profil Twój Profil
Kliknij, aby zalogować »
Jesteś odbiorcą prenumeraty plus
w wersji papierowej?

Oferujemy Ci dostęp do archiwalnych zeszytów prenumerowanych czasopism w wersji elektronicznej
AKTYWACJA DOSTĘPU! »

Twój koszyk
  Twój koszyk jest pusty

Czasowy dostęp?

zegar

To proste!

zobacz szczegóły

ZAMÓW EZEMPLARZ PAPIEROWY!

baza zobacz szczegóły
ELEKTRONIKA, ENERGETYKA, ELEKTROTECHNIKA ›
PRZEGLĄD ELEKTROTECHNICZNY › 2011-4
 

Publikacja: Optimized RTL design and implementation of LZW algorithm for high bandwidth applications
Autor: Saud NAQVI  Rameez NAQVI  Raja Ali RIAZ  Faisal SIDDIQUI  

This paper presents a high-speed low-complexity Register Transfer Logic (RTL) design and implementation of the lossless Lempel-Ziv- Welch (LZW) algorithm on Xilinx Virtex II device family for High Bandwidth Applications. Comparative analysis of the proposed design with the established commercial data compression and decompression accelerators show that the proposed design offers comparatively high throughput 1.42 Gbits/s, elevated throughput/slice value 151.8 Kbytes/s/slice and lower operational power requirements 333 mW. Streszczenie. W artykule zaprezentowano nieskomplikowany, wysokiej częstotliwości projekt obwodu RTL oraz bezstratny algorytm LZW z układem Xilinx Virtex II. Porównano zaproponowany układ z komercyjnymi układami kompresji i stwierdzono, że umożliwia on przepustowość 1.42 Gbit/s przy poborze mocy 333 mW. (Optymalizowany układ RTL i algorytm LZW w zastosowaniach szerokopasmowych). Keywords: Lossless Compression, Lempel-Ziv-Welch, LUTs and Throughput/Slice. Słowa kluczowe: in the case of foreign Authors in this line the Editor inserts Polish translation of keywords. Introduction Data compression is a defined method or encoding technique which substantially reduces data size according to some existing rules [1, 2]. According to application area, two different classes of compression are used namely; lossy data compression and lossless data compression. Lossy data compression is generally used for applications like image and audio file types, where loss of information is less important [2]. Conversely, lossless data compression is most adaptable to applications like data transmission and storage, where it is important to keep all the information intact [2]. A wide variety of lossless compression algorithms have been proposed in the past which include Limpel and Ziv (L Z) codes [3], Huffman codes [4], Adaptive Huffman [5], Run-length encoding [6], Arithmetic coding [7], Multigroup compression method [8, 9], Shannon-Fano c[...]

 

Prenumerata

Zamów papierową prenumeratę w wersji PLUS czasopisma PRZEGLĄD ELEKTROTECHNICZNY i zyskaj dostęp do pozostałych elektronicznych publikacji tego czasopisma z lat 2004-2011 (od 1 marca również rok 2012).
Nie zwlekaj - skorzystaj z tysięcy publikacji o najwyższym poziomie merytorycznym.
prenumerata papierowa roczna PLUS (z dostępem do archiwum e-publikacji) - tylko 422,28 zł
prenumerata papierowa roczna PLUS z 10% rabatem (umowa ciągła) - tylko 380,05 zł *)
prenumerata papierowa roczna - 378,00 zł
prenumerata papierowa półroczna - 189,00 zł
prenumerata papierowa kwartalna - 94,50 zł
okres prenumeraty:   
*) Warunkiem uzyskania rabatu jest zawarcie umowy Prenumeraty Ciągłej (wzór formularza umowy do pobrania).
Po jego wydrukowaniu, wypełnieniu i podpisaniu prosimy o przesłanie umowy (w dwóch egzemplarzach) do Zakładu Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT.
Zaprenumeruj także inne czasopisma Wydawnictwa "Sigma-NOT" - przejdź na stronę fomularza zbiorczego »

 

POZOSTAŁE PUBLIKACJE W TYM ZESZYCIE:
A low complexity frequency domain pilot time domain doublyaverage channel estimation for LOFDM systems
 
Meng GAO  Yue-hong SHEN  Kui XU  
In this work, a low complexity time domain channel estimation algorithm for LOFDM (Lattice Orthogonal Frequency Division Multiplexing) systems is proposed through doubly-average based on the equivalent time-frequency subspace projection and traditional frequency domain pilot time domain average (FPTA) algorithm with special pilot design. Furthermore, the interference problem is analyzed and the Cramér-Rao bound (CRB) of the time domain channel estimation for LOFDM systems is also deduced. Our theoretic analyses are confirmed by numerical results. Streszczenie. Zaproponowano algorytm określania w dziedzinie czasu kanałów dla systemu LOFDM bazujący na projekcji czasowoczęstotliwościowej podprzestrzeni oraz systemu pilota FPTA. Przeanalizowano problem zakłóceń. Analizę teoretyczną potwierdziły rezultaty numeryczne. (Określanie kanałów w systemie LOFDM metodą algorytmu FPTA) Keywords: LOFDM; time-frequency subspace projection; channel estimation; Cramér-Rao bound. Słowa kluczowe: LOFDM, określanie kanałów. Introduction LOFDM (Lattice Orthogonal Frequency Division Multiplexing), which is proposed by Strohmer T and Beaver S in 2003 [1], has higher spectral efficiency and better bit error rate (BER) performance compared with OFDM systems in the doubly dispersive channel. To minimize the joint intersymbol interference (ISI) and inter-carrier interference (ICI) caused by the doubly dispersive channel, the LOFDM systems use the pulse shape with optimal time-frequency (TF) concentration as the transmission pulse and design timefrequency lattice (TFL) based on the Sphere Packing theory. Until now, researches on the LOFDM systems focus on the adaptation of TFL [2], design of pulse shape [1][3], synchronization and fast modulation-demodulation [4][5]. LOFDM systems need to adapt the parameters of signals’ TFL and shaping-pulse scale to the channel dispersion characteristics in the transmitters, while the exact channel impulse response (CI[...]
 
A novel voltage-to-voltage logarithmic converter with high accuracy
 
Ahmad GHANAAtTIAN-JAHROMI  Adib ABRISHAMIFAR  Ali MEDI  
A novel BiCMOS voltage-to-voltage converter with logarithmic characteristics and very high accuracy is presented. The relationship between the emitter current and the base-emitter voltage in bipolar transistors is used to realize the logarithmic function. With 1.8 supply voltage, the total power consumption is less than 15.75 mW and a Log error of < -36dB is shown in the ADS simulations. Compared to the other method in the literature, very better accuracy in logarithm calculation is achieved. The proposed method can be used in arithmetical operation circuits like analog processors. Streszczenie. Przedstawiono nowy przetwornik logarytmujący w technologii BiCMOS. Do realizacji funkcji logarytmującej użyto zależności między prądem emitera i napięciem baza-emiter w tranzystorze bipolarnym. Przy napięciu zasilającym 1.8V pobór mocy był mniejszy niż 15.75 mW a błąd logarytmowania był mniejszy niż -36dB. W porównaniu z podobnymi układami prezentowanymi w literaturze Osiągnięto lepszą dokładność. (Przetwornik logarytmujący o dużej dokładności). Keywords: Arithmetical circuits; Logarithmic Amplifier; Logarithmic converter. Słowa kluczowe: wzmacniacz logarytmujący, układy arytmetyczne. Introduction Logarithmic functions are widely used in instrumentation telecommunications, medical equipments, radar receivers and arithmetical operation circuits [1-3]. Logarithmic circuits need to have high input dynamic range to compress the large amplitude of the signals in the radar receivers input, high accuracy for arithmetical operation functions and low power consumption in order to be useful in communication circuits [1]. A square-law characteristic in strong inversion of MOS transistors cannot lead to logarithmic function while the bipolar transistors behavior can be used to generate it easily. On the other hand, good performance bipolar transistors are not available in CMOS-based technologies [4]. Moreover, utilizing MOS transistors in the weak inve[...]
 
Adaptive passivity-based control of PEM fuel cell/battery hybrid power source
 
Ali TOFIGHI  Mohsen KALANTAR  
In this paper, a DC hybrid power source composed of PEM fuel cell as main source, Li-ion battery storage as transient power source and their power electronic interfacing is modelled based on Euler-Lagrange framework. Subsequently, Adaptive Passivity Based Controllers are synthesized using the energy shaping and damping injection techniques. In addition, the power management system is designed in order to manage power flow between components. The results show that the outputs of hybrid system have good tracking response, low overshoot, short settling time and zero steady-state error. Streszczenie. Przedstawiono hybrydowy źródło DC składające się z ogniwa paliwowego typu PEM, baterii litowej i układu elektronicznego. Przeprowadzono syntezę adaptacyjnego pasywnego sterownika przy wykorzystaniu techniki kształtowania energii i tłumionego wtrysku. Dodatkowo kontroluje się przepływ mocy między komponentami. Otrzymano układ hybrydowy z dobrym śledzeniem obciążenia, małym przeregulowaniem i krótkim czasem ustalania. (Adaptacyjny, bierny sterownik dla hybrydowego źródła mocy) Keywords: Adaptive Passivity Based Control; DC hybrid power source; Fuel Cell; Li-Ion battery. Słowa kluczowe: hybrydowe źródło mocy, bateria litowa I. Introduction Distributed Generation (DG) has the advantages of low investment, low pollution, high efficiency, and high reliability. Fuel cells (FCs) are mostly being used due to some merits compared to the other types of DG sources [1]. However, one main disadvantage of fuel cell is its slow dynamics [2]. Hence, hybrid power sources are introduced to make the best use of its advantage and elimination of the aforementioned disadvantage [3-5]. Batteries are a secondary source which can supply power under transient conditions [6]. Fuel cells act as converters which convert the chemical energy into electrical energy [7]. Proton Exchange Membrance (PEM) fuel cell is a prime candidate for hybrid systems, because it has highe[...]
 
Analiza prądu ciemnego w matrycach CCD
 
Adam POPOWICZ  
Celem artykułu jest zaprezentowanie analizy czasowych zależności prądu ciemnego w matrycach CCD. Prezentowane wyniki zostały uzyskane na współczesnej profesjonalnej kamerze CCD SBIG STL 11000M. Udowadniają one, iż stosowana dotychczas korekcja zdjęć o wysokich czasach ekspozycji (np. zdjęcia astronomiczne) jest zbyt uproszczona, gdyż nie uwzględnia procesów zachodzących w obrębie piksela, które to mają wpływ na wielkość wygenerowanego ładunku termicznego. W artykule została również przedstawiona teoria generacji prądu ciemnego dla struktury piksela. Abstract. Exposure time dependencies of dark current in CCD were presented in the article. The professional modern CCD camera SBIG STL 11000M was examined. Results proved inefficiently of widely used dark frame subtraction method which doesn&#8217;t provide for processes of dark current generation in pixel cell. Dark current generation theory for single pixel was also presented. (CCD dark current analysis). Słowa kluczowe: matryca CCD, prąd ciemny, korekcja obrazów, astrofotografia Keywords: CCD matrix, dark current generation, image correction, astrophotography Wstęp Matryce CCD od wielu lat wykorzystywane są w analizie struktur słabo promieniujących. Przetworniki te cechują się niskimi szumami oraz wysoką wydajnością kwantową, co czyni je niezbędnymi przy tego typu badaniach [1]. Jednym z zastosowań jest zarówno profesjonalna jak i amatorska astrofotografia, gdzie wykonywane są zdjęcia z czasami ekspozycji rzędu wielu minut. Na jakość otrzymanego tak obrazu, przy tych rzędach czasów, wpływ ma szereg czynników: szum wzmacniacza ładunku, szum przetwornika A/C, szum fotonowy oraz szum termiczny (prąd ciemny). Ze względu na naturę trzech pierwszych źródeł zakłóceń (szum gaussowski), stosuje się uśrednianie wielu zdjęć wykonanych w tych samych warunkach, tzn. ten sam czas ekspozycji, ta sama temperatura i oczywiście ten sam obiekt. Taka technika powoduje wzrost stosunku sygnałszum. Najwię[...]
 
Analiza układu wektorowego sterowania silnikiem indukcyjnym z uszkodzonymi prętami klatki wirnika
 
Mateusz DYBKOWSKI  Teresa ORŁOWSKA-KOWALSKA  Czesław T. KOWALSKI  
W pracy przeanalizowano możliwości wykorzystania sygnałów związanych ze strukturą bezpośredniego sterowania polowo zorientowanego do diagnostyki uszkodzeń wirnika silnika indukcyjnego. Między innymi analizowano składowe wektora prądu stojana w układzie współrzędnych zorientowanych polowo oraz sygnały związane z układem odprzęgającym. Wyznaczono charakterystyczne częstotliwości, związane ze stopniem uszkodzenia klatki wirnika, pojawiające się w tych sygnałach. Badania symulacyjne zweryfikowano na stanowisku laboratoryjnym. Abstract. In the paper the analysis of the direct field oriented control of the induction motor drive with broken bars is presented. Special attention was focused to the analysis of the characteristic signals connected with the control structure. Stator current components in the field oriented coordinates and decoupling signals were analyzed under the different rotor faults. The simulation results were verified in the laboratory set-up. (Analysis of the direct field oriented control of the induction motor drive with broken rotor bars) Słowa kluczowe: silnik indukcyjny, bezpośrednie sterowanie polowo zorientowane, diagnostyka wirnika. Keywords: induction motor, direct field oriented control, rotor fault diagnosis. Wstęp Silniki indukcyjne (SI) odgrywają coraz większe znaczenie w różnych gałęziach przemysłu. Dzięki swojej prostej konstrukcji, niewielkim wymaganiom eksploatacyjnym stanowią one doskonałą alternatywę dla napędów prądu stałego. Maszyny te mimo dużej niezawodności ulegają jednak uszkodzeniom, które mogą doprowadzić do poważnych konsekwencji dla sterowanych procesów. Dlatego istotne jest wczesne wykrywanie uszkodzeń tych silników. Jednym z możliwych uszkodzeń silnika jest uszkodzenie wirnika. W przypadku maszyn zasilanych bezpośrednio z sieci znanych jest szereg metod diagnostyki wirników SI. Jedną z najczęściej stosowanych metod jest analiza częstotliwościowa sygnałów prądów silnika. Dzięki niej możliwe je[...]
 
Application of artificial intelligent techniques in PSS design: a survey of the state-of-the-art methods
 
Mahdiyeh ESLAMI  Hussain SHAREEF  Azah MOHAMED  
Power system stabilizers (PSSs) are the most well known and efficient devices to damp the power system oscillations caused by interruptions. Low frequency oscillation problems are very difficult to solve because power systems are very large, complex and geographically distributed. Hence, it is necessary to employ most efficient optimization methods to take full advantages in simplifying the problem and its implementation. These optimization methodologies and techniques are widely diverse and have been the subject of ongoing enhancements over the years. This paper presents a survey of literature on the various optimization methods applied to solve the PSS problems. Streszczenie. System stabilizacji mocy PSS jest powszechnie stosowaną I skuteczną metodą tłumienia oscylacji spowodowanych przerwaniami. Oscylacje niskiej częstotliwości są trudne do eliminacji ze względu na ich złożoność i rozległość przestrzenną. Dlatego warto poszukiwać skutecznych metod optymalizacji metody PSS. Artykuł przedstawia metody optymalizacji wykorzystujące sztuczną inteligencję. (Wykorzystanie technik sztucznej inteligencji przy projektowaniu systemów stabilizacji mocy systemu energetycznego) Keywords: artificial intelligence techniques, optimization methods, power system stabilizer. Słowa kluczowe: sztuczna inteligencvja. Metody optymalizacji, stabilizacja w systemach energetycznych. 1. Introduction With the advent of automatic voltage regulators (AVRs) in the late 1950s, installation of AVRs on power generating units become a common practice. Unfortunately, the high performance of these voltage regulators caused a destabilizing phenomenon on the power system. Most of the problems are associated with the low frequency oscillation in interconnected power systems, especially in the deregulated paradigm. Small magnitude and low frequency oscillation often remained for a long time. To provide fast damping for the system and thus improve the dynamic performance, a[...]
 
Automated detection of epileptic seizures using mixedmethodology: Wavelet-Chaos-KNN Classifier-Mutual Information
 
Ahmad MIRZAEI  Ahmad AYATOLLAHI  Ali Motie NASRABADI  
Electroencephalogram (EEG) is the brain signal that contains the valuable information about different states of the brain. In this study EEG signals are analyzed for evaluating epileptic seizures in these signals and their sub-bands and comparing epileptic states with other states. A discrete wavelet transform is applied for decompose the EEGs into its sub-bands. The chaotic behavior of EEGs is evaluated by means of normalized Shannon and spectral entropies. Entropy method is presented for detection of epileptic seizures through the analysis of EEGs and their sub-bands. At the end the mixture K-nearest neighbor and mutual information method is applied as a classifier to classify the different states in EEGs and their sub-bands. This method is applied to three different groups of EEG signals: 1) healthy states, 2) epileptic states during a seizure-free interval (interictal EEG), 3) epileptic states during a seizure (ictal EEG). The proposed method could classify different states with 99% accuracy. Streszczenie. Elektroencefalografia EEG jest analizą sygnału mózgu. W artykule przedstawiono metody analizy sygnału EEG stosowane w celu wykrycia epilepsji. Zastosowano dyskretną transformatę falkową do dekompozycji sygnału EEG. Wykorzystano metodę entropii do detekcji sygnału związanego z epilepsją. Metody zastosowano do trzech grup pacjentów: zdrowych, chorych na epilepsję i chorych w czasie ataku epilepsji. (Automatyczna detekcja ataku epilepsji przy wykorzystaniu połączenia różnych metod: falkowej - klasyfikacji KNN i wzajemnej informacji). Keywords: discrete wavelet transform (DWT); normalized Shannon entropy (NShEn) normalized spectral entropy (NSEn); k-nearest neighbor (KNN); mutual information, encephalography, epileptic seizures. Słowa kluczowe: dyskretna transformata falkowa, znormalizowane spektrum entropii, analiza sygnału epilepsji, encefalografia. Introduction Epilepsy is known as the most prevalent neurological disorder that affects[...]
 
Automatyzacja stanowiska pomiarowego do wzorcowania w polu promieniowania gamma
 
Adrian Bożydar KNYZIAK  
W niniejszej pracy przedstawiam kolejne etapy związane z projektowaniem, wykonaniem i uruchomieniem komputerowego systemu pomiarowego pracującego w Głównym Urzędzie Miar na stanowisku wzorcowym do odtwarzania i przekazywania jednostki kermy i mocy kermy w powietrzu w polu promieniowania gamma. Abstract. In this work are presented consecutive stages of design, fabrication and starting of the computer measurement system at the Central Office of Measures. The system used for reproduction and dissemination of air kerma unit and air kerma rate unit in the field of gamma radiation (Automation of the measurement system for calibration in the field of gamma radiation). Słowa kluczowe: kerma, moc kermy, prąd jonizacyjny, komora jonizacyjna, elektrometr, promieniowanie gamma. Keywords: kerma, kerma rate, ionization current, ionization chamber, electrometer, gamma radiation. Wstęp Promieniotwórczością (radioaktywnością) nazywamy przekształcanie się nietrwałych izotopów jednego pierwiastka chemicznego w izotopy innego pierwiastka, czemu towarzyszy emisja pewnych cząstek. Promieniotwórczość związana jest z emisją promieniowania jonizującego. Promieniowanie jonizujące jest to promieniowanie elektromagnetyczne (promieniowanie gamma i rentgenowskie) oraz korpuskularne (cząstki alfa, elektrony, neutrony, jony), które wywołuje jonizację ośrodka materialnego, tj. oderwanie przynajmniej jednego elektronu od atomu, cząsteczki lub wybicie go ze struktury krystalicznej. Wszystkim rodzajom promieniotwórczości towarzyszy zwykle emisja promieniowania &#61543; (gamma) - twardego, krótkofalowego promieniowania elektromagnetycznego. Emisja promieniowania gamma stanowi podstawowy sposób zmniejszania energii wzbudzonych produktów przemian promieniotwórczych. Jądro ulegając rozpadowi promieniotwórczemu nazywamy jądrem macierzystym. Powstające podczas rozpadu jądro pochodne jest z reguły w stanie wzbudzonym, a jego przejściu do stanu podstawowego towarzyszy em[...]
 
Availability of CCS No7 signalling channel under influence of bursty and random errors
 
Dragan MITIĆ  Aleksandar LEBL  Žarko MARKOV  
This paper explaines the methods of calculation of CCS No 7 signalling channel availability (or unavailability) under the influence of random and bursty (group) errors. Algorithms for tracking of transmission error rate are used for the calculation of the basic parameters of signalling channel availability under the influence of random errors. The Gilbert-Elliott's model is used to determine the availability of signal link channels under the influence of bursty errors. Streszczenie. W artykule przedstawiono metodę określania dostępności kanału CCS Nr. 7 w zależności od przypadkowych i incydentalnych błędów. Do śledzenia błędu transmisji wykorzystano wyznaczenie podstawowych parametrów kanału w obecności błędów przypadkowych. Dostępność kanału w obecności błędów incydentalnych wykorzystano model Gilberta-Elliotta. (Dostępność kanału CCS Nr. 7 w obecności błędów przypadkowych i grupowych) Keywords: CCS No7 signalling channel, random errors, bursty (group) errors, channel availability, Gilbert-Elliott's model. Słowa kluczowe: kanał CCS, błędy przypadkowe, model Gilberta-Eliotta Introduction Digital transmission system (level 1 of message transfer part (MTP) protocol) and signalling channel (level 2 of MTP protocol) are two key subsystems within the MTP protocol. The availability of these two parts is very important for the function of the entire CCS No7 (Common Channel Signalling Number 7, CCS No7), and is closely related to the bit error rate (or error probability), Pbit (quality of transmission). Several models, which can be used to estimate the basic parameters of signalling channel availability under the influence of random errors, are known in the literature. They are based on algorithms for tracking of transmission error rate. The basic parameters of the signal channels availability are the mean time of the correct operation and the mean time of the signalling channel synchronization. The models, developed in [1] and [2], are u[...]
 
Averaged and switching function modelling for the active power filter with LCL-type coupling impedance
 
Yang HAN  Lin XU  
This paper presents the averaged and switching function modelling for the active power filter (APF) with LCL-type coupling impedance. The mathematical model of the LCL-type APF is derived using switching function modelling technique, followed by the Fourier series analysis of the switching functions. The equivalent circuits are presented from the averaged and switching ripple model. The presented technique is also extended to the analysis of the modulation signal and inverter dc-link voltage. Finally, the experimental results are presented for verification. Streszczenie. Artykuł prezentuje modelowanie uśredniającej i przełączającej funkcji aktywnego filtru z impedancja sprzęgającą typu LCL. Model matematyczny jest wyprowadzony przy modelowaniu funkcji przełączającej a następnie przez analizę Fouriera tej funkcji. Zaprezentowano schemat zastępczy. Przedstawiona technika może być rozszerzona do analizy sygnału modulowanego i przekształtnika. Na zakończenie przedstawiono wyniki eksperymentów. (Modelowanie funkcji uśredniania i przełączania w aktywnym filtrze z impedancją sprzęgającą typu LCL) Keywords: Active power filter, averaged model, switching function, switching ripple model, LCL-filter Słowa kluczowe: filtry aktywne, filtr LCL, funkcja uśredniania.. I. Introduction In recent years, the power quality issues have received considerable attention due to the proliferation of nonlinear loads, which causes power loss, voltage sag/swell and temporary interruptions [1, 2]. To mitigate these problems, the active power filters (APFs) are utilized to compensate harmonic current and improve power factor. Extensive research was carried out concerning the circuit topologies, harmonic detection methods, current controller design methods of the APFs [3-6]. However, the stringent theoretical modelling of the APFs was not reported in the literature. This paper aims to cover this gap and presents the strict theoretical modelling of the APF with LCL-[...]
 
Badania emocji w oświetleniu
 
Zbigniew TURLEJ  
Badania nad emocjami w oświetleniu są pierwszymi globalnymi studiami nad pracą niezależnych projektantów oświetlenia. Philips Lighting wybrał firmę Synovate do przeprowadzenia badań jakościowych. Badania te wykraczają daleko poza funkcjonalną rolę oświetlenia i koncentrują się na estetycznych i emocjonalnych aspektach światła dostrzeganych przez profesjonalistów, którzy pasjonują się podnoszeniem jakości w oświetleniu. Referat omawia wybrane fragmenty tych badań. Abstract. The research on emotions in lighting is the first global study on the work of independent lighting designers. Synovate was selected by Philips Lighting to conduct a qualitative research. This study represents an attempt to go beyond the functional role lighting and understand the aesthetic and emotional aspects of light through the eyes of professionals who are passionate about improving the quality of lighting. The paper describes some elements of this study. (Researches for emotions in lighting). Słowa kluczowe: emocje, projektowanie oświetlenia, efekty światła, niezależny projektant oświetlenia. Keywords: emotions, lighting design, effects of light, independent lighting designer. Wstęp Niemal wszyscy projektanci oświetlenia uważają, że otoczenie świetlne jest ważnym emocjonalnym czynnikiem środowiska wizualnego. Jak dotychczas badania nad emocjami w oświetleniu nie były rozwijane. Pewien wyjątek stanowią badania z końca lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku [1],[2]. Jednakże dopiero niedawno przeprowadzono globalne pionierskie studia nad emocjami w oświetleniu. Badania te przeprowadziła firma Synovate na zlecenie Phi[...]
 
Badanie wpływu parametrów procesu cięcia laserowego oraz rodzaju niskotemperaturowej ceramiki współwypalanej na maksymalną rozdzielczość obróbki laserowej
 
Dominik JURKÓW  
Technologia niskotemperaturowej ceramiki współwypalanej (LTCC) jest używana do produkcji wielowarstwowych układów elektronicznych, biernych elementów elektronicznych, czujników, aktuatorów, systemów mikroprzepływowych oraz mikrosystemów. Proces składa się z: przygotowania niewypalonych folii ceramicznych, wykonywania struktur przestrzennych, nanoszenia past grubowarstwowych, zgrywania poszczególnych folii, laminacji i współwypalania. W artykule przedstawiono i przedyskutowano wpływ parametrów cięcia laserowego oraz typu folii LTCC na maksymalną rozdzielczość obróbki. Abstract. The Low Temperature Cofired Ceramics (LTCC) is used for fabrication of multilayer electronics circuits, passive electronic components, sensors, actuators, microfluidic components and microsystems. The process consists of: tape casting, 3-D shaping, thick film deposition, stacking, lamination and cofiring. Influences of different LTCC tapes and laser parameters on maximal cutting resolution were presented and discussed in the paper. (Investigation of laser process parameters and Low Temperature Cofired Ceramics type influences on maximal resolution of laser machining). Słowa kluczowe: : LTCC, laser, obróbka, cięcie. Keywords: LTCC, laser, machining, cutting. Wstęp Swój dynamiczny rozwój technika niskotemperaturowej ceramiki współwypalanej (LTCC) przeżywa od lat osiemdziesiątych ubiegłego wieku [1,2]. Technologię LTCC ze względu na kompatybilność ze standardową metodą grubowarstwową od początku jej istnienia stosowano głównie w produkcji wielowarstwowych układów elektronicznych oraz biernych elementów elektronicznych [3]. Pod koniec lat 90 ubiegłego wieku technikę LTCC zaczęto stosować do produkcji czujników [4], aktuatorów [5], systemów mikroprzepływowych [6] oraz mikrosystemów [7,8]. Rozwój ten zawdzięcza się możliwości wykonywania w technologii LTCC struktur trójwymiarowych np. komór, kanałów, mostków lub membran. W produkcji niemal wszystkich czujników, ak[...]
 
Bearing current reduction in a five level flying capacitor DTC drive
 
Mohammad ARESTEH  Abdolreza RAHMATI  Shahrokh FARHANGI  Adib ABRISHAMIFAR  
Bearing currents in induction motors caused by breakdown of thin layers of grease (electrical discharge machining) known as the main factor in bearing damage and is a function of common mode voltage (CMV). In this paper various switching tables to reduce CMV and thus bearing currents in a DTC-controlled five-level drive are compared and a new switching table using redundancy concept is presented which efficiently reduces the CMV. The simulation results in SIMULINK/Matlab environment prove the capability of the proposed strategy for reducing the common mode voltage in a five level inverter. The experimental results of a prototype five level flying capacitor inverter confirm common mode reduction using the proposed switching table. Streszczenie. Prądy łożyskowania w silniku indukcyjnym powodowane przebiciem w cienkiej warstwie smaru są jedną z głównych przyczyn uszkodzenia łożysk i jest funkcją składowej wspólnej napięcia CMV. W artykule zaprezentowano tabele przełączeń umożliwiającą redukcję CMV w sterowniku bezpośredniej kontroli momentu DTC. Wyniki symulacji i eksperymentów potwierdziły możliwość redukcji CMW w pięciopoziomowym przekształtniku. (Redukcja prądu łożyskowania w napędzie DTC) Keywords- Direct torque control, Flying-capacitor multilevel inverters, Common mode voltage, Bearing current Słowa kluczowe: bwzpośrednia kontrola momentu DTC, prądy łożyskowania. Introduction In industrial countries more than 70% of electrical energy is consumed by electric motors. About 60% of this amount is related to high-power pumps and fans which often are fed by medium voltage induction motors. To regulate pressure and flow, generally mechanical instruments such as throttle valve and damper were used but these methods in addition of intense pressure on mechanical devices and accelerating their depreciation, resulting in high energy losses. Nowadays due to rising energy prices, much attention has been paid to the speed control of medium voltag[...]
 
Bryła fotometryczna opraw ulicznych
 
Władysław DYBCZYŃSKI  
Przeprowadzono analizę możliwości wyznaczania optymalnej bryły fotometrycznej światłości opraw przeznaczonych do oświetlenia ulicznego. W rozważaniach uwzględniono nie tylko parametry normatywne, decydujące o jakości oświetlenia drogowego, ale również widoczność przeszkód. Abstract. The analysis of method usability for optimal luminous intensity distribution for road luminaires was conducted. Not only standard values - critical for the road lighting quality - but also roadblocks visibility limitations are considered. (Luminous intensity distribution for street luminaires). Słowa kluczowe: oświetlenie ulic, oprawa oświetleniowa, rozsył światłości. Keywords: road lighting, luminaire, luminous intensity distribution. Wprowadzenie Jakość oświetlenia drogowego zależy od wielu czynników. Na pierwszym miejscu należy wymienić kształt bryły fotometrycznej zastosowanych opraw oświetleniowych. Również ważną rolę odgrywają tu właściwości refleksyjne nawierzchni drogi. Inne czynniki, jak np. geometria usytuowania opraw oświetleniowych względem jezdni, też ma wpływ na widoczność przeszkód na drodze [1, 2, 3], podobnie jak rozkład widmowy użytych źródeł światła. Spełnienie wymagań dotyczących parametrów oświetleniowych nie zawsze zapewnia wymaganą widoczność przeszkód [1]. W wyniku szczegółowej analizy zjawisk występujących przy obserwacji pola widzenia (jezdni) w warunkach oświetlenia stacjonarnego i [...]
 
Calculation methods and programs for daylighting and comparison of their use
 
Martina ZAPLETALOVÁ  
Lighting status of an interior and effect of lighting on humans and their eyes does not depend solely on the amount of light, but also on other factors (spatial distribution of light, the dynamics of changes of lighting with time etc.). The design must maintain good lighting quality in case of sunny, cloudy and overcast sky, and also in case of direct illumination by the Solar. To maintain good lighting quality, sufficient lighting level does not suffice; it is also necessary to maintain good lighting quality. The article below presents a short analysis of evaluation of daylight lighting and related calculation programs, their possibilities and possible uses. Streszczenie. Stan oświetlenia wnętrza jak również wpływ oświetlenia na cyłowieka i jego oczy nie zależy tylko od ilosci światła, ale także od innych czynników (przestrzenne rozłożenie światła, dynamika zmian oświetlenia wywołana upływem czasu, itd.) Projekt musi brać pod uwagę konieczność dobrej jakości oświetlenia w przypadku wysokiej intensywności nasłonecznienia, ale także w sytuacjach mniejszego czy większego zachmurzenia, jak również bezpośredniego oświetlenia Solar. Dobra jakość oświetlenia to nie tylko dostateczny poziom oświetlena, ale konieczna jest także dbałość o dobrą jakość oświetlenia. Poniższy artykuł przedstawia krótką analizę oceny oświetlenia dziennego, związanych z nim programów obliczeniowych a także ich możliwości i zastosowań. (Metody obliczeniowe i programy światła dziennego a także porównanie ich wykorzystania). Keywords: daylight, calculation programs and methods for daylight lighting. Słowa kluczowe: oświetlenie światłem dziennym, programy obliczeniowe, metody oświetlenia światłem dziennym. Introduction Lighting status of an interior and effect of lighting on humans and their eyes does not depend solely on the amount of light, but also on other factors (spatial distribution of light, the dynamics of changes of [...]
 
Charakterystyki częstotliwościowe skuteczności ekranowania pola elektromagnetycznego wyładowania atmosferycznego za pomocą ekranów siatkowych – model eksperymentalny
 
Tomasz MAKSIMOWICZ  
Przedstawiono wyniki badań charakterystyk częstotliwościowych eksperymentalnych modeli ekranów siatkowych, narażonych na pobliskie lub bezpośrednie wyładowania atmosferyczne. Wyniki pomiarów skuteczności ekranowania wykonano zarówno dla pola magnetycznego, jak i elektrycznego. Przeanalizowano różne gęstości siatki oraz ekran podwójny. Abstract. Results of frequency domain characteristics of experimental grid-like spatial shield models exposed to nearby and direct lightning strikes are presented. Measurements results of shielding effectiveness consider both magnetic and electric field. Shields of different mesh widths and double layer shield are analyzed. (Frequency domain characteristics of lightning electromagnetic field shielding effectiveness of grid-like spatial shields - experimental model). Słowa kluczowe: ekran siatkowy, skuteczność ekranowania, wyładowanie atmosferyczne, modele eksperymentalne. Keywords: spatial grid-like shield, shielding effectiveness, lighting strike, experimental models. Wstęp Największym zagrożeniem dla aparatury elektronicznej, od strony wyładowań atmosferycznych, są prądy piorunowe, które mogą przeniknąć do instalacji elektrycznych w czasie bezpośredniego uderzenia w budynek. Groźne mogą okazać się jednak również impulsy promieniowanych pól elektromagnetycznych w czasie wyładowań pobliskich. Mogą one powodować indukowanie się napięć i prądów w różnego rodzaju okablowaniu i obwodach elektronicznych, co może skutkować złym działaniem, utratą danych lub nawet uszkodzeniem sprzętu. Głównym zadaniem zewnętrznych instalacji odgromowych jest przechwycenie i rozproszenie do ziemi prądu pioruna podczas wyładowania bezpośredniego. Jednak takie instalacje, oraz inne konstrukcje ażurowe, takie jak, zbrojenie budynku czy celowo projektowane ekrany w postaci siatek wykonanych z dobrze przewodzących materiałów, wykazują właściwości ekranowania pól elektromagnetycznych i zapewniają ochronę również w przypadku ude[...]
 
Comparison of real street lighting with sodium lamps and LEDs
 
Marek BÁLSKÝ  Rudolf BAYER  
The paper presents the comparison of luminous and electrical properties of modern LED-based luminaires with properties of the conventional luminaires with high pressure sodium lamp. It collects available product information of compared luminaires with measured luminous and electrical properties of them to allow a reader to take a view of mentioned luminaire properties. The most important values of the luminaire samples compared are the luminous efficacy, color rendering index, startup process characteristics, spectral distribution of the light sources, etc. Streszczenie. W artykule przedstawiono porównanie wielkości świetlnych i elektrycznych nowoczesnych opraw LED z konwencjonalnymi oprawami do lamp sodowych wysokoprężnych. Zawarto dostępne informacje dotyczące porównywanych opraw z pomierzonymi parametrami świetlnymi i elektrycznymi w celu pełnego przedstawienia czytelnikom cech porównywanego sprzętu. Porównano m.in. następujące parametry opraw: skuteczność świetlna, wskaźnik oddawania barw, charakterystyki początkowe, rozkład widmowy źródeł światła. (Porównanie systemów oświetlenia drogowego sodowego i LEDowego). Keywords: road lighting, light emitting diodes, high pressure sodium lamp, luminaire. Słowa kluczowe: oświetlenie dróg, diody elektroluminescencyjne, lampy sodowe wysokoprężne, oprawa oświetleniowa. Introduction In the late 1990s first white light emitting diodes applicable in lighting were developed. Luminous efficacy of the first power LEDs was similar to the luminous efficacy of common incandescent tungsten bulbs. Luminous characteristics of white LEDs are increasing progressively up to the current situation when white LEDs have luminous efficacy similar or higher than conventional light sources used in road lighting, e.g. high pressure s[...]
 
Controllable electronic load with energy recycling capability
 
Carlos RONCERO  María I. MILANÉS  Miguel A. GUERRERO  Enrique ROMERO  
This paper presents the design and construction of a 3-phase controllable electronic load for high power tests allowing the recycling of the energy to the grid. The topology is composed by two electronic converters with a common DC- bus. One inverter draws from the grid a load current that can be configured with the harmonic and imbalance desired levels, and the other inverter is used to inject the energy into the grid with low losses. The control strategies and the current controller for both inverters are explained. Simulation and experimental results are presented. Streszczenie. W artykule omówiono układ sterowanego, 3-fazowego obciążenia elektronicznego dużej mocy, umożliwiającego recykling energii do sieci. Układ składa się z dwóch przekształtników elektronicznych - falowników, połączonych szyną DC. Podczas, gdy pierwszy falownik pracujący jako obciążenie pobiera z sieci prąd o zadawanych wartościach składowych zgodnych, przeciwnych i wyższych harmonicznych, drugi wstrzykuje pobraną energię elektryczną z powrotem do sieci z niskimi stratami. W pracy opisano strategię sterowania obydwu tych falowników. Przedstawiono wyniki badań symulacyjnych i eksperymentalnych (Sterowane obciążenie elektroniczne z możliwością recyklingu energii). Keywords: Electronic load, recycling energy, high power applications. Słowa kluczowe: in this line the Editor inserts Polish translation of keywords. Introduction Energy power sources, such as uninterruptible power system (UPS) and generators, wind turbines, micro turbines, hybrid energy conversion systems, solar arrays and energy storage systems as batteries, ultracapacitors, superconducting magnetic energy storage coils, flywheels, need to be tested in a load bank to check the behaviour of the equipment and to improve its defective index, reliability and stability [1]. This load bank is usually designed with dissipative components, resistors, inductors and capacitors, which generate a lot of power los[...]
 
Effect of directional reflectance in lighting
 
Jan ŠKODA  Petr BAXANT  
This article describes the influence of directional reflectance for the lighting calculations. Also compares the difference between the calculations of materials ideally diffuse and real materials. For real material applies that indicatrix of reflected light and reflecting material are not behaving as an omni directional diffusor, but under certain angles are starting to behave almost like a mirror. This contributes to an erroneous calculation of lighting, because the existing computer programs allow for real reflective materials as ideal. This error has resulted in unnecessary over-lighting certain places, and ultimately a waste of electricity. Streszczenie. Artykuł opisuje wpływ odbicia kierunkowego na wyliczenia oświetlenia, porównuje różnicę pomiędzy wyliczeniami dla materiałów dyfuzyjnych i materiałów rzeczywistych. W przypadku materiałów rzeczywistych pojawia się zakrzywienie światła odbitego i materiał odblaskowy nie zachoruje się już jako rozpraszacz ogólnokierunkowy, ale pod pewnymi kątami zaczyna się zachowywać prawie jak zwierciadło. Wspomniana sytuacja może być powodem błędnych obliczeń oświetlenia a to dlatego, że dotychczasowe programy kalkulacyjne traktują rzeczywiste materiały odblaskowe jako idealne. Następstwem tego błędu może być zbyt intensywne oświetlenie niektórych miejsc a w efekcie i zbyteczne zużycie energii elektrycznej. (Wpływ odbicia kierunkowego w oświetleniu). Keywords: directional reflectance, Lighting, BRDF, safe energy. Słowa kluczowe: odbicie kierunkowe, oświetlenie, BRDF, oszczędność energii. Introd[...]
 
Embedding wireless water monitoring system in Internet
 
Bogdan DZIADAK  Lukasz MAKOWSKI  Andrzej MICHALSKI  
In this paper is presented a research for environmental monitoring system with features such as alarming which is lowering delay of reaction of environmental protection emergency teams. Structure of the system based on the &#8220;Internet of Things" ideology and IEEE1451 networked smart transducer interface standard. Streszczenie. W tym artykule zaprezentowane są badania nad systemem monitorowania środowiska z własnościami alarmowania co pozwala na skrócenie czasu reakcji służb ochrony środowiska. Struktura sytemu bazuje na ideologii "Internet of Things" i standardzie czujników inteligentnych zawartych w normie IEEE 1451. (Bezprzewodowe monitorowanie czystości wody z wykorzystaniem Internetu) Keywords: measurement systems, environmental protection, remote measurements, &#8220;Internet of Things", IEEE 1451 standard. Słowa kluczowe: systemy pomiarowe, ochrona środowiska, pomiary zdalne, &#8220;Internet of Things", standard IEEE 1451. Introduction In contemporary economy, environmental protection is one of most important issues. Quick reaction to catastrophic results of ecological disasters, permanent protection and natural environment monitoring is on the priority list in developed countries. Fertilization increased rapidly in Poland in recent years. Additionally the wheeled transportation and developing infrastructure of oil station and petrochemical industry also increased. These changes cause unusually ecological danger both in local and the whole country scale. These conditions determined necessity for creation of distributed measurement systems with alarming function to monitor ecosystem parameters, particularly clean water sources. Main feature of this system should be flexibility and scalability in all logical layers including management, visualization, communications and measurement. In this paper we focus on two latter ones. Architecture that is discussed here can be obtained by creating a system of monitoring based on the[...]
 
Energy performance of lighting systems
 
Jiří HABEL  Petr ŽÁK  
For a number of years, the attention has been drawn to the issue of energy saving not only in the field of lighting, but also in many other areas. A crucial moment in the process of dealing with this issue was the opening of the discussions on global warming. One of the effects of this discussion is that the pressure on a fast introduction of new technologies, procedures and new legislation, which would result in reducing energy performance of outdoor as well as indoor lighting systems, has been increasing. This paper deals with the relationship between the technical parameters of illumination and the energy performance of lighting and describes possible trends in achieving energy efficient lighting systems. Streszczenie. Od wielu lat przywiązuje się dużą uwagę do zagadnień efektywności energetycznej, nie tylko w zakresie oświetlenia, ale także wielu innych dziedzinach. Istotnym momentem w tej dyskusji było włączenie tematyki globalnego ocieplenia. Efektem tych dyskusji jest wzmożenie działań w kierunku szybkiego wdrażania nowych technologii, opracowania nowych regulacji prawnych, co ma w założeniu skutkować poprawą efektywności energetycznej zewnętrznych i wewnętrznych urządzeń oświetleniowych. W artykule poruszono zagadnienie współzależności cech oświetlenia i charakterystyki energetycznej oświetlenia oraz trendy uzyskiwania oświetlenia wydajnego energetycznie. (Charakterystyka energetyczna systemów oświetleniowych). Keywords: lighting systems, energy performance of buildings, power saving. Słowa kluczowe: systemy oświetleniowe, charakterystyka energetyczna budynków, redukcja mocy. Introduction Energy performance of various types of buildings - office, industrial, healthcare, educational and other buildings - is a widely discussed issue at different levels. The solution of energy performance of lighting systems of these buildings is also a part of these discussions. The basis is provided by the newly drafted standard ČSN EN 15 193 Ener[...]
 
Environmental monitoring system with instant communication
 
Bogdan DZIADAK  Łukasz MAKOWSKI  Andrzej MICHALSKI  
Providing clean water with particular quality is one of the main issues in environmental protection. System for this objective must measure dozens of values and provide them reliably to staff of water treatment company. In complex situation such as leak or waste polluting water reservoir the system must help emergency response teams to solve the problem as quickly as possible. Streszczenie. Dostarczanie wody pitnej o zadanej jakości jest jednym z głównych problemów w ochronie środowiska. System do tego zadania musi mierzyć dziesiątki wartości i wiarygodnie udostępniać je pracownikom firmy zarządzającej wodociągami. W krytycznej sytuacji takiej jak wyciek lub zanieczyszczenie rezerwuaru wody, system musi wspomóc służby ratownicze w rozwiązaniu problemu tak szybko, jak to możliwe. (Monitorowanie stanu środowiska z ciągłą komunikacją) Keywords: measurement system, open protocols, xmpp. Słowa kluczowe: systemy pomiarowe, otwarte protokoły, xmpp. Introduction In this article we discuss progress of our research in area of environmental protection with emergency alert system built upon set of wireless, distributed measurement stations. Particularly we are focused on scenario where operation area is clean water source such as lake. Shortly comparing these two, current one is considered to have increased number of sensors, better communications, better field operation in changing environmental conditions, and improved user experience. Visualization of part of the system which performs measurements on the background of real deployment area is shown on figure 1, below. Except of Measurement Devices (MD) there is also a local On-shore Access Point (OAP) which provides link additional to direct yet expensive GSM/GPRS connection. Dobczyckie Lake, which is our system test-bed, is an artificial reservoir in highlands valley. As it has dam and several tributary streams water quality must be controlled at several places. The lake is a clean water[...]
 
Estymacja napięcia niezrównoważenia w obwodzie pośredniczącym trójpoziomowego falownika NPC z wykorzystaniem obserwatora EKF
 
Paweł SZCZEPANKOWSKI  Janusz NIEZNAŃSKI  Artur CICHOWSKI  
W artykule przedstawiono nowy algorytm estymacji napięcia niezrównoważenia w obwodzie pośredniczącym falownika 3L-NPC (ang. Three Level Neutral Diode-Clamped Converter) wykorzystujący rozszerzony filtr Kalmana. Algorytm może być wykorzystany do sterowania falownikiem bez czujnika napięcia w punkcie środkowym jak również może służyć do celów diagnostycznych czujnika polegających na porównaniu mierzonej wartości z estymowaną. W artykule zaprezentowano wyniki badań laboratoryjnych. Abstract. A new approach to estimate the voltage of unbalance in 3L-NPC dc-link is presented. The algorithm is based on Extended Kalman Filter and simple converter average model. Simulation and experimental results are given to show the validity of the proposed approach. The method can be applied as the voltage of unbalance sensor diagnostic procedure as well. (The voltage of unbalance estimation algorithm for three level neutral point converter). Słowa kluczowe: trójpoziomowy falownik napięcia, filtr Kalmana, estymacja, modulacja Keywords: three level converter, Kalman filter, estimation, modulation Wstęp Parametry obliczeniowe nowoczesnych procesorów DSP [6] (ang. Digital Signal Processor) i układów FPGA (ang. Field Programmable Gate Array) pozwalają na praktyczną realizację złożonych algorytmów sterowania bez ograniczenia zakresu podstawowej funkcjonalności urządzenia. Najczęstszym założeniem takiej realizacji sterowania jest ograniczenie liczby czujników pomiarowych i wprowadzenie na ich miejsce algorytmów estymacji wybranych zmiennych na podstawie bieżących pomiarów. Przykładem takiego działania może być sterowanie falownikiem trójpoziomowym, przestawionym na rysunku 1, bez pomiaru napięcia w punkcie środkowym na podstawie analizy prądów obciążenia [1, 2, 3]. Rys.1. Trójpoziomowy falownik napięcia 3L-NPC Podstawą proponowanych metod jest analiza i porównanie ze sobą wybranych harmonicznych prądu obciążenia i modelu oraz zastosowanie rekursywnych alg[...]
 
Hybrid power system of public lighting in smaller villages
 
Stanislav MIŠÁK  Jaroslav ŠNOBL  František DOSTÁL  Daniel DIVIŠ  
This article deals with the possibility of public lighting power from renewable resources, it means of a hybrid system consisting of solar panels and wind power. The factual data for dimensioning the system was obtainedby extensive exploration of the state and consumption of public lighting in the villages of the Czech Republic. The article contains an economic reasoning and analysis of investment costs compared to cable distribution. Streszczenie. Artykuł ten traktuje o możliwościach zasilania oświetlenia publicznego z odnawialnych źródeł energii, czyli systemu hybrydowego skladającego się z paneli słonecznych i elektrowni wiatrowej. Szczegółowe dane użyte do wszelkich wyliczeń uzyskano na podstawie szerokich badań dotyczączch stanu i zużycia energii przez oświetlenie publiczne w gmianch Republiki Czeskiej. Artykuł zawiera w sobe także uwagę ekonomiczną i analizę wydatków inwestycyjnych w porównaniu z siecią kablową. (Hybrydowy system zasilania oświetlenia publicznego w mniejszych gminach). Keywords: public lighting, solar power station, wind power station, hybrid power source, energy balance. Słowa kluczowe: oświetlenie publiczne, elektrownia słoneczna, elektyrownia wiatrowa, system hybrydowy, bilans energetyczny. Introduction During the re[...]
 
Indoor optical free space networks - reflectivity of light on building materials
 
Jan VITÁSEK  Petr KOUDELKA  Jan LÁTAL  František DOSTÁL  Karel SOKANSKÝ  
Over the past decade rapid development happened in the field of communication technologies based on optical fibers. Over the past decade rapid development happened in the field of communication technologies based on an optical fibers. These technologies become dominant in the field of the last mile networks as well (WDM-PON, GePON, EPON, etc.). As an alternative to the last mile networks can be considered the socalled free space optical networks (FSO). Currently, diffusion systems make an interesting concept into the future. They use secondary sources - building materials inside the room. Therefore it is necessary to pay attention to an issue of the light reflectivity on building materials. Streszczenie. Ostatnia dekada przyniosła, w dziedzinie optoelektroniki, szybki rozwój technologii tele-informatycznych opartych na światłowodach. Technologie te zyskują znaczną popularność w sieciach ostatniej mili (WDM-PON, GePON, EPON, itd.). Jako alternatywę w stosunku do sieci ostatniej mili można przyjąć optyczne sieci bezwłóknowe (FSO). Z punktu widzenia przyszłości systemy dyfuzyjne prezentują się jako ciekawa koncepcja. Korzystają one ze źródeł wtórnych - materiałów budowlanych wewnątrz pomieszczeń, dlatego koniecznym jest poświęcenie uwagi problematyce wpływu odbić światła na materiałach budowlanych. (Wewnętrzne optyczne sieci bezwłóknowe - wpływ odbicia światła na materiałach budowlanych). Keywords: diffusion system, directional characteristic, polarization. Słowa kluczowe: system dyfuzyjny, charakterystyka kierunkowa, polaryzacja. Introduction A luminous flux, which is emitted from the light source, impinges directly into the receiver or is reflected into the receiver from the surfaces of walls, floors, ceilings (in cause a room). The most of light active surfaces around us fall into a group of secondary light sources. The secondary sources reflect the light that fell on them from the other light sources. This reflection is caused by inter[...]
 
Influence of colour of shading obstacles on indoor daylighting
 
Jiří PLCH  Jitka MOHELNÍKOVÁ  
Daylighting is one of major requirements for indoor climate. Quality of light is a factor which influences habitants comfort and health. Proper indoor visual climate depends on many factors. One of the influencing factors might be external shading obstacles which could reduce access of daylight significantly and their colours might also play negative role for spectral range of light. The main results of an evaluation of daylighting in a residential building influenced by a neighbouring building with brightly coloured façades are presented in the article. Streszczenie. Oświetlenie pomieszczeń światłem dziennym jest jednym z wymogów mających wpływ na klimat wewnętrzny. Jakość światła jest czynnikiem wpływającym na wygodę i zdrowie mieszkańców. Właściwe wewnętrzne środowisko wizualne zależy od wielu czynników. Jednym z nich mogą być zewnętrzne przeszkody zacieniające, którą mogą wyraźnie ograniczyć dostęp światła dziennego a swoimi kolorami mogą mieć negatywny wpływ na dostępny zakres widma światła. Wyniki pomiarów oświetlenia dziennego w budynkach mieszkalnych podlegają wpływom sąsiednich obiektów o kolorowych fasadach, o czym jest mowa w artykule. (Wpływ kolorowych filtrów na wewnętrzne oświetlenie światłem dziennym). Keywords: daylight, visual comfort, illuminance. Słowa kluczowe: światło dzienne, komfort wzrokowy, oświetlenie. Introduction Daylighting plays positive role in building indoor climate. Natural light represents healthy and energy saving alternative to artificial lighting. Modern energy efficient buildings are based on solar energy utilisation for solar gains and proper daylighting. Sufficiently large windows are only one of many design requirements. It means sufficient [...]
 
Instrumentation for long term measuring of parameters under night sky
 
Tomáš NOVÁK  Petr ZÁVADA  Karel SOKANSKÝ  
The paper deals with equipment for long-term measurement. We want to collect information about night sky, quantify the obtrusive light and compare the level of it in industrial and habited areas and out of them. For long-term measurements of low level illuminance (about 10-3 lx) and luminance (about 10-3 cd/m2) should be applied not only the measuring equipments with high sensitivity, but also completely independent one with the ability to save the measured data. Streszczenie. Artykuł mówi o przyrządach do pomiarów długoterminowych. Chcemy zebrać informacje o nocnym niebie, określić ilościowo zanieczyszczenie świetlne, porównać jego poziom na obszarze przemysłowym i zamieszkałym a także poza nim. Do długoterminowych pomiarów niskich poziomów natężenia oświetlenia (ok. 10-2 lx) i luminacji (ok. 10-3 cd/m2) koniecznym jest użycie urządzeń nie tylko o wysokiej czułości, ale także z całkowicie niezależną możliwością zapisu namierzonych danych. (Instrumentarium długoterminowych pomiarów parametrów nieba nocnego). Keywords: camera, obtrusive light, luxmeter, luminance analyzer, sky quality meter, illuminance, luminance, magnitude. Słowa kluczowe: kamera, zanieczyszczenie świetlne, fotometr, analizator luminacji, sky quality meter, natężenie oświetlenia, luminacja, magnitude. Introduction The main aim of this article is to introduce the possibility of luminance measuring by adjusted astronomical CCD camera cooled by Peltier cells. We selected a type of CCD camera which uses a monochrome cooled square chip with high-resolution and 16-bit A/D converter. It provides high sensitivity and wide dynamic range. Another important factor is that the camera is able to cooperate with the software (LumiDISP) for luminance evaluation from pictures taken by calibrated digital cameras. Taken pictures are immediately evaluated and transformed to luminance maps and stored in the preset database. In this way it is possible to set up long-term measurement, or[...]
 
Kształtowanie jednorodnego rozkładu temperatury w półprzewodnikowych rezystancyjnych sensorach gazów w technologii LTCC
 
Artur RYDOSZ  Wojciech MAZIARZ  Tadeusz PISARKIEWICZ  
Do poprawnego działania warstwy gazoczułej w półprzewodnikowych rezystancyjnych sensorach gazów konieczne jest zapewnienie odpowiedniej temperatury pracy - zazwyczaj w przedziale 250-450&#186;C. Warstwa ta może wykazywać maksymalną odpowiedź na wybrane gazy dla różnych temperatur, stąd też konieczne staje się zapewnienie odpowiedniej temperatury i możliwie jednorodnego jej rozkładu. W pracy omówiono procesy wymiany ciepła, jakie należy uwzględnić przy projektowaniu podłoży sensorowych, przedstawiono wyniki symulacji i eksperymentu oraz wnioski. Abstract. For effective gas-sensitive layer operation in semiconductor gas sensors the sensor working temperature of 250-450&#186;C is required. The layer usually exhibits a maximum response to selected gases at different temperatures, hence it is necessary to ensure the appropriate temperature and its uniform distribution in the gas-sensitive layer. The paper discusses the processes of heat exchange to be considered during designing the sensor substrates, the results of simulations, experiment results and conclusions. (Formation a uniform temperature distribution in semiconductors resistance gas sensors in LTCC technology). Słowa kluczowe: czujniki gazu, rozkład temperatury, symulacje termiczne, technologia LTCC. Keywords: gas sensors, temperature distribution, thermal simulation, LTCC technology. Wstęp Powszechnie stosowane w przemyśle rezystancyjne półprzewodnikowe czujniki gazów są tanie, małe i cechują się wysoką czułością na badane gazy. Wszystkie te cechy osiągane są w drodze kompromisu w związku z licznymi ograniczeniami technologicznymi. Prowadzone są badania m.in. nad optymalizacją elementów grzejnych w celu zapewnienia odpowiedniej topologii grzejnika i możliwie jednorodnego rozkładu temperatury w obszarze warstwy gazoczułej, przy jak najmniejszym poborze mocy. Optymalizuje się również doprowadzenia elektryczne grzejnika, które mają znaczny wpływ na pobór mocy w temperaturze pracy [...]
 
Mapowanie luminancji na modelu obliczeniowym źródła światła - możliwości wykorzystania matrycowych mierników luminancji w technice świetlnej
 
Matrycowe mierniki luminancji (MML) pozwalają na zmianę podejścia do obliczeń symulacyjnych (wykorzystujących komputery) w technice świetlnej. Większość założeń upraszczających model źródła światła może zostać wyeliminowana, dzięki czemu wyniki komputerowych symulacji opraw oświetleniowych stają się bliskie wynikom pomiarów laboratoryjnych. Przedstawione zostaną wyniki prowadzonych badań oraz zagadnienia związane z modelowaniem matematycznym rzeczywistych źródeł światła, na podstawie danych uzyskanych z pomiarów MML. Abstract. Matrix measurers of luminance (MML) allow to change approach to the simulation calculations (using computers) in the lighting technology field. Most of the simplifying assumptions of the light source models can be eliminated. In cause of this the results of computer simulations are close to the laboratory measurements results. In paper will be presented the results of the study and issues related with mathematical modeling of real light sources, based on data obtained from measurements of MML. (Luminance mapping to the light source model - possibilities to use a MML in the lighting technology field). Słowa kluczowe: technika świetlna, oprawy oświetleniowe, metoda promieni odwrotnych, mapowanie luminancji, źródła światła. Keywords: lighting technology, luminaires, backward ray tracing, luminance mapping, light sources. Niedawne pojawienie się na rynku matrycowych mierników luminancji spowodowało rewolucję w dziedzinie szeroko pojmowanej techniki świetlnej. Matrycowe mierniki luminancji (MML), jako urządzenia potrafiące podczas pojedynczego pomiaru zarejestrować rozkład luminancji począwszy [...]
 
Measurement of obtrusive light in terms of Czech Republic
 
Tomáš NOVÁK  Karel SOKANSKÝ  Petr ZÁVADA  
Obtrusive light (light pollution) refers to both the night sky luminance as well as any light that radiates to the places where it is not required. Moreover, this kind of light increases the energy losses. The measurements are done for the purpose of obtaining information about night sky luminance at different meteorological situations and in different locations. We want to know influence of the artificial light sources on the night sky luminance. Outputs from the measurements are used to verify the physical model of the night sky. The aim of this model is to find out how the artificial light sources (public lighting, or whole cities) are capable to influence the sky luminance at different distances and under different meteorological conditions. The future of this model is to compare influences of the new artificial outdoor lighting systems to the night sky luminance in the project phase. Streszczenie. Przez zanieczyszczenie świetle rozumie się jak oświetlenie nocnego nieba, tak rónież i każde światło, które oślepia bądź też oświetla miejsca, gdzie światło nie jest potrzebne, co powoduje tzw. interferencję światła. Takie oświetlenie powoduje straty energii. Pomiary były wykonane dla uzyskania o informacji o jasności nocnego nieba w różnych warunkach meteorologicznych i w różnych lokalizacjach (ze zwróceniem uwagi na wpływ sztucznych źródeł światła na jasność nieba). Wyniki wykonanych pomiarów posłużą do weryfikacji fizyczego modelu nocnego nieba. Model ten ma za celu zidentyfikowanie, jakim sposobem źródła światła (VO, bądź całe miasta) mogą mieć wpływ na jasność nieba w różnych odległościach od źródła światła a w różnych sytuacjach meteorologicznych. (Pomiary zanieczyszczenia świetlnego w warunkach Republiki Czeskiej). Keywords: obtrusive light, illuminance, luminance, measurement. Słowa kluczowe: zanieczyszczenie świetlne, natężenie oświetlenia, światłość (natężenie źródła światła), pomiary. Introduction Light pollution has not been quan[...]
 
Metody numerycznego opisu rozkładu egzytancji widmowej iluminantu D65 z uwzględnieniem niepewności pomiarowych wnoszonych przez użyty spektroradiometr
 
Dorota MOZYRSKA  Irena FRYC  Małgorzata WYRWAS  
Analizie poddano dane pochodzące z pomiarów spektroradiometrycznych rozkładu widmowego zgodnego z D65. Przedmiotem badań jest określenie modelu funkcyjnego, który wynika z zastosowania aproksymacji metodą najmniejszych kwadratów jak też z użyciem wag elementów wartości, przedstawiających różne błędy pomiarowe wartości zjawiska. W pracy zademonstrowano różnice w interpolacji danych i aproksymacji za pomocą wielomianów Fouriera o pięciu i siedmiu harmonicznych oraz funkcji sklejanych. W omawianym modelu, według przyjętych kryteriów, najlepsza jest aproksymacja metodą funkcji sklejanych z wygładzaniem. Jako narzędzie obliczeniowe zastosowano program Matlab i jego moduł Curve Fitting Tool. Abstract. In this paper the spectroradiometric measurements data analysis is presented. As an example we used spectral power distribution of D65 illuminant. Our goal here is to find mathematical model of measurement data. This model takes under consideration measurement uncertainties. We present different methods of interpolation and approximations those kinds of data. According to our study we can confirm that smoothing spline approximation is the best fit to original spectroradiometric measurement data.(Methods for a numerical description of spectroradiometric data of D65 illuminant regarding to uncertainties of measurement interpolation and approximation). Słowa kluczowe: interpolacja, aproksymacja, funkcje sklejane, pomiary spektroradiometryczne. Keywords: interpolation, approximation, spline functions, spectroradiometric data. Wstęp W pracy przedstawiono analizę różnych metod aproksymacji jak i interpolacji danych pochodzących z pomiarów rozkładu egzytancji widmowej iluminantu D65. Rozważono nierównomierny model rozkładu długości fali oraz uwzględniono wagi poszczególnych punktów pomiarowych. Zwrócono uwagę na dokładność dopasowania modeli do danych pomiarowych poprzez analizę sumy kwadratów odchyleń oraz współczynnika determinacji modelu. Analizę [...]
 
Metody pomiaru rezystancji termicznej diod laserowych
 
Elżbieta DĄBROWSKA  Andrzej MALĄG  
Przedstawiono pięć różnych sposobów pomiarów rezystancji termicznej diod laserowych. Przeanalizowano ich przydatność do charakteryzacji praktycznie wytwarzanych przyrządów różnej jakości, także takich, których charakterystyki są nietypowe. Porównano dokładności przedstawionych metod. Abstract. Five different measurement methods of the laser diodes thermal resistance have been presented. Usability of these methods to characterize practical devices of different quality including those of untypical characteristics is analyzed. Also the exactness of the methods is compared. (Comparison of measurement methods of laser diode's thermal resistance). Słowa kluczowe: dioda laserowa, rezystancja termiczna, moc optyczna, charakterystyki widmowe. Key words: laser diode, thermal resistance, optical power, spectral characteristics. Wstęp W pracy lasera półprzewodnikowego krytyczną wielkością odpowiadającą za jego parametry i czas życia jest zdolność odprowadzania ciepła z obszaru aktywnego [1]. Termiczne własności laserów półprzewodnikowych wynikają z charakterystyk emisji spontanicznej poniżej prądu progowego i emisji wymuszonej powyżej prądu progowego [2]. Wzrost temperatury w obszarze aktywnym prowadzi do: - wzrostu długości rezonatora, - zwężenia przerwy energetycznej materiału, prowadzącego do przesunięcia piku charakterystyki spektralnej w kierunku długofalowym, - zmiany współczynnika załamania materiału aktywnego. Wzrost temperatury o 50K daje względną zmianę długości rezonatora rzędu kilku x 10-4 i jest zaniedbywalny. Zwężenie przerwy energetycznej diod laserowych (DL) emitujących w paśmie &#955; ~ 800 nm, daje przesunięcie w kierunku długofalowym około 0,254 nm/K (-4,8 x 10-4 eV/K). Zmiana współczynnika załamania wynika ze zmian szerokości przerwy energetycznej i ze zmiany gęstości ładunku w obszarze aktywnym [3]. Parametrem określającym ilościowo skuteczność odprowadzania generowanego do chłodnicy ciepła jest rezystancja termiczn[...]
 
Mierzalność mechanicznych właściwości dróg oddechowych i tkanek płuc podczas krótkotrwałego przerwania przepływu powietrza przy ustach pacjenta
 
Ireneusz JABŁOŃSKI  Janusz MROCZKA  Grzegorz GŁOMB  
Założenia wstępne formułujące ideę nieinwazyjnego algorytmu przerywanego przepływu powietrza, dedykowanego do pomiaru mechaniki oddychania, prowadzą do istotnych przeszacowań indeksu diagnostycznego (Rint) w bazowej wersji metody. Zasadniczym źródłem ograniczenia są prosta (jednoelementowa) fizyko-matematyczna reprezentacja systemu oraz stosowany algorytm (ekstrapolacji wstecznej) przetwarzania danych eksperymentalnych. W artykule, najpierw w sposób analityczny a następnie w drodze symulacji komputerowych, wykazano możliwość separacji składowych odpowiedzi z tkanek płuc i dróg oddechowych. Ponadto, w sposób ilościowy pokazano udział oporu klatki piersiowej w całkowitej odpowiedzi systemu na quasi-skokowe pobudzenie zaworem przerwaniowym. Uzyskane wyniki są elementem pośredniczącym w przejściu pomiędzy klasyczną i wzbogaconą wersją algorytmu okluzyjnego. Abstract. Preliminary assumptions postulated for the idea of the airflow interrupter technique, dedicated for respiratory mechanics measurement, lead to significant overestimation of the diagnostic index (Rint) in a basal version of the method. Essential sources of that limitation are simple (oneelement) physical-mathematical representation of the system and the back-extrapolative algorithm used for experimental data processing. Analytic considerations have been firstly provided in the paper and next the possibility to separate airway and tissue component in the pressure-flow output has been shown during airflow interruption using computer simulation. Moreover, quantitative assessment of thoracic loading in the resistive response of the system on quasi-step excitation by valve closing has been documented. Results can be perceived as a linkage between the classical and enhanced version of the occlusional algorithm. (Measurability of the mechanical properties for airways and lung tissue segments during short-term airflow interruption at the mouth). Słowa kluczowe: mechanika oddychania, algorytm[...]
 
Monitoring pierwszych instalacji oświetleniowych, wykorzystujących diody elektroluminescencyjne, w Warszawie
 
Dariusz CZYŻEWSKI  
Diody elektroluminescencyjne są coraz częściej wykorzystywane przy konstruowaniu opraw oświetleniowych. Parametry fotometryczne podawane przez producentów (dystrybutorów) są często niekompletne lub mało wiarygodne. Stąd w wyniku współpracy Zarządu Dróg Miejskich w Warszawie oraz Zakładu Techniki Świetlnej Politechniki Warszawskiej powstała idea sprawdzenia jak zachowują się tego typu instalacje w praktycznym zastosowaniu. W Warszawie zostały wytypowane dwa odcinki ulic, na których zainstalowano testowe instalacje, wykorzystujące diody elektroluminescencyjne. Pracownicy ZTŚ na bieżąco monitorowali stan oświetlenia wytypowanych ulic. Wyniki przeprowadzonych badań zostały zawarte w niniejszym opracowaniu. Abstract. LEDs are more and more frequently used for luminaire construction. Photometric parameters given by manufacturers (distributors) are neither complete nor reliable. As a result of the cooperation between ZDM in Warsaw and Lighting Division of the Warsaw University of Technology, arose the idea to verify such installations operating in practice. Two street sections in Warsaw were chosen with LED testing installations. The Lighting Division employees were monitoring the lighting conditions on the streets currently. The results of the investigations were reported in this paper. (Monitoring of the first LED lighting installations in Warsaw). Słowa kluczowe: diody elektroluminescencyjne, oświetlenie drogowe, weryfikacja oświetlenia. Keywords: LEDs, road lighting, verification procedures. Wprowadzenie LED-y należą do najszybciej rozwijających się technologicznie źródeł światła. Ich coraz lepsze parametry fotometryczne i kolorymetryczne powodują, iż wkraczają one w nowe obszary zastosowań. Jednym z najnowszych zastosowań jest oświetlenie drogowe. Zastosowanie diod elektroluminescencyjnych w konstrukcji drogowych opraw oświetleniowych wydaje się dość obiecującym i przyszłościowym kierunkiem ich rozwoju. Jednak w praktyce powstają wątpli[...]
 
Możliwości zastosowania diod organicznych (OLED) w oświetleniu
 
Andrzej WIŚNIEWSKI  
Przedstawiony poniżej artykuł przedstawia informacje na temat konstrukcji diod organicznych (OLED), zasady ich działania i podstawowe dane techniczne. OLED są już stosowanym źródłem światła w wyświetlaczach i ekranach TV ich zastosowanie w oświetleniu nie jest szerokie. Własności świetlne obecnie produkowanych OLED są na tyle dobre, że można przewidywać coraz szersze ich zastosowanie w różnych obszarach oświetlenia. Abstract: This paper consists information about construction of Organic Light-Emitting Diode (OLED), principle of work and main technical data. The OLEDs are using in TV screens and their use in lighting area is not wide yet. The lighting parameters of OLED are good and their application in lighting area will be wider in the future. (Possibility of OLEDs use in lighting). Słowa kluczowe: Elektryczne źródła światła, diody elektroluminescencyjne (LED), diody organiczne (OLED). Keywords: Electrical sources, Light-Emitting Diode (LED), Organic Light-Emitting Diode (OLED) Wstęp Diody elektroluminescencyjne (LED) są jednymi z najnowocześniejszych źródeł światła i są coraz powszechniej stosowane w oświetleniu. Takie zalety jak wysoka skuteczność świetlna (powyżej 100 lm/W), długa trwałość (dochodząca do 100 000 godzin), wysoki ogólny wskaźnik oddawania barw wytwarzanego światła (Ra >80), oraz bezpośrednie wytwarzanie światła kolorowego czynią LED bardzo uniwersalnymi źródłami światła. Powstają oprawy LED, których parametry świetlne, elektryczne i eksploatacyjne są wyższe od tych, które mają niektóre starsze konstrukcje tradycyjnych opraw oświetleniowy[...]
 
Nieliniowe modele pomiarowe rozkładu egzytancji widmowej ciała czarnego
 
Dorota MOZYRSKA  Irena FRYC  Małgorzata WYRWAS  
W pracy przeprowadzono eksperyment numeryczny na danych rozkładu widmowego egzytancji ciała czarnego. Zaburzeniom zgodnym z rozkładem normalnym poddano wektor wartości oraz wektor pomiaru długości fali. Traktując dane jako pary wielkości pomiarowych z niepewnością na obu współrzędnych została zastosowana aproksymacja z uwzględnieniem wag punktów pomiarowych. Rozważone zostały modele nieliniowe. Zastosowanie wygładzanie za pomocą funkcji sklejanych oraz filtrowanie metodą Savitzky-Golay. Wskazano na stabilność wyników niezależnie od wprowadzonych zaburzeń. Abstract. In this paper we presented the results of numerical investigations of different approximation methods which were applied to spectral power distribution of black body measurement data. The theoretical data were disturbed along both: variable and values, accordingly to normal distribution. For the values vector various disturbances are involved. For such kind of data there is a reason to use weighted approximation. There are used smoothing splines with a weights vector and filtering by Savitzy-Golay method. We point that results are stable independently to different disturbances. (Nonlinear numerical models of spectral power distributions of black body). Słowa kluczowe: interpolacja, aproksymacja, funkcje sklejane, pomiary spektroradiometryczne. Keywords: interpolation, approximation, spline functions, spectroradiometric data. Wstęp W pracy przedstawiono analizę różnych metod aproksymacji danych pochodzących z pomiaru rozkładu egzytancji widmowej promieniowania optycznego. W szczególności zaprezentowano wyniki uogólnionej metody najmniejszych kwadratów (UMNK), która ma zastosowanie do szacowania parametrów modelu przy niespełnieniu założenia o stałości wariancji odchyleń losowych lub założenia o braku autokorelacji odchyleń. Zastosowane zostały modele nieliniowe, ze szczególnym uwzględnieniem metod linearyzowanych. Problem najlepszego dopasowania prostej w modelu liniowym ze[...]
 
Nowe projekty iluminacji zrealizowane w Zakładzie Techniki Świetlnej Politechniki Warszawskiej
 
Rafał KRUPIŃSKI  
Zakład Techniki Świetlnej Politechniki Warszawskiej wyspecjalizował się w tworzeniu projektów iluminacji za pomocą wizualizacji komputerowej. Stworzona "szkoła projektowania iluminacji", zaowocowała do tej pory, od 1996 roku, powstaniem ponad 100 projektów iluminacji. Artykuł pokazuje te najnowsze i najciekawsze. Abstract. The Lighting Division of the Warsaw University of Technology specializes in creating illumination designs with computer graphics and brought the school of illumination design to life. Since 1996 it has been created over 100 projects. The article presents the latest and the most interesting ones. (The latest designs of illumination worked out in Lighting Division of the Warsaw University of Technology). Słowa kluczowe: iluminacja, projektowanie oświetlenia, wizualizacja komputerowa. Keywords: illumination, lighting design, computergraphics. Wstęp Projektowanie iluminacji obiektów nie należy do zadań łatwych. Oprócz wyobraźni czysto technicznej, trzymania się zasad i metod iluminacji, należy kierować się względami estetycznymi. Przewidywanie efektu, jaki powstanie, jest rzeczą bardzo trudną, często niemożliwą ze względu na gabaryty iluminowanych obiektów, liczbę użytego sprzętu oświetleniowego oraz możliwości jego montażu. Z pomocą przychodzi trójwymiarowa grafika komputerowa. Zakład Techniki Świetlnej Politechniki Warszawskiej wyspecjalizował się w tworzeniu projektów iluminacji za jej pomocą. Stworzona "szkoła projektowania ilu[...]
 
Odtwarzanie położenia kątowego wirnika w silniku synchronicznym z magnesami trwałymi zagłębionymi w wirniku poprzez analizę pochodnych prądów fazowych
 
Leszek JARZĘBOWICZ  
Przedstawiono metodę odtwarzania położenia kątowego wirnika w silniku synchronicznym z magnesami trwałymi zagłębionymi w wirniku (IPMSM). Omówiony algorytm estymacji położenia opiera się na analizie wartości pochodnych prądów fazowych silnika związanych z modulacją napięć realizowaną przez falownik tranzystorowy. Przeprowadzono analizę błędów metody. Omówiono zagadnienia związane ze specyficznym algorytmem pomiaru prądu. Zaprezentowano wyniki eksperymentalne. Abstract. An algorithm for estimation of Interior Permanent Magnet Synchronous Motor (IPMSM) rotor angular position is described. The algorithm uses derivatives of motor phase currents resulting from PWM voltage modulation to obtain the rotor position. The basis of the algorithm is presented, accompanied by an error analysis. Issues of special current sampling method are discussed. Results of laboratory tests are given. (Estimation of IPMSM rotor angular position by analysis of phase current derivatives). Słowa kluczowe: napęd elektryczny, estymacja położenia wirnika, silnik synchroniczny z magnesami trwałymi, pomiar prądów fazowych silnika. Keywords: electric drive, rotor position estimation, Permanent Magnet Synchronous Motor (PMSM), measurement of motor currents. Wstęp W układach napędowych wzrasta liczba zastosowań silników elektrycznych z wysokoenergetycznymi magnesami trwałymi, a wśród nich silników synchronicznych z sinusoidalnym rozkładem pola magnetycznego w szczelinie powietrznej (ang. Permanent Magnet Synchronous Motors, PMSM) [1, 2]. Wynika to z ich korzystnych cech, m.in.: dużej sprawności, dobrych właściwości regulacyjnych, małej masy i wymiarów, bezobsługowości oraz łatwo realizowanemu chłodzeniu. Stojan silnika PMSM ma budowę podobną do stojana silnika indukcyjnego - w żłobkach rozłożone jest trójpasmowe uzwojenie. Konstrukcja wirnika zawiera magnesy trwałe umieszczone na powierzchni lub wewnątrz rdzenia wirnika [3]. Coraz częściej, np. do napędu pojazdów, wy[...]
 
Określanie początkowej pozycji wirnika w silnikach bezszczotkowych z magnesami trwałymi
 
Tomasz SOBIERAJ  
W pracy zaproponowano metodę wyznaczania początkowej pozycji wirnika w silnikach bezszczotkowych z magnesami trwałymi. Metoda jest oparta na pomiarze prądów wymuszanych falą napięcia prostokątnego o współczynniku wypełnienia 50%. Kąt elektryczny jest ustalany na podstawie wartości międzyszczytowych prądów we współrzędnych stojana. Metoda jest niewrażliwa na temperaturowe zmiany rezystancji stojana. Praca zawiera rezultaty badań eksperymentalnych na stanowisku z kartą FPGA. Abstract. This paper describes method determination initial rotor angle in brushless motor. Electrical angle is calculated from current amplitude in stator coordinate during keys switching with 50% pulse duty factor. Method is not sensitive to stator resistance thermal variation. Result of experiment are presented to validate the proposed method. (Initial rotor location in brushless motors with permanent magnets). Słowa kluczowe: silnik bezszczotkowy, pozycja początkowa wirnika, FPGA, identyfikacja parametrów. Keywords: brushless motor, determination of initial rotor position, FPGA, parameter identification. Wstęp Silniki z magnesami trwałymi wykazują wiele zalet takich jak wysoka sprawność i duża niezawodność. Są one wykorzystywane w wielu przemysłowych aplikacjach mając opinię maszyn pozwalających na uzyskanie niezakłóconego przebiegu momentu. Silniki takie wymagają do poprawnej pracy informacji o aktualnym położeniu wirnika w stosunku do uzwojeń stojana. W tym celu stosuje się resolwery lub enkodery. Czujniki te powiększają rozmiary silnika oraz jego koszty. W przypadku stosowania enkoderów przyrostowych pozostaje problem wyznaczenia pozycji wirnika w chwili załączenia napięcia zasilającego układ napędowy. Pozycja ta pozostaje nieokreślona, aż do chwili pojawienia się sygnału indeksu. Może to spowodować przy starcie silnika jego niekontrolowany obrót w dowolnym kierunku. W komercyjnych rozwiązaniach napędowych stosowane są bardzo proste metody ustalania pozycj[...]
 
Optymalna technologia oświetleniowa
 
Leszek LENIARSKI  
Artykuł przedstawia technologię kloszy ze zintegrowanymi odbłyśnikami zastosowaną w oprawach świetlówkowych o wysokim stopniu szczelności. Duży wybór kloszy ze zintegrowanymi odbłyśnikami pozwala na bardzo wydajne wykorzystanie światła w pomieszczeniach o wysokościach od 3 do 21m. Bardzo wysoki poziom szczelności kloszy efektywnie ochrania system optyczny przed zanieczyszczeniem. Abstract. This article presents reflector tubes technology used in luminaires for fluorescent lamps with high ingress protection. Thanks to the wide range of reflector tube models, the light is directed in highly efficient manner form room heights of between 3 and 21m to the area to be illuminated. The high ingress protection of the reflector tubes protect the optical system effectively against contamination. (Optimised lighting technology). Słowa kluczowe: oprawy oświetleniowe, klosze ze zintegrowanymi odbłyśnikami, rozsył światłości, efektywność Keywords: luminaires, reflector tubes, light distribution, efficiency Wstęp Charakter oraz przydatność oprawy do pracy w określonych warunkach określają takie cechy jak szczelność, moc, sprawność lub ograniczenie olśnienia. Jednak w czasach, w których oszczędzanie energii elektrycznej stało się jednym z najważniejszych kryteriów planowania inwestycji, bardzo istotne jest zmniejszenie poboru mocy poprzez zastosowanie wydajnych opraw oświetleniowych. W tym referacie przedstawione zostaną cechy, które świadczą o efektywności oprawy oświetleniowej, a także na podstawie symulacyjnych obliczeń oświetlenia korzyści płynące ze stosowania takich opraw. Charakterystyka oprawy oświetleniowej z kloszem ze zintegrowanym odbłyśnikiem Cechy oprawy oświetleniowej możemy podzielić na dwie grupy - cechy konstrukcyjne oraz fotometryczne. Do podstawowych cech konstrukcyjnych zaliczamy: &#61623; szczelność oprawy - jedna z najistotniejszych cech konstrukcyjnych oprawy; kluczem do uzyskania bardzo wysokiego stopnia szczelności opra[...]
 
Oświetlenie dróg lokalnych
 
Małgorzata GÓRCZEWSKA  
Przedstawiono przegląd wymagań dotyczących doboru oświetlenia dla dróg lokalnych oraz wyniki pomiarów i obliczeń parametrów oświetlenia przykładowych ulic. Odpowiednie źródła światła, oprawy oświetleniowe, systemy sterowania i regulacji strumienia świetlnego, zapewniają uzyskanie bezpiecznego, energooszczędnego i atrakcyjnego oświetlenia. Abstract. In the paper there are presented some requirements for local street lighting and some measurement results for such roads. Proper lamps, luminaries and control systems for residential roads increase safety and create a nice atmosphere. (Residential streets lighting). Słowa kluczowe: oświetlenie drogowe, źródła światła, oprawy, eksploatacja. Keywords: road lighting, lamps, luminaires, maintenance Wprowadzenie Jednym z głównych obszarów działań w UE, mających na celu poprawę efektywności wykorzystania energii elektrycznej [1], jest oświetlenie drogowe. Techniczny stan wielu przestarzałych instalacji, przy jednocześnie znaczącym postępie w technologii produkcji energooszczędnego sprzętu oświetleniowego, jest powodem podjęcia działań zmierzających do eliminacji nieefektywnych, szkodliwych dla środowiska rozwiązań. W Polsce, dodatkowym argumentem na rzecz poszukiwania nowych rozwiązań, jest stan finansów wielu miast i gmin, do których obowiązków należy utrzymywanie systemów oświetlenia dróg i miejsc publicznych. Modernizacje oświetlenia zwykle realizowane są w taki sposób, aby z uzyskanych oszczędności spłacić poniesione nakłady. Taki system finansowania jest szczególnie efektywny w odniesieniu do opraw dużej mocy, a więc stosowanych głównie na drogach ważnych dla ruchu motorowego. Znajduje to swoje odzwierciedlenie w strukturze oświetlenia w Polsce. Wg stanu na rok 2007, około 25% wszystkich opraw drogowych stanowiły oprawy z lampami rtęciowymi, głównie o mocach 125 W (większość) i 250 W, a więc stosowane na drogach o mniejszym znac[...]
 
Oświetlenie miejsc pracy we wnętrzach - proponowane zmiany w europejskiej normie oświetleniowej
 
Andrzej PAWLAK  
W niniejszym artykule omówiono nowe wymagania zawarte w projekcie europejskiej normy oświetleniowej EN 12464-1 w stosunku do aktualnej normy oświetleniowej, którą w języku polskim opublikował PKN w listopadzie 2004 roku. Abstract. The paper describes new requirements included in the draft of European lighting standard FprEN 12464-1: 2009, compared to the present lighting standard, published in Poland by PKN in November 2004. (Lighting of Indoor Work Places - proposition of changes in the draft of the European Lighting Standard). Słowa kluczowe: norma oświetleniowa, siatka pomiarowa natężenia oświetlenia, współczynnik utrzymania, procedury weryfikacyjne. Keywords: Lighting Standard, Illuminance Grid, Maintenance Factor, Verification Procedures. Wstęp Podczas konferencji Lighting Quality & Energy Efficiency, zorganizowanej przez Międzynarodowy Komitet Oświetleniowy (CIE) w marcu 2010 r. w Wiedniu, zaprezentowano referat na temat zmian w aktualnej normie oświetleniowej EN 12464-1 Światło i oświetlenie. Oświetlenie miejsc pracy. Część 1: Miejsca pracy we wnętrzach. Prelegentem był współautor tych zmian, Peter Dehoff z Austrii. Aktualna wersja tej normy została opracowana przez Grupę Roboczą (WG 2) Komitetu Technicznego TC 169 Europejskiej Komisji Normalizacyjnej (CEN) i ustanowiona w październiku 2002 r. Od października 2007 roku ta sama Grupa Robocza pracuje nad jej nowelizacją. Z wystąpienia tego autora wynikało, że do 10 lutego br. zbierano opinie z narodowych komitetów normalizacyjnych, a po ich analizie, która będzie trwała do końca 2010 r., w lipcu 2011 ma się ukazać znowelizowana wersja tej normy. W prezentowanym artykule omówiono najważniejsze zmiany i uzupełnienia, zaproponowane przez Grupę Roboczą WG 2. Zakres normy i powołania normatywne W projekcie nowelizowanej normy EN 12464-1 dodano odwołania do normy EN 12464-2 w zakresie oświetlenia miejsc pracy znajdujących się na zewnątrz oraz do norm EN 1838 i EN 13032-3 dot[...]
 
Oświetleniowy Cyrk Barnuma (artykuł dość przewrotny)
 
Paweł BARANOWSKI  Anna STAŃCZYK  
Mówiąc o "dobrym oświetleniu" zwykle podchodzimy do zagadnienia technicznie. Tymczasem "dobre oświetlenie" to takie, które zapewnia komfort użytkowania i odpowiada potrzebom użytkownika. Na subiektywną ocenę oświetlenia składa się wiele czynników natury psychologicznej. Autorzy na przykładzie bajki, której akcja toczy się w odległych czasach, analizują oświetleniowe oczekiwania różnych ludzi (w oparciu o teorię Enneagramu typów osobowości) i dochodzą do interesujących wniosków. Abstract. When we talk about "good lighting" we usually approach the issue from the technical perspective. Yet, &#8220;good lighting" needs to be defined as the lighting that allows the user to feel comfortable and meets the user&#8217;s needs. Many factors of psychological nature constitute a subjective assessment of lighting. The authors, using example of a fairy tale, the action of which is set in distant times, analyze lighting expectations of different people (basing on the Enneagram theory of personality types) and come to some interesting conclusions. (Lighting Barnum Circus (article fairly debatable)). Słowa kluczowe: oświetlenie, osobowość, energooszczędność, Enneagram. Keywords: lighting, personality, energy efficiency, Enneagram. Nie wszyscy użytkownicy&#8230; Dobre oświetlenie, to nie takie, które tylko spełnia wymagania normy, a takie, przy którym człowiek czuje się komfortowo. Kiedy człowiek czuje się komfortowo? Psychologia podaje prostą odpowiedź: wtedy, kiedy realizuje swoje potrzeby. Potrzeby, to "konstrukty, które reprezentują pewną siłę w regionie mózgu, siłę która organizuje percepcję, apercepcję, myślenie, dążenia i działanie" [1], w taki sposób, aby przekształcić istniejącą niezadowalającą sytuację w kierunku jej poprawienia, polepszenia, zmiany na korzystniejszą. Siłę napędową naszych działań stanowią właśnie potrzeby. Tak długo jak są one niezaspokojone, podtrzymują motywację. Potrzebom towarzyszą dynamicznie zmieniające się emocje, [...]
 
Phase locked loop and synchronization methods for gridinterfaced converters: a review
 
Xiao-Qiang GUO  Wei-Yang WU  He-Rong GU  
Phase locked loop and synchronization techniques are one of the most important issues for operating grid-interfaced converters in practical applications, which involve Distributed Power Generation Systems, Flexible AC Transmission Systems (FACTS), and High Voltage Direct Current (HVDC) Transmission, and so on. This paper presents a comprehensive review of the recently developed phase locked loop and synchronization methods, then a comparison and selection guide are provided. Finally, a list of more than 40 technical papers is also appended for a quick reference. Streszczenie. Techniki PLL i synchronizacji są ważnymi elementami przetworników w systemach sieciowych, takich jak: rozproszonych systemach mocy, FACTs czy HVDC. Artykuł przedstawia przegląd tego typu metod a następnie porównanie tych metod. Na końcu ponad 40 podstawowych artykułów z tej tematyki jest przedstawionych.(Metody synchronizacji i PLL w przetwornikach sieciowych - przegląd). Keywords: Grid-interfaced converters, phase locked loop, synchronization Słowa kluczowe: uchłady PLL, synchronizacja. Introduction The basic phase locked loop (PLL) concept was originally published by Appleton in 1923 and Bellescize in 1932, which was mainly used for synchronous reception of radio signals [1-2]. After that, PLL techniques were widely used in various industrial fields such as communication systems [3- 6], motor control systems [7-8], induction heating power supplies [9] and contactless power supplies [10]. Recently, PLL techniques have been used for synchronization between grid-interfaced converters and the utility network. An ideal PLL can provide the fast and accurate synchronization information with a high degree of immunity and insensitivity to disturbances, harmonics, unbalances, sags/swells, notches and other types of distortions in the input signal. This paper aims at presenting a comprehensive survey on various PLL synchronization techniques to facilitate the proper s[...]
 
Pomiar i kalibracja stanowiska do sprawdzenia zawartości promieniowania UV w widmie lamp
 
Konrad DOMKE  Marcin PELKO  
Poniższy artykuł odnosi się do metody weryfikacji lamp pod kontem zawartości promieniowania UV zgodnie z Dyrektywą Parlamentu Europejskiego No 244/2009. Sprawdzenie bardzo niskich poziomów mocy promienistej jakie występują w lampach do użytku domowego niejednokrotnie prowadzi do błędnych interpretacji ze względu na zbyt wysoki poziom szumów głowicy pomiarowej w stosunku do sygnału pomiarowego oraz problem z niedokładnościami kalibracji oraz niestabilnością wzorców lampowych w zakresie UV. Abstract. Article refers to the verification method of non-directional household lamps according COMMISSION REGULATION (EC) No 244/2009. Measurements of very low UV radiations generated by household lamps very often leads to misinterpretation of results caused by the influence of the detector noise compare to the signal, by comparably poor accuracy of calibration sources in UV range as well as by their instability. (Measurements and calibration of equipment for UV content check in light sources). Słowa kluczowe: zakres UV, lampa, kalibracja, spektrum Keywords: UV range, lamp, radiation, calibration Wstęp Zgodnie z Dyrektywą Parlamentu Europejskiego Nr 244/2009 EC źródła światła w zakresie promieniowania UV nie mogą przekraczać wartości emisji: odpowiednio dla promieniowania UVA + UVB &#8804;[...]
 
Pomiary eksperymentalne napięcia przeskoku dla układów elektrod z małą szczeliną używanych do projektowania modeli laboratoryjnych odpylaczy elektrostatycznych i separatorów
 
Zygmunt DUDZICZ  
Badano eksperymentalnie napięcie przeskoku Up dla układów ostrze-płyta i szpilka-płyta. Mierzono doświadczalnie w jaki sposób zmienia się Up ze wzrostem odstępu miedzy elektrodami dla różnych kształtów ostrza. Celem była ocena możliwości zwiększenia Up w układach niejednostajnych. Były określane wzrost napięcia przeskoku oraz jego powtarzalność. Kształt elektrod był symulowany za pomocą elektrod stożkowych, kulowych lub szpilkowych, które są użyteczne do dalszych symulacji numerycznych. Pomiary prowadzono w celu zdefiniowania zakresu wartości szczytowych charakterystyk napięciowo-prądowych. Wyniki wykorzystano do projektowania modeli laboratoryjnych odpylaczy elektrostatycznych, separatorów jak również aparatury pomiarowej. W wąskim zakresie można sterować Up przy zmianie krzywizny elektrody. Abstract. The sparking voltage Up of a wire-plate and pin-plate systems has been investigated experimentally. How a Up changed with increasing distance between electrodes for different shape of edges was measured experimentally. The objective was to evaluate potential increase in the Up in non-uniform systems. Potential increase in the Up and repeatability were determined. The shape of electrode was simulated by conical, spherical or pin electrodes, which proved useful for further numerical simulations. The measurements were taken to define the peak range for current-voltage characteristics tests. The results were used to design prototype laboratory scale models of electrostatic precipitators and separators as well as measurement apparatus.In the small range can be control Up by changing curvature electrode. (Experimental measurement of sparking voltage for electrode systems with small air gap for use in designing laboratory precipitators and electrostatic separators) Słowa kluczowe: Napięcie przeskoku ,układ szpilka-płyta, układ drut-płaszczyzna, Charakterystyki napięciowo-prądowe Keywords: Sparking voltage, Pin-plate system, Wire-plate system,Voltage-c[...]
 
Pomiary prądu i napięcia zasilającego różne typy źródeł światła
 
Krzysztof TOMCZUK  
W artykule autor przedstawił pomiary oscyloskopowe napięcia zasilającego oraz prądu pobieranego przez różne typy źródeł światła. Przedstawiono zagrożenia jakie niesie za sobą zamiana tradycyjnych żarówek na źródła światła zawierające przekształtnik energoelektroniczny stosowany m.in. w świetlówkach kompaktowych. Opisano sposoby zmniejszenia negatywnego oddziaływania układów przekształtnikowych na zasilającą sieć energetyczną. Abstract. In the article author describes oscilloscope waveforms of supply voltage and current powered of different types of light sources. Dangers of replacing traditional bulbs by the compact fluorescent light was described in this paper. Reduction methods of negative influence of power electronic supply circuits to power grid was also presented. (The measurements of supply voltage and current powered different types of light sources). Słowa kluczowe: układ zasilania źródeł światła, pomiar prądu, pomiar napięcia, układ PFC. Keywords: light sources power supply, current measurements, voltage measurements[...]
 
Pomiary rozkładu luminacji na ulicy oświetlonej oprawami LED
 
Piotr TOMCZUK  
W artykule przedstawiono wyniki pomiarów rozkładu luminancji, wykonane na ulicy Dzielnej w Warszawie. Ulica ta jest oświetlona dwoma rodzajami opraw LED. Badania wykonano za pomocą specjalizowanej kamery LMK Mobile Advanced do pomiaru luminancji. Zaprezentowano nowoczesny system pomiarowy i przedstawiono rozkłady luminancji na drodze. Dokonano porównania otrzymanych wyników. Abstract. The article presents results of luminance distribution measurements conducted on Dzielna Street in Warsaw. This street is lit by two types of LED lamps. The researches were performed by means of specialized LMK Mobile Advanced Camera for luminance measurement. Modern measurement system has been presented and luminance distributions on the road have been shown. The obtained results have been compared. (Luminance distribution measurements on a street lit by LED lamps preparation). Słowa kluczowe: luminancja, oświetlenie LED, LMK Mobile Advanced, oświetlenie uliczne. Keywords: luminance, LED lighting, LMK Mobile Advanced, street lighting. Wstęp Kontrola stanu oświetlenia drogi jest kluczowym czynnikiem utrzymania wysokich standardów oświetlenia oraz bezpieczeństwa ruchu zarówno kierowców, jak i pieszych. Obecnie prowadzone pomiary oświetlenia ulicznego mają miejsce głównie przy odbiorze nowo projektowanych instalacji. Niezbędna jest także kontrola stanu oświetlenia eksploatowanych już instalacji pod kątem utrzymania założonych parametrów oświetlenia i przeprowadzenia ewentualnej ich konserwacji. Dotychczas istniały ograniczenia dotyczące pozyskiwania danych fotometrycznych, a w szczególności parametrów związanych z luminancją nawierzchni jezdni. Wykorzystanie klasycznych mierników luminancji (np. LMT1009 lub LS-110) zmuszało do stosowania procedury pomiarowej wymagającej od operatora precyzji ustawienia przyrządu i przeznaczenia znaczącego czasu potrzebnego na wykonanie pomiarów dla przyjętej liczby określonych punktów pomiarowych na jezdni. Wykonanie [...]
 
Possible use of power LEDs for lighting and communication
 
Jan LÁTAL  Petr KOUDELKA  Vladimír VAŠINEK  František DOSTÁL  Karel SOKANSKÝ  
Over the past decade rapid development of communication technology happened in the field of optoelectronics. At this time metallic lines are no able to transmit large amount of data such as optical fibers. Practicallyall backbone communication networks are built on optical fibers, whereas it can be expected a their significant role in the last mile networks. As an alternative to last mile networks it could take the so-called free space optical networks (FSO), whether the indoor FSO or outdoor FSO links (point-to-point). The development of power LEDs enables to use these components for lighting the space and together as an optical transmission point in indoor FSO. This article is focused on experimental verification of the possible use of power LEDs for simultaneous wireless communication and lighting of room (spectral and radiation characteristics depending on the OOK modulation). Streszczenie. Ostatnie dziesięciolecia przyniosły, w dziedzinie optoelektroniki, szybki rozwój technologii komunikacyjnych. Oczekiwania współczeności rosną i dzisiejsze łącza metaliczne nie są już w stanie przenieść tak wielkiej ilości danych jak światłowody, przy czym można oczekiwać wzrost ich znaczenia w sieciach ostatniej mili. Jako alternatywę dla sieci ostatniej mili należy przyjąć tzw. optyczne sieci bezwłóknowe (FSO), niezależnie od tego, czy mowa będzie o FSO dla pomieszczeń wewnętrznych czy też o FSO dla łącz zewnętrznych (point-to-point). Rozwój LED dużej mocy umożliwił użycie tych komponentów do oświetlenia danej przestrzeni a jednocześnie jako punktu nadawczego w optycznej sieci bezwłóknowej realizowanej w pomieszczeniach wewnętrznych. Artykuł koncentruje się na eksperymentalnej weryfikacji możliwości jednoczesnego wykorzystania LED dużej mocy do bezwłóknowej komunikacji i oświetlenia danej przestrzeni (charakterystyka widma i promieniowania w zależności od modulacji OOK). (Możliwości użycia LED dużej mocy do oświetlenia i komunikacji). Keywords: power[...]
 
Power solutions for emergency lighting of tunnels, underpasses and ecoduct
 
Stanislav MIŠÁK  Jaroslav ŠNOBL  František DOSTÁL  
In this paper, once of possibilities of an independent power supply emergency lighting of tunnels. Power should be provide by a combination of renewable resource (photovoltaic panels, wind power). This paper aims to estimate the investment costs of such a project and compare them with commonly used UPS (genset). Concrete concept for a hybrid system will be implemented for Klimkovice tunnel. Streszczenie. W artykule tym przedstawiona jest jedna z możliwości niezależnego zasilania oświetlenia awaryjnego tuneli. Zasilanie miało by być zabezpieczone kombinacją odnawialnych źródeł energii elektrycznej (panele fotowoltaiczne, elektrownie wiatrowe). Celem artykułu jest oszacowanie nakładów inwestycyjnych na projekt tego typu i porównanie ich z kosztami standardowo używamych źródeł zapasowych. Konkretny projekt systemu hybrydowego będzie realizowany w Tunelu Klimkowickim. (Rozwiązanie zasilania oświetlenia awaryjnego tuneli, przejść podziemnych i ekoduktów). Keywords: tunnel lighting, emergency lighting, solar power station, wind power station, hybrid power source, energy balance. Słowa kluczowe: oświetlenie tunelu, oświetlenie awaryjne, elektrownia słoneczna, elektrownia wiatrowa, system hybrydowy, bilans energetyczny. Introduction Renewable energy resourses have passed expansion not only in the Czech Republic but also around the world. Many companies deal with their development and improvement, they also try to use them in various applications. Generation electricity based on wind energy or solar radiation is very ecological, it is modern and economical advantageous too in the last time. Whether it is true is the task of this article, which is going to focuse on once of the many areas of possible applications of these resources, espec[...]
 
Propozycja nowych wymagań świetlnych dla urządzeń oświetlania głównego tramwaju
 
Krzysztof STYPUŁKOWSKI  
W artykule przedstawiono propozycję nowych wymagań świetlnych dla urządzeń oświetlenia głównego tramwaju. Omówiono historię rozwoju urządzeń świetlnych świateł głównych stosowanych w tramwajach. Zaproponowano ujednolicone wymagania świetlne pozwalające na ocenę poszczególnych rozwiązań konstrukcyjnych urządzeń oświetlenia głównego tramwaju. Wymagania te sformalizowano w formie ekranów pomiarowych do badań świateł mijania, drogowych i zakrętowych. W syntetycznej tabelarycznej formie podano wymagane poziomy natężenia oświetlenia dla świateł mijania, drogowych i zakrętowych w punktach i strefach pomiarowych. Przedstawiono założenia systemu automatycznej kontroli kierunku emisji wiązki świetlnej w celu doświetlenia konfliktowych stref i obszarów przedpola tramwaju. Abstract. The article presents a proposal for new lighting requirements for tram's head-lighting devices. The history of development of lighting devices for head lights used for trams has been discussed. Uniform luminous requirements have been proposed allowing for assessment of particular construction solutions for devices of tram&#8217;s head lights. These requirements have been formalized in the form of measurement screens for examining low beam, main and curve lights. The required levels of luminous flux density for low beam, main and curve lights at measurement points and areas have been presented in a synthetic tabular form. The assumptions of automatic control system of light beam emission direction have been presented for additional lighting of conflict zones and areas of tram&#8217;s foreground. (Proposal for new lighting requirements for tram's headlighting devices). Słowa kluczowe: tramwaj, oświetlenie, wymagania fotometryczne, luminancja. Keywords: tram, lighting, photometric requirements, luminance. Wstęp Pierwsze urządzenia oświetleniowe pojazdu szynowego były montowane z przodu wagonu w postaci lampy acetylenowej, z małą wytwornicą gazu napełnioną karbidem. Rozwój o[...]
 
Przekształtnik rezonansowy do zastosowań elektrotermicznych o mocy 15 kW i częstotliwości 50 ÷ 150 kHz
 
Piotr MAZUREK  Marcin PARCHOMIUK  Grzegorz GROCHOWSKI  Krzysztof TOMCZUK  
W artykule omówiono układ elektryczny przekształtnika rezonansowego do zastosowań elektrotermicznych. Przedstawiono przykład rozwiązania konstrukcyjnego przekształtnika. Zaprezentowano wyniki pracy powyższego układu. Abstract. The article discusses electrical resonant converter for electrothermy applications. There is an example of the resonant converter construction presented. It shows results of the resonant converter operation. (Resonant converter for electrothermy applications - 15kW output power and 50kHz-150kHz frequency operation) Słowa kluczowe: przekształtnik elektrotermiczny, przekształtnik rezonansowy, elektrotermia, wzbudnik, nagrzewanie indukcyjne. Keywords: resonant converter, electrothermy, inductor, induction heating. Wstęp Urządzenie elektrotermiczne to zbiór podzespołów technicznych przeznaczonych do przekształcania energii elektrycznej w ciepło, wykorzystywanych w procesach grzejnych. W skład podzespołów technicznych wchodzą układy zasilające, przekształcające, grzejne, załadunku i transportu wsadu, pomiarowe, regulacyjne oraz inne wyposażenie elektryczne i nieelektryczne niezbędne do pracy urządzenia elektrotermicznego. Układy przekształtnikowe zasilane z sieci zasilającej przetwarzają energię elektryczną do postaci umożliwiającej uzyskanie wymaganego stanu cieplnego w układzie grzejnym, np. określonej temperatury, stanu skupienia wsadu itp. W układzie grzejnym występuje przemiana energii elektrycznej w ciepło (rys.1). Rys. 1 Widok wzbudnika z wsadem w procesie nagrzewania. Jedną z metod nagrzewania jest nagrzewanie indukcyjne, które polega na wytworzeniu ciepła przy przepływie prądów wirowych wywołanych indukcją elektromagnetyczną w elementach sprzężonych magnetycznie. Nagrzewanie indukcyjne stosuje się w obróbce plastycznej do hartowania, wyżarzania, zgrzewania i topienia elementów metalowych. Do urządzeń elektrotermicznych należą min. stacje lutownicze, wykorzystywane do łączenia elementów z metali nie[...]
 
Research of power LEDs for mobile communication
 
Petr KOUDELKA  Jan LÁTAL  Vladimír VAŠINEK  František DOSTÁL  Karel SOKANSKÝ  
The passengers' safety, the decrease of mortality on European roads, the increase of individual transport and reducing of CO2 emission are important concepts, which coming to the fore in automotive industry at the present time. The only solution of the aspects mentioned above is establishment of informative-communicative (cooperative) systems. The International Organizations (Car2Car Communications Consortium, GeoNET) had built the core of problems solution of informative-communicative systems construction on wireless communication in range of radio frequency (802.11p WAVE, CALM M5). Thanks to the significant advance in the quality of vehicles lighting, in the form of implementation of LED technologies, and development of adaptive lighting systems, shows the car communication systems based on optical free space networks that are next developmental milestone in the construction of informative-communicative (cooperative) systems V2V2I (Vehicle-to-Vehicle-to- Infrastructure). Streszczenie. Bezpieczeństwo pasażerów, spadek liczby wypadków śmiertelnych na drogach Europy, wzrost liczby pojazdów i ograniczenie emisji CO2 to ważne wyzwania stojące dzisiaj przed przemysłem samochodowym. Jedynym rozwiązaniem wszystkich tych problemów jest wykorzystanie systemów informacyjno-komunikacyjnych. Organizacje międzynarodowe (Konsorcjum Car2Car, GeoNet) tworzą narzędzia informacyjnokomunikacyjne bazujące na komunikacji bezprzewodowej dla częstotliwości (802,1p WAVE, CALM M5). Dzięki istotnemu rozwojowi jakości oświetlenia samochodowego, m.in. wdrożenia systemów LED i adaptacyjnych, możliwe staje się wprowadzanie systemów komunikacji pojazdów opartych na otwartych sieciach optycznych, co w dalszej kolejności umożliwi wprowadzenie informacyjno-komunikacyjnych systemów V2V2I. (Zastosowania LEDów w komunikacji samochodowej). Keywords: power LEDs, V2V2I, optical free space networks, optical communication channel. Słowa kluczowe: diody elektroluminescencyjne, V2V2I[...]
 
Research on excitation control system of multi-functional flexible power conditioner
 
Zhongwei CHEN  Xudong ZOU  Shanxu DUAN  Huarong WEI  
A new kind of FACTS equipment, the multi-functional Flexible Power Conditioner (FPC), is proposed in this paper. The proposed equipment makes use of an advanced synchronous condenser and a flywheel with an AC excitation and vector control technology based power electronics device. It can perform multi-functions including energy storage, active and reactive power generation when used in power systems to enhance the stability of it. A 10kVA excitation control system of FPC was developed. Based on the analysis of control strategy, the start, steady and dynamic performances are studied experimentally. Experimental results show that soft start and various operation states can be implemented. And the excitation control system can be applied to flywheel type FPC system. Streszczenie. Zaproponowano nowy rodzaj urządzenia FACTS - wielofunkcyjny, elastyczny kondycjoner mocy FPC. Kondycjoner wykorzystuje koło zamachowe jako zasobnik energii. Urządzenie umożliwia magazynowanie energii, generację bierną lub czynną do poprawy stabilności systemu. Opracowano system sterowania o mocy 10 kVA. Start, ciągła praca i właściwości dynamiczne systemu były analizowane eksperymentalnie. (Badania systemu sterowania wzbudzeniem w wielofunkcyjnym elastycznym kondycjonerze energii) Keywords: Flexible power conditioner, Flywheel energy storage, DFIM, Vector control. Słowa kluczowe: FACTS, koło zamachowe, magazynowanie energii. Introduction Flywheel energy storage system used for power supply improvement has attracted great attention in the recent years. Compared with the other energy storage system, the flywheel energy storage system has many advantages such as very high power density, long service time, insensitivity to environmental conditions and free maintenance. Doublefed induction machines (DFIM) is widely used in wind energy generation system, hydropower energy generation and pump station. A new FACTS device, the multifunctional Flexible Power Conditioner ([...]
 
Rozkład pola temperaturowego opraw z diodami LED
 
W artykule przedstawiono wyniki badań pola temperaturowego obudowy tradycyjnej oprawy oświetlenia drogowego pracującej z wysokoprężną lampą sodową oraz z zamiennikiem lampy w postaci samostatecznikowych modułów LED. Analizę termiczną wykonano również dla dostępnych na rynku krajowym opraw LED. Celem badań było określenie termicznych warunków pracy opraw, wyposażonych w różne źródła światła oraz warunki pracy samej matrycy LED i poszczególnych diod. Pomiary wykonane zostały za pomocą kamery termowizyjnej. Abstract. In the paper were presented the results of thermal field measurements of the traditional road enclosure luminaires working with the highpressured sodium lamp and with the substitute of the lamp in the form self-ballasted LED module. Analysis was also performed for available on the market domestic LED luminaires. The aim of the investigation was estimation of the thermal conditions of the luminaires, equipped with different light sources, LED module and individual diodes. The measurements were made with the aid of infrared camera. (The distribution of LED luminaires thermal field). Słowa kluczowe: oprawy drogowe, oprawy LED, termowizja. Keywords: road luminaires, LED luminaires, thermovision. Wstęp Dążenie do uzyskania wysokiej efektywności energetycznej instalacji oświetleniowych powoduje, że na coraz większą skalę wykorzystywane są oprawy LED oraz matryce LED, stosowane jako zamienniki tradycyjnych wysokoprężnych źródeł światła. Powinny być zapewnione takie warunki pracy opraw oraz matryc LED, aby utrzymać ich trwałość oraz zakładaną skuteczność świetlną. Skuteczność świetlna dla danego typu oprawy podawana jest dla określonej temperatury złącza diody. W realnych warunkach pracy ta temperatura może zmieniać się w szerokich granicach, w zależności od warunków środowiskowych, miejsca zainstalowania oraz konstrukcji samej oprawy, w tym głównie od rodzaju zastosowanego radiatora. Zal[...]
 
Rozkłady: prąd aktywny, prąd rozrzutu, prąd bierny w dziedzinie czasu - podstawy matematyczne, metoda operatorowa
 
W artykule podano podstawy matematyczne rachunku operatorowego L1-impulsów i sygnałów okresowych. Takie podejście umożliwia identyfikację zjawisk energetycznych w obwodach elektrycznych bezpośrednio w dziedzinie czasu. W szczególności dotyczy to kwestii rozkładu prądu odbiornika na składowe fizyczne. Abstract. In the article the mathematical theory of the operational calculus of the L1-impulses and periodical signals are presented. Was shown that this approach makes identification of power phenomena in electrical circuit in the time domain: the distribution of current to physical components in special case. (The distribution: active current, scattered current, reactive current, the time domain approach - the mathematical theory) Słowa kluczowe: L1 - impulsy, metoda operatorowa L1 - impulsów, dziedzina czasu. Keywords: L1 - impulses, L1 - impulses operational method, time domain. 1. L1-impulsy a operatory L1-impulsem nazywa się sygnał absolutnie sumowalny (element przestrzeni L1): (1) &#61682; &#61480; &#61481; &#61500; &#61605; &#61605; &#61485;&#61605; x : x t dt a jego periodycznym rozprzestrzenieniem funkcję Tokresową (tzw. formuła "T - powielacza") (2) &#61480; &#61481; &#61480; &#61481; &#61669; &#61605; &#61501;&#61485;&#61605; &#61501; &#61483; p pT t x t x ~ gdzie p obiega wartości całkowite. Szereg (2) jest zawsze zbieżny, co wynika z faktu, że każdy L1-impuls majoryzowany jest przez sygnał wykładniczy. y&#61480;t&#61481; &#61501; aebt1&#61480;&#61485;t&#61481;&#61483; ce&#61485;dt1&#61480;t&#61481; gdzie: a,b,c,d - stałe rzeczywiste dodatnie, 1(t) - funkcja skoku jednostkowego. Zastosowanie formuły (2) do takiego sygnału, dzięki sumowalności szeregów wykładniczych (geometrycznych) daje sygnał T-okresowy &#61480; &#61481; &#61480; &#61481; &#61480; &#61481; &#61480; &#61481; &#61480; &#61481; &#61480; &#61481; dT dT bT bT bT p dt pdT p bt pbT p d t pT p b t pT p e e e c e ae ae e ce e c e t pT [...]
 
Sprawność oświetlenia i jej wpływ na wydajność energetyczną oświetlenia drogowego
 
Piotr PRACKI  
W artykule zwrócono uwagę na wpływ sprawności oświetlenia na wydajność energetyczną oświetlenia drogowego Określono poziomy sprawności oświetlenia drogowego charakterystyczne w oświetleniu drogowym. Dla przeciętnych poziomów sprawności oświetlenia i zmiennych poziomów innych parametrów determinujących moc skorygowaną oświetlenia drogowego, określono poziomy tej mocy, uwypuklając wpływ sprawności oświetlenia. Abstract. In this paper the influence of the utilisation factor on the road lighting energy efficiency was considered. The common levels of the utilisation factors for roads were calculated. For the representative levels of the utilisation factors and other parameters influencing the power density of the road lighting, the levels of that power were calculated, underlying the influence of the utilisation factor. (The utilization factor and its influence on the road lighting energy efficiency). Słowa kluczowe: oświetlenie dróg, sprawność oświetlenia, wydajność energetyczna. Keywords: road lighting, utilisation factor, energy efficiency. Wstęp Dzięki stosowaniu w projektowaniu oświetlenia wspomagania komputerowego, możliwie jest analizowanie wielu rozwiązań i stosunkowo szybkie dochodzenie do pożądanego rozwiązania rozpatrywanej sytuacji oświetleniowej. W wykorzystywanych obecnie programach komputerowych wspomagających projektowanie niektóre parametry nie są podawane bezpośrednio pomimo, że ich analiza bywa często celowa. Jednym z takich parametrów jest sprawność oświetlenia. Podawane w literaturze przedmiotu oraz danych katalogowych producentów opraw oświetleniowych wartości sprawności oświetlenia mają jedynie charakter szacunkowy. Sprawność oświetlenia jest jednym z parametrów wpływających na wydajność energetyczną oświetlenia. Analiza wpływu sprawności oświetlenia na moc instalowaną oświetlenia (zużycie energii elektrycznej na potrzeby oświetlenia) nie jest powszechnie wykonywana. Największą uwagę w poszukiwaniu oszczędności[...]
 
Stability of a proportional observer with additional integrators on the example of the flux observer of induction motor
 
Tadeusz BIAŁOŃ  Arkadiusz LEWICKI  Roman NIESTRÓJ  Marian PASKO  
The paper describes issues connected with stability of a proportional Luenberger observer with additional integrators. It is proven that there exists a class of observed systems for which discussed observer is always unstable, independent of its gains selection. Stability conditions are presented as well. The problem of stability is solved by replacing additional integrators with modified integrators. It is shown that proper selection of parameters of modified integrators and observer&#8217;s gains ensures its stability for every observed system. Experimental results are also presented, these were obtained for the observer of magnetic fluxes of induction motor. Streszczenie. W artykule opisano zagadnienia związane ze stabilnością proporcjonalnego obserwatora Luenbergera z dodatkowymi integratorami. Udowodniono, że istnieje klasa obiektów obserwowanych, dla których rozważany obserwator jest zawsze niestabilny, niezależnie od doboru jego wzmocnień. Przedstawiono również warunki stabilności. Problem stabilności rozwiązano zastępując dodatkowe integratory integratorami zmodyfikowanymi. Wykazano, że właściwy dobór parametrów zmodyfikowanych integratorów i wzmocnień obserwatora zapewnia jego stabilność dla każdego obiektu obserwowanego. Przedstawiono również wyniki badań laboratoryjnych uzyskane dla obserwatora strumieni magnetycznych silnika indukcyjnego. (Stabilność obserwatora proporcjonalnego z dodatkowymi integratorami na przykładzie obserwatora strumieni magnetycznych silnika indukcyjnego). Keywords: induction motor, Luenberger observer, stability. Słowa kluczowe: silnik indukcyjny, obserwator Luenbergera, stabilność. Introduction Reconstruction of rotor fluxes of induction motor with use of a proportional Luenberger observer is well described in literature [1, 2] and frequently used in practice. The proportional observer requires information about angular speed of the motor, treated as an observer&#8217;s input. However, measurement no[...]
 
Stan oświetlenia ulic w Koszalinie
 
Dariusz CZYŻEWSKI  
Dzięki współpracy Zakładu Techniki Świetlnej Politechniki Warszawskiej oraz Zarządu Dróg Miejskich w Koszalinie przeprowadzono analizę stanu oświetlenie na części z koszalińskich ulic. Analizę oświetlenia przeprowadzono w oparciu o bezpośrednie pomiary luminancji oraz natężenia oświetlenia według określonej procedury. W wyniku przeprowadzonych pomiarów zebrano unikatowy materiał badawczy, który pozwolił na szczegółową analizę. Umożliwiło to określenie procentowe m.in.: ulic niedoświetlonych, prześwietlonych, parametrów technicznych, itd. Przeprowadzone pomiary umożliwiły przygotowanie spójnej koncepcji oświetlenia całego miasta, tzw. Mapy oświetleniowej Koszalina. Abstract. As a result of the cooperation between ZDM in Koszalin and Lighting Division of the Warsaw University of Technology, the photometric measurements of the chosen streets in Koszalin were carried out. The results of the study permit to designate the streets that require urgent lighting modernization. The measurements became also the ground for lighting map of Koszalin elaboration. (Lighting conditions on streets in Koszalin). Słowa kluczowe: oświetlenie drogowe, weryfikacja oświetlenia. Keywords: road lighting, verification procedures. Wprowadzenie Na podstawie pomiarów oświetlenia ulicznego można wyznaczyć podstawowe parametry świetlne na ulicy oraz określić ich zgodność z odpowiednimi normami przedmiotowymi [1,2,3], czyli sprawdzić rzetelność praktycznej realizacji (np. czy zastosowano oprawy identyczne jak przewiduje projekt, czy zostały właściwie usytuowane, czy zastosowano odpowiednie źródła światła, itd.). Tak naprawdę, możliwa jest również weryfikacja praktyczna projektów oświetleniowych (bardzo rzadko wykonuję się weryfikacji na etapie obliczeń). Dlatego tego typu pomiary powinny być wykonywane systematycznie. Ale w praktyce pomiary oświetlenia ulicznego wykonywane są bardzo sporadycznie. Dlaczego zleceniodawcy nie są zainteresowani wykonaniem pomiarów odbio[...]
 
Synteza układu sterowania pojazdu samochodowego z napędem elektrycznym
 
Tomasz DRABEK  Sambor MIKUŁA  
W artykule przedstawiono opracowany układ sterowania elektrycznego pojazdu samochodowego z 2 silnikami umieszczonymi w kołach przednich pojazdu. Przedstawiono wyniki badań symulacyjnych opracowanego układu. Przewiduje się jego docelową implementację na mikrokontrolerze sygnałowym Texas Instruments TMS320F2812. Abstract. Article describes developed control system of the electric car. Two motors placed in the front wheels is used to drive the car. Results of simulations are presented. Implementation of this system on signal microcontroller Texas Instruments TMS320F2812 is also intended. (Development of control system for the electric car). Słowa kluczowe: Samochód elektryczny, silnik tarczowy, procesor sygnałowy, badania symulacyjne Keywords: Electric car, Axial flux permanent magnet motor, Signal microcontroller, Simulations Wstęp Pierwszy pojazd samochodowy o napędzie elektrycznym powstał w roku 1835, a komercyjnie dostępne stały się takie pojazdy na przełomie XIX i XX stulecia. Początkowo ilość sprzedawanych samochodów elektrycznych była porównywalna z ilością samochodów o napędzie spalinowym - np. w USA w roku 1900 na ogólną liczbę 4200 sprzedanych samochodów, elektryczne stanowiły 38%. W późniejszym okresie względna taniość paliw bazujących na ropie naftowej i ciągłe udoskonalanie napędu spalinowego stały się przyczyną rozpowszechnienia się pojazdów napędzanych silnikami spalinowymi tłokowymi. Podstawę ekonomiczną do poważnego powrotu do koncepcji samochodu elektrycznego stworzył gwałtowny wzrost cen ropy naftowej w latach 70-tych ubiegłego stulecia, a także pojawienie się wymagań ekologicznych wobec pojazdów samochodowych. Celem artykułu jest przedstawienie opracowanego i przebadanego symulacyjnie w Katedrze Maszyn Elektrycznych Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie [1] całościowego układu sterowania pojazdu samochodowego klasy popularnego samochodu osobowego. Badania symulacyjne przeprowadzono z wykorzystaniem pakietu M[...]
 
The future of public lighting
 
Jiří HABEL  Petr ŽÁK  
Public lighting is now at the beginning of a new era which is expected to a lot of changes. The design of public lighting systems will be increasingly influenced by new technical equipments, legislative measures as well as new conceptual approaches. These changes will be triggered not only by a very fast development in the area of new light sources, optic systems and lighting fittings, but also in the power supply solutions, control and regulation of lighting systems. Equally important will be the impact of the results of visual performance research in the area of mesopic vision. Streszczenie. Oświetlenie publiczne jest na progu nowej ery i oczekuje się wielu zmian. Projektowanie oświetlenia publicznego będzie musiało uwzględniać nowe technologie sprzętowe, regulacje prawne i nowe koncepcje projektowe. Zmiany te będą związane nie tylko z bardzo szybkim rozwojem źródeł światła, układów optycznych i opraw oświetleniowych ale także rozwiązaniami zasilania, sterowania i regulacji systemów oświetleniowych. Wydaje się, że równie ważne będą rezultaty badań dotyczących wydolności wzrokowej w warunkach widzenia mezopowego. (Przyszłość oświetlenia publicznego). Keywords: public lighting, light emitting diode (LED), mesopic vision. Słowa kluczowe: oświetlenie publiczne, diody elektroluminescencyjne (LED), widzenie mezopowe. Introduction In the future, new light sources, especially light emitting diodes will, thanks to their technical parameters, influence not only operational cost and energy performance of public lighting systems, but also their durability and reliability. At the same time, the quality of lighting is also expected to improve, which would have an effect on the traffic safety and visual comfort of the road users. Geometric dimensions and character of luminous flux distribution of the new light sources will have influence on the design of lighting fittings and solution of optical systems. The development of electronic devices utili[...]
 
Układy podwyższające napięcie w zasilaniu diod LED
 
Wojciech WOJTKOWSKI  
Zastosowanie akumulatorów do zasilania diod LED dużej mocy w urządzeniach przenośnych może pociągać za sobą konieczność stosowania energoelektronicznych układów podwyższających napięcie zasilające do pożądanej wartości. W zależności od sposobu połączenia diod i od rodzaju akumulatorów stosowane są układy podwyższające lub podwyższająco - obniżające. W artykule przedstawiono podstawowe konfiguracje takich przekształtników bazujące na specjalizowanym sterowniku MCP1651. Zaproponowano drobne modyfikacje układów aplikacyjnych. Abstract. The use of rechargeable batteries for power LED power supply in portable appliances causes the need of implementation of step - up power converters. Depending on the way of LED connections and on the batteries type, step - up only or buck-boost converters can be used. Basic configurations of such power converters based on MCP1651 specialized integrated circuit are presented in the paper. Some simple circuits modifications are proposed. (Step - up converters for power LED power supply). Słowa kluczowe: akumulator, zasilanie LED, układy podwyższające. Keywords: rechargeable battery, LED power supply, step-up converters. Wstęp Zastosowanie akumulatorów do zasilania diod LED w urządzeniach przenośnych oraz stacjonarnych, często pociąga za sobą konieczność stosowania energoelektronicznych układów podwyższających napięcie. W zależności od sposobu łączenia diod (szeregowo, równolegle, szeregowo-równolegle) oraz od ich typu i liczby, wy[...]
 
Wielkopowierzchniowe reklamy z diodami świecącymi a bezpieczeństwo ruchu drogowego
 
Krzysztof WANDACHOWICZ  Małgorzata ZALESIŃSKA  Konrad DOMKE  Sandra MROCZKOWSKA  Przemysław SKRZYPCZAK  
W ostatnich latach, na całym świecie, w reklamach zewnętrznych powszechnie zaczęto stosować diody elektroluminescencyjne. Reklamy z diodami świecącymi charakteryzują się dużą powierzchnią, dużą luminancją i bardzo dynamiczną zmianą wyświetlanych obrazów. Reklamy instalowane w sąsiedztwie ulic stanowią potencjalne zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. W artykule przedstawione zostały wymagania stawiane tego typu reklamom oraz wyniki pomiarów wybranych reklam znajdujących się na terenie Poznania. Abstract. In last years in outdoor advertising world-wide generally begin applying light emitting diodes. Digital billboards characterize large surface, big luminance and very dynamic changes of shown pictures. Billboards installed near to the streets cause potential threat for road safety. In this study has been presented requirements for billboards like that and results of measurements chosen bilboards taking a stand in the area of Poznań. (Digital billboards and road safety). Słowa kluczowe: technika świetlna, reklamy LED, bezpieczeństwo ruchu. Keywords: lighting engineering, digital billboards, road safety. Wstęp Wraz z rozwojem technologii diod świecących w naszych miastach pojawiły się wielkopowierzchniowe reklamy zbudowane z diod elektroluminescencyjnych. Reklamy te charakteryzują się zazwyczaj dużą powierzchnią, dużą luminancją i bardzo dynamiczną zmianą wyświetlanych obrazów. Kierowcy samochodów, autobusów i pojazdów szynowych skarżą się, że szczególnie wieczorem i w nocy bardzo jaskrawa powierzchnia reklam znajdujących się w ich polu widzenia powoduje dyskomfort i przeszkadza w realizacji normalnych zadań związanych z kierowaniem pojazdem. Reklamy instalowane w sąsiedztwie ulic stanowią potencjalne zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. Zapisy obowiązujących norm dotyczących oświetlenia zewnętrznego i oświetlenia drogowego nie uwzględniają wymagań odnoszących się jednoznacznie do tego typu reklam. W obowiązującyc[...]
 
Wpływ konstrukcji reflektora na zmiany rozkładu natężenia oświetlenia świateł mijania pod wpływem odchyłek geometrii żarówki
 
Piotr KAŹMIERCZAK  Małgorzata KALISZ  
W publikacji przedstawiono wyniki badań zmian rozkładu natężenia oświetlenia światła mijania w typowych konstrukcjach reflektorów samochodowych (reflektor paraboloidalny, wielokrzywiznowy oraz soczewkowy) spowodowane odchyłkami geometrii homologowanych oraz nie homologowanych żarówek halogenowych. Abstract. This article presents tests results of passing lights illuminance distribution changes in typical constructions of headlamps (parabolic reflector, free-form reflector and lens reflector) caused by geometrical deviations of approved and non approved halogen filament lamps. (Influence of vehicle headlamps construction on changes of illuminance distribution of passing lights caused by geometrical deviations of halogen filament lamps). Słowa kluczowe: żarówka halogenowa, światła mijania, natężenie oświetlenia Keywords: halogen filament lamp, passing lights, photometry, illuminance. Wstęp Oświetlenie drogi przed pojazdem, w warunkach ograniczonej widoczności, jest kluczowym elementem mającym wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Obecnie, pojazdy poruszające się po drogach są wyposażone w reflektory o zróżnicowanych konstrukcjach, co związane jest z postępem technicznym w motoryzacji. W starszych pojazdach funkcjonują reflektory z odbłyśnikiem paraboloidalnym z kloszem ryflowanym, w nowszych, reflektory z odbłyśnikiem wielokrzywiznowym, a w najnowszych, z odbłyśnikiem elipsoidalnym z soczewką (tzw. reflektory soczewkowe). Pomimo tych różnic, wszystkie konstrukcje mają na celu uzyskanie tego samego, wymaganego przepisami, rozkładu natężenia oświetlenia na drodze (wytworzenie wyraźnej granicy światła i cienia). Kluczowym elementem układu optycznego reflektorów jest wymienne źródło światła, którym najczęściej jest żarówka halogenowa np. H4 lub H7. Odchyłki produkcyjne w geometrii żarnika poszczególnych egzemplarzy żarówek danej kategorii oraz, niezauważalne przez przeciętnego użytkownika, wady produkcyjne powodują, że wymiana prz[...]
 
Wpływ opraw drogowych LED na jakość energii w sieciach elektroenergetycznych
 
Wiesława PABJAŃCZYK  Roman SIKORA  Przemysław MARKIEWICZ  Zbigniew GABRYJELSKI  
W artykule przedstawiono metodę modelowania opraw z diodami LED w celu oszacowania ich wpływu na jakość energii elektrycznej w sieci elektroenergetycznej. Opracowany model zaimplementowany został w środowisku MATLAB?/SIMULINK?, a następnie poddany weryfikacji. Zaprezentowano również wyniki symulacji komputerowych wpływu sieci oświetleniowej z oprawami LED na sieć zasilającą, ze szczególnym uwzględnieniem generowanych wyższych harmonicznych prądu. Abstract. In the paper the method of LED luminaires modeling was presented for the purpose of these estimating on the electrical power quality in a power networks. Developed model was implemented in MATLAB?/SIMULINK? program, and following this model was verified. Moreover the results of computer simulation of influence light supply network with LED luminaires on a power supply network were shown, with particular consideration of a generated current higher harmonics. (The influence of a road LED luminaires on the electrical power quality in a power networks). Słowa kluczowe: oprawy drogowe, oprawy LED, wyższe harmoniczne, jakość energii elektrycznej. Keywords: road luminaires, LED luminaires, higher harmonics, electrical power quality. Wstęp Oprawy drogowe z diodami LED stanowią obecnie alternatywę dla opraw z tradycyjnymi źródłami światła. Pomimo stosunkowo wysokiej ceny, potencjalni klienci kuszeni są przez producentów i importerów wysoką skutecznością świetlną, bardzo dużą trwałością oraz ciekawym wzornictwem. Każda oprawa oświetleniowa przewidziana do zasilania z sieci 230/400 V prądu przemiennego musi być wyposażona w zasilacz, najczęściej o charakterze impulsowym. Oprawa LED jest więc z punktu widzenia sieci zasilającej odbiornikiem nieliniowych i w trakcie pracy generuje do sieci zaburzenia w postaci wyższych harmonicznych prądu wejściowego. Problem wyższych harmonicznych w sieciach oświetlenia dróg pojawił się w momencie zastosowania w nich wyładowczych źródeł światła. Wpływ na sie[...]
 
Wykorzystanie akumulatora NiMH w zasilaniu diod LED
 
Wojciech WOJTKOWSKI  Andrzej KARPIUK  
Ogromne zainteresowanie wykorzystaniem diod LED do celów oświetleniowych sprawia, iż konstruktorzy coraz więcej uwagi poświęcają układom ich zasilania. Jednym z priorytetów jest uzyskanie wysokiej energooszczędności, co implikuje zastosowanie zasilaczy impulsowych i to zarówno stacjonarnych, jak i mobilnych. W przypadku tych ostatnich źródłem energii jest zazwyczaj akumulator. W artykule przedstawiono wyniki badań laboratoryjnych akumulatorów NiMH 1,2 V, obciążanych prądem impulsowym oraz ciągłym. Zbadano wpływ trybu pracy (ciągła / impulsowa) oraz wartości prądu obciążenia w obu trybach na pracę akumulatora. Abstract. The tremendous interest concerning the use of LED lighting, causes increasing attention of specialists paid on LED power supply circuits. One of the most important targets is possibly high efficiency, which imply the use of switching stationary and mobile power supplies. In the case of mobile power supply, usually the rechargeable NiMH battery acts like the energy source. The laboratory results of investigations of the rechargeable NiMH batteries loaded with pulse as well as continuous current are presented in the paper. (The use of rechargeable NiMH battery in LED power supply). Słowa kluczowe: Akumulator NiMH, zasilanie LED, obciążenie impulsowe, rezystancja wewnętrzna. Keywo[...]
 
Zapis właściwości świetlnych LEDowej oprawy oświetlenia drogowego
 
Sławomir ZALEWSKI  
Drogowe oprawy LEDowe charakteryzują się często bardzo wymyślnymi kształtami i znacznie większymi gabarytami niż oprawy tradycyjne. Z tego powodu nie można ich traktować jako punktów świetlnych. W obliczeniach symulacyjnych stanu oświetlenia na drogach konieczne jest uwzględnienie przestrzennego rozmieszczenia poszczególnych źródeł światła a bryłę fotometryczną oprawy przedstawiać jako zbiór składowych brył zaczepionych w różnych punktach w przestrzeni. Abstract:.Lot of LED luminaires used in road lighting often have more complicated forms and visible grater dimensions than traditional ones. So, they can not be treated as lighting points. In computer aided designing LED road lighting, it is important to take into calculations location in luminaire each of light sources. Light distribution of whole luminaire should be shown and used as a collection of component light distribution placed in some places. (Light distribution of LED luminaires in road lighting designing) Słowa kluczowe: oświetlenie drogowe, bryła fotometryczna oprawy, oprawa LEDowa. Keywords: road lighting, luminous intensity distribution, LED luminaire. Wstęp Technologia diodowa stwarza nowe możliwości projektowania opraw oświetleniowych, ale równocześnie stwarza też nowe problemy. Jednym z najważniejszych zagadnień do rozwiązania jest sposób w jaki należy uwzględniać parametry geometryczne powierzchni świecącej oprawy. Programy obliczeniowe w standardowych procedurach traktują oprawy drogowe jak punkty świetlne. Wprowadza to niewielki błąd w przypadku sprzętu tradycyjnego, jednak powoduje niedopuszczalne błędy w wielu rozwiązaniach opraw wyposażonych w diody elektroluminescencyjne. W pewnych sytuacjach konieczne jest uwzględnienie nie tylko gabarytu oprawy ale także liniowej bądź powierzchniowej zmienności charakterystyki świecenia. Oprawy diodowe mają budowę wieloźródłową. Z każdą z diod w oprawie współpracuje osobny układ optyczny. Poszczególne zespoły złożone z d[...]
 
Zastosowanie adaptacyjnego regulatora opartego na zbiorach rozmytych typu II do sterowania prędkością układu napędowego
 
Sebastian KNYCHAS  Krzysztof SZABAT  
W artykule przedstawiono zagadnienia związane z zastosowaniem adaptacyjnej struktury sterowania opartej na zbiorach typu drugiego do regulacji prędkości układu napędowego o zmiennym momencie bezwładności. Po krótkim wstępnie przedstawiono adaptacyjną strukturę sterowania typu MRAS z modelem odniesienia. Omówiono zbiory rozmyte typu drugiego wraz z podaniem ich cech charakterystycznych. Zawarto wybrane badania symulacyjne pokazujące odporność układu sterowania na zmianę parametrów obiektu. Rozważania teoretyczne zweryfikowano na stanowisku laboratoryjnym. Otrzymane wyniki świadczą o bardzo dobrych właściwościach dynamicznych i statycznych analizowanej struktury sterowania. Abstract.The paper explores issues related to the application of the adaptive control structure with a neuro-fuzzy controller based on the type-2 fuzzy sets to the drive system with a changeable moment of inertia. After a short introduction the adaptive control structure based on the MRAS concept is introduced; the characteristic futures of the 2-type fuzzy sets are described. A simulation study showing the properties of the drive system with changeable parameters is followed by experimental tests confirming the theoretical considerations. The obtained results testify for very good properties of the analyzed structure. (Adaptive speed control of drive system with 2-type neuro-fuzzy controller). Słowa kluczowe: zbiory rozmyte typu-2, sterowanie adaptacyjne, regulatory neuronowo-rozmyte, regulacja prędkości. Keywords: Type-2 fuzzy sets, adaptive control, neuro-fuzzy controllers, speed control. Wprowadzenie Od nowoczesnych układów napędowych wymaga się bardzo dobrych właściwości dynamicznych i statycznych zarówno w znamionowych warunkach pracy jak i w obecności zakłóceń pomiarowych i parametrycznych [1]-[4]. Ponieważ klasyczna kaskadowa struktura sterowania oparta na regulatorach liniowych tylko w ograniczonym stopniu może być uznana za układ odporny poszukuje się innych[...]
 
Zastosowanie algorytmów ewolucyjnych w obszarze badawczym Artificial Chemistry
 
Mirosław GAJER  
Dyscyplina naukowa określana mianem sztucznej chemii - Artificial Chemistry stanowi interdyscyplinarny obszar badawczy łączący specjalistów działających dotąd w odrębnych dziedzinach wiedzy, takich jak chemia, informatyka, matematyka oraz grafika komputerowa. Głównym celem badawczym rozważanej dyscypliny jest stworzenie środowiska programistycznego umożliwiającego symulację oraz wizualizację wirtualnych reakcji chemicznych, dzięki czemu możliwe byłoby obserwowanie ich skutków oraz badanie właściwości powstałych w ich wyniku związków chemicznych bez konieczności wykonywania kosztownych eksperymentów w laboratoriach chemicznych. W artykule rozważono możliwość zastosowania algorytmów ewolucyjnych w tego typu systemach w celu poszukiwania związków chemicznych o z góry zadanych właściwościach. Abstract. The scientific discipline of Artificial Chemistry constitutes an interdisciplinary area that unites the scientists who have worked so far in separate domains, such as chemistry, computer science, mathematics, and computer graphics. The main scientific goal of Artificial Chemistry is to create a programmer environment that would make possible the simulation and visualization of virtual chemical reactions. Thanks to this, it would be possible to examine the chemical compounds without the necessity of expensive experiments that are conducted in chemical laboratories. In the paper we discuss the possibility of application of evolutionary algorithms in such systems for the purpose of searching the chemical compounds that have the given properties. (Implementation of evolutionary algorithms in the discipline of Artificial Chemistry). Słowa kluczowe: systemy ewolucyjne, optymalizacja, sztuczna chemia, grafika komputerowa. Keywords: evolutionary systems, optimization, artificial chemistry, computer graphics. Wprowadzenie Dyscyplina naukowa, która określana jest powszechnie skrótem AChem, wywodzącym się od angielskojęzycznej nazwy Artificial Chemistry, j[...]
 

Czasowy dostęp

zegar Wykup czasowy dostęp do tego czasopisma.
Zobacz szczegóły»