profil Twój Profil
Kliknij, aby zalogować »
Jesteś odbiorcą prenumeraty plus
w wersji papierowej?

Oferujemy Ci dostęp do archiwalnych zeszytów prenumerowanych czasopism w wersji elektronicznej
AKTYWACJA DOSTĘPU! »

Twój koszyk
  Twój koszyk jest pusty

Czasowy dostęp?

zegar

To proste!

zobacz szczegóły

ZAMÓW EZEMPLARZ PAPIEROWY!

baza zobacz szczegóły
TEMATYKA OGÓLNOTECHNICZNA ›
ATEST - OCHRONA PRACY › 2011-6
 

Publikacja: teksty-preteksty

Emeryci na baletach Dziennikarz "Polski - Głosu Wielkopolskiego" (nr 98/11) przeprowadził wywiad z szefową Polskiego Teatru Tańca. Do udziału w nowym spektaklu, przygotowanym na XXI Łódzkie Spotkania Baletowe zaproszono między innymi tancerzy już emerytowanych i w związku z tym dziennikarz zadał pytanie: "Nie obawia się Pani, że zapraszając tancerzy i baleriny będące na emeryturach, utwierdzi Pani Ministerstwo Pracy w przekonaniu, że słusznie postąpiło, likwidując wcześniejsze emerytury dla tancerzy?" Nie pierwszy to przypadek, że dziennikarze, posiadający przecież wyższe wykształcenie, nie potrafią pojąć pewnych rzeczy. Na przykład tego, że ministerstwo nie jest żadnym organem władzy (zatem nie może stanowić prawa), a jedynie urzędem administracji państwowej, czyli zespołem pracowników, kierowanym przez mini[...]

 

Prenumerata

Zamów papierową prenumeratę w wersji PLUS czasopisma ATEST - OCHRONA PRACY i zyskaj dostęp do pozostałych elektronicznych publikacji tego czasopisma z lat 2004-2011 (od 1 marca również rok 2012).
Nie zwlekaj - skorzystaj z tysięcy publikacji o najwyższym poziomie merytorycznym.
prenumerata papierowa roczna PLUS (z dostępem do archiwum e-publikacji) - tylko 296,28 zł
prenumerata papierowa roczna PLUS z 10% rabatem (umowa ciągła) - tylko 266,65 zł *)
prenumerata papierowa roczna - 252,00 zł
prenumerata papierowa półroczna - 126,00 zł
prenumerata papierowa kwartalna - 63,00 zł
okres prenumeraty:   
*) Warunkiem uzyskania rabatu jest zawarcie umowy Prenumeraty Ciągłej (wzór formularza umowy do pobrania).
Po jego wydrukowaniu, wypełnieniu i podpisaniu prosimy o przesłanie umowy (w dwóch egzemplarzach) do Zakładu Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT.
Zaprenumeruj także inne czasopisma Wydawnictwa "Sigma-NOT" - przejdź na stronę fomularza zbiorczego »

 

POZOSTAŁE PUBLIKACJE W TYM ZESZYCIE:
Alkohol + wysokość = śmierć
 
Andrzej Nowak  
Wypadek ze skutkiem śmiertelnym wydarzył się podczas prac elewacyjnych przy dziesięciopiętrowym budynku wielorodzinnym. Bezpośrednią przyczyną - tj. wydarzeniem powodującym uraz, a w konsekwencji zgon poszkodowanego - był upadek z wysokości ok. 14 metrów z pomostu rusztowania, od jego wewnętrznej strony, tj. między konstrukcją rusztowania a ścianą budynku. Z materiału pobranego ze zwłok otrzymano wynik zawartości alkoholu we krwi: 3,2 ‰. Pośrednimi przyczynami wypadku były: stan upojenia alkoholowego, w jakim znajdował się poszkodowany, niezgodny z przepisami bhp stan rusztowania, brak skutecznego nadzoru nad pracownikami. Przyczyny techniczne (T) Rusztowanie, z którego nastąpił upadek, było rusztowaniem systemowym. Wyrób posiadał niezbędne certyfikaty dopuszczenia do użytku (atesty), uzyskane przez producenta. Jednak cała istota bezpiecznego użytkowania rusztowań polega na zgodności montażu i ustawienia z wymogami zawartymi w dokumentacji producenta oraz przepisami bhp. Stwierdzone nieprawidłowości: 1. Odległość rusztowania od ściany przekraczała znacznie dopuszczalną granicę 20 cm. Ustawodawca dopuszcza wprawdzie taką możliwość, jednak w takim przypadku winny być zastosowane balustrady od strony ściany lub przedłużone (w kierunku ściany) pomosty. W omawianym przypadku te obowiązki nie zostały dopełnione. 2. Nie było dróg komunikacyjnych (drabinek) pomiędzy pomostami zapewniających bezpieczne przemieszczanie się w pionie. Z informacji uzyskanych od pracodawcy i pracowników wynika, że na stanowiska pracy od strony wschodniej dochodzili korzystając z sąsiedniej kolumny rusztowania, znajdującej się za narożnikiem budynk[...]
 
Angielski dla behapowców - Lekcja 18
 
Małgorzata Majka  Rafał Przebinda  
Przedstawiamy Państwu lekcje języka angielskiego, które mają na celu podniesienie sprawności w zakresie rozumienia materiałów w języku angielskim z dziedziny bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w pracy. Czytanie instrukcji, przepisów, materiałów informacyjnych itp. wymaga nie tylko dysponowania współczesnym, obszernym słownikiem, podającym niemal wszystkie znaczenia szukanego słowa, ale także słownikiem technicznym, chemicznym, medycznym, a nawet słownikiem terminów prawnych. Bardzo często znając dane słowo, poprzestajemy na tym i nie sprawdzamy innych jego znaczeń. Efekty takiego postępowania widoczne są np. w tłumaczeniach dyrektyw europejskich, w których znajdujemy wiele rażących błędów. My także nie będziemy podawać wszystkich znaczeń danego słowa, ale - oprócz tych podstawowych - podamy znaczenia związane z naszą dziedziną. Małgorzata Majka, Rafał Przebinda Directive 89/655/EEC… concerning the minimum safety and health requirements for the use of work equipment by workers at work. Ann[...]
 
Bhp w kinematografii
 
Aleksander Stukowski  
10 lat temu w "Ateście" nr 8/2001 ukazał się wywiad z Jerzym Stuhrem. Zapytany o zapewnienie bezpieczeństwa aktorowi podczas realizacji filmu odparł, że aktorowi nie wolno brać udziału w ryzykownych ujęciach - musi zastąpić go kaskader. Dodał, że ochrona aktora przed wypadkiem ma podłoże głównie ekonomiczne - gdyby mu się coś stało i nie mógł dalej grać, producent byłby narażony na znaczne straty finansowe. W teatrze już tak bardzo o bezpieczeństwo aktora się nie dba. Tyle Jerzy Stuhr. W rzeczywistości bezpieczeństwo pracy należy zapewnić nie tylko aktorom, ale wszystkim osobom związanym z realizacją filmu. Kaskaderom też. Rozporządzenie Ministra Kultury i Sztuki z 28 kwietnia 1970 r. w sprawie bhp przy produkcji filmowej (DzU nr 12, poz. 113 ze zm.) liczy już sobie ponad 40 lat. Właśnie zostało zastąpione przez nowy akt prawny - rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 15 marca 2011 r. w sprawie bhp przy produkcji filmowej (DzU nr 75, poz. 401) - wejdzie w życie z dniem 9 lipca br. Wydanie nowego rozporz[...]
 
bhp w sieci
 
Stowarzyszenie w Zielonej Górze. www.ospsbhp.zgora.pl Zielona Góra dołączyła do grona oddziałów Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Pracowników Służby BHP, których działalność jest coraz bardziej widoczna. Przyczynia się do tego funkcjonująca od niedawna strona internetowa oddziału: www.ospsbhp. zgora.pl. Strona pod względem graficznym robi dość dobre wrażenie. W centralnym miejscu strony głównej znalazły się misja i cele stowarzyszenia, a poniżej rubryka z aktualnościami. Uwaga: aktualności są aktualne, co na stowarzyszeniowych stronach internetowych wcale nie jest jeszcze regułą. Zielonogórski oddział stowarzyszenia w aktualnościach informuje m.in. o I Forum Bezpieczeństwa i Higieny Pracy,[...]
 
Co oznacza harmonizacja według CLP?
 
Bolesław Hancyk  
Wiele osób zadaje pytanie, co oznacza zharmonizowana klasyfikacja w rozumieniu rozporządzenia CLP? Rzeczywiście brak jest w nim jednoznacznej, popartej komentarzem odpowiedzi. Nawet art.2 "Definicje" w CLP takiego sformułowania nie zawiera. Nie można go również znaleźć w rozporządzeniu REACH. Wydawałoby się, że odpowiedzią na to pytanie powinno być stwierdzenie, że rozporządzenie CLP wdrożyło do prawa wspólnotowego Globalnie Zharmonizowany System Klasyfikacji i Znakowania Chemikaliów, opracowany w ramach ONZ na bazie wybranych regionalnych systemów klasyfikacyjnych oraz Zaleceń ONZ dotyczących transportu towarów niebezpiecznych. Pierwsze skutki wprowadzenia CLP Publikując rozporządzenie CLP, bazujące na wybranych "modułach" GHS ONZ, Komisja Europejska postanowiła zachować w nim podstawowe elementy i procedury występujące dotychczas w dyrektywie 67/548/EWG dotyczącej substancji chemicznych i dyrektywie 1999/45/WE dotyczącej preparatów. Takie zachowawcze podejście stawia[...]
 
Elbląg
 
Robert Kozela  
Wszystkie oddziały inspekcji pracy działają zgodnie z ustawą o PIP i ustalonymi procedurami. Pod tym względem praca inspektorów wygląda podobnie w całym kraju. Jednak oddziały mogą się różnić, na przykład ze względu na specyfikę gospodarczą regionu. Mogą też, jak opisany poniżej oddział w Elblągu, szczególny nacisk kłaść na porady prawne i pomoc pracownikom, którzy w sądach dochodzą swoich praw.Teren działania oddziału PIP w Elblągu obejmuje północno‑zachodnią część województwa warmińsko‑mazurskiego, czyli miasto oraz dwa powiaty - elbląski i braniewski. Pierwsze skojarzenie z tym atrakcyjnym turystycznie regionem to Kanał Elbląski, zaprojektowany w latach 1837-1844 przez holenderskiego inżyniera Jakuba Jerzego Steenke. Całkowita długość tej drogi wodnej, jednej z dwóch tego typu na świecie, wynosi 127,5 km. Dzięki pięciu pochylniom statki pokonują 2 km oczywiście nie można pominąć usług turystycznych, ale nie można się ograniczyć wyłącznie do nich. Na terenie dwóch wspomnianych powiatów prowadzi działalność ponad 21 tys. podmiotów gospodarczych, w tym zdecydowana większość to osoby samozatrudniające się, a tylko około 450 pracodawców zatrudnia powyżej 50 pracowników. Niektóre z tych największych firm są szerzej znane w kraju. Na przykład Browar w Elblągu, należący do Grupy Żywiec, który wciąż produkuje popularne w kraju przed laty piwo, ale od kilku lat wyłącznie na eksport. Do znanych i dużych firm należy też Alstom Power, zakład francuskiego koncernu kojarzonego z produkcją dla kolejnictwa i energetyką. W tych największych firmach, do których oprócz wspomnianych zaliczyć można też Energę i Wojewódzki Szpital Zespolony w Elblągu, stosunkowo najlepiej jest z przestrzeganiem prawa pracy i przepisów bhp (np. browar zdobył pierwsze miejsce w ogólnopolskim konkursie PIP "Pracodawca - organizator pracy bezpiecznej"). Najwięcej pracy inspektorzy mają w mniejszych zakładach. Trochę statystyki W oddzial[...]
 
Ikar nie nadaje się na budowę
 
Jest taki znany aforyzm: "Gdyby Bóg chciał, żeby człowiek latał, dałby mu skrzydła, jednak gdyby nie chciał - nie dałby mu wyobraźni." Odnosi się oczywiście do awiacji, ale może też posłużyć jako punkt wyjścia do rozważań o "lotach" nieplanowanych i kończących się prawie zawsze tragicznie - upadkach z wysokości. Nie mamy skrzydeł, więc analiza i ocena ryzyka dla prac na wysokości zawsze doprowadzi do wniosków, że ryzyko to jest nieakceptowalne. Dopiero zastosowanie rozwiązań technicznych i organizacyjnych pozwala na takie ograniczenie zagrożenia upadkiem z wysokości, że ryzyko można zaakceptować. To jest właśnie działanie z wyobraźnią, która w połączeniu z wiedzą, nauką i p[...]
 
informacje > z życia stowarzyszeń
 
Dzień bezpieczeństwa i ochrony zdrowia.19 kwietnia w Rawiczu odbyła się uroczystość z okazji Dnia Bezpieczeństwa i Ochrony Zdrowia w Pracy połączona z Dniem Pamięci Ofiar Wypadków Przy Pracy i Chorób Zawodowych. Organizatorem uroczystości był leszczyński oddział OSPSBHP przy współudziale oddziału PIP w Lesznie. W seminarium uczestniczyli przedstawiciele miejscowych władz, szefowie regionalnych struktur związków zawodowych, pracodawcy oraz członkowie stowar[...]
 
Inwestycja w przyszłość firmy
 
Rozmowa z Barbarą Kwiatkowską, prezes firmy budowlanej Stabilator, zajmującej się specjalistycznymi pracami budowlanymi: ratowaniem zabytków kultury, fundamentowaniem, hydrotechniką, inżynierią sanitarną.Robert Kozela: Pamięta pani swoje ostatnie szkolenie bhp? Barbara Kwiatkowska: Oczywiście, odbyło się w tym roku. W szkoleniach bhp, organizowanych w naszej firmie dla kierownictwa co pięć lat, biorę udział regularnie. Jak odbiera pani te szkolenia? Może są już trochę nużące, bo można odnieść wrażenie, że pojawia się na nich wciąż to samo? Staram się brać czynny udział w szkoleniu, zadawać pytania i wyjaśniać wątpliwości. Chcę, żeby wątpliwości zostały na forum wyjaśnione tak, żeby ułatwić kierownikom podejmowanie decyzji. Czy w codziennym zarządzaniu firmą często spotyka się pani z problemami behapowskimi? Takie problemy oczywiście się zdarzają, chociaż dzięki wdrożonemu i stale doskonalonemu systemowi zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy (według normy PN 18001) część zagad‑ Doskonale zdajemy sobie sprawę ze strat finansowych i pozafinansowych (choćby wizerunkowych), ponoszonych w wyniku wypadku przy pracy. Jednak do przestrzegania przepisów i zasad bhp skłania nas przede wszystkim poczucie odpowiedzialności za zdrowie i życie pracowników. Dbałość o bezpieczeństwo i zdrow[...]
 
Janusz Krasoń
 
Przygoda Janusza Krasonia z ochroną pracy zaczęła się latem 1990 r., kiedy - za radą i rekomendacją Józefa Dudziaka, wieloletniego przyjaciela, który dwa lata wcześniej odszedł ze stanowiska dyrektora Ośrodka Szkolenia Państwowej Inspekcji Pracy we Wrocławiu - spotkał się z ówczesnym zastępcą głównego inspektora pracy dr. Kiejstutem Szymańskim. W pierwszych latach polskiej transformacji inspekcja pracy szybko odnalazła właściwe dla siebie miejsce. Zapewne duże znaczenie dla pozycji PIP miał prestiż, jakim urząd cieszył się w latach wcześniejszych, ale także właściwe działania kierownictwa inspekcji, stawiającego na neutralność, apolityczność i profesjonalizm. Szczególną rolę w kreowaniu właściwej pozycji i kompetencji PI[...]
 
Majowa karuzela kadrowa
 
Maj dla ROP był miesiącem nerwowym i pracowitym. Rada została zaskoczona (to już tradycja) decyzją marszałka Sejmu o odwołaniu głównego inspektora pracy Tadeusza Zająca. Musiała też spotkać się na drugim, nieplanowanym posiedzeniu, żeby zaopiniować zarówno tę decyzję, jak i kandydaturę Anny Tomczyk na nagle zwolnione stanowisko szefa PIP. Na 10 maja zaplanowano posiedzenie ROP, na którym T. Zając miał zaprezentować sprawozdanie PIP z działalności w 2010 r. I tak też się stało. Sprawozdanie zostało ocenione pozytywnie. Większość członków rady, udając się na posiedzenie, nie wiedziała, że 9 maja wpłynęły do ROP wnioski marszałka Grzegorza Schetyny - jeden do[...]
 
Na bieżąco...
 
Na podstawie informacji od Teresy Cabały, eksperta PIP do spraw służby zdrowia, zamieszczamy pierwszą część odpowiedzi na pytanie dotyczące zatrudniania w zakładach opieki zdrowotnej. Czy dopuszczalne są praktyki zawierania z pracownikami publicznych zakładów opieki zdrowotnej umów‑zleceń przez niepubliczne podmioty? Problem dotyczy sytuacji, gdy publiczny zoz jest związany z określonym niepublicznym zoz‑em umową, na mocy której ten drugi podmiot wykonuje zlecone przez pierwszy podmiot świadczenia medyczne. Oba podmioty zatrudniają te same osoby, przy czym publiczny zoz zatrudnia je na podstawie umów o pracę, a niepubliczny zoz na podstawie umów‑zleceń. Praca na podst[...]
 
Napo nie nudzi
 
Ogólnoeuropejskie, unijne kampanie i dokumenty bywają nudnawe i ciężko strawne. Mieszanina urzędniczego żargonu, politycznej poprawności, uogólnień odnoszących się do wszystkich państw, zastrzeżeń co do odrębności krajowych, przeciętnych tłumaczeń odstręcza zwykłych odbiorców paneuropejskich treści. Dotyczy to również przedsięwzięć behapowskich, ale na szczęście nie wszystkich. Obronną ręką wychodzi jeden z najlepszych produktów europejskich w naszej branży. Jeśli produktem można nazwać sympatycznego, animowanego Napo.Okazją do przypomnienia naszym czytelnikom tej postaci (opisywanej już kilkakrotnie na łamach ATESTU) jest wydanie ekskluzywnego, dwupłytowego boxu, zawierającego dwanaście przygód Napo. Tytuł boxu: "Przygody Napo. Bezpieczeństwo z uśmiechem" ("Napo’s stories. Safety with a smile") jest bezpretensjonalny i zachęca do sięgnięcia po płyty. Wydanie jest staranne i atrakcyjne graficznie, ale proszę się nie obawiać, nie trzeba ani jednego eurocenta, żeby zapoznać się z tymi filmami. Wszystkie dostępn[...]
 
Nie samą pracą inspektorzy żyli Część VII
 
Roman Adler  
Henryk Altman (1897-1974) - od 1945 r. w Ministerstwie Pracy i Opieki Społecznej kierował inspekcją pracy, wykonując zadania, które przed okupacją niemiecką należały do głównego inspektora pracy. Wielokrotnie reprezentował rząd w rozmaitych misjach państwowych zagranicą. Od 1948 r. członek PZPR. W sierpniu 1952 r. został mianowany dyrektorem naczelnym Archiwów Państwowych, stanowisko to zajmował do przejścia na emeryturę w 1965. Patronował pierwszym wydawnictwom dokumentów archiwalnych, dotyczących historii ruchu robotniczego oraz serii wydawniczej "Dokumenty i materiały do historii stosunków polsko‑radzieckich". Jako działacz organizacji lewicowych, występował pod pseudonimami: Adam, Henryk Adamski, Adam Górski, Herman, N.O.Urodził się 19 lipca 1897 r. w Warszawie, w rodzinie Henryka (Chaima) Altmana, inżyniera chemika. Wcześnie utracił rodziców, którzy byli sympatykami ruchu rewolucyjnego. Już jako trzynastoletni uczeń gimnazjum Kreczmara utrzymywał się z korepetycji. Mając piętnaście lat związał się z Organizacją Młodzieży Socjalistycznej "Młot", a w 1913 r. został członkiem PPS‑Lewicy. Podczas I wojny światowej, w 1915 r., rozpoczął studia prawnicze na Uniwersytecie Warszawskim, uczęszczając równocześnie do Wyższej Szkoły Dziennikarskiej. Był już wówczas, mimo młodego wieku, znanym działaczem warszawskiej organizacji PPS‑Lewicy. Obsługiwał koła partyjne, uczestniczył w posiedzeniach Warszawskiego Komitetu Robotniczego oraz w pracach Międzypartyjnej Rady Robotniczej, która po wybuchu wojny wydała znany antywojenny manifest polskiej lewicy socjalistycznej "Do proletariatu Polski". Po wkroczeniu Niemców do Warszawy w 1915 r. brał udział w organizowaniu związków zawodowych (pracował m.in. jako funkcjonariusz związkowy) i został stałym współpracownikiem legalnego organu PPS‑Lewicy "Głos Robotniczy". W latach 1916-1917 był sekretarzem utworzonej przez PPS‑Lewicę Robotniczej Rady Gospoda[...]
 
Normy dla obiektów budowlanych
 
Andrzej Kowerski  
W ateście 9/2009, w artykule "Polskie normy przywołane do obowiązkowego stosowania", omówione zostało rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 marca 2009 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DzU nr 56, poz. 461). Jest to wyjątkowy akt prawny, ponieważ w załączniku nr 1 do tego rozporządzenia zostało wymienionych 250 przypadków, kiedy ustawodawca przewidział zastosowanie różnego rodzaju norm budowlanych, elektrycznych, akustycznych, dotyczących wentylacji, ogrzewania itp. Innymi słowy, w tym rozporządzeniu do obligatoryjnego stosowania przywołanych zostało ponad sto pięćdziesiąt PN, niektóre z nich jednocześnie w kilku przepisach. W marcu 2011 r. weszła w życie kolejna nowelizacja tego rozporządzenia, czyli rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 10 grudnia 2010 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DzU nr 239, poz. 1597). Ponieważ mocą tego rozporządzenia wszystkie wymienione w nim normy stały się normami do obowiązkowego stosowania, dla użytkowników ważne jest ustalenie wielkości wprowadzonych zmian oraz informacje, które normy ujęte w wymienionym przepisie pozostały w dotychczasowej treści, a które zostały wycofane lub uaktualnione. Treść rozporządzenia z 10 grudnia 2010 r. jest wyjątkowo krótka, prawie wszystkie zmiany dotyczą załącznika nr 1, w którym podany jest wykaz norm przywołanych w rozporządzeniu. Zmiany te obejmują: n liczbę miejsc przywołania norm (przepisy, które przywołują daną normę) - zmiany 8 miejsc (11,5% ogółu miejsc w wykazie), n liczbą norm przywołanych w 2009 roku, które nie znalazły sięzowanym wykazie - 16 norm (6,5% ogółu norm z wykazu 2009 r.), n liczbę nowych norm, które zostały wprowadzone do wykazu w 2010 r. - 2 normy, n liczbę norm zaktualizowanych w wykazie z 2010 r. - 33 normy (13% ogółu norm z wykazu z 2009 r.). [...]
 
Normy dla odzieży chroniącej przed czynnikami gorącymi i płomieniami
 
Pracownicy wielu gałęzi przemysłu, np. naftowego, energetycznego czy wydobywczego, są narażeni - obok złych warunków pogodowych - na niebezpieczeństwo kontaktu z płomieniami i wysoką temperaturą. Aby chronić ich zdrowie i bezpieczeństwo, ubranie musi spełniać wiele funkcji ochronnych, zgodnych z odpowiednimi przepisami. Powinno przy tym zapewnić wysoki komfort noszenia i długi okres użytkowania. Odporność na działanie czynników gorących i płomieni nowoczesnej, zaawansowanej technicznie odzieży chroniącej przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi podlega obecnie normom EN ISO 14116 oraz EN ISO 11612, które weszły w życie w 2008 r. i znacznie en 533:1997 Odzież ochronna. Ochrona przed gorącem i płomieniem. Materiały i układy materiałów o ograniczonym rozprzestrzenianiu płomienia1 Odzież chroniąca przed czynnikami gorącymi i płomieniami do niedawna oceniana była według normy EN 533 (ostatnia wersja z 1997 r.). Norma ta określała wymaganą odporność tkaniny przy ograniczonej ekspozycji na płomienie i miała na celu ograniczenie możliwości zapalenia się odzieży. Odzież zgodna z normą EN 533 miała za zadanie ochronić pracowników jedynie przed przypadkowym kontaktem z niewielkim płomieniem. Nie chroniła ona przed wysoką temperaturą i/lub płomieniami. Chroniła przed ryzykiem zapalenia się większej powierzchni odzieży - tzn. tkanina mogła zostać uszkodzona w wyniku zetknięcia z płomieniami, ale powierzchnia uszkodzenia była ograniczona. Norma określała trzy poziomy odporności na rozprzestrzenianie się ognia (wskaźniki 1-3), które opisują zachowanie się tkaniny przy podpaleniu. Wskaźniki ograniczonego rozprzestrzeniania się płomieni (wyciąg) Wskaźnik 1 - w przypadku materiałów zgodnych z wymaganiami odporności wskaźnika 1: n płomień ani uszkodzenie (wypalona dziura) nie mogą dotrzeć do górnej lub bocznej krawędzi próbki, n na żadnej z próbek nie wydzielą się łatwo palne odpadki, n gdy znikną płomienie żar n[...]
 
Nowe przepisy bhp i prawa pracy
 
Przegląd przepisów prawnych zamieszczonych w Dzienniku Ustaw i Monitorze Polskim w 2011 r. 18. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 22.02.2011 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (DzU nr 50, poz. 261); zmieniono brzmienie § 7 i załączników do rozporz. MPiPS z 9.01.2009 r.- DzU nr 8, poz. 43 oraz z 2010 r. nr 16, poz. 86; zmiany dotyczą terminów składania i rozpatrywania wniosków oraz wzorów tych dokumentów; obowiązuje od 8.03.2011 r. 19. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 3.03.2011 r. sygn. akt K 23/09 (DzU nr 54, poz. 285); na wniosek Prezydium Forum Związków Zawodowych o zbadanie czy art. 3 ust. 1-6, art. 4 pkt 5 i 6, art. 57 ustawy z 19.12.2008 r. o emeryturach pomostowych, w zakresie w jakim pomijają jako przesłankę uzyskania emerytury pomostowej prace wykonywane w warunkach hałasu, zmia[...]
 
Nowości
 
Niepalny kombinezon. Oferowany przez TOPSERW lekki kombinezon ochronny Pyrolon XT jednorazowego użytku, przeznaczony jest do ochrony przed zabrudzeniem i niewielkim opryskiem chemikaliami. Jednocześnie jest przewiewny, a tkanina, z której go wykonano, odporna jest na działanie płomienia - nie pali się w kontakcie z ogniem i nie rozprzestrzenia go, nie stanowi jednak ochrony przed działaniem wysokich temperatur. Ma własności antyelektrostatyczne. Konstrukcja kaptura umożliwia stosowanie ochron dróg oddechowych - półmasek lub masek pełnotwarzowych. Ściągacze nogawek i rękawów uszczelniają kombinezon. Znajduje on zastosowanie na stanowiskach pracy, gdzie występuje zagrożenie zabrudzeniem chemikaliami i ni[...]
 
Od czego zależy świadczenie rehabilitacyjne?
 
Sprawę z wniosku Ewy K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych - Oddziałowi w W., o przyznanie świadczenia rehabilitacyjnego, Sąd Najwyższy rozpoznawał 19 stycznia 2009 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od wyroku Sądu Okręgowego‑Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w W. z 6 grudnia 2007 r. Zaskarżony wyrok został uchylony i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. Jak wynika z ustaleń sądów, wnioskodawczyni pobierała zasiłek chorobowy przez 270 dni, a potem organ rentowy przyznał jej jeszcze zasiłek rehabilitacyjny na czas od 4 sierpnia do 2 września 2004 r. Ale decyzją z 14 września 2004 r. odmówił jej prawa do świadczenia rehabilitacyjnego na kolejny (dalszy) okres, co uzasadnił odzyskaniem przez nią zdolności do pracy. Od tej decyzji wnioskodawczyni odwołała się do Sądu Rejonowego. Sąd, na podstawie opinii biegłych lekarzy różnych specjalności oraz opinii lekarskiej z Akademii Medycznej w W. potwierdzających, że ubezpieczona Ewa K. po 2 września 2004 r. była już zdolna do pracy, oddalił jej odwołanie. Efektem apelacji wniesionej od tego wyroku prze[...]
 
Prace blacharsko-dekarskie
 
Bronisław Bieś  
I. CEL GŁÓWNY Bezpieczeństwo i higiena pracy podczas wykonywania robót budowlanych II. TEMAT LEKCJI Poznanie zasad bezpieczeństwa przy pracach blacharsko‑dekarskich III. CELE SZCZEGÓŁOWE 1. Zapamiętanie wiadomości: uczeń wie, jakich przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy należy przestrzegać przy pracach blacharsko-dekarskich, jak organizować stanowisko pracy do prac dekarskich na budowie zgodnie z wymaganiami procesu technologicznego, przepisami i zasadami bhp oraz ochrony środowiska. 2. Rozumienie wiadomości: uczeń wie, jak dobierać materiały, narzędzia i środki ochrony przy pracach blacharsko‑dekarskich. 3. Stosowanie wiadomości: uczeń potrafi opisać prawidłowe, bezpieczne wykonywanie prac blacharsko‑dekarskich. IV. METODY Wykład, pokaz, ćwiczenia V. ŚRODKI DYDAKTYCZNE 1. Teksty przepisów: rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych (DzU nr 47, poz. 401); rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (t.j.: w DzU z 2003 r., nr 169, poz. 1650 ze zm.); rozporządzenie Ministra Zdrowia z 30 grudnia 2004 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych (DzU z 2005 r., nr 11, poz. 86 ze zm.); rozporządzenie Ministra Zdrowia z 5 marca 2009 r. w sprawie oznakowania opakowań substancji niebezpiecznych i preparatów niebezpiecznych oraz niektórych preparatów chemicznych (DzU nr 53, poz. 439); ustawa z 25 lutego 2011 r. o substancjach chemicznych i ich mieszaninach (DzU nr 63, poz. 322). 2. Test dla każdego ucznia. 3. Katalogi materiałów dekarskich. L E K C J E BHP MAT E R I A ŁY D L A N A U C Z Y C I E L I VI. OPIS PRZEBIEGU LEKCJI 1. Część wstępna Czynności organizacyjne. Przypomnienie różnych rodzajów omawianych robót budowlanych, m.in. zbrojarskich, betoniars[...]
 
Ratownik górski
 
Iwona Romanowska-Słomka  
Ocena ryzyka zawodowego ratownika górskiego została wykonana metodą RISK SCORE. Metoda RISK SCORE jest metodą trójparametrową, w której szacuje się skutki zdarzenia S, ekspozycję na zagrożenie E i prawdopodobieństwo wystąpienia zdarzenia P. Parametry S i E szacowane są na 6 poziomach, prawdopodobieństwo wystąpienia zdarzenia P szacowane jest na 7 poziomach. Parametrom przypisuje się liczby mające charakter wag oceniających ich znaczenie.Zadaniem ratownika górskiego jest niesienie pierwszej pomocy osobom, które uległy wypadkowi, zachorowały lub zaginęły w górach. Ratownik górski pełni całodobowe dyżury w stacjach GOPR‑u oraz patroluje tereny górskie. Jest w ciągłej gotowości do natychmiastowego zorganizowania i podjęcia akcji ratowniczej niezwłocznie po odebraniu informacji o zdarzeniu w górach. Ratownicy wyposażeni są w najnowocześniejszy sprzęt, taki jak: nawigacja satelitarna, pojazdy terenowe, śmigłowce itp. Po odnalezieniu poszkodowanego i udzieleniu mu pierwszej pomocy, jeżeli stan jego zdrowia tego wymaga, ratownicy transportują go. Codzienna praca ratownika górskiego polega na patrolowaniu szlaków, tras narciarskich. Ratownik górski przeprowadza szkolenia dla turystów i grup wycieczkowych. Każdy z ratowników jest przeszkolony z zakresu udzielania pierwszej pomocy. Ratownicy górscy posługują się toboganami służącymi do zwożenia ludzi ze złamaniami, skuterami śnieżnymi, quadami, samochodami terenowymi oraz śmigłowcami. Patrole wykonują najczęściej pieszo lub na nartach. Do niezbędnego wyposażenia ratownika górskie[...]
 
redakcja odpowiada
 
Sporządzanie instrukcji dla maszyny Pan D.G. pyta: W zakładzie, w którym pracuję, produkuje się pojedyncze maszyny do cięcia i rozcinania blach na indywidualne zamówienia. W procesie produkcji maszyny uczestniczę jako konstruktor produkcji (wyrysowuję elementy maszyny) i wraz z innymi konstruktorami uczestniczę w całym procesie. Czy mogę wykonać instrukcję bezpieczeństwa do takiej maszyny wraz z oceną ergonomii i czy będzie ona respektowana przez inspektorów pracy podczas kontroli? W pytaniu Czytelnik nie sformułował dokładnie, czy chodzi o "instrukcję" towarzyszącą maszynie, sporządzaną przez producenta, czy też o "stanowiskową instrukcję bezpieczeństwa i higieny pracy", dotyczącą obsługi maszyny, której obowiązek wydania należy do użytkownika maszyny (pracodawcy) - natomiast Czytelnik używa pojęcia "instrukcja bezpieczeństwa". Nie podaje też rodzaju napędu "maszyny do cięcia i rozcinania blach", przez co trudno określić czy przedmiotowe urządzenie musi spełniać wymagania dyrektywy maszynowej, czy też nie. 1. Nowa maszyna powinna spełniać wymagania dotyczące oceny zgodności, czy, inaczej mówiąc, wymagania zasadnicze określone w dyrektywie maszynowej i innych dyrektywach nowego podejścia, którym podlega. Dlatego też należy wyjaśnić, jaki sprzęt roboczy możemy określać pojęciem "maszyna", w tym "maszyna nowa". Definicję maszyny, która jest bardzo rozbudowana i złożona, znajdziemy w dyrektywie maszynowej. W uproszczeniu można powiedzieć, że maszyna to zespół składający się ze sprzężonych części lub elementów, z których przynajmniej jeden jest ruchomy, połączonych w całość mającą konkretne zastosowanie. W maszynie źródłem mocy nie mogą być mięśnie ludzkie lub zwierzęce, wyjątkiem jest zespó[...]
 
Salon Bezpieczeństwo Pracy w Przemyśle
 
ITM Polska (Innowacje, Technologie, Maszyny) to największe w Europie środkowo‑wschodniej wydarzenie prezentujące innowacyjne technologie dla przemysłu. Targi podzielone są na salony tematyczne: Salon Hydrauliki, Pneumatyki i Napędów HAPE, Salon Obrabiarek i Narzędzi MACH‑TOOL, Salon Metalurgii, Hutnictwa, Odlewnictwa i Przemysłu Metalowego METALFORUM, Salon Technologii Obróbki Powierzchni SURFEX, Salon WELDING, Salon TRANS[...]
 
Studia podyplomowe Bezpieczeństwo techniczne w przestrzeniach zagrożonych wybuchem Główny Instytut Górnictwa w Katowicach
 
Od kwietnia 2007 roku w cyklu "Gdzie studiować" prezentujemy studia podyplomowe, których ukończenie daje uprawnienia zgodne z rozporządzeniem Rady Ministrów w sprawie służby bezpieczeństwa i higieny pracy (DzU nr 246, poz. 2468 ze zm.). Absolwenci studiów po roku stażu w służbie bhp mogą objąć w zawodzie stanowisko specjalisty ds. bhp, po trzech latach stażu stanowisko starszego specjalisty ds. bhp, a po 5 latach stażu stanowisko głównego specjalisty ds. bhp. Prezentowany poniżej kierunek studiów tych uprawnień nie daje, jednak z uwagi na skalę zagrożeń występujących w przestrzeniach zagrożonych wybuchem redakcja zrobiła wyjątek.Najnowszym kierunkiem studiów podyplomowych z zakresu szeroko rozumianego bezpieczeństwa pracy jest "Bezpieczeństwo techniczne w przestrzeniach zagrożonych wybuchem". Cel[...]
 
Szkolenie przed upadkiem
 
Robert Kozela  
Specjalistyczne szkolenia do pracy na wysokości stają się coraz bardziej popularne, choć nie mówi o tym wprost żaden przepis. Zaczęły jednak działać czynniki powodujące, że coraz więcej pracodawców decyduje się na dodatkowe szkolenia w zakresie bezpiecznej pracy na wysokości dla swoich pracowników.Można wyodrębnić co najmniej kilka podziałów prac na wysokości. Na użytek tego artykułu przydatny będzie podział uwzględniający rodzaj stosowanych środków ochrony indywidualnej. Mamy więc: prace z śoi, które powstrzymują spadanie (zatrzymują oraz amortyzują upadek); prace z śoi, które ograniczają poruszanie się, przez co zapobiegają spadaniu; prace w podparciu, czyli prace z systemami, dzięki którym upadek jest możliwy jedynie na odcinku nie większym niż 60 cm (przy pracy w podparciu oprócz śoi stosowany jest dodatkowy sprzęt, np. linki opasujące); prace z użyciem technik linowych, zwanych też technikami alpinistycznymi, w których użycie lin umożliwia dotarcie do stanowiska pracy i często samą pracę. POWODY, DLA KTÓRYCH MOŻNA, WARTO, TRZEBA (NIEPOTRZEBNE SKREŚLIĆ) ORGANIZOWAĆ SPECJALISTYCZNE SZKOLENIA DO PRACY NA WYSOKOŚCI 1. DEFICYT WIEDZY Solidnie przygotowany behapowiec w środku nocy wyrecytuje, że "praca na wysokości to praca wykonywana na powierzchni znajdującej się na wysokości co najmniej 1,0 m nad poziomem podłogi lub ziemi. Do pracy na wysokości nie zalicza się pracy na powierzchni, niezależnie od wysokości, na jakiej się znajduje, jeżeli powierzchnia ta jest osłonięta ze wszystkich stron do wysokości co najmniej 1,5 m pełnymi ścianami lub ścia‑ Specjalistyczne szkolenia do pracy na wysokości stają się coraz bardziej popularne, choć nie mówi o tym wprost żaden przepis. Zaczęły jednak działać czynniki powodujące, że coraz więcej pracodawców decyduje się na dodatkowe szkolenia w zakresie bezpiecznej pracy na wysokości dla swoich pracowni[...]
 
Świadczenie przedemerytalne to nie emerytura
 
Sądowi Najwyższemu przedłożono, jako okoliczność uzasadniającą przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, taki oto problem do rozstrzygnięcia: czy pracodawca naruszył zasady równego traktowania pracowników, przyznając przechodzącym na wcześniejsze emerytury dodatkowe odprawy emerytalne, a korzystającym ze świadczenia przedemerytalnego, w tym skarżącemu, odmówił takiej odprawy? Skarżący obstawał (przez całe 5 lat toczenia się sprawy) przy swoim przekonaniu, że postępowanie pracodawcy było dyskryminujące wobec niego. I to był główny argument pozwu przeciwko pracodawcy, PLL LOT SA, o odszkodowanie w wysokości 37 500 zł, a później także apelacji i skargi kasacyjnej. Spór zrodził się w czasie restrukturyzacji zakładu i likwidacji biura spraw pracowniczych i zespołu społecznego, w którym ostatnio zatrudniony był powód. W PLL LOT pracował od 1966 r. do lipca 2004 r. na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. W związku z rozwiązaniem umowy o pracę, na podstawie porozumienia ze związkiem zawodowym w sprawie gwarancji pracowniczych,[...]
 
Testuj z ATESTEM!
 
Czy chcecie Państwo, aby pracownicy w Waszych firmach na własnej skórze sprawdzili, jak sprawuje się nowoczesne, trudno palne, antystatyczne, odporne na niekorzystne czynniki atmosferyczne ubranie ochronne? Jeżeli tak, prosimy już dziś zgłosić chęć wzięcia udziału w pierwszym w Polsce teście nowej wielofunkcyjnej kurtki z membraną GORE‑TEX®, chroniącej przed deszczem, odpornej na działanie czynników gorących i płomieni, z technologią antystatyczną Gore. Test prowadzony jest przez redakcję ATEST przy współpracy z firmą W.L. Gore & Associates, producenta membrany GORE‑TEX®. Producentem testowanych kurtek jest firma Iturri. Do testu zapraszamy firmy spełniające podane obok warunki. Zgłoszenia przyjmujemy do 25 lipca. Spośród firm, które zgłoszą się do testu, zostaną wybrane trzy. Każda z nich otrzyma sześć nowych kurtek do testowania (pięć dla pracowników i jedną dla behapowca nadzorującego test). Test będzie trwał 3 miesiące. Po jego zakończeniu osoby testujące kurtki będą mogły je zatrzymać. Właściwości jaskrawożółtej wielofunkcyjnej kurtki z membraną GORE‑TEX®: n Ochrona przed deszczem ([...]
 
W jak wypadek przy pracy. Część 4.
 
Andrzej Nowak  
Omawianie trybu ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy autor rozpoczął w drugiej części artykułu (ATEST 4/2011), kontynuował w trzeciej (5/2011), a kończy w tym numerze. W ostatniej części "W jak wypadek przy pracy" wspomina też o świadczeniach z ZUS i informuje o konieczności prowadzenia rejestru wypadków. | Redakcja.Przyczynom wypadku zaistniałym z winy poszkodowanego poświęcono dwa podpunkty punktu 5 protokołu powypadkowego. W podpunkcie pierwszym, w przypadku stwierdzenia, że wyłączną przyczyną wypadku było naruszenie przez poszkodowanego przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia, spowodowane przez niego umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa, należy przedstawić dowody wskazujące na: - wyłączność przyczyny wypadku, czyli, że była tylko jedna przyczyna wynikająca z naruszenia przez poszkodowanego przepisów (jakakolwiek - umyślność lub rażące niedbalstwo; przez umyślność należy rozumieć świadome dążenie do popełnienia czynu zabronionego albo przewidywanie możliwości jego popełnienia i godzenie się na to; rażące niedbalstwo występuje wówczas, gdy pracownik świadomie nie dopełnia swoich obowiązków, zdając sobie sprawę i godząc się na negatywne skutki swoich działań, bądź ich zaniechania. W podpunkcie drugim, w przypadku stwierdzenia, że pracownik będąc w stanie nietrzeźwości l[...]
 
Wydarzenia
 
PIP ma szefową 17 maja marszałek Sejmu G. Schetyna na stanowisko głównego inspektora pracy powołał Annę Tomczyk. Stanowisko objęła po niespodziewanej dymisji T. Zająca, poprzedniego szefa PIP. Do dymisji podał się on 11 maja. Nie czekał na opinię Rady Ochrony Pracy w sprawie swojego odwołania. Pismo marszałka z prośbą o opinię w sprawie odwołania T. Zająca z funkcji głównego inspektora pracy wpłynęło do ROP 9 maja, na dzień przed planowanym posiedzeniem, poświęconym sprawozdaniu GIP z działalności inspekcji pracy w 2010 r. Sprawozdanie rada oceniła pozytywnie, a wnioskiem o odwołanie nie chciała się zająć. Między innymi z powodu braku uzasadnienia. W związku z tym zostało zwołane dodatkowe posiedzenie ROP, które odbyło się 17 maja. ROP pozytywnie zaopiniowała [...]
 
Wypadek w drodze "do" lub "z" pracy
 
Piotr Wąż  
Pracownik udający się do pracy i powracający z niej do domu objęty jest ochroną, gwarantującą mu określone uprawnienia w razie zaistnienia w tym okresie zdarzenia uznanego za wypadek w drodze do lub z pracy. Warunkiem uzyskania tych uprawnień jest spełnienie przesłanek zawartych w definicji wypadku w drodze do/z pracy. Definicja Definicję wypadku w drodze do pracy lub z pracy zawiera art. 57b ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o rentach i emeryturach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (DzU z 2009 r., nr 153, poz. 1227 ze zm.): dalej jako FUSU. W myśl tego przepisu, za tego typu wypadek uznawane jest nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, które nastąpiło w drodze do lub z miejsca wykonywania zatrudnienia albo innej działalności, stanowiącej tytuł ubezpieczenia rentowego, jeżeli droga ta była najkrótsza i nie została przerwana. Znaczenie pojęć: "nagłość przyczyny" oraz "przyczyna zewnętrzna" jest tożsame z analogicznymi pojęciami występującymi w definicji wypadku przy pracy. Pojęciom tym poświęcona jest bardzo obszerna literatura i orzecznictwo, których omówienie wykracza poza ramy niniejszego opracowania. Zakładając, że istota tychże pojęć nie jest obca Czytelnikowi, przedmiotem dalszych rozważań będą pozostałe elementy definicji wypadku w drodze do/z pracy. Od zasady, że droga, na której doszło do wypadku do/z pracy ma być najkrótsza oraz nieprzerwana, przewidziane są dwa wyjątki. W pierwszej kolejności, za wypadek w drodze do/z pracy uznane może być także zdarzenie, do którego doszło na drodze, która co prawda nie była najkrótszą z możliwych, lecz dla pracownika była najdogodniejszą ze względów komunikacyjnych. Ponadto, uznaniu danego zdarzenia za wypadek w drodze do/z pracy nie stoi na prz[...]
 
Wytłaczarki ślimakowe
 
Włodzimierz Łabanowski  
W cyklu "Maszyny - lista kontrolna" opublikowaliśmy dotychczas artykuł wprowadzający "Przy maszynach nikt nie pomoże" (ATEST 7/2008) oraz różne listy kontrolne, których spis czytelnicy znajdą na stronie internetowej www.atest.com.pl w zakładce "Maszyny - lista kontrolna" (ramka "Cykle tematyczne").I. Dane ogólne 1. Grupa maszyn: maszyny do przetwórstwa tworzyw sztucznych i gumy. 2. Zastosowanie: działy, wydziały i zakłady wytwarzające wyroby z tworzyw sztucznych lub mieszanek gumowych jako produkcję podstawową oraz pomocniczą. 3. Przeznaczenie: produkcja gotowych wyrobów lub półproduktów w postaci płyt, folii, rur lub innych profili z tworzyw termoplastycznych lub termoelastycznych. W wytłaczarce materiał w stanie ciekłym lub stałym transportowany jest z użyciem ślimaka lub kilku ślimaków obracających się w cylindrze i następnie w sposób ciągły przetłaczany przez głowicę wytłaczarki, która nadaje "wytłoczynie" określony kształt. Przemieszczane w cylindrze tworzywo może być nagrzewane, chłodzone, sprężane, mieszane, uplastyczniane, może podlegać reakcjom chemicznym, być odgazowywane lub może być do niego wtryskiwany gaz. Wzdłuż cylindra mogą być umieszczane np.: urządzenia z wymiennym pakietem filtrującym, pompy do stopionego materiału, głowice ścinające, mieszarki statyczne i urządzenia odgazowujące. Wytłaczarki ze względu na liczbę ślimaków dzielimy na jednoślimakowe, dwuślimakowe i wieloślimakowe. W wytłaczarkach wyróżniamy następujące strefy niebezpieczne: I - napęd i zespół przeniesienia mocy napędowej na ślimak, II - otwór zasypowy, III - grzejniki cylindra, IV - chłodzenie cylindra, V - gorące powierzchnie zewnętrzne, VI - odgazowanie, VII - kółka zespołu przesuwu poziomego, VIII - skrzynka przyłączeniowa i rozdzielcza obwodów elektrycznych. II. Rodzaje zagrożeń Zagrożenia zawodowe występujące przy obsłudze wytłaczarek (według normy PN‑EN 1114-1:1999) są następujące: Lp. Wykaz zagrożeń Żródło zagrożeń 1 Zagrożenia me[...]
 
Z silnikiem na owsiane paliwo
 
Aleksander Stukowski  
Minęły czasy, gdy właściciel gospodarstwa rolnego wyjeżdżał jednokonną dwukółką doglądać prac polowych. Dzisiaj korzysta raczej z terenowej toyoty. Ale dwukółki, bryczki i inne powozy jeszcze istnieją, a nawet są nadal produkowane. 360 tysięcy koni też mamy.Benedykt Chmielowski, autor XVIII‑wiecznej encyklopedii "Nowe Ateny", wśród szczegółowych (choć nie zawsze prawdziwych) opisów gatunków zwierząt, zamieścił też charakterystykę konia. W odróżnieniu od innych opisów, była nader lakoniczna - "Koń jaki jest, każdy widzi". Bo po co szczegółowo opisywać coś, co każdy doskonale zna. W dzisiejszych czasach koń zdecydowanie stracił na znaczeniu jako środek transportu (lub napęd środka transportu), co jednak nie znaczy, że jest gatunkiem ginącym. Szacuje się, że w Polsce jest około 360 tys. koni, z czego zdecydowana większość nadal pracuje w rolnictwie, a tylko około 40 tys. w ośrodkach jeździeckich, służy w policji1, w[...]
 

Czasowy dostęp

zegar Wykup czasowy dostęp do tego czasopisma.
Zobacz szczegóły»