BUDOWNICTWO I GEODEZJA ›
GAZ, WODA I TECHNIKA SANITARNA ›
2011-6 |
| |
|
Publikacja: Regionalne dysparytety rozwoju infrastruktury kanalizacyjnej
Autor: Mirosław Gorczyca 
Stan rozwoju infrastruktury kanalizacyjnej jest ważnym wyznacznikiem
osiągniętego poziomu standardu życia w kraju i troski
o niepogarszanie jakości środowiska naturalnego oraz kompensowania
zaistniałych antropogenicznych jego naruszeń. Jak dotąd,
nie nadąża on - między innymi - za rozwojem infrastruktury wodociągowej,
dla której stanowi komplementarny element, w kontekście
szeroko rozumianej gospodarki wodno-ściekowej. Ważnym
elementem strategii wyrównywania regionalnych dysparytetów
ogólnego rozwoju i warunków życia ludności jest rozbudowa urządzeń
kanalizacyjnych na terenach obszarów zapóźnionych w tym
zakresie. W informacji tej ukazane będzie szerokie spektrum
faktografii stanu naszej infrastruktury kanalizacyjnej, głównie
w regionalnych jej aspektach, ze szczególnym uwzględnieniem
2009 r., oparte na danych G/łównego U/rzędu S/tatystycznego.
Urządzenia kanalizacji według stanu właścicielskiego
Urządzenia kanalizacji mają różną formę systemu właścicielskiego
(por. tab. 1).
Dominuje tu sektor publiczny, w gestii którego znajdowało się
93,9% sieci, z tego 93,5% w miastach i 94,7% na wsi oraz 93,6%
przyłączy do budynków mieszkalnych (92,5% i 95,4%). Rozmieszczenie
przewodów kanalizacyjnych odnośnie ich ogólnej
długości było zbliżone w miastach i na wsi, oczywiście abstrahując
od ich zdolności przepustowej, która w miastach była zapewne
znacząco wyższa. Za to zdecydowanie niższy był udział wsi
w łącznej liczbie przyłączy (38,1%).
GAZ, WODA I TECHNIKA SANITARNA ■ CZERWIEC 2011 215
Tabela 2
Zmiany stanu urządzeń kanalizacyjnych w latach 2000-2009 oraz ich stan w 2009 r. w ujęciu regionalnym
Lata, Regiony, województwa
Sieć a ogólnospławna i na ścieki gospodarcze (km) Przyłącza prowadzące do budynków mieszkalnychb (szt.)
ogółem miasta wieś ogółem miasta wieś
Polska 2000
2005
2007
2008
2009
51 110,4
80 130,8
89 505,8
94 791,6
100 201,5
34 948,2
43 310,3
45 969,5
47 848,8
49 747,8
16 162,2
36 820,5
43 536,3
46[...]
|
Prenumerata
|
|
Eksperymentalne badania hydraulicznych warunków pracy powietrznego podnośnika
|
|
|
Marek Kalenik Paweł Przybylski
|
Powietrzne podnośniki w przeszłości stosowano
do transportu cieczy zarówno w systemach wodociągowych
jak i kanalizacyjnych. Aktualnie powietrzne
podnośniki są często stosowane do podnoszenia cieczy
w małych kontenerowych przydomowych oczyszczalniach
ścieków i dużych grupowych oczyszczalniach
ścieków [4,7,8,14]. W dostępnej literaturze naukowotechnicznej
mało jest informacji na temat zasad ich
wymiarowania i budowy [5,12,16,20,21]. W szczególności
brak jest informacji jak należy zaprojektować
mieszacz powietrzno-wodny aby uzyskać jak najlepsze
parametry pracy powietrznego podnośnika.
W artykule przedstawiono analizę wyników badań,
dotyczących wpływu różnych rozwiązań konstrukcyjnych
mieszaczy powietrzno-wodnych na hydrauliczne
warunki pracy powietrznego podnośnika. Zakres badań
obejmował wyznaczenie charakterystyk wysokości
podnoszenia i wydajności dla trzech typów mieszaczy
powietrzno-wodnych zastosowanych w wybudowanym
powietrznym podnośniku.
2. Opis stanowiska pomiarowego
Na rys. 1 przedstawiono budowę i zasadę działania
stanowiska do badań hydraulicznych warunków pracy
powietrznego podnośnika. Do zbiornika (7) o pojem-ustabilizo-
Rys. 2. Konstrukcja mieszacza powietrzno-wodnego: a) typu 1, b) typu
2, c) typu 3,
1 . przezroczysty ruroci.g t.oczny, 2 . stalowa ko.cowka do pod..czenia
elastycznego ruroci.gu powietrznego, 3 . komora mieszania, 4 . otwory
QP
QW
Q Q W P
a)
1
2
0,30 m
Q Q W P
QW
QP
b)
1
3
4
2
0,30 m
0,30 m
Q Q W P
QW
QP
c)
1
3
4
2
0,30 m
0,30 m
GAZ, WODA I TECHNIKA SANITARNA ˇ CZERWIEC 2011 221
waniu si. przep.ywu mieszaniny powietrzno-wodnej w ruroci.gu
t.ocznym (9) wykonywano odczyt wysoko.ci podnoszenia wody H
w powietrznym podno.niku. Odczyt wysoko.ci podnoszenia wody
H wykonywany by. na podzia.ce (25) znajduj.cej si. na ruroci.gu
t.ocznym (9). Podzia.ka (25) wyskalowana zosta.a z dok.adno.ci.
do centymetra. W celu zminimalizowania wp.ywu pulsacyjnego
charakteru przep.ywu [...]
|
|
|
|
Jakość wód powierzchniowych i podziemnych w Dolinie Lejowej w Tatrach
|
|
|
Bogumiła Kasprzyk Ewa Kisielowska
|
Tatry są jednym z niewielu zachowanych obszarów, gdzie jakość
wód podziemnych oraz powierzchniowych, jest uznawana za
bardzo wysoką. Jeśli tylko ograniczymy kontakt ludzkiej działalności
na tym terenie, zachowamy wody najwyższej klasy czystości.
Zanieczyszczenia związane z wszelką działalnością człowieka bezpośrednio
w górach, mają większe znaczenie właśnie na obszarach
krasowych, gdzie ewentualne skażenie może się dostać do wody
podziemnej niemal natychmiast, bez etapu infiltracji, a bardzo szybko
może rozprzestrzenić się na znaczne odległości. Oznacza to, że
wędrując wzdłuż tatrzańskich potoków nie zawsze możemy śmiało
sięgać po łyk ożywczej wody, zwłaszcza w dolinach. Szczególnie
tych, które są położone w pobliżu miejsc atrakcyjnych turystycznie.
W przypadku korzystania z wody źródlanej margines bezpieczeństwa
jest o wiele większy, ale i w tych przypadkach należy się
upewnić, czy aby źródło, z którego wody chcemy się napić, nie jest
równocześnie miejscem pojenia owiec czy dzikich zwierząt.
Woda jest dobrym rozpuszczalnikiem, który zawiera najrozmaitsze
substancje rozpuszczone i zawieszone oraz żywe organizmy przystosowane
do życia w tym środowisku. Wszelkie zmiany składu lub
stanu wód, wywołane bezpośrednią lub pośrednią działalnością człowieka,
która powoduje zmniejszenie przydatności wód do jednego lub
wszystkich celów, którym mogłyby służyć w swym naturalnym stanie,
uważa się za zanieczyszczenie wód. Niestety, nie zawsze te zmiany są
zauważalne, ponieważ często przebiegają na tyle wolno, że trudno jest
je zaobserwować.
Zaistniała więc konieczność sprawdzenia jakości potoków i źródeł
górskich w Dolinie Lejowej, w aspekcie ich chemizmu oraz czystości
sanitarnej, w związku z prowadzonym w okresie letnim, tzw. kulturowym
wypasem owiec na znajdujących się na terenie doliny licznych
polanach oraz wzmożonym ruchem turystycznym, mogącym w istotny
sposób wpływać na czystość tych wód [2].
2. Cel i zakres badań
W artykule przedst[...]
|
|
|
|
Oczyszczanie ścieków poprodukcyjnych w układzie chemiczno-biologicznym: Fenton-SBR
|
|
|
Krzysztof Piaskowski Renata Świderska-Dąbrowska
|
Wysoki potencjał oksydacyjny oraz duża reaktywność wolnych
rodników hydroksylowych powstających w procesach pogłębionego
utleniania (Advanced Oxidation Processes - AOPs) zwiększyły
możliwości zastosowań metod AOPs do usuwania substancji toksycznych
oraz trudno rozkładalnych, występujących najczęściej
w ściekach przemysłowych. Najpopularniejszą i jedną ze skuteczniejszych
metod chemicznego utleniania jest proces Fentona, który
posiada zdolność utleniania większości złożonych i odpornych na
rozkład związków organicznych. Przykładem takich związków są:
fenole, ketony, alkohole, benzen, nitrobenzen, toluen, p-toluen, anilina,
p-nitrofenol, związki humusowe, SPC oraz barwniki. Wysoką
skuteczność utleniania uzyskuje się również w przypadku pestycydów
fosfoorganicznych, pestycydów z grupy węglowodorów chlorowanych
oraz opornego na degradację herbicydu triazynowego -
atrazyny [1-6]. Ze względu na szeroki zakres zastosowania, proces
Fentona jest wykorzystywany w oczyszczaniu ścieków z przemysłu
chemicznego, z produkcji klejów mocznikowych, pigmentów,
ścieków zapałczanych, z pralni, ścieków włókienniczych, pofarbiarskich
oraz celulozowo-papierniczych, itp. Rosnąca ilość oraz
różnorodność substancji chemicznych obecnych w ściekach, często
trudno rozkładalnych i toksycznych, stwarza problemy z ich skutecznym
usuwaniem ze ścieków oraz degradacją do form bezpiecznych
dla środowiska. Kierowanie takich ścieków bezpośrednio do
oczyszczalni biologicznych, nieprzystosowanych do usuwania wielu
substancji chemicznych opornych na biodegradację powoduje
jedynie przeniesienie zanieczyszczeń do innej fazy (stałej - osady)
albo obserwowany wzrost w ściekach oczyszczonych ilości produktów
metabolizmu oraz półproduktów rozkładu substancji organicznych,
trudnych do całkowitej eliminacji [7,8].
Biologiczne oczyszczalnie ścieków przemysłowych narażone są
często również na szkodliwe oddziaływanie stężonych zanieczyszczeń
na mikroorganizmy osadu czynnego. Wy[...]
|
|
|
|
Propozycja sposobu określania wskaźnika gotowości prostych podsystemów zaopatrzenia w wodę
|
|
|
Wojciech Dąbrowski Małgorzata Niedziołek Micajah McGarity
|
Rys. 1a. Pogl.dowy rysunek o informacjach na temat awarii i usterek
zebranych w okresie pomi.dzy oddaniem kana.u do u.ytku i pierwszym
przegl.dem eksploatacyjnym, albo pomi.dzy kolejnymi przegl.dami
210 GAZ, WODA I TECHNIKA SANITARNA ˇ CZERWIEC 2011
Intensywno.. uszkodze.
W literaturze krajowej dotycz.cej niezawodno.ci systemow zaopatrzenia
w wod. przyjmuje si. cz.sto, bez bada. sprawdzaj.cych,
.e procesy pracy i odnowy, s. stacjonarne. Dok.adniej za.o.enie to
opiera si. na przyj.ciu, .e intensywno.. uszkodze. elementu zaopatrzenia
najpierw po jego wykonaniu jest wi.ksza, ale w bardzo
krotkim czasie spada do sta.ej warto.ci i utrzymuje j. przez d.ugi
okres czasu, a. do chwili, gdy obiekt w wyniku d.ugotrwa.ego u.ytkowania
utraci zdolno.. normalnej pracy i intensywno.. uszkodze.
ulegnie zwi.kszeniu [9].
Idealistyczne za.o.enia co do takich zmian w czasie intensywno.ci
uszkodze. przedstawiono na rys. 2.
Chocia. w literaturze krajowej bardzo cz.sto wyst.puj. powo.ania
na trzy fazy intensywno.ci uszkodze., zgodnie z rys. 2, to
jednak przytaczanym argumentem jest zgodno.. stanowisk w tej
sprawie, a nie obserwacje poczynione na okre.lonych obiektach infrastruktury
podziemnej. Dlatego interesuj.ce jest przyjrzenie si.
temu problemowi na podstawie obiektywnej rzeczywisto.ci.
Definicja wska.nika gotowo.ci
Niestacjonarny wska.nik gotowo.ci K(t) zosta. tak zdefiniowany
(1) aby charakteryzowa. strumienie zdarze. .praca . odnowah [9]:
K(t) = (ƒĘ +ƒÖ.exp{- (ƒĘ+ƒÖ) .t})/(ƒĘ+ƒÖ) (1)
gdzie:
K(t) . niestacjonarny wska.nik gotowo.ci,
ą = ă = 1/Tp,
Tp . czas pracy,
ă(t) . intensywno.. uszkodze.,
ƒĘ = 1/Tn
Tn . czas odnowy,
ƒĘ . intensywno.. odnowy,
limt¨‡ K(t) = K
K . stacjonarny wska.nik gotowo.ci.
Dla sta.ej intensywno.ci uszkodze. (faza II na rys. 2 i 3) czas
pracy bezuszkodzeniowej ma charakter wyk.adniczy, a za miar. niezawodno.ci
przyjmuje si. st[...]
|
|
|
|
Wpływ czynników prawnych i ekonomicznych na rozwój sieci dystrybucyjnej w gminach
|
|
|
Andrzej Barczyński Wojciech Grządzielski
|
GAZ, WODA I TECHNIKA SANITARNA ˇ CZERWIEC 2011 203
.cieniowe regionalne gazoci.gi wysokiego ci.nienia, lokalne zbiorniki
gazu), co w du.ym stopniu utrudnia prawid.owy jego rozwoj
i eksploatacj..
Skutkami ww. rozdzia.u przesy.u i dystrybucji s.: (i) generowanie
du.ych kosztow obs.ugi systemu transportu gazu, (ii) rozbudowa
bardzo skomplikowanej bazy informatycznej, (iii) zmniejszenie
pewno.ci dostaw paliwa gazowego. W zwi.zku z tym, nale.y d..y.
do prawid.owego ukszta.towania systemu gazowego poprzez dokonania
dalszych, g..bokich zmian w podziale maj.tku sieciowego
pomi.dzy operatorem systemu przesy.owego (OSP) i operatorow
systemu dystrybucyjnego (OSD) oraz jego przebudowy. Wi..e si.
to jednak z poniesieniem ogromnych nak.adow inwestycyjnych
(szacuje si., .e aby dostosowa. system dystrybucyjny WSG do
standardow europejskich nale.a.oby wyda. ok. 700 mln z. wg cen
z roku 2008) [19].
W tym artykule autorzy zwrocili uwag. na istotno.. zapisow
znajduj.cych si. w aktach prawnych w aspekcie realizacji przez
operatora systemu dystrybucyjnego (OSD) ekonomicznie uzasadnionych
inwestycji w przedsi.biorstwie prowadz.cym dzia.alno..
gospodarcz. w oparciu o kodeks spo.ek handlowych.
2. Obowi.zki i rola przedsi.biorstw gazowniczych
w zakresie rozwoju sieci dystrybucyjnej
W art. 7 ust. 1. Ustawy Prawo energetyczne [1], stwierdza si., .e:
.Przedsi.biorstwo energetyczne zajmuj.ce si. przesy.aniem lub
dystrybucj. paliw gazowych jest obowi.zane do zawarcia umowy
o przy..czenie do sieci z podmiotami ubiegaj.cymi si. o przy..czenie
do sieci, na zasadzie rownoprawnego traktowania, je.eli
istniej. techniczne i ekonomiczne warunki przy..czenia do sieci
i dostarczania tych paliwh.
Zgodnie z art. 7 ust. 8 pkt. 2) za przy..czenie do sieci dystrybucyjnej
gazowej odbiorca wnosi op.at. do OSD w wysoko.ci
jednej czwartej .redniorocznych nak.adow inwestycyjnych na budow.
odcinkow sieci s.u..cych do przy..czania tych podmiotow,
okre.lonych w [...]
|
|
|
|
Wpływ związków polimerowych pochodzenia mikrobiologicznego na fouling membran w biologicznych reaktorach membranowych – studium literaturowe
|
|
|
Monika Czyżewska Ewa Witkowska
|
Zintegrowanie biologicznego oczyszczania ścieków metodą osadu
czynnego z filtracją na membranach ultra- lub mikrofiltracyjnych
w technologii MBR (z ang. Membrane Biological Reactor) ma
szereg zalet, do których można zaliczyć przede wszystkim zmniejszenie
objętości reaktora biologicznego, brak osadników wtórnych
oraz wysoką efektywność separacji ścieków oczyszczonych od osadu
czynnego niezależnie od charakterystyki sedymentacyjnej osadu,
itp. Mimo, że technologia ta zdaje się być prostym połączeniem
dwóch znanych technologii, to należy ją traktować jako nowe rozwiązanie
techniczne i rozpatrywać całościowo, tzn. brać pod uwagę
fakt, że zarówno osad czynny wpływa na pracę modułów membranowych,
jak i reżim pracy membran ma wpływ na strukturę osadu
czynnego. Stąd, w technologii MBR istnieje konieczność zwrócenia
uwagi na czynniki, które w "klasycznej" technologii osadu czynnego
nie stanowią istotnych parametrów procesowych bądź zupełnie
nie występują. Na przykład indeks osadu nie jest w tym rozwiązaniu
parametrem informacyjnym, natomiast istotna jest kontrola
podciśnienia będącego siłą napędową filtracji, intensywności backflushu,
czy kontrola tzw. foulingu. Wynika to z faktu, że mieszanina
ścieków komunalnych i osadu czynnego zawiera cząstki zawieszone,
koloidy, rozpuszczalne związki wielkocząsteczkowe, kłaczki
osadu, wolne bakterie itp., które podczas filtracji na membranach
porowatych osadzają się zarówno na powierzchni membran, jak
i w porach. Z biegiem czasu skutkuje to powstawaniem warstwy
pokrywającej powierzchnię membrany. Do pewnego momentu jest
to zjawisko korzystne i pożądane z uwagi na wzrost stopnia separacji
(tzw. wpracowanie się membran), jednak dalszy wzrost warstwy
pokrywającej skutkuje zmniejszeniem ilości filtratu odprowadzanego
z jednostkowej powierzchni membrany i/lub koniecznością
zwiększenia siły napędowej filtracji, czyli (pod)ciśnienia, co wiąże
się ze zwiększonym zużyciem energii [1].
Zjawiska skutkujące [...]
|
|
|
|
Twój Profil
Twój koszyk
