INNE GAŁĘZIE PRZEMYSŁU ›
PRZEMYSŁ CHEMICZNY ›
2011-4 |
| |
|
Publikacja: Grafit ekspandowany jako napełniacz wzmacniający kompozyty elastomerowe
Autor: Tomasz Pingot  Martyna Pingot Marian Zaborski
Podjęto tematykę wzmocnienia kompozytów
elastomerowych poprzez zastosowanie napełniacza
o wysokim współczynniku kształtu.
Jako napełniacz użyto grafit ekspandowany
o rozsuniętych warstwach oraz grafit odniesienia
o standardowej strukturze. Opracowano
nową metodę sporządzania mieszanek przy
zastosowaniu mikromieszarki laboratoryjnej.
Oceniono wpływ napełniacza na kinetykę sieciowania
elastomeru, właściwości mechaniczne,
gęstość sieci oraz przewodnictwo elektryczne.
Ponadto zbadano charakterystykę
napełniaczy: wielkość cząstek, właściwości
reologiczne zawiesin, liczbę olejową, analizę
termiczną oraz zdjęcia SEM przełomów wulkanizatów.
Expanded graphite was prepd. by heating of a com.
intercalated graphite at 600°C for 15 min and used as
a reinforcing filler of a com. butadiene-styrene rubber.
The graphite was characterized by detn. of Bu2 phtalate
absorption ability, aggregate size, thermal stability and
rheolog. properties. The compounding was carried out
either in a lab. rolling mill or in Brabender mixer. The
highest graphite dispersion degree (aggregate size 432
nm) was achieved when poly(ethylene glycol)nonylphenyl
ether was used as a surfactant. The addn. of expanded
graphite resulted in a decrease of elec. resistivity but did
not affect the crosslinking degree of the rubber.
Napełniacze są to ciała stałe nieorganiczne lub organiczne odznaczające
się dużym stopniem rozdrobnienia, na ogół trudno rozpuszczalne
w wodzie, pozwalające się łatwo i równomiernie zdyspergować
w uplastycznionym kauczuku podczas mechanicznego mieszania. Na
działanie wzmacniające napełniaczy wpływa ich morfologia (wielkość
cząstek, powierzchnia właściwa, wymiary fraktalne), zdolność do tworzenia
własnej sieci, aktywność powierzchni oraz oddziaływania na
granicy kauczuk-napełniacz. Nanonapełniacze można podzielić na trzy
podstawowe grupy. Grupa I to cząstki, których wszystkie trzy wymiary
są rzędu kilku nanometrów (np. nanokrzemionka). Grupa II t[...]
|
Prenumerata
|
|
Aktualności
|
|
Ile będzie Polskę kosztowała
"ochrona klimatu"?
Eksperci dziś już nie mają wątpliwości,
że polityka klimatyczna Unii odbije
się negatywnie na polskiej gospodarce.
Wydatki, jakie w związku z polityką będą
musiały ponieść polskie elektrownie, w tym
wysokie nakłady inwestycyjne, spowodują,
że energia elektryczna znacząco zdrożeje.
A droga elektryczność oznacza wzrost
kosztów produkcji i wzrost wydatków
gospodarstw domowych. Obowiązkiem
zakupu pozwoleń na emisje obciążony
będzie polski przemysł energochłonny, co
dodatkowo obniży jego konkurencyjność.
W tej chwili do publicznej świadomości
dotarła groźba zamykania zakładów energochłonnych
i przenoszenia produkcji
z Polski do innych krajów, gdzie nie ma
restrykcyjnej polityki klimatycznej. Raport
Banku Światowego stwierdza, że polski
PKB będzie zmniejszał się co roku o 1%
od 2013 r. do 2030 r. Skutkiem wyprowadzenia
części produkcji przemysłowej
z Polski będzie wzrost bezrobocia nie tylko
w przemyśle, zatrudniającym 9,5% polskich
pracowników, ale także w obsłudze, transporcie,
handlu i usługach. Istnieje zatem
groźba efektu domina, zwłaszcza w tych
miejscowościach, gdzie działa jeden duży
zakład przemysłowy utrzymujący znaczną
część mieszkańców. Jeszcze dwa lata
temu wydawało się, że Polska może łatwo
przejść przez pakiet klimatyczny, bo rząd
wywalczył w Brukseli derogację. Ale polska
interpretacja tych derogacji różni się
od unijnej w kilku ważnych kwestiach.
W projekcie wytycznych opublikowanym
przez Brukselę w grudniu 2010 r. zaproponowano
kilka rozwiązań niekorzystnych
dla naszego kraju. Po ich wprowadzeniu
elektrownie nie mogłyby otrzymać takiej
liczby darmowych pozwoleń na emisje, na
jaką liczyły. Eksperci branży energetycznej
w Polsce i bankowcy ostrzegają, że budowa
bloków węglowych w naszym kraju
jest zagrożona, co budzi obawy o dostawy
energii za kilka lat. Kurczy się lista nowych
projektów bloków węglowych na Polsce,
kiedy z planów zrezygnowały Vattenfa[...]
|
|
|
|
Analiza DMTA i DSC poli(chlorku winylu) z dodatkiem bieli tytanowej po procesie starzenia
|
|
|
Adam Gnatowski Jakub Wawrzyniak Renata Caban
|
Przedstawiono wyniki termomechanicznych
i kalorymetrycznych badań poli(chlorku winylu)
(PVC) przed i po procesie starzenia.
Metodą DMTA określono wartości modułu
zachowawczego i współczynnika stratności
mechanicznej (tangensa kąta strat mechaniczych).
Metodą DSC zbadano właściwości
termiczne. Badania przeprowadzono dla PVC
bez i z dodatkiem bieli tytanowej, zarówno
przed, jak i po procesie starzenia w poddanym
elektrolizie wodnym roztworze NaCl. Dodatek
do PVC pigmentu w postaci bieli tytanowej
w ilości 2% powodował zmiany wartości
modułu zachowawczego i tangensa kąta strat
mechanicznych w funkcji zmiany temperatury
oraz częstotliwości drgań. Charakter tych
zmian po starzeniu zależał od zawartości pigmentu.
Po starzeniu zarejestrowano mniejsze
wartości modułu zachowawczego badanych
materiałów oraz niższe temperatury zeszklenia.
W przypadku dodatku bieli tytanowej do
PVC zarejestrowano niewielki wzrost wartości
temperatury zeszklenia.
Suspension PVC (optionally contg. 2% TiO2) was processed
to test samples (tubes) and studied for ageing resistance
in an electrolyzed NaCl soln. at 20°C for 720 h (current d.
0.3 A, voltage 4.3 V). After ageing, the test samples were
studied for thermal and mech. properties by differential
mech. thermal anal. and differential scanning calorimetry.
The addn. of TiO2 resulted in an increase in glass transition
temp. and storage modulus while the ageing resulted in
a deterioration of the properties.
Właściwości wyrobów z materiałów polimerowych zależą zarówno
od czynników strukturalnych polimeru, jak i od warunków ich
użytkowania. Celem badań było określenie wpływu starzenia w roztworze
wodnym NaCl poddanym elektrolizie na wybrane właściwości
poli(chlorku winylu) (PVC) zastosowanego do wytłaczania rur
o przeznaczeniu sanitarnym. W procesie elektrolizy roztwór wodny
NaCl był poddawany działaniu prądu o niskim napięciu między dwiema
elektrodami[...]
|
|
|
|
Azotan(V) amonu. Perspektywiczny składnik utleniający materiałów wysokoenergetycznych
|
|
|
Bogdan Florczak
|
Omówiono kompozycje zawierające azotan(V)
amonu (AA) jako perspektywiczne materiały
wysokoenergetyczne do zastosowań specjalnych
(gazogeneratory, stałe paliwa rakietowe).
Przedstawiono także wyniki obliczeń
termochemicznych właściwości kompozycji
trójskładnikowych (AA, proszek magnezowy,
polioksypropylenodiol), wykorzystując do tego
celu program Statistica i ICT Thermodynamic
Code.
NH4NO3 was phase-stabilized by addn. of metal complexes
or salts and mixed with Mg powder (16-36%) and hydroxyterminated
polyether (10-25%) to produce a solid propellant.
The propellant was characterized from thermochem.
point of view.
Materiały wysokoenergetyczne stosowane do produkcji elementów
napędowych specjalnego przeznaczenia zawierają na ogół
75-85% utleniacza, którym z reguły jest chloran(VII) amonu (NA,
NH4ClO4). W procesie spalania takiego materiału powstaje m.in.
chlorowodór tworzący z parą wodną zawartą w powietrzu kwas
chlorowodorowy (charakterystyczny dym o wysokiej toksyczności),
czego nie obserwuje się w przypadku materiałów tego typu
opartych na nitrocelulozie (NC, [C6H7O2(OH)3-x(ONO2)x]n) i nitroglicerynie
(NG, C3H5(ONO2)3)1). Chlorowodór jest niepożądany
także w przypadku gazogeneratorów. Dlatego też zainteresowanie
znanym od wielu lat utleniaczem, jakim jest AA (NH4NO3) pojawiło
się ponownie, kiedy takie cechy, jak bezdymność, niska wrażliwość
i ekologiczna nieszkodliwość stały się podstawowym wymogiem dla
tych materiałów. Nie mogły mu sprostać kompozycje zawierające
NA jako utleniacz. Z tego powodu w ostatnich latach obserwuje się
wzrost zainteresowania kompozycjami zawierającymi AA, czego
wyrazem są liczne patenty dotyczące zastosowania AA w gazogeneratorach2-
7) lub też jako głównego składnika stałych paliw rakietowych1,
8-10). AA jest najbardziej dostępną i najtańszą solą kwasu
azotowego. Jest to biała krystaliczna substancja, której struktura
krystaliczna zmienia się wraz z temperaturą1, 11-12). AA występuje
w pięciu [...]
|
|
|
|
Badania fizycznej struktury prochu i heterogenicznych paliw rakietowych
|
|
|
Bogdan Zygmunt Andrzej Dębski
|
Przedstawiono metody badania struktury
fizycznej stałych paliw heterogenicznych
(niejednorodnych), które składają się z nieorganicznego
utleniacza i składnika palnego.
Omówiono właściwości dwóch reprezentatywnych
dla tej grupy produktów: tradycyjnego
prochu czarnego oraz nowoczesnego paliwa
z polimerowym lepiszczem. Wskazano na
zależność balistycznych właściwości paliw od
ich fizycznej struktury określonej przez parametry
procesu technologicznego.
Effect of manufg. technol. on the internal structure of solid
heterogeneous propellants was discussed. In particular,
the usual black powder consisting of KNO3, charcoal and
S and a modern solid composite propellant consisting of
NH4ClO4 and org. binders were compared.
Miotające materiały wybuchowe (propellants) służą do nadania
dużej prędkości pociskom karabinowym lub artyleryjskim (prochy)
albo pociskom rakietowym (paliwa rakietowe). Nie mogą one ulegać
detonacji, lecz wyłącznie stabilnemu paleniu z prędkością zwykle od
kilku mm/s do kilku cm/s, w zależności od ciśnienia. Spalające się
w komorach nabojowych prochy wytwarzają ciśnienie rzędu kilkuset
megapaskali. Paliwa rakietowe spaląją się w silnikach pod ciśnieniem
rzędu 10 MPa. Polski przemysł chemiczny ma bogate tradycje w produkcji
prochów i stałych paliw rakietowych oraz półproduktów do ich
wytwarzania. Wysoki poziom techniczny reprezentują obecnie ładunki
napędowe do pocisków rakietowych produkowane w Zakładzie
Produkcji Specjalnej "Gamrat" sp. z o.o. w Jaśle oraz w Zakładach
Mechanicznych Mesko SA w Skarżysku-Kamiennej. Większość produkowanych
tam ładunków została opracowana w Instytucie Przemysłu
Organicznego w Warszawie oraz w Wojskowej Akademii Technicznej.
Celem pracy jest przedstawienie wpływu stosowanej technologii
produkcji na fizyczną strukturę materiału miotającego, która determinuje
w istotny sposób parametry balistyczne prochu czarnego lub
heterogenicznego paliwa rakietowego, podobnie jak to ma miejsce
w prz[...]
|
|
|
|
Badania wpływu organicznej cieczy i zagęszczacza na właściwości wodnych dyspersji plastizolu poli(chlorku winylu)
|
|
|
Edwin Makarewicz Iwona Dobiała
|
Przedstawiono wyniki badań wpływu środka
powierzchniowo czynnego (SPC), cieczy
organicznej i zagęszczacza na zmianę struktury
wewnętrznej wodnej dyspersji plastizolu
poli(chlorku winylu) (PVC). Szczególną
uwagę zwrócono na wpływ takich cieczy organicznych,
jak ksylen, octan n-butylu, butanol
i cykloheksanon oraz zagęszczaczy, takich
jak wodorozcieńczalny oligomer poliuretanowy,
poli(alkohol winylowy) i sól sodowa karboksymetylocelulozy.
Uwzględniono warunki
zewnętrzne (temperatura). Za pomocą badań
reologicznych umożliwiających wyznaczenie
maksymalnej lepkości, współczynnika pseudoplastyczności
i energii aktywacji lepkiego płynięcia
analizowano zmiany w strukturze układu,
a w szczególności zjawisko inwersji fazowej.
The effect of surfactants, org. liqs. (Me2C6H4, BuOAc,
cyclohexanone) and thickeners (H2O-sol. polyurethanes,
poly(vinyl alc.), Na-CM cellulose) on the structure of aq.
dispersions of PVC plastisols was studied. The effect
of temp. was also detd. Max. viscosity, pseudoplasticity
factor and activation energy of viscous flow were established
in rheolog. tests. The phase inversion phenomenon
was obsd.
Jednym z podstawowych kierunków rozwoju współczesnego przemysłu
farb i lakierów jest dążenie do zmniejszenia lub całkowitego
wyeliminowania organicznych rozpuszczalników oraz rozcieńczalników
z materiału malarskiego i zastąpienie ich wodą. Farby wodne są
liofobowymi układami dyspersyjnymi, w zasadzie niestabilnymi. Ich
skłonność do rozdziału na makrofazy wynika z obecności pigmentów
oraz napełniaczy i jest spowodowana siłami ciężkości prowadzącymi
do ich osiadania. W celu nadania cząstkom stabilności agregacyjnej
niezbędne jest wytworzenie na ich powierzchni warstewek adsorpcyjnych,
solwatacyjnych lub podwójnej warstwy elektrycznej. Jako
stabilizatory stosowane są SPC, zdolne do adsorpcji na powierzchni
rozdziału faz i obniżające energię międzyfazową. Właściwości warstewek
adsorpcyjnych na cząstkach ciał stałych b[...]
|
|
|
|
Badania wpływu parametrów budowy nieorganicznych pigmentów na ich właściwości adsorpcyjne
|
|
|
Agnieszka Michalik Dorota Ziółkowska Piotr Cysewski Edwin Makarewicz
|
Przedstawiono wyniki badań budowy i struktury
krystalograficznej kilkunastu nieorganicznych
pigmentów stosowanych do barwienia
tworzyw sztucznych oraz do wyrobu farb.
Określono też wielkość ich powierzchni właściwej.
Ustalono, że struktura krystalograficzna
oraz skład atomowy pigmentów mają
wpływ na ich barwę, natomiast nie mają związku
z powierzchnią właściwą. Stwierdzono, że
na wielkość powierzchni właściwej w istotny
sposób wpływa rodzaj operacji jednostkowych
i parametry procesu technologicznego
produkcji pigmentów. Wykazano istnienie
zależności między stopniem rozwinięcia
powierzchni pigmentu a jego zdolnością do
wiązania plastyfikatora.
Sixteen com. inorg. pigments were purified by extn.
with AcOBu and studied for sp. surface (adsorption of
methylene blue), interplanar distance, phase compn.
(X-ray diffraction) and plasticizer no. The sp. surface
did not depend on crystallographic structure and at.
compn. but strongly affected the adsorption ability of
the pigments.
Niszczenie metali przez korozję i powodowane przez nią straty
można obniżyć przez dobór metalu konstrukcyjnego oraz metody jego
antykorozyjnego zabezpieczenia. Ze wszystkich stosowanych metod
i sposobów ochrony metali przed korozją największe zastosowanie
znalazły powłoki malarskie. W większości przypadków podstawową
funkcję antykorozyjną w powłoce spełnia pigment, który dodatkowo
nadaje jej odpowiednie właściwości fizykomechaniczne i fizykochemiczne.
Pigmenty nieorganiczne spełniają różnorodne funkcje w wielu
dziedzinach techniki1-3).
Pigmenty są barwnymi substancjami o wysokiej dyspersyjności,
są nierozpuszczalne w ciekłym środowisku i zdolne do tworzenia
z żywicami lub spoiwami lakierowymi dekoracyjnych lub dekoracyjno-
ochronnych powłok. Zazwyczaj są to nieorganiczne sole lub
tlenki wielowartościowych metali, metaliczne pyły oraz pudry, a także
związki organiczne. Pigmenty organiczne najczęściej są wykorzystywane
do podkreślenia intensywności dane[...]
|
|
|
|
Badania zmian powierzchniowych powłok z dodatkiem cieczy jonowych
|
|
|
Joanna Kowalik Anna Zalewska
|
Przedstawiono wyniki badań wpływu azotanu
benzalkoniowego i azotanu didecylodimetyloamoniowego
na powierzchniowe właściwości
błon otrzymanych z wodnych dyspersji polimeru
i kopolimeru akrylowego, kopolimeru
winylowo-maleinowego oraz poli(octanu winylu),
do których wprowadzano ciecze jonowe.
Zbadano też właściwości wodnych dyspersji
z dodatkiem stosowanych cieczy jonowych.
Otrzymane powłoki poddano badaniom fizykomechanicznym
i fizykochemicznym. Stwierdzono,
że dodatek cieczy jonowych spowodował
polepszenie niektórych fizykomechanicznych
właściwości otrzymanych błon. Ekspozycja
powłok w zimnej wodzie spowodowała częściowe
wymywanie cieczy jonowych z ich powierzchni,
obniżając tym samym ich twardość
względną.
Benzalkonium nitrate and [Me(CH2)9]2Me2N+NO3
- were added
to aq. dispersions of acrylic polymer and copolymer,
vinyl-maleate copolymer and poly(vinyl acetate) to study
the phys.-mech. and phys.-chem. properties of the coats
obtained. The addn. of ionic liqs. resulted in an improvement
of the coat properties. The leaching of the coats with
cold water resulted in partial removal of the ionic liqs. and
a decrease in the coat hardness.
Bardzo ważne w codziennym życiu staje się dbanie o środowisko
naturalne. W przemyśle używa się wielu szkodliwych i toksycznych
rozpuszczalników oraz dodatków m.in. do farb, lakierów i klejów,
które zanieczyszczają naturalne środowisko człowieka. Od wielu
już lat zmniejsza się użytkowanie produktów, które zawierają łatwo
lotne rozpuszczalniki organiczne. Ich miejsce coraz częściej zastępują
produkty wodorozcieńczalne, dyspersje wodne oraz emulsje, które
zawierają polimerowe substancje błonotwórcze. Substancje powłokotwórcze
rozpuszcza się w rozpuszczalniku organicznym lub dysperguje
w wodzie, uzyskując w ten sposób dyspersje i emulsje. Ekonomika
wytwarzania produktów lakierniczych zależy w dużym stopniu od
zawartości i rodzaju stosowanych rozcieńczalników i rozpuszczalników.
Jako rozpuszc[...]
|
|
|
|
Badanie reakcji rozkładu siarczku dibutylowego. Część II. Utlenianie zaawansowaną techniką UV/O3
|
|
|
Stanisław Popiela Tomasz Nalepa Dorota Dzierżak Romuald Stankiewicz Zygfryd Witkiewicz
|
Przedstawiono wyniki badań rozkładu DBS za
pomocą zaawansowanej techniki utleniania
UV/O3 w środowisku wodnym przy różnych stężeniach
jonów wodorowych. Zaobserwowano
maksymalną szybkość zaniku DBS w środowisku
silnie zasadowym o pH 12, i nieco mniejszą
w środowisku lekko kwaśnym przy pH 5.
Najwolniej rozkład DBS zachodził w środowisku
obojętnym i słabo zasadowym.
Bu2S was oxidized with O3 in aq. soln. optionally under
UV irradn. in acidic and strongly alk. media. Use of
the UV irradn. resulted in improvement of the decomp.
efficiency.
Ozon jest silnym utleniaczem, a jego wykorzystanie razem
z promieniowaniem UV zalicza się do zaawansowanych technik
utleniania. Ozonowanie z promieniowaniem UV zastosowano do
usuwania 2-naftalenosulfonianu (2-NS) z roztworów wodnych1).
Kwasy naftalenosulfonowe, których pochodną jest 2-NS, są półproduktami
w przemyśle tekstylnym i barwników. 2-NS i jego
pochodne zostały wykryte w rzekach i w ściekach z garbarni,
stanowiąc zagrożenie dla środowiska naturalnego. Badano wpływ
stężenia ozonu i promieniowania UV na utlenianie 2-NS w środowisku
wodnym. Stężenia 2-NS i powstających siarczanów mierzono
okresowo, a wartości pH i potencjał redoks mierzono w trakcie
eksperymentu w sposób ciągły.
Przebieg reakcji ozonowania jest związany z wydajnością
rozkładu ozonu w środowisku reakcji. W pracy2) wykazano, że
kwantowa wydajność rozkładu ozonu w wodnych roztworach trzeciorzędowego
butanolu, o stężeniu 0,26 mmol/L, wynosiła Φ=0,64
i rosła wraz ze zmniejszaniem się stężenia butanolu (Φ=1,5
przy 10-5 M i pH 2). Rozkład butanolu był inicjowany poprzez
odszczepienie atomu wodoru przez rodniki OH, otrzymywane
w reakcji tlenu atomowego, generowanego fotolitycznie z wody
jako rozpuszczalnika, o wydajności kwantowej Φ(OH) = 0,1.
W układzie tym wolne rodniki organiczne i rodniki nadtlenkowe
reagowały z ozonem.
Układ UV/O3 stosowano do rozkładu 2-merkaptotiazoliny
(2-MT), stanowiącej zanieczyszcz[...]
|
|
|
|
Badanie reakcji rozkładu siarczku dibutylowego. Część III. Utlenianie zaawansowaną techniką UV/O3/H2O2
|
|
|
Stanisław Popiela Tomasz Nalepa Dorota Dzierżak Romuald Stankiewicz Zygfryd Witkiewicz
|
Przedstawiono wyniki badań szybkości rozkładu
siarczku dibutylowego (DBS) w układzie
zaawansowanej techniki utleniania UV/O3/H2O2
w środowisku wodnym dla różnych wartości
stężenia jonów wodorowych. Wykazano, że
jednoczesne zastosowanie promieniowania
UV, ozonu i nadtlenku wodoru do utleniania
DBS nie ma charakteru addytywnego,
a wykorzystanie utleniaczy nie jest optymalne.
Przedstawiono propozycje podwójnych układów,
w których utleniacze i UV są znacznie
efektywniej wykorzystywane niż w układzie
potrójnym. Zestawiono szybkości utleniania
DBS za pomocą pojedynczych utleniaczy
i w układach podwójnych oraz w układzie
potrójnym. Szybkość utleniania DBS ozonem
w roztworze nadtlenku wodoru (O3/H2O2) jest
najwyższa ze wszystkich przebadanych układów
przy różnych pH roztworów.
Bu2S was oxidized with O3 and H2O2 in aq. soln. under UV
irradn. at pH 2-12. Use of the irradn. in the triple system
did not result in any improvement of the reaction course.
Farmaceutyki w postaci oryginalnej lub w postaci metabolitów,
odprowadzane do ścieków stwarzają zagrożenie dla środowiska naturalnego.
Nie jest wykluczony ich toksyczny wpływ na algi i bezkręgowce
nawet w stężeniach mikro- i nanogramowych. Ponadto niektóre farmaceutyki
oddziałują na gruczoły wydzielania wewnętrznego organizmów
żywych (np. ryb) i dlatego w trakcie ozonowania ścieków należy
dążyć do ich zniszczenia. Przykładowe badania destrukcji wybranego
farmaceutyka, jakim jest paracetamol (N-acetylo-4-aminofenol), zostały
wykonane w pracy1). Związek ten utleniano metodą ozonowania
i fotolizy przy udziale H2O2. Obydwa układy utleniające są w stanie
zniszczyć pierścień aromatyczny paracetamolu z częściową konwersją
zawartego w nim węgla do ditlenku węgla. Dla przyjętych warunków
utleniania uzyskano stopień mineralizacji do 30% dla ozonowania
i 40% dla fotolizy z udziałem H2O2.
Inną grupę zanieczyszczeń środowiska naturalnego stanowią ścieki
z garbarni, których unieszkodliwianie zosta[...]
|
|
|
|
Bezinwazyjne metody pomiaru pól prędkości płynu. Część I. Opis układu pomiarowego
|
|
|
Roman Grzegorz Szafran Wojciech Ludwig Piotr Patronik
|
Omówiono i porównano bezinwazyjne metody
wyznaczania lokalnych prędkości płynu
w układach jedno- i wielofazowych, ze szczególnym
uwzględnieniem wad i zalet oraz zakresu
stosowania poszczególnych metod. Celem
dokonanego przeglądu było wytypowanie prostej,
taniej, uniwersalnej i niezawodnej metody
wyznaczania pól prędkości płynu z myślą o jej
wykorzystaniu w warunkach przemysłowych
do analizy hydrodynamiki przepływu płynu
w aparatach procesowych dużej skali, a także
jako narzędzia dostarczającego niezbędnych
danych do walidacji modeli CFD. W pierwszej
części artykułu przybliżono podstawy cyfrowej
anemometrii obrazowej (PIV) oraz szczegółowo
opisano elementy opracowanego zestawu
pomiarowego, jak również możliwości jego
aplikacji.
A review, with 6 refs., of non-invasive methods for measurements
of local fluid velocity in 1 and 2-phase flow. In
particular, their flaws, advantages and a range of uses in
a large scale apparatus were discussed. Principles of the
particle image velocimetry were explained.
Podstawowe parametry charakteryzujące przepływ płynu to jego
prędkość średnia oraz rozkład prędkości lokalnej. W praktyce przemysłowej
najczęściej wyznaczanym parametrem technologicznym
jest objętościowe lub masowe natężenie przepływu płynu. Istnieje
wiele przyrządów pomiarowych działających on-line i umożliwiających
w prosty i niezawodny sposób bezpośrednie określenie natężenia
przepływu płynu w układach jedno- i wielofazowych (zwężki,
kryzy, turbiny, rotametry, bezinwazyjne mierniki ultradźwiękowe,
elektromagnetyczne i radiacyjne). Często, zwłaszcza w pracach
badawczych i projektowych, precyzyjna znajomość rozkładów prędkości
płynu w aparatach procesowych warunkuje trafne powiększanie
lub zmniejszanie skali procesu (mikroaparaty LOC) oraz jego
optymalizację. Ze względu na duże koszty, obecnie rezygnuje się
z prowadzenia badań laboratoryjnych w dużej skali na rzecz dobrego
opomiarowania aparatów przemysłowych w ruchu. Niemal w[...]
|
|
|
|
Bezinwazyjne metody pomiaru pól prędkości płynu. Część II. Walidacja zestawu pomiarowego oraz kodów numerycznych
|
|
|
Roman Grzegorz Szafran Wojciech Ludwig Piotr Patronik
|
Przedstawiono wyniki walidacji zestawu
pomiarowego do badania hydrodynamiki
przepływu płynu metodą PIV (particle image
velocimetry). Zestaw może służyć jako narzędzie
do gromadzenia danych eksperymentalnych
z instalacji przemysłowych i aparatów
procesowych dużej skali. W celu walidacji
zestawu przeprowadzono pomiary na dwóch
stanowiskach badawczych, dla przepływu
laminarnego i burzliwego. Błąd względny dla
przepływu laminarnego nie przekraczał 5%,
a dla przepływu burzliwego 10%. Na podstawie
zgromadzonych danych doświadczalnych
przeprowadzono walidację kodów numerycznych
Ansys/Fluent (CFD) oraz Palabos (DFD).
W obu przypadkach uzyskano bardzo dobrą
zgodność wyników doświadczalnych oraz
zależności teoretycznej z wynikami symulacji
komputerowej.
Particle image velocimetry was used for studying the
laminar straight-tube flow and turbulent jet flow. The exptl.
data were used for validation of Ansys/Fluent and Palabos
computational codes. In booth cases, the fit of simulation
results to the theor. curve and exptl. data was excellent.
Szczegółowo omówiono i porównano bezinwazyjne metody pomiaru
pól prędkości płynu w układach jedno- i wielofazowych1). Cyfrowa
anemometria obrazowa PIV jest metodą znacznikową wykorzystującą
metodę korelacji krzyżowej do cyfrowej analizy obrazów, dzięki
której wyznaczane są dwie lub trzy składowe wektora prędkości płynu
w płaszczyźnie obrazowania. Metoda ta znajduje zastosowanie w szerokim
zakresie prędkości przepływu (od kilku μm/s do setek m/s)
w układach jedno-, dwu-, a nawet wielofazowych. Wykorzystywana
jest do analizy hydrodynamiki przepływów laminarnych, burzliwych
i nieustalonych w czasie. Z racji uniwersalnego charakteru i dużego
potencjału oraz relatywnie prostej zasady pomiaru, co wiąże się
z niskimi kosztami sprzętu i możliwością pracy w trudnych warunkach,
istnieją potencjalne możliwości wykorzystania jej w warunkach
przemysłowych jako narzędzia do bezinwazyjnej akwizycji danych[...]
|
|
|
|
Chemistry for Agriculture
|
|
W dniach 29 listopada-1 grudnia 2010 r.
w Karpaczu odbyło się XXXV Międzynarodowe
Seminarium Naukowo-Techniczne
"Chemistry for Agriculture". Seminarium
otworzył i uczestników powitał Pan prof. dr
hab. inż. Andrzej Matynia, dziekan Wydziału
Chemicznego Politechniki Wrocławskiej.
Jako pierwszy wystąpił Pan prof. dr inż.
Zygmunt Kowalski, promotor przewodu
w sprawie nadania tytułu doktora honoris
causa Politechniki Krakowskiej Panu prof. dr.
hab. inż. Henrykowi Góreckiemu, który przypomniał
sylwetkę Profesora i pokazał zdjęcia
z uroczystości w dn. 25 listopada 2010 r. na Politechnice Krakowskiej. Następnie laureatowi
gratulacje złożyli i wręczyli upominki
prof. Zbigniew Dobrzański i prof. Tadeusz
Trziszka (obaj z Uniwersytetu Przyrodniczego
we Wro+cławiu) (Przem. Chem. 2011, 90,
nr 1, 5).
Pierwszym merytorycznym prelegentem
Seminarium był prof. H. Górecki, który
przedstawił referat o aktualnych problemach
w organizacji i finansowaniu badań naukowych
w świetle ostatnich zmian organizacyjnych.
Prelegent przypomniał historię organizacji
finansowania badań naukowych za
ostatnie dwadzieścia pięć lat, podczas których
ciała społeczne przedstawicieli nauki miały
czasami decydujący a czasami doradczy głos
w przyznawaniu środków na prace naukowe.
Od 1 października 2010 r. organizacja
i finansowanie nauki odbywa się zgodnie
z nowymi ustawami. Pakiet 5 ustaw,
w skład którego wchodzi ustawa o finansowaniu
nauki, o instytutach badawczych,
Polskiej Akademii Nauk, Narodowego
Centrum Badań i Rozwoju oraz Narodowego
Centrum Nauki w Krakowie, wprowadza
nowe rozwiązania w zakresie ustanawiania
projektów badawczych a także wprowadza
inne formy projektów. Zmiana ta niestety
wprowadza swoistą formę przejściową
przekazywania przez Ministerstwo Nauki
i Szkolnictwa Wyższego dotychczasowych
uprawnień w tym zakresie do NCBiR i NCN.
Nie jest to zadanie łatwe, gdyż specjaliści
o wieloletnim doświadczeniu odeszli na
emerytury a dla niedoświadc[...]
|
|
|
|
Edward D. Weil, Sergei V. Levchik FLAME RETARDANTS FOR PLASTICS AND TEXTILES. PRACTICAL APPLICATIONS (Opóźniacze palenia dla tworzyw sztucznych i tekstyliów. Zastosowania praktyczne)
|
|
|
Zbigniew K. Brzozowski
|
Z wielką radością należy powitać ukazanie
się recenzowanej książki wobec kompletnego
braku na polskim rynku książki odpowiadającej
poziomowi współczesnej wiedzy na ten
temat. Autorami książki są dwaj najwybitniejsi,
obok Menachema Levina, specjaliści
z tej dziedziny na świecie. Prof. Edward D.
Weil jest nestorem w dziedzinie uniepalniania
tworzyw sztucznych, działającym od wielu
lat na terenie Stanów Zjednoczonych. Prof.
Sergei V. Levchik jest emigrantem z byłego
Związku Sowieckiego, który po wyjeździe
do Stanów stał się autorem bardzo licznych
publikacji naukowych i liderem omawianego
zagadnienia.
Autorzy książki położyli nacisk na
praktyczne wykorzystania opóźniaczy
palenia w dziedzinie tworzyw sztucznych
i tekstyliów. Książka jest podzielona na
rozdziały dotyczące poliolefin, polimerów
styrenowych, polimerów chlorowinylowych,
poliamidów, termoplastycznych poliestrów,
poliwęglanów i blend poliwęglanowych, nienasyconych
poliestrów, poliuretanów oraz
żywic epoksydowych. Obszernie omówione
zostały zastosowania opóźniaczy palenia
w tekstyliach, metody badań palności oraz
testów dymnych, a także przegląd zmian
strukturalnych, jakim ulegają polimery
w procesie palenia. Treść książki poprzedzona
jest wprowadzeniem, gdzie autorzy
wyjaśnili poszczególne pojęcia z zakresu
problematy[...]
|
|
|
|
Katalityczne wodoroodchlorowanie 2,4-dichlorofenolu na układach Pd/SiO2 i Pd-Bi/SiO2. Wpływ chemicznej natury krzemionki
|
|
|
Izabela Witońska Aleksandra Królak
|
Zbadano aktywność i selektywność katalizatorów
5%Pd/SiO2 i 5%Pd-1%Bi/SiO2
w reakcji wodoroodchlorowania 2,4-dichlorofenolu
w fazie ciekłej w temperaturze pokojowej.
W preparatyce katalizatorów użyto dwóch
rodzajów krzemionki różniących się porowatością
oraz kwasowością powierzchni. W układach
katalitycznych naniesionych na krzemionkę
o mniejszej kwasowości i większej
średnicy porów stwierdzono, za pomocą techniki
XRD i mikroskopu skaningowego, większą
dyspersję fazy aktywnej. W przypadku tych
katalizatorów produktami końcowymi w reakcji
wodoroodchlorowania 2,4-dichlorofenolu
były: fenol, cykloheksanon i cykloheksanol.
The 5%Pd/SiO2 and 5%Pd-1%Bi/SiO2 catalysts were prepd.
by using 2 various SiO2 supports and then studied for
sp. surface, acidity, porosity, crystallite size as well as
for activity in catalytic hydrodechlorination of 2,4-dichlorophenol
and selectivity to PhOH, monochlorophenols,
cyclohexanol and cyclohexanone at room temp. and atm.
pressure. The catalyst activity was higher when the catalyst
support showed lower acidity and higher pore size.
Związki chloroorganiczne należą do substancji niebezpiecznych dla
środowiska naturalnego z powodu silnej toksyczności, trwałości oraz
zdolności do bioakumulacji w tkankach organizmów żywych1-4). Agencja
Ochrony Środowiska Stanów Zjednoczonych (USEPA) umieściła je na
liście zanieczyszczeń wpływających negatywnie na zdrowie człowieka
oraz na funkcjonowanie ekosystemów wodnych5). Współczesny przemysł
wytwarza wiele substancji chloroorganicznych. Znajdują one
zastosowanie w życiu codziennym jako detergenty, środki ochrony
roślin, barwniki, rozpuszczalniki organiczne, tworzywa sztuczne, środki
odkażające, preparaty czyszczące lub półprodukty syntez chemicznych.
Ze względu na ich szerokie zastosowanie istnieje duże prawdopodobieństwo
przedostawania się tych substancji do środowiska naturalnego.
Stosowane obecnie techniki eliminacji związków chloroorganicznych
opierają się gł[...]
|
|
|
|
Liderzy technologii dla środowiska
|
|
|
Zbigniew Krawczyk
|
Dnia 7 grudnia 2010 r. w siedzibie tygodnika
Polityka odbyła się konferencja, której
treść wyjaśnia podtytuł "Czy innowacyjne
technologie umożliwią nam spełnienie zobowiązań
środowiskowych?". Konferencja
została zorganizowana przez firmę "Procesy
Inwestycyjne". Znaczna jej część poświęcona
była omówieniu technologii redukcji emisji
gazów cieplarnianych, opracowanych w koncernie
BASF, w tym wdrożonych w Zakładach
Azotowych Puławy. Charakterystyczne, że
jedyne w Polsce wdrożenie unijnych dyrektyw
chroniących klimat dokonało się w zakładach
chemicznych. Ogromna większość
takich zobowiązań dotyczy energetyki, która
w odróżnieniu od przemysłu chemicznego nie
czuje się zagrożona i nie inwestuje własnych
pieniędzy w ograniczenie emisji gazów cieplarnianych.
Debatę moderował Pan Tomasz Podgajniak,
Minister Środowiska w rządzie Marka Belki,
a obecnie prezes spółki CDM. Pierwsza sesja
definiowała związane z dyrektywami unijnymi
potrzeby polskiej gospodarki. Zaczęła ją
Pani Małgorzata Typko, zastępca dyrektora
Departamentu Instrumentów Środowiskowych
Ministerstwa Środowiska, członkini
Technicznej Grupy Roboczej Europejskiego
Biura IPPC, nominowana 20 grudnia 2010 r.
do Rady Narodowego Centrum Badań
i Rozwoju. Omówiła ona konsekwencje wdrożenia
Dyrektywy IED. Jest to nowe wydanie
znanej już dyrektywy IPPC, obowiązującej
w Unii od 1997 r. i zastępującej przejściowo
dyrektywę IPPC (zintegrowane zezwolenia
środowiskowe), której wdrażanie przebiega
zbyt wolno (w wielu krajach zintegrowane
zezwolenia otrzymała tylko połowa firm, mimo
że minęły już wszystkie okresy derogacji)
i często niezgodnie z intencjami prawodawcy.
Mimo upływu 15 lat od uchwalenia dyrektywy
IPPC, nie opracowano kompletu parametrów
"najlepszych dostępnych technologii" BAT
(best available technique). Dyrektywa IED
ujednoznacznia BAT i sposób opracowywania
danych odniesienia (BREF) a także zmniejsza
dowolność w dostosowywaniu BREF do
konkretnych instalacji prz[...]
|
|
|
|
Mieszanie laminarne w mieszalniku z dwoma mieszadłami
|
|
|
Szymon Woziwodzki
|
Mieszanie w zakresie laminarnym napotyka na
wiele problemów. Jednym z nich jest występowanie
obszarów o słabym stopniu wymieszania
w otoczeniu mieszadła. Przedstawiono
wyniki badań doświadczalnych struktury,
położenia i objętości izolowanych obszarów
o małym stopniu wymieszania (IMR).
Stwierdzono, że w pobliżu mieszadła, w zakresie
liczb Reynoldsa Rem<100 występują dwie
toroidalne struktury, jedna nad, a druga pod
mieszadłem. Obszary te mają skomplikowaną
strukturę. Wykazano istnienie struktury głównego
toroidu owiniętego przez pojedyncze
włókno.
Glycerol soln. was mixed (Reynolds no Rem<100) in tanks
equipped with Rushton turbines or turbine mixers to study
the appearance of isolated mixing regions. Two toroidal
regions formed above and below of the turbine impellers
were obsd. A set of stable filament surrounding the torus
was also found.
Proces mieszania w zakresie laminarnym i przejściowym jest
wykorzystywany w wielu gałęziach przemysłu (tworzywa sztuczne,
biotechnologia, farmacja). Jednak prowadzenie procesu mieszania
w tych zakresach napotyka na pewne problemy. Największym z nich
jest występowanie izolowanych obszarów o słabym stopniu zmieszania
IMR (isolated mixing regions). Stanowią one "martwe" strefy,
w których proces mieszania zachodzi bardzo wolno, przez dyfuzję.
Obszary IMR otoczone są strefami "aktywnymi" AMR1) (active
mixing regions), w których mieszanie ma mechanizm konwekcyjny.
Występowanie obszarów IMR jest niekorzystne, gdyż może powodować
duże utrudnienia w prawidłowym prowadzeniu procesu. Ich
obecność wpływa na ograniczenie strefy reakcyjnej, co przekłada się
na mniejszą efektywność całego procesu, a także może prowadzić
do powstawania produktów ubocznych i obniżenia selektywności
reakcji głównej. Obszary IMR występują zarówno w mieszalnikach
wyposażonych w pojedyncze mieszadło2-5), jak i w mieszalnikach
wielomieszadłowych6-9). Położone są zazwyczaj nad i pod mieszadłem
i przyjmują kształt toroidaln[...]
|
|
|
|
Niektóre właściwości kompozytów polilaktydu z szungitem
|
|
|
Marian Żenkiewicz Józef Richert Piotr Rytlewski Agnieszka Richert
|
Przedstawiono wpływ szungitu (zawartość
5-50% mas.) na niektóre właściwości mechaniczne,
przetwórcze i użytkowe kompozytów
polilaktydowych z tym napełniaczem. Badania
właściwości mechanicznych wykonano metodą
statycznego rozciągania i metodą udarności
wg Charpy’ego, właściwości przetwórcze określano
za pomocą pomiarów masowego wskaźnika
szybkości płynięcia, przenikalność pary
wodnej zbadano przy użyciu specjalistycznego
aparatu membranowego, a badania rezystywności
skrośnej i powierzchniowej przeprowadzono
za pomocą elektrometru o dużej
czułości. W zakresie zawartości szungitu do
20% mas. wytrzymałość na zerwanie i udarność
kompozytu maleją nieznacznie, natomiast
poprawie ulegają właściwości barierowe
i antyelektrostatyczne. Cena takiego kompozytu
jest o ok. 18% niższa od ceny polilaktydu.
Polylactide was filled with shungite (5-50% by mass) to
produce polylactide/shungite composites studied then for
their mech., processing and functional properties. Tensile
strength, elongation at break, impact strength and melt
flow index decreased with increasing the shungite content,
while Young modulus, barrier and antielectrostatic
properties of the composites were improved.
a) Uniwersytet Kazimierza Wielkiego, Bydgoszcz; b) Instytut Inżynierii Materiałów Polimerowych
i Barwników, Toruń
Marian Żenkiewicz*a, Józef Richertb, Piotr Rytlewskia, Agnieszka Richertb
Niektóre właściwości kompozytów polilaktydu
z szungitem
Some properties of polylactide/shungite composites
Dr Józef RICHERT w roku 2006 ukończył studia
na Wydziale Chemii Uniwersytetu Mikołaja
Kopernika w Toruniu. Jest adiunktem, kierownikiem
Laboratorium Technologicznego w Instytucie
Inżynierii Materiałów Polimerowych i Barwników
w Toruniu. Stopień naukowy doktora nauk
technicznych uzyskał na Politechnice Śląskiej
w 2010 r. Specjalność - inżynieria materiałowa,
przetwórstwo tworzyw polimerowych.
Prof. dr hab. inż. Marian ŻENKIEWICZ w roku
1971 ukończył studia na W[...]
|
|
|
|
Od redakcji
|
|
|
Andrzej Jan Szyprowski
|
Jedną z najbardziej wstydliwych
polskich cech narodowych jest tzw.
"bezinteresowna zawiść". Dobrze ją
ilustruje rodzima przypowieść o "polskim
kotle w piekle", którego diabły
nie muszą pilnować, bowiem jeśli
któryś z rodaków uchwyci brzeg kotła
i chce się z niego wydostać, pozostali
w smole rodacy ściągają go do kotła
z powrotem. Za granicą o tej naszej
wstydliwej wadzie narodowej opowiada
się taki, niezbyt pochlebny dla nas,
dowcip: "O co modli się niemiecki
bauer: - Ja mam 5 krów a sąsiad 10, daj Panie Boże żebym się też
dochował 10 krów. Polski chłop: - Panie Boże ja mam jedną krowę
a sąsiad ma dwie. Daj Panie Boże, żeby sąsiadowi te krowy zdechły".
Taką przywarę mają nie tylko rolnicy, ale można ją obserwować
również w innych środowiskach społecznych, niestety również w środowisku
naukowym. Jednym ze znanych mi przykrych przykładów
takich zachowań, była historia obrony doktoratu przez panią, która
nie miała ukończonych wyższych studiów. Historia działa się jakieś
40 lat temu. Bohaterka opowieści, żona jednego z profesorów wyższej
uczelni, formalnie była chyba technikiem biochemikiem. Pracowała
w laboratorium męża i miała w swoim dorobku naukowym autorstwo
samodzielnych prac w uznanych czasopismach naukowych i wiele
samodzielnie prowadzonych tematów naukowych. Ponieważ ustawa
o tytułach naukowych dopuszczała obronę doktoratu przez osobę, nie
mającą wyższego wykształcenia, zasugerowano bohaterce opowieści
przedstawienie rozprawy doktorskiej. Z jej dorobkiem naukowym nie
było to wielkim problemem. Przygotowana rozprawa doktorska została
bardzo pochlebnie oceniona aż przez trzech (normalnie wymaga się
dwóch) recenzentów i[...]
|
|
|
|
Olefinowane oligosilseskwioksany jako napełniacze wzmacniające kauczuku metylowinylosilikonowego
|
|
|
Anna Strąkowska Marian Zaborski
|
Przedstawiono wyniki badań fizycznych
i prób wykorzystania dwóch olefinowanych
oligosilseskwioksanów (POSS) jako napełniaczy
kauczuku metylowinylosilikonowego.
Funkcjonalizowane klatkowe POSS zawierały
jako podstawniki organiczne reaktywne
grupy winylowe oraz niereaktywne grupy izobutylowe.
Opisano wyniki badań reometycznych
właściwości mieszanek kauczukowych.
Przedstawiono także wpływ związków POSS
na gęstość usieciowania, właściwości mechaniczne
i histerezyjne oraz na temperaturę
zeszklenia wulkanizatów kauczuku metylowinylosilikonowego.
Stwierdzono istotny wpływ
POSS jako napełniaczy kauczuków silikonowych
na gęstość usieciowania wulkanizatów
oraz ich właściwości mechaniczne, zależny
od ilości POSS, a zwłaszcza od rodzaju grup
funkcyjnych w silseskwioksanach.
Two polyhedral oligomeric silsesquioxanes (POSS) were
used as fillers for methylvinylsilicone rubber. The functionalized
POSS cage contained reactive vinyl groups as org.
substituents and non-reactive i-Bu groups. Rheometric
and mech. properties of rubber blends and mech. properties
of vulcanizates were detd. The effect of POSS
compounds on the cross-linking d., hysteresis loss and
glass-transition temp. of the vulcanizates was obsd. The
addn. of POSS resulted in a small decrease of the storage
and loss modulus at low temp. (below -30°C) and small
increase of loss factor.
Badania poświęcone funkcjonalizowanym materiałom hybrydowym
cieszą się bardzo dużym zainteresowaniem. Dzieje się to za
sprawą unikatowych kombinacji ich właściwości, łączących ze sobą
cechy materiałów organicznych i nieorganicznych. Do takich właśnie
związków należą funkcjonalizowane klatkowe polihedralne oligosilseskwioksany
(POSS), które w swojej strukturze zawierają atomy krzemu
połączone mostkami tlenowymi, o ogólnym wzorze (RSiO3/2)n
1).
Najbardziej rozpowszechnioną strukturą jest T8, gdzie n = 8, która jest
opisana jako najmniejsza cząstka krzemionki koloidalnej2, 3). POSS
dają się łat[...]
|
|
|
|
Oznaczanie wielkości nanocząstek z wykorzystaniem techniki dynamicznego rozpraszania światła laserowego
|
|
|
Grażyna Żak Michał Wojtasik
|
Przedstawiono elementy walidacji metody
oznaczania wielkości nanoczastek w ciekłych
dyspersjach z wykorzystaniem spektroskopii
korelacyjnej fotonów PCS (photon correlation
spectroscopy) wg PN-ISO 13321. Badania
średnicy cząstek oraz wskaźnika polidyspersyjności
próbek zdyspergowanych w fazie
organicznej oraz w fazie wodnej wykonano
w analizatorze Zetasizer Nano S firmy Malvern
Instruments.
A std. method (photon correlation spectroscopy) for detn.
of nanoparticle size and polydispersity index in a dispersion
of Fe compds. in heptane and an aq. latex dispersion
was successfully validated.
Wielkości cząstek i współczynnik ich polidyspersyjności to istotne
parametry charakteryzujące materię. Istnieje kilka metod pomiarowych
pozwalających na określenie tych wielkości. Oparte są one głównie
na zjawiskach oddziaływania fotonów lub elektronów z badanymi
substancjami. Metody pomiaru wielkości cząstek można podzielić na
dwie kategorie: metody bezpośrednie i pośrednie. W metodach bezpośrednich
pomiar wykonuje się poprzez obrazowanie oddziaływania
promieniowania z badanymi cząstkami. Do tej grupy metod zalicza
się wszystkie rodzaje mikroskopii, w której stosuje się różne źródła
promieniowania (fotony, elektrony). Przykładowo w mikroskopii elektronowej
jako źródło promieniowania stosuje się działo elektronowe
a w mikroskopii optycznej światło widzialne. Metody mikroskopowe
różnią się od siebie przede wszystkim granicami rozdzielczości. I tak
mikroskop optyczny ma rozdzielczość 200 nm, a mikroskop elektronowy
0,1 nm. W przypadku obrazowania cząstek o wielkościach nanometrycznych
zastosowanie znajdują techniki mikroskopii elektronowej
(TEM, SEM), skaningowej mikroskopii tunelowej (STM) i mikroskopii
sił atomowych (AFM), jednakże bezpośredni pomiar rozmiaru
cząstek w zawiesinach tymi technikami jest bardzo trudny lub wręcz
niemożliwy. W przypadku roztworów koloidalnych większe znaczenie
mają metody pośrednie (metoda optyczna i optyczno-el[...]
|
|
|
|
PERSONALIA
|
|
Mgr inż. Urszula
WYRZYKOWSKA
od 16 września 2010 r.
jest dyrektorem Instytutu
Przemysłu Organicznego
w Warszawie.
Pani U. Wyrzykowska
jest absolwentką
Instytutu
Inżynierii Chemicznej Politechniki
Warszawskiej (1976 r.). Od 1976 r. pracuje
w Instytutcie Przemysłu Organicznego
w Warszawie. W latach 1977-1990 pracowała
w Zakładzie Technologicznym
Instytutu a następnie w Zakładzie Inżynierii
Chemicznej, kolejno na stanowiskach
asystenta i adiunkta. Od 1990 r. była
zatrudniona na stanowisku starszego specjalisty
badawczo-technicznego, po uzyskaniu
I stopnia specjalizacji zawodowej
inżyniera, dziedzina - chemia, kierunek
- technologia syntezy organicznej. W latach
1990-1997 pełniła kolejno funkcje: kierownika
Pracowni Procesów Jednostkowych
w Zakładzie Inżynierii Chemicznej oraz
zastępcy kie[...]
|
|
|
|
Polimery hybrydowe zawierające tlenki żelaza w usuwaniu arsenu z wód
|
|
|
Daniel Ociński Agnieszka Ciechanowska Elżbieta Kociołek-Balawejder
|
Przedstawiono grupę sorbentów hybrydowych,
otrzymywanych poprzez trwałe wprowadzenie
aglomeratów tlenków żelaza do
struktury organicznych kopolimerów o właściwościach
kationo- i anionowymiennych.
Dokonano przeglądu literatury dotyczącej
badań nad syntezą hybrydowych wymieniaczy
jonowych i możliwości praktycznego ich
wykorzystania w procesach usuwania arsenu
z wód. Omówiono wpływ budowy chemicznej
i fizycznej bazowych polimerów, a także
warunków syntezy na właściwości otrzymanych
sorbentów. Omówiono wpływ warunków
prowadzenia procesu sorpcji oraz składu
uzdatnianej wody na skuteczność usuwania
związków arsenu. Przedstawiono przykłady
praktycznego wykorzystania omawianych sorbentów
w uzdatnianiu wód oraz wskazano na
istniejące niedogodności i problemy z tym
związane.
A review, with 68 refs., of hybrid sorbents, consisting of
org. polymeric ion-exchange resins and Fe oxides dispersed
within pores of the polymeric matrix, used for removal
of As from aq. media.
Tlenki żelaza (pochodzenia naturalnego, otrzymywane syntetycznie,
a także stanowiące produkty uboczne różnych procesów)
to reagenty o wielkich perspektywach aplikacyjnych, zarówno
w przemyśle chemicznym, jak i w inżynierii ochrony środowiska.
Tlenki żelaza stanowią podstawowy składnik tzw. materiałów
hybrydowych, których nazwa związana jest z ich mieszaną,
nieorganiczno-organiczną budową1). Przykładem takiego wyrobu
może być farba, będąca połączeniem organicznej substancji błonotwórczej
i nieorganicznego, zdyspergowanego w niej pigmentu.
Zastosowanie materiałów hybrydowych determinowane jest właściwościami
składników, dzięki czemu możliwe jest otrzymywanie
m.in. nowoczesnych materiałów medycznych, tkanin o właściwościach
dezynfekcyjnych lub sorbentów2-4). Ważną grupę tych
materiałów stanowią tzw. polimery hybrydowe, w których częścią
organiczną jest naturalny lub syntetyczny polimer, a nieorganiczną
metal, tlenek lub wodorotlenek metalu. Poprzez wprowadzenie do
str[...]
|
|
|
|
Polskie firmy chemiczne w Internecie
|
|
ChemBud Dębica Sp. J. ul. Krakowska 1
39-200 Dębica
tel./fax: (14) 677 60 06
biuro@chembud.pl www.chembud.pl
Chemco Sp. z o.o PPU ul. Kościuszki 19
83-033 Sobowidz
tel.: (58) 692 21 90 do 94
fax: (58) 692 21 96
e-mail: biuro(at)chemco.pl www.chemco.pl/
Chemeko Sp. z o.o. ul. Toruńska 248
87-805 Włocławek
tel.: (54) 237 35 06
fax: (54) 237 24 12
chemeko@chemeko.pl www.chemeko.pl/
Chemia Lublin S.A. ul. Chemiczna 7
20-329 Lublin
t[...]
|
|
|
|
Spalanie domieszki octanu etylu w powietrzu na katalizatorach tlenkowych
|
|
|
Wiesław Parus Wojciech Paterkowski
|
Przedstawiono wyniki badań aktywności różnych
katalizatorów tlenkowych, zarówno własnej
preparacji, takich jak V2O5, MoO3, Fe2O3,
na nośniku TiO2 (anataz) lub mieszanina
tlenków CuO, MnO2, TiO2 i grafitu, jak i wybranych
przemysłowych, takich jak hopkalit
HA-100 (CuO i MnO2) i MCA (CuO i ZnO),
w procesie spalania domieszki octanu etylu
w powietrzu. Aktywność katalizatorów tlenkowych
porównano z aktywnością katalizatorów
przemysłowych zawierających jako składniki
aktywne metale szlachetne (katalizatory
platynowy Pt-p i palladowy DO-2). Badania
wykonano w przepływowym reaktorze rurowym,
przy obciążeniu kontaktów gazami równym
40 m3/kgkath. Stosowano drobne ziarna
katalizatora o wymiarach 0,102-0,12 mm. Przy
takiej granulacji proces przebiegał w obszarze
kinetycznym, bez wpływów dyfuzyjnych.
Stwierdzono, że na badanych katalizatorach
octan etylu był skutecznie wypalany do ditlenku
węgla i wody. Katalizatory wykazywały
różną aktywność w procesie spalania octanu
etylu. Najaktywniejszymi układami były katalizatory
HA-100 i HA-50 i 8% mas. V2O5/TiO2,
z udziałem których uzyskiwano 90-proc.
wypalenie domieszki w temp. odpowiednio
170, 190 i 210°C, a prawie całkowite (powyżej
97%) usunięcie octanu etylu z gazów w temp.
o ok. 20-40°C wyższych. Katalizatory Pt-p
i DO-2 były mniej aktywne od wytworzonych
kontaktów tlenkowych.
Sixteen prepd. and com. (mostly oxide) catalysts were
tested for catalytic activity in afterburning of AcOEt to
CO2 and H2O in air in a flow tubular reactor. The highest
combustion efficiency was obsd. when the com. HA-100
and HA-50 catalysts as well as the prepd. V2O5(8%)/TiO2
catalyst were used. The degree of combustion 0.9 was
then achieved at 170°C, 190°C and 210°C, resp.
Z wielu procesów przemysłowych emitowane są do atmosfery różne
lotne związki organiczne (LZO). Związki te są uważane za uciążliwe
zanieczyszczenia powietrza, które zagrażają zdrowiu ludzi bezpośrednio
ze względu na swe toksyczne dział[...]
|
|
|
|
Sposoby oceny efektów korozji materiałów stosowanych w ortodoncji
|
|
|
Marcin Mikulewicza Katarzyna Chojnacka
|
Leczenie ortodontyczne opiera się na aplikacji
w jamie ustnej elementów (zamki ortodontyczne,
druty, pierścienie, ligatury metalowe)
wyprodukowanych z różnego rodzaju stopów
w celu osiągnięcia precyzyjnego ustawienia
zębów. Głównie stosowane stopy w leczeniu
ortodontycznym to stal nierdzewna oraz
stopy niklowo-tytanowe i chromowo-kobaltowe.
Materiały te są permanentnie narażone
na zmienne pH (kwaśne, uzależnione od
zwyczajów dietetycznych) i temperaturę oraz
procesy mechaniczne i wywołane nimi zmęczenie
materiału. Zjawiska te prowadzą do
uwalniania jonów Fe(III), Ni(II), Ti(II), Cr(III)
i Co(II). Z uwagi na długotrwałą obecność
w jamie ustnej człowieka elementów aparatów
ortodontycznych, oceny biokompatybilności
(cytokompatybilności, cytotoksyczności) oraz
ocena ilości jonów uwalnianych z aparatów,
są jednymi z podstawowych badań w ocenie
biomateriałów.
Corrosion of stainless steel and Ni-Ti or Cr-Co alloys in oral
cavity under varying pH, temp., mech. stress and electrochem.
processes was discussed. In particular, the release
of metal ions to the saliva was taken into consideration.
Ostatnie pół wieku to dynamiczny rozwój stomatologii kosmetycznej.
Nieustanne dążenie do poprawy kosmetyki uśmiechu
doprowadziło do rozwoju dziedzin, które wcześniej nie istniały
lub też nie odgrywały wiodącej roli w implantologii, protetyce
i ortodoncji. Nierozerwalnie rozwój tych dyscyplin związany był
z rewolucją, która dokonywała się i dokonuje na polu materiałów
stosowanych w stomatologii. Pojawianie się nowych materiałów
do wypełnień oraz stopów służących do produkcji implantów,
zamków i drutów ortodontycznych stwarza wciąż nowe możliwości
terapeutyczne.
Od lat osiemdziesiątych XX w. leczenie ortodontyczne z zastosowaniem
aparatów cienkołukowaych stało się popularne. Dzięki
ulepszonej technologii produkcji materiałów ortodontycznych i technice
ortodontycznej, obecnie możliwa jest korekta różnorodnych
wad zgryzu z naciskiem na precyz[...]
|
|
|
|
Targi EuroLab 2011
|
|
Trzynastka okazała się szczęśliwa dla organizatorów
i wystawców XIII Międzynarodowych
Targów Analityki i Technik Pomiarowych
EuroLab 2011, które odbyły się w dniach
9-11 marca br. w Centrum MT Polska, przy
ul. Marsa 56C w Warszawie. Targi odwiedziło
ponad 5300 osób a liczba wystawców pobiła
rekord. Targi zgromadziły 179 wystawców
z 11 krajów, którzy zaprezentowali ofertę produktów
i usług oraz najnowsze rozwiązania dla
laboratoriów różnych typów. Targom towarzyszyły
liczne konferencje, seminaria i wykłady,
w których wzięło udział ponad 2000 osób. XIII
edycja EuroLab odbyła się pod Honorowym
Patronatem prof. dr hab. Barbary Kudryckiej,
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, prof.
dr. hab. Michała Kleibera, Prezesa Polskiej
Akademii Nauk, oraz Jerzego Millera, Ministra
Spraw Wewnętrznych i Administracji. W uroczystym
otwarciu Targów uczestniczyli: Pan
Jerzy Miller, prof. dr hab. Michał Kleiber,
prof. dr hab. Maciej Banach, podsekretarz
Stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa
Wyższego, generał inspektor Andrzej Matejuk,
komendant główny Policji, Pan Zdzisław
Skorża, zastępca szefa Agencji Bezpieczeństwa
Wewnętrznego, prof. dr hab. Krzysztof
Maruszewski, dyrektor Instytutu Pomiarów
Referencyjnych we Wspólnotowym Centrum
Badawczym Komisji Europejskiej, Pani Jolanta
Koczorowska, burmistrz Dzielnicy Wawer,
oraz członkowie Rady Programowej Targów:
prof. dr hab. Paweł Kulesza, dziekan Wydziału
Chemii Uniwersytetu Warszawskiego, prof. dr
hab. Ewa Bulska, Uniwersytet Warszawski,
prof. dr hab. Adam Hulanicki, przewodniczący
Komitetu Honorowego Chemii Analitycznej
PAN, prof. dr hab. inż. Jacek Namieśnik,
dziekan Wydziału Chemicznego Politechniki
Gdańskiej, prof. dr hab. Janusz Uchmański,
dyrektor Centrum Badań Ekologicznych PAN,
prof. dr hab. Bogusław Buszewski, prezes
Polskiego Towarzystwa Chemicznego, prof. dr
hab. inż. Zbigniew Brzózka, dziekan Wydziału
Chemicznego Politechniki Warszawskiej
i wiele innych osób kierujący[...]
|
|
|
|
Technologia wytwarzania nawozu magnezowego granulowanego z wykorzystaniem odpadów po produkcji chloru
|
|
|
Marek Romiński Piotr Michalak Dariusz Jaskulski Iwona Jaskulska
|
Przedstawiono nową technologię wytwarzania
nawozu mineralnego z wykorzystaniem odpadów
powstających przy produkcji chloru. Jako
surowce wykorzystano osad po oczyszczaniu
solanki, rozcieńczony kwas siarkowy i prażony
magnezyt. Otrzymany produkt ma postać granulowaną
i zawiera 15-17% MgO, 5-9% CaO,
29-35% SO3. Próbne badania wykazują korzystny
wpływ nawozu na zawartość w glebie
przyswajalnych dla roślin form magnezu i siarki
oraz na plon roślin uprawnych.
A new technol. for manufg. a granulated mineral Mg fertilizer
by using wastes from Cl prodn. was presented. The
fertilizer-contained Mg (15-17% calcd. as MgO) and S are
well available to plants in soil.
Zagospodarowanie odpadów, będących efektem rozwoju cywilizacyjnego,
staje się ważnym problemem społeczno-gospodarczym wielu
krajów. Wymaga on zarówno odpowiednich unormowań prawnych,
jak i efektywnych rozwiązań technologicznych1, 2). Produkty uboczne
i odpady z różnych działów i gałęzi gospodarki mogą być wykorzystane
do rekultywacji, użyźniania i nawożenia gleb. Do takiego sposobu
zagospodarowania nadają się szczególnie substancje i związki zawierające
w swoim składzie materię organiczną oraz składniki pokarmowe dla
roślin. W większości przypadków odpady muszą zostać poddane jednak
różnorodnym procesom biologicznym i fizykochemicznym3, 4). Celem tych
działań jest ich higienizacja oraz wyeliminowanie substancji i związków
szkodliwych. Przed rolniczym wykorzystaniem odpadów, zwłaszcza
z przemysłu chemicznego, zachodzi często konieczność nadania im formy
i postaci pozwalających na łatwe, bezpieczne dla ludzi i środowiska użycie,
a także zwiększające efektywność oddziaływania na glebę i rośliny.
Odpady z produkcji chloru
Podstawową technologią produkcji chloru jest elektroliza, a chlorek
sodu jest głównym surowcem do jego wytwarzania. W zakładach
Anwil S.A. we Włocławku, będących największym producentem
chloru w Polsce, stosowana jest elektroliza membranowa. Proces ten
charakt[...]
|
|
|
|
Tim A. Osswald UNDERSTANDING POLYMER PROCESSING. PROCESS AND GOVERNING EQUATIONS
|
|
|
Ryszard Steller
|
(Zrozumieć przetwarzanie polimerów. Procesy i wiodące równiania)
Hanser Publications, ISBN 978-1-56990-472-5, Carl Hanser Verlag, ISBN 978-3-446-42404-3, Monachium 2010 r.,
300 stron, cena 69,90 euro.Recenzowana książka ma charakter podręcznika,
z którego korzystać mogą nie tylko
studenci specjalizujący się w przetwarzaniu
polimerów, lecz także osoby pracujące
w firmach przetwórczych. Autor, profesor
amerykańskiego University of Wisconsin-
Madison, podzielił treść na trzy części
poświęcone materiałom polimerowym,
procesom polimerowym i modelowaniu.
Każda z tych części zajmuje się problemami
istotnymi dla przetwórstwa pol[...]
|
|
|
|
Usuwanie Cu(II) i Ni(II) na modyfikowanym klinoptylolicie
|
|
|
Rafał Schmidta Anna M. Anielak
|
Przebadano wpływ pH, potencjał dzeta i wielkość
skoagulowanych cząstek kompleksów
Ni(II) i Cu(II) w procesie ich sorpcji z wodnych
roztworów na modyfikowanych zeolitach. Wykazano,
że proces sorpcji jonów Cu(II) i Ni(II)
jest w znacznej mierze uzależniony od odczynu
roztworu i formy ich występowania w postaci
akwa- i hydroksokompleksów. Równocześnie
usunięcie jonów niklu i miedzi związane
jest z ich strącalnością w wyniku powstawania
hydroksokompleksów, zwłaszcza takich, jak
Ni(OH)2 i Cu(OH)2.
A natural zeolite (pore size 0.40-0.78 nm) was modified
by HCl or Mn ions and used for removal of Ni2+ and Cu2+
ions from aq. solns. at pH 1.8-13.3. Pptn. of Ni(OH)2 and
Cu(OH)2 was obsd. at pH about 10 and 8.5-11.7, resp.
The zeta potential of coagulated Ni hydroxocomplexes
decreased while their size increased with increasing pH.
Both zeta potential of coagulated Cu hydroxocomplexes
and their size showed a broad max. at pH 7.2-8.4.
Jednym ze spotykanych zanieczyszczeń wód naturalnych, szczególnie
powierzchniowych, są metale ciężkie, takie jak ołów, kadm, żelazo,
cynk, rtęć i arsen, a także miedź i nikiel1-5). Danych dotyczących działania
toksycznego niklu jest mało, ponieważ często występuje on łącznie
z innymi metalami śladowymi. Mechanizm działania toksycznego
niklu nie został jeszcze dobrze poznany. Można jedynie stwierdzić, że
nikiel zastępuje w komórce organizmu żelazo i miedź. Podstawowym
przejawem oddziaływania niklu jest zaburzenie syntezy białka i cyklu
wytwarzania adenozynotrifosforanu (ATP) komórki, będącego jej
źródłem energii. Dochodzi wówczas do uszkodzenia mitochondriów,
lizosomów oraz jąder komórkowych. W przypadku zatruć ostrych
i przewlekłych występuje uszkodzenie układu pokarmowego, oddechowego,
nerwowego, krwiotwórczego oraz krążenia. Szczególnie
wrażliwym narządem są nerki6, 7).
W wodach powierzchniowych i podziemnych stężenie niklu
zazwyczaj nie przekracza 20 μg/L7). Znacznie większe jego stężenie
występu[...]
|
|
|
|
Wielowarstwowe wyroby tkaninowo-gumowe
|
|
|
Maria Rajkiewicz Ludomir Ślusarski Urszula Ostaszewska
|
Wyroby tkaninowo-gumowe mają strategiczne
znaczenie dla gospodarki. W wyrobach
tych, gdy tkaniny gumowane stanowią główny
element, wykorzystuje się wzmacniające
właściwości tkaniny oraz odporność powłoki
gumowej na warunki użytkowania i wpływ środowiska.
O trwałości tych wyrobów, na równi
z właściwościami obu łączonych materiałów,
decyduje adhezja między nimi. W praktyce
produkcyjnej i w pracach badawczych zwiększenie
wytrzymałości połączenia włókien chemicznych
z elastomerami osiąga się, stosując
impregnację adhezyjną kordów lub tkanin
w kąpielach RFL (rezorcyna, formaldehyd,
lateks). Nowszym, mniej kłopotliwym i rozwijanym
ostatnio sposobem jest wprowadzenie
bezpośrednio do mieszanki kauczukowej
specjalnych substancji zwanych promotorami
adhezji. Instytut Przemysłu Gumowego
w 2004 r. uzyskał patent nr 187854 na ten
proces.
Carboxylated (CH2=CH2)2/CH2=CHCN rubber was blended
with ZnO and a coumarone resin, studied for rheolog. properties
and used for rubberizing polyamide polyester fabrics.
After vulcanization, mech. properties of the multilayer
textile-rubber laminates were detd. by std. methods. A good
adhesion of the rubber to the fibers used was achieved.
Wyroby przemysłu gumowego w większości przypadków to wyroby
gumowo-tekstylne. Mają one strategiczne znaczenie dla gospodarki
kraju, dotyczą bowiem takich dziedzin, jak transport (opony), przemysł
wydobywczy, budownictwo i przetwórstwo rolno-spożywcze (taśmy
przenośnikowe), przemysł motoryzacyjny (pasy klinowe i zębate,
uszczelki), węże, membrany. Jako element stanowiący jedną z wielu
części wyrobu, tkaniny techniczne gumowane używane są do konfekcjonowania
opon, węży, taśm transporterowych, pasków linowych
i płaskich pasków napędowych. Płaskie pasy napędowe przeznaczone są
dla przemysłu maszynowego i elektromaszynowego (napęd obrabiarkitokarki,
automaty tokarskie, frezarki, wiertarki, szlifierki, napęd pras,
elektrowni wodnych), przemysłu lekkiego (zgrzeblarki, p[...]
|
|
|
|
Wpływ wybranych anionowych i niejonowych związków powierzchniowo czynnych na pracę osadu czynnego
|
|
|
Bogdan Wyrwas Izabela Kruszelnicka Dobrochna Ginter-Kramarczyk
|
Przedstawiono wyniki badań wpływu Tritonu
X-100 i DBSNa na kondycję osadu czynnego
w przepływowym teście biodegradacyjnym.
Do układu z osadem czynnym (zmodyfikowany
aparat Husmanna) dozowano pożywkę
syntetyczną ze zwiększającą się dawką
obu surfaktantów (do 1000 mg/L). Badano
takie parametry, jak stężenie osadu, prędkość
sedymentacji, indeks osadu i stężenie surfaktantów
w poszczególnych częściach układu.
Stężenie anionowego i niejonowego związku
powierzchniowo czynnego wyznaczano za
pomocą spektrofotometrycznej metody MBAS
i zmodyfikowanej metody BiAS oraz porównywano
z wynikami uzyskanymi pośrednią metodą
tensammetryczną1).
Two com. p-HO(CH2CH2O)xC6H4CMe2CH2CMe3 (x=9-10) (I)
and p-Me(CH2)11C6H4SO2)OHa (II) surfactants were added up
to 1000 mg/L to activated sludge from a municipal sewage
treatment plant and studied for their biodegradn. in a flow
system (modified Husmann app.). Sludge concn., sedimentation
rate, sludge index and surfactant concn. were detd. The
removal of the anionic I surfactant after 40 days of the test
was less efficient than the removal of nonionic II surfactant.
Związki powierzchniowo czynne znajdują zastosowanie w wielu
dziedzinach, m.in. w przemyśle papierniczym, włókienniczym,
garbarskim i metalowym, a także w budownictwie, w przemyśle
tworzyw sztucznych i w rolnictwie. Substancje te są powszechnie
znane jako główne składniki środków piorących, myjących, czyszczących
i bakteriobójczych2, 3). Efektywność usuwania związków
powierzchniowo czynnych w biologicznych oczyszczalniach ścieków
jest zagadnieniem istotnym z punktu widzenia ochrony środowiska
wodnego.
Niekontrolowane wprowadzanie związków powierzchniowo czynnych
do naturalnych zbiorników wodnych powoduje zakłócenie procesu
samooczyszczania wody4, 5). Konsekwencją obecności substancji
powierzchniowo czynnych może być wypływanie zawiesin, deficyt
tlenowy (surfaktanty tworzą na powierzchni wody warstewkę, która
utrudnia dyfuzję tlenu z atmos[...]
|
|
|
|
Wybrane zgłoszenia patentowe z dziedziny chemii (wg Biuletynu Urzędu Patentowego, nr 2 i 3 z 2011 r.)
|
|
Zgł. nr 388466; B01D 65/06
PRZEDSIĘBIORSTWO
HANDLOWO-PRODUKCYJNO-
-USŁUGOWE TRANSVET
SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ
ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, Kalisz;
UNIWERSYTET WROCŁAWSKI, Wrocław
Pinkowski J., Łukaszewicz M., Krasowska A.
Sposób usuwania zanieczyszczeń
z instalacji produkcyjnych
zawierających membrany filtracyjne
stosowane w przemyśle spożywczym
Sposób usuwania zanieczyszczeń z instalacji produkcyjnych
zawierających membrany filtracyjne
stosowane w przemyśle spożywczym, przez
zastosowanie mycia przepływowego, charakteryzuje
się tym, że mycie membran filtracyjnych
następuje w ustalonej kolejności oraz że pierwszy
etap obejmuje koagulację zanieczyszczeń białkowych
w roztworze kwaśnym o pH 1,8-7, następnie
stosuje się płukanie wodą, po czym stosuje się
mycie enzymatyczne w środowisku zasadowym
o pH 9-11,5, które jest ustalone przez dodatek
środka stanowiącego roztwór co najmniej jednej
zasady i innych dodatków, następnie dodaje się
środek enzymatyczny do końcowego stężenia
0,2-10,0% i stosuje się płukanie wodą, a następnie
dodatkowo można stosować mycie zasadowe
z dezynfekcją w pH 10-11,5, po czym stosuje się
płukanie wodą.
(13 zastrzeżeń)
Zgł. nr 388629; C01B 3/10
INSTYTUT NAWOZÓW SZTUCZNYCH,
Puławy
Gołębiowski A., Stołecki K., Michalska K.,
Kowalczyk K.
Sposób usuwania siarkowodoru
z gazów syntezowych
Sposób usuwania siarkowodoru z gazów syntezowych
zawierających głównie H2, CO,
CO2 oraz H2S charakteryzuje się tym, że sorbent
w postaci hydrocynkitu i/lub aktywnego
ZnO, i/lub technicznego ZnO o uziarnieniu
mniejszym od 0,25 mm miesza się z wodą
w ilości 10-20% mas. i przez utworzoną
zawiesinę w temp. 10-100°C przepuszcza się
z szybkością liniową 0,4-1,5 m/s, poprzez
barbotaż, nasycony parą wodną gaz syntezowy
pod ciśnieniem 0,1 do 10 MPa przy
obciążeniu 600-10000 m3/h. Proces prowadzi
się w jednym lub większej liczbie stopni
połączonych szeregowo.
(1 zastrzeżenie)
Zgł. nr 388628; C04B 35/10
INSTYTUT SZKŁA, CERAMIKI,
[...]
|
|
|
|
Wywiad z Panami Jerzym Marciniakiem, prezesem zarządu Azotów Tarnów SA i ZAK SA, i Andrzejem Skolmowskim, wiceprezesem zarządu
|
|
Redaktor Andrzej Jan Szyprowski:
Rozmawiamy na Warszawskiej Giełdzie
Papierów Wartościowych, gdzie przed chwilą
Pan Prezes Jerzy Marciniak odebrał nominację
gazety giełdy "Parkiet" do nagrody Byki
i Niedźwiedzie dla Azotów Tarnów SA w kategorii
Spółka Roku za 2010 r. Pozwólcie więc
Panowie, że w imieniu własnym i redakcji
złożę Wam gratulacje z okazji tego wyróżnienia
Waszej Firmy, jedynej chemicznej zresztą
wśród nominowanych.
Prezes Jerzy Marciniak: Dziękuję i nieskromnie
powiem, że nominacja dla naszej
firmy za 2010 r. była wyjątkowo zasłużona.
Red. AJS: Połączenie Azotów Tarnów
i ZAK jeszcze przez długi czas będzie znaczącym
wydarzeniem w polskim przemyśle
chemicznym. Kto był inicjatorem integracji
i jak doszło do sformalizowania tego pomysłu?
Prezes JM: To było zadanie sprzed 3 lat,
gdy wraz z Panem A. Skolmowskim przystępowałem
do konkursu na stanowisko
prezesa zarządu Zakładów Azotowych
w Tarnowie-Mościcach. Chyba obaj mieliśmy
taki pomysł, żeby z Tarnowa zrobić
firmę, która będzie integratorem przemysłu
chemicznego, a nie taką, która zostanie
wchłonięta przez inne firmy. Dosyć długo
się wydawało, że to była tylko abstrakcja,
nasze marzenie. Ale później okazało się, że
taką rolę możemy na siebie przyjąć, gdyż po
wejściu na Giełdę Papierów Wartościowych
przeżyliśmy czasy kryzysu ekonomicznego
najłagodniej ze wszystkich firm chemicznych.
Nabraliśmy pewności siebie.
Pomysł integracji zrodził się w zarządzie
Zakładów Azotowych w T[...]
|
|
|
|
Z prasy zagranicznej
|
|
Aerożel
Chem. Eng. News 2010, 88, nr 47, 18
W późnych latach dwudziestych ubiegłego
wieku Stephen Kistler, profesor chemii
w College of the Pacific w Stockton
(Kalifornia) wynalazł niezmiernie lekką
i trwałą postać krzemionki, którą nazwał
aerożelem, ale dopiero teraz, po upływie
przeszło 80 lat, odkrycie to stoi u progu
szerokiego wykorzystania swego potencjału
użytkowego i komercyjnego. Świadczy o tym
m.in. niedawne oświadczenie BASF, największej
firmy chemicznej na świecie, o tym, że
zainwestowała 21,5 mln USD w firmę Aspen
Aerogels, jedną z dwóch firm zajmujących się
dziś produkcją aerożelu w skali przemysłowej.
Natomiast druga z tych firm, Cabot Corp.
podała do wiadomości, że jej sprzedaż aerożelu
w ostatnim roku finansowym wzrosła
o 60%, do 24 mln USD. Dotychczas bowiem,
jak przyznaje Tom Miller z firmy Cabot,
aerożel był uważany jedynie za ciekawostkę
laboratoryjną wprawdzie bardzo interesującą,
ale praktycznie nieprzydatną.
Kistler odkrył aerożel przez usunięcie
z żelu krzemionkowego wody metodą nadkrytycznego
suszenia, uzyskując w rezultacie
delikatny, porowaty, ale bardzo wytrzymały
materiał, który z powodu swej nadzwyczajnej
lekkości i przejrzystości był potocznie nazywany
"zamrożonym dymem" (frozen smoke).
Do dziś uchodzi on za najlżejsze i odznaczające
się najlepszymi właściwościami izolacyjnymi
ciało stałe na świecie.
Metoda otrzymywania aerożelu opracowana
przez Kistlera jest jednak niebezpieczna
i kosztowna, a intensywne badania w tej
dziedzinie prowadzone w ubiegłych latach
przez Monsanto, BASF i inne znane firmy
chemiczne nie doprowadziły do opracowania
procesu jego otrzymywania, który nadawałby
się do przemysłowej realizacji. Wydawało się
więc, że aerożel nie ma przed sobą żadnej
przyszłości. Sytuacja ta uległa zasadniczej
zmianie dopiero w latach dziewięćdziesiątych
ubiegłego wieku, kiedy badacze amerykańscy
z Uniwersytetu Nowego Meksyku opracowali
nową technikę modyfikacji powierzchni,
kt[...]
|
|
|
|
Zastosowanie wymieniaczy jonowych do usuwania związków arsenu z wód
|
|
|
Daniel Ociński Elżbieta Kociołek-Balawejder
|
Przedstawiono możliwości i praktyczne aspekty
zastosowania wymieniaczy jonowych do
usuwania z wód związków arsenu, wykazujących
właściwości toksyczne i kancerogenne,
stanowiących w skali świata wielkie zagrożenie
ekologiczne. Omówiono wpływ na reakcję
wymiany jonowej takich czynników, jak stopień
utlenienia arsenu (arseniany(III)/arseniany(
V)), obecność innych jonów w oczyszczanej
wodzie, sposób prowadzenia regeneracji
złoża. Wskazano kierunki badawcze w syntezie
nowych typów wymieniaczy jonowych
o podwyższonej selektywności wobec arsenu
oraz możliwości otrzymywania tanich jonitów
na bazie celulozowych materiałów odpadowych.
A review, with 44 refs., of methods for sorption of As-contg.
ions on com. available anion-exchange resins, hydrophilic
polymers with primary NH2 groups and chem. modified
agricultural by-products.
Związki arsenu pochodzenia naturalnego i antropogenicznego,
wykazujące silne właściwości toksyczne i kancerogenne, stanowią
jeden z największych problemów środowiskowych w skali
świata. W Azji (m.in. Bangladesz, Indie, Pakistan, Chiny, Tajwan),
w Ameryce Południowej (Chile, Argentyna), w Ameryce Północnej
(USA, Meksyk), a także w Europie (Węgry, Słowacja, Rumunia,
Chorwacja, Grecja) arsen występuje w wysokich stężeniach
w wodach naturalnych (podziemnych, gruntowych i powierzchniowych),
stanowiących potencjalne źródło wody pitnej1-9). W Polsce
problem arsenu występuje na Dolnym Śląsku i związany jest
z eksploatacją i przerobem przez KGHM siarczkowych rud miedzi
zawierających duże ilości arsenu, a także istnieniem nieczynnej
już kopalni złota i rud arsenu w Złotym Stoku. Z procesów wydobywczych
i hutniczych rud miedzi pochodzą odpady i roztwory
przemysłowe zawierające związki arsenu w dużych stężeniach.
Szczególnie wiele uwagi poświęca się usuwaniu arsenu z kwaśnych
roztworów pochodzących z procesów odsiarczania gazów odlotowych
powstających podczas pirometalurgicznego wytopu miedzi
(tzw. kwasy płuczkowe; [...]
|
|
|
|
Twój Profil
Twój koszyk
