PRZEMYSŁ SPOŻYWCZY I GASTRONOMIA ›
GAZETA CUKROWNICZA ›
2011-5 |
| |
|
Publikacja: Badania biegłości PK ICUMSA jako kryterium samooceny laboratoriów zajmujących się analityką cukrowniczą w Polsce
Autor: Krystyna Lisik  Joanna Biernasiak Maciej Wojtczak
W publikacji przedstawiono wyniki badań biegłości "PK ICUMSA" dwudziestu laboratoriów zajmujących się analityką cukrowniczą.
Badania biegłości wykazały, że najwięcej wątpliwych (10%) i niezadowalających (5%) wyników uzyskały laboratoria w przypadku
oznaczania mętności roztworu cukru. W przypadku oznaczania reflektancji 5% wyników było wątpliwych. Wszystkie
wyniki uzyskane dla pozostałych wskaźników składających się na ocenę punktową, tj. zabarwienie roztworu i zawartość popiołu
były zadowalające. Udział w badaniach biegłości pozwoli laboratoriom, które uzyskały wątpliwe lub niezadowalające wyniki na
podjęcie odpowiednich działań w celu zbadania przyczyn niezgodności i podjęcia odpowiednich działań korygujących.
Słowa kluczowe: badania biegłości, analizy cukrownicze, wskaźnik z-score
The paper presents the results of PK ICUMSA proficiency testing scheme of twenty laboratories dealing with the sugar analysis.
The data show that the most questionable (10%) and unsatisfactory (5%) results were obtained for the determination of
the sugar solution turbidity. In the case of the reflectance grade 5% of the results were questionable, while all the results for
the remaining parameters (solution colour and ash content) were satisfactory. Participation in the proficiency testing will allow
the laboratories which obtained questionable or unsatisfactory results to analyze the causes of the non-conformance and to
undertake corrective actions.
Key words: proficiency testing scheme, sugar analysis, z-score
Badanie biegłości laboratorium jest to ocena zdolności laboratorium
do przeprowadzenia określonych badań. Badania biegłości
organizuje się za pomocą międzylaboratoryjnych badań porównawczych.
Uczestnictwo w badaniach biegłości daje laboratoriom
obiektywne dowody do oceniania i wykazywania wiarygodności
uzyskiwanych danych dotyczących samooceny, oceny przez ich
klientów, oceny przez jednostki akredytujące lub organy kontrolne.
Poza tym uzupełnia wewnę[...]
|
Prenumerata
|
|
130 lat Cukrowni Kruszwica
|
|
|
Bogdan Mardofel
|
Rozwój cukrownictwa
w Wielkopolsce w XIX wieku
Wielkopolska po I i II rozbiorze Polski
znalazła się pod zaborem pruskim. Po
upadku Księstwa Warszawskiego, w wyniku
IV rozbioru Polski na Kongresie Wiedeńskim,
Prusom przypadła zachodnia
część ziem Księstwa Warszawskiego
i została nazwana przez władze pruskie
Wielkim Księstwem Poznańskim (1815-
1848). Od 1848 roku aż do 1918 roku ta
część Wielkopolski nosiła nazwę Prowincji
Poznańskiej (Provinz Posen), jednak
nazwa Wielkie Księstwo Poznańskie funk-
Lech Sobecki
Halina Adamska
Leszek Suchański
Anna
Królikowska-Zielinska
Bernard Ruciński
cjonowała w obiegu aż do odzyskania
przez te ziemie niepodległości. Cukrownictwo
jako nowa wówczas gałąź rolnictwa
zaczęło wzbudzać zainteresowanie
ziemian. Już w 1820 roku w miejscowości
Gałowo obok Szamotuł została założona
przez Józefa Mycielskiego pierwsza cukrownia
na dawnych ziemiach polskich .
Poziom rolnictwa w Wielkim Księstwie Poznańskim
był wyższy niż w Kongresówce,
wcześniej stosowano tam płodozmian,
wyższa była kultura rolna. Po wprowa-
Z. Przyrembel, Historia Cukrownictwa w Polsce,
Warszawa 1927, s. 5.
Ewa Kaczor
Mirosław Szeląg
Gazeta Cukrownicza 5/2011 133
dzeniu przez rząd pruski wysokiego cła
na import cukru trzcinowego zaczęły powstawać
kolejne cukrownie w miejscowościach
Spławie (1834), Turew (1836), Nowa
Wieś (1834), Kwilcz (1836?), Lewków (przed
1837), Objezierze (przed 1837), Wysocko
Wielkie (przed 1837) , Oporówko (1837),
Pudliszki (1837), Kurnatowice (1838), Dłoń
(1839), Starygród (1845), Karolew (1846),
Gołaszew (1850) . Jednak z powodu braku
surowca, kapitałów, fachowców, niskiego
poziomu techniki i technologii, polityki
podatkowej rządu pruskiego, silnej konkurencji
cukrowni niemieckich a także słabego
zainteresowania ziemian do roku 1860
przestały wydobywać cukier z buraków
wszystkie z ww. cukrowni. W latach 1860-
1875 w Wielkim Księstwie Poznańskim nie
była czynna żadna cukrownia. Po roku
1871[...]
|
|
|
|
Dzień Buraka Cukrowego w Nordzucker Polska SA - Sławkowo 2011
|
|
|
Małgorzata Żurawska
|
Buraki cukrowe są uprawą, która nadal
przynosi plantatorom stosunkowo wysoki
dochód. Na wysokość plonu korzeni
i zawartość w nich cukru duży wpływ
mają warunki pogodowe, ale o sukcesie
w produkcji buraków decydują przede
wszystkim umiejętności plantatorów, którzy
muszą systematycznie doskonalić swoje
kwalifikacje, poszerzać wiedzę i przenosić
nowoczesne rozwiązania w technologii
uprawy na grunt swoich plantacji.
Burak cukrowy wymaga szczególnie starannego
przygotowania gleby, racjonalnego
nawożenia i skutecznej ochrony, a każdy
błąd popełniony przy jego uprawie bardzo
szybko odbija się na końcowym plonie
cukru. Dobry rolnik powinien sprostać nie
zawsze optymalnym warunkom środowiska
zewnętrznego i uzyskiwać stabilne plony
korzeni o dobrej jakości technologicznej
w każdym[...]
|
|
|
|
Dzień Pola Pfeifer & Langen Glinojeck SA
|
|
|
Bogdan Mardofel
|
W czwartek, 9 czerwca br. w miejscowości Zieleń,
leżącej w gminie Wąbrzeźno, powiecie wąbrzeskim,
województwie kujawsko-pomorskim zorganizowany
został X Dzień Pola Cukrowni Glinojeck,
a drugi Pfeifer & Langen Glinojeck SA. Spotkanie
inaugurowało w Polsce cykl spotkań koncernów
z plantatorami w ramach organizowanych Dni
Pola i Dni Buraka Cukrowego. Organizatorem
spotkania był koncern Pfeifer & Langen Glinojeck
SA oraz Związki Plantatorów Buraka Cukrowego
zrzeszone przy Pfeifer & Langen Glinojeck SA oraz
gospodarstwo rolne Mariana Błaszkiewicza.
W spotkaniu uczestniczyli: członek Zarządu Pfeifer
& Langen Kommanditgesellschaft w Kolonii
oraz przewodniczący Rad Nadzorczych Pfeifer
& Langen Polska SA i Pfeifer & Langen Glinojeck
SA dr Botho von Schwarzkopf, prezes Zarządu
Pfeifer & Langen Polska SA i Pfeifer & Langen
Glinojeck SA Stanisław Bogdziewicz, pełnomocnik
Pfeifer & Langen KG na Polskę Janusz Pierun,
dyrektor Cukrowni Glinojeck Witold Zarębski,
reprezentant plantatorów w Radzie Nadzorczej
Pfeifer & Langen Glinojeck SA Jerzy Wąchalski,
prezes Krajowego Związku Plantatorów Buraka
Cukrowego Stanisław Barnaś, Sekretarz Zarządu
Głównego KZPBC Wojciech Skierkowski,
przewodniczący Związku Producentów Buraka
Cukrowego w Golubiu-Dobrzyniu Adam Lipiński,
dyrektor Biura KZPBC Kazimierz Kobza, zastępca
prezesa Agencji Rynku Rolnego Artur Brzóska,
zastępca dyrektora Departamentu Rynków Rolnych
ds. upraw polowych, rynku cukru i izoglukozy
oraz produktów ogrodniczych w Ministerstwie
Rolnictwa i Rozwoju Wsi Lech Durski, wójt Gminy
Wąbrzeźno Władysław Łukasik. Obecni byli
naukowcy doc. dr hab. Zygmunt Miatkowski,
Dzień Pola Pfeifer & Langen
Glinojeck SA
Razem powinniśmy dążyć do tego,
aby burak nadal był uprawiany
Uroczyste otwarcie Dni Pola w Zieleni
Dr Botho von Schwarzkopf
Stanisław Bogdziewicz
Janusz Pierun Notatki na gorąco Marian Błaszkiewicz
Dni Pola i Dni Buraka Cukrowego
160 Gazeta Cukrownicza 5/2011
dr hab. Jacek P[...]
|
|
|
|
Historyczny przegląd prasy
|
|
|
Bogdan Mardofel
|
Kiedy pierwszy raz zaczęto we Francji robić cukier z buraków, powątpiewało
wielu, ażeby z rośliny tey można otrzymać znaczną
ilość Onego lub w podobnym gatunku iak jest cukier trzcinowy.
Teraz, gdy liczne doświadczenia przekonały, iż cukier robiony buraków,
nieustępuie w niczym cukrowi trzcinowemu, i że wystarczyć
może na potrzebę większej klassy ludu, też same osoby zdaią się
obawiać aby nie był zbyt drogim. Robienie cukru z buraków, które
tak pomyślnie idzie w Francji, nie iest ieszcze do tego stopnia posunięte,
ażeby z ogółu onego można naznaczyć naymnieyszą iego
cenę; lecz w niedostatku dość dawney w tey sztuce dla nas nowey,
n[...]
|
|
|
|
Kazimierz Wagnerowski - skromny, starszy Pan
|
|
|
Piotr Sługocki
|
Kazimierz Wagnerowski (1920-2009) należy do najwybitniejszych cukrowników
polskich. Jego imię znane jest nie tylko w Polsce. Był człowiekiem o rozległych
horyzontach. Pisał wiersze, interesował się religią i prawem kanonicznym. Jest
głównym autorem testu polskiego, zwanego inaczej testem Wagnerowskiego.
Test ten umożliwia szybkie i precyzyjne wyznaczenie empirycznych stałych funkcji
rozpuszczalności w warunkach laboratoryjnych. Opublikował blisko sto prac
w kraju i za granicą, głównie poświęconych produktowni. Należał do czołowych
autorów artykułów Gazety Cukrowniczej przez dziesięciolecia. Był twórcą wielu
projektów racjonalizatorskich. Łączył pracę zawodową w Cukrowniach Toruńskich
z pasją badawczą.
Słowa kluczowe: Kazimierz Wagnerowski, test polski, metoda Wagnerowskiego, melas, rozpuszczalność sacharozy, wyczerpanie
melasu, kontrola krystalizacji
Kazimierz Wagnerowski (1920-2009) is one of the most respected man in the polish sugar industry. He is best known for the
development of the polish test (Wagnerowski test) for finding purity of normal molasses. This test allowed for fast and precise
results. In addition, he was a man of vast interests. He wrote several hundred poems and studied religion and canonic law. He
published near 100 articles in Poland and abroad, mainly in Gazeta Cukrownicza. Most of the articles were about boiling and
curing sugar during production. He combined his work as a Chief of the laboratory at Cukrownie Torunskie with research which
was his true passion.
Key words: Kazimierz Wagnerowski, Polish Test, Wagnerowski method, sucrose solubility, molasses, molasses exhaustion,
control of crystallization
Gazeta Cukrownicza 5/2011 153
oraz niewygodnej historii dla ówczesnych władz. Czytał też literaturę
drugiego obiegu, a zwłaszcza różnego rodzaju biuletyny,
których egzemplarze zostawiałem dla Niego. Ta Jego postawa
patrioty i człowieka przesiąkniętego wiarą, wpisuje się naturalnie
w Jego drogę życiową.
Urodz[...]
|
|
|
|
Mikrobiologiczna jakość cukru białego
|
|
|
Małgorzata Kowalska Ewelina Kacprzak
|
Zgodnie z obowiązującymi obecnie przepisami prawnymi produkt spożywczy trafiający do potencjalnego klienta powinien być
nie tylko akceptowalny w zakresie szeroko rozumianej jakości, ale przede wszystkim bezpieczny. Wieloletnie badania prowadzone
przez Oddział Cukrownictwa dowodzą, że jakość mikrobiologiczna cukru wciąż się polepsza. Pozytywne zmiany przypisuje
się poprawie warunków sanitarnych w cukrowniach wynikających z wdrożenia zasad GMP, GHP oraz systemu HACCP.
Słowa kluczowe: jakość mikrobiologiczna cukru, drobnoustroje w cukrze
Under current legislation, the food product reaching potential customer should not only be acceptable in a wide range of
quality, but above all safe. Many years of research conducted by the Division of Sugar Industry show that the microbiological
quality of sugar is still improving. Positive changes are attributed to improved sanitary conditions in sugar factories resulting
from the implementation of GMP, GHP and HACCP system.
Key words: microbiological quality of sugar, microorganisms in sugar
Każdy produkt spożywczy ma specyficzną dla siebie mikroflorę,
co jest zjawiskiem naturalnym. W przypadku cukru większość
drobnoustrojów jest eliminowana w trakcie procesu technologicznego
[6, 7], jednakże zawsze istnieje ryzyko, że na wielu etapach
produkcji, przechowywania, czy dystrybucji może dojść
do wtórnych zanieczyszczeń. Ciągłe monitorowanie jakości mikrobiologicznej
produktów jest zatem niezwykle ważne.
W Polsce nie obowiązuje żadna norma określająca dopuszczalną
liczbę drobnoustrojów w cukrze. Oceniając jakość
mikrobiologiczną cukru posługujemy się wytycznymi opracowanymi
dla przemysłu spożywczego (np. producentów napojów
bezalkoholowych, przetworów owocowo-warzywnych
itp.) różnych państw. Przeważnie dopuszczalna liczba bakterii
mezofilnych w 10 g próbki cukru nie może przekraczać 200 jtk.
W przypadku drożdży i pleśni liczba ta nie może być wyższa
niż 10 jtk. Niedopuszczalna jest obecność bakterii wyt[...]
|
|
|
|
Nowości
|
|
|
Bogdan Mardofel
|
RYNEK CUKRU
W lipcu i sierpniu notowania cukru na giełdach
wykazywały duże wahania. 13 lipca
2011 roku na giełdzie londyńskiej cukier
biały osiągnął swą rekordową wartość
w historii - 876,30 USD/t, zaś cukier surowy
na giełdzie nowojorskiej 27 lipca br.
Nazwa
kontraktu
Miejsce
notowania
15.06.
2011
22.06.
2011
29.06.
2011
06.07.
2011
13.07.
2011
20.07.
2011
27.07.
2011
03.08.
2011
10.08.
2011
17.08.
2011
24.08.
2011
USD/t
Cukier biały
Kontrakt nr 5 Londyn 706,50 739,90 766,70 817,20 876,30 755,80 803,50 723,80 723,90 771,20 784,60
Cukier surowy
Kontrakt nr 11 Nowy Jork 552,91 600,31 645,51 610,23 663,81 637,57 687,84 614,86 607,15 650,14 665,35
doszedł do 687,84 USD/t. Na początku
sierpnia cena cukru białego spadła do
niecałych 724 USD/t, zaś surowego do
607 USD/t. Od połowy sierpnia ceny cukru
zwyżkowały osiągając 24 sierpnia br. notowania
odpowiednio 784,60 USD/t oraz
665,35 USD/t. Zjawisko to ilustruje poniższe
zestawienie.
UNIA EUROPEJSKA
W ramach preferencyjnego importu EPAEBA
wykorzystano 1531,1 tys. ton cukru co
stanowi blisko 44% limitu wynoszącego
3500 tys. ton.
* * *
Oddzielna płatność z tytułu c[...]
|
|
|
|
Obchody 130-lecia "Cukrowni Nakło"
|
|
|
Bogdan Mardofel
|
30 czerwca 2011 roku odbyły się w Nakle
obchody 130-lecia Cukrowni Nakło.
Oddział Krajowej Spółki Cukrowej SA
"Cukrownia Nakło" jest jedną z siedmiu
czynnych cukrowni należących do koncernu
KSC SA i największym zakładem
produkcyjnym w regionie. W uroczystościach
uczestniczyły władze Krajowej
Spółki Cukrowej SA prezes Zarządu - Marcin
Kulicki, członkowie Zarządu dr Marek
Dereziński i Tomasz Olenderek, Rada
Nadzorcza KSC SA z przewodniczącą
Edytą Sochaczewską, członkami - Magdaleną
Piłat, Wojciechem Kałużnym, Józefem
Pawelą, dyrektor Oddziału KSC SA
"Cukrownia Nakło" - Czesław Muszyński,
długoletni dyrektor tej cukrowni - Jerzy
Frąszczak, długoletni dyrektor techniczny
i główny technolog tej Cukrowni Władysław
Kaźmierczak, dyrektorzy departamentów
KSC SA, dyrektorzy pozostałych
cukrowni KSC SA, prezes Krajowego
Związku Plantatorów Buraka Cukrowego
Stanisław Barnaś, plantatorzy i pracownicy
Cukrowni Nakło, przedstawiciele firm
współpracujących z cukrownictwem.
W uroczystościach wzięli udział przedstawiciele
władz administracyjnych
i samorządowych regionu: wojewoda
kujawsko-pomorski - Ewa Mes, wicemarszałek
województwa kujawsko-pomorskiego
- Edward Hartwich, starosta
nakielski - Tadeusz Sobol, wicestarosta
nakielski - Andrzej Kinderman, burmistrz
miasta i gminy Nakło Sławomir Napierała,
Andrzej Jedynak - przewodniczący
Rady Miejskiej w Nakle nad Notecią.
Z okazji jubileuszu 130-lecia "Cukrowni Nakło"
uhonorowani zostali pracownicy oraz
emeryci Cukrowni Nakło: Odznaką Honorową
"Zasłużony dla Rolnictwa" przyznaną
przez ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Marka Sawickiego: Paweł Błaszak, Janusz
Jakubczyk, Wiesław Jeziorski, Józef Urbaniec,
Adam Sosnowski, Zenon Repczyński,
Kazimierz Łuka; Listami gratulacyjnymi
wręczanymi przez Wojewodę Kujawsko-
Pomorskiego Ewę Mes: Stefan Tojza, Jerzy
Frąszczak, Edward Jagodziński, Władysław
Kaźmierczak, Marceli Pluciński;
Listami gratulacyjnymi od Marszałka Województwa
Kujawsko-P[...]
|
|
|
|
XI Dzień Buraka Cukrowego Südzucker Polska SA w Polwicy
|
|
|
Bogdan Mardofel
|
W niedzielę, 3 lipca br. w Polwicy, w gminie
Domaniów, w powiecie oławskim, województwie
dolnośląskim zorganizowany został
XI Dzień Buraka Cukrowego Südzucker
Polska SA. Organizatorem spotkania był
koncern Südzucker Polska SA gospodarzami
zaś Zakład Produkcyjny "Cukrownia Strzelin"
oraz Gospodarstwo Rolne Józefa Siatkowskiego.
Gospodarstwo zostało wybrane nieprzypadkowo,
gdyż w kampanii 2010/2011
Rodzinne Gospodarstwo Rolne Józef, Natalia,
Robert i Adrian Siatkowscy uzyskało
najwyższy plon cukru spośród plantatorów
uprawiających buraki cukrowe w rejonie
Śląska. Powierzchnia pola doświadczalnego
wynosiła 32 ha. Przedplonem była pszenica
ozima. Podczas tego spotkania plantatorów,
firm nasiennych, chemicznych, firm ze sprzętem
mechanicznym, naukowców zajmujących
się agrotechniką buraka cukrowego
można było zapoznać się z:
- doświadczeniami z trzema technikami
przygotowania gleby do siewu: mulcz
z gorczycy, orka, mulcz ze słomy,
- doświadczeniami ścisłymi,
- kolekcją trzech insektycydów,
- kolekcją 19 odmian (Danuśka, Nevenka,
Agnieszka, Britannia-KWS, Janosik, Luzon,
Syzyf-KHBC, Expert, Agent, Pasja, Scout-
Sesvanderhave, Sivetta, Budera-Syngenta,
Huzar-WHBC, Delano, Nancy-Maribo,
Schubert, Jonas, Sokrates-Strube),
Cukrownicy i plantatorzy z Mołdawii Cukr[...]
|
|
|
|
Z czasopism obcych
|
|
Wpływ przedplonów na rozwój pleśni
z rodzaju Fusarium oraz zanieczyszczenia
mikotoksynami w ziarnach
pszenicy ozimej; Einfluss der
Vorfucht auf das Fusarium-Spektrum
und die Mykotoxinkontamination in
Körnern von Winterweizen*)
R. Gődecke, A. von Tiedemann
W 3-letnich testach, prowadzonych
w dwóch miejscowościach na północ od
Gőttingen, badano wpływ przedplonów
na stan kłosów pszenicy ozimej, poziom
mikotoksyn i występowanie pleśni z rodzaju
Fusarium. Jako przedplony stosowano kukurydzę,
buraki cukrowe i pszenicę. W objętych
badaniami latach 2007; 2008 i 2009
ze względu na zróżnicowane warunki pogodowe,
warunki dla infekcji kłosów pszenicy
grzybami z rodzaju Fusarium nie były
również jednakowe. Przy porównywaniu
efektywności ważniejszych czynników okazało
się, że dominujący wpływ na poziom
mikotoksyn w ziarnach mają warunki pogodowe.
Zawartość mikotoksyny wymiotnej,
deoksyniwalenolu, w ziarnach pochodzących
z obu badanych miejscowości
różniła się znacząco, a relatywne wyniki
uzyskiwane w poszczególnych miejscowościach,
były niezależne od badanych
lat. W przeciwieństwie do tego, wskaźniki
wynikowe dla trzech roślin przedplonu - kukurydzy,
pszenicy ozimej i buraków cukrowych,
różniły się w poszczególnych latach
natężeniem skażenia. W roku 2009, gdy
stwierdzono skażenie na poziomie średnim,
możliwe było zróżnicowanie trzech wariantów
przedplonów. W silnie zaatakowanym
ziarnie pochodzącym z roku 2007, próby
ziarna pszenicy rosnącej po burakach cukrowych
i pszenicy ozimej jako przedplonów,
nie różniły się jednak znacząco jeśli
chodzi o zawartość mikotoksyn. Jedynie
w przypadku kukurydzy jako przedplonu,
występowała wyraźna różnica. Zestawienie
populacji grzybów występujących
w kłosach wykazuje, że pleśnie Fusarium
graminearum stanowiły wiodący czynnik
chorobotwórczy, niezależnie od rodzaju
przedplonów oraz warunków pogodowych
w roku. Na podstawie przedstawionych
badań można wnioskować, że pośrednie
oddziaływanie[...]
|
|
|
|
Twój Profil
Twój koszyk
