CZASOPISMA WIELOBRANŻOWE ›
AURA ›
2011-7 |
| |
|
Publikacja: Ekoturystyka - nowy produkt turystyczny regionu
Autor: Małgorzata SZTORC 
Turystyka ekologiczna powstała
dzięki społecznym ruchom
ochrony środowiska lat 70. i 80.
Prekursorem był meksykański
architekt Hector Ceballos Lascuráin, który
podczas weekendów wraz z turystami
zagranicznymi podpatrywał ptaki w rezerwatach.
W ciągu kilku następnych lat
ta forma turystyki była podstawą narodowych
planów turystycznych.
Istota ekoturystyki
Ekoturystyka uważana jest za fi lozofi ę
podróżowania. Wchodzi w skład turystyki
aktywnej [5]. Ze względu na motyw
wyjazdu turystycznego wyróżniamy turystykę
krajoznawczą, kwalifi kowaną,
zdrowotną, socjalną, etniczną, motywacyjną,
kulturalną i edukacyjną, ekologiczną
(ekoturystykę), alternatywną, wiejską
[8]. W przypadku turystyki wiejskiej, zaliczanej
do turystyki alternatywnej, można
wyodrębnić agroturystykę. W innych defi -
nicjach turystyka alternatywna traktowana
jest jako połączenie elementów ekoturystyki
i agroturystyki oraz składnik turystyki
zróżnicowanej [6]. Do ekologicznych
celów tej ostatniej zaliczamy:
- ochronę i trwałe użytkowanie zasobów
naturalnych,
- redukcję odpadów i zanieczyszczeń,
- ochronę różnorodności biologicznej.
W literaturze wystepują najczęściej
dwa terminy określające turystykę ekologiczną,
naukowy - ekoturyzm oraz
branżowy - ekoturystyka. Określają one
fi lozofi ę życia z naturą. Drugi jest nowym
terminem stosowanym w literaturze
turystycznej. Dlatego też może być utożsamiany
często z pojęciami eko-agroturystyka
[12]. Opisane powiązania turystyki
ekologicznej z agroturystyką i turystyką
wiejską przedstawiono na rysunku.Ekoturyzm uważany jest za formę rozwoju
i funkcjonowania turystyki jako gospodarki,
sposobu zachowań oraz postaw
turystów. Utożsamiany z propagowaniem
odpoczynku blisko natury, a jednocześnie
będący odpowiedzią na industrializację,
urbanizację oraz nadmierną eksploata[...]
|
Prenumerata
|
|
Co mają zmysły do środowiska ? Oczy i zmysł wzroku
|
|
|
Krystyna BONENBERG
|
Krystyna BONENBERG
TAJEMNICE ZDROWIA
7/2011 33
Czy wzrokiem można zabić ?
Zabić? To jest pytanie. Ale na pewno
można wydać wyrok, zdetronizować
z zajmowanej pozycji społecznej, zranić,
obrzucić piorunującym spojrzeniem.
Powinniśmy pamiętać, że w kontaktach
między ludźmi s[...]
|
|
|
|
Co nowego w instalacjach?
|
|
|
Zbigniew SZPIL
|
7/2011 27
Oszczędzając energię, chronisz środowisko (1)
secesyjnych kamienic z frontonami bogato
zdobionymi wymyślną sztukaterią
a konserwatorem zabytków. Ściany należy
ocieplić, ale ozdoby bezwzględnie
zrekonstruować, aby zdobiące miasta elewacje
nie straciły dawnego piękna. Może
znowu zawód sztukatora wróci do dawnej
świetności. Podobno chciano też izolacją
przysłonić piękną mozaikę na południowej
ścianie krakowskiego biurowca Biprostalu.
Niestety, trzeba godzić piękne
z pożytecznym.
Aktualnie obowiązujące przepisy
określają roczne zapotrzebowanie na
energię do ogrzewania, wentylacji i przygotowanie
ciepłej wody użytkowej nie
więcej niż 90-120 kWh/m2. Praktycznie,
warstwa izolacyjna ścian zewnętrznych
powinna w tym przypadku wynosić około
12 cm, a stropodachu około 16 cm.
Współczynnik przenikania ciepła U dla
ścian z[...]
|
|
|
|
Dbajmy o język ojczysty
|
|
|
Edward GARŚCIA
|
W dniach 5-7 maja br. obradował w Katowicach
Kongres Języka Polskiego. Nawoływano na nim
do używania poprawnej polszczyzny, zwracano
się szczególnie do mediów, które odgrywają na
tym polu niezmiernie ważną rolę.
Problemem jest wprowadzanie do naszej mowy obcych
terminów. Są sytuacje, kiedy pojawia się nowy produkt, nowe
zjawisko, które w polskim języku nie istnieje i przyjmujemy dla
nich obce nazwy. Braliśmy takie nazwy z języka niemieckiego
czy łaciny.
Nowe dziedziny, związane z komputeryzacją, informatyką,
Internetem, wymagały polskich nazw i z reguły pożyczaliśmy
je z angielskiego. Unifi kacja językowa w globalnym świecie
uzasadnia takie postępowanie. Są jednak przypadki, że mając
polskie terminy, koniecznie chcemy je zastępować obcymi.
Także do ochrony środowiska lubimy wprowadzać obce
słowa, które mają automatycznie podnieść poziom i ważność
naszych działań. [...]
|
|
|
|
Jaką wodę powinniśmy wybierać do picia
|
|
|
Tadeusz WOJTASZEK
|
Obecne zmiany w oznaczeniach wód
butelkowanych mają bardzo istotne znaczenie
dla konsumentów, bo co innego
oznaczać będą nazwy, które już od wielu
lat weszły do naszej świadomości. Teraz
wszystkie wody pochodzące spod ziemi,
podobnie jak w krajach Europy zachodniej,
mogą nosić miano wody mineralnej.
Wynika to z przepisów Unii Europejskiej,
do których musimy się dostosować. Wzorem
dla tych przepisów jest nazewnictwo
wód mineralnych, jakie zaczęto stosować
we Francji w połowie XIX wieku, kiedy
w sposób przemysłowy rozpoczęto butelkować
wody wydobywane spod ziemi.
Nazwano je wodami mineralnymi, jako
że pochodziły z pokładów mineralnych.
Nazwa wiąże się z łacińskim słowem
minera, ruda, kopalina, czyli woda mineralna
to woda z kopalnego złoża.
My inaczej rozumieliśmy znaczenie
tej nazwy, bo oparta była o ustaleniach
Międzynarodowego Kongresu Balneologicznego
w Bad Nauheim w Niemczech
w 1911 roku. Zupełnie trafnie uznano,
że wodami mineralnymi nazywać będzie
można wody wydobywane spod ziemi,
które mają co najmniej w jednym litrze
1000 mg składników mineralnych, bo
w takich wodach znaleźć można przynajmniej
jeden składnik mineralny, który
może oddziaływać fi zjologicznie lub
odżywczo na organizm człowieka, wpływając
korzystnie na zdrowie. W Polsce
wody kopalne nazywano wodami kruszcowymi,
ale jeszcze na początku XX wieku
przyjęła się nazwa ustalona w Bad Nauheim.
Ofi cjalnie nazwę tę wprowadzono
w 1954 r. na I Ogólnopolskim Zjeździe
Balneologicznym w Inowrocławiu .
Wody nisko zmineralizowane, o zawartości
składników stałych w granicach
500 - 1000 mg/l, nazwano akratopegami
- zamiennie wodami zwykłymi, wody
o mineralizacji poniżej 500 mg/l - wodami
słodkimi, a te poniżej 200 mg/l nawet szczegowodami
Jak. wod. powinni.my wybiera. do picia
Tadeusz WOJTASZEK
Troch. historii
Obecne zmiany w oznaczeniach wod
butelkowanych maj. bardzo istotne znaczenie
dla konsumentow, bo co innego
oznacza. b.d. nazwy, ktore ju. od wie[...]
|
|
|
|
Kolorowe certyfi katy pomagają Polsce w realizacji unijnych priorytetów efektywności energetycznej
|
|
|
Radosław OLSZEWSKI
|
Efektywność energetyczna będzie jednym z głównych priorytetów polskiej
prezydencji w UE. Z jednej strony Polska będzie szukała sposobu
na zmniejszenie energochłonności europejskiej gospodarki i redukcję
stale rosnącego zapotrzebowania na energię elektryczną. Z drugiej, polski
rząd powinien wskazać działania, które znacząco obniżą negatywny
wpływ procesów wytwarzania energii na środowisko naturalne. System
kolorowych certyfi katów jest jednym z już wdrożonych u nas rozwiązań,
które te priorytety realizuje.System kolorowych certyfi katów
jest jednym z mechanizmów
wspierania odnawialnych
źródeł energii, stosowanym
w krajach Un[...]
|
|
|
|
KRONIKA EKOLOGICZNA
|
|
TRZECIE POSIEDZENIE KONFERENCJI
STRON KONWENCJI
KARPACKIEJ (COP3) odbyło się 27
maja w Bratysławie. Polskiej delegacji
przewodniczył Janusz Zaleski, podsekretarz
stanu w Ministerstwie Środowiska,
główny konserwator przyrody. Dyskusja
dotyczyła m. in. osiągnięć i przyszłości
tzw. Procesu Karpackiego. Podpisano
dwa protokoły - o zrównoważonym rozwoju
lasów oraz o zrównoważonej turystyce.
Ponadto przyjęto Deklarację Karpacką
2011.
Ramowa Konwencja o ochronie
i zrównoważonym rozwoju Karpat, tzw.
Konwencja Karpacka powstała 22 maja
2003 r. w Kijowie. Polska ratyfi kowała
dokument w 2006 r. Celem konwencji
jest prowadzenie wszechstronnej polityki
i współpraca na rzecz ochrony i zrównoważonego
rozwoju Karpat dla poprawy
jakości życia, wzmocnienia miejscowej
gospodarki i społeczności lokalnych oraz
zachowania walorów przyrodniczych
i dziedzictwa kulturowego tego obszaru.
Najważniejszym organem Konwencji[...]
|
|
|
|
Mężczyzna poluje na kosmetyki
|
|
|
Barbara WŁUDYKA
|
ce3
4 7/2011
lom. Faktycznie podstawowa budowa
jest taka sama. Jednak grubo.. naskorka,
stopie. nawil.enia, nat.uszczenia oraz
jako.. i praca skornych przydatkow, czyli
w.osow i gruczo.ow .ojowych jest odmienna.
Ro.nice zale.. przede wszystkim
od wydzielanych przez organizm
hormonow p.ciowych. Z ro.nic p.ci wynika
odmienny uk.ad w.okien kolagenowych
i tkanki ..cznej skory w.a.ciwej,
ro.na jest ilo.. t.uszczu w tkance podskornej.
M..czy.ni, w przeciwie.stwie
do kobiet, nie gromadz. rezerw energetycznych
na wypadek zaj.cia w ci....
Ta rezerwa, a wi.c wi.ksza ilo.. tkanki
t.uszczowej, powoduje, .e panie cierpi.
z powodu cellulitu. M..czyzn szcz..liwie
ten problem omija, pojawia si.
tylko czasem wraz ze z.. diet. i ma..
aktywno.ci. fi zyczn.. Wynika to z roli
biologicznej obu p.ci w spo.ecze.stwie.
Kobiety zosta.y przygotowane do rodzenia
dzieci. Maj. skor. delikatniejsz.
i bardziej elastyczn., ktora jest podatna
na rozci.ganie, co jest niezb.dne
w czasie ci..y. M.ska skora ma mniej
w.okien spr..ystych i jest grubsza ni.
u pa.. M.ski naskorek zbudowany jest
z wi.kszej ilo.ci warstw, charakteryzuje
si. lepszym powi.zaniem ze skor. w.a.ciw..
W.okna skory w.a.ciwej: spr..yste
i kolagenowe, s. splecione lu.niej
u kobiet ni. u m..czyzn. Tu znowu k.ania
si. prehistoriac M..czy.ni s. biologicznie
dostosowani do walki i obrony.
Dawniej by.o to zdobywanie po.ywienia,
polowanie na zwierz.ta, nieustanne
.ycie w zagro.eniu. Dlatego ich skora
jest przygotowana na ciosy, ewentualne
uszkodzenia i rany. Jest zwarta, grubsza,
o wiele mniej rozci.gliwa, jest lepiej od.ywiona,
bo ma lepsze ukrwienie, ale za
to bardziej t.usta. Dzi.ki temu po.niej
si. starzeje. Mo.e st.d wynika.a jeszcze
do niedawna mniejsza ch.. do korzystania
z produktow kosmetycznych. Po prostu
m.skiej skory d.ugo nie dotyka. czas.
Skora kobiet ma wi.cej zako.cze. nerwowych,
bardziej reaguje na z[...]
|
|
|
|
Nowa strategia Komisji Europejskiej na rzecz powstrzymania utraty różnorodności biologicznej
|
|
Komisja Europejska 4 maja br. przedstawiła
nową strategię ochrony i poprawy
stanu różnorodności biologicznej
w Europie w ciągu bieżącej dekady.
Strategia ta obejmuje sześć celów,
odnoszących się do głównych czynników
powodujących utratę różnorodności
biologicznej. Pozwoli to na zmniejszenie
najważniejszych zagrożeń dla przyrody
i funkcji ekosystemu w UE przez uwzględnienie
celów dotyczących różnorodności
biologicznej w podstawowych politykach
sektorowych. Uwzględniane są również
globalne aspekty utraty różnorodności biologicznej,
dzięki czemu UE przyczynia się
do powstrzymywan[...]
|
|
|
|
Ochrona środowiska w rozwoju społeczno-gospodarczym Pogórza Dynowskiego
|
|
|
Jerzy SZILDER
|
W dniach 2-3 czerwca w miejscowości
Harta w gminie
Dynów w województwie
podkarpackim odbyła się
VIII konferencja naukowo-techniczna pt.
"Błękitny San" poświęcona zrównoważonemu
rozwojowi na Pogórzu Dynowskim.
Na konferencji prezentowano nowoczesne
rozwiązania w turystyce, zwracając szczególną
uwagę na walory krajobrazowe, bogactwo
historyczne i kulturowe Pogórze
Dynowskiego.
Konferencję zorganizował Związek
Gmin Turystycznych Pogórza Dynowskiego
utworzony w 1996 roku. Tworzą go
gminy województwa podkarpackiego: Dubiecko,
gminy miejska i wiejska Dynów,
Nozdrzec, Krzywcza oraz Dydnia. Tereny
Związku obejmują 427 km², około 39 tys.
mieszkańców [...]
|
|
|
|
Pielęgnacja drzew na nieruchomościach zabytkowych
|
|
|
Wojciech RADECKI
|
Pytanie: Czy zakres dopuszczalnych prac przy drzewach określony w art.
82 ust. 1a ustawy o ochronie przyrody wiąże wojewódzkiego konserwatora
zabytków przy wydawaniu pozwoleń na prace pielęgnacyjne drzew
w trybie art. 36 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami?
Stołeczny Konserwator Zabytków
Odpowiedź: Problem prawny sprowadza się do rozpoznania relacji
między przepisami dwóch ustaw:
1. Ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jednolity
DzU z 2009 r. nr 151, poz. 1220 ze zm.), do której ustawą z 21 maja
2010 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego
ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach
oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (DzU nr
119, poz. 804) wprowadzono nowy ust. 1a w art. 82 w brzmieniu:
Art. 82. (…) 1a. Zabiegi w obrębie korony drzewa na terenach zieleni
lub zadrzewieniach mogą obejmować wyłącznie:
1) usuwanie gałęzi obumarłych, nadłamanych lub wchodzących
w kolizję z obiektami budowla[...]
|
|
|
|
Planowanie przestrzenne a prawo własności
|
|
|
Anna HRABAL
|
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu
przestrzennym z 27
marca 2003 r. zawiera m.in.
zapis o możliwościach i trybie
zmian w obowiązujących dokumentach,
jakimi są miejscowe plany zagospodarowania
przestrzennego, a także studia uwarunkowań
i kierunków zagospodarowania
przestrzennego, sporządzane dla jednostek
administracyjnych - miast, gmin wiejskich
bądź ich zespołów.
Art. 27 tej ustawy stanowi: "Zmiana
studium lub planu miejscowego następuje
w takim trybie, w jakim są one uchwalane".
Oznacza to, iż zmiany obowiązującego
planu bądź studium uwarunkowań
i kierunków zagospodarowania przestrzennego
przechodzą analogiczną procedurę,
jak przygotowanie podstawowych
wersji. Procedura ta obowiązuje w przypadkach
pojedynczych działek i całych
jednostek administracyjnych.
Również w przypadku zmiany studium
uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego sposób zmiany powinien
być zgodny z trybem ustalonym ustawą.
Ze względu na to, iż dla przedstawionych
tutaj rozważań istotniejsze są następstwa
zmiany miejscowych planów zagospodarowania
przestrzennego niż zmiany
studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego, tempo zaś
i zakres wpływu zmian planów na stan
zagospodarowania przestrzeni dokonują
się w bardziej bezpośredni i szczegółowy
sposób - koncentruję się tu na zmianach
miejscowych planów i szczególnie wyrazistych
konsekwencji tych zmian.
Obserwacje zmian pochodzą głównie
z Polski południowej, rejonu stanowiącego
przykład szczególnie intensywnych
przemian pod względem tempa i funkcjonalno-
przestrzennych następstw wymienionych
działań. Miejscowe plany
zagospodarowania przestrzennego południowej
Polski w znacznej mierze zostały
opracowane w ostatnich kilku latach, inne
są nadal opracowywane, zgodnie z zapisami
ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu
przestrzennym z marca 2003.
Analiza terminów uchwalania planów
wykazuje charakterystyczne zjawiska
[...]
|
|
|
|
Prof. Andrzej Jajszczyk, dyrektor Narodowego Centrum Nauki, gościem AURY
|
|
W spotkaniu Kolegium Redakcyjnego
AURY 1 czerwca
br. uczestniczył profesor
Andrzej Jajszczyk, dyrektor
Narodowego Centrum Nauki (NCN)
w Krakowie.
Redaktor naczelny Edward Garścia
przedstawił działalność redakcji i poprosił
Gościa o poinformowanie, jaki jest
cel i zadania NCN, jak przebiegają prace
organizacyjne oraz czy dobór prac
badawczych będzie zgodny z zasadami
zrównoważonego rozwoju.
Prof. Jajszczyk: Narodowe Centrum
Nauki działa ofi cjalnie od 4 marca br.
Jest rządową agencją wykonawczą
powołaną do wspierania działalności
naukowej w zakresie badań podstawowych,
czyli prac eksperymentalnych lub
teoretycznych, przede wszystkim w celu
zdobycia nowej wiedzy o podstawach
zjawisk i obserwowalnych faktów, bez
nastawienia na praktyczne zastosowa[...]
|
|
|
|
Ratowanie Morza Bałtyckiego
|
|
Główny Inspektorat Ochrony
Środowiska (GIOŚ) realizuje
polskie zobowiązania wynikające
z Konwencji Helsińskiej
o ochronie środowiska morskiego obszaru
Morza Bałtyckiego. Obecne działania skupiają
się na ocenie wdrażania we wszystkich
krajach regionu (osiem państw UE:
Dania, Estonia, Finlandia, Litwa, Łotwa,
Niemcy, Polska i Szwecja oraz Federacja
Rosyjska) krajowych wersji Bałtyckiego
Planu Działań (BPD), który zakłada przywrócenie
dobrego stanu ekologicznego
Bałtyku do roku 2021. Warto przypomnieć,
że BPD został przyjęty jako dokument
polityczny na ministerialnym spotkaniu
HELCOM w Krakowie w 2007 roku.
Drugim wdrażanym obecnie w Polsce
dokumentem ochrony środowiska Morza
Bałtyckiego jest Strategia UE dla regionu
Morza Bałtyckiego (SUERMB), zakładająca
rozwój całego regionu, w wymiarze
ekologicznym zaś zdecydowaną poprawę
stanu środowiska morskiego. GIOŚ jest
współkoordynatorem, z Ministerstwem
Środowiska Finlandii, obszaru priorytetowego
1 Strategii pn. "Ograniczanie zrzutów
substancji biogennych do morza do
poziomów akceptowalnych" oraz liderem
projektu fl agowego pn. "Ocena potrzeby
usuwania zatopionej broni chemicznej".
Wreszcie trzecim i najważniejszym
instrumentem na rzecz poprawy stanu środowiska
morskiego Bałtyku jest Ramowa
Dyrektywa w sprawie Strategii Morskiej
(RDSM), której wdrażanie w Polsce koordynuje
Główny Inspektor, pełniąc zarazem
pionierską funkcję Dyrektora Morskiego
i biorąc udział w spotkaniach z Komisją
Europejską i krajami członkowskimi UE.
Dyrektywa ta zakłada z kolei osiągnięcie
dobrego stanu środowiska morskiego do
roku 2020.
W związku z tym AURA pyta: - Jak
przedstawia się realizacja programów
i zadań, które wynikają z tych trzech instrumentów
?
ANDRZEJ JAGUSIEWICZ, główny
inspektor ochrony środowiska: - Przykładowo,
w ramach Strategii, i to tylko
w tym roku, miały miejsce następujące
wydarzenia:
- Spotkanie 16-17 lutego 2011 r. na temat
implementacji Strategii UE dla regionu[...]
|
|
|
|
RECENZJE
|
|
Transformacja cywilizacji
do ekonomii wodoru.
Dzi., kiedy cywilizacja .wiata zmierza do tego, aby gospodarka
globu by.a nowoczesna, pilne staje si. zaniechanie korzystania
z energii pochodz.cej ze spalania, a przej.cie na stosowanie
generatorow energii, czyli ogniw paliwowych. Konieczna
staje si., zdaniem autorow, edukacja spo.ecze.stwa, rz.dow,
.rodkow masowego przekazu i potencjalnych u.ytkownikow,
o d.ugookresowych korzy.ciach wynikaj.cych z transformacji
gospodarki do ekonomii wodoru i metanolu. Dlaczego? G.ownie
dlatego, .e rozwoj cywilizacyjny obejmuje wiele dyscyplin naukowych,
takich chocia.by, jak chemia, energetyka, ekonomia,
rolnictwo i ochrona .rodowiska, oraz dyscyplin nowych: elektroniki
kwantowej, teorii informacji, biologii molekularnej, oceaniki,
nukleoniki, ekologii oraz nauk zwi.zanych z kosmosem. To te
nowe dyscypliny pozwoli.y wyj.. poza uchwytne [...]
|
|
|
|
Środowiskowe zagrożenia zdrowia dzieci i młodzieży w XXI wieku
|
|
|
Monika GIDEK
|
Corocznie prawie 3 miliony ludzi
na świecie przedwcześnie
umiera na skutek narażenia na
zanieczyszczenia powietrza,
a alergie, astma i inne choroby układu
oddechowego stanowią główny powód
hospitalizacji. Każdego roku traci życie
około 5 milionów dzieci w wieku 0-14
lat z powodu narażenia na czynniki środowiskowe.
Szacunki Światowej Organizacji
Zdrowia (WHO) wskazują, że średnio
codziennie umiera 13 tysięcy dzieci
tylko na skutek przebywania i życia w zanieczyszczonym
środowisku [1].
Dzieci i młodzież charakteryzują się
szczególną wrażliwością na środowiskowe
zagrożenia zdrowia [2], a wrażliwość ta
rozpoczyna się już w okresie prenatalnym.
Płód jest wyjątkowo czuły na różnego rodzaju
szkodliwości fi zyczne i chemiczne,
takie jak ołów, wielopierścieniowe węglowodory
aromatyczne (WWA), metylortęć
czy tlenek węgla [1; 3].
Z ostatniego raportu WHO wynika,
że w populacji dorosłych ilość chorób
uwarunkowana środowiskowo szacowana
jest na 24%, a w populacji dzieci
i młodzieży na ponad 33% [4].
W początkowym okresie życia intensywnie
się rozwija i dojrzewa układ nerwowy,
hormonalny i immunologiczny.
Zwiększone tempo wentylacji minutowej
płuc, zwłaszcza w czasie zabaw, oraz
szybszy metabolizm sprawiają, że narażenie
dzieci na zanieczyszczenia powietrza
jest znacznie większe niż osoby dorosłej
[1; 5]. W przeliczeniu na jednostkę
masy ciała dzieci wchłaniają większe niż
dorośli dawki substancji toksycznych nie
tylko z powietrzem, ale również z wodą
i żywnością. Im młodsze bowiem dziecko,
tym większe zapotrzebowanie kaloryczne,
a więc spożywanie większych
ilości pokarmu oraz wody, w przeliczeniu
na jednostkę masy ciała, zwiększa
narażenie na zanieczyszczenia w nich
zawarte [5; 6].
Dzieci i młodzież narażone są na zanieczyszczenia
środow[...]
|
|
|
|
Toksyny bakteryjne
|
|
|
Maria J. CHMIEL Agnieszka CIENIUCH
|
Zależy od punktu widzenia…
Z naszego - ludzkiego - punktu widzenia
toksyczny jest związek, który szkodzi
zwierzętom bądź ludziom. Zupełnie inaczej
"spojrzą" na to bakterie, dla wielu
z nich bowiem najbardziej toksycznymi
substancjami są antybiotyki - przez ludzi
uznawane za najwspanialszy wynalazek
minionego stulecia. Wiele metabolitów
produkowanych przez drobnoustroje ma
niekorzystne działanie na organizmy
żywe, jednak nie wszystkie możemy nazwać
toksynami.
Toksyczne metabolity wtórne
Toksyny, antybiotyki, barwniki, feromony
oraz związki biologicznie czynne
sinic są przykładem metabolitów wtórnych
bakterii.
Są to produkty nie spełniające żadnej
określonej funkcji metabolicznej, zazwyczaj
charakterystyczne dla jednego lub
niewielu szczepów czy gatunków wytwarzających
je. W postaci metabolitów wtórnych
usuwany jest z komórki nadmiar metabolitów
pośrednich. Metabolity wtórne,
nawet takie, jak antybiotyki i toksyny, nie
odgrywają żadnej szczególnej roli w metabolizmie
komórki; są rodzajem "odpadu".
Stanowią rezerwę metaboliczną, pełnią
funkcję związków powierzchniowo
czynnych, czynników różnicowania komórkowego
i chelatorów. Mogą być również
wytwarzane jako uboczne, szkodliwe
dla komórki, produkty przemiany materii.
Komórki drobnoustrojów produkują metabolity
wtórne w określonych warunkach,
rzadziej produkcja odbywa się w sposób
ciągły. Metabolity wtórne mogą spełniać
funkcję czynników obronnych.
Czym są toksyny?
Jak podaje słownik współczesnego języka
polskiego, toksyna to jad uwalniający
się z komórek niektórych organizmów
żywych, np. bakterii, grzybów, węży, który
wprowadzony do organizmu człowieka
lub zwierzęcia działa trująco.
Encyklopedia PWN defi niuje toksyny
bakteryjne (jady bakteryjne) jako substancje
wydzielane przez bakterie na zewnątrz
komórki bakteryjnej lub uwalniane poZ .YCIA BAKTERII
Toksyny bakteryjne
Zale.y od punktu widzeniac
Z naszego . ludzkiego . punktu widzenia
toksyczny [...]
|
|
|
|
WIADOMOŚCI Z INTERNETU
|
|
|
Adam WIECZOERK
|
Góry lodowe nawożą ocean
Badania prowadzone przez naukowców
z Monterey Bay Aquarium Research Institute
w USA wykazały niezbicie, że wielkie
góry lodowe odrywające się od Antarktydy
odgrywają istotną rolę w ekosystemie oceanu.
Płynąc na północ zwiększają wzrost
alg, które z kolei pochłaniają dwutlenek
węgla z atmosfery i przez morski łańcuch
pokarmowy wprowadzają go na dno oceanu.
Badania obejmowały trzymiesięczne
rejsy po Morzu Weddella w latach 2005,
2008 i 2009. Dane zbierano między innymi
za pomocą zdalnie sterowanych samolotów
i łodzi podwodnych, a także zrobotyzowanych
sond dryfujących. To pierwsze tak
dokładne studium zjawiska, które dotąd
było tylko teorią. Topniejące góry lodowe
pozostawiają na powierzchni pas wody bogatej
w żelazo. Jego długość może wynieść
nawet 19 kilometrów. Naukowcy korzystali
także ze zdjęć satelitarnych i systemów
GPS, zrzucanych na powierzchnię gór lodowych
z małych samolotó[...]
|
|
|
|
Wpływ zbiornika wodnego Domaniów na zmiany roślinności w jego otoczeniu
|
|
|
Ryszard KOSTUCH Krzysztof MAŚLANKA
|
Mgr Tadeusz Wojtaszek - członek Prezydium Zarządu
Głównego Polskiego Towarzystwa Magnezologicznego
im. Prof. Juliana Aleksandrowicza,
kierownik Programu "Woda dla zdrowia", ekspert
PTMag ds. wód mineralnych.
7/2011 13
Wpływ zbiornika wodnego Domaniów
na zmiany roślinności w jego otoczeniu
Ryszard KOSTUCH,
Krzysztof MAŚLANKA
Zapora na zbiorniku Domaniów.
jakim jest bór mieszany, nie jest przedmiotem
poniższych rozważań. Uwzględniono
też zmiany pod wpływem oddziaływania
zbiornika wodnego Domaniów w zbiorowiskach
roślinności nieleśnej, występującej
na użytkach zielonych i odłogowanych
gruntach ornych. Łąki, z reguły
w dolinach cieków i obniżeniach terenowych,
były przeważnie podmokłe i z tego
względu w latach 70. zostały odwodniająco
zmeliorowane. W ciągu prawie 30 lat
po odwodnieniu wykształciły się na nich
zbiorowiska roślinności nieleśnej kserofi
lnej z dominacją takich gatunków, jak
rajgras wyniosły (Arrhenatherum elatius),
stokłosa bezostna (Bromus inermis), stokłosa
miękka (Bromus mollis), kostrzewa
czerwona (Festuca rubra) oraz kupkówka
pospolita (Dactylis glomerata). Na nieco
wyżej położonych terenach trawiastych
częściowo nawet przepasanych zwierzętami
gospodarskimi, dominowała roślinność
psammofi lna reprezentowana przez
następu[...]
|
|
|
|
Wycena różnorodności biologicznej
|
|
|
Tomasz ŻYLICZ
|
1 8 7/2010
Prof. dr hab. Tomasz Żylicz - dziekan Wydziału
Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego.
analizowaniu sprawy przez przyrodników
i ekonomistów, doszli oni do wniosku, że
należy wyróżnić następujące trzy odrębne
aspekty różnorodności biologicznej:
- bogactwo gatunków i bezpieczeństwo
ich przetrwania;
- instytucjona[...]
|
|
|
|
Twój Profil
Twój koszyk
