ELEKTRONIKA, ENERGETYKA, ELEKTROTECHNIKA ›
WIADOMOŚCI ELEKTROTECHNICZNE ›
2011-7 |
| |
|
Publikacja: Wydawnictwa - Procesy cieplne i przepływowe w dużych kotłach energetycznych
Procesy cieplne i przepływowe w dużych
kotłach energetycznych. Modelowanie
i monitoring. Redakcja naukowa - Jan Taler.
Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa
2011
W nocie Od redaktora czytamy: (…)
W książce są opisane najnowsze osiągnięcia
w zakresie badań kotłów, jest ona także
pomyślana jako źródło wiedzy specjalistycznej
dla studentów, doktorantów i inżynierów
zatrudnionych w przemyśle[...]
|
Prenumerata
|
|
Aspekty techniczne i ekonomiczne przyjęcia nieograniczonej wartości mocy zwarciowej w sieci średniego napięcia
|
|
Brunon Lejdy 
|
Poprawna praca urządzeń elektroenergetycznych spełniających
warunki w zakresie bezpieczeństwa ich eksploatacji
oraz wymagania dotyczące potrzeb odbiorców energii elektrycznej
uzasadniają dobór tych urządzeń według różnych
kryteriów ze względu na: warunki środowiskowe, narażenia
napięciowe, obciążalność prądową długotrwałą oraz obciążalność
prądową zwarciową. W tym ostatnim kryterium
bierze się pod uwagę cieplne i dynamiczne działanie prądów
zwarciowych na elementy toru prądowego, w których płynie
prąd zwarciowy.
Prawidłowy dobór urządzeń ze względu na warunki zwarciowe
jest bardzo ważny, gdyż w momencie wystąpienia takiego
zakłócenia obciążony prądem tor prądowy powinien poprawnie
pracować z uwagi na bezpieczeństwo pracy przy urządzeniach
elektrycznych oraz w czasie ich eksploatacji - przepływ prądu
zwarciowego w urządzeniach elektrycznych jest standardowym
wymaganiem ich eksploatacji. Wyznaczenie wartości prądu zwarciowego
i czasu jego przepływu w miejscu zainstalowania urządzeń
elektroenergetycznych jest jednym z najważniejszych elementów
w procesie projektowania układu elektroenergetycznego,
który powinien uwzględnić bezpieczeństwo eksploatacji urządzeń
i koszt inwestycji.
Moc zwarciowa w układzie elektroenergetycznym
Warunkiem doboru urządzeń elektroenergetycznych na wytrzymałość
cieplną i dynamiczną w czasie przepływu prądu zwarciowego
jest znajomość wartości tego prądu w miejscu zainstalowania
urządzenia elektroenergetycznego. W artykule analizę
tego zagadnienia przeprowadzono dla typowego schematu sieci
SN/nn (rys. 1), przy założeniu, że dobór urządzeń elektroenergetycznych
będzie po stronie niskiego napięcia. Dobór ten wymaga
danych dotyczących parametrów zwarciowych po stronie średniego
napięcia.
W praktyce oblicza się wartości prądów zwarciowych na szynach
zbiorczych, które są charakterystycznymi elementami układu elektroenergetycznego.
Wymaga to znajomości wartości impedancji elementów
układu elektroenergetyczn[...]
|
|
|
|
Bezpieczeństwo latania samolotem
|
|
|
Jacek Sosnowski Bożenna Boreta
|
W dobie coraz bardziej powszechnej globalizacji transport
lotniczy zaczyna odgrywać znaczącą rolę. Linie lotnicze zachęcają
nas do podróży, oferując miłą obsługę i niskie ceny
biletów. Ludzie lubią podróże i oczekują, że dostaną się na
miejsce docelowe szybko i bezpiecznie, co staje się coraz bardziej
możliwe dzięki technice stosowanej w rozwijającym się
przemyśle lotniczym.
Samoloty w lotnictwie można podzielić na dwie kategorie, zależnie
od ich przeznaczenia: wojskowe i cywilne. Zazwyczaj samoloty
wojskowe mają swoje lotniska, natomiast lotnictwa cywilnego
obsługiwane są przez wiele linii narodowych i międzynarodowych.
Niektóre bardziej znane to: niemieckie Lufthansa, francuskie Air
France, irlandzkie Ryanair, amerykańskie American Airlines lub
United, brytyjskie British Airways, kanadyjskie Air Canada, włoskie
Alitalia, szwajcarskie Swiss, rosyjskie Aeroflot i wiele innych.
Samoloty cywilne w Polsce obsługiwane są przez Polskie Linie
Lotnicze LOT (PLL LOT), których historia datuje się od 1929 r.
Pierwsze międzynarodowe loty (do Bukaresztu) uruchomiono rok
później z lotniska mokotowskiego. Eksploatowane były m.in. samoloty
typu Junkers F-13, Douglas DC-2, Lockheed L14H i polskiej
produkcji PWS-24. W czasie II wojny światowej działalność LOT-u
została zawieszona.
W 1945 r. rozpoczęto loty samolotami Douglas DC-3 i Lisunow
Li-2. Samoloty produkcji radzieckiej Iljuszyn i Tupolew w kolejnych
wersjach, kończąc na Ił-62 i Tu-154, służyły wiele lat, a ich
wymianę na amerykańskie przeprowadzono w latach 80. XX wieku.
Kupowano głównie samoloty firmy Boeing. W 1999 r. LOT rozpoczął
eksploatację brazylijskich samolotów Embraer 145, w 2004 r.
- Embraer 170, w 2006 r. - Embraer 175.
Samolot Airbus 380
Największymi producentami samolotów pasażerskich są dwie
konkurujące ze sobą firmy: europejski Airbus i amerykański Boeing.
Za największy samolot pasażerski w 2009 r. uznany został Airbus
A380. Może on przewozić 835 osób lub - wyposażony[...]
|
|
|
|
Drobne, lecz istotne problemy wynikające z izolowania podziemnej konstrukcji metra
|
|
|
Józef Dąbrowski
|
W Warszawie trwają już prace ziemne na drugiej linii metra,
ale - jak dotychczas - autorowi nie udało się jednoznacznie
ustalić, w jakim wariancie technicznym będzie realizowana
budowa tej linii. Na pierwszej linii jeszcze przed
wkopaniem symbolicznej łopaty podjęto decyzję o przyjęciu
wariantu ochrony przeciwporażeniowej w formie
dwóch ziem odniesienia i (możne nie w pełni świadomie)
wynikających z tego faktu konsekwencji dla ochrony antykorozyjnej.
W roku 2008 ukazał się artykuł "Dwie czy trzy
ziemie odniesienia na drugiej linii metra warszawskiego"
[1]. Poniższy materiał jest nawiązaniem do tego artykułu
oraz referatu [2] wygłoszonego w Zakopanem na Ogólnopolskiej
Konferencji Naukowej Trakcji Elektrycznej
SEMTRAK’2008.
Wystąpienie warstwy elektrycznie izolującej konstrukcję korpusu
stacji i tuneli od elektrolitu glebowego, jaki występuje w ziemi
na głębokości ułożenia danej linii metra, powoduje, że mamy do
czynienia z trzema ziemiami odniesienia - potencjałami względem
napięcia elektrycznego, występującego np. w stosunku do sieci powrotnej
metra:
 ziemią zewnętrzną (ZZ - ziemia na zewnątrz konstrukcji tuneli
oraz stacji i znajdujące się w niej uziomy sieci zasilających prądu
przemiennego średniego napięcia oraz metalicznie połączone z tymi
uziomami urządzenia metalowe, a także rurociągi i inne podziemne
konstrukcje metalowe nie mające połączeń z tunelami i stacjami metra
- ich zbrojeniem),
 ziemią tunelu metra (ZT - połączone ze sobą metalicznie pręty
zbrojenia żelbetowego tunelu oraz stacji wraz z przyłączonymi do
nich innymi elementami metalowymi, a w przypadku innej konstrukcji
tunelu - przewodzące połączenie odcinków tunelu),
 ziemią szyn metra znajdujących się wewnątrz konstrukcji (ZS
- połączone ze sobą metaliczne szyny torów metra i przyłączone
do nich przewody powrotne, łączniki szynowe oraz międzytorowe
i inne elementy metalowe lub obudowy urządzeń elektrycznych
w pobliżu szyn, ni[...]
|
|
|
|
Jeden z pierwszych - Wiktor Tyszko (1894-1967)
|
|
|
Zbigniew Tyszko
|
Polskie Koleje Państwowe przed II wojną światową były w zdecydowanej czołówce firm przewozowych
krajów europejskich. Po I wojnie światowej stan kolei na ziemiach polskich był w stanie
uważanym przez specjalistów jako fatalny. Najbardziej znanymi i zasłużonymi kolejarzami
w tamtym okresie byli prof. Aleksander Wasiutyński i prof. Roman Podoski. "Jeśli tuż przed
wojną pod rządem rosyjskim stan węzła warszawskiego uznawany był, ze względu na potrzeby
eksploatacji kolejowej, z każdym rokiem za bardziej trudny do zniesienia, to z chwilą, gdy Polska
odzyskała niepodległość, Warszawa zaś swój charakter stolicy, uzdrowienie tego serca polskiej
sieci kolejowej stawało się koniecznością nie tylko kolejową, lecz społeczną i państwową" - pisał prof. Aleksander Wasiutyński,
twórca koncepcji przebudowy kolei w stolicy i kraju, bojownik w walce o jej realizację w okresie międzywojennym. Natomiast
ojcem elektryfikacji kolei w Polsce był ponad wszelką wątpliwość prof. Roman Podoski. On też był twórcą środowiska "elektryfikatorów
kolei", poprzez swą działalność dydaktyczną na Politechnice Warszawskiej, a także zjednywanie inżynierów dla swej
idei. Ale poza tymi sztandarowymi postaciami było starannie dobrane przez wyżej wymienionych środowisko specjalistów, którzy
pomagali realizować plany przebudowy kolei i realizowali z powodzeniem ambitny plan elektryfikacji. Jednym z tych specjalistów
był inż. Wiktor Tyszko, dyplomant prof. Romana Podoskiego i jeden z jego bliskich współpracowników, postać dobrze znana
i powszechnie szanowana wśród elektryfikatorów starszego pokolenia.Wiktor Tyszko urodził się w Smoleńsku w 1894 r. w rodzinie
od wielu lat mieszkającej w Rosji, jednak pielęgnującej pamięć
o swych polskich korzeniach. Studia podjął w 1912 r. w Petersburgu
na wydziale budowy okrętów. Angażował się tam w działalność
samokształceniową wśród studentów - Polaków, uczestniczył
w ćwiczeniach wojskowych Organizacji Strzelec. Gdy
władze carskie zaczęły brać kol[...]
|
|
|
|
Jubileusz 100-lecia odkrycia nadprzewodnictwa
|
|
|
Jacek Sosnowski
|
Rok 2011 można traktować jako szczególnie jubileuszowy ze
względu na zjawisko nadprzewodnictwa stosowanego. W tym
roku mija zarówno stulecie odkrycia nadprzewodnictwa
przez uczonego holenderskiego Heike Kamerlingha-Onnesa,
jak też dwudziestopięciolecie odkrycia nadprzewodnictwa
wysokotemperaturowego oraz pięciolecie stwierdzenia nadprzewodnictwa
w szczególnie atrakcyjnych związkach żelaza
- tzw. oxypnictydach.
Odkrycie nadprzewodnictwa
Odkrycie zjawiska nadprzewodnictwa, które coraz częściej jest
uważane za mogące prowadzić do rewolucji w elektrotechnice, nie
zostało przez współczesnych Onnesowi dostatecznie dobrze dostrzeżone,
a on sam uhonorowany został Nagrodą Nobla głównie
w związku ze skropleniem helu. 10 lipca 1908 r. Kamerlingh-Onnes
skroplił hel w swoim laboratorium w Leidzie (Holandia), co zostało
dokładnie udokumentowane w jego dziennikach laboratoryjnych.
Za to właśnie osiągnięcie zdobył Nagrodę Nobla.
W tym miejscu warto wspomnieć o pierwszym z licznych poloników
w tej dziedzinie: w wyścigu w kierunku osiągnięcia coraz
niższych temperatur Onnes współzawodniczył z prof. Olszewskim
z Uniwersytetu Jagiellońskiego. Przypomnijmy, że w drugiej połowie
XIX w. Kraków był światową stolicą niskich temperatur, a prof.
Olszewski i Wróblewski uzyskali najniższe wówczas temperatury,
skraplając na skalę laboratoryjną wiele gazów, takich jak tlen, azot,
powietrze. Jednak skromnie wyposażone laboratoria Uniwersytetu
Jagiellońskiego nie sprostały konkurencji rozbudowanego laboratorium
Kamerlingha-Onnesa, dofinansowanego przez przemysł dzięki
jego staraniom.
O ile skroplenie helu - ostatniego gazu szlachetnego - zostało
szczegółowo opisane przez Onnesa, to odkrycie nadprzewodnictwa
otoczone jest nimbem tajemniczości. Jedną z przyczyn są
niezbyt jasne zapiski w dziennikach laboratoryjnych Kamerlingha-
Onnesa.
Zgodnie z chronologią, dwa zeszyty laboratoryjne (56 i 57)
pokrywają lata 1909-1912. Jednak na zeszycie 56 widnieją daty
1[...]
|
|
|
|
Metoda zdalnego prowadzenia pomiarów zagrożenia piorunowego w trybie wyczekującym
|
|
|
Jarosław Wiater
|
W nowej metodzie prowadzenia pomiarów zagrożenia piorunowego
z wykorzystaniem łączności GSM głównym elementem
jest oscyloskop pracujący pod kontrolą systemu
operacyjnego Windows XP. Zdalne zarządzanie i połączenie
z oscyloskopem jest zapewnione dzięki łączu telekomunikacyjnemu
i sieci Internet. Końcowy użytkownik może obserwować
zdalnie w czasie rzeczywistym zachowanie się sprzętu
pomiarowego. Główną zaletą jest możliwość dokonywania
zmian w ustawieniach oscyloskopu, takich jak poziom wyzwalania,
sposób wyzwalania, podziałka wybranego kanału,
podstawa czasu, rozdzielczość itp. Wyniki pomiarów mogą
być przesłane w czasie rzeczywistym do użytkownika. Prezentowana
metoda jest bardzo użyteczna w przypadku obserwacji
tak rzadkich zjawisk jak wyładowanie piorunowe.
Określenie zagrożenia piorunowego urządzeń i systemów elektrycznych
i elektronicznych wymaga posiadania informacji o poziomach
napięć i prądów w układach elektronicznych i instalacjach
elektrycznych analizowanych obiektów. Istnieją dwie podstawowe
metody do ich określenia. Pierwsza bazuje na pomiarach w warunkach
rzeczywistych. Druga wykorzystuje modele matematyczne
obiektów do wyznaczania występujących zagrożeń piorunowych.
W praktyce bardzo trudno jest opracować adekwatny model matematyczny
konkretnego obiektu z uwzględnieniem wszystkich
czynników mających wpływ na poziom zagrożenia piorunowego.
Bardzo często wyniki obliczeń różnią się, gdy porównane zostaną
z wynikami pomiarów. Z drugiej zaś strony, przeprowadzenie pomiarów
rzeczywistego zagrożenia piorunowego jest trudne do wykonania.
W naszej strefie klimatycznej w głównej mierze wiąże się
to z fa[...]
|
|
|
|
Międzynarodowe Targi Energetyki EXPOPOWER 2011
|
|
|
Krzysztof Woliński
|
V edycja Międzynarodowych Targów Energetyki EXPOPOWER
2011 odbyła się w Poznaniu w dniach 24-26 maja 2011
roku. Równolegle odbyły się Międzynarodowe Targi Energii
Odnawialnej GREENPOWER oraz Międzynarodowe Targi
Robotyki, Automatyki i Aparatury Kontrolno-Pomiarowej
AUTOMA.
Patronat honorowy nad EXPOPOWER 2011 sprawowało Ministerstwo
Gospodarki. Patronem Targów był także przewodniczący
Parlamentarnego Zespołu ds. Energetyki - Andrzej Czerwiński oraz
organizacje branżowe: Izba G[...]
|
|
|
|
Możliwości wykorzystania alg jako biopaliwa
|
|
Pienkos P.T., Jarvis E., Darzins A.: Betting
on Algal Biofuels. Algae could make the
perfect renewable fuel. IEEE Spectrum
(US) 2010 November. Opracował - Witold
Bobrowski.
Większość ludzi uważa wodorosty, glony
i algi za rośliny praktycznie bezużyteczne.
Badania przeprowadzone w Stanach Zjednoczonych,
w narodowym laboratorium
energii odnawialnych (National Renewable
Energy Laboratory, Golde, Colo.) wykazały,
że algi mogą być bardzo obiecującym biopaliwem
- zarówno do napędu wszelkiego
rodzaju pojazdów, jak i do zasilania urządzeń
energetycznych.
Algi s[...]
|
|
|
|
Normy dotyczące systemu sterowania KNX w inteligentnych budynkach
|
|
|
Mirosław Parol
|
Zagadnienie systemów sterowania w inteligentnych budynkach
jest istotne z punktu widzenia rozwoju budownictwa
w Polsce i na świecie. Ważnym czynnikiem oceny różnych
systemów sterowania jest spełnianie przez nie obowiązujących
w tym zakresie wymagań normatywnych. System KNX
jest stosowany w wielu funkcjonujących inteligentnych budynkach.
W artykule przedstawione zostały rozwiązania
normatywne, które dotyczą tego systemu.
Można zaobserwować, że powstaje coraz więcej nowoczesnych
budynków, zwanych inteligentnymi. W budynkach tych są instalowane
różnorakie instalacje i systemy sterowania. Obejmują one następujące
obszary zastosowań: bezpieczeństwo, sterowanie komfortem
klimatycznym, zarządzanie energią oraz automatyzację miejsc
pracy. Stosowanie systemów sterowania pozwala na osiągnięcie
znacznych oszczędności zużycia nośników energii, jak również poprawia
funkcjonalność inteligentnych budynków i bezpieczeństwo
ich użytkowania. W konsekwencji przyczynia się także do zmniejszenia
emisji szkodliwych gazów i szeroko rozumianego zanieczyszczenia
środowiska.
Szczególne znaczenie w systemach automatyki budynkowej mają
tzw. otwarte systemy sterowania. Systemy te charakteryzują się następującymi
cechami [1]:
- wykorzystują standardowy protokół komunikacji systemu sterowania,
- są modułowe oraz umożliwiają dołączanie modułów różnych producentów
(zasada interoperacyjności),
- mogą się posługiwać standardowym protokołem sieci lokalnych
i rozległych TCP/IP,
- są skalowalne, tj. mogą być stosowane do obiektów małych i dużych,
- umożliwiają łatwe wprowadzanie zmian do istniejącej konfiguracji
systemu.
Do najbardziej znanych otwartych systemów sterowania należą:
system KNX, system LonWorks oraz systemy oparte na protokole
komunikacyjnym BACnet.
Zazwyczaj w publikacjach omawia się szczegółowo zagadnienia
funkcjonalności oraz kwestie projektowania (uruchamiania,
testowania) wybranych instalacji i systemów sterowania. Ważnym
czynnikiem oceny [...]
|
|
|
|
Problemy substytucji danych w rozliczaniu zużycia energii
|
|
|
Krzysztof Billewicz
|
Zgodnie z umową na sprzedaż i dostarczanie energii, odbiorca
jest rozliczany z zużycia energii w okresie rozliczeniowym,
na podstawie danych z licznika energii o określonym
numerze fabrycznym. Szczególnie problematyczne
staje się rozliczanie tych odbiorców, którzy zdecydowali się
zmienić sprzedawcę energii. Z jednej strony, ilość energii
dostarczonej przez operatora systemu dystrybucyjnego
(OSD) jest wyznaczana na podstawie różnicy wskazań licznika.
Z drugiej natomiast OSD dla każdej godziny musi podawać
sprzedawcy dane pomiarowe informujące o zużyciu
energii przez odbiorcę, z dokładnością do pełnych kilowatogodzin.
Dane pomiarowe są podstawą do dokonywania rozliczeń finansowych,
dlatego nie powinno tu być miejsca na żadną dowolność.
Wszystko musi być wykonane w sposób bezdyskusyjny, według algorytmów
opisanych w aktach prawnych (taryfie, instrukcji ruchu).
Pozyskanie danych godzinowych
OSD może uzyskać dane godzinowe na dwa sposoby:
● U odbiorcy zainstalowany jest indukcyjny licznik energii, z którego
inkasent spisuje wartość wskazania liczydła raz na dwa miesiące
(lub rzadziej). Następnie, na podstawie różnicy wskazań z końca
i początku okresu rozliczeniowego, wylicza się ilość energii zużytej
przez odbiorcę. Ta wartość jest rozbijana wg godzinowych współczynników
- tzw. profili standardowych, czyli typowego rozkładu
poboru energii dla danej grupy taryfowej.
● U odbiorcy zainstalowany jest licznik elektroniczny, z któ[...]
|
|
|
|
Próby terenowe prototypowych ograniczników przepięć
|
|
|
Krystian Leonard Chrzan Małgorzata Aleksy
|
Pierwsze wysokonapięciowe beziskiernikowe ograniczniki
przepięć zbudowano w USA i Japonii już 30 lat temu.
W Polsce produkcję tych aparatów elektrycznych uruchomiła
firma ZWAR w Przasnyszu w 1993 roku. Ograniczniki
te, zmontowane w osłonach porcelanowych, były testowane
w warunkach laboratoryjnych [1] i polowych [2]. Stosowana
jednostkowa długość drogi upływu była bardzo długa, przystosowana
do bardzo intensywnych zabrudzeń.
Obudowa ogranicznika GXA96 o napięciu trwałej pracy 77 kV
miała długość drogi upływu 3700 mm. Zatem jednostkowa droga
upływu wynosiła aż 48 mm/kV napięcia fazowego (28 mm/kV
napięcia międzyfazowego). Zgodnie z PN-E-06303 takie osłony
można stosować w III lub IV strefie zabrudzeniowej (zabrudzenie
intensywne lub bardzo intensywne).
W ostatniej dekadzie XX wieku stan środowiska w Polsce uległ
znacznej poprawie - tak, że obecnie strefy II i III są bardzo rzadko
spotykane, a prawie całe terytorium kraju stanowi I strefę zabrudzeniową
[3]. Równocześnie coraz powszechniej są stosowane izolatory
kompozytowe i osłony aparatowe z kauczuku silikonowego.
Eksperymenty z prototypowymi izolatorami kompozytowymi bez
kloszy przeprowadzane na stacji prób w Hucie Miedzi Głogów pokazały,
że w I strefie zabrudzeniowej możliwe jest stosowanie bardzo
krótkich dróg upływu - 14 mm/kV napięcia fazowego [4]. Te
pozytywne doświadczenia skłoniły autorów do zbudowania napowietrznych
ograniczników o bardzo krótkiej drodze upływu.
Prototypowe ograniczniki ASW96 i ASW106
Dwa prototypowe ograniczniki zmontowano z ograniczników[...]
|
|
|
|
Seminarium "Zabezpieczenia sieci średnich napięć"
|
|
|
Krzysztof Woliński
|
Komitet Automatyki Elektroenergetycznej (KAE) SEP zorganizował
w dniach 18-21 maja 2011 roku kolejne seminarium poświęcone
problematyce zabezpieczeń rozproszonych źródeł energii
elektrycznej. Honorowy patronat sprawowała firma Siemens, która
obchodzi jubileusz 20-lecia działalności w Polsce. Uczestnicy spotkali
się w Centrum Promocji Kadr w Konstancinie-Jeziornej. W seminarium
wzięło udział ponad 80 osób, które reprezentowały służby
zabezpieczeniowe operatora, elektrowni i dystrybucji.W słowie wstępnym do materiałów konferencyjnych pr[...]
|
|
|
|
Seminarium szkoleniowe ELSEP 2011 "Problemy eksploatacji urządzeń, instalacji i sieci elektroenergetycznych"
|
|
|
Krzysztof Woliński
|
19 maja 2011 roku w auli Wydziału Elektrycznego Politechniki
Białostockiej odbyło się już IX seminarium szkoleniowe kadry
inżynieryjno-technicznej, poświęcone tym razem zagadnieniom
eksploatacji urządzeń, instalacji i sieci elektroenergetycznych.
Organizatorami seminarium byli: Komisja Szkoleniowa Oddziału
Białostockiego SEP, PGE Dystrybucja SA Oddział Białystok, Wydział
Elektryczny Politechniki Białostockiej oraz Podlaska Okręgowa
Izba Inżynierów Budownictwa (POIIB).W seminarium wzięło udział ponad 260 osób, które reprezentowały
szerokie grono elektryków z terenów[...]
|
|
|
|
Wpływ odnawialnych źródeł energii na automatykę zabezpieczeniową w polskiej i czeskiej energetyce
|
|
|
Jaroslav Pospíšil Zygmunt Kuran
|
OZE - odnawialne źródła energii (rozważania dotyczą
wszystkich rozproszonych źródeł wytwórczych), wprowadzane
coraz szerzej do sieci, pogarszają warunki pracy w sieci
zabezpieczeń. Ponadto pojawia się konieczność koordynacji
zabezpieczeń sieci z zabezpieczeniami nowych mocy wytwórczych.
Źródła te zmieniają stosunek bezwładności systemu do
jego mocy, czyli stałą czasową systemu, oraz - w większości
przypadków - nie mają zdolności reagowania zwiększoną
mocą na wzrastające obciążenia systemu i dlatego pogarszają
jego stabilność. Ponieważ w kraju opracowania i badania zagadnień
z tego zakresu są nieliczne (i rzadko publikuje się ich
wyniki), postanowiliśmy przedstawić własne przemyślenia
i doświadczenia z zakresu zabezpieczeń, zebrane w polskiej
i czeskiej energetyce.
Rozwiązywanie powyższych problemów jest utrudnione ze względu
na konieczność współpracy wielu branż, m.in. specjalistów od
źródeł wytwórczych OZE, konstruktorów zabezpieczeń, służb nadzorujących
eksploatację elektrowni i sieci. Zagadnienia te są złożone
pojęciowo, obejmują duże zakresy tematyczne i dlatego obserwowane
z punktu widzenia różnych branż mogą wyglądać inaczej:
rozwiązywane będą na pewno przez wiele lat. Warunkiem koniecznym
podjęcia stosownych działań jest uświadomienie ich znaczenia,
szczególnie w ośrodkach decyzyjnych.
Celem automatyki zabezpieczeniowej jest:
 zapobieganie rozpadowi systemu elektroenergetycznego poprzez
stosowanie automatyk odciążenia częstotliwościowego i napięciowego,
 w razie zagrożeń wspomaganie wydzielania zbilansowanych
ważnych obszarów zdolnych do pracy wyspowej, np. zakładów
przemysłowych,
 jeśli pomimo to rozpad systemu jest nieunikniony, wspomaganie
wydzielania zaplanowanych obszarów przeznaczonych do pracy
wyspowej,
 utrzymywanie OZE w pracy maksymalnie długo, jeśli wydzielona
wyspa jest zdolna do samodzielnej pracy,
 dążenie do stosowania SPZ w otoczeniu OZE, bez narażania ich
na [...]
|
|
|
|
WYDAWNICTWA - Poradnik inżyniera elektryka
|
|
Poradnik inżyniera elektryka. Tom 3. Wyd.
IV zmien. WNT, Warszawa 2011.W Przedmowie do wydania czwartego
czytamy: (…) Autorzy - wybitni specjaliści
w swoich dziedzinach - wprowadzili
w poszczególnych rozdziałach tego wydania
niezbędne zmiany, uwzględniające obecny
stan wiedzy (…) Czytelnicy znajdą rozdział
8 napisany od początku przez inny zespół
autorski i nowy rozdział 10 dotyczący jakości
energii elektrycznej (…). W poradniku
zawarto opisy stosowanych dziś metod obliczeniowych,
obowiązujących wymagań i rozwiązań
technicznych realizowanych zgodnie
z dyrektywami Unii Europejskiej (…).
Poradnik adresowany jest do szerokiego
grona inżynierów elektryków, a także inżynierów
innych specjalności i studentów
wydziałów elektrycznych wyższych szkół
technicznych.
W poszczególnych rozdziałach są omawiane
następujące zagadnienia:
1. Przewody i kable elektroenergetyczne
(mgr inż. Marian Germata, mgr inż. Jan Grobicki)
- wiadomości podsta[...]
|
|
|
|
Wykorzystanie technologii fotowoltaicznych w żegludze i lotnictwie
|
|
Na podstawie www.solarplanet.com opracował
Piotr Olszowiec.
Od kilkudziesięciu lat promieniowanie
słoneczne jest uważane za perspektywiczne
źródło napędu dla środków transportu lądowego,
wodnego, a nawet powietrznego.
Już w roku 1975 w Anglii testowano
pierwszą łódź napędzaną wyłącznie energią
słoneczną - energia elektryczna z ogniw
fotowoltaicznych zasilała silnik elektryczny
napędzający śrubę. W latach następnych
pojawiło się wiele rozwiązań łodzi pasażerskich
wyposażonych w panele fotowoltaiczne.
W 1996 r. Japończyk K. Horie przepłynął
jako pierwszy na takiej łodzi Pacyfik,
a zimą 2006-2007 katamaran Sun21 dokonał
podobnego wyczynu na Atlantyku.
W latach 80. XX w. Szwajcar R. Domjan
zaczął rozmyślać nad realizacją rejsu
dookoła świata z użyciem minimalnej ilości
energii. W 2004 r. zaproponował opłynięcie
kuli ziemskiej w łodzi wyposażonej jedynie
w panele fotowoltaiczne. Wokół tej idei
skupił grono entuzjastów i rozpoczął poszukiwanie
sponsorów. Jego dzieło - eksperyment
oryginalnego katamaranu o nazwie
Turanor PlanetSolar - okazało się niewątpliwie
milowym krokiem na drodze wdrażania
technologii solarnych w żegludze.
Sprawność wykorzystania energii promienistej
sięga 18,8%. Czerpana z nich moc
napędza 2 silniki elektryczne (synchroniczne
z magnesami trwałymi) o maksymalnej
[...]
|
|
|
|
Zagrożenie porażenia ludzi od uderzenia pioruna
|
|
|
Stefan Gierlotka
|
Na całej Ziemi jednocześnie występuje 2000-4000 burz.
W ciągu 1 sekundy w atmosferze Ziemi obserwuje się ok. 100
wyładowań elektrostatycznych, z czego 1/3 uderza w ziemię,
a 2/3 to wyładowania między chmurami burzowymi. W naszych
warunkach klimatycznych burze występują najczęściej
w czerwcu i lipcu. Wyładowanie takie może być inicjowane
przez wysoką budowlę, w której otoczeniu występuje silne
pole elektryczne.
Wypadki rażenia ludzi od prądu pioruna
Źródłem zagrożenia w czasie burzy są prądy udarowe płynące
podczas wyładowań odgórnych. Wyładowanie elektryczne pioruna
osiąga natężenie ok. 30 kA w czasie kilku mikrosekund.
Przyjmuje się, że ok. 5% wyładowań może osiągnąć natężenie
większe od 100 kA. Piorun często wybiera obiekt niższy,
lecz dobrze uziemiony, o lepszej przewodności elektrycznej.
Nie bez znaczenia jest skład geologiczny, wilgotność gleby
oraz przewodność elektryczna warstw ziemi - pokład z gliny
ma lepszą przewodność od piasku. Piorun wybiera drogę o najmniejszej
rezystancji - rzeka płynąca w nierównym terenie jest
częściej trafiana piorunem, pomimo istnienia w pobliżu znacznych
wyniesień.
Piorun uderzający w Ziemię jest najbardziej niebezpieczny dla
ludzi. Każdego dnia na świecie od piorunów ginie kilka osób,
a kilkadziesiąt zostaje porażonych. W naszych warunkach klimatycznych
wypadki porażeń od wyładowania energii pioruna występują
zazwyczaj od maja do września. Najba[...]
|
|
|
|
Zastosowanie algorytmu genetycznego do optymalizacji pracy elektrowni wodnej
|
|
|
Mirosław Gajer
|
Już we wczesnych latach 70. ubiegłego stulecia narodziły się
pomysły przeniesienia odkryć dokonanych uprzednio w obszarze
nauk biologicznych i przyrodniczych do świata niezwykle
burzliwie rozwijających się w owym okresie maszyn
cyfrowych [1]. Właśnie w ten sposób powstała idea algorytmów
genetycznych, które były pierwszą próbą przeniesienia
mechanizmów rządzących darwinowską ewolucją do komputerowych
systemów obliczeniowych [2]. Dalsze lata badań
w rozważanym obszarze doprowadziły do powstania algorytmów
ewolucyjnych, które obecnie są wliczane do szerzej rozumianych
systemów ewolucyjnych, w skład których wchodzą
także różnorodne techniki programowania genetycznego
i ewolucyjnego [3-5].
Do pokrewnych technik obliczeniowych, inspirowanych odkryciami
pochodzącymi ze świata organizmów żywych, zaliczane są
również tzw. algorytmy rojowe, w których techniki obliczeniowe
wzorowane są na zachowaniach typowych dla dużych zbiorowisk
organizmów żywych, takich jak stada ptaków, kolonie mrówek bądź
termitów oraz rodziny pszczele [6].
Inną grupę tego rodzaju systemów obliczeniowych stanowią tzw.
algorytmy immunologiczne, których zasady działania bazują na mechanizmach,
na których oparte jest funkcjonowanie systemów odpornościowych
organizmów żywych [7]. Na podobnych zasadach
oparte jest działanie tzw. algorytmów symulowanego wyżarzania,
gdzie w systemach obliczeniowych odwzorowaniu podlega zachowanie
się atomów stygnącego płynnego metalu, które dążą do zajęcia
pozycji w sieci krystalicznej zapewniającej spełnienie warunku
minimum energii.
Wszystkie wymienione powyżej techniki obliczeniowe znajdują
szerokie zastosowania podczas rozwiązywania zagadnień optymalizacyjnych,
które są uznawane za wyjątkowo trudne i w przypadku
których zawodzą metody znane z klasycznej teorii optymalizacji.
Do tego typu zagadnień należą, m.in. różnorodne techniki optymalizacji
pracy urządzeń wchodzących w skład systemu elektroenergetycznego.
Typowy dla rozważane[...]
|
|
|
|
Twój Profil
Twój koszyk
