BUDOWNICTWO I GEODEZJA ›
GAZ, WODA I TECHNIKA SANITARNA ›
2011-3 |
| |
|
Publikacja: Dezynfekcja ścieków bytowo-gospodarczych
Autor: Michał Michałkiewicz  Joanna Jeż-Walkowiak Marek M. Sozański
Dezynfekcja, czyli odkażanie jest procesem niszczenia drobnoustrojów,
w szczególności chorobotwórczych, metodami fizycznymi
i chemicznymi.
Woda stanowi poważny czynnik w przenoszeniu chorób zakaźnych.
Źródłem zakażeń przenoszonych przez wodę są najczęściej
wydaliny i wydzieliny ludzkie znajdujące się w ściekach bytowo-
gospodarczych i w ściekach szpitalnych, głównie z oddziałów
zakaźnych, wydaliny zwierzęce występujące w ściekach z ferm
hodowlanych, ścieki z zakładów utylizacji odpadów zwierzęcych
i niektórych zakładów przetwórstwa rolno-spożywczego, a także
wody opadowe i roztopowe. Niebezpieczne patogenne wirusy, bakterie
chorobotwórcze, protisty (pierwotniaki), grzyby i różne postacie
inwazyjne robaków pasożytniczych występują w ogromnych
ilościach we wszystkich ściekach bytowo-gospodarczych, komunalnych,
rolniczych i opadowych.
Zaniechanie dezynfekcji ścieków pochodzących np. ze szpitali
chorób zakaźnych mogłoby spowodować niekontrolowane rozprzestrzenianie
się groźnych chorób. Nie ustabilizowane biologicznie
osady ściekowe nie nadają się do wykorzystania rolniczego jako
nawóz, a niekiedy nie wolno ich nawet składować na wysypiskach
odpadów komunalnych. Podobnie osady z mechanicznego oczyszczania
ścieków (skratki i piasek z piaskowników), które powstają
jako odpady podczas procesu oczyszczania ścieków, mogą stanowić
poważne źródło chorobotwórczych mikroorganizmów. Z tego
też powodu muszą być one dezynfekowane, co w praktyce objawia
się najczęściej jako proces higienizacji za pomocą wapna chlorowanego.
Proces ten jest jednak mało efektywny, gdyż nie niszczy on
wszystkich pasożytów i bakterii chorobotwórczych. W ten sposób
trafiają one na składowiska odpadów doprowadzając do skażenia
zarówno samych składowisk, jak i okolicznych terenów poprzez ich
przenikanie do wód podziemnych i powierzchniowych, a także do
atmosfery w postaci bioaerozoli [1].
Liczne przykłady chorobotwórczych drobnoustrojów przenoszonych
drogą wodną (śc[...]
|
Prenumerata
|
|
Badania użytkowanych gazowych przepływowych ogrzewaczy wody
|
|
|
Grzegorz Czerski Czesław Butrymowicz Zbigniew A. Tałach
|
W Polsce do przygotowania ciepłej wody użytkowej najczęściej
wykorzystuje się gazowe urządzenia grzewcze. Są to przede wszystkim
przepływowe ogrzewacze wody, a ich ilość szacuje się na ok.
2 mln zainstalowanych urządzeń. W większości są to urządzenia typu
B z otwartą komorą spalania, czyli pobierające powietrze do spalania
z pomieszczenia, w którym pracują i wyprowadzające spaliny na zewnątrz
pomieszczenia. Ich niewłaściwie użytkowanie grozi zatruciem
produktami spalania a czasami nawet utratą życia. Dodatkowe zagrożenie
stanowi fakt, iż często są to urządzenia przestarzałe, kilkunastoletnie
a nawet kilkudziesięcioletnie wymagające natychmiastowej wymiany.
Tradycyjne gazowe przepływowe ogrzewacze wody wyposażone
są w przerywacz ciągu a spaliny odprowadzane są na zasadzie
ciągu naturalnego w przewodzie kominowym (urządzenie Typu B1).
Przerywacz ciągu wpływa zarówno na pracę urządzenia gazowego,
jak i działanie wentylacji grawitacyjnej i układu odprowadzania
spalin [1]. Powszechnie w naszym kraju stosowane są jeszcze
w mieszkaniach urządzenia starego typu, wyposażone w palniki
inżekcyjne (PG6 a nawet PG4), w których zapalenie płomienia jest
dokonywane poprzez palnik dyżurny (tzw. świeczkę). Płomień dyżurny
zużywa ok. 150÷200 m3 gazu w ciągu roku [2]. Sprawność
tych urządzeń przy nominalnej mocy wynosi ok. 80%.
Oferowane obecnie na rynku gazowe przepływowe ogrzewacze
wody z otwartą komorą spalania mają moce znamionowe od ok.
15 do 30 kW i sprawności cieplną rzędu 84÷87%. Są to urządzenia
wiszące, o małych gabarytach, wyposażone najczęściej w automatyczny
zapłon, posiadające możliwość regulowania temperatury
i wydajności ogrzewanej wody. Automatyczny zapłon dokonywany
jest przy pomocy iskry wytwarzanej dzięki baterii lub hydrogeneratora
(turbinki napędzanej przepływem wody). Urządzenia te są wyposażone
w czujnik odwrócenia ciągu, który odcina dopływ gazu
w razie wypływu spalin do pomieszczenia. Należy jednak zwrócić
uwagę, że nie[...]
|
|
|
|
Kluczowe zagadnienia modelowania matematycznego systemów kanalizacyjnych na przykładzie dużej sieci ogólnospławnej
|
|
|
Maciej Grzenda Lothar Fuchs Thomas Beeneken Norbert Wronowski
|
W ciągu ostatnich lat miasta są coraz częściej nawiedzane przez
powodzie i podtopienia. Przyczyn tego stanu rzeczy należy szukać
nie tylko w zmianach klimatycznych, ale również w coraz intensywniej
postępującym w okresie ostatnich dziesięcioleci zamykaniu
nawierzchni na obszarach miejskich zlewni. Sieci kanalizacyjne,
których część pochodzi jeszcze z XIX stulecia, przez długi okres
były w stanie dać sobie radę z tymi dodatkowymi spływami, ponieważ
nasi przodkowie zbudowali je z hojnym zapasem i dzięki temu
stworzyli wystarczające rezerwy pojemności. Teraz rezerwy te są
często już wyczerpane, a zwymiarowanie sieci przy wykorzystaniu
zwykłego postępowania przyniosłoby w wyniku średnice, których
nie dałoby się już uzasadnić ekonomicznie. Ponadto, zwłaszcza
w przypadku systemów kanalizacji ogólnospławnej, wymagania
dotyczące częstotliwości zrzutów zmieniły się w znaczący sposób,
tak, że nieraz konieczne są dodatkowe zbiorniki retencyjne, aby
spełnić wymagania stawiane obecnie zrzutom w kanalizacji ogólnospławnej.
Zwykłe ręczne obliczanie nie daje już możliwości sprawdzenia
wydajności hydraulicznej sieci kanalizacyjnych, względnie
rejestrowania zrzutów z kanalizacji ogólnospławnej. Konieczne jest
tutaj zastosowanie modeli sieci kanalizacyjnych, które są w stanie
precyzyjnie odzwierciedlić kompleksowe procesy.
Praca prezentuje praktyczne doświadczenia z realizacji projektu
modelowania dla dużego systemu kanalizacji ogólnospławnej.
W pierwszej części zawarto dyskusję zasad symulacji pracy
systemów kanalizacyjnych i możliwości wykorzystania stworzonych
modeli. Część ta stanowi podstawę dla prezentacji zagadnień
gromadzenia danych koniecznych dla procesu budowy i kalibracji
modelu oraz samego procesu kalibracji modelu i realizacji analiz
długookresowych.
2. Problem modelowania systemów kanalizacyjnych
Celem modelowania systemów kanalizacji jest odwzorowanie
ich zachowania w różnych warunkach. Już w odległej przeszłości,
wykorzystywan[...]
|
|
|
|
Odżelazianie i odmanganianie wód podziemnych w złożach chalcedonitowych
|
|
|
Joanna Jeż-Walkowiak Marek M. Sozański Łukasz Weber
|
Zaostrzenie wymagań stawianych wodzie do picia powoduje konieczność
intensyfikacji technologii uzdatniania wód podziemnych
w wielu wodociągach w Polsce. WHO ustaliło zalecane wartości
stężeń żelaza i manganu w wodzie przeznaczonej do picia na poziomie
0,3 mgFe/L i 0,1 mgMn/L [1]. Zjednoczona Europa zaostrzyła
te wytyczne przyjmując za maksymalne, dopuszczalne stężenia
wartości 0,2 mgFe/L i 0,05 mgMn/L [2]. Te wartości są również
obowiązującymi w Polsce na podstawie Rozporządzenia Ministra
Zdrowia, dotyczącego wymagań stawianych wodzie przeznaczonej
do spożycia przez ludzi [3].
Układ technologiczny uzdatniania wód podziemnych w polskich
zakładach uzdatniania wody składa się zwykle z procesów napowietrzania
i filtracji pospiesznej [4]. Stosowane złoża filtracyjne
powinny charakteryzować się wysoką efektywnością usuwania żelaza
i manganu i nie stwarzać trudności eksploatacyjnych. Nie bez
znaczenia są koszty zakupu złoża i koszty eksploatacyjne, związane
z procesem płukania. Rodzaj materiału filtracyjnego i właściwie dobrane
parametry procesowe filtracji decydują o efektywności procesu
uzdatniania [5,6]. Do najczęściej wykorzystywanych w uzdatnianiu
wód podziemnych złóż filtracyjnych należą złoża kwarcowe,
antracytowo-kwarcowe i złoża oksydacyjne. Ekonomicznie uzasadnionym
rozwiązaniem jest usprawnienie procesu filtracji poprzez
wymianę starych złóż filtracyjnych na nowe, bardziej efektywnie
usuwające żelazo i mangan, materiały filtracyjne.
Celem opisanych w tym artykule badań było ustalenie parametrów
procesu filtracji przez złoże chalcedonitowe oraz określenie
wpływu prędkości filtracji na efektywność procesu.
Przedmiot, zakres i metodyka badań
Przedmiotem badań jest chalcedonit - nowe naturalne złoże
filtracyjne. Chalcedonit wydobywany jest w kopalni Inowłódz,
eksploatującej złoże "Teofilów". Skałę chalcedonitową buduje
w większości krzemionka bezpostaciowa o reaktywnym charakterze
(około 95%). Ponadto w skład chalcedonitu wc[...]
|
|
|
|
Podczyszczanie ścieków opadowych – rozwiązania, możliwości, efekty Część I. Charakterystyka ścieków opadowych. Usuwanie zawiesiny
|
|
|
Jadwiga Królikowska
|
Z cyklem obiegu wody w przyrodzie związane są naturalne
zjawiska opadów deszczu i śniegu. W warunkach nienaruszonych
działalnością człowieka wody opadowe wsiąkają w grunt lub spływają
po powierzchni i tworzą cieki wodne. Przyroda w naturalny
sposób zorganizowała sobie gospodarowanie wodami opadowymi.
Niestety intensywne antropogeniczne przekształcanie znacznych
obszarów, budowa "betonowych" miast, zakłóciły naturalne wsiąkanie
wód opadowych do gruntu. Rozbudowana sieć kanalizacyjna
odprowadza niemal całą ilość wody do odbiorników. Przy długotrwałych,
nawalnych deszczach rozwiązanie to jest jedną z ważniejszych
przyczyn występowania katastrofalnych powodzi. Do
historii przeszedł już okres, w którym wody opadowe można było
traktować jako "umownie czyste". Wody (ścieki) opadowe zawierają
znaczne ilości zawiesiny wraz z zagregowanymi zanieczyszczeniami
takimi jak związki organiczne, metale ciężkie, bakterie itd.
Problem ograniczenia niekorzystnego wpływu ścieków opadowych
na środowisko gruntowe i wodne jest tematem wielu prac naukowobadawczych,
również tej pracy.
Polska przystępując do struktur unijnych była zobowiązana do
dostosowania polskiego systemu prawnego do obowiązującego prawa
UE we wszystkich dziedzinach. Podstawą przepisów UE jest
zrównoważony rozwój, w Polsce obowiązkiem konstytucyjnym,
a w UE ujęty w Europejskiej Polityce Ekologicznej. Ma ona na celu
stworzenie takich warunków rozwoju, które pozwolą na zaspokojenie
teraźniejszych potrzeb bez poświęcania zdolności przyszłych
pokoleń do zaspokojenia swoich potrzeb. Działania Wspólnoty
w obszarze ochrony środowiska opierają się na:
 działaniach zapobiegawczych,
 likwidacji powstałych szkód w środowisku, zwłaszcza u źródeł
ich powstania,
 zasadzie pokrywania kosztów szkód przez sprawcę.
W myśl tego zasadą zrównoważonego rozwoju (gospodarowania)
wodami deszczowymi jest zatrzymanie części lub całości deszczu na
terenie, na który deszcz spadł, powo[...]
|
|
|
|
Przeciwpożarowe zaopatrzenia w wodę stacji gazowych zgodnie z rozporządzeniem MSWiA (Dz.U.09.124.1030)
|
|
|
Andrzej Barczyński
|
W rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji
z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia
w wodę oraz dróg przeciwpożarowych (Dz.U.09.124.1030)
[1] w § 6 ust. 4 znajduje się zapis "wymagana ilość wody do celów
przeciwpożarowych do zewnętrznego gaszenia pożaru dla stacji
paliw i stacji gazu płynnego oraz stacji gazu ziemnego wynosi
10 dm3/s".
W związku z powyższym wielu fachowców zajmujących się zagadnieniami
bhp i ppoż uważało, że zapis ten dotyczy wszystkich
stacji gazowych w rozumieniu rozporządzenia Ministra Gospodarki
z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim
powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. Nr 97, poz. 1055) [2]
tzn. stacji redukcyjnych, redukcyjno-pomiarowych, pomiarowych,
regulacyjnych, mieszalni gazu, instalacji do uzdatniania gazu, rozdziału
gazu. Konsekwencją takiej interpretacji zapisu byłaby konieczność
instalowania na terenie stacji gazowych hydrantów lub
innych źródeł wody dla celów ppoż (np. studnie, zbiorniki wody),
co w dużym stopniu zwiększyłoby koszty budowy i eksploatacji
tych obiektów.
Odmienne zdanie miały w tej sprawie służby techniczne z Wielkopolskiej
Spółki Gazownictwa, którzy uważali, że z punktu widzenia
zarówno prawnego jak i technicznego oraz ekonomicznego nie
ma obowiązku wyposażania st[...]
|
|
|
|
Usuwanie substancji organicznych z wód podziemnych
|
|
|
Izabela Krupińska
|
W wodach podziemnych oprócz żelaza i manganu mogą występować
również związki organiczne, najczęściej substancje humusowe.
Obecność substancji organicznych nie tylko utrudnia usuwanie
związków żelaza z wody, ale jest przyczyną powstawania ubocznych
produktów utleniania chemicznego i dezynfekcji. Najczęściej
podczas dezynfekcji wody, ale także i w sieci wodociągowej,
substancje organiczne reagując z chlorem, w wyniku reakcji substytucji,
tworzą związki chloroorganiczne o właściwościach kancerogennych
i mutagennych. Niebezpieczne są również aldehydy
(np. formaldehyd), produkty utleniania substancji organicznych
ozonem, wykazujące bardzo dużą aktywność mutagenną [4]. Nadmierna
obecność substancji organicznych w wodzie jest również
przyczyną braku biologicznej stabilności wody wprowadzanej do
sieci wodociągowej. Właściwe oczyszczanie tego typu wód wymaga
więc skutecznego usuwania substancji organicznych [1,4,6]. Jak
wykazują wyniki badań [4,9], dopuszczalna zawartość biodegradowalnego
rozpuszczonego węgla organicznego w wodzie wprowadzanej
do sieci wodociągowej nie powinna przekraczać 150-200
(300) mgC/m3. W związku z tym, do układu oczyszczania powinien
być włączony proces koagulacji, umożliwiający usunięcie substancji
organicznych występujących w połączeniach z żelazem w postaci
koloidów oraz częściową eliminację rozpuszczonych związków
żelazoorganicznych. Nie wyklucza się również stosowania adsorpcji
na węglu aktywnym [3,4]. Analiza informacji literaturowych [8]
wskazuje, że stopień usuwania zanieczyszczeń organicznych w procesie
koagulacji zwiększa się wraz z rosnącą masą cząsteczkową
i stopniem aromatyczności związków. O efektywności usuwania
zanieczyszczeń organicznych współdecydują także: rodzaj, liczba
i pozycja grup funkcyjnych. Wykazano również, że ze wzrostem
pH wody zwiększa się stopień dysocjacji związków organicznych
i do ich usunięcia wymagane są większe dawki koagulantów [4,8].
Podczas koagulacji koagulantami glino[...]
|
|
|
|
Wybrane aspekty związane z zastosowaniem równania Manninga dla potrzeb szacowania ilości ścieków sanitarnych
|
|
|
Katarzyna Weinerowska-Bords
|
Prawidłowe oszacowanie ilości ścieków sanitarnych odprowadzanych
z danej jednostki administracyjnej jest niezmiernie istotnym zagadnieniem
szeroko pojętej gospodarki komunalnej. Z oczywistych
względów odgrywa ono znaczącą rolę nie tylko z punktu widzenia
poprawnego i efektywnego funkcjonowania systemu kanalizacyjnego,
ale ma swoje przełożenie także na inne zagadnienia, m.in. natury
sanitarnej, technicznej, projektowej, ekologicznej. Wreszcie - co ma
niebagatelne znaczenie - jest to element o bardzo silnym wpływie
na kwestie formalno-prawne oraz ekonomiczno-finansowe, w tym
problemy własności, rozliczeń pomiędzy gminami, odpowiedzialności
za skutki błędnie podejmowanych decyzji itp. Jest więc oczywiste,
że kwestia poprawności szacowania ilości ścieków w ogólności
(w tym także ścieków sanitarnych), powinna być istotna zarówno
dla "producentów" tych ścieków, jak i ich "odbiorców". Niestety,
brak ścisłych uregulowań w kwestii metod określania ilości ścieków
stwarza możliwość dość elastycznego podchodzenia do zagadnienia,
a tym samym może prowadzić do znaczących zaniedbań, konfliktów
między gminami, czy wreszcie błędnych oszacowań, mających bardzo
często poważne konsekwencje finansowe.
Wspomniany wyżej problem jest szczególnie wyraźny w przypadku
relatywnie małych gmin, na których terenie brak jest oczyszczalni
ścieków, i które to gminy odprowadzają swoje ścieki do gmin
sąsiednich, takie oczyszczalnie posiadających. Tego rodzaju sytuacja
(relatywnie częsta w realiach krajowych) może stać się potencjalnym
źródłem konfliktu, o ile problem oceny ilości ścieków nie
zostanie w akceptowalny dla obu stron sposób rozwiązany.
Jest sprawą oczywistą, że obiektywnie idealnym rozwiązaniem
w takim przypadku byłoby rozliczanie zobowiązań finansowych na
podstawie rzeczywistych ilości ścieków sanitarnych odprowadzanych
z gminy nieposiadającej oczyszczalni. Konieczne jest wówczas
wykonywanie odpowiednich pomiarów ilości ścieków, najlepiej
w postaci[...]
|
|
|
|
Zasady doboru rozwiązań materiałowo-konstrukcyjnych do budowy przewodów wodociągowych
|
|
Pod redakcją: M. Kwietniewskiego, M. Tłoczek i L. Wysockiego
Autorzy: W. Dąbrowski, M. Kwietniewski, R. Miłaszewski, B. Morga,
A. Roszkowski, J. Starzyński, K. Szatkiewicz, M. Tłoczek, B. Wichrowska,
L. Wysocki.
Wydanie: Izba Gospodarcza "Wodociągi Polskie". Bydgoszcz styczeń
2011. Stron 363.ISBN 987-83-906-5-1
Książka naukowo-techniczna, przygotowana pod patronatem Miejskiego
Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w m st Warszawie SA oraz Izby
Gospodarczej "Wodociągi Polskie", powstała, wychodząc naprzeciw potrzebie
rozwiązania problemu doboru rozwiązań materiałowych do budowy sieci
wodociągowych. Problem ten nabiera w ostatnich latach coraz większego
znaczenia wobec b[...]
|
|
|
|
Zysk energetyczny ze spalania odpadów komunalnych na przykładzie Krakowa
|
|
|
Leszek Kulesza Agnieszka Generowicz
|
Systemy gospodarki odpadami w regonie to zintegrowane struktury
składające się najczęściej z kilku elementów m.in. sortowni,
kompostowni lub zakładu metanizacji; dodatkowo dochodzi element
transportu i bezpieczne składowisko pozostałości odpadów.
Taki system pozwala na bezpieczne unieszkodliwienie strumienia
powstających odpadów oraz wykorzystanie w jak największym
stopniu odzyskanych materiałów i energii z odpadów. W naszym
kraju coraz częściej jako jeden z elementów systemu jest rozpatrywana
spalarnia, pozwalająca w bezpieczny dla środowiska sposób
unieszkodliwić strumień odpadów zmieszanych i dodatkowo wykorzystać
energię z nich. Takie działanie pozwoli na redukcję zużycia
energii z paliw konwencjonalnych: węgla, ropy naftowej i gazu
ziemnego, a dodatkowo zaoszczędzi miejsce na składowiskach odpadów,
traktowanych do niedawna jako podstawowy sposób unieszkodliwiania
odpadów w Polsce. Warunkiem wykorzystania odpadów
jako źródła energii są ich dobre właściwości energetyczne,
określone poprzez badania. W tym artykule przedstawione zostaną
obliczenia zysków energetycznych obliczonych na podstawie wyników
badań odpadów w Krakowie.
Odpady jako źródło energii
W większości krajów Europy odpady stanowią istotne źródło
energii, wykorzystywane w systemach energetycznych i cieplnych
miast. W Polsce funkcjonuje obecnie jedna spalarnia odpadów
komunalnych - w Warszawie; w wielu dużych miastach natomiast
toczą się procesy inwestycyjne instalacji do termicznego
przekształcania. Oczywiście instalacje te stanowią jedno z ogniw
kompleksowego systemu gospodarki odpadami, funkcjonującego
zgodnie z hierarchią postępowania z odpadami [Dyrektywa
2008/98/WE]:
zapobieganie powstawaniu,
przygotowanie do ponownego użycia,
recykling,
inne metody odzysku (m. in. odzysk energii),
ostateczne unieszkodliwienie.
Jak widać, zapisy dyrektywy traktują odzysk energii jako jedną
z form odzysku odpadów. Podobnie jest w prawie polskim, w ustawie
o o[...]
|
|
|
|
Twój Profil
Twój koszyk
