profil Twój Profil
Kliknij, aby zalogować »
Jesteś odbiorcą prenumeraty plus
w wersji papierowej?

Oferujemy Ci dostęp do archiwalnych zeszytów prenumerowanych czasopism w wersji elektronicznej
AKTYWACJA DOSTĘPU! »

Twój koszyk
  Twój koszyk jest pusty

Czasowy dostęp?

zegar

To proste!

zobacz szczegóły

ZAMÓW EZEMPLARZ PAPIEROWY!

baza zobacz szczegóły
ELEKTRONIKA, ENERGETYKA, ELEKTROTECHNIKA ›
WIADOMOŚCI ELEKTROTECHNICZNE › 2011-9
 

Publikacja: XXXV edycja Konkursu im. prof. Mieczysława Pożaryskiego

Został rozstrzygnięty Konkurs im. prof. Mieczysława Pożaryskiego na najlepsze prace opublikowane w czasopismach naukowo-technicznych Stowarzyszenia Elektryków Polskich w 2010 roku. Celem tego konkursu jest podkreślenie potrzeby rozwijania twórczości wydawniczej elektryków, propagowanie osiągnięć naukowych i technicznych oraz upamiętnienie działalności autorskiej i wydawniczej prof. Mieczysława Pożaryskiego - wieloletniego redaktora naczelnego Przeglądu Elektrotechnicznego i Wiadomości Elektrotechnicznych, au[...]

 

Prenumerata

Zamów papierową prenumeratę w wersji PLUS czasopisma WIADOMOŚCI ELEKTROTECHNICZNE i zyskaj dostęp do pozostałych elektronicznych publikacji tego czasopisma z lat 2004-2011 (od 1 marca również rok 2012).
Nie zwlekaj - skorzystaj z tysięcy publikacji o najwyższym poziomie merytorycznym.
prenumerata papierowa roczna PLUS (z dostępem do archiwum e-publikacji) - tylko 371,88 zł
prenumerata papierowa roczna PLUS z 10% rabatem (umowa ciągła) - tylko 334,69 zł *)
prenumerata papierowa roczna - 327,60 zł
prenumerata papierowa półroczna - 163,80 zł
prenumerata papierowa kwartalna - 81,90 zł
okres prenumeraty:   
*) Warunkiem uzyskania rabatu jest zawarcie umowy Prenumeraty Ciągłej (wzór formularza umowy do pobrania).
Po jego wydrukowaniu, wypełnieniu i podpisaniu prosimy o przesłanie umowy (w dwóch egzemplarzach) do Zakładu Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT.
Zaprenumeruj także inne czasopisma Wydawnictwa "Sigma-NOT" - przejdź na stronę fomularza zbiorczego »

 

POZOSTAŁE PUBLIKACJE W TYM ZESZYCIE:
Analiza jakości energii elektrycznej - technologia ION firmy Schneider Electric
 
Grzegorz Bułat  
Dobra jakość energii elektrycznej jest ważnym celem zakładów energetycznych, służb eksploatacyjnych fabryk, przedsiębiorstw telekomunikacyjnych oraz wszelkich obiektów czułych na utratę zasilania, takich jak porty lotnicze czy centra przetwarzania danych. Koszty spowodowane zakłóceniami (przerwy, zapaści i wzrosty napięcia, harmoniczne, przepięcia pochodzenia atmosferycznego itd.) mogą być znaczne. Oprócz wymiernych strat związanych z utratą surowców, przestojami, obniżoną jakością produkcji oraz brakiem możliwości dostarczenia usług dla klientów, zakłócenia mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi - błędne działanie lub wyłączenia urządzeń priorytetowych (komputery i oświetlenie) czy systemów bezpieczeństwa (szpitale, lotniska, urzędy publiczne, wysokościowce). Oprócz zapewnienia niezawodności zasilania ważne jest, aby efektywnie wykorzystywać energię i infrastrukturę. Podstawową metodą jest monitoring głównych punktów w układzie dystrybucji energii oraz kontrola dużych odbiorników lub urządzeń, które potencjalnie mogą wprowadzać zakłócenia. Dzięki temu możliwe jest szybkie wykrycie ponadnormatywnych zużyć energii, wywołanych awariami lub zaniedbaniami oraz identyfikacja źródeł zagrożeń. Ponadto dane z urządzeń pomiarowych umożliwiają kontrolę stopnia wykorzystania sieci i rozdzielni, co ułatwia planowanie inwestycji. System PowerLogic firmy Schneider stanowi kompletne rozwiązanie do monitoringu zużycia i jakości energii elektrycznej. Oferta obejmuje liczniki energii, analizatory sieci, przekładniki pomiarowe, ur[...]
 
Czarnobyl 25 lat później
 
Sweet W.: Chernobyl, 25 Years Later. The challenges of that crisis are the same Fukushima presents. IEEE Spectrum (US) 2011 April. Opracował - Witold Bobrowski. Istotną lekcją Czarnobyla (jak i katastrofy z 1979 roku w Three Mile Island oraz niedawnej katastrofy elektrowni Fukushima) jest to, iż należy się spodziewać rzeczy nieoczekiwanych. Po szczegółowej analizie wydarzeń w Czarnobylu okazało się, że moderowany grafitem reaktor miał istotną wadę projektową: jeżeli pracował przy pewnym poziomie mocy i tracił chłodzenie, jego aktywność zaczynała gwałtownie wzrastać. W dodatku wewnętrzna obudowa bezpieczeństwa reaktora, zamiast być stalowym naczyniem ciśnieniowym (jak to jest w większości pozostałych reaktorów), była w istocie pudłem ze słabo przymocowaną pokrywą. Całe paliwo oraz pręty moder[...]
 
Dążenie do doskonałości w tworzeniu aparatury EAZ
 
Władysław Sieluk  
W połowie lat 90. ub.w. POLON - jako jedna z pierwszych firm w kraju - uruchomił produkcję terminali polowych do rozdzielni SN, pod powszechnie znaną dziś marką "CZIP" i kontynuował ją w strukturach RELPOL-u. Skrót CZIP powstał od słów "Cyfrowe Zabezpieczenia i Pomiary", a jednocześnie kojarzy się z pojęciem CHIP jako nazwą podzespołu stosowanego w elektronice. Dzięki dofinansowaniu projektu przez Komitet Ba[...]
 
Dobór przekładników prądowych
 
Andrzej Bachry  Dieter Braisch  
W ostatnich latach dokonał się duży postęp w rozwoju cyfrowych urządzeń pomiarowych i zabezpieczających, stąd konieczność zmiany kryteriów stosowanych przy projektowaniu wymaganych przekładników. O ile w przeszłości, w związku z dużymi obciążeniami przekaźników elektromechanicznych, kluczowym parametrem była moc znamionowa przekładników prądowych (PP), to obecnie dominujące w cyfrowym świecie zabezpieczeń oraz urządzeń pomiarowych i sterujących jest zachowanie się przekładników w stanach przejściowych. W związku ze zmianą paradygmatu w technologii stacji elektroenergetycznych, tradycyjne zastosowanie przekładników o dużych mocach może być niebezpieczne - zarówno dla nich samych, jak i dla obwodów wtórnych i podłączonych do nich urządzeń. Ta tendencja do redukcji wymiarów (jak i kosztów) rozdzielnic, szczególnie GIS (Gas Insulated Switchgear), prowadzi do redukcji dostępnego miejsca dla przekładników. Jest to również kolejnym powodem, dlaczego wymiary przekładników muszą być optymalizowane i adaptowane do aktualnych potrzeb podłączanych do nich nowoczesnych urządzeń pomiarowych i zabezpieczeń. W artykule przedstawiono nowoczesne sposoby doboru przekładników prądowych, a także standardy oraz podstawy fizyczne zachowania się przekładników prądowych. Tym samym podkreślono konieczność nowego podejścia przy projektowaniu przekładników prądowych. Opisano również oprogramowanie CTDim do właściwego doboru PP. Zasada działania przekładników prądowych Aby zrozumieć standardy oraz praktyki stosowane przy doborze PP, trzeba na wstępie wspomnieć krótko o zasadzie działania przekładników prądowych. Najważniejsze wydaje się, iż PP (zgodnie z zasadami fizyki) zawsze próbują wymuszać taki prąd wtórny Is w swoim obwodzie wtórnym, który wyrównuje strumień magnetyczny Ψp lub indukcję Bp wzbudzoną przez prąd pierwotny Ip (rys. 1). Oznacza to, że przekładnik prądowy wymusza taki prąd wtórny Is, że powiązany z nim wtórny strumień magnetyczny[...]
 
Dynamika sieci elektroenergetycznych - pomiary zmian, analiza i ocena
 
Till Sybel  Michael Fette  Radosław Wiśniewski  
Przez liberalizację i rozbudowę odnawialnych źródeł energii coraz częściej pod znakiem zapytania stoją podstawowe zasady zarządzania sieciami elektroenergetycznymi, w zależności od zapotrzebowania na moc i energię, wraz z wykresami obciążenia. Systemy energetyczne przyszłości muszą być inteligentne, w celu przewidzenia sytuacji ekstremalnych, odpowiednio wczesnego zastosowania środków zapobiegawczych i zapobieżenia awarii. Aby móc zagwarantować wysoką pewność zasilania, niezbędne jest rozwijanie tzw. smart grids. Wraz ze wzrostem gospodarczym nieunikniony jest wzrost zużycia energii. Blackouty w azjatyckim rejonie wzrostu gospodarczego, w Ameryce Północnej i Kanadzie, a ostatnio również w Europie, są zwiastunami granicy i ryzyka globalnego zaopatrzenia w energię. W Niemczech jedna prosta czynność - odłączenie linii wysokiego napięcia, aby przeprowadzić okręt - na krótki moment pozbawiła prądu pół Europy. W tym miejscu istotna jest znajomość systemu wytwarzania energii, jej dystrybucji i zużycia oraz wielostronnych powiązań. Aby wszystkie te systemy funkcjonowały stabilnie, niezbędne jest dokładne planowanie i kontrola. Ważna jest tutaj również znajomość typowych szczytów poborów. Dla okresu przewidywanego zwiększenia zapotrzebowania niezbędne jest zwiększenie mocy generowanej przez elektrownię. Jednak decydującym kryterium będzie obserwacja dynamicznej sytuacji w sieci, ponieważ w przyszłości dynamiczny blackout występować będzie wcześniej niż blackout termiczny w sieci elektroenergetycznej. Rozpoznawanie nieliniowości W dziedzinie zaopatrzenia w energię elektryczną rozpoczęła się już nowa epoka. Jest bardzo ważne, aby rozpoznać nieliniowość, krytycznie ją oceniać i odpowiednio wcześnie wdrażać właściwe kroki, aby skutecznie zabezpieczać ciągłość w dostawach energii. Rozpoznanie dynamiki sieci elektroenergetycznej jest podstawą pozwalającą na uniknięcie jej zakłóceń i awarii. Do osiągnięcia tego celu niezbędne są inwest[...]
 
Instytut Energetyki - Zakład Doświadczalny w Białymstoku. Formy współpracy przy pracach badawczo-rozwojowych
 
Stanisław Kiszło  Andrzej Frącek  
W ciągu ostatnich kilkunastu lat Zakład Doświadczalny w Białymstoku rozszerzał sukcesywnie współpracę z oddziałami Instytutu, laboratoriami i firmami zewnętrznymi w zakresie projektowania i wytwarzania nowych produktów bądź modernizacji istniejących i produkowanych już wyrobów. W artykule przedstawiamy zakres tej współpracy, opisujemy niektóre jej elementy, a także plany perspektywiczne w tym zakresie. Współpraca w zakresie projektowania i wykonawstwa nowych produktów Najdłużej współpracującą z ZD firmą zewnętrzną jest spółka MAKS M. Piekart, K. Stasiewicz (Białystok). Współpraca rozpoczęła się w roku 1992 i trwa do dzisiaj. Wspólnie realizowane projekty to, m.in.: - jednobiegunowe akustyczno-optyczne wskaźniki napięcia (rys. 1), - jednobiegunowe akustyczno-optyczne uzgadniacze faz, - moduły sterownicze napędu mechanicznego NKM-1.2 (rys. 2). Rys. 1. Wskaźniki napięcia typu JWNd Rys. 2. Moduły sterownicze napędu NKM-1.2 Drugą firmą, z którą zakład współpracuje przy projektowaniu i wdrażaniu nowych produktów, jest ELEKTROMIAR s.c. E. Giba i W. Nikołajuk - Białysto[...]
 
Jak sformułować zapytania ofertowe na baterię kondensatorów mocy?
 
Krzysztof Dąbrowski  
Do napisania tego artykułu skłoniła mnie konieczność racjonalizacji czasu pracy Działu Handlowego firmy Twelve Electric. Ogromna liczba telefonów, jakie musimy wykonywać w celu uzyskania kilku informacji, które umożliwią poprawny dobór baterii kondensatorów, pochłania tak wiele czasu, że w konsekwencji zaczyna go brakować na napisanie samej oferty. Mam nadzieję, że po jego przeczytaniu przez naszych klientów zaczniemy otrzymywać bardziej precyzyjne zapytania ofertowe. Co napisać w zamówieniu na baterię kondensatorów mocy? Ostatni wzrost cen za energię bierną oraz zapowiedzi kolejnych podwyżek sprawiły, że liczba zapytań ofertowych na baterie kondensatorów wzrosła ponad trzykrotnie. Oczywiście, najlepszą metodą, która na 100% zapewni sukces w doborze baterii kondensatorów, jest wykonanie pomiarów przedprojektowych, połączonych z analizą wyższych harmonicznych oraz ekspertyzą warunków podłączenia i eksploatacji w miejscu, gdzie bateria będzie instalowana. Ale poza tym, że są to dodatkowe koszty (tych nikt nie lubi), nie znam takiej firmy na rynku polskim, której liczba etatów kadry technicznej starczyłaby na wykonanie takiego zakresu prac u wszystkich, którzy składają zapytania ofertowe. Na dodatek taki sposób doboru baterii jest możliwy wszędzie tam, gdzie układ zasilania już istnieje. Co robić, gdy zakład dopiero się buduje i do dyspozycji mamy tylko mniej lub bardziej poprawnie zrobiony bilans mocy, na podstawie którego wyliczana jest moc baterii, jaka powinna być zainstalowana w układzie zasilania, by dotrzymać zadany przez dostawcę energii tangens φ? Jest to możliwe, ale w tym przypadku istotne są informacje o samej technologii (jakie odbiorniki są/będą zasilane) i dodanie obliczeń, na podstawie których dobrano baterię. Metodą, która nie gwarantuje poprawnej skuteczności procesu kompensacji, jest dobór mocy baterii do mocy transformatora. W tym przypadku trzeba znać specyfikę użytkownika, jego branżę i trzeba mieć z[...]
 
Jeszcze OGiV-y nie zginęły. Baterie żelowe na stacjach energetycznych
 
Mariusz K. Jurczuk  Zbigniew Łęgosz  Krzysztof Bukała  
z bardziej krytycznych elementów systemu kontroli i zabezpieczeń stacji elektroenergetycznej jest bez wątpienia system gwarantowanego zasilania DC. Awaria zasilania w obwodach prądu stałego może spowodować nie tylko utratę kontroli nad stacją ale także bardzo kosztowne zniszczenia w infrastrukturze sieciowej. System gwarantowanego zasilania DC składa się z baterii akumulatorów, zasilacza, systemu dystrybucji i zabezpieczeń oraz coraz częściej, wszelkiego rodzaju modułów monitorujących lokalną i zdalną pracę systemu. Integralną częścią dobrego projektu jest standard doboru elementów systemu do technicznych i środowiskowych założeń inwestora. W każdym projekcie systemu zasilania DC znajdujemy wiele odniesień do baterii akumulatorów. Bardzo rzadko spotykamy się jednak z techniczno-ekonomiczną analizą korzyści z zastosowania różnych technologii baterii. Hegemonia technologii klasycznych w polskiej energetyce wynika w dużej mierze z rozczarowania bateriami VRLA w latach 90. Pamiętamy, że podobny los spotkał pierwszą generację zasilaczy IGBT. Dostały jednak drugą szansę, a obecnie nikt rozsądny nie chce słyszeć o prostownikach tyrystorowych. Wielu użytkowników krytycznych systemów operatorskich jak chociażby telekomunikacja, IT, banki, centra medyczne, policja, wojsko, ochrona dostępu i przeciwpożarowych przetrwały kryzys VRLA utrzymując ten standard baterii VRLA nawet w najbardziej odpowiedzialnych instalacjach. Także w polskiej energetyce możemy znaleźć przykłady udanych wdrożeń i doświadczeń eksploatacyj[...]
 
Kompensacja mocy biernej maszyny wyciągowej
 
Maszyny wyciągowe stanowią bardzo skomplikowany odbiór pod względem kompensacji mocy biernej ze względu na: - stosunkowo krótki czas pracy i postojów, - dużą zmienność poboru mocy czynnej i biernej, - generowanie wyższych harmonicznych, szczególnie 5., 7., 11., 13., 23. i 25. Najczęstszym stosowanym (i najtańszym) sposobem kompensacji mocy biernej maszyn wyciągowych jest nieregulowany układ filtrów wyższych harmonicznych (w najbardziej okrojonym wariancie tylko 5. harmonicznej, najczęściej w układzie filtrów 5., 7., 11. oraz czasem 13. harmonicznej), załączany na stałe i ewentualnie odłączany wyłącznikiem w polu zasilającym, w okresach przestoju maszyny wyciągowej, na podstawie polecenia dyspozycji mocy. Takie rozwiązanie pozwala na ograniczenie wartości wyższych harmonicznych występujących w sieci, jednakże z punktu widzenia kompensacji mocy biernej jest nieskuteczne. Z jednej strony, moc układu filtrów zazwyczaj nie zapewnia pokrycia pełnego zapotrzebowania na moc bierną p[...]
 
Nowoczesne układy regulacji napięcia linii SN
 
T. Leistad: Voltage regulation under control. Transmission & Distribution World 2011 nr 5. Opracował - Piotr Olszowiec. Jeden z najważniejszych problemów eksploatacji sieci niskiego napięcia, tj. zapewnienie odbiorcom zasilania napięciem o wymaganych parametrach, jest wciąż daleki od ostatecznego rozwiązania. Trudności z rozwiązaniem tego zadania metodami tradycyjnymi już dawno wymusiły poszukiwanie nowych, skuteczniejszych sposobów. W sieciach promieniowych - zarówno SN, jak i nn - utrzymanie napięcia powyżej minimalnego dopuszczalnego poziomu na końcu długiej linii wymaga podniesienia napięcia na początku toru (nierzadko powyżej maksymalneg[...]
 
Ochrona odgromowa i przed przepięciami w polskich aktach prawnych i normalizacyjnych – nowe wyzwania dla projektanta i inspektora nadzoru
 
Mirosław Zielenkiewicz  
21 marca 2011 r., po ponad dwudziestu latach, z wykazu norm wykorzystywanych przy projektowaniu urządzeń piorunochronnych obiektów budowlanych wycofano ostatnie trzy arkusze krajowej normy serii PN-E-05003: Ochrona odgromowa obiektów budowlanych [1÷3], zatwierdzone do stosowania w latach 1986-1992. Jednocześnie straciły ważność dwie współistniejące serie norm międzynarodowych: PN-IEC 61024-1 [4÷6] - wprowadzona do stosowania w latach 2001-2002 (występująca pod identyczną nazwą jak polskie normy serii 05003) oraz PN-IEC 61312 - Ochrona przed piorunowym impulsem elektromagnetycznym (LEMP) [7÷9] - wprowadzona do stosowania w latach 2001-2004. Podstawą wprowadzenia tych zmian jest rozporządzenie ministra infrastruktury z 10 grudnia 2010 r. (Dz.U. 239 poz. 1597 z 2010 r.) [10], zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Rozporządzenie zawiera nowy wykaz norm powołanych do stosowania przy spełnianiu wymogów warunków technicznych w nim zawartych, wprowadzając do stosowania, m.in. nową serię norm odgromowych PN-EN 62305: Ochrona odgromowa: Część 1: Zasady ogólne (PN-EN 62305-1:2008), Część 2: Zarządzanie ryzykiem (PN-EN 62305-2:2008), Część 3: Uszkodzenia fizyczne obiektów i zagrożenie życia (PN-EN 62305-3:2009), Część 4: Urządzenia elektryczne i elektroniczne w obiektach (PN-EN 62305-4:2009). Miejsca powołania normy do stosowania w budownictwie w przedmiotowym rozporządzeniu to: § 53 ust. 2 rozporządzenia dotyczący obowiązku wyposażenia w instalację chroniącą od wyładowań atmosferycznych budynków wyszczególnionych w Polskiej Normie dotyczącej ochrony odgromowej obiektów budowlanych w zakresie spełnianym przez część 1 i część 2 normy PN-EN 62305 [11, 12], § 184 ust. 3 rozporządzenia dotyczący zgodności wykonania instalacji piorunochronnej, o której mowa w § 53 ust. 2 rozporządzenia z wymaganiami Polskich Norm dotyczących ochrony odgromowej obiektów budowlanych[...]
 
Potencjał polskiego przemysłu na przykładzie Schneider Electric Energy w Świebodzicach
 
Jacek Sikorski  
Integracja z Unią Europejską a także inne procesy związane z globalizacją powodują, że polskie przedsiębiorstwa zmagają się z ciągle rosnącymi wymaganiami co do ich konkurencyjności. Nasz kraj nie wygląda najlepiej na tle krajów Wspólnoty Europejskiej jeśli chodzi o aktywność przedsiębiorstw w sferze innowacyjności, polegającej na tworzeniu nowych produktów, technologii czy rozwiązań. Wprawdzie dynamika wzrostu tej innowacyjności jest wyższa niż średnia unijna, jednak od wysiłku i determinacji przedsiębiorstw zależy, czy nasz pościg będzie trwał lata czy też dziesięciolecia. Nie można zapominać, że także sama Unia boryka się z problemami konkurencyjności, a więc równanie do jej poziomu może okazać się wkrótce niewystarczające. Polski eksport zdominowany jest przez sprzedaż samochodów, części zamiennych czy telewizorów. Wynika on z inwestycji, jakie poczyniły w naszym kraju zagraniczne koncerny, skuszone niskim kosztem pracy, względną łatwością zatrudnienia wykwalifikowanego personelu, a także przynależnością Polski do Unii Europejskiej. Jest to ważna część przemysłu, wpływająca na wzrost gospodarczy naszego kraju, która jednak w przyszłości, ze względu np. na ciągle rosnące koszty pracy, będzie miała coraz mniejsze znaczenie. Słabością polskiego przemysłu, wynikającą m.in. z wieloletniego zastoju gospodarczego przed rokiem 1989, połączonego z brakiem umiejętności przystosowania się wielu przedsiębiorstw do trudnych warunków gospodarki rynkowej, jest niemal zupełny brak marek kojarzonych jednoznacznie z naszym krajem. Niewiele jest także zakładów prowadzących działalność badawczo-rozwojową i produkcję, będących jednocześnie częścią globalnych organizacji. Międzynarodowy koncern daje duże możliwości w zakresie dostępu do nowoczesnych technologii, które nie polegają jedynie na przenoszeniu linii montażowych, a także umożliwia dostęp do rynków w skali globalnej. Rys. 1. MiCOM P111Enh wraz ze schematem aplikacyjnym Przykładem zak[...]
 
Poza wyobraźnią. Fukushima oraz problem oceny ryzyka
 
Ramana M.V.: Beyond our imagination. Fukushima and the problem of assesing risk. Bulletin of the Atomic Scientists (US) 2011 April. Opracował - Witold Bobrowski. Poważne awarie reaktorów jądrowych zdarzają się znacznie częściej niż przewidują to probabilistyczne metody oceny ryzyka. Zakładają one przy rozpatrywaniu pojedynczych zdarzeń katastroficznych ich niezależność, co zawodzi w przypadku bardziej złożonych systemów nuklearnych. Coraz częstsze katastrofy wydają się być nieuniknione, gdyż projektanci modeli obliczeniowych ryzyka katastrof[...]
 
Profesor Jerzy Winkler
 
Krystian L. Chrzan  Zbigniew Świerzyna  
Jerzy Winkler urodził się 21 października 1919 r. w Zamościu. Po ukończeniu gimnazjum w Łukowie w 1937 r. rozpoczął studia na Wydziale Elektrycznym Politechniki Warszawskiej. W latach 1941-1944 pracował na kolei w Łukowie. W listopadzie 1944 r. został wywieziony (z Częstochowy) na roboty przymusowe. Pracował jako robotnik w Laufen (Bawaria), a następnie jako elektryk w fabryce samolotów w Freilassing k. Salzburga. W grudniu 1945 r. rozpoczął przerwane w 1939 r. studia na Politechnice w Hanowerze. Dyplom inżyniera elektryka z wyróżnieniem uzyskał w sierpniu 1947 r., po napisaniu pracy dyplomowej "Kritische Bearbeitung der Literatur ueber Korona bei Gleichspannung". Promotorem był prof. Harald Schering - znany w świecie szczególnie za opracowanie w 1920 r. mostka do pomiaru współczynnika stratnoś[...]
 
Przetwornice częstotliwości VLT AutomationDrive firmy Danfoss napędzają bęben suszarni koncentratu w KGHM w Głogowie
 
Danfoss Drives - wiodący dostawca regulowanych napędów elektrycznych - dzięki planowym działaniom osiąga sukces, zwiększając swój udział w ogólnoświatowym rynku automatyki przemysłowej. Przetwornice częstotliwości firmy Danfoss, dzięki zastosowaniu nowoczesnych algorytmów sterowania, znajdują zastosowanie w wymagających i odpowiedzialnych aplikacjach. W technologii budowy maszyn ważny obszar projektowania i modernizacji istniejących instalacji to zmniejszenie kosztów eksploatacji i m.in. zwiększenie energooszczędności. Niezwykle istotną rolę stanowią tu napędy elektryczne. Coraz częściej od przetwornic częstotliwości oczekuje się już nie tylko regulacji prędkości obrotowej silników, ale też możliwości budowania układów napędowych spełniających zadane wymagania odnośnie regulacji prędkości, momentów oraz w zakresie komunikacji. W tym artykule przedstawiono zastosowanie przetwornic w KGHM Huta Miedzi "Głogów" do napędu suszarni bębnowej, gdzie znaczącym zagadnieniem - oprócz regulacji prędkości - jest równomierny podział momentu obciążenia pomiędzy jednostki napędowe. Napęd bębna suszarni koncentratu Suszarnia koncentra[...]
 
System do e-diagnozowania rozdzielnic współpracujący z inteligentną siecią elektroenergetyczną - smart grid
 
Andrzej Nowakowski  Paweł Wlazło  
W artykule przedstawiono koncepcję diagnozowania pól rozdzielczych wykorzystującą technologię sztucznej inteligencji - poczynając od inteligentnych urządzeń elektronicznych, poprzez system wymiany danych, a kończąc na bazie wiedzy i systemie ekspertowym. Szczególnie skupiono się na analizie stanu wyłącznika w czasie jego eksploatacji jako najważniejszego elementu pola rozdzielczego. Instytut Tele- i Radiotechniczny od wielu lat prowadzi prace w zakresie opracowań i wdrażania teleinformatycznych systemów oraz urządzeń zabezpieczeniowych dla energetyki. Bazując na dotychczasowych doświadczeniach, Instytut podejmuje szeroko zakrojone prace badawcze, odpowiadające nowym tendencjom i wyzwaniom światowym dotyczącym jeszcze bardziej efektywnego niż dotąd wykorzystania energii, co wpisuje się w rozwój inteligentnych sieci elektroenergetycznych (smart power grids). Nowe rozwiązania wiążą się z modernizacją starzejącej się infrastruktury energetycznej oraz optymalizacją systemów energetycznych, która dotyczy wielu elementów: od źródeł energii odnawialnej, które powinny być lepiej zintegrowane z systemem, poprzez tworzenie jednostek magazynowania energii, wykorzystanie małych, zdecentralizowanych dostawców energii, po transmisję powodującą mniejsze straty i wreszcie inteligentne użytkowanie energii. Uporanie się z tymi wyzwaniami wymaga sieci o elastycznej, "myślącej" infrastrukturze, która kierowałaby energię dokładnie tam, gdzie jest ona potrzebna. Takie możliwości stwarza inteligentna sieć energetyczna - smart grid [1], która zapewni komunikację między wszystkimi uczestnikami rynku energii (musi nastąpić integracja różnego rodzaju producentów energii oraz odbiorców energii w jedną całościową strukturę). Smart grid może istnieć i funkcjonować dzięki dwóm elementom: automatyce, zbudowanej na zaawansowanych czujnikach, oraz systemowi teleinformatycznemu. Wykorzystując te wysoko zaawansowane rozwiązania smart grid może zwiększyć efek[...]
 
System ochrony kluczowych odbiorów w przypadku utraty lub ograniczenia mocy zasilania obiektu
 
Mariusz Talaga  
Wiele zakładów przemysłowych ma własne układy generacji, które w czasie normalnej pracy są połączone z krajowym systemem elektroenergetycznym. Źródła te mogą być wykorzystane do tworzenia zbilansowanych wysp, które są skutecznym sposobem ograniczania skutków awarii systemowych. Wykreowana w sposób zamierzony wyspa pozwala zapewnić dostawę energii elektrycznej do odbiorców (obiektów) najwrażliwszych pod względem pewności zasilania. Oczywistym warunkiem stabilnej pracy wyodrębnionego obszaru sieci jest utrzymanie "w pracy" jednostek prądotwórczych, a to z kolei wymaga zbilansowania energetycznego wyspy. W artykule poruszono zagadnienia związane z wyodrębnianiem zbilansowanych pod względem energetycznym wysp oraz przedstawiono system Smart-Load, realizujący koncepcję bilansowania wyspy w jednym z zakładów przemysłowych. Artykuł został wzbogacony o doświadczenia eksploatacyjne oraz przykłady działania systemu. Dla użytkowników energii elektrycznej posiadających własną generację możliwość zapewnienia ciągłości dostaw energii dla najważniejszych odbiorów jest wartością samą w sobie. Dodatkowym przyczynkiem zainteresowania tematem tworzenia wysp jest rozporządzenie ministra gospodarki z 4 maja 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego. Rozporządzenie to nakłada na odbiorcę energii elektrycznej podłączonego do sieci o napięciu 6 kV lub wyższym obowiązek stosowania automatyki SCO. Intencją tego rozporządzenia jest ochrona KSE przed załamaniem. Zaprezentowany system Smart-Load z jednej strony wypełnia obowiązki stawiane w tym rozporządzeniu, a z drugiej strony pozwala na utrzymanie pracy własnej jednostki wytwórczej. System Smart-Load System Smart-Load jest zaawansowanym systemem służącym do "inteligentnego" dokonywania wyłączeń w przypadku deficytu mocy czynnej w systemie elektroenergetycznym (lub jego części). Realizuje adaptacyjną automatykę SCO. Główną zaletą tego systemu w porównaniu[...]
 
Udział APS SA w kompleksowej modernizacji kotła ciepłowniczego w Świdnicy
 
Jarosław Skorulski  
Kompleksowe usługi z dziedziny automatyki przemysłowej i branży elektrycznej - począwszy od projektu, poprzez produkt, po wdrożenie i serwis - to atrybuty firmy Automatyka Pomiary Sterowanie SA (APS SA) z Białegostoku. Firma świadczy również usługi pomiarowe i prowadzi bezpośrednią sprzedaż urządzeń automatyki przemysłowej. APS SA zaliczana jest do najbardziej prężnych przedsiębiorstw tej branży na terenie Polski. Jedną z kolejnych inwestycji zrealizowanych przez firmę Automatyka Pomiary Sterowanie był udział w kompleksowej modernizacji kotła WR-25 nr 2 w Ciepłowni Zawiszów w Świdnicy. Generalnym wykonawcą modernizacji była firma Energoserwis. Modernizacja kotła polegała na zaprojektowaniu i zabudowie dwóch części ciśnieniowych WR25/12 M i R25/10 M w technologii ścian szczelnych oraz dwóch palenisk rusztowych kotła WR-25, wraz z instalacjami odpylania, kanałami spalin, wentylatorami podmuchu, wyciągu, automatyką[...]
 
Układy przekształtnikowe w grzejnictwie indukcyjnym
 
Maciej A. Dzieniakowski  
Grzejnictwo indukcyjne jest technologią wykorzystywaną we wszystkich gałęziach przemysłu oraz w zastosowaniach domowych. Jest jedną z najczęściej stosowanych przemysłowo metod nagrzewania metali. W wielu aplikacjach metalowy wsad wzbudnika jest wykorzystywany do zmiany temperatury innych materiałów, w tym cieczy i gazów. Zakres mocy znamionowych instalowanych przekształtników wynosi od kilkunastu watów do kilkudziesięciu megawatów. W artykule przedstawiono stosowane rozwiązania i wybrane zagadnienia aplikacji układów przekształtnikowych w grzejnictwie indukcyjnym średniej częstotliwości i średniej mocy, do nagrzewania oraz topienia metali. Cechy charakterystyczne tej grupy: - przedział mocy znamionowych od 150 do 3000 kW, - przedział napięć znamionowych wzbudnika od 500 do 3000 V, - przedział częstotliwości znamionowych od 400 do 6000 Hz, - duża liczba instalacji. Na rysunku 1 przedstawiono ogólny schemat blokowy układu do grzania indukcyjnego. Obciążeniem przekształtnika jest układ rezonansowy, którego strukturalną częścią jest wzbudnik pieca indukcyjnego wraz ze wsadem. Na schemacie wzbudnik i wsad są reprezentowane przez indukcyjność zastępczą L oraz rezystancję zastępczą R. Dla uzyskania wymaganej mocy wzbudnik powinien być dopasowany napięciowo do wyjścia falownika. Przekształtnik energoelektroniczny jest zasilany z sieci prądu przemiennego poprzez transformator. Układ sterowania zapewnia regulację mocy wyjściowej zgodnie z przyjętą metodą sterowania, odpowiednią dla typu przekształtnika i rodzaju układu rezonansowego. Obwody rezonansowe i metody sterowania Podstawową funkcją obwodów rezonansowych jest kompensacja spadku napięcia na indukcyjności wzbudnika. Dzięki temu moc wyjściowa przekształtnika może być przekazywana tylko do składników rezystancyjnych obciążenia, a w idealnym przypadku tylko do wsadu wzbudnika. Opracowano i wprowadzono do eksploatacji wiele topologii układów rezonansowych. W omawianym obszarze za[...]
 
Urządzenia do nieinwazyjnego badania aktywności wyładowań niezupełnych oraz oceny kondycji rozdzielnic SN
 
Grzegorz Zyśko  
W ostatnich latach nacisk kładzie się na wysoką wydajność elektroenergetycznej sieci dystrybucyjnej, oczekując zarazem zwiększenia możliwości jej obciążenia. Optymalizacja kosztów utrzymania sieci wymaga jak najdłuższego czasu życia urządzeń. Równocześnie zwiększają się wymogi bezpieczeństwa pracowników oraz osób postronnych, wraz z poziomami roszczeń wywołanych przerwami w dostawie energii. Osiągnięcie wszystkich tych celów jest możliwe dzięki rozwojowi technologicznemu konstrukcji urządzeń sieci rozdzielczej i metod diagnostyki. W niniejszej publikacji pokażemy nowoczesne przyrządy służące do nieinwazyjnej diagnostyki urządzeń rozdzielczych SN. Od ponad 30 lat firma EA Technology rozwija technologię nieinwazyjnej detekcji, pomiaru i lokalizacji źródeł aktywności wyładowań niezupełnych (wnz) w urządzeniach rozdzielczych. Oferowane metody oraz przyrządy prezentują największe oraz sprawdzone osiągnięcia technologiczne w tym zakresie. Oferowane są dwa rodzaje przyrządów: mierniki ręczne oraz monitory. Zadaniem mierników jest szybka ocena stanu całej rozdzielni wykonywana przez operatora. Monitory są specjalistycznymi systemami do całodobowego pomiaru i lokalizacji aktywności wnz, szczególnie przydatnej w przypadku przejściowych wnz oraz strategicznie ważnych zasobów. Najważniejszą zaletą przedstawionych rozwiązań jest ich nieinwazyjny charakter, umożliwiający ocenę kondycji izolacji urząd[...]
 
Urządzenie do wielokanałowej akwizycji sygnałów akustycznych z wykorzystaniem algorytmów formowania wiązki
 
Michał Woldan  Paweł Reymont  Bogusław Szlachetko  
W artykule przedstawiono problem budowy rekonfigurowalnej macierzy mikrofonów z wbudowanymi przedwzmacniaczami i możliwością dołączania macierzy do dowolnej wielokanałowej platformy przetworników A/C. Omówiono również zastosowanie zbudowanej macierzy do analizy kąta nadejścia fali dźwiękowej w przypadku pojazdów silnikowych poruszających się w wolnej przestrzeni (niekoniecznie drogami). Porównano własności dwóch algorytmów ESPRIT i algorytm bazujący na wielowymiarowym widmie sygnałów odebranych przez sensory. Umiejętność określania kierunku nadejścia fali dźwiękowej ludzie wykorzystują od niepamiętnych czasów - najczęściej nie zdając sobie z tego sprawy. Niemal każdy potrafi określić, z którego kierunku ktoś krzyknął jego imię i tam się od razu zwrócić. Ludzki mózg wykorzystuje do tego dwoje uszu. Można powiedzieć, że jest to najprostsza, bo złożona tylko z pary uszu, macierz sensorów odbierających fale dźwiękowe. Rozwój metod i algorytmów znajdowania kierunku nadejścia fali DOA (Direction of Arrival) naśladuje mechanizm zaobserwowany u ludzi i zwierząt, jednak macierze mikrofonów, które mają zastąpić ludzkie uszy, są bardziej skomplikowane i wykorzystują więcej niż dwa mikrofony ułożone w różnej konfiguracji. Jest to spowodowane tym, że używając pary mikrofonów oraz klasycznych algorytmów DOA, komputer będzie w stanie określić kierunek nadejścia fali, pod warunkiem, że w otoczeniu występuje tylko jedno źródło sygnału [1, 2]. Bardziej złożone metody w niektórych przypadkach umożliwiają określenie wielu kierunków [3]. Niezależnie jednak od stosowanych algorytmów, w badaniach tego zagadnienia niezbędna jest macierz wielu mikrofonów, którą można będzie rekonfigurować w zależności od klasy sygnałów i stosowanego algorytmu. Budowa macierzy mikrofonów Zaprojektowany i wykonany prototyp macierzy mikrofonów umożliwia dostosowanie rozłożenia mikrofonów i ich układu do potrzeb badania. Dzięki małym rozmiarom prezentowanego urządzenia,[...]
 
Ustawa o bateriach i akumulatorach - zagadnienia praktyczne
 
Marta Zwierzchowska  
Tematem przewodnim niniejszego artykułu jest zwrócenie uwagi na istniejące obowiązki prawne wynikające z ustawy z 24 kwietnia 2009 r. o bateriach i akumulatorach oraz odpowiednich rozporządzeń. Jest to istotne zwłaszcza dla wprowadzających, sprzedawców detalicznych oraz użytkowników baterii przemysłowych kwasowo-ołowiowych. 24 kwietnia 2009 r. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej uchwalił ustawę o bateriach i akumulatorach. Publikacja ustawy nastąpiła 28 maja 2009 r. (Dz.U. 2009 nr 79, poz. 666), a wraz z 12 czerwca 2009 r. weszła ona w życie. Ustawa ma na celu zredukowanie ujemnego wpływu baterii i akumulatorów oraz zużytych baterii i akumulatorów na środowisko, a w efekcie przyczynienie się do ochrony, zachowania i poprawy jakości środowiska. W tym celu określono wymagania i sformułowano regulacje dotyczące wprowadzanych do obiegu baterii i akumulatorów. Przepisy polskiej ustawy oparte są na regulacjach prawnych Parlamentu Europejskiego i Rady i jako takie mają również na celu zharmonizowanie wymogów stawianych wprowadzanym na rynki bateriom i akumulatorom w obrębie Unii Europejskiej. Przepisy ustawy mają zastosowanie w stosunku do baterii i akumulatorów produkowanych i wprowadzanych do obrotu. Kształt baterii, masa, skład materiałowy i pojemność, jak też sposób użytkowania nie mają w tym przypadku znaczenia. Należy zwrócić uwagę, że ustawie podlegają także baterie i akumulatory stanowiące przynależność albo część składową urządzenia lub dodatek do innych produktów. Przepisy ustawy dotyczą także tzw. złomu bateryjnego, czyli odpadów powstałych z baterii i akumulatorów, regulują zasady zbierania, przetwarzania, recyklingu i unieszkodliwiania zużytych baterii i akumulatorów. Przepisy ustawy określają prawa i obowiązki wprowadzających do obrotu baterie lub akumulatory, dystrybuujących baterie lub akumulatory lub sprzęt zawierający baterie, zbierających, przetwarzających, dokonujących recyklingu lub unieszkodliwiania zużytych bater[...]
 
Woltomierz cyfrowy z przetwornikiem 24-bitowym AD7767
 
Tomasz Rudnicki  
W artykule przedstawiono projektowanie oraz cechy woltomierza napięcia stałego wykorzystującego 24-bitowy przetwornik analogowo-cyfrowy AD7767 z sukcesywną aproksymacją. Jak podają dane katalogowe, element ten cechuje się nieliniowością całkową charakterystyki wynoszącą maksymalnie ±7,6 ppm [3]. Wartość ta została zweryfikowana w trakcie analizy dokładności układu. Do układu przetwornika AD7767 dobudowano system mikroprocesorowy, wyświetlacz alfanumeryczny, klawiaturę, wzmacniacz wejściowy, optoizolację, zewnętrzne źródło napięcia odniesienia oraz zasilacz. Założenia projektowe Projektując woltomierz cyfrowy na podstawie przetwornika A/C o dużej rozdzielczości, należy zrobić wszystko, aby zminimalizować potencjalne źródła błędów. Biorąc to pod uwagę, przyjęto następujące założenia projektowe: - rozdzielczość 6 cyfr (ze względu na 24-bitową rozdzielczość), - duża rezystancja wejściowa (powyżej 1 MΩ), - pomiar napięcia w zakresie ±2,5 V, - wyświetlenie wyniku pomiaru napięcia. Projektując woltomierz o dokładności pojedynczych mikrowoltów, należy bardzo dokładnie zapoznać się z budową wybranego przetwornika analogowo-cyfrowego, aby maksymalnie wykorzystać jego możliwości. Pomocne przy projektowaniu woltomierza okazało się doświadczenie nabyte we wcześniej wykonanych pracach o podobnej tematyce [1, 2] oraz udział w pracy [5]. W celu zwiększenia rezystancji wejściowej woltomierza zdecydowano się na użycie dobrej klasy wzmacniacza operacyjnego. Za prezentację wyników będzie odpowiedzialny wyświetlacz. Jak wynika z [1, 2], izolacja galwaniczna przetwornika od systemu mikroprocesorowego może w znaczący sposób poprawić wyniki pomiaru. Bardzo ważny dla całego układu może okazać się wybór odpowiedniego źródła napięcia odniesienia o dużej stabilności oraz o małym temperaturowym współczynniku zmian napięcia wyjściowego. Istotna też jest odpowiednia konfiguracja elementów oraz ich dokładność. Ze względu na minimaliz[...]
 
WYDAWNICTWA - 100 lat Polskiego Dozoru Technicznego
 
100 lat Polskiego Dozoru Technicznego 1911-2011. Praca zbiorowa pod redakcją Witolda Stefanowicza. Urząd Dozoru Technicznego, Warszawa 2011.W stulecie polskiego dozoru technicznego byłym, obecnym i przyszłym jego pracownikom oraz wszystkim, którym jest bliska troska o bezpieczne eksploatowanie urządzeń, album ten dedykujemy - Kierownictwo Urzędu Dozoru Technicznego, Warszawa 2011. Autorzy w następujących rozdziałach albumu przedstawiają: Stulecie polskiego dozoru techn[...]
 
WYDAWNICTWA - Elektroenergetyka
 
Jan Strojny, Jan Strzałka: Elektroenergetyka. Wyd. II. Tarbonus, Kraków - Tarnobrzeg 2011. Książka jest adresowana do osób wykonujących czynności w zakresie obsługi, konserwacji, remontów, montażu i prac kontrolnopomiarowych w zakresie eksploatacji oraz sprawujących nadzór i kierujących czynnościami osób wykonujących prace w tym zakres[...]
 
WYDAWNICTWA - Komputerowe metody analizy elektromagnetycznych stanów przejściowych
 
Eugeniusz Rosołowski: Komputerowe metody analizy elektromagnetycznych stanów przejściowych. Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, Wrocław 2009.W słowie Od autora czytamy: (…) W książce przedstawiono metody zmierzające do komputerowej symulacji stanów przejściowych w sieciach elektrycznych. Zagadnienie to stało się aktualne z chwilą pojawienia się łatwo dostępnych i dostatecznie zaawansowanych komputerów w poł[...]
 
WYDAWNICTWA - MATLAB 7 dla naukowców i inżynierów
 
Rudra Pratap: MATLAB 7 dla naukowców i inżynierów. Przekład z języka angielskiego - Marek Korbecki. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2010. W Przedmowie Autor tak pisze: (…) Książka ta ma za zadanie szybko wprowadzić Czytelnika w temat. Po godzinie bądź dwóch książkę tę będzie on mógł traktować jako podręcznik. Zawarłem tu wiele przykładów, które można modyfikowa[...]
 
WYDAWNICTWA - Nanomateriały inżynierskie
 
Krzysztof Kurzydłowski, Małgorzata Lewandowska (red. nauk.): Nanomateriały inżynierskie konstrukcyjne i funkcjonalne. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2010.W Przedmowie czytamy: Głównym celem dydaktycznym, jaki postawili sobie Autorzy książki, było dostarczenie podstawowych wiadomości o nowoczesnych materiałach stosowanych we współczesnej technice. Niezwykła mnogość dostępnych materiałów inżynierskich uniemożliwia dokładny opis każdego z nich. Kluczem zastosowanym w [...]
 
WYDAWNICTWA - Przetwarzanie i analiza obrazów w systemach przemysłowych
 
Dominik Sankowski, Volodymyr Mosorov, Krzysztof Strzecha: Przetwarzanie i analiza obrazów w systemach przemysłowych. Wybrane zastosowania. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2011. We Wstępie Autorzy piszą: (…) W ostatnich latach można zauważyć szczególnie intensywny rozwój zastosowań metod przetwarzania i analizy obrazów w praktyce. Krytycznym eleme[...]
 
Z historii rozwoju zabezpieczeń od asymetrii obciążeń
 
Z historii rozwoju zabezpieczeńSchossig W.: Protection History: Unbalance Relays. PAC 2010 nr 4. Opracował - Piotr Olszowiec. Nierównomierne obciążenie prądowe poszczególnych faz wirującej maszyny trójfazowej należy do groźnych stanów nienormalnej pracy. Powstające w tych warunkach pole magnetyczne wirujące w przeciwnym kierunku do ruchu wirnika indukuje w nim prądy powodujące silne nagrzewanie. Dodatkowo w uzwojeniach wirnika maszyny obciążonej niesymetrycznie są indukowane niepożądane prądy przemienne. Z tych względów asymetryczne obciążenia prądowe uzwojeń stojana trójfazowych maszyn synchronicznych oraz asynchronicznych powinny być niezawod[...]
 
Zabezpieczenia szyn i układy rezerwy wyłącznikowej w stacjach 110 kV/SN
 
Zygmunt Kuran  Sławomir Skrodzki  Emil Tomczak  
Rozwój rozproszonych źródeł energii wymaga szybkiego i selektywnego wyłączania zwarć w sieci 110 kV. Jednym z warunków osiągnięcia tego celu jest powszechne stosowanie zabezpieczeń szyn i lokalnej rezerwy wyłącznikowej LRW. W związku z tym niezbędne jest przedyskutowanie wymagań dla tych urządzeń, zapisanych w [1-5]. Rozwój rozproszonych źródeł energii stawia dodatkowe wymagania zabezpieczeniom w otoczeniu tych źródeł. Obecnie budowane są głównie odnawialne źródła energii (w skrócie OZE). Źródła wytwórcze dla utrzymania się w pracy nie mogą stracić kontaktu z siecią, nawet w cyklu SPZ, jeżeli zwarcie nie występuje na elemencie, do którego dołączone jest źródło. W przypadku źródeł na odczepie od linii, zjawisko podparcia prądowego wpływa na błędy pomiaru impedancji zabezpieczeń odległościowych linii. Niektóre źródła są wrażliwe na udary prądowe spowodowane przez automatykę SPZ. Tradycyjne zabezpieczenia zbudowane w oparciu o zabezpieczenia odległościowe nie zapewniają selektywnego wyłączenia zwarcia z wymaganym czasem 150 ms. Zwarcia przemijające zlokalizowane w pobliżu stacji B są likwidowane szybko, a w strefach X1w zabezpieczeń odległościowych w stacjach A i C przez obustronne pozbawienie stacji B napięcia w cyklu SPZ (rys. 1). A B C X1W X3 X2 X1N X2 X3 X1W X1N OZE Rys. 1. Zasięgi stref zabezpieczeń odległościowych w polach A → B i C → B dla zwarcia w pobliżu stacji B strefy X1N nie reagują, strefy X1w mogą uruchomić obustronnie SPZ, strefy X2 wyłączają zwarcie z opóźnieniem, strefy X3 stanowią doskonałą rezerwę dla uszkodzonych zabezpieczeń i wyłączników W1 W6 W3 W4 W5 W7 S7 S5 S6 S2 S4 S3 S1 W2 Sekcja 1 Sekcja 2 Rys. 2. Fragmenty systemu znajdujące się pomiędzy wyłącznikiem i przekładnikami (oznaczone S1 do S7) są to odcinki martwe, zwarcia na tych odcinkach mogą eliminować w czasie do 150 ms tylko zabezpieczenia szyn, wysyłając impuls wyłączający, na drugą stronę tego elementu sieci, w kt[...]
 

Czasowy dostęp

zegar Wykup czasowy dostęp do tego czasopisma.
Zobacz szczegóły»