profil Twój Profil
Kliknij, aby zalogować »
Jesteś odbiorcą prenumeraty plus
w wersji papierowej?

Oferujemy Ci dostęp do archiwalnych zeszytów prenumerowanych czasopism w wersji elektronicznej
AKTYWACJA DOSTĘPU! »

Twój koszyk
  Twój koszyk jest pusty

Czasowy dostęp?

zegar

To proste!

zobacz szczegóły
r e k l a m a
FAIL (the browser should render some flash content, not this).

ZAMÓW EZEMPLARZ PAPIEROWY!

baza zobacz szczegóły
CZASOPISMA WIELOBRANŻOWE ›
OCHRONA PRZED KOROZJĄ › 2011-4-5
 

Publikacja: Omiatanie śrutem powierzchni stali ocynkowanej zanurzeniowo w urządzeniach pneumatycznych i wirnikowych przed lakierowaniem proszkowym i ciekłym
Autor: ADAM TATAREK  PIOTR LIBERSKI  MAREK MARCINKOWSKI  MARZENA NOWICKA  JAKUB WIECZOREK-NOWAK    

Jednym z podstawowych czynników warunkujących odpowiednią jakość systemów duplex jest właściwe przygotowanie powierzchni ocynkowanej przed malowaniem. W pracy omówiono techniki obróbki strumieniowo ściernej omiatania powierzchni powłok cynkowych przed nanoszeniem wyrobów lakierowych ciekłych i proszkowych. Najpopularniejszym sposobem przygotowywania powierzchni jest omiatanie pneumatyczne scierniwem oraz mokra obróbka chemiczna. Ciekawą alternatywą dla powyższych metod jest obróbka omiatająca śrutem okrągłym lub ostro krawędziowym w oczyszczarkach wirnikowych. Stosowane za granicą tego typu systemy są tańsze i bardziej wydajne niż tradycyjne omiatanie elektrokorundem, a dzięki odpowiedniej kontroli parametrów procesu śrutowania, zapewniają bardzo dobre właściwości powierzchniowe. Wyniki badań właściwości powierzchniowych powłoki cynkowej po śrutowaniu dowodzą, że obróbka strumieniowo ścierna zanurzeniowych powłok cynkowych śrutem okrągłym oraz mieszaniną 80% śrutu okrągłego i 20% ostro krawędziowego zapewnia dokładne oczyszczenie oraz odpowiednie rozwinięcie powierzchni. Określono podstawowe parametry ilościowe opisujące profil powierzchni po obróbce strumieniowo ściernej. Słowa kluczowe: systemy duplex, obróbka strumieniowo ścierna, ochrona przed korozją, omiatanie Swipping by shot of surface of galvanizing steel in pneumatic and rotor devices before powder and wet painting One of the primary factors determining appropriate quality of duplex systems is proper preparation of galvanized surface before painting. The paper discusses techniques of abrasive blast-cleaning sweeping of galvanized coating surface before applying wet paint or powder coating. The most popular method of surface preparation is pneumatic sweeping by abrasive material and wet chemical cleaning. Treatment with round or sharp-edge shot using rotor devices is an interesting alternative method. Such systems used abroad are cheaper and more effi cient that traditional pneum[...]

 

Prenumerata

Zamów papierową prenumeratę w wersji PLUS czasopisma OCHRONA PRZED KOROZJĄ i zyskaj dostęp do pozostałych elektronicznych publikacji tego czasopisma z lat 2004-2011 (od 1 marca również rok 2012).
Nie zwlekaj - skorzystaj z tysięcy publikacji o najwyższym poziomie merytorycznym.
prenumerata papierowa roczna PLUS (z dostępem do archiwum e-publikacji) - tylko 472,68 zł
prenumerata papierowa roczna PLUS z 10% rabatem (umowa ciągła) - tylko 425,41 zł *)
prenumerata papierowa roczna - 428,40 zł
prenumerata papierowa półroczna - 214,20 zł
prenumerata papierowa kwartalna - 107,10 zł
okres prenumeraty:   
*) Warunkiem uzyskania rabatu jest zawarcie umowy Prenumeraty Ciągłej (wzór formularza umowy do pobrania).
Po jego wydrukowaniu, wypełnieniu i podpisaniu prosimy o przesłanie umowy (w dwóch egzemplarzach) do Zakładu Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT.
Zaprenumeruj także inne czasopisma Wydawnictwa "Sigma-NOT" - przejdź na stronę fomularza zbiorczego »

 

POZOSTAŁE PUBLIKACJE W TYM ZESZYCIE:
Badania korozyjne zbrojenia zabezpieczonego betonem zawierającym popiół z fl uidalnego spalania węgla
 
KATARZYNA DOMAGAŁA  ADAM ZYBURA  
Przedstawiono wyniki badań postępu korozji zbrojenia stalowego zabezpieczonego betonem zawierającym dodatek popiołu z fl uidalnego spalania węgla brunatnego w elektrowni Turów. Badania wykonano metodą polaryzacyjną na obciążonych i zarysowanych betonowych elementach próbnych poddawanych cyklicznemu zwilżaniu w 3% roztworze NaCl. Wyniki porównano z rezultatami otrzymanymi w analogiczny sposób na próbkach wykonanych z betonu referencyjnego bez dodatków. Wykazano, że beton zawierający 30% popiołu w stosunku do masy cementu prawidłowo zabezpiecza wkładki zbrojeniowe przed korozją wywołaną agresywnym oddziaływaniem chlorków. Słowa kluczowe: dodatek do betonu, popiół z kotłów fl uidalnych, korozja zbrojenia, badania polaryzacyjne Research on corrosion of reinforcement protected with concrete containing ash from fl uidized bed combustion of coal This article reports the results of an investigation of corrosion progress of steel reinforcement protected with concrete containing the addition of ash from fl uidized bed combustion of lignite in Turów’s power station. Research was performed with the use of polarization technique on loaded and cracked concrete specimens subjected to cyclic wetting in 3% NaCl solution. Results were compared with those received in the analogous manner on samples obtained from the reference concrete without additions. It was showed that concrete containing 30% of ash, in relation to the mass of cement, correctly protected reinforcement against corrosion caused by the aggressive infl uence of chlorides. Keywords: additive to concrete, ash from fl uidized bed combustion, steel reinforcement corrosion, polarization research ochrona przed korozja 4-5/2011 XIX Ogólnopolska Konferencja Naukowo-Techniczna SYSTEMY - MATERAŁY - POWŁOKI A N T Y K O R O Z J A 1. Wprowadzenie Ostatnio intensywnie podejmowane są badania, których celem jest określenie możliwości zastosowania nowych dodatków do cementów i betonów. Wś[...]
 
Badania nad otrzymywaniem powłok stopowych Zn-Co w obojętnych kąpielach amonowych
 
ARTUR MACIEJ  GINTER NAWRAT  JERZY PIOTROWSKI  JOANNA MICHALSKA  
W pracy przedstawiono wyniki badań dotyczących galwanicznego wytwarzania powłok stopowych cynk-kobalt na podłożu stalowym w obojętnych kąpielach amonowych. Przeprowadzono badania wpływu parametrów prowadzenia procesu na skład chemiczny powłok. Przedstawiono morfologię otrzymanych powłok oraz określono ich chropowatość. Otrzymane wyniki porównano z uzyskanymi dla powłok wytworzonych w kąpielach kwaśnych o analogicznym składzie. Stwierdzono, że katodowa gęstość prądu, skład chemiczny kąpieli galwanicznej oraz jej temperatura są parametrami, które znacząco wpływają na właściwości otrzymywanych powłok. Wydajność prądowa procesów elektrokrystalizacji prowadzonych w kąpielach obojętnych jest gorsza niż dla procesów prowadzonych w analogicznych kąpielach kwaśnych. Słowa kluczowe: powłoka stopowa, powłoka cynk-kobalt, stop Zn-Co, ochrona stali Investigation on the Zn-Co alloy coatings forming in neutral ammonium baths Results of investigations applying to electrowinning of zinc - cobalt alloy coatings on steel substrate in neutral ammonium baths have been showed in this work. Infl uence of the process parameters on chemical composition of the coatings was examined. Morphology of received coatings was illustrated and their roughness was determined. Obtained results were compared with those for coatings formed in acidic baths with similar compositon. It was found that the cathodic current density, chemical composition of galvanic bath and its temperature are the parameters which have signifi cant infl uence on the obtained coatings properties. The current effi ciency of electrocrystallisation processes carried out in neutral baths is worse that for analogous acidic baths. Keywords: alloy coating, zinc-cobalt coating, Zn-Co alloy, steel protection.Wśród powłok antykorozyjnych, alternatywnych do kadmowych, znajdują się głównie powłoki stopowe o dużej zawartości cynku. Należą do nich m.in. powłoki cynku z metalami grupy żelazowców (Ni, Co, F[...]
 
Charakter zmian powłok chromowo-niklowych w warunkach intensywnej korozji
 
DARIUSZ SOŁEK  MACIEJ HAJDUGA  SYLWIA WĘGRZYNKIEWICZ  JACEK CHĘCMANOWSKI  
Przedstawiono wyniki badań odporności korozyjnej powierzchni stali DC01, modyfi kowanej wielowarstwowymi powłokami metalicznymi, w płynie fi zjologicznym (roztwór Ringera). Materiał wyjściowy poddano standardowemu procesowi przygotowania podłoża przed nałożeniem powłok. Metodą elektrolizy otrzymano wielowarstwowe powłoki ochronne typu nikiel-nikiel-chrom, nikiel-chrom oraz nikiel-miedź, na stali DC01 powszechnie stosowanej na konstrukcje wyposażeń medycznych. Badania obejmowały analizę składu chemicznego stali, pomiar twardości podłoża. Określono charakter warstwy wierzchniej modyfi kowanej i niemodyfi kowanej. Wykonano badania metalografi czne mikroskopowe oraz wyznaczono odporność korozyjną próbek. Modyfi kacja powierzchni metalicznej powłokami spowodowała wzrost wartości E’ (potencjał korozyjny) w stosunku do materiału wyjściowego. Największą wartość E’ wykazał materiał z powłoką nikiel-miedź. Wyznaczone gęstości prądów korozyjnych badanych próbek wskazują na korelację między wartością Rp (opór polaryzacyjny), a ikor (gęstość prądu korozyjnego). Stwierdzono również, że modyfi kacja powierzchni stali DC01 powłoką ochronną nikiel-nikiel-chrom odznacza się najlepszymi właściwościami antykorozyjnymi w warunkach wzmożonej korozji jaką stanowił w badaniach roztwór Ringera. Słowa kluczowe: powłoki wielowarstwowe, korozja, badania potencjodynamiczne, płyn fi zjologiczny The character of the chrome-nickel coatings changes in the conditions of intensive corrosion The thesis presents results of the research on the corrosion resistance of the DC01 steel surface modifi ed with multiplayer metal coating in saline (Ringer’s solution). Tested material was exposed to the standard process of the base preparation for coating application. With the method of electrolysis multiplayer protective coatings were obtained of the nickel-nickel-chrome, nickel-chrome, nickel-copper type on DC01 steel which is generally used for the construction of [...]
 
Charakterystyki elektrochemiczne stopów LaNi5-xInx (x = 0,1; 0,2 lub 0,5) pod kątem ich zdolności do pochłaniania wodoru
 
KRYSTYNA GIZA  HENRYK DRULIS  HENRYK BALA  
W pracy dokonano wstępnej elektrochemicznej charakterystyki stopów typu LaNi5-xInx w środowisku 6M KOH z zastosowaniem galwanostatycznych i potencjokinetycznych pomiarów polaryzacyjnych. Obecność indu w badanych stopach prowadzi do obniżenia gęstości prądów anodowych w zakresie pasywnym. Galwanostatyczne pomiary ładowania/rozładowania wskazują, że wszystkie badane stopy typu LaNi5-xInx absorbują wodór, aczkolwiek ich efektywność pochłaniania jest mniejsza niż dla wyjściowego LaNi5. Prócz tego, częściowe podstawienie niklu indem w związku LaNi5 powoduje obniżenie gęstości prądu wymiany układu H2O/H2. Słowa kluczowe: stopy typu LaNi 5-xInx, charakterystyki elektrochemiczne, absorpcja wodoru Electrochemical characteristics of LaNi 5-xInx (x = 0.1; 0.2 or 0.5) type alloys in terms of their ability to hydrogen absorption In this work, the preliminary electrochemical characterization of the LaNi5-xInx type alloys is presented on the basis of galvanostatic and potentiokinetic polarization measurements in 6M KOH. It is shown that the presence of indium in the tested alloys causes decrease of anodic currents within the passive range. The galvanostatic charge/discharge experiments have shown that the tested LaNi5-xInx alloys absorb hydrogen, although their absorption effi ciency is lower than that for the based LaNi5 alloy. It is also shown that partial substitution of Ni by In in the LaNi5 compound causes decrease of the exchange current density for H2O/H2 system. Keywords: LaNi 5-xInx alloys, electrochemical characteristics, hydrogen absorption ochrona przed korozja 4-5/2011 XIX Ogólnopolska Konferencja Naukowo-Techniczna SYSTEMY - MATERAŁY - POWŁOKI A N T Y K O R O Z J A 1. Wstęp W ogniwach wodorkowych NiMH wykorzystywana jest zdolność odwracalnego, międzywęzłowego magazynowania wodoru przez związki międzymetaliczne typu AB5, AB2, AB lub A2B. Przykładami takich związków są: LaNi5, ZrMn2, TiFe, i Mg2Ni. Materiały te mogą przeciętni[...]
 
Degradacja powłokowych warstw barierowych TBC typu Gd2Zr2O7 w warunkach utleniania statycznego
 
GRZEGORZ MOSKAL  
W artykule dokonano oceny mechanizmu degradacji powłokowych barier cieplnych typu Gd2Zr2O7 w warunkach utleniania statycznego w temperaturze 1100 [ºC]. Badania przeprowadzono w zakresie obejmującym ocenę kinetyki wzrostu tlenków typu TGO oraz charakterystyki tego obszaru metodami mikroskopii świetlnej, skaningowej wraz z oceną składu chemicznego i fazowego w mikroobszarach metodami odpowiednio EDS i EBSD. Stwierdzono, że mimo zdecydowanie niższej wartości przewodnictwa cieplnego warstwy cyrkonianowej kinetyka wzrostu oraz sam proces degradacji systemu TBC przebiega znacznie szybciej w przypadku warstw nowego typu, co jest związane z silną skłonnością do tworzenia tlenków przejściowych typu GdAlO3 pomiędzy warstwą ceramiki, a tlenkiem aluminium, z którego zbudowana jest warstwa tlenków TGO. Słowa kluczowe: TBC, powłokowe bariery cieplne, warstwy ceramiczne, mechanizm degradacji, pyrochlory Degradation process of Gd2Zr2O7 TBC system during static oxidation test Degradation mechanism of thermal barrier coatings of Gd2Zr2O7 type during static oxidation test at 1100 [ºC] in air was characterized in this article. The investigation range was as follow: characterization of kinetic growth of TGO oxide layer, and microstructural description of this region including morphology, chemical composition and phases constituent of oxides by using of EDS and EBSD method. The basic conclusion was acceleration of degradation process in the case of Gd2Zr2O7 ceramic layer even though the lower thermal conductivity of new type of TBC. The reason of this fact was relate to perovskite oxide formation of GdAlO3 type between ceramic layer and alumina from TGO layer. Keywords: TBC, thermal barrier coatings, ceramic coatings, degradation mechanism, pyrochlore phases.W zależności od warunków pracy na żywotność powłokowych barier cieplnych mogą wpływać różne czynniki, jednakże większość prac potwierdza, że krytycznym parametrem decydującym o trwałości system[...]
 
Dyfuzyjne powłoki aluminidkowe odporne na korozję wysokotemperaturową na stopie krystalizowanym kierunkowo Rene 142 DS
 
ŁUKASZ KOMENDERA  BARTOSZ WITALA  LUCJAN SWADŹBA  BOGUSŁAW MENDALA  
Stopy żarowytrzymałe na bazie niklu są szeroko stosowane w przemyśle turbin gazowych oraz silników turbinowych. Jednym z zasadniczych problemów w zastosowaniu tych stopów jest uzyskanie wysokich własności mechanicznych przy zachowaniu wysokiej odporności na korozję wysokotemperaturową. Elementy turbin są pokrywane powłokami ochronnymi w celu zwiększenia ich odporności na korozję. Poszukuję się jednak nowych typów powłok dla wyższej temperatury eksploatacji. W artykule przedstawione zostaną doświadczenia w realizacji procesów aluminiowania metoda kontaktowogazową CODEP. Na przykładzie stopu Rene 142DS stosowanego w produkcji łopatek turbiny I stopnia silnika lotniczego. Przedstawiono charakterystykę powłok dyfuzyjnych stosowanych dla zabezpieczenia tego stopu przed korozją wysokotemperaturową. Dokonano charakterystyki struktury, przedstawiono wyniki badań rozmieszczenia pierwiastków w powłokach oraz wyniki analizy składu chemicznego. Słowa kluczowe: korozja wysokotemperaturowa, powłoki żaroodporne, stopy niklu krystalizowane kierunkowo High temperature resistance diffusion aluminide coatings on Rene 142 DS alloy Nickel based superalloys are widely used in GTS and AERO gas turbine industry. Main problem with application Ni superalloys is gain both high mechanical properties and high temperature corrosion resistance. Turbine parts are coated with protective coating increasing high temperature resistance. New type of coating able to work in higher temperature is being searched. This paper presents pack cementation method for diffusion aluminide coating development. Rene 142 DS super alloys is used for 1-st stage of high temperature turbine. Paper presents microstructure characterization, element distribution and microchemical analysis of diffusion aluminide coating. Keyword: high temperature corrosion, high temperature coatings, directly solidifi cation nickel based alloy ochrona przed korozja 4-5/2011 XIX Ogólnopolska Konferencja N[...]
 
Elektrochemiczne utlenianie aluminium metodą jarzeniową
 
ŁUKASZ NIEUŻYŁA  GINTER NAWRA  JOANNA MICHALSKA  
W pracy przedstawiono wyniki badań dotyczących wytwarzania powłok konwersyjnych na aluminium przy zastosowaniu metody jarzeniowej. Przeprowadzono badania wpływu parametrów prowadzenia procesu na skład chemiczny powłoki i jej właściwości ochronne. Przedstawiono morfologię otrzymanych powłok, określono ich chropowatość oraz odporność korozyjną. Stwierdzono, że napięcie stosowane w procesie jest parametrem, który znacząco wpływa na właściwości i skład otrzymywanych powłok. Słowa kluczowe: powłoka konwersyjna, utlenianie jarzeniowe, aluminium, ochrona antykorozyjna Micro-arc oxidation of aluminum The results of investigations concerning to formation the conversion coatings on aluminum by micro-arc oxidation have been presented in the article. The studies of infl uence the process parameters on chemical composition and protection properties of the coatings were carried out. The coatings morphology was presented and their roughness and corrosion resistance were determined. It was found that applied voltage signifi cantly affect on composition and properties of the coatings. Keywords: conversion coating, micro-arc oxidation, aluminum, anticorrosion protection ochrona przed korozja 4-5/2011 XIX Ogólnopolska Konferencja Naukowo-Techniczna SYSTEMY - MATERAŁY - POWŁOKI A N T Y K O R O Z J A 1. Wstęp Aluminium ze względu na swoje właściwości jest chętnie stosowanym materiałem konstrukcyjnym w wielu dziedzinach przemysłu. Właściwości mechaniczne czystego glinu są stosunkowo niskie z tego powodu najszersze zastosowanie mają jego stopy, które po odpowiedniej obróbce cieplnej mają wytrzymałość kilkukrotnie większą niż czysty glin. Charakteryzują się stosunkiem wytrzymałości do ciężaru właściwego. Do niewątpliwych zalet glinu należy jego mała gęstość (d = 2,7 g/cm3). Właściwość ta czyni jego stopy materiałem chętnie stosowanym w przemyśle motoryzacyjnym i lotniczym. Obniżenie masy pojazdów ma wpływ na zużycie paliw,[...]
 
Korozja i ochrona elementów kotłów energetycznych spalających odpady
 
BOLESŁAW FORMANEK  KRZYSZTOF SZYMAŃSKI  BOŻENA SZCZUCKA-LASOTA  
W artykule przedstawiono wybrane zagadnienia związane z procesem spalania odpadów w kotłach energetycznych. Omówiono obecne tendencje występujące w rozwoju materiałów powłokowych przeznaczonych na elementy kotłów w energetycznych, a w szczególności stosowanych na ściany wodne i przegrzewacze pary. Pokazano również wybrane wyniki badań warstw, które mogą być stosowane do pracy w obszarach intensywnego zużycia występującego w kotłach spalających odpady. Słowa kluczowe: zużycie, korozja wysokotemperaturowa, spalanie śmieci The corrosion and protection of elements of power energy boilers combusted the wastes Chosen questions in article were introduced connected with process combusted the wastes in power energy boilers. It the present stepping out in development of coating materials tendencies were have talked over was designed on elements of power energy boilers, and in applied on water walls and the super heater of steam. It the chosen results of investigations were showed was coatings also, which can be applied to work in areas of intensive wear stepping out in boilers. Keywords: wear, hot corrosion, combusted the wastes ochrona przed korozja 4-5/2011 XIX Ogólnopolska Konferencja Naukowo-Techniczna SYSTEMY - MATERAŁY - POWŁOKI A N T Y K O R O Z J A 1. Wstęp Kierunek rozwoju w przemyśle energetycznym, związany z konstruowaniem i budowaniem jednostek energetycznych o wyższej od dotychczasowej sprawności i równoczesnej redukcja emisji zanieczyszczeń do środowiska wymusza stosowanie technologii energetycznych o coraz wyższych parametrach pary. Konieczność konstruowania bloków energetycznych wykorzystujących alternatywne paliwa (spalające odpady i biomasę) wiąże się z opracowywaniem i rozwojem materiałów spełniających szereg wymagań stawianych ww. urządzeniom energetycznym. W porównaniu z obecnie stosowanymi od nowych materiałów wymaga się: - zwiększonej wytrzymałości na pełzanie i stabilne zachowanie własności wytrzymałościo[...]
 
Możliwości zastosowania warstw diamentowych jako powłok ochronnych
 
ADAM SZULC  LIDIA MOSIŃSKA  
Pokrycia diamentowe otrzymywane metodami CVD, w związku z ich unikatowymi właściwościami, stały się poszukiwanym materiałem do wytwarzania odpornych na zużycie powłok ochronnych, warstw antykorozyjnych oraz zastosowań trybologicznych. W niniejszej pracy wskazano obszary zastosowania cienkich warstw diamentowych W artykule przedyskutowano problem zależności odporności antykorozyjnej i mechanicznej pokryć diamentowych, która zdeterminowana jest adhezją między warstwą a podłożem. Dobra adhezja zależy od rodzaju materiału podłoża, sposobu jego przygotowania jak również parametrów procesu CVD. Słowa kluczowe: warstwy ochronne, adhezja, HF CVD, cienkie warstwy diamentowe, morfologia warstw diamentowych, obróbka wstępna, odporność na zużycie, warstwy przejściowe The possibility of the use of diamond layers as protective coatings Diamond coatings obtained by CVD methods, due to their unique combination of properties, become very important for wear, corrosion protection and tribological applications. In this work we indicated the areas of thin diamond layers applications and have discussed the problem of their anticorrosion and mechanical resistance properties. The protective properties of the diamond coatings are determined mainly by adhesion between diamond layer and the substrate. Good adhesion is depended on substrate type, pretreatment of the substrate surface, CVD parameters process of diamond growth. Keywords: protective coatings, adhesion, HF CVD, thin diamond layer, corrosion, wear-resistant, pretreatment, interlayer coating.Współczesny przemysł ciągle poszukuje nowych materiałów o unikatowej kombinacji właściwości fi zycznych, a w szczególności odpornych na oddziaływania mechaniczne, cieplne, chemiczne, elektrochemiczne i mikrobiologiczne. Przedwczesne zużywanie się elementów maszyn, urządzeń i narzędzi jest również ważnym problemem ekonomicznym oraz znacznym obciążeniem dla środowiska naturalnego. Pokrycia diamentowe nanos[...]
 
Ocena szybkości korozji stali węglowej oraz próba ochrony inhibitorowej w ciekłych nawozach azotowo-siarkowych
 
AGNIESZKA MYKA  PIOTR FALEWICZ  ANDRZEJ BISKUPSKI  
W pracy przedstawiono wyniki badań korozyjnego działania ciekłych nawozów azotowo-siarkowych na stal węglową. Oceniono skuteczność ochrony przed korozją stali przez wybrany inhibitor. Stwierdzono, że inhibitor skutecznie chroni stal węglową w badanych roztworach nawozów zawierających mocznik, siarczan amonu i roztwory siarczanu amonu poekstrakcyjnego i pooksymacyjnego. Dla nawozu zawierającego mocznik, siarczan amonu, azotan amonu i chlorek amonu inhibitor nie sprawdza się, bowiem szybkość korozji przekracza uznawaną za wartość bezpieczną 0,1 mm/rok. Badania wykonano metodą grawimetryczną i potencjodynamiczną. Słowa kluczowe: korozja, stal węglowa, płynne nawozy, inhibitor korozji Evaluation of carbon steel corrosion rate and corrosion inhibition attempt in liquid fertilizers containing nitrogen and sulfur The paper presents results of carbon steel corrosion rate in the environment of liquid fertilizers containing nitrogen and sulfur. Corrosion protection effi ciency of a selected inhibitor was evaluated. It was found that inhibitor protects carbon steel effi ciency in the tested fertilizer solutions containing urea, ammonium sulfate and post-extraction and post-oximation ammonium sulfate solutions. The inhibitor is not effi cient in case of a fertilizer containing urea, ammonium sulfate, ammonium nitrate and ammonium chloride, because corrosion rate exceeds a limit at 0.1 mm/a which is considered safe. Tests were made with gravimetric and potentiodynamic method. Keywords: corrosion, carbon steel, liquid fertilizers, corrosion inhibitor ochrona przed korozja 4-5/2011 XIX Ogólnopolska Konferencja Naukowo-Techniczna SYSTEMY - MATERAŁY - POWŁOKI A N T Y K O R O Z J A 1. Wprowadzenie Realizowana w krajach Unii Europejskiej i USA polityka gospodarcza chroniąca środowisko naturalne nakłada na rolników oraz na producentów nawozów obowiązek zracjonalizowania procesów wytwarzania i stosowania nawozów mineralnych. W ramach systemu zró[...]
 
Ocena wpływu wybranych inhibitorów na korozję miedzi, aluminium i ich stopów w przemysłowych wodach chłodzących
 
KRZYSZTOF KOPEĆ  PIOTR FALEWICZ  IZYDOR DRELA  
Przedstawiono wyniki badań wpływu na korozję miedzi, aluminium i ich stopów, inhibitorów przeznaczonych do ochrony stali węglowej w przemysłowych układach wody chłodzącej. Badania prowadzono metodami testu elektrochemicznego i potencjodynamiczną w wodzie modelowej IV B, dla inhibitora o nazwie handlowej "Bioantykor B" i opracowywanego ekologicznego inhibitora opartego na kwasie hydroksyliminobis(metylofosfonowym). Słowa kluczowe: korozja, woda chłodząca, miedź, aluminium, inhibitor Evaluation of the effect of selected inhibitors on corrosion of copper, aluminium and their alloys in industrial cooling waters Research results of the effect of inhibitors designed for carbon steel protection in industrial cooling water systems on corrosion of copper, aluminium and their alloys are presented. The study was performed by electrochemical test and potentiodynamic methods in the model water IVB for inhibitor with the trade name "Bioantykor B" and for being developed inhibitor based on the hydroxyliminobis(methylphosphonic)acid. Keywords: corrosion, cooling water, copper, aluminium, inhibitor.Podstawowym materiałem konstrukcyjnym instalacji i urządzeń przemysłowych obiegów wody chłodzącej jest stal węglowa. Obecnie w przemysłowych układach wodnych coraz częściej instalowane są aparaty i armatura wykonane z materiałów takich, jak miedź, aluminium i ich stopy [1, 2]. Materiały te w porównaniu do stali węglowej wykazują większą odporność na korozję w warunkach eksploatacji układów wodnych, ale są znacznie droższe. W wodzie IVB, modelującej zatężoną wodę obiegową w cyrkulacyjnym układzie chłodzącym, wyznaczone w warunkach laboratoryjnych metodą grawimetryczną średnie wartości szybkości korozji w temperaturze 25°C po 240 godzinach ekspozycji próbek, wynoszą dla stali St3 - 0,53 mm/rok, miedzi M1 - 0,047 mm/rok, mosiądzu M63 - 0,032 mm/rok, a dla stopu aluminium PA2 - 0,007 mm/rok [3]. Standardy światowe przy eksploatacji przemysłowych, c[...]
 
Ochrona katodowa - nowe zasady szkolenia
 
WOJCIECH SOKÓLSKI  
Ustanowiona w roku 2006 i ofi cjalnie przyjęta przez Polski Komitet Normalizacyjny norma europejska PN-EN 15257 "Ochrona katodowa - poziomy kompetencji i certyfi kacja personelu ochrony katodowej" postawiła nie tylko jasno sformułowane wymagania dotyczące wymagań w stosunku do wiedzy i doświadczenia osób zajmujących się merytorycznie technologią ochrony katodowej, ale także pośrednio wskazała zasady szkolenia w tym zakresie. W normie określony jest program nauczania na 40-godzinnych kursach na poziom certyfi kacji 1. i 2. oraz wymagania dot. osiągnięć zawodowych osób ubiegających się o certyfi kację na poziomie 3. W opracowaniu zaprezentowano główne zasady nauczania podstaw teoretycznych oraz praktycznych ochrony katodowej wg normy oraz porównano je z praktyką nauczania akademickiego. Podzielono się doświadczeniami z organizacji i wyników przeprowadzonych kursów wg tego systemu. Słowa kluczowe: ochrona katodowa, szkolenie personelu, EN15257 Cathodic protection - new training principles The European Standard PN-EN 15257 "Cathodic protection - Competence levels and certifi cation of cathodic protection personnel", established in 2006 and offi cially adopted by the Polish Committee for Standardization, not only set out clearly formulated needs concerning requirements as to knowledge and experience of persons dealing with cathodic protection technology, but also determined training principles in this scope. The teaching program is determined in the standard for 40-hour courses at certifi cation level 1st and 2nd, as well as requirements concerning professional achievements of persons applying for certifi cation at level 3rd. In the elaboration main teaching principles have been presented of theoretical and practical foundations of cathodic protection acc. to the standard and they have been compared with academic teaching practice. Experience derived from this system courses organisation and obtained results has been shared. Keywords:[...]
 
Odporność korozyjna stali wysokostopowej azotowanej jarzeniowo
 
TOMASZ BOROWSKI  AGNIESZKA BROJANOWSKA  
Stale odporne na korozję stosuje się na elementy, od których wymaga się dużej wytrzymałości mechanicznej, wysokiej odporności korozyjnej i odporności na zużycie przez tarcie. Są to m.in. zawory, łopatki turbin gazowych, narzędzia do cięcia, a także instrumentarium medyczne. W wielu przypadkach właściwości użytkowe tych stali nie są satysfakcjonujące. Poprzez wykorzystanie azotowania jarzeniowego i dobór temperatury procesu można kształtować właściwości stali wpływając na wzrost odporności korozyjnej. Procesy azotowania jarzeniowego stali AISI 420F prowadzono w temperaturze 350, 400, 450, 500 i 550°C. Przy pomocy mikroskopu optycznego na przekroju poprzecznym wykonano badania mikrostruktury wytworzonych warstw. Przeprowadzono analizę składu fazowego za pomocą dyfraktometru rentgenowskiego. Wykonano badania odporności korozyjnej metodą spektroskopii impedancyjnej i potencjodynamiczną oraz badania mikrotwardości wytworzonych warstw dyfuzyjnych. Uzyskane wyniki badań wykazują znaczący wpływ temperatury procesu azotowania jarzeniowego na właściwości elektrochemiczne warstwy powierzchniowej stali AISI 420F. Słowa kluczowe: stal odporna na korozję, azotowanie jarzeniowe, odporność korozyjna, mikrotwardość, ferryt azotowy Corrosion resistance of glow discharge nitrided highly alloyed steel Stainless steels are used for elements that must combine high mechanical strength with high corrosion and wear resistance. These are among others valves, gas turbine blades, cutting tools or even surgical equipment. In many cases functional properties of these steels are not satisfying. Application of glow discharge assisted nitriding and a choice of proper process temperature allows for modifying steel properties improving its corrosion resistance. In this project glow discharge assisted nitriding of AISI 420F steel was carried out at the temperature of 350, 400, 450, 500 and 550°C. A cross-section analysis of microstructure of produced layers was made[...]
 
Penetrujące inhibitory korozji stali w betonie - oczekiwania i rozczarowania
 
ANDRZEJ KRÓLIKOWSKI  
Dostępne informacje o skuteczności penetrujących inhibitorów korozji stali w betonie są bardzo rozbieżne: od wysokiej skuteczności do braku wpływu na przebieg korozji. Działanie tych inhibitorów jest związane z szybkością ich transportu w betonie i zdolnością do hamowania biegnącej korozji stali zbrojeniowej. Coraz więcej doniesień wskazuje na wolny transport inhibitorów penetrujących w betonie i ograniczoną ich skuteczność hamowania zaawansowanej korozji stali. Przedstawiono potencjalne przyczyny wolnego transportu inhibitorów w betonie. Omówiono czynniki, które mogą prowadzić do małej skuteczności lub braku skuteczności tych inhibitorów, a nawet przyspieszenia korozji w ich obecności. Słowa kluczowe: stal, beton, korozja, inhibitor, dyfuzja, skuteczność Penetrating corrosion inhibitors for steel in concrete - expectations and disappointments Accessible data on the effectiveness of penetrating corrosion inhibitors for steel in concrete are very diverging: from a high effectiveness to lack of the effect on corrosion process. The performance of these inhibitors is governed by the rate of their transport in concrete and their ability to inhibit initiated corrosion of reinforcing steel. There are more and more reports indicating slow transport of penetrating inhibitors in concrete and their limited effectiveness for the inhibition of developed corrosion of steel. Conceivable reasons for the slow transport of these inhibitors in concrete were shown. Factors, which can contribute to the slight effectiveness of these inhibitors or even the acceleration of corrosion, are discussed. Keywords: steel, concrete, corrosion, inhibitor, diffusion, effectiveness ochrona przed korozja 4-5/2011 XIX Ogólnopolska Konferencja Naukowo-Techniczna SYSTEMY - MATERAŁY - POWŁOKI A N T Y K O R O Z J A 1. Dlaczego inhibitory penetrujące? Penetrujące inhibitory korozji stali w betonie są nanoszone na powierzchnię konstrukcji żelbetowych zagrożonych korozją[...]
 
Porównanie jakości nanowarstwy zewnętrznej implantów w odniesieniu do implantów monolitycznych i powlekanych galwanicznie
 
MACIEJ HAJDUGA  MACIEJ B. HAJDUGA  DARIUSZ JĘDRZEJCZYK  
W prezentowanej pracy podjęto badania mające na celu porównanie przydatności do wykonywania implantów materiałów monolitycznych, takich jak: wolfram, molibden, stop wolfram-ren20, chromel oraz tytan, do wyników badań otrzymanych dla materiałów powlekanych galwanicznie (żelazo pokryte miedzią, miedź pokryta cyną) oraz wstępnych wyników badań, jakie uzyskano dla nanopowłok metali szlachetnych (złota, srebra) nanoszonych na implanty ceramiczne (tlenek cyrkonu). Do weryfi kacji jakości i odporności korozyjnej badanych implantów zastosowano badania RTG (porównanie zawartości tlenu na powierzchni materiałów metalowych przed i po implantacji do tkanki mózgowej i podskórnej szczurów), badania impedancji elektrochemicznej w roztworach fi zjologicznych oraz badania toksyczności ocenianych próbek przy zastosowaniu fi broblastów myszy NTH 3T3. Odpowiednio przygotowane próbki były wszczepiane zwierzętom laboratoryjnym na okres 40, 120 i 180 dni. Następnie badano tkanki zwierząt oraz szczegółowo analizowano powierzchnię próbek pod kątem zmian w składzie chemicznym oraz różnic struktury powierzchni. Słowa kluczowe: implanty, nanopowłoki Comparison of outside implant’s nanolayer quality with reference to monolytic and galvanic coated implants In presented paper the research work was performed with aim consisted in comparison of suitability to implants application of monolithic materials, like: tungsten, molybdenum, tungsten-rhenium alloy, chromel and titanium, to research results obtained in case of galvanic coated materials (iron coated with copper, copper coated with tin) and also to initial results that was revealed in case of noble metals nanocoatings (gold, silver) created at ceramic implants (zirconium oxide). To verify the quality of corrosion resistance of investigated implants the following methods was used: RTG analysis (comparison of oxygen content at the metallic material surface before and after implantation to rats’ bra[...]
 
Przydatność wodnego układu micelarnego do elektrochemicznego osadzania ochronnych powłok PEDOT/ABA na stali nierdzewnej
 
ANNA PIETRUSIAK  LIDIA ADAMCZYK  HENRYK BALA  
W pracy omówiono przydatność kompozytowych powłok PEDOT/ABA do ochrony stali nierdzewnej X20Cr13 przed korozją. Powłoki osadzano metodą woltamperometrii cyklicznej z wodnych roztworów modyfi kujących, zawierających i niezawierających wytypowany surfaktant - poli(4-styrenosulfonian sodu) (PSS). Badania korozyjne chronionej powłokami stali obejmowały testy w zakwaszonej mgle solnej oraz pomiary polaryzacyjne w siarczanowych roztworach zawierających jony chlorkowe. Słowa kluczowe: polimery przewodzące, poli(3,4-etylenodioksytiofen) (PEDOT), kwas 4-aminobenzoesowy (ABA), środowisko micelarne, powłoki antykorozyjne, korozja, stal nierdzewna Usefulness of aqueous micellar system for electrochemical deposition of PEDOT/ ABA protective coatings on stainless steel In present work the usefulness of PEDOT/ABA composite coatings for protection of X20Cr13 stainless steel against corrosion is discussed. The coatings were deposited by cyclic voltammperometry method from aqueous modifi cation solutions in the presence and in the absence of poly(sodium 4-styrenesulfonate) (PSS) surfactant. Corrosion investigations of the steel covered with the protective coatings included tests in acidifi ed salt-spray and polarization measurements in sulphate solution with addition of chloride ions. Keywords: conducting polymers, poly(3,4-ethylenedioxythiophene), 4-aminobenzoic acid, micellar solution, anticorrosion coatings, corrosion, stainless steel ochrona przed korozja 4-5/2011 XIX Ogólnopolska Konferencja Naukowo-Techniczna SYSTEMY - MATERAŁY - POWŁOKI A N T Y K O R O Z J A 1. Wprowadzenie Dostępne na rynku antykorozyjne powłoki oparte o spoiwa alkidowe, epoksydowe i poliuretanowe wykazują zadowalającą odporność na działanie promieniowania, temperatury i chemikaliów. Powłoki takie wykazują jednak ograniczoną przyczepność do podłoża i często zawodzą w obecności jonów chlorkowych. W związku z tym istnieje konieczność stosowania powłok gruntujących pod[...]
 
Stabilizacja układów wody chłodzącej za pomocą nowych związków aminofosfonowych
 
IZYDOR DRELA  PIOTR FALEWICZ  
Przedstawiono wyniki badań inhibitowania korozji stali węglowej oraz wytrącania osadów w wodzie modelowej zawierającej nowe związki z grupy N-tris(fenylometylofosfono)-tris(2-aminoetylo)amin. Najwyższą skuteczność ochrony przed korozją, osiągającą wartość 72%, przy stężeniach w wodzie od 60 do 100 mg/dm3 uzyskano dla N-tris[1-(2-hydroksyfenylo)metylofosfono]- tris(2-aminoetylo)aminy. Związek ten wykazuje jednocześnie bardzo wysoką skuteczność w zapobieganiu wytrącania osadu CaCO3 w wodzie przy stężeniach powyżej 20 mg/dm3. Dla wszystkich badanych związków stwierdzono korzystny wpływ dodatku 2 mg/dm3 jonów Zn2+ na obniżenie szybkości korozji stali, lecz tylko dla stosunkowo niskiego stężenia tych związków w wodzie. Słowa kluczowe: stal węglowa, korozja, wytrącanie osadu, węglan wapnia Stabilization of cooling water systems by new aminophosphonic compounds Investigation results of corrosion inhibition of carbon steel and precipitation of deposits in model water containing new compounds from the group of N-tris (phenylmethylphosphono)-tris (2-aminoethyl)amine derivatives is presented. The highest corrosion inhibition effi ciency reaching the value of 72% at concentrations in water from 60 to 100 mg/dm3 for N-tris [1-(2-hydroxyphenyl) methylphosphono]- tris (2-aminoethyl)amine was obtained. This compound at concentrations above 20 mg/dm3 also exhibits a very high effi cacy in preventing the precipitation of CaCO3 in water. For all compounds tested were found positive impact of addition of 2 mg/dm3 Zn2+ ions to reduce the corrosion rate of steel, but only for relatively low concentrations of these compounds in water. Keywords: carbon steel, corrosion, deposit precipitation, calcium carbonate ochrona przed korozja 4-5/2011 XIX Ogólnopolska Konferencja Naukowo-Techniczna SYSTEMY - MATERAŁY - POWŁOKI A N T Y K O R O Z J A 1. Wstęp Procesy korozyjne i związane z wytrącaniem się osadów podczas stosowania naturalnych wód o znacznej twar[...]
 
Właściwości korozyjne wybranych lutowi bezołowiowych
 
MARCIN GROBELNY  NATALIA SOBCZAK  KRYSTYNA PIETRZAK  KATARZYNA MAKOWSKA  
Ołów ze względu na swoje toksyczne własności zaliczany jest do związków chemicznych, które stanowią największe zagrożenie dla życia ludzkiego i środowiska naturalnego. Negatywnie wpływa na pracę centralnego i ośrodkowego systemu nerwowego, układu krwiotwórczego oraz nerek i wątroby. Jest mutagenny i może powodować rozwój komórek rakowych. Jednakże ze względu na swoje właściwości wykorzystywany jest w wielu dziedzinach przemysłu. W artykule przedstawiono wyniki badań korozyjnych lutowi bezołowiowych: dwuskładnikowych SnZn9, SnZn13.5 oraz trójskładnikowych SnZn9Cu1, SnZn13.5Cu1. Właściwości korozyjne określono na podstawie analizy krzywych woltamperometrycznych zarejestrowanych w roztworze Na2SO4 o stężeniu 0,5 M i o pH = 2. Słowa kluczowe: odporność korozyjna, metody elektrochemiczne, lutowia bezołowiowe Corrosion properties of selected lead-free solders Due to health and environmental concerns induced mainly by the lead content of conventional solders. Lead (Pb) compounds have been cited by the Environmental Protection Agency (EPA) as one of the top 17 chemicals posing the greatest threat to human life and the environment [1]. When Pb accumulates in the body, it can have adverse health effects. Lead binds strongly to proteins and inhibits normal processing and functions of the human body. Nervous and reproductive system disorders, delays in neurological and physical development, cognitive and behavioral changes, reduced production of hemoglobin resulting in anemia and hypertension [2] are some of the adverse effects of lead on human health. The corrosion resistance of the next generation solders is one of the key factors responsible for reliability of solder joints. The paper focuses on the comparative studies of corrosion behaviour of Pb-free solder candidates of binary Sn-Zn and ternary Sn-Zn-Cu systems. The tests were done by means of voltametric measurements carried out in the sulfate solution (pH=2). Keywords: corrosion resi[...]
 
Właściwości powłok metaloceramicznych stosowanych na elementy sprężarki silnika lotniczego
 
BOGUSŁAW MENDALA  LUCJAN SWADŹBA  
W artykule przedstawiono wyniki badań przeprowadzonych dla metaloceramicznych powłok antykorozyjnych wytwarzanych z zawiesin nieorganicznych zawierających drobny proszek aluminium. Do badań wybrano zawiesinę wodorozcieńczalną, o obniżonej zawartości chromu sześciowartościowego. Właściwości wykonanych powłok zbadano na próbkach ze stali 10 oraz łopatkach sprężarki silnika lotniczego wykonanych ze stali martenzytycznej typu EI961. Dokonano oceny wyglądu wytworzonych powłok oraz zbadano ich grubość. Określono wpływ obróbek wykańczających na strukturę i właściwości wytworzonych powłok ochronnych. Przeprowadzono badania elastyczności powłok i oceniono ich adhezję do stalowego podłoża. Zbadano odporność powłok na uderzenia drobnymi kamieniami oraz ich odporność korozyjną w obojętnej mgle solnej. Stwierdzono bardzo dobre właściwości antykorozyjne badanych powłok oraz ich zdolności do protektorowania stalowego podłoża. Słowa kluczowe: powłoki ochronne, powłoki metaloceramiczne, odporność korozyjna, łopatki sprężarek Properties of metallo-ceramic slurry coatings applied on compressor aircraft engine parts In this paper the results of investigation of corrosion resistant metallo-ceramic inorganic slurry coatings, contained super fi ne powder of aluminium have been presented. The research were conducted with using water diluted slurry, with lowered content of hexavalent chromium. The properties of the coatings produced on the samples made of 10 steel and the compressor blades of aircraft engine made of martensitic EI961 steel were determined. View of obtained coatings was described and their thickness were measured. The infl uence of coatings treatment on their microstructure and properties were described. The bend test of coatings was made and their adhesion to steel was determined. The resistance to impact by small stones as well as corrosion resistance in neutral salt spray were tested. The very good corrosion resistant properties of the[...]
 
Wodór w membranie dwuwarstwowej - symulacja procesów przenikania i desorpcji i ich doświadczalne potwierdzenie
 
ARKADIUSZ GAJEK  TADEUSZ ZAKROCZYMSKI  
Stosując komputerową symulację dyfuzji wodoru w dwuwarstwowej membranie zbadano wpływ rodzaju warstwy oraz orientacji membrany na szybkość przenikania wodoru w stanie ustalonym przenikania oraz na szybkość całkowitej desorpcji wodoru z membrany. Stwierdzono, że na podstawie pomiarów przenikania i desorpcji wodoru prowadzonych na membranie z dodatkową warstwą raz po stronie wejściowej a raz po stronie wyjściowej możliwe jest jakościowe określenie, czy warstwa działa jako przepuszczalna pułapka, czy też jako przepuszczalna bariera dla dyfundującego wodoru. Możliwość ta została potwierdzona doświadczalnie na membranie ze stali ferrytyczno-austenitycznej z warstwą azotowaną. Słowa kluczowe: dyfuzja wodoru, symulacja dyfuzji, membrana niejednorodna Hydrogen in a two-layer membrane - simulation of permeation and desorption processes and their experimental verifi cation The infl uence of a type of a layer and an orientation of a membrane on a hydrogen permeation rate in the steady state of permeation and on an overall hydrogen desorption rate was studied using a computer simulation of the diffusion of hydrogen in a two-layer membrane. It was found that on the base of experiments with various orientations of the membrane (with the additional layer at the entry or at the exit side of the membrane) it is possible to determine how does that layer act - as a permeable trap or as a permeable barrier for hydrogen. That possibility was experimentally confi rmed in the case of an austenitic-ferritic stainless steel membrane with a nitride layer. Keywords: diffusion of hydrogen, simulation of diffusion, two-layer membrane ochrona przed korozja 4-5/2011 XIX Ogólnopolska Konferencja Naukowo-Techniczna SYSTEMY - MATERAŁY - POWŁOKI A N T Y K O R O Z J A 1. Wstęp Modyfi kacja powierzchni metalu poprzez wytworzenie na nim dodatkowej warstwy o odmiennych właściwościach może m.in. istotnie wpłynąć na szybkość wnikania wodoru do metalu oraz na jego tr[...]
 
Wpływ enkapsulacji cząstek proszków Nd-M-B powłokami Ni-P na szybkość korozji atmosferycznej magnesów wiązanych
 
DOROTA KLIMECKA-TATAR  HENRYK BALA  GRAŻYNA PAWŁOWSKA  
Przeprowadzono badania nad wpływem enkapsulacji cząstek proszku MQP-B (Nd12Fe77Co5B6) powłokami Ni-P na korozyjne zachowanie w atmosferze mgły solnej magnesów wiązanych żywicą epoksydową. Powłoki Ni-P na cząstkach proszku wytwarzano bezprądowo w wodnym roztworze soli Ni(II) i podfosforynu sodu. Dowiedziono, że wytworzenie warstwy Ni-P na powierzchni cząstek proszku przed procesem spajania korzystnie wpływa na szybkość korozji atmosferycznej magnesów wiązanych. Słowa kluczowe: magnesy neodymowe, enkapsulacja cząstek proszku, korozja magnesów wiązanych, powłoki Ni-P The effect of Nd-M-B powder particles encapsulation with Ni-P coating on stmospheric corrosion rate of bonded magnets Investigations under effect of MQP-B (Nd12Fe77Co5B6) powder particles encapsulation with Ni-P layer on corrosion behaviour of epoxy-bonded magnets in salt spray atmosphere have been carried out. The layers of Ni-P were prepared by electroless plating in aqueous solution of Ni(II) and sodium hypophosphite. It was established that powder particles encapsulation with Ni-P layer before consolidation has its benefi cial effect on atmospheric corrosion rate of bonded magnets. Keywords: neodymium magnets, powder particles encapsulation, corrosion of bonded magnets, Ni-P coatings.Magnesy wiązane na bazie proszków magnetycznych zawierających w swoim składzie pierwiastki ziem rzadkich (RE) oraz metale przejściowe (M) są nową generacją magnesów trwałych. Są niezbędnym elementem wielu urządzeń powszechnego użytku, czy też sprzętu komputerowego. Ze względu na ich unikalne właściwości magnetyczne stosowane są również w medycynie, lotnictwie i motoryzacji [1, 2]. Magnetycznie twarde, wiązane magnesy Nd-M-B wytwarzane są z proszków otrzymywanych m.in. metodą szybkiego chłodzenia stopu ze stanu ciekłego, przy czym jednym z głównych czynników wpływających na właściwości użytkowe tego typu materiałów jest rodzaj spoiwa stosowanego podczas konsolidacji proszku [2, 3][...]
 
Wpływ przygotowania powierzchni stali 30MnB4 na strukturę i ciągłość powłoki Zn uzyskanej w procesie cynkowania ogniowego
 
SYLWIA WĘGRZYNKIEWICZ  MACIEJ HAJDUGA  DARIUSZ SOŁEK  JAN MASALSKI  
W pracy przedstawiono wpływ przygotowania powierzchni na strukturę warstwy cynkowej. Przedmiotem badań były elementy osprzętu sieciowego - sworznie śrubowe wykonane ze stali 30MnB4. Przygotowane z nich próbki poddano obróbce strumieniowo ściernej - elektrokorundem 95A i śrutem staliwnym GL40 oraz obróbce chemicznej. Proces cynkowania przeprowadzono metodą zanurzeniową w kąpieli Zn w temp. 460oC. Efekty oceniano na podstawie wyników analizy metalografi cznej, oceny chropowatości powierzchni i badań korozyjnych. Stwierdzono, że budowa warstwy - faza stopowa oraz cynkowa pozostają w ścisłej korelacji ze sposobem przygotowania powierzchni i z jej odpornością korozyjną. Słowa kluczowe: przygotowanie powierzchni, obróbka strumieniowo ścierna, obróbka chemiczna, cynkowanie ogniowe, odporność korozyjna The infl uence of steel 30MnB4 surface preparation on the structure and continuity of the zinc layer obtained hot-dip zinc galvanizing The infl uence of surface preparation on the structure of zinc layer has been presented in the paper. Research was focused on fi ttings for overhead power lines - screw bolts made of steel 30MnB4. Prepared materials were subjected to an abrasive blasting - aloxite (brown fused alumina) 95A and steel shot GL40 and chemical treatment - pickling. Galvanizing process was performed in a bath of zinc at 460oC. The effects were evaluated on the basis of metallographic analysis, evaluation of surface roughness and corrosion tests. It was founded that structure of galvanized layers - phase alloy and zinc are in direct correlation with a surface preparation and a corrosion resistance. Keywords: surface preparation, abrasive blasting, chemical treatment, hot-dip zinc galvanizing, corrosion resistance ochrona przed korozja 4-5/2011 XIX Ogólnopolska Konferencja Naukowo-Techniczna SYSTEMY - MATERAŁY - POWŁOKI A N T Y K O R O Z J A 1. Wprowadzenie Zgodnie z wymogami Polskiej Normy PNEN 61284 wszystkie części składowe [...]
 
Wpływ składu podłoża i kąpieli cynkowej na przyczepność powłok lakierowych do powłok cynkowych otrzymanych w warunkach laboratoryjnych i przemysłowych
 
MARZENA NOWICKA-NOWAK  MAŁGORZATA ZUBIELEWICZ  ADAM TATAREK  PIOTR LIBERSKI  
Powłoka cynkowa pokryta powłoką lakierową znana jest jako system duplex. Takie kompleksowe zabezpieczenie stali pozwala na znaczące wydłużenie okresu eksploatacji całego systemu ochronnego, co ma istotne znaczenie ekonomiczne i ekologiczne. Na właściwości ochronne systemu duplex ma wpływ wiele czynników, zarówno procesy zachodzące w czasie tworzenia powłoki cynkowej, jak i dobra przyczepność powłok lakierowych do powierzchni powłok cynkowych. Celem obecnie prowadzonych prac badawczych było potwierdzenie w warunkach przemysłowych wyników badań adhezji powłok lakierowych do powłok cynkowych otrzymanych wcześniej w skali laboratoryjnej. Zakres badań rozszerzono też o farby oparte na innych bazach spoiwowych niż te przedstawione we wcześniejszych pracach. Z przeprowadzonych badań można wyciągnąć wnioski, że o ile w przypadku powłok cynkowych nie znajdują zastosowania tradycyjne zasady mówiące o zależności przyczepności farby od energii powierzchniowej podłoża, to można znaleźć zależności między przyczepnością a rodzajem cynkowanej stali i strukturą powłok cynkowych. Słowa kluczowe: system duplex, powłoka lakierowa, powłoka cynkowa, adhezja, ochrona przed korozją The effect of substrate and zinc bath composition on paint adhesion to zinc coatings obtained in laboratory and industrial conditions Zinc coating covered by paint coating is known as duplex system. Such a complex protection of steel enables signifi cant extension of life of the whole protective system, which is of vital economic and ecological importance. Protective properties of duplex system are affected by many factors, both the processes occurring during formation of the hot-dip zinc coating and good adhesion of paint coatings to the surface of zinc coatings. The aim of the ongoing research work was the confi rmation in the industrial conditions of the test results of paint coating adhesion to the zinc coating obtained previously in laboratory scale. The range of tests w[...]
 
Wpływ składu powłoki tlenkowej na odporność korozyjną aktywowanych anod tytanowych w procesie wytwarzania chloru
 
GINTER NAWRAT  MARTYNA PŁONKA  MACIEJ GONET  ANDRZEJ GARDEŁA  
W pracy przedstawiono wyniki badań dotyczących trwałości aktywowanych elektrod tytanowych stosowanych jako anody w procesie wydzielania chloru. Przeprowadzono badania wpływu udziału molowego ditlenku rutenu i ditlenku tytanu w powłoce tlenkowej na czas trwania testu siarczanowego (polaryzacja anodowa w 1 M roztworze kwasu siarkowego(VI), przy gęstości prądu 10 kA/m2). Stwierdzono, że najwyższą trwałość w przeliczeniu na zużycie metalu szlachetnego wykazują elektrody z powłoką tlenkową zawierającą 30% mol. RuO2 i 70% TiO2. Słowa kluczowe: anody tytanowe z powłokami tlenkowymi, DSA, powłoka RuO2-TiO2, trwałość elektrod, test siarczanowy The infl uence of oxide coating composition on corrosion resistance of activated titanium anodes in the chlorine production process Results of investigations on durability of activated titanium electrodes applied as anodes in the process of chlorine evolution have been presented in this work. Durability of oxide coatings was tested in sulfate test (anodic polarization in 1 M sulfuric(VI) acid solution, at current density of 10 kA/m2). The infl uence of molar fractions of ruthenium and titanium dioxides in the coating on the sulfate test duration has been investigated. It was confi rmed that the most durable (in term of precious metal consumption) electrode was that containing 30 mole% RuO2 and 70 mole% TiO2. Keywords: titanium anodes with oxide coatings, DSA, RuO2-TiO2 coating, durability of electrodes, sulfate test ochrona przed korozja 4-5/2011 XIX Ogólnopolska Konferencja Naukowo-Techniczna SYSTEMY - MATERAŁY - POWŁOKI A N T Y K O R O Z J A 1. Wstęp Najważniejszymi produktami wytwarzanymi elektrochemicznie z użyciem nieroztwarzalnych anod są: chlor, wodorotlenek sodu i wodór. Produkcja światowa chloru wynosi ponad 45 milionów ton rocznie, w tym europejska - ponad 10 mln ton Cl2/rok, a krajowa - prawie 0,5 mln ton Cl2/rok i ciągle rośnie. Jest to związane głównie z rosnącym zapotrzebowaniem [...]
 
Wpływ sposobu przygotowania powierzchni stali 304 na podatność korozyjną w środowisku betonu skarbonatyzowanego i skażonego jonami chlorkowymi
 
MAGDALENA KLAKOČAR-CIEPACZ  RENATA ZAJĄCZKOWSKA  PAWEŁ LOCHYŃSKI  
W pracy przedstawiono wyniki badań potencjodynamicznych wpływu sposobu przygotowania powierzchni stali nierdzewnej typu 304 w środowiskach modelujących ciecz porową betonu skarbonatyzowanego oraz zawierającego jony chlorkowe na szybkość korozji W wyniku przeprowadzonych badań oszacowano wpływy stężenia jonów chlorkowych oraz sposobu przygotowania powierzchni na szybkość korozji stali 304 oraz na potencjał tworzenia wżerów. Słowa kluczowe: stal 304, szybkość korozji, jony chlorkowe, elektropolerowanie Infl uence of preparing methods of steel surface of corrosion rate for steel 304 in modeling water pore solutions of carbonated concrete and with Cl- ions Results of corrosion rate for steel 304 in solutions modeling water pore solutions of carbonated concrete and with Cl- ions and preparing methods of steel surface were presented. Pitting potential versus Cl- ions concentration and infl uence of preparing methods of steel surface for steel 304 in investigation solutions was estimated. Keywords: steel 304, corrosion rate, chloride inos, electroplating ochrona przed korozja 4-5/2011 XIX Ogólnopolska Konferencja Naukowo-Techniczna SYSTEMY - MATERAŁY - POWŁOKI A N T Y K O R O Z J A 1.Wstęp Z uwagi na rosnące zanieczyszczenie środowiska substancjami agresywnymi, następuje destrukcja betonu, a w konsekwencji korozja zbrojenia. Na skutek korozji otuliny betonowej następuje jej rozszczelnienie i wzrost porowatości, które ułatwiają penetrację do powierzchni zbrojenia substancji agresywnych. Substancje te, a szczególnie jony chlorkowe, powodują przerwanie warstewki pasywnej na powierzchni zbrojenia i inicjują korozję wżerową. Wobec powyższego w tym celu prowadzone są badania, które mają na celu przedłużenie czasu trwałości konstrukcji żelbetowych. W celu przedłużenia czasu użytkowania konstrukcji żelbetowych wykorzystuje się szereg metod zapobiegania ich destrukcji zwłaszcza w środowiskach wysoko agresywnych poprzez stosowanie powło[...]
 
Wpływ substancji humusowych obecnych w wodzie na skuteczność ochrony inhibitorowej przemysłowych układów wody chłodzącej
 
ALICJA SKOCZYLAS  PIOTR FALEWICZ  
Układy chłodzenia zasilane wodą pobieraną ze źródeł znajdujących się w pobliżu terenów bagiennych i torfowisk narażone są na obecność większego stężenia substancji organicznych, w szczególności kwasów huminowych i fulwowych. Scharakteryzowano pochodzenie, budowę strukturalną i właściwości substancji humusowych, ze szczególnym uwzględnieniem kwasów huminowych. Przedstawiono wyniki badań wpływu substancji huminowych na agresywność wody oraz wpływu na skuteczność ochrony inhibitorowej przemysłowych układów wody chłodzącej. Słowa kluczowe: woda chłodząca, związki huminowe, inhibitory korozji Effect of humic substances present in the water on the inhibitory effectiveness of the protection of industrial cooling water systems Cooling systems supplied with water collected from springs in the vicinity of boggy areas and peatlands are vulnerable to the presence of higher concentrations of organic matter, especially humic and fulvic acids. Characterized origin, structure and structural properties of humic substances, particular taking into consideration humic acids. Presents infl uence of humic substances on the aggressiveness of the water and the impact on the effectiveness inhibitory protection of industrial cooling water systems. Keywords: cooling water, humic compounds, corrosion inhibitors ochrona przed korozja 4-5/2011 XIX Ogólnopolska Konferencja Naukowo-Techniczna SYSTEMY - MATERAŁY - POWŁOKI A N T Y K O R O Z J A 1. Wprowadzenie W eksploatacji przemysłowych układów chłodzących ważne jest by woda, stosowana jako czynnik chłodzący, spełniała odpowiednie parametry. Jednak nie zawsze jest to możliwe. Jedną z przyczyn jest występowanie w środowisku wodnym substancji organicznych, których głównymi frakcjami (stanowiącymi 50-80%) są substancje huminowe pochodzenia allochtonicznego (dostające się do wód przede wszystkim z terenów bagiennych i torfowisk) oraz autochtonicznego (powstające w środowisku wodnym) [1, 2]. Mianem substancj[...]
 
Wpływ wodoru na warstwy azotowane na stali 34CrAlNi7-10
 
JANUSZ ĆWIEK  
W artykule przedstawiono wyniki badań wpływu warstwy azotowanej jarzeniowo na stali 34CrAlNi7-10 na jej podatność na niszczenie wodorowe. Badania przeprowadzono rozciągając próbki z małą prędkością w powietrzu i środowisku kwaśnym podczas polaryzacji katodowej. Badano przenikanie oraz absorpcję wodoru przez warstwę azotowaną - wykonano elektrochemiczne pomiary przenikania wodoru przez membranę oraz pomiary ekstrakcji próżniowej. Przełomy próbek po próbach rozciągania obserwowano przy użyciu skaningowego mikroskopu elektronowego w celu określenia wpływu wodoru na zmianę charakteru pękania. Warstwy azotowane stanowią barierę dla wnikania wodoru do stali, przez co zmniejsza się jej podatność na niszczenie wodorowe. Wodór jest głównie akumulowany w strefi e azotków. Nawodorowanie warstwy azotowanej nie powoduje zwiększenia jej kruchości w próbie odkształcania z małą prędkością. Słowa kluczowe: warstwy azotowane, azotowanie jarzeniowe, przenikanie wodoru, absorpcja wodoru, niszczenie wodorowe Infl uence of hydrogen on nitrided layers on 34CrAlNi7-10 steel Studies on the infl uence of nitrided layer on 34CrAlNi7-10 on the susceptibility of steel to hydrogen degradation has been presented in the paper. Investigations were carried out using the slow strain tensile rate test (SSRT) in air and in an acidic environment under cathodic polarization. Permeation and absorption of hydrogen in nitrided layer were evaluated - an electrochemical hydrogen permeation test through a membrane, and hydrogen vacuum extraction test were performed. The fractured surface of the specimens with modifi ed layers were examined using a scanning electron microscope (SEM) in order to determine the infl uence of hydrogen on change in the fracture mode. Plasma nitrided layers, being effective barriers to hydrogen entry into steel, decrease the susceptibility of steel to hydrogen degradation. Hydrogen is mainly accumulated in a compound nitrides zone. There is no evid[...]
 
Wybrane właściwości użytkowe modyfi kowanych powierzchni biomateriałów metalicznych na bazie tytanu
 
MARTA JANUŚ  KAROL KYZIOŁ  STANISŁAWA JONAS  
W tej pracy były badane materiały takie jak tytan CP ASTM Grade2 i stop tytanu Ti6Al4V pokryte warstwami a-C:N:H i a-SiCxNy(H). Warstwy te zostały nałożone technikami plazmo chemicznymi przy zastosowaniu systemu RF CVD - MW-CVD. Jako odczynniki gazowe wprowadzano: CH4, N2, SiH4 oraz obojętny nośnik Ar. Poddano analizie morfologię, skład chemiczny i strukturę zmodyfi kowanych powierzchni. Ponadto zbadano odporność na korozję, właściwości tribologiczne i biokompatybilność. Następnym krokiem było porównanie tak zmodyfi kowanych materiałów z próbkami wyjściowymi. Skład chemiczny i struktura powierzchni (przed i po modyfi kacji oraz po ekspozycji w roztworze Ringera) zostały zbadane przy użyciu metod: SEM, XPS, metody FT IR. Odporność korozyjną materiałów oceniono na podstawie przyspieszonych technik polaryzacyjnych w roztworze Ringera oraz na podstawie analizy tego roztworu po ekspozycji próbek badanych materiałów metodą AAS. Właściwości mechaniczne badano przy użyciu urządzenia Mikro-Combi-Tester oraz tribotesteru typu kula-tarcza. Biokompatybilność zdeponowanych warstw była analizowana w badaniu wzrostu komórek kostnych na powierzchni. Tak przeprowadzone badania pozwoliły na wyjaśnienie wpływu składu chemicznego i struktury warstw a-C:N:H i a-SiCxNy(H) na korozję tytanu i jego stopu Ti6Al4V w płynach fi zjologicznych. Ponadto można, w oparciu o otrzymane wyniki wskazać kierunki modyfi kacji powierzchni zapewniające optymalne właściwości pozwalające na zastosowanie tych metali jako biomateriałów. Słowa kluczowe: tytan i jego stopów, korozja, chemiczne osadzanie z fazy gazowej, plazma Chosen properties of Titanium biomaterials with modifi ed surface In this work modifi cations of technical Titanium CP ASTM Grade2 and Titanium alloy Ti6Al4V with a-C:N:H and a-SiCxNy(H) layers were studied. The layers were plasmachemically deposited in RF CVD - MW-CVD system with application of CH4, N2, SiH4 as gaseous reagents. Morphology, chemical composition[...]
 
Wykorzystanie powłok tlenkowych SiO2 oraz SiOxNy do zwiększenia odporności korozyjnej stopów magnezu
 
MAŁGORZATA KALISZ  MARCIN GROBELNY  BARBARA DYTKOWICZ  
W pracy przedstawiono zmiany odporności korozyjnej powłok SiO2 wytworzonych w procesie plazmowym PECVD (Plasma Enhanced Chemical Vapour Deposition), z wykorzystaniem plazmy wysokiej częstotliwości (13,56 MHz), pod wpływem wprowadzenia do ich objętości azotu. Badaniom poddane zostały dwa stopy magnezu AZ32 i AZ91. Na każdym ze stopów Mg wykonano powłokę SiO2 o grubości 1000 nm, oraz powłoki SiOxNy (tlenkoazotek) o grubościach 60 nm i 500 nm. Uzyskane wyniki zestawione zostały z próbkami referencyjnymi wymienionych stopów. Właściwości korozyjne badanych powłok określono na podstawie analizy krzywych woltamperometrycznych. Uzyskane wyniki pokazują, że wprowadzenie azotu do objętości cienkiej warstwy plazmowo wytworzonej SiO2, czyli wytworzenie warstwy SiOxNy poprawia odporność korozyjną obu badanych stopów magnezu. Przy znacznie mniejszej grubości powłoki SiOxNy w stosunku do grubości powłoki tlenkowej SiO2 uzyskano zbliżone spadki gęstości prądu korozyjnego. Słowa kluczowe: odporność korozyjna, procesie plazmowym, metody elektrochemiczne, stopy magnezu An application of oxide coatings SiO2 and SiOxNy to increase corrosion resistance of magnesium alloys In this work, the effect of nitrogen introduction into the bulk of SiO2 coatings produced in the radio frequency plasma PECVD (Plasma Enhanced Chemical Vapor Deposition) on the corrosion properties of magnesium alloys AZ32 and AZ91, has been reported. At each Mg alloys the SiO2 coating with thicknesses 1000 nm and the SiOxNy coatings with thicknesses 60 nm and 500 nm, was performed. Corrosion properties of investigated coatings was based on analysis of the voltammetric curves. The results show that the introduction of nitrogen into the bulk of plasma produced a thin layer of SiO2, which produce SiOxNy layer with thickness it improves the corrosion resistance of both studies Mg alloys. A similar decrease in corrosion current density was observed for SiOxNy fi lm thickness of 500 nm an[...]
 
Zagrożenia korozyjne i stosowane materiały w instalacjach odsiarczania spalin
 
IZYDOR DRELA  BOGDAN SZCZYGIEŁ  
W artykule dyskutuje się większość problemów dotyczących mokrych, wapiennych instalacji odsiarczania spalin (IOS), szczególnie jeśli chodzi o dobór materiałów odpornych korozyjnie przez dłuższy czas, bez dodatkowych kosztów związanych z utrzymaniem w ruchu instalacji. Rozważane są również czynniki wpływające na korozję materiałów, takie jak tlenki siarki, chlorki, fl uorki, tlenki azotu, temperatura, wartość pH, ale także taki, jak erozja wywołana cząstkami stałymi. Opisano zastosowanie stali węglowej pokrytej gumą, estrem winylowym, żywicą epoksydową, polietylenem, a także takich materiałów jak stale wysokostopowe i stopy niklu, w poszczególnych częściach IOS. Słowa kluczowe: instalacja odsiarczania spalin (IOS), dobór materiału, korozja, erozja Corrosion hazards and materials applied in fl ue gas desulphurisation systems This paper discusses most problems concerning limestone wet fl ue gas desulphurisation (FGD) systems, especially in the selection of corrosion resistant materials for long life and maintenance free operation. Factors infl uencing materials corrosion, such are sulphur oxides, chlorides, fl uorides, nitrogen oxides, temperature, pH value as well as abrasion by solid particles are also considered. Application of carbon steel lined with rubber, vinyl ester, epoxy resin, polyethylene and such materials as high alloy steels and nickel alloys in particular part of FGD is described. Keywords: fl ue gas desulphurisation (FGD), material selection, corrosion, erosion ochrona przed korozja 4-5/2011 XIX Ogólnopolska Konferencja Naukowo-Techniczna SYSTEMY - MATERAŁY - POWŁOKI A N T Y K O R O Z J A 1. Ograniczanie emisji SO2 do atmosfery Prowadzone już w latach 60. XX wieku prace badawcze dokumentowały wpływ zanieczyszczeń (głównie przemysłowych) na środowisko, w tym na zakwaszanie gleb i wód powierzchniowych. Jako główny powód tego zjawiska wskazywano ditlenek węgla oraz tlenki azotu, których głównym źródłem są wszecho[...]
 
Zastosowania kompozytów polimerowych BELZONA do regeneracji oraz ochrony przeciwkorozyjnej wymienników ciepΠa w energetyce
 
W wymiennikach ciepΠa w których czynnikiem umo˝liwiajàcym dostatecznà wymian´ ciepΠa jest woda, podstawowym zjawiskiem pogarszajàcym wydajnoÊç urzàdzenia jest korozja. To wΠaÊnie z tego powodu wi´kszoÊç wymienników wykonanych jest tak, ˝e elementy dajàce najwi´kszà powierzchni´ wymiany ciepΠa, a wi´c rurki, wykonywane sà z materiaΠów na ogóΠ uznawanych za nierdzewne (stal nierdzewna, mosiàdz, miedê itp.). I rzeczywiÊcie rurki te nie ulegajà korozji i w zasadzie sà bardzo trwaΠe. Problemy jednak powstajà w miejscu osadzenia rurek w dnie sitowym oraz wsz´dzie tam, gdzie w wymienniku mamy do czynienia z bezpoÊrednim kontaktem dwóch ró˝nych metali o ró˝ny[...]
 
Znaczenie "zimnych powłok" w dobie zmieniającego się klimatu
 
MAŁGORZATA ZUBIELEWICZ  ELŻBIETA KAMIŃSKA-TARNAWSKA  
Powłoki stosuje na różne powierzchnie w celach dekoracyjnych i ochronnych. Najnowsze osiągnięcia w technologii pigmentów odbijających promieniowanie podczerwone umożliwiają nadanie powłokom dodatkowej funkcjonalności: zdolności do obniżania temperatury podłoża przy zachowaniu żądanej barwy. Większy współczynnik odbicia promieniowania słonecznego powierzchni przyczynia się do oszczędności energii wydatkowanej na chłodzenie, co zmniejsza emisję CO2 - głównego składnika gazów cieplarnianych - do atmosfery. Zmniejszenie nagrzewania się powierzchni wpływa również korzystnie na poprawę zdrowia ludzi i jakości powietrza dzięki zmniejszeniu możliwości powstawania smogu, zwiększa trwałość materiałów dzięki zmniejszeniu szybkości chemicznych reakcji rozkładu, a także poprawia komfort ludzi w bezpośrednim kontakcie z powierzchnią. Słowa kluczowe: globalne ocieplenie, pigmenty odbijające IR, zimne dachy, emisja CO2, współczynnik RF. The importance of "cool coatings" at the time of changing climate Coatings are utilized for their ability to visually beautify and functionally protect many types of surfaces. Recent advances in infrared refl ective pigmentation technologies allow to impart an additional functionality to the coatings: the ability to reduce the substrate temperature while achieving a desired colour. The higher solar refl ectivity of the substrate contributes to energy saving for air-conditioning, therefore to reducing CO2 emission - the main component of greenhouse gases. The lower substrate temperature results in other benefi ts such as improved health of people and air quality due to the smaller possibility of smog formation, increased material durability due the reduced chemical degradation, improved comfort of people in direct contact with the substrate. Keywords: global warming, IR refl ective pigments, cool roofs, CO2 emission, radiative forcing.Słońce jest podstawowym źródłem energii wysyłanej w kierunku atmosfery. W sposób[...]
 

Czasowy dostęp

zegar Wykup czasowy dostęp do tego czasopisma.
Zobacz szczegóły»