzchni
kraju oraz zaangażowa[...]
|
|
|
|
Oddziaływanie przekształtnikowych napędów prądu przemiennego na otoczenie
|
|
|
Andrzej POPENDA Andrzej RUSEK
|
W pracy opisano niekorzystny wpływ układów przekształtnikowych na sieć elektryczną i otoczenie. Wśród przykładów wymienia się
m. in. wyższe harmoniczne prądu i napięcia sieci, straty mocy czynnej, promieniowanie elektromagnetyczne i wysoki poziom hałasu emitowanego
przez silniki zasilane odkształconymi przebiegami prądu i napięcia. Przedyskutowano środki zaradcze oraz zbadano skuteczność filtru dolnoprzepustowego
zastosowanego między falownikiem i silnikiem.
Abstract. The paper discusses the negative impact of power converters on mains and vicinity. Higher harmonics of current and voltage, energy
losses, electromagnetic radiation, and high level of noise are considered as examples. The preventive measures are discussed. The effectiveness of
the low-pass filter applied between inverter and motor was investigated and results are presented. (Influence of converter-fed ac drives on vicinity).
Słowa kluczowe: układy przekształtnikowe, napędy prądu przemiennego, jakość energii elektrycznej, ochrona środowiska.
Keywords: power converters, ac drives, electric power quality, environmental protection.
Sterowanie silników prądu przemiennego
Szybki rozwój energoelektroniki i technik mikroprocesorowych
spowodował, że silnik prądu przemiennego jest
obecnie podstawowym elementem wykonawczym napędów
przemysłowych. Od wielu lat jest możliwa budowa układów
napędowych prądu przemiennego o parametrach statycznych,
dynamicznych i energetycznych porównywalnych z
parametrami przekształtnikowych napędów prądu stałego.
Należy przy tym pamiętać o znanych zaletach silników
prądu przemiennego, szczególnie klatkowych, do których
należy zaliczyć większą niezawodność, wysokie prędkości
obrotowe, mniejsze gabaryty i moment bezwładności.
Dzięki odpowiedniemu sterowaniu usunięto zasadnicze
wady jak kołysania i wypadanie z synchronizmu silników
synchronicznych oraz tzw. utykanie silników klatkowych. W
przeciwieństwie do silników prądu stałego, silniki prądu
przemien[...]
|
|
|
|
Optimalization of the overhead lines insulation system
|
|
|
Stanislav MIŠAK Štefan HAMACEK
|
The optimalization of medium voltage overhead lines with covered conductors will be solved within this paper. The distribution of electric
intensity around the tower of overhead lines will be specified by Finite Elements Method in the concrete. The mathematical modelling will be used as
a support for design of new geometrical settlement of covered conductor in the towers. The mathematical program ANSYS will be used as an
optimalization program in the concrete. The increasing of safety and reliability of medium voltage system is possible with using results from these
mathematical simulations.
Streszczenie Artykuł przedstawia rozwiązanie zadania optymalizacji linii napowietrznych średniego napięcia z przewodami izolowanymi. Do
określenia rozkładu natężenia pola wokół słupów linii napowietrznych została użyta metoda elementów skończonych. Modelowanie matematyczne
wykorzystano jako wsparcie dla zaprojektowania nowych geometrii rozmieszczenia przewodów. Do optymalizacji użyto matematycznego programu
ANSYS. Wyniki przeprowadzonych symulacji pozwalają zwiększyć bezpieczeństwo i niezawodność linii SN. (Optymalizacja linii napowietrznych z
przewodami izolowanymi).
Keywords: ANSYS, electric field, overhead lines, medium voltage
Słowa kluczowe: ANSYS, pole elektryczne, linie napowietrzne, srednie napięcie
Introduction
The PAS-type system originated through a line
construction in Finland in 1976. Such lines started to be
built also in Sweden and Norway and gradually they arrived
to other countries as well including the Czech Republic. The
design of such lines do not differ anyhow from the overhead
lines with bare conductors. A significant change is the XPE
insulation of the PAS system which allows for shortening
the distance among phases down to 1/3 the distance of the
system with bare conductors.
Nowadays the programs such as ANSYS are
increasingly used for physical fields simulation. Modelling
physical fields brings a lot of precious informat[...]
|
|
|
|
Optimizing the mathematical model for prediction of energy production in wind power plants
|
|
|
Stanislav MISAK Lukas PROKOP Jiri DVORSKY
|
Wind Power Plants are classified as a power energy sources with non-stabile supply of electric energy. It is necessary to back up power
energy from Wind Power Plants for stabile electric network operation. We can set an optimal value of back up power energy with using variety of
prediction models. Mathematical model for prediction of Wind Power Plant energy was developed at the Technical University of Ostrava within
research project MSM 6198910007. There are introduced partial results of predictive model verification.
Streszczenie. Elektrownie wiatrowe zalicza się do źródeł energii charakteryzujących się niestabilnością dostaw energii elektrycznej. Dla stabilnej
pracy sieci niezbędne jest rezerwowanie energii z elektrowni wiatrowych. Optymalny stopień rezerwowania można wyznaczyć przy użyciu różnych
modeli prognostycznych. Na Uniwersytecie Technicznym w Ostrawie został opracowany w ramach projektu MSM 6198910007 matematyczny model
predykcji energii z elektrowni wiatrowych. Przedstawiono częściowe wyniki weryfikacji modelu predykcji. (Optymalizacja modelu matematycznego
do prognozowania produkcji energy z elektrowni wiatrowych)
Keywords: prediction, mathematical model, wind power plant
Słowa kluczowe: predykcja, model matematyczny, elektrownia wiatrowa
Introduction
During operation of electricity supply system to which a
number of renewable sources with unstable power supply
are connected, significant fluctuations are happening in the
magnitude of the power delivered from these renewable
sources and thus the large volume of regulation energy is
needed to maintain the system operation in a stable, safe
and economically optimum state. At the same time there is
a direct proportion between the size of installed capacity in
renewable electricity sources and the size of the reserves
for regulation energy coverage to compensate the lack of
power from these sources.
In the Czech Republic the magnitude of installed
capacity in wind and photov[...]
|
|
|
|
Pomiary napędów elektrycznych w stanach dynamicznych z wykorzystaniem dedykowanych układów pomiarowych
|
|
|
Ryszard BENIAK Arkadiusz GARDECKI Józef MOCH
|
Pomiary parametrów elektrycznych i mechanicznych w układach napędowych pracujących w przemyśle są przedsięwzięciem
złożonym wielopłaszczyznowo. Zadanie jest trudne organizacyjnie ze względu na konieczność włączenia przyrządu pomiarowego w obwody
elektryczne czynnego obiektu, z wykorzystaniem przerw w pracy urządzenia lub przy chwilowym wstrzymaniu jego pracy. Część napędów
przemysłowych jest zasilana z sieci SN. W tych przypadkach pojawiają się problemy bezpieczeństwa osób obsługi i przyrządów pomiarowych
Abstract. Measuring electrical and mechanical parameters of industrial drive system is a multidimensional endeavour. It is an organisationally
complicated task as the measurement devices need to be installed in electric circuits of an object under operation. Installation of the measurement
circuits is possible during downtime of the device or temporary interruption of operation thereof. Part of industrial drives is powered from medium
voltage networks. In such cases, problems with safety of the measurement staff and devices emerge. (Measurements of electrical drives in
dynamic states using dedicated measurement systems)
Słowa kluczowe: napęd elektryczny, pomiary, czujniki pomiarowe, wielkości elektryczne.
Keywords: electric drive, measurements, sensors, electrical quantities
Wstęp
Zespół pomiarowy działający w Instytucie Układów
Elektromechanicznych i Elektroniki Przemysłowej
Politechniki Opolskiej przez ponad dziesięć lat wykonuje
prace pomiarowe w sieciach elektroenergetycznych i
układach napędowych. W tym czasie zebrano kilka
zestawów przyrządów pomiarowych, z których część jest
ściśle dedykowana do określonej funkcji pomiarowej, inne
są uniwersalne i pozwalają, poza pomiarem, na
wykonywanie wielu funkcji sterujących i obliczeniowych.
Elektryczne układy napędowe z energoelektronicznymi
przekształtnikami energii stanowią specyficzną grupę
obiektów ze względu na pobieranie odkształconych prądów,
generowanie niesinusoidalnych napię[...]
|
|
|
|
Power balancing control strategies for the cascaded H-bridge multilevel DSTATCOM
|
|
|
Yang HAN Lin XU Muhammad MANSOOR KHAN Chen CHEN
|
This paper proposes a novel power balancing control scheme for the cascaded H-bridge (CHB) DSTATCOM. The principle of the carrier
phase-shifted pulse-width modulation (CPS-PWM) and the mathematical model of the CHB-DSTATCOM are presented. The power balancing
mechanism and the stable control region are analyzed using the phasorial diagram representation. The current loop controller is designed by using
root locus approach, and the dc-link voltage balancing controller is synthesized based on the devised power balancing mechanism. The simulation
results obtained from the alternative transient program (ATP) are presented and evaluated. The validity and effectiveness of the control scheme is
confirmed by the simulation and experimental results.
Streszczenie. Zapropnowano nowa metode równoważenia mocy w kaskadowym H-mostkowym SSTATCOM. Zaprezentowano zasadę modulacji
przesunięcia fazowego i szerokości impulsu CPS-PWM i model matematyczny CHB-DSTATCOM. Równoważenie mocy i analiza stabilnego
sterowania zostały przeprowadzone przy użyciu diagramu fazowego. Kontroler pętli prądowej został zaprojektowany przy użyciu obwiedni
pierwiastkowej a kontroler napięcia dc-link jest syntetyzowany na podstawie balansu mocy. Przedstawiono symulowane rezultaty. Symulacje i
eksperymenty potwierdziły skuteczność metody. (Strategie równoważenia mocy w kaskadowym wielopoziomowym mostkowym DSTATCOM)
Keywords: DSTATCOM, cascaded H-bridge, multilevel inverter, power balancing, alternative transient program (ATP)
Słowa kluczowe: DSTATCOM, przekształtnik wielopoziomowy, równoważenie mocy.
I. Introduction
In recent years, the power quality issues have become
important topic due to the proliferation of disturbing loads,
which causes significant voltage fluctuations, sag/swell and
temporary interruptions [1-5, 12, 16]. To mitigate the voltage
disturbance problems, the static synchronous compensator
(STATCOM) are the most suitable solutions, which can be
installed at the t[...]
|
|
|
|
Predykcyjne sterowanie pozycją w napędzie elektrycznym z połączeniem sprężystym
|
|
|
Piotr J. SERKIES Krzysztof SZABAT
|
W artykule przedstawiono wybrane zagadnienia związane z predykcyjną regulacją położenia w napędzie dwumasowym. We wstępie
omówiono klasyczne metody sterowania położeniem stosowane w napędzie elektrycznym. Omówiono przyczyny wzrostu zainteresowania sterowaniem
predykcyjnym. W dalszej części artykułu zaprezentowano model matematyczny układu napędowego oraz ideę sterowania predykcyjnego. W
badaniach symulacyjnych pokazano właściwości dynamiczne i statyczne struktury sterowania pracującej w różnych warunkach. Kolejno, po krótkim
opisie stanowiska laboratoryjnego przedstawiono wyniki testów eksperymentalnych. Uzyskane wyniki badań potwierdziły rozważania teoretyczne i
udowodniły poprawność pracy układu sterowania.
Abstract. In the paper selected issues related to the predictive position control of the two-mass drive system are presented. In the introduction a
classical methods of positioning of the electric drives are described. Also the reasons for increased popularity of predictive control are mentioned.
Then the mathematical model of the two-mass system and the idea of predictive control are presented. In simulation tests performance of the drive
system working under different condition are analyzed. Then, the results of the experimental verification of theoretical considerations are shown. The
obtained results confirm the proper work of the designed control structure (Predictive position control of the drive system with elastic joint).
Słowa kluczowe: Regulacja położenia, napęd dwumasowy, tłumienie oscylacji, sterowanie predykcyjne.
Keywords: Position control, two-mass drive system, vibration suppression, predictive control.
Wstęp
Napędy elektryczne z układami regulacji pozycji są niezwykle
popularne w zastosowaniach przemysłowych. Przykładem
mogą tu być napędy obrabiarek, ramion robotów
czy bardziej złożone napędy współbieżne. W strukturach
sterowania tymi obiektami stosuje się przeważnie klasyczne
regulatory liniowe typu P/PI/PID. W ost[...]
|
|
|
|
Problemy nadmiernych drgań silników dwubiegunowych
|
|
|
Jan Marek LIPIŃSKI
|
Pomimo szerokiej wiedzy na temat silników elektrycznych zagadnienie podwyższonych wibracji w maszynach wysokoobrotowych
(prędkość znamionowa  3000 obr./min) nie jest szeroko opisywane. Artykuł omawia czynniki mające wpływ na poziom drgań, a w szczególności
przedstawia wpływ konstrukcji na charakterystykę pracy silnika.
Abstract. Despite broad knowledge about electric motors problem of increased vibrations in machines with high rotation speed (nominal
speed  3000 rpm) is not widely described. Article introduces factors influencing vibration level, in particular impact of motors’ design on work
characteristics. (Factors influencing vibration level of two-poles electric motors)
Słowa kluczowe: silnik elektryczny, wibracje, pomiary,
Key words: electric motor, vibrations, measurements
Wstęp
W silnikach elektrycznych poziomych, mocowanych na
łapach problem występowania nadmiernych drgań dotyczy
głównie silników dwubiegunowych o prędkości obrotowej
ns=3000 obr/min. Przy mniejszych prędkościach
obrotowych problem ten pojawia się bardzo rzadko, tym
rzadziej im niższa jest prędkość obrotowa.
Na drgania silnika zainstalowanego na stanowisku pracy
wpływ mają:
 posadowienie silnika,
 sposób i dokładność sprzęgnięcia (wycentrowania)
 konstrukcja silnika.
 posadowienie układu silnik - maszyna napędzana.
Posadowienie
Przy posadowieniu sprężystym zgodnie z wymaganiami
normy PN-EN 60034-14 częstotliwość drgań własnych
układu zawieszenia (w tym przypadku silnik z maszyną
napędzaną i ramą ) powinna być mniejsza od 1/3
częstotliwości odpowiadającej prędkości roboczej silnika.
Przy posadowieniu sztywnym sztywność ramy
fundamentowej i fundamentu powinna być odpowiednia,
aby poziom drgań na łapach silnika, lub na ramie w pobliżu
łap nie przekraczał 25% największej prędkości drgań
zmierzonej na najbliższym łożysku.
Ponadto posadowienie powinno być pasywne tzn. aby
było odpowiednio odizolowane od[...]
|
|
|
|
Prognozowanie wartości parametrów charakteryzujących niezawodność zasilania odbiorców z napowietrznych sieci rozdzielczych SN
|
|
|
Szymon CIURA
|
W artykule przedstawiona została metoda prognozowania wartości niektórych parametrów charakteryzujących niezawodność
zasilania odbiorców. Bazę do weryfikacji tej metody stanowią dane statystyczne gromadzone przez OSD w zakresie nieplanowanych wyłączeń
odbiorców. Zaprezentowane zostały przykładowe wyniki prognozy dotyczącej sumarycznego rocznego czasu trwania awaryjnych przerw w zasilaniu
odbiorców z napowietrznej sieci rozdzielczej SN. Pokazany został również sposób praktycznego wykorzystania tych wyników.
Abstract. A method of prognostication of values of some parameters that characterize continuity of supply of consumers is presented in the paper.
Statistic data gathered by distribution system operators in the area of unplanned outages make a base for verification of the method. The paper
shows sample results of prognosis the total annual duration of unplanned interruptions of supply from some MV overhead distribution network. It also
shows a practical use of these results. (Prognostication of values of parameters that characterize continuity of consumers’ supply from the
MV overhead distribution networks)
Słowa kluczowe: niezawodność zasilania odbiorców, liczba przerw w zasilaniu odbiorców, czasy trwania przerw w zasilaniu, rozkłady
prawdopodobieństwa ww. parametrów
Keywords: continuity of supply of consumers, a number and intervals of interruptions of supply, probability distribution of the mentioned
parameters
Wstęp
Wraz ze wzrostem cen energii elektrycznej i stawek
opłat dystrybucyjnych odbiorcy energii stawiają jej
dostawcom (Operatorom Systemów Dystrybucyjnych -
OSD) coraz większe wymagania w zakresie niezawodności
ich zasilania. Skutkuje to określoną poprawą jakości obsługi
sieci rozdzielczych w stanach normalnych i awaryjnych,
lecz mimo tej poprawy OSD muszą się liczyć z możliwością
przekroczenia dopuszczalnych czasów trwania przerw
planowanych i nieplanowanych, a co za tym idzie -
z możliwością wypłaty określonych wg[...]
|
|
|
|
Programowanie obiektowe w modelowaniu układów napędowych w energetyce
|
|
|
Marcin KAMIŃSKI
|
Artykuł przedstawia doświadczenia autora wynikające z wykorzystywania różnych technologii informatycznych w komputerowej
symulacji obiektów elektromechanicznych. W opracowaniu opisane zostaną stosowane narzędzia służące nie tylko do obliczeń symulacyjnych
przebiegów dynamicznych takich układów, ale także dające możliwość prezentacji wyników w postaci automatycznie generowanych stron
internetowych zawierających informacje w postaci bazy danych bądź animacji.
Abstract. The article presents the author's experience of using different technologies in computer simulation of electromechanical objects. The
paper will describe tools used not only to the calculations of dynamic simulation runs of such systems, but also for the possibility of presenting the
results in the form of automatically generated web pages that contain information in a database or animation. (Different technologies in computer
simulation of electromechanical objects)
Słowa kluczowe: badania symulacyjne, układy elektromechaniczne, programowanie, języki programowania, techniki informatyczne.
Keywords: simulation test, electromechanical systems, programming, programming languages, information technology
Wstęp
Kilkadziesiąt lat temu programiści pragnący budować
aplikacje korzystali z narzędzi, oferowanych przez
komputer, do którego mieli dostęp. Z reguły był to jeden,
konkretny język programowania (FORTRAN lub Algol - jeśli
przywołać doświadczenia pracowników uczelni opolskich),
dość kłopotliwy w obsłudze edytor liniowy służący do edycji
programów, bądź urządzenie do przygotowywania kart
dziurkowanych albo papierowej tasiemki. Zaletą języka
FORTRAN był opracowany jego standard, pozwalający na
w miarę łatwe przenoszenie kodów źródłowych pomiędzy
komputerami. Nawet obecnie, za pomocą odpowiednich
emulatorów, można przeprowadzić kompilację plików
źródłowych języka FORTRAN i następnie je uruchomić w
systemie Windows 7. Nastanie ery komputerów osobistych
spowodowało niesamowity[...]
|
|
|
|
Przetwarzanie wyników w pomiarach wieloparametrowych
|
|
|
Vladimir V. EZHELA Zygmunt Lech WARSZA
|
Podano zasady poprawnego sposobu numerycznego przetwarzania estymatorów wartości, niepewności i współczynników korelacji n
wielkości otrzymywanych pośrednio z jednoczesnych pomiarów m>n parametrów, czyli multi-mezurandu. Zastosowano algebrę wektorów losowych.
Pomiary takie często występują w badaniach naukowych i użytkowych, ale międzynarodowy przewodnik GUM i jego Suplementy nie obejmują
jeszcze tej dziedziny i już zawierają omyłki. Proponuje się standaryzację sposobu przetwarzania i prezentacji danych pomiarów wieloparametrowych
z zastosowaniem e-publikacji, co umożliwi dostęp do oryginalnych danych, ich niezależną numeryczną weryfikację i długotrwałe przechowywanie.
Abstract. Problems with the proper calculation of the value and uncertainty estimators in multidimensional indirect measurement of correlated
quantities is shortly discussed with algebra of vectors application. International metrological guide GUM -ISO with Supplements is not enough
developed yet for that area and has few mistakes. Method of use random vectors presented in this paper is recommended as well the full application
of e-publishing for obtaining possibilities of the independent numerical review of original measurement data, wide their dissemination and storage.
(Evaluation of results of the indirect multidimensional measurements).
Słowa kluczowe: pomiary pośrednie wieloparametrowe, niepewność multi-mezurandu, korelacja wyników, standaryzacja
Keywords: uncertainty, multidimensional indirect measurements, data correlation, standardization
Wstęp
W badaniach naukowych i technicznych oraz w
procesach przemysłowych i monitoringu środowiska
przeprowadza się równoczesne pomiary kilku wielkości
powiązanych ze sobą statystycznie, tj. skorelowanych
wskutek wspólnych oddziaływań wewnętrznych w badanym
obiekcie i wpływów otoczenia. Z pomiarów wielkości
mierzonych bezpośrednio (wejściowych) wyznacza się
pośrednio inne wielkości (wyjściowe) na podstawie równań
opisujących ic[...]
|
|
|
|
Review of overvoltage and resonance problems and reduction of in a DTC-controlled five-level flying capacitor drive
|
|
|
Mohammad ARASTEH Abdolreza RAHMATI Shahrokh FARHANGI Adib ABRISHAMIFAR
|
The overvoltage and resonance problems that cause early defects in the stator winding insulation are well known in the low voltage drives.
This paper investigates these problems the medium voltage drives and offers the necessary measures to prevent these problems in a DTCcontrolled
five-level flying capacitor drive. With properly designed switching tables and using a fixed switching frequency, occurrence of overvoltage
is prevented. Also, using a fixed switching frequency of occurrence of resonance is prevented. Simulation results and implementing a 3kVA samples
using direct torque control strategy has been presented confirming the proposed solutions.
Abstract. Problemy przepięć i rezonansów powodujących uszkodzenia izolacji stojana są dobrze znanym problemem napedów niskonapięciowych.
W artykule zbada no podobne zjawiska występujące w napędach średniego napięcia i zaproponowano metody zapobiegania tym problemom na
przykładzie pięciopoziomowego napędu ze sterowaną pojemnością. Dzięki prawidłowemu zaprojektowaniu systemu przełączania zapobiega się
przepięciom. Rezultaty symulacji i zastosowanie w układzie 3 kVA potwierdziły założenia pracy. (Problem przepięć i rezonansów w
wielopoziomowych napędach typu DTC ze sterowana pojemnością)
Keywords: voltage reflection, resonance phenomena, flying capacitor inverter.
Słowa kluczowe: przepięcia, rezonans.
Introduction
Invention of IGBT with rise time in the range of 50ns has
a large share in development of PWM drives. Using this
advantage, the switching frequency can be increased to get
the motor sinusoidal current and reduced torque ripple.
However, the fast rise time may cause the overvoltage in
the motor terminal, even several times the DC supply
voltage especially with long cables, and a non-uniform
voltage distribution in stator winding. Exposed to this
overvoltage, stator insulation to ground and insulation
between turns will be stressed. This leads to the premature
motor failure primari[...]
|
|
|
|
Semantic representation of Block World Environment: algorithm of scene reasoning from incomplete information.
|
|
|
Tomasz GRZEJSZCZAK
|
Aim of this paper is to show the way of reasoning basing on the incomplete information about the initial state. The article presents an
algorithm created in order to reason the state of scene from block world basing on incomplete information from two cameras observing the scene
from top and side. The algorithm is explained using an example. Additionally, possible types of uncertainties are presented.
Streszczenie. Artykuł przedstawia sposób wnioskowania wiedzy bazujący na niepełnych informacjach o stanie początkowym na przykładzie świata
klocków. W artykule znajduje się opis algorytmu stworzonego w celu wywnioskowania stanu sceny ze świata klocków w oparciu o niepełne
informacje pochodzące z dwóch kamer obserwujących scenę z góry i boku. Algorytm zilustrowany jest przykładem. Dodatkowo opisane są możliwe
typy niepewności związane z problemem. (Semantyczna reprezentacja Świata Klocków: algorytm wnioskowania w oparciu o niepełną
informację).
Słowa kluczowe: Świat klocków, algorytm wnioskujący, wykrywanie obiektów, semantyczna reprezentacja, wnioskowanie.
Keywords: Block World, reasoning algorithm, objects detection, semantic representation, reasoning.
Introduction
The presented algorithm was created in order to
recognize the scene from the Block World. In typical
Elementary Block World problem there is a finite number of
blocks, each on the working space. Each block can be
either on the table or on another block. The whole scene
contains towers of blocks placed on the table [1]. In given
task there were a number of blocks on the scene that could
be on the table in form of a line or on each other. Each
block was individual and could be distinguished by color.
There were two manipulators that were moving the blocks.
They were operating on the blocks from left and right.
In order to recognize the blocks, two cameras were
placed from top and side. This was the only possibility of
cameras placement, because in that case a white
background[...]
|
|
|
|
Software for calculation of technical losses in transmission network
|
|
|
Vladimír KRÁL Stanislav RUSEK Ladislav RUDOLF
|
Technical losses arise by known physical electricity effects and it is not possible to eliminate them effectively. The paper deals with the 1st
version of software tool for technical losses of transmission system lines calculation. The inputs are line parameters and measured data databases
from control system of the Czech transmission system operator (ČEPS company). Outputs are Joule’s losses, corona losses and leakage losses for
each transmission line. The paper also includes description of input databases structure, calculation result files and computing algorithms.
Streszczenie. Straty techniczne powstają przez znane efekty fizyczne związane z energią elektryczną i nie ma możliwości aby je skutecznie
wyeliminować. W artykule opisano pierwszą wersję oprogramowania do obliczania strat technicznych w liniach systemowych. Wejściami są
parametry linii oraz zmierzone dane z bazy danych systemu kontroli czeskiego operatora systemu przesyłowego (spółka CEPS). Wyjściami są straty
Joule'a, straty ulotu i straty nieszczelności dla każdej z linii przesyłowych. Dokument zawiera również opis struktury bazy danych wejściowych, pliki
wynikowe obliczeń i algorytmów obliczeniowych.(Oprogramowanie do obliczania strat technicznych w sieciach przesyłowych)
Keywords: Transmission network, Technical losses, Joule’s losses, Corona losses, Leakage losses.
Słowa kluczowe: Sieci przesyłowe, straty techniczne, straty Joule, straty ulotu, straty z tytułu nieszczelności.
Introduction
The issues of electricity losses on the lines of the
transmission system greatly influence the operation of
electricity network. Electricity losses arise in all the
components of the network. They cannot be totally
eliminated, only reduced. The costs of reducing the losses
cannot exceed the cost of electricity savings.
The below described computing software solves the
issues of the technical losses on the VHV and HV lines.
Such losse[...]
|
|
|
|
Sterowanie wysokoobrotowym silnikiem indukcyjnym małej mocy
|
|
|
Marcin BASZYŃSKI Stanisław PIRÓG
|
W artykule omówiono sterownie wysokoobrotowymi napędami które mogą być stosowane w elektronarzędziach i urządzeniach AGD.
W zależności od rodzaju zastosowanego silnika (silnik indukcyjny lub silnik bezszczotkowy o magnesach trwałych), różna jest koncepcja sterowania.
Topologia obwodu mocy jest taka sama dla silnika indukcyjnego i silnika bezszczotkowego o magnesach trwałych. Układ składa się z trzech
zasadniczych części: jednofazowego prostownika zasilającego, trójfazowego falownika oraz układu sterowania z elementem FPGA.
Abstract. In this article discussed the high speed control system for the electric tools and household appliances. The control system conception
depend on the kind of motor (squirrel cage induction motor or brushless DC motor). The power circuit of the inverter is the same for the both motors.
The drive system consists of three parts: the 1-phase rectifier, 3-phases inverter and the control system with FPGA. (The high speed drive control
system for the low power induction machine).
Słowa kluczowe: silnik indukcyjny, napęd wysokoobrotowy, FPGA
Keywords: induction motor, high speed drive, FPGA
Wstęp
Dotychczas w elektronarzędziach i przenośnym
sprzęcie AGD w większości stosowane są uniwersalne
wysokoobrotowe silniki szeregowe. Ich zalety to:
łatwość aplikacji, która nie wymaga żadnych
zewnętrznych układów elektronicznych,
zasilane bezpośrednio z sieci prądu przemiennego 50Hz,
łatwość zmiany prędkości obrotowej- bez jej stabilizacji,
sprawdzona konstrukcja.
Wadami tych silników są: skomplikowana
konstrukcja (komutator oraz uzwojenia wirnika),
hałas przy dużej prędkości (tarcie szczotek o
komutator i szum powietrza spowodowany przez
wystaje elementy wirnika), niska sprawność,
iskrzenie, zużywanie się szczotek i komutatora.
Dlatego próbuje się zastosowania innego rodzaju
silników pozbawionych wymienionych wad.
Przykładem może być bezszczotkowy silnik o
magnesach trwałych (BLDCM) lub trójfazowy silnik
induk[...]
|
|
|
|
Study on transformer tank vibration characteristics in the field and its application
|
|
|
Ji SHENGCHANG Zhu LINGYU Li YANMING
|
Vibration signal analysis method is one of effective methods to monitor the condition of transformer windings and core. In this paper, the
multi-channels vibration measurement system is set up and the vibration signals on the oil-tank surface of running transformer in the field are
measured. The influences of transformer type and sensor positions on the measured vibration signals are analyzed. The results show that, the same
type of transformer' oil tank vibration signals have almost same characteristics, and the vibration signals measured on a transformer tank surface
have similar characteristics only at the same position of phase "A" (or "a") and "C" (or "c"). Moreover, the attachment position of each sensor should
be marked on the tank surface with paint, which is the reference position in the next measurement. It was recommended that the permissible error in
the position of the sensor is within 5cm. The vibration characteristics acquired in the field are applied to diagnose a transformer suffered three-phase
short circuit, and the results presented show the accuracy and efficiency of the acquired transformer tank vibration characteristics.
Streszczenie. Analiza sygna.u wibracji jest jedn. z metod monitorowania stanu uzwoje. i rdzenia transformatora. W artykule zastosowano
wielokana.owy analizator wibracji do badania pracuj.cego transformatora. Analizowano wp.yw pozycji czujnika dla ro.nych typow transformatora.
Stwierdzono, .e sygna.y wibracji mia.y podobny charakter dla jednego rodzaju transformatora i .e sygna.y s. podobne dla tej samej pozycji czujnika.
Rekomendowane jest wi.c zaznaczanie pozycji czujnika (z tolerancj. 5 cm) dla otrzymania powtarzalno.ci pomiarow. Otrzymane sygna.y wibracji
mog. by. wtedy wykorzystywane do diagnostyki. (Analiza sygna.u wibracji transformatora i jej wykorzystanie)
Keywords: Transformer, oil tank, vibration characteristics, in the field, windings and core
S.owa kluczowe: transformator, wibracje, diagnost[...]
|
|
|
|
Szybka metoda identyfikacji fonemów szumowych występujących w cyfrach wypowiadanych w języku polskim
|
|
|
Janusz DULAS
|
Niniejszy artykuł jest sprawozdaniem z zakończonego, kolejnego etapu prac autora nad stworzeniem systemu automatycznej
identyfikacji cyfr wypowiadanych w języku polskim. Przedstawia on metodę automatycznego rozpoznawania fonemów szumowych przetestowaną
na 100 nagraniach cyfr "trzy" i "cztery" pochodzących od mówców różnej płci i w różnym wieku.
Abstract. This article is the coverage from the last, finished author’s research aiming to build automatic speech recognition system for digits spoken
in polish. It describes the method of automatic noisy phonemes recognition which was tested on 100 records of digit 3 and 4 received from speakers
of different sex and age. (Fast method of noisy phonemes identification included in digits spoken in Polish ).
Słowa kluczowe: Automatyczna segmentacja mowy, analiza czasowa, sterowanie za pomocą mowy, automatyczne rozpoznawanie mowy
Keywords: Automatic speech segmentation, time domain analyses, speech controlling, automatic speech recognition.
Wstęp
Kontynuując prace nad stworzeniem systemu
automatycznej identyfikacji cyfr wypowiadanych w języku
polskim i budując algorytmy rozpoznawania poszczególnych
cyfr, po sukcesem zakończonych
opracowaniach dla cyfr 0,1,2 i 3 kolejne prace dotyczyły
cyfry 4. Ich celem było opracowanie metody możliwie
bezbłędnie identyfikującej cyfrę "cztery" wypowiadaną przez
mówców różnych płci i w różnym wieku. Podstawowym
założeniem było też wkomponowanie tworzonego
algorytmu w opracowaną już metodę dla cyfr 0,1,2,3 tak
aby otrzymać jeden system automatycznie identyfikujący
cyfry z zakresu 0-4. W pracach tych została wykorzystana
autorska metoda siatek [1,2,3,4], analiza obwiedni [5,6]
oraz opracowana również przez autora metoda wykrywania
fonemów szumowych.
Analiza charakterystyk czasowych dla cyfry "cztery"
Przykładowe charakterystyki czasowe dla cyfry "cztery"
wypowiadane głosem męskim (rysunek 1), kobiecym
(rysunek 2) oraz dziecka (rysunek 3) przedstawiono
poni[...]
|
|
|
|
The role of distribution system operator in the context of energy security - the case of Poland
|
|
|
Waldemar DOŁĘGA
|
W artykule przedstawiono rolę operatora systemu dystrybucyjnego w aspekcie bezpieczeństwa energetycznego. Przeprowadzono
analizę w obszarach: prawnym, technicznym i ekonomicznym oraz dokonano oceny możliwości i skuteczności stosowanych w Polsce rozwiązań w
procesie zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego. (Rola operatora systemu dystrybucyjnego w kontekście bezpieczeństwa
energetycznego na przykładzie Polski).
Abstract. This paper examines the role of distribution system operator (DSO) in the context of energy security, using Poland as an example.
Analysis of the role of DSO in ensuring energy security in legal, technical and economical domain is shown. Moreover, the evaluation of possibilities
and effectiveness of solution applied in Poland for DSO from a point of view assurance of energy security is described
Słowa kluczowe: bezpieczeństwo elektroenergetyczne, system elektroenergetyczny, operator systemu dystrybucyjnego.
Keywords: energy security, power system, distribution system operator.
Introduction
A country’s energy security is the condition of its
economy, allowing it to meet the consumers’ current and
long-term demand for energy in a technically and
economically feasible way in compliance with the
environmental requirements.
The distribution system operator (DSO) plays a
important role in ensuring national energy security. DSO
handles electricity distribution and is responsible for
network traffic in the distribution system, the current and
long-term operational security of the system, the operation,
maintenance, repairs and necessary expansion of the
distribution grid, including its connections with other electric
power systems (art. 3.[1]).
The level of national energy security depends on many
factors, including the state of local energy security.
Distribution system operators (DSO) and the distributed
renewable energy industry sector play the key role in
ensuring energy security [7].
National legal reg[...]
|
|
|
|
The specification of data needed for fault location in medium voltage distribution networks based on triangulation principle
|
|
|
Marek HÖGER Pavol RAFAJDUS Peter BRACINÍK Lukáš KANKULA
|
The paper will introduce the basic idea of fault location method based on triangulation principle. At the beginning, the summary of
weaknesses of known methods for fault location in medium voltage networks with tree topology will be presented. Then the basic principle of
proposed method will be described, together with the analysis of critical factors influencing its usability. The last part of the paper will be focused on
the investigation of voltage transformer as a source of data needed for fault location by triangulation principle application.
Streszczenie. Artykuł wprowadza koncepcję metody lokalizacji zakłócenia na podstawie zasad triangulacji. Na początku zaprezentowano
podsumowanie słabych stron znanych metod lokalizacji zakłóceń w sieci średniego napięcia z przestrzenną topologią. Następnie została opisana
podstawa proponowanej metody razem z analizą krytycznych czynników wpływających na jej użyteczność. Ostatnia część artykułu skupia uwagę na
badaniu transformatora napięciowego jako źródła danych potrzebnych do lokalizacji zakłócenia przez aplikację wykorzystującą zasady triangulacji
(Specyfikacja danych potrzebnych do lokalizacji zakłócenia w sieciach dystrybucyjnych średniego napięcia na podstawie reguły
triangulacji).
Keywords: Fault location, Medium voltage networks, Triangulation, Voltage transformer.
Słowa kluczowe: lokalizacja zakłócenia, sieci średniego napięcia, triangulacja, transformator napięciowy
Introduction
The control of electric power system is very complex
process. This control is realized through dispatching control
centres, which are organized in hierarchical structure. Each
level in this structure is responsible for the control of
different part of electric power system. The general principle
of dispatching control is common for all levels.
Nevertheless, each of them has some particularity.
Dispatching control of medium voltage networks is
typical for the biggest number of manipulations, which must
be do[...]
|
|
|
|
Układ sterowania silnikami prądu stałego z magnesami trwałymi z wykorzystaniem mikrokontrolerów PICAXE
|
|
|
Jan STASZAK Krzysztof LUDWINEK Piotr LEŚNIEWSKI
|
DC commutator motors despite one's drawbacks are still applied with regard on easiness of speed and electromagnetic moment control.
Moreover, the additional advantage of the motors is fact, that the not very complicated power electronic drivers enable recovering the braking energy
to source of batteries (for example in electric vehicle). The paper presents PICAXE microprocessor system (carried out at the Chair of Electrical
Machines and Mechatronic System of the Kielce University of Technology) used to control of DC commutator motor with permanent magnets. The
microprocessor system enables user to control speed and moment with and without feedback and is supported by means of application-specific
integrated circuits - gate array logic (GAL). In the paper special commands used to control of the PICAXE microprocessor system and the results of
carried out simulations and experiments are presented. (PICAXE microprocessor system used to control of DC commutator motor with
permanent magnets.)
Streszczenie. Silniki komutatorowe prądu stałego, mimo swoich wad, stosowane są nadal ze względu na łatwość regulacji prędkości i momentu
elektromagnetycznego. Dodatkową zaletą jest to, że niezbyt skomplikowane sterowniki umożliwiają odzyskiwanie energii hamowania silnika do
źródła zasilania z akumulatorami, np. w pojazdach elektrycznych. W artykule przedstawiono (opracowany w Katedrze Maszyn Elektrycznych
i Systemów Mechatronicznych Politechniki Świętokrzyskiej) mikroprocesorowy układ sterowania prędkością obrotową silnika prądu stałego
z magnesami trwałymi przy zastosowaniu mikrokontrolerów PICAXE. Układ sterowania umożliwia pracę ze sprzężeniem zwrotnym lub bez.
Sterowanie silnikiem prądu stałego wspomagane jest układem programowalnym GAL. Ponadto w pracy przedstawiono przykładowe funkcje
wykorzystane do sterowania układami mikroprocesorowymi PICAXE oraz wyniki badań symulacyjnych i eksperymentalnych.
Słowa kluczowe: Silnik prądu stałego z magnesami trwały[...]
|
|
|
|
Use of PST in transmission system of the Slovak Republic
|
|
|
Daniel HLUBEŇ Michal KOLCUN
|
The article deals with possibilities of phase shifting transformer to power flows control in transmission system. The main goal of the paper
is to show results of the influence of the PST on power flows in the transmission system of the Slovak Republic.
Streszczenie. Artykuł omawia możliwości zastosowania transformatora PST do sterowania przepływami mocy w systemie przesyłowym. Głównym
celem artykułu jest zaprezentowanie rezultatów wpływu transformatora PST na przepływy mocy w systemie przesyłowym Słowacji. (Zastosowanie
transformatora PST w systemie przesyłowym Słowacji)
Keywords: power flows, transmission system, phase shifting transformer
Słowa kluczowe: przepływy mocy, system przesyłowy, transformator PST
Introduction
Transmission system of the Slovak Republic is a part of
European network of transmission system operators for
electricity (ENTSO-E).
The operation and dispatch control of electric power
systems requires resources for power flow control in
networks. Due to the limitation of the paper, the paper
shows only results of the simulations of the influence of the
PST on the transmission system and very simple and basic
principle of the PST.
PST
The main goal of the PST is to divide and control power
among parallel transmission lines. Power, due to regulation
by PST, is put to other lines and vice versa, the power is
withdrawn from other lines, according to dispatcher and
business needs in given area.
The principle of the PST is based on use of angle
regulation of transformer ratio. PST is composed of series
and regulation unit. Winding of the serial unit is placed
directly into line (e.g. 400 kV), in which the phase angle is
regulated. It means that the resulting voltage is composed
of primary voltage and phase shifted regulation (additional)
voltage. Regulating transformer with tap changer is supplied
from serial unit. (Fig. 1)
Fig. 1 Simple PST drawing
Fig. 2 Network with two parallel lines
The active [...]
|
|
|
|
Wpływ pola magnetycznego a.c. na charakterystyki elektryczne lampy rtęciowej
|
|
|
Antoni SAWICKI Łukasz ŚWITOŃ Ryszard SOSIŃSKI
|
Zbadano wpływ zewnętrznego pola magnetycznego a.c. na charakterystyki elektryczne lampy rtęciowej. Wykorzystano hybrydowy
model Cassiego-Mayra do symulowania procesów elektrycznych w układzie zasilania takiej lampy. Porównano wyniki badań eksperymentalnych i
symulacji układu lampy w programie Matlab-Simulink. Stwierdzono ograniczoną przydatność modelu do obliczania instalacji elektrycznych z
lampami rtęciowymi. Zarekomendowano jego wykorzystanie do analizy układów zasilania, szczególnie w warunkach słabych pól magnetycznych.
Abstract. An influence of an external alternating current magnetic field on characteristics of an electrical mercury-vapour tube has been examined.
The hybrid Cassie-Mayr electric arc model has been used to simulate electrical actions in a power supply system of such a tube. Experimental
results have been compared with results of electrical mercury-vapour tube circuit simulations performed in Matlab-Simulink software. A limited
applicability of the model in computing of electrical installations with the electrical mercury-vapour tubes has been declared. The utilization of the
model in the power supply systems has been recommended, especially in spaces with poor magnetic field influence. (The influence of the a.c.
magnetic field on electrical characteristics of the mercury lamp)
Słowa kluczowe: lampa rtęciowa, charakterystyki dynamiczne, model matematyczny, symulacje w programie Matlab-Simulink
Keywords: the mercury lamp, the dynamic characteristics, mathematic model, simulations in Matlab-Simulink program
Wstęp
Ze względu na liczne zalety [1] lampy wyładowcze
znalazły powszechne zastosowanie w oświetlaniu obiektów
komunalnych i przemysłowych. Z tego względu warunki
pracy tych urządzeń są bardzo zróżnicowane. Wykorzystuje
się je powszechnie do oświetlania hal produkcyjnych w
pobliżu obiektów wielkiej mocy. Działając w pobliżu takich
urządzeń elektrotermicznych jak: stalownicze piece łukowe,
piece do wytapiania rud, p[...]
|
|
|
|
Wpływ poprawności pracy automatyki elektroenergetycznej na bezpieczeństwo SEE w aspekcie nowych rozwiązań technicznych i ekonomicznych realizowanych i planowanych do realizacji w KSE
|
|
|
Adrian HALINKA Piotr RZEPKA Mateusz SZABLICKI Michał SZEWCZYK
|
W artykule przedstawiono wybrane przypadki awarii systemowych, które w dużej mierze zostały zapoczątkowane przez niewłaściwie
sparametryzowaną lub niedostosowaną do obecnych struktur sieciowych automatykę elektroenergetyczną.
Abstract. In the paper the selected cases of blackouts caused by the improperly parametrized and adjusted power system automation structures to
the nowadays power system configuration and functioning will be presented. (Impact of proper functioning of power system automation for the
safety of power system in the consideration of the new technical and economical solutions in Polish Power Grid).
Słowa kluczowe: bezpieczeństwo pracy systemu elektroenergetycznego, automatyka elektroenergetyczna.
Keywords: safety of power system, power system automation.
Wstęp
Zmiany ustrojowe oraz sposób analizowania rynku
energetycznego głównie w aspektach ekonomicznych i
ekologicznych spowodowały, że bezpieczeństwo
energetyczne postrzega się dzisiaj głównie jako możliwość
zapewnienia dostaw energii elektrycznej, na odpowiednim
poziomie jakości, z różnych i niezależnych od siebie źródeł
oraz możliwość generacji energii elektrycznej z
wykorzystaniem energii drzemiącej w tzw. źródłach
odnawialnych. Przez wiele lat traktowano jednak
marginalnie fakt, że bezpieczeństwo dostaw energii zależy
w znacznej mierze od wysokiej pewności procesu
wytwarzania i przesyłu energii elektrycznej. Na proces ten
ma wpływ stabilność pracy jednostek wytwórczych, stan
techniczny oraz stopień zaawansowania technologicznego
urządzeń wytwórczych i przesyłowych. W wyniku
poszukiwania doraźnych oszczędności ekonomicznych oraz
planowanego lawinowego przyłączania relatywnie
niewielkich jednostek wytwórczych, wykorzystujących
energię odnawialną, przez wiele lat zaniedbywano aspekty
związane z rozwojem technologicznym oraz reorganizacją
struktury i sposobu pracy sieci Krajowego Systemu
Elektroenergetycznego. Najbardziej jednak odczuwa się
brak dyskusji nad j[...]
|
|
|
|
Wybrane aspekty prognozowania miesięcznego zapotrzebowania na energię elektryczną oraz miesięcznej mocy szczytowej dla różnych horyzontów prognoz na użytek spółek dystrybucyjnych
|
|
|
Paweł PIOTROWSKI
|
W tekście przedstawiono wnioski z analizy statystycznej danych energetycznych i poza energetycznych oraz wyniki
przeprowadzonych badań - prognoz miesięcznego zapotrzebowania na energię elektryczną oraz miesięcznej mocy szczytowej wybranymi metodami
prognostycznymi dla różnych horyzontów prognoz. Sformułowano ponadto wnioski końcowe z przeprowadzonych badań prognostycznych.
Abstract. The paper presents summary of statistical analysis of power engineering data and outside power engineering data. Results of the
monthly electric energy consumption and peak power different time horizons forecasting have been showed. The final conclusions of investigations
respecting to executed forecasts and statistical analyses have been presented. (Monthly electric energy consumption and peak power different
time horizons forecasting for electrical utilities).
Słowa kluczowe: prognozowanie średnioterminowe, miesięczne zapotrzebowanie na energię elektryczną, miesięczna moc szczytowa,
spółka dystrybucyjna.
Keywords: middle term forecasting, monthly electric energy consumption, monthly peak power, electrical utility.
Wstęp
Sumaryczne miesięczne zużycie energii w spółce
dystrybucyjnej to suma na którą składa się zużycie energii
przez wiele grup odbiorców energii elektrycznej (m.in.
odbiorcy indywidualni, przemysł, oświetlenie ulic, biura,
sklepy, supermarkety) Każda z tych grup posiada
charakterystyczne profile roczne miesięcznego
zapotrzebowania na energię elektryczną oraz najczęściej
wieloletnie trendy rosnące. Warto zwrócić uwagę na pewne
zmiany zachodzące w profilach rocznych miesięcznego
zapotrzebowania u części odbiorców wynikające ze wzrostu
poziomu życiu mieszkańców danej aglomeracji. Szczyt
zapotrzebowania na energię elektryczną jest związany z
miesiącami zimowymi, natomiast tendencją widoczną od
kilku lat jest rosnący popyt na energię elektryczną w
miesiącach letnich, szczególnie w przypadku występowania
wysokich temperatur. Wynika to w najwięk[...]
|
|
|
|
Wydział Elektrotechniki, Automatyki i Informatyki Politechniki Opolskiej w czterdziestopięcioleciu
|
|
Wydział Elektrotechniki, Automatyki i Informatyki
Politechniki Opolskiej wkracza w rok obchodów jubileuszu
czterdziestopięciolecia. Został powołany w 1991 roku, po
przekształceniu dawnego Wydziału Elektrycznego i następnie
Instytutu Elektrotechniki (na prawach Wydziału).
Rys. 1. Gmach Wydziału Elektrotechniki, Automatyki i Informatyki
Wydział rozpoczął działalność w 1966 roku, kiedy to dzięki
szerokiej społecznej inicjatywie 1 czerwca utworzona
została Wyższa Szkoła Inżynierska (na bazie działającego
w Opolu od 1959 roku Punktu Konsultacyjnego Politechniki
Śląskiej w Gliwicach).
Pierwsi absolwenci studiów inżynierskich prowadzonych
systemem stacjonarnym otrzymali dyplomy inżyniera
elektryka w roku akademickim 1969/70.
Następne lata to czas systematycznego rozwoju jednostki
przejawiającego się m.in. wzbogaceniem oferty kształcenia
o kolejne kierunki i specjalności kształcenia, rozszerzanie
zakresu prowadzonych badań naukowych, unowocześnianie
bazy laboratoryjnej, rozwijanie współpracy z innymi
ośrodkami akademickimi oraz jednostkami z przemysłu.
Dziekanem założycielem Wydziału był prof. Antoni
Plamitzer, który tę funkcję pełnił w latach 1966÷1970 i
1977÷1978. Kolejno funkcję dziekana sprawowali:
- Doc. Maria Jastrzębska 1970 - 1971
- Prof. Grzegorz Bryll 1971 - 1975
- Prof. Jerzy Hickiewicz 1975 - 1977
- Prof. Zdzisław[...]
|
|
|
|
Zastosowanie badań termograficznych wysokiej rozdzielczości w diagnostyce maszyn elektrycznych
|
|
|
Zbigniew ŁAWROWSKI Maciej BOJAR
|
W artykule przedstawiono przykłady wykorzystania technologii badań termograficznych do diagnostyki maszyn elektrycznych
stosowanej w praktyce energetyki zawodowej. Szczegółowo omówiono przypadek diagnostyki aparatu szczotkowego turbogeneratora w elektrowni
oraz wirnika silnika indukcyjnego dużej mocy.
Abstract. This paper presents the diagnostic methods used in power stations to evaluate the technical conditions of electric machines which have
been used for years in the Energotest-Diagnostyka firm. The thermovision technics used to diagnose rotor cages in induction motors are described
in detail. (The use of investigations the infrared photography of high resolution in diagnostics of electric machine engines )
Key words:: induction motor, rotor, diagnosis, camera infrared, infrared photography,
Słowa kluczowe: silnik indukcyjny, wirnik, ,aparat szczotkowy, kamera termograficzna, termogram.
Wstęp
Prawidłowa eksploatacja urządzeń elektroenergetycznych,
silników indukcyjnych dużych, średnich mocy,
transformatorów energetycznych, rozdzielni energetycznych,
wyłączników itp., związana jest zawsze z okresowymi
badaniami diagnostycznymi. Pomiary diagnostyczne mają
za zadanie, w odpowiednim czasie, ostrzec osoby odpowiedzialne
za eksploatację przed mogącą zaistnieć awarią.
Stały postęp w dziedzinie metod diagnozowania i
aparatury diagnostycznej dostarcza coraz to więcej
informacji o stanie technicznym urządzeń. Uzyskiwana w
ten sposób duża ilość informacji, często budzi pewne
trudności interpretacyjne, w szczególności w takim przypadku
gdy trzeba odpowiedzieć w którym miejscu zlokalizowana
jest wcześniej stwierdzona usterka. Pomocą we
wskazaniu wcześniej stwierdzonej usterki, może być
zastosowanie technologii termograficznej o odpowiedniej
rozdzielczości.
W artykule tym, na przykładzie urządzenia
szczotkowego turbogeneratora i wirnika silnika indukcyjnego
zasygnalizowano możliwość zbierania i porównywania
informacji o ich stanie technic[...]
|
|
|
|
Zastosowanie metody Example-Based Machine Translation w specjalizowanych systemach komputerowego przekładu
|
|
|
Mirosław GAJER
|
Przek.ad komputerowy jest dziedzin. informatyki stosowanej, ktorej g.ownym celem jest opracowywanie programow komputerowych
przeznaczonych do w pe.ni automatycznego t.umaczenia b.d. wspomagania procesu translacji z jednego j.zyka naturalnego na inny. Opracowana
w latach 90-tych ubieg.ego wieku metoda Example-Base Machine Translation (EBMT) stanowi.a zerwanie z tradycyjnymi podej.ciami opartymi na
regu.ach i wprowadzi.a t.umaczenie bazuj.ce na analizie bilingwicznych korpusow tekstow. W artykule zamieszczono opis wykorzystania
rozwa.anej metody w celu budowy specjalizowanego systemu komputerowego t.umacza przeznaczonego do automatycznego przek.adu
komunikatow dotycz.cej sytuacji na rynkach kapita.owych.
Abstract. Machine translation is a discipline of applied computer science whose main purpose is to develop computer programs for the aim of fully
automatic or computer-aided translation from one natural language into another. The method of Example-Based Machine Translation (EBMT), which
was introduced in the 1990s, changed the traditional approach to the development of machine translation systems that relied mainly on rule-based
systems. Further, translation processes based on bilingual corpora were introduced. In the paper we describe an implementation of the examplebased
method for the purpose of development of a specialized machine translation system for automatic translation of reports concerning capital
markets. (The implementation of Example-Based Machine Translation method in specialized machine translation systems).
S.owa kluczowe: t.umaczenie komputerowe, t.umaczenie oparte na przyk.adach, systemy specjalizowane.
Keywords: machine translation, example-based translation, specialized systems.
Wst.p
Pocz.tki bada. nad mo.liwo.ciami zautomatyzowania
procesu przek.adu pomi.dzy ro.nymi j.zykami naturalnymi
(pierwotnie w kr.gu zainteresowa. badaczy by. g.ownie
przek.ad pomi.dzy j.zykami angielskim i rosyjskim) datuj.
si. na wczesne lata [...]
|
|
|
|
Zastosowanie obserwatora zmiennych stanu do identyfikacji parametrów maszyny indukcyjnej klatkowej
|
|
|
Marcin MORAWIEC
|
W referacie przedstawiono algorytm identyfikacji parametrów maszyny poprzez estymację. Zastosowany obserwator adaptacyjny ze
wstecznym całkowaniem estymuje zmienne stanu oraz parametry maszyny indukcyjnej tj.: rezystancję stojana i wirnika, indukcyjność magnesującą
oraz rozproszenia. Zagadnienia teoretyczne potwierdzono badaniami symulacyjnymi oraz eksperymentalnymi
Abstract. The Identification of induction motor parameters algorithm by estimation is presented in this paper. The Adaptive backstepping observer
estimates the steady states and induction motor parameters: stator and rotor resistance, the main and leakage inductance. The simulation and
experimental research was shown (Application of the state observer to identify squire-cage induction machine).
Słowa kluczowe: adaptacyjny obserwator ze wstecznym całkowaniem, identyfikacja parametrów silnika.
Keywords: adaptive-backstepping observer, identification of induction motor parameters
Wstęp
Rozwój energoelektroniki, stopień skomplikowania
nowoczesnych układów napędowych oraz zaawansowane
bezczujnikowe - wektorowe metody sterowania wymagają
dokładnej znajomości parametrów obiektu. Zastosowanie
nowoczesnych metod sterowania maszyną tj. sterowania
multiskalarnego, sterowania ze wstecznym całkowaniem
lub popularnego sterowania z orientacją względem wektora
strumienia wirnika pozwala na zbliżenie właściwości
maszyny indukcyjnej do maszyny prądu stałego. Maszyna
indukcyjna jest obiektem złożonym i silnie nieliniowym,
dlatego w układach regulacji wymagane są odpowiednie
człony odsprzęgające. W nieliniowych członach
odsprzęgających występują zazwyczaj zmienne stanu
obiektu, których nie można bezpośrednio zmierzyć. Do
odtwarzania zmiennych stanu stosuje się złożone
estymatory, które z dużą precyzją estymują określoną
zmienną. Obserwatory zmiennych stanu odtworzą zmienne
stanu obiektu, pod warunkiem znajomości jego parametrów.
W przypadku maszyny indukcyjnej są to parametry
elektromag[...]
|
|
|
|
Twój Profil
Twój koszyk
