ELEKTRONIKA, ENERGETYKA, ELEKTROTECHNIKA ›
WIADOMOŚCI ELEKTROTECHNICZNE ›
2011-8 |
| |
|
|
Cyfrowy demodulator dla systemów bezprzewodowych na platformie Software Defined Radio z użyciem FPGA
|
|
Grzegorz Haza 
|
W artykule przedstawiono wyniki prac nad implementacją
demodulatora cyfrowego dla systemów bezprzewodowych
działających na platformie FPGA. Synchronizacja zegara
taktującego symbole i częstotliwości fali nośnej wykonano
przy użyciu zgrubnej metody, bazującej na cyklicznie wprowadzonej
sekwencji pilotującej. Procedura estymacji charakterystyki
toru telekomunikacyjnego jest oparta na regule
maksimum wiarygodności, natomiast equalizacja wykorzystuje
kryterium MMSE.
Dzięki ciągłemu postępowi w elektronice, na przestrzeni ostatnich
dekad stało się możliwe, aby rozwiązania algorytmiczne - zarezerwowane
(ze względu na dużą liczbę obliczeń w trybie on-line)
wyłącznie dla specyfikowanych na potrzeby danej aplikacji układów
scalonych (Application Specific Integrated Circuit - ASIC)
- mogły być implementowane w rekonfigurowalnych strukturach
programowalnych.
We współczesnych systemach telekomunikacyjnych rozwiązania
wykorzystujące technologię SDR (Software Defined Radio)
nieustannie zyskują na popularności, m.in. w produkcji rekonfigurowalnych
stacji bazowych dla systemów łączności bezprzewodowej
[1-4]. W podejściu takim strona analogowa jest maksymalnie
uproszczona, a w jej skład wchodzi blok wzmocnienia, wstępnej
filtracji i przemiany częstotliwości.
Główna część zadań toru odbiorczego, w tym estymacja nieznanych
parametrów sygnału, synchronizacja, equalizacja czy demodulacja,
jest realizowana po stronie cyfrowej urządzenia. Ponieważ
algorytmy te umieszczone są w układzie umożliwiającym rekonfigurację,
możliwe jest wprowadzenie zmian w funkcjonalności urządzenia
(np. zmiana modulacji, metody synchronizacji czy algorytmu
equalizacji) bez konieczności wykonywania kosztownych modyfikacji
po stronie sprzętowej.
Technologia macierzy programowalnych FPGA (Field Programmable
Gate Array) charakteryzuje się dużą elastycznością
w wykorzystaniu dostępnych zasobów sprzętowych i możliwością
równoległej realizacji działań określonych na potrzeby[...]
|
|
|
|
Dyskusja na temat przemysłu elektrotechniczego USA
|
|
Atherton P., Brothwell S., Chapman B.,
Lindroth W., Owens D.: Industry outlook:
big choices & long views, an Electric Perspectives
roundtable. Electric Perspectives
(US) 2011 January/February. Opracował
- Witold Bobrowski.
W redakcji amerykańskiego dwumiesięcznika
Electric Perspectives przeprowadzono
dyskusję na temat perspektyw inwestowania
w przemysł elektrotechniczny w Stanach
Zjednoczonych. W dyskusji wzięli udział
dyrektorzy przedsiębiorstw przemysłowych
i energetycznych oraz analitycy przemysłu.
Stwierdzono, że jednym z większych
[...]
|
|
|
|
Elektryczne samochody z ładowaniem wtykowym w USA
|
|
Piro M.: Oregon plugs in. As electric vehicles
begin to roll off the assembly lines
Portland General Electric is ready with a
multitude of recharging options. Electric
Perspectives (US) 2011 January/February.
Opracował - Witold Bobrowski.
Elektryczne samochody wtykowe (PEVs
- Plug Electric Vehicles) przyciągają powszechną
uwagę w Stanach Zjednoczonych,
jako kolejna generacja tego rodzaju pojazdów
już dostępna na rynku. Amerykańska
kompania energetyczna Portland General
Electric (PGE) w stanie Oregon, wcześnie
zaangażowała się w planowanie i rozwój
infrastruktury elektrycznej - niezbędnej dla
podtrzymania zarówno rynku samochodów
elektr[...]
|
|
|
|
Hertha Ayrton: pierwsza kobieta - elektryk
|
|
Chasapow B.: Ostawszajasja w tieni. Pierwaja
żenszczina - elektrik. http://www.electrolibrary.
info/history/. Opracował - Piotr
Olszowiec.
W XIX wieku kobiety napotykały poważne
przeszkody w dopuszczeniu do wykonywania,
a nawet nauki zawodu. W carskiej
Rosji genialnej Zofii Kowalewskiej (ostatecznie
została pierwszą w świecie kobietą
- profesorem matematyki) pozwolono
uczyć jedynie w szkole podstawowej. We
Francji noblistki Marii Skłodowskiej-Curie
nie wybrano do Akademii Nauk tylko
dlatego, że była kobietą. Co więcej, większość
uniwersytetów XIX wieku w ogóle
nie przyjmowała kobiet. Jedną z pierwszych
przedstawicielek płci pięknej, która dokonała
wyłomu w konserwatywnych zasadach
ówczesnego świata, była Hertha Ayrton -
powszechnie uważana za pierwszą w Anglii
kobietę - elektryka.
Hertha Ayrton (z d[...]
|
|
|
|
Historia 50 Hz w sieci energetycznej
|
|
|
Rafał Gonczarko Paweł Szymczuk
|
W artykule przedstawiono najważniejsze fakty z historii
rozwoju elektrotechniki, które w krajach europejskich doprowadziły
do wyboru częstotliwości sieci elektroenergetycznej
50 Hz. Stosowane obecnie parametry sieci są wynikiem
doświadczeń najwybitniejszych naukowców, wynalazców
i inżynierów elektryków. Nie zabrakło wśród nich Polaków,
chociaż Polska w czasach najważniejszych odkryć w tej dziedzinie
istniała tylko w świadomości jej obywateli.
Stany Zjednoczone i większość krajów Ameryki Południowej
używa 60 Hz, a Europa oraz reszta świata z kilkoma wyjątkami stosuje
50 Hz. Amerykanie wykorzystują napięcie 110 V zwiększone
obecnie do 120 V, w Europie używa się napięcia 220 V, obecnie
zwiększonego do 230 V. Różne napięcia i częstotliwości wydają się
być w większym stopniu sprawą tradycji niż optymalizacji sieci rozdzielczej
- mogą być także swoistym splotem paru powodów, takich
jak stan wiedzy w latach dziewięćdziesiątych XIX wieku i korzyści
rywalizujących ze sobą wówczas przedsiębiorstw.
Standaryzacja podstawowych parametrów sieci niskiego napięcia
pojawiła się w Unii Europejskiej w roku 1995. Pięć lat później do
Unii dołączyła Australia, w której - podobnie jak w Anglii - obowiązywało
napięcie 240 V.
Historia za oceanem
George Westinghouse jako pierwszy opracował prądnicę napędzaną
silnikiem parowym, pracującą z prędkością 2000 rpm. W roku
George Westinghouse (1846-1914),
amerykański wynalazca i przemysłowiec [1]
1886 inżynierowie mechanicy chcieli, aby
maszyny parowe wykonywały całkowitą
liczbę obrotów na minutę. Z czterema
parami biegunów prądnica była w stanie
wytworzyć 8000 cykli na minutę, czyli
133 ¹/³ Hz. Taka częstotliwość była korzystna
z punktu widzenia oświetlenia,
gdyż nie powodowała migotania światła,
jednak była zbyt wysoka dla wynalezionych
nieco później silników.
Wczesne eksperymenty (lata 1886 i 1887) wykorzystywały
generatory napędzane pasem transmisyjnym, który pozwalał na
pracę z taką prę[...]
|
|
|
|
Konferencja naukowo-techniczna firmy ELKOMTECH
|
|
|
Aneta Plich
|
Jak co roku - w dniach od 18 do 20 maja 2011 r. - w Słoku k. Bełchatowa,
firma ELKOMTECH zorganizowała konferencję naukowo-
techniczną, zapraszając na nią specjalistów z branży energetycznej.
W spotkaniu uczestniczyło 130 osób. Mottem konferencji
było "Integracja i rozwój systemów wspomagających zarządzanie
sieciami elektroenergetycznymi".
W trakcie konferencji poruszono problematykę związaną z potrzebą
bezpośredniej współpracy systemów informatycznych wdrożonych
w spółkach energetycznych, m.in. typu SCADA, systemów
zarz[...]
|
|
|
|
Konferencje naukowo-techniczne Oddziału Poznańskiego Stowarzyszenia Elektryków Polskich podczas targów EXPOPOWER 2011
|
|
|
Ryszard Niewiedział
|
Oddział Poznański Stowarzyszenia Elektryków Polskich był
organizatorem lub współorganizatorem trzech konferencji naukowo-
technicznych podczas Międzynarodowych Targów Energetyki
EXPOPOWER 2011:
"Diody LED"
W dniach 24 i 25 maja 2011 r. odbyła się II Konferencja Naukowo-
Techniczna z cyklu "Energooszczędność w oświetleniu" pt. Diody
LED. Organizatorem konferencji był Oddział Poznański Stowarzyszenia
Elektryków Polskich, natomiast współorganizatorami konferencji
były Wielkopolska Okręgowa Izba Inżynierów Budownictwa,
Wydział Elektryczny Politechniki Poznańskiej, Międzynarodowe
Targi Poznańskie, Związek Producentów Sprzętu Oświetleniowego
"Pol-lighting".
Konferencja odbywała się pod patronatem Polskiego Komitetu
Oświetleniowego SEP. Konferencji towarzyszył Salon Oświetleniowy,
w którym udział wzięły następujące firmy: Aga Light,
ES SYSTEM, Lug Light Factory, NARVA Polska, OSRAM, PHILIPS
Lighting Poland, Schréder Polska, Siteco Lighting Poland,
Thorn Lighting Polska.
Obrady konferencji otworzył wiceprezes zarządu głównego, a jednocześnie
członek prezydium zarządu Oddziału Poznańskiego SEP
- Stefan Granatowicz. Następnie prezes zarządu MTP - Andrzej
Byrt w towarzystwie Stefana Granatowicza wręczył dyplomy "Założyciela
Salonu Oświetleniowego" prezesowi Związku Producentów
Sprzętu Oświetleniowego "Pol-lighting" - Narcyzie Barczak-
Araszkiewicz oraz przedstawicielom wystawców biorących udział[...]
|
|
|
|
Metoda wyznaczania probabilistycznych charakterystyk wartości prądów rażeniowych i impedancji ciała ludzkiego po wystąpieniu rażenia prądem elektrycznym
|
|
|
Włodzimierz Korniluk Dariusz Sajewicz
|
Badanie wypadków porażenia prądem elektrycznym jest
podstawowym zadaniem w procesie zarządzania bezpieczeństwem
porażeniowym [1]. Przy pogłębionym badaniu wypadków
porażenia prądem elektrycznym jednym z celów jest wyznaczenie
prawdopodobnych wartości prądów rażeniowych
impedancji ciała dla poszkodowanego osobnika.
Prawdopodobieństwo wystąpienia porażenia (skutku rażenia)
prądem elektrycznym zależy od prawdopodobieństwa przebywania
w stanie rażenia prądem elektrycznym oraz prawdopodobieństwa
wystąpienia patofizjologicznych skutków rażenia.
Prawdopodobieństwo wystąpienia skutków rażenia prądem elektrycznym
zależy od wielu okoliczności i czynników dotyczących
człowieka, warunków środowiskowych i parametrów obwodu
rażeniowego [2, 3].
Zastosowanie reguły Bayesa pozwala na wyznaczenie probabilistycznych
charakterystyk wartości prądów rażeniowych i impedancji
ciała ludzkiego porażonego osobnika, przy wykorzystaniu
informacji o prawdopodobieństwie wystąpienia rozpatrywanych
skutków rażenia. Jeżeli zachodzi przypadek, że określone skutki
rażenia nie wystąpiły, to także można wyznaczyć probabilistyczne
charakterystyki prądów rażeniowych i impedancji ciała ludzkiego,
wykorzystując do obliczeń prawdopodobieństwo niewystąpienia
rozpatrywanych skutków rażenia.
W artykule przedstawiono podstawy teoretyczne metod obliczania
prawdopodobieństwa skutków rażenia prądem elektrycznym oraz
wyznaczania probabilistycznych charakterystyk wartości prądów
rażeniowych i impedancji ciała ludzkiego dla osobnika, u którego
wystąpiły określone skutki rażenia. Zamieszczono przykładowe
obliczenia prawdopodobieństw wystąpienia skutków odczuwania,
niemożności samouwolnienia się i fibrylacji komór sercowych oraz
wyznaczone probabilistyczne charakterystyki wartości prądów rażeniowych
i impedancji ciała ludzkiego dla osobników, u których
wystąpiły określone skutki rażenia.
Metoda wyznaczania prawdopodobieństwa wystąpienia
skutków rażenia prądem elektrycznym
Pra[...]
|
|
|
|
Metody analizy ryzyka oraz oceny uszkodzeń powodowanych przez wyładowania piorunowe
|
|
|
Jarosław Wiater
|
Zapewnienie bezpieczeństwa pracy wymaga znajomości źródeł
impulsowych narażeń elektromagnetycznych. Zarządzanie
ryzykiem obejmuje wiele różnych elementów - począwszy
od wstępnej identyfikacji i analizy ryzyka, po ocenę poziomu
jego akceptowalności, identyfikację sposobów minimalizacji
szacowanego ryzyka. Jest to niezbędne do podjęcia odpowiednich
przedsięwzięć ograniczających i kontrolnych. W artykule
omówiono metody analizy ryzyka w systemach technicznych,
możliwe do wykorzystania przy analizie strat piorunowych.
Właściwa analiza ryzyka umożliwia poprawny dobór elementów
i układów do ochrony przed narażeniami udarowymi,
z uwzględnieniem czynników ekonomicznych uzasadniających
konieczność ich stosowania.
Przeprowadzając analizę ryzyka, dąży się do uzyskania odpowiedzi
na trzy podstawowe pytania. W pierwszej kolejności poszukiwane
jest zdarzenie inicjujące sytuację potencjalnie groźną. W przypadku
analizy ryzyka oraz oceny uszkodzeń powodowanych przez
wyładowanie piorunowe jest nim wyładowanie bezpośrednie lub
pośrednie.
Głównym czynnikiem wpływającym na częstość występowania
zagrożenia jest aktywność burzowa w danym regionie, co bezpośrednio
przekłada się na prawdopodobieństwo zdarzenia uznanego
za niebezpieczne. Odpowiedź na pytanie, jakie jest prawdopodobieństwo
takiego zdarzenia, jest kluczowa dla wyznaczenia poziomu
akceptowanego ryzyka w bezpośredniej korelacji z analizą ekonomiczną.
Należy zauważyć, iż nie zawsze zdarzenie niebezpieczne
może spowodować powstanie konsekwencji katastrofalnych dla
obiektu objętego analizą.
Metody analizy ryzyka w systemach technicznych
W normie PN-IEC 60300-3-9 [1] zaleca się, aby wybrana metoda
analizy ryzyka charakteryzowała się przede wszystkim możliwością
obrony z naukowego punktu widzenia i adekwatnością do rozważanego
systemu. W drugiej kolejności wyniki uzyskiwane z wykorzystaniem
wybranej metody powinny być podawane w takiej
formie, aby podkreślać zrozumienie istoty ryzyka i spo[...]
|
|
|
|
Metody badań impedancji ciała człowieka
|
|
|
Stefan Gierlotka
|
Większość badań impedancji ciała człowieka przeprowadzonych
w różnych okresach i przez różnych badaczy, była wykonywana
na pomiarowej drodze rażeniowej: ręka - ręka lub
ręka - nogi. Uwzględniając zagrożenie dla życia i zdrowia badanych,
zwłaszcza w trudnych warunkach środowiskowych,
należało opracować takie warunki badań, aby pomiary nie
stwarzały ryzyka zagrożenia.
Historia badań elektrycznych właściwości ciała człowieka
Pierwsze opisane eksperymenty oddziaływania elektryczności na
organizmy żywe pochodzą z XVIII wieku. Badano wówczas wpływ
rozładowania ładunków elektrostatycznych zgromadzonych w kondensatorach
na reakcję ciała człowieka. Obserwacje reakcji ciała
ludzkiego na działanie prądu elektrycznego były często wykonywane
dla sensacji i wzbudzały ogólną ciekawość.
Pierwsze badania rezystancji ciała człowieka przeprowadził
J. Runge w roku 1870, który wykazał, że rezystancja naskórka jest
większa od tkanki podskórnej. W 1882 roku Friedrich Kohlrausch
(1840-1910) w Niemczech, mierząc rezystancję ciała między lewą
a prawą ręką, określił jej wartość w zakresie od 1,6 do 3 kΩ. W tym
samym czasie F. Jolly stwierdził, że wartość rezystancji ciała kobiety
jest o 30% większa od mężczyzny i wpływają na nią zmiany
patologiczne w organizmie.
William Henry Stone w 1884 roku oszacował zmianę wartości rezystancji
ciała pomiędzy ręką a nogą od 900 Ω do 100 kΩ. W badaniach
stosował elektrody z taśm ołowiowych lub naczynia z rtęcią.
Ciało badanego człowieka zwilżał roztworem soli, a pomiary wykonywał
napięciem 1,8 V, wytwarzanym z ogniwa galwanicznego.
Na podstawie badań Stone stwierdził, że rezystancja ciała chorego
człowieka maleje. W 1891 roku Silva i Pescarolo podali, że rezystancja
człowieka zależy od powierzchni dotyku, siły docisku oraz
temperatury otoczenia. Natomiast zależność zmian rezystancji ciała
od napięcia rażeniowego w zakresie do 100 V określił w 1897 roku
L. Weber z Politechniki w Zurychu. W swoich badan[...]
|
|
|
|
Ograniczanie przepięć w sieciach elektroenergetycznych 6 kV
|
|
|
Edward Anderson Janusz Karolak Józef Wiśniewski
|
Przedstawiono wyniki obliczeń symulacyjnych
i pomiarów w warunkach rzeczywistych,
dotyczących przepięć wewnętrznych
występujących w sieciach 6 kV elektrownianych
i przemysłowych. Na przykładzie sieci
potrzeb własnych elektrowni z blokami
200 MW wykazano, że przepięcia te zagrażają
izolacji silników i kabli 6 kV, a także że
można je skutecznie ograniczyć za pomocą
ograniczników warystorowych z tlenków
metali, pod warunkiem eliminacji zjawisk
ferrorezonansowych.
Elektrowniane i przemysłowe sieci 6 kV w Polsce pracują
na ogół z izolowanym punktem neutralnym (p.n.). Zasilają
one silniki dużej mocy w układach napędowych ważnych
odbiorów technologicznych. Silniki 6 kV pracują w tych sieciach
w trudnych warunkach środowiskowych, sprzyjających
stopniowemu obniżaniu się wytrzymałości elektrycznej ich
izolacji. Jest ona narażona na przepięcia wewnętrzne:
- ziemnozwarciowe, występujące podczas zwarć łukowych
przerywanych,
- łączeniowe, powodowane typowymi operacjami manewrowymi
silników,
- ferrorezonansowe, inicjowane zwarciami i łączeniami
w układach zasilających silniki.
Wskutek napięciowego efektu kumulacyjnego pojawiającego
się w następstwie wielokrotnie powtarzanych przepięć,
obniżenie poziomu wytrzymałości izolacji silników
6 kV i kabli je zasilających - zwłaszcza po długim okresie
eksploatacji - może być na tyle znaczne, że nawet przepięcia
niedużej krotności powodują przebicia izolacji doziemnej i zwarcia
pojedyncze oraz - w ich następstwie - wielokrotne, w tym
najgroźniejsze w skutkach - podwójne, które są zlokalizowane
w różnych miejscach w sieci [1]. Potwierdzeniem tego są uszkodzenia,
które miały miejsce w sieciach 6 kV dużych elektrowni
z blokami 120 MW i 200 MW [2, 3]. Problematyka ta była przedmiotem
kilkuletnich badań prowadzonych przez Instytut Energetyki.
W artykule omówiono wyniki obliczeń symulacyjnych
i pomiarów terenowych przepięć wewnętrznych w sieciach elektrownianych
oraz sposoby ich ograniczania.
Wynik[...]
|
|
|
|
Oświetlenie muzeum marionetek w Pilźnie
|
|
Žák P.: Osvĕtlení Muzea loutek v Pilzni.
Svĕtlo (Praha) 2010 nr 5. Opracował - Witold
Bobrowski.
W drugiej połowie 2009 roku otworzono
w Pilźnie muzeum marionetek. Dom, w którym
znajdują się przestrzenie wystawowe,
to jeden z najbardziej znanych zabytkowych
domów patrycjuszowskich z okresu
średniowiecza. Nowa ekspozycja muzeum
nawiązuje do bogatej tradycji teatrów marionetek
grających w Pilźnie oraz w najbliższej
okolicy, począwszy od dwudziestego
wieku, aż do czasów współczesnych. Wystawa
przedstawia historię teatrów marionetek
- począwszy od teatrów wędrownych,
poprzez teatry grające w cz[...]
|
|
|
|
Perspektywy i problemy wdrożenia smart meteringu w Polsce
|
|
|
Krzysztof Billewicz
|
Ostatnio bardzo dużo mówi się o inteligentnych sieciach i inteligentnych
systemach pomiarowych. Czasem ma się wrażenie,
że wystarczy mówić, że smart metering to inteligentny
licznik i komunikacja dwukierunkowa, żeby uchodzić za eksperta.Inteligentny licznik energii jest to elektroniczny licznik, który
oprócz rejestracji energii elektrycznej w wielu strefach czasowych
(którą można zdalnie odczytywać za pomocą odpowiedniej technologii
komunikacyjnej) umożliwia również zdalne: wyłączenie odbiorcy,
zmianę taryfy, zmianę mocy umownej w liczniku, itp.
Pojęcie inteligentny licznik jest bardzo pojemne. Wielu ludzi
mówiąc o nim, może mieć na myśli zupełnie różne funkcjonalnie
rozwiązania. Przykłady funkcjonalności, które wymienia się tylko
w niektórych opracowaniach to:
- liczba typów zdarzeń rejestrowanych w liczniku,
- pomiary parametrów jakościowych energii elektrycznej,
- pomiar energii czynnej w jednym lub w dwóch kierunkach,
w drugim przypadku pomiar energii biernej w czterech ćwiartkach
(licznik czterokwadrantowy),
- sposób prezentowania informacji dla klienta - zakres informacji
wyświetlanych przez licznik, wyświetlacz domowy IHD, portal
klienta, dostarczanie odbiorcy materiałów reklamowych i informacyjnych,
- zakres sterowania urządzeniami: styczniki, interfejs do HAN,
- możliwość zdalnej aktualizacji oprogramowania licznika (ang.
updatefirmware),
- zdalne wysyłanie alarmów do operatora.
Różnice funkcjonalne inteligentnych liczników, wdrażanych
w różnych krajach pokazują, że ich cena również jest różna. Dlatego
wszelkie zestawienia tabelaryczne, przedstawiające wdrożenia
inteligentnych systemów pomiarowych w różnych krajach,
pokazujące koszt rozwiązania przypadający na jeden inteligentny
licznik, bez przedstawienia jego funkcjonalności, nie jest do końca
słuszny. To zestawienie podkreśla, że pod pojęciem nowy produkt
kryją się różne rozwiązania funkcjonalne i zestawienie oraz porównywanie
ich cen, bez wyszczególnienia różnic[...]
|
|
|
|
Redukcjonizm i emergentyzm
|
|
|
Mirosław Gajer
|
Z perspektywy minionego czasu można odnieść wrażenie,
że w latach 90. ub.w. dominującym prądem ideowym
w filozofii nauki był redukcjonizm [1]. Według zwolenników
tego kierunku filozoficznego każdy dowolnie skomplikowany
układ fizyczny może zostać rozłożony na swoje
podstawowe składniki oraz może być opisany za pomocą
obowiązujących dla nich praw fizyki [2]. Postępując systematycznie
w ten sposób, dochodzimy ostatecznie do niepodzielnych
już elementów, stanowiących podstawowe składniki
tworzące materię, a następnie z praw rządzących ich
zachowaniem potrafimy wyprowadzić zależności opisujące
właściwości materii na każdym z wyższych poziomów
złożoności bytów. Według obecnie panujących poglądów
takimi podstawowymi i niepodzielnymi już elementami
składowymi materii są kwarki.
Powszechnie przyjmuje się, że istnieje sześć różnych rodzajów
kwarków, do których należą kwarki: u (górny), d (dolny), c (powabny),
s (dziwny), t (szczytowy) oraz b (spodni). Wzajemne połączenie
trzech kwarków, z których dwa są typu u, natomiast jeden jest
typu d, tworzy w efekcie proton. Z kolei zestawienie trzech kwarków,
z których dwa są typu d, natomiast jeden jest typu u, tworzy
w rezultacie neutron [3].
Warto wspomnieć, że w żadnym ośrodku badawczym nie udało
się jeszcze uzyskać wyizolowanych kwarków, a wielu badaczy skłania
się ku poglądowi, że jest to w ogóle niemożliwe. Według jednej
z hipotez dzieje się tak dlatego, że siły wzajemnego przyciągania się
kwarków rosną wraz z odległością pomiędzy nimi, czyli zupełnie
na odwrót niż ma to miejsce np. w przypadku sił grawitacji lub sił
przyciągania elektrostatycznego, które maleją odwrotnie proporcjonalnie
do kwadratu odległości pomiędzy oddziałującymi na siebie
ciałami.
Zatem, gdy próbujemy od siebie kwarki oddalić, musimy w miarę
wzrastającej odległości pomiędzy nimi wkładać w ten proces
coraz to większą energię, gdy wreszcie więzy pomiędzy kwarkami
zostają zerwane, uwolniona podczas tego procesu ener[...]
|
|
|
|
Światowy Dzień Społeczeństwa Informacyjnego "Przeciwdziałanie wykluczeniu cyfrowemu na terenach słabo zurbanizowanych"
|
|
|
Miłosława Kujszczyk-Bożentowicz
|
Światowy Dzień Społeczeństwa Informacyjnego (ŚDSI) został
ustanowiony rezolucją Zgromadzenia Ogólnego Organizacji Narodów
Zjednoczonych 27 marca 2006 r. jako kontynuacja mającego
wieloletnią tradycję Światowego Dnia Telekomunikacji. Polskie
Towarzystwo Informatyczne, działając statutowo w dziedzinie informatyki
i społeczeństwa informacyjnego jest naturalnym, współpracującym
na forum międzynarodowym, m.in. z ONZ, UNESCO,
ITU, CEPIS i ECDL, organizatorem obchodów Światowego Dnia
Społeczeństwa Informacyjnego w naszym kraju.
Wszystkie dotychczasowe edycje tych obchodów, objęte szczególnymi
patronatami, były organizowane przez PTI przy współudziale
administracji państwowej, parlamentu oraz licznych organizacji pozarządowych,
firm i mediów publicznych.
Obchody ŚDSI zostały objęte patronatem przez: Prezydenta RP
Bronisława Komorowskiego (patronat honorowy), Marszałka Sejmu
RP Grzegorza Schetynę (patronat parlamentarny), przewodniczącego
Parlamentu Europejskiego prof. Jerzego Bu[...]
|
|
|
|
Uchwała XXIV Kongresu Techników Polskich
|
|
Uczestnicy XXIV Kongresu Techników Polskich wyrażają zadowolenie
z faktu, że to bardzo ważne dla całej polskiej społeczności
inżynierskiej wydarzenie, obejmujące swoim zakresem prawie roczny
okres debat, dyskusji i działań, zmierzających do konsolidacji
polskiej społeczności technicznej środowisk naukowych z wyższych
uczelni i instytutów badawczych oraz gospodarczych, odbywa się
w czasie poprzedzającym rozpoczęcie prezydencji Polski w Unii
Europejskiej. (…)
Uczestnicy XXIV Kongresu Techników Polskich uznali za pilną
potrzebę włączenia się środowiska technicznego, skupionego w Federacji
SNT NOT i w Akademii Inżynierskiej w Polsce oraz Rady
Głównej Instytutów Badawczych i Konferencji Rektorów Polskich
Uczelni Technicznych, do dyskusji i prac zmierzających do rozwiązania
najważniejszych strategicznych problemów Polski.
Inżynierowie, technicy, naukowcy i przedsiębiorcy, uczestniczący
w pracach XXIV Kongresu Techników Polskich uznają, że działania
prowadzące do wzrostu gospodarczego Polski są zadaniami priorytetowymi.
Odnotowując z satysfakcją kierunki przemian rozwoj[...]
|
|
|
|
Wielokanałowy system pomiarowy w standardzie 4-20 mA z komputerową rejestracją wyników
|
|
|
Michał Bonisławski Marcin Marcinek
|
W artykule przedstawiono atrakcyjną cenowo topologię umożliwiającą
pomiary oraz rejestrację wyników wielu czujników
pracujących w standardzie pętli prądowej 4-20 mA. Omówiono
też prototyp funkcjonalny oraz implementację programu sterującego
wykorzystującego środowisko LabView. Przeznaczeniem
całego systemu jest pomiar istotnych wartości fizycznych w urządzeniach
o rozproszonej sieci czujników do pomiaru wielkości
wolnozmiennych. Ze względu na specyficzne wymagania dotyczące
pomiarów oraz kosztochłonności urządzenia, celowe było
autorskie opracowanie całego systemu pomiarowego.
Ze względu na niski koszt wykonania, wysoką względną odporność
na zakłócenia, możliwość wykonywania pomiarów na duże odległości
(nawet 2 km), pętle prądowe są bardzo często wykorzystywane
w zastosowaniach przemysłowych. Można tu wymienić czujniki
takich parametrów fizycznych jak ciśnienie, temperatura, przepływ,
a także wartości parametrów energii elektrycznej.
Rys. 1. Sposoby zasilania
przetworników pomiarowych
w torze prądowym: a) pasywne,
b) aktywne
W zależności od źródła napięcia w pętli, urządzenie pomiarowe
(przetwornik) może być pasywne: zasilane torem prądowym (dwa
wyprowadzenia, rys. 1a) lub aktywne: zasilane odrębnie (trzy lub
cztery wyprowadzenia, rys. 1b) [2, 3].
Podsumowując zalety pętli prądowej 4-20 mA [1], do najważniejszych
można zaliczyć:
- jednakowy standard dla różnych typów przetworników wielkości
fizycznych,
- niezależność od rezystancji zacisków i przewodów doprowadzających
(w ustalonych granicach),
[...]
|
|
|
|
Wpływ procesów technologicznych na rozwój astmy zawodowej
|
|
|
Anna Stasiak-Barmuta Piotr Barmuta
|
Najpoważniejszy problem medycyny pracy w krajach
uprzemysłowionych stanowią choroby układu oddechowego
o podłożu zawodowym. Efektem zawodowego narażenia
na substancje szkodliwe mogą być m.in. choroby
dróg oddechowych, jak: choroby śródmiąższowe płuc prowadzące
do włóknienia, astma zawodowa oraz choroby
nowotworowe.
Według danych GUS w roku 2005 narażenie na substancje szkodliwe,
dostające się do organizmu poprzez drogi oddechowe, dotyczyło
5 mln osób pracujących w zakładach, w których było zatrudnionych
ponad 9 osób. Spośród tej grupy, w warunkach zagrożenia,
tj. przy wartościach przekraczających najwyższe, dopuszczalne stężenie
(NDS), pracowały 24 tys. osób. W UE zarejestrowano ok. 30
tys. substancji niebezpiecznych, które są używane zarówno w procesach
technologicznych, jak i poza przemysłem (1). Prognozuje się
iż w ciągu najbliższych 15 lat najczęstszą chorobą zawodową układu
oddechowego będzie astma, a odsetek chorych na astmę w grupie
wszystkich chorób zawodowych układu oddechowego przekroczy
50% [2, 3].
Pierwsze doniesienia o związku astmy z warunkami pracy pochodzą
z IV w. p.n.e., gdzie Hipokrates opisywał objawy astmy
u pracowników zatrudnionych przy wytopie metali, u foluszników,
krawców, parobków rolnych i rybaków. W czasach nowożytnych
Ramazini w roku 1713 opisał astmę wywołaną pyłem zbożowym
[4, 5]. Szybko postępujący rozwój przemysłu i chemii powoduje pojawianie
się nowych czynników odpowiedzialnych za występowanie
astmy zawodowej. Do dziś opisano ich już ponad 2 tys. Według
danych European Community Respiratory Health Study w populacji
europejskiej astma zawodowa stanowi ok. 10-25% wszystkich
przypadków astmy oskrzelowej. W niektórych grupach zawodowych
choruje lub może zachorować do 50% zatrudnionych [6]. Za
astmę zawodową uznaje się tą, która powstaje w toku związku przyczynowego
pomiędzy ekspozycją na alergeny w środowisku pracy
a chorobą. W tabeli prz[...]
|
|
|
|
WYDAWNICTWA
|
|
Wstęp do informatyki kwantowej
Michel Le Bellac: Wstęp do informatyki
kwantowej. Tłum. Helena Kucuł, Jerzy
Karczmarczyk. Wydawnictwo Naukowe
PWN, Warszawa 2011.W Przedmowie do wydania polskiego
czytamy: (…) W sytuacji, kiedy informatyka
kwantowa zaczyna przenikać do wielu gałęzi
nauki, istnieje wielkie zapotrzebowanie
na możliwie przystępne wprowadzenie do
tej nowej nieintuicyjnej dziedziny wiedzy.
Pozostawiając na boku kwestie terminologii
(…) książka (…) znakomicie spełnia warunki
vademecum dla wszystkich pragnących
zgłębić tę interdyscyplinarną dziedzinę,
w szczególności informatyków klasycznych.
Autor podjął udaną i barwną próbę oswojenia
[...]
|
|
|
|
XI Konferencja naukowo-techniczna "Przesył i dystrybucja energii elektrycznej"
|
|
|
Krzysztof Woliński
|
W dniach od 1 do 3 czerwca 2011 roku odbyła się w Karpaczu
konferencja poświęcona zagadnieniom związanym z przesyłem
oraz dystrybucją energii elektrycznej a także eksploatacji urządzeń
elektroenergetycznych. Głównym organizatorem konferencji była
firma PETROELTECH oraz Elektromontaż Energetyka, Elektromontaż
Lublin i Przedsiębiorstwo Wielobranżowe AGTEL. Patronat
naukowy sprawowały: Instytut Energoelektryki Politechniki Wrocławskiej
oraz Instytut Energetyki z Warszawy.W spotkaniu uczestniczyło 130 osób, które reprezentowały: specjalistów
z dziedziny elektroenergetyki, pracowników wyższych
uczelni, instytutów i ośrodków badawczo-rozwojowych z całego
kraju. Uczestników spotkania powitał Paweł Kazimierczuk (Elektromontaż
Energetyka), który zapoznał zebranych ze sprawami organizacyjno-
technicznymi poszczególnych dni konferencji.
Oficjalnego otwarcia obrad konferencji dokonał prezes firmy PETROELTECH
- Edward Sosnowski. Przedstawił zm[...]
|
|
|
|
XIII ODME- obchody Dni Młodego Elektryka
|
|
XIII Ogólnopolskie Dni Młodego Elektryka przeszły do historii,
odbywały się w dniach 12-15 maja br. w Zielonej Górze. Kolejny
raz sprawdziła się teza o konieczności organizowania takich spotkań.
Gościliśmy 85 studentów.
Pierwszy dzień to czas dla najważniejszych w Naszym Stowarzyszeniu.
Miłe chwile przeżyli dziekan WEIiT - prof. Andrzej
Pieczyński i dyrektor Instytutu Inżynierii Elektrycznej - prof.
Grzegorz Benysek. Pierwszy znalazł się wśród nagrodzonych statuetką
dla Wyróżniającego się Nauczyciela, Opiekuna i Sojusznika
Młodzieży. Prof. Grzegorz Benysek odebrał medal im. Stanisława
Fryzego przyznany Instytutowi za wybitne osiągnięcia w nauce i dydaktyce
w dziedzinie elektrotechniki.
Statuetki dla Wyróżniającego się Nauczyciela, Opiekuna i Sojusznika
Młodzieży w roku 2011 przyznano następującym kolegom
i koleżance: dr. inż. Piotrowi Szymczakowi - przewodniczącemu
CKMiS ZG SEP (członek ZG), mgr. inż. Eugeniuszowi Kaczmarkowi
- przewodniczącemu [...]
|
|
|
|
XX Jubileuszowe Seminarium Naukowo-Techniczne BOBRME Komel "Problemy Eksploatacji Maszyn i Napędów Elektrycznych"
|
|
|
Mariusz Czechowicz
|
W dniach 25-27 maja 2011 r. w Rytrze
k. Nowego Sącza już po
raz 20. spotkali
się uczestnicy Seminarium
Naukowo-Technicznego
"Problemy
Eksploatacji
Maszyn
i Napędów Elektrycznych",
organizowanego
przez Branżowy
Ośrodek Badawczo-
Rozwojowy
Maszyn
Elektrycznych
Komel z Katowic.
W tym roku seminarium
zorganizowano przy współudziale Zakładu Maszyn Elektrycznych
EMIT, który to świętował
rocznicę 90-lecia powstania firmy.Tematyka seminarium obejmowała m.in.:
- projektowanie nowych serii i odmian
maszyn elektrycznych,
- silniki z magnesami trwałymi do napędu pojazdów
elektrycznych
i innych urządzeń transportowych,
- energoelektroniczne układy zasilania
i sterowania
maszyn
elektrycznych,
- modernizację silników i ich dobór do układów
napędowych,
- silniki dostosowane do trudnych warunków pracy,
- awaryjność i remonty silników o[...]
|
|
|
|
Twój Profil
Twój koszyk
