BUDOWNICTWO I GEODEZJA ›
SZKŁO I CERAMIKA ›
2011-5 |
| |
|
|
10 lat projektów celowych w Naczelnej Organizacji Technicznej
|
|
Włodzimierz K. Hausner 
|
W bieżącym roku mija 10 lat od czasu, gdy Minister
Nauki - Przewodniczący Komitetu Badań Naukowych
powierzył Naczelnej Organizacji Technicznej - Federacji
Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych pełną
obsługę projektów celowych dla małych i średnich
przedsiębiorstw.
23 kwietnia 2001 r. na posiedzeniu Rady Krajowej
FSNT-NOT (najwyższego organu władzy Federacji)
Minister Nauki - Przewodniczący KBN prof. Andrzej
Wiszniewski podpisał z przedstawicielami FSNT-NOT
list intencyjny "o współdziałaniu na rzecz realizacji
projektów celowych dofinansowywanych ze środków
budżetu państwa na naukę".
Konsekwencją realizacji tego dokumentu było zawarcie
27 września 2001 r. umowy pomiędzy Komitetem
Badań Naukowych a Federacją Stowarzyszeń
Naukowo-Technicznych NOT na lata 2001-2005,
a następnie drugiej umowy z dnia 19 kwietnia 2005
na lata 2005-2009 z Ministrem Nauki i Informatyzacji
oraz kolejnej, trzeciej umowy z dnia 22 kwietnia
2009 r. z Ministrem Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
W ramach tych umów Federacji NOT powierzone
zostało zadanie organizacji konkursów dla MSP
o dofinansowanie projektów celowych oraz kwalifikacja
zgłoszonych projektów, zawieranie i kontrola
realizacji umów, finansowanie i monitorowanie projektów,
których efektem jest praktyczne wdrożenie
nowego wyrobu lub uruchomienie nowoczesnej
technologii.
Z okazji 10-lecia realizacji przez NOT programu
projektów celowych dla msp, opracowano syntetyczny
raport o wynikach realizacji wymienionych umów
i efektach zrealizowanych i rozliczonych projektów
celowych wg. stanu na 30 czerwca 2011 r. Prezentuje
je załączona plansz[...]
|
|
|
|
Działalność doświadczalno-produkcyjna Zakładu Doświadczalnego Krakowskiego Ośrodka Badawczo-Rozwojowego Przemysłu Szklarskiego
|
|
|
Władysław Kapera
|
W artykule pt. "Historia Krakowskiego Ośrodka Badawczo-
Rozwojowego Przemysłu Szklarskiego" zamieszczonym
w nr 5 z 2010 roku "Szkła i Ceramiki"
zaprezentowano genezę powstania Ośrodka Badawczo-
Rozwojowego Przemysłu Szklarskiego w Krakowie
oraz zakres jego działalności i dorobek.
W niniejszym artykule omówiona zostanie działalność
doświadczalno-produkcyjna Krakowskiej Huty
Szkła przy ul. Lipowej 3 w Krakowie, na bazie której
powstało Przedsiębiorstwo Doświadczalne Przemysłu
Szklarskiego, a następnie Zakład Doświadczalny
wchodzący w skład Ośrodka Badawczo-Rozwojowego
Przemysłu Szklarskiego.
Jak podano w poprzednim artykule, w połowie lat
50. ub. wieku zakończono w Krakowskiej Hucie Szkła
produkcję ręczną butelek monopolowych o pojemności
0,25; 0,5 i 1 litra oraz butelek do oranżady o pojemności
0,33 litra, formowanych na półautomatach.
W latach 1956-1957 diametralnie uległ zmianie dotychczasowy
profil produkcji i wprowadzanie do produkcji
nowych asortymentów było kontynuowane do
lat 1971-1972. Produkcja nowouruchomionych wyrobów
realizowana była w dwóch piecach wannowych
U-płomiennych z regeneracyjnym systemem odzysku
ciepła, opalanych gazem czadnicowym uzyskiwanym
w gazogeneratorach z rusztem stałym (od 1966 roku
gazem ziemnym). Basen części topliwnej i wyrobowej
wykonywany był z bloków Al-50, a przestrzeń ogniowa
z kształtek krzemionkowych. W części wyrobowej pieca
wannowego nr 1 usytuowane było 5 otworów wyrobowych,
w których zabudowane były "buty ceramiczne"
różniące się wielkością i głębokością zanurzenia w masie
szklanej.
"Buty ceramiczne" oraz masa szklana o bardzo
dobrych właściwościach technologicznych pozwalały
z jednego pieca w tym samym czasie wytwarzać
wyroby znacznie różniące się ciężarem i to zarówno
metodą dmuchania jak i prasowania. Synteza tego
szkła mimo niezbyt złożonego składu pozwalała uzyskiwać
wyroby prasowane o bardzo skomplikowanych
kształtach.
Z masy szklanej topionej w tym piecu wytwarzano[...]
|
|
|
|
Integracja i rozwój naukowy Instytutu Ceramiki i Materiałów Budowlanych
|
|
|
Krzysztof Szamałek
|
Mija już kilka lat od rozpoczęcia istotnych zmian organizacyjnych
w Instytucie Ceramiki i Materiałów Budowlanych.
W tym czasie do ówczesnego Instytutu
Szkła i Ceramiki dołączone zostały Instytut Materiałów
Ogniotrwałych w Gliwicach, Instytut Mineralnych Materiałów
Budowlanych w Opolu oraz Centralny Ośrodek
Badawczo-Rozwojowy Przemysłu Betonów CEBET
w Warszawie. W ten sposób dokonano formalnej integracji
rozproszonego potencjału naukowego jednostek
pracujących w tym samym sektorze nauk technicznych.
Formalna integracja jest stosunkowo łatwa do przeprowadzenia,
integracja intelektualna, organizacyjna,
personalna jest natomiast znacznie bardziej złożonym
procesem wymagającym niezbędnego czasu, ale także
stosowania szeregu instrumentów. Jednym z nich
jest organizowanie od kilku lat wewnętrznego życia naukowego
Instytutu. Postęp w tym zakresie osiągany
jest poprzez:
- system seminariów naukowych w oddziałach,
- realizację międzyoddziałowych projektów badawczych
z funduszu statutowego,
- przyznawanie grantów doktorskich i habilitacyjnych
pracownikom instytutu,
- komercjalizację wyników badań naukowych,
- doroczne seminarium wszystkich pracowników naukowo-
badawczych Instytutu w Sulejowie.
Instytut Ceramiki i Materiałów Budowlanych stał
się w wyniku przekształceń jedyną w Polsce jednostką
naukowo-badawczą i wdrożeniową pokrywającą
swoim obszarem działania wszystkie dziedziny nauki
i przemysłu związane z przetwórstwem surowców
niemetalicznych, technologią produkcji materiałów
ceramicznych i szkła, materiałów ogniotrwałych, mineralnych
materiałów budowlanych, spoiw mineralnych
oraz wyrobów betonowych.
Jeszcze nie tak dawno placówki zwane jednostkami
badawczo-rozwojowymi (JBR) uprawiały naukę,
która w części środowiska naukowego nie była
w pełni doceniana i dostrzegana. Wykorzystywanie
uzyskiwanych w JBR wyników badań do wdrażania
w przemyśle i gospo[...]
|
|
|
|
Kształtki ceramiczne jako narzędzia robocze w roto-wibracyjnej obróbce powierzchni
|
|
|
KAZIMIERZ WOŹNIAK
|
Scharakteryzowano obróbkę wygładzającą w wygładzarkach
pojemnikowych przy użyciu kształtek
jako narzędzi roboczych. Kształtki o spoiwach ceramicznych
to podstawowy rodzaj kształtek w tej
obróbce. Omówiono podstawowe parametry jakościowe
kształtek ceramicznych oraz zamieszczono
zestawienie kształtów i rozmiarów tych kształtek.
Kształtki ceramiczne ścierne to narzędzia wstępnej
obróbki wygładzającej, zaś kształtki porcelanowe to
kształtki obróbek wykończeniowych. Kształtki z ciężkiej
porcelany cyrkonowej to specjalna grupa kształtek
do obróbek wspomaganych chemicznie.
Słowa kluczowe: obróbka roto-wibracyjna, kształtki
ceramiczne ścierne, kształtki porcelanowe polerskie,
kształtki z porcelany cyrkonowej.
Abstract
Ceramic chips as working media in vibratory mass
finishing processes
Mass finishing process in vibratory machines with
application of ceramic chips was described in this research.
Ceramic bonded chips are one of basic type
of chips in this kind of processes. Main parameters of
ceramic chips was discussed as well as data sheet of
shapes and dimensions of chips given. Ceramic grinding
chips are tools for rough processing, while porcelain
chips are used for polishing applications. Chips made
of heavy zirconium porcelain are special quality used
for chemically aided processes.
Keywords: vibratory mass finishing, ceramic grinding
chips, porcelain polishing chips, zirconium porcelain
chips.
Wprowadzenie
Masowa obróbka powierzchni różnych detali realizowana
jest głównie w tzw. wygładzarkach pojemnikowych
i nazywana popularnie obróbką roto-wibracyjną
(ang. wibratory mass finishing) [1-2]. Ta metoda
mechanicznej obróbki powierzchni umożliwia przygotowanie
powierzchni różnych przedmiotów typu
klamek, uchwytów meblowych, koszy łożyskowych,
różnego rodzaju drobnych odlewów, detali z tworzyw
sztucznych, biżuterii itp. pod powłoki galwaniczne lub
malarskie oraz bez dodatkowego zabezpieczenia powierzchni.
Cechą wyróżniającą[...]
|
|
|
|
Otrzymywanie kryształów gipsowych i anhydrytowych o pokroju iglastym
|
|
|
Paweł PICHNIARCZYK Grzegorz MALATA
|
Znana metoda celowego pozyskiwania włókien
gipsowych, opierająca się na zasadzie krystalizacji
w roztworze schładzanego kwasu solnego, może zostać
zastąpiona metodami lepiej uzasadnionymi technologicznie.
Kwasu solny może zostać zastąpiony
kwasem siarkowym, tworzącym typowe środowisko
przy pozyskiwaniu gipsów chemicznych. Alternatywnie
metodę krystalizacji można wymagającymi mniejszych
nakładów energetycznych metodami rekrystalizacyjnymi,
z udziałem domieszek modyfikujących.
Dodatkową zaletą metody rekrystalizacji w roztworze
kwasu siarkowego jest możliwość pozyskiwania również
iglastych kryształów anhydrytowych.
Słowa kluczowe: anhydryt, kwas siarkowy, kystalizacja
anhydrytu, kryształy iglaste.Obserwowane ostatnimi laty upowszechnianie się
wyrobów gipsowych spowodowane było m. In. przez
wprowadzenie na rynek tanich gipsów pochodzenia
chemicznego; pewna grupa tych materiałów (desulfogips)
jest obecnie pełnowartościowym substytutem
gipsu naturalnego. Inne gipsy chemiczne, w tym wytwarzany
na znaczną skalę fosfogips, pozostają nieutylizowanym
odpadem [1]. Głównym powodem wykluczenia
z rynku części gipsów chemicznych jest obecność
w ich składzie substancji niepożądanych; najskuteczniejsze
technologie usuwania tych czynników zakładają
rekrystalizację gipsu, co jest dodatkowym kosztem przy
wytwarzaniu spoiw.
Warto zauważyć, że połączenie wpływu czynników
fizycznych i chemicznych oddziałujących na proces
rekrystalizacji może pozwolić na kształtowanie cech
mikrostrukturalnych gipsu dwuwodnego, a także umożliwić
pozyskiwanie włóknistego anhydrytu, znacznie
stabilniejszego termicznie i prawdopodobnie wytrzymalszego
mechanicznie.
Zaproponowana przez profesora Ostrowskiego [2,3]
metoda pozyskiwania włókien gipsowych w roztworach
kwasu solnego gdzie przesycenie roztworu i krystalizacja
zachodzą dzięki różnicy rozpuszczalności dla różnych
temperatur wiąże się z niedogodnościami technologicznymi
- wykorzystaniem "obcego" dla gipsu [...]
|
|
|
|
Szklana kładka dla pieszych w Lizbonie
|
|
|
Beata Stankiewicz
|
Zaprezentowano nowoczesną kładkę stalowo-
-szklaną wykonstruowaną w centrum biomedycznym
w Lizbonie. Konstrukcja ta ma wiele ciekawych rozwiązań
technicznych. Jest piękna i niezwykła.
Słowa kluczowe: kładka dla pieszych, wykorzystanie
szkła, interesująca i nowoczesna architektura.W Lizbonie, w dzielnicy Belem, w miejscu gdzie rzeka
Tag spotyka się z Oceanem Atlantyckim, skąd wypływali
od XV wieku portugalscy żeglarze na spotkanie
z nieznanym, zbudowano niedawno naukowe centrum,
nazwane wymownie "The Centre of the Unknown".
Ośrodek ten prowadzi przez Fundację Champalimaud
różnorodne badania biomedyczne. W ramach
centrum powstały nowoczesne budynki, dwa z nich
połączono niezwykłą konstrukcją - łącznikiem, kładką
w formie szklanej tuby, zawieszonej wysoko nad ziemią.
Formę architektoniczą całego centrum i szklanego
łącznika zaprojektowało biuro Charles Correa Associates
z Bombaju w Indiach. Na rys. 1 przedstawiono kompleks
budynków nowe[...]
|
|
|
|
Właściwości sorpcyjne plioceńskich iłów z KWB "Bełchatów" do neutralizacji kationów metali ciężkich
|
|
|
Arkadiusz Gąsiński Ryszard Sałaciński
|
Istotną częścią skał nadkładowych zdejmowanych
podczas udostępniania złoża węgla brunatnego na
Polu "Szczerców" w KWB "Bełchatów" stanowią iły
plioceńskie. Wykonane badania miały na celu określenie
ich surowcowych właściwości jakościowych,
a przede wszystkim zróżnicowania składu mineralnego,
chemicznego i uziarnienia. Docelowym zadaniem
było określenie na drodze eksperymentalnej ich
właściwości sorpcyjnych i ustalenie korelacji pomiędzy
tym parametrem a zróżnicowaniem cech petrologiczno-
mineralogicznych. Próbki kopalin ilastych pobrano
z poziomu III i IV pola "Szczerców", tak by reprezentowały
one typową litologię dla ilastych skał nadkładu.
Dla porównania pobrano również próbkę iłów podścielających
węgiel w polu "Bełchatów". Uzyskane wyniki
badań świadczą o ścisłych zależnościach istniejących
pomiędzy cechami petrologiczno-mineralogicznymi
a właściwościami sorpcyjnymi badanych iłów. Są one
tak wyraźne, że mogą być podstawą dla selekcjonowania
odmian iłów o najbardziej optymalnych parametrach
sorpcyjnych dla praktycznego wykorzystania
przy neutralizacji metali ciężkich w wodach i płynnych
odpadach.
Słowa kluczowe: iły plioceńskie z Bełchatowa, kopaliny
towarzyszące w KWB Bełchatów, właściwości
sorpcyjne iłów.
Abstract
Clays rocks play important role in the beds overlying
“Szczerców" field in brown coal deposit “Belchatów".
Samples of the clay raw materials were taken from III
and IV level. The main goal of the research was to determinate
mineral and chemical composition of theses
rocks and their particle size distribution. Additionally,
sorption properties of the raw clays were experimentally
investigated. Then, sorption properties were correlated
to mineral and chemical composition of investigated
clay rocks. It was shown, that there is a strong
dependence between the type of clay and its sorption
capabilities. Basing on the results of geochemical and
mineralogical investigation, clays of best sorption p[...]
|
|
|
|
Wyznaczanie efektywności regeneratora cieplnego o nieruchomym wypełnieniu ceramicznym
|
|
|
Grzegorz WOŁKOWYCKI
|
W artykule przedstawiono budowę przykładowego
regeneratora cieplnego o nieruchomym wypełnieniu
ceramicznym. Przedstawiono definicje wyznaczania
efektywności cieplnej regeneratora, a następnie pokazano,
jak na podstawie definicji i danych doświadczalnych
wyznaczyć efektywność cieplną. Zaprezentowano
szkic metodologii określenia efektywności
regeneratora na podstawie modelu teoretycznego
zaproponowanego przez Hausena z uzupełnieniem
Bactilica i Dragutiniwica. Na koniec zaprezentowano
przykładowe wyniki efektywności porównując wyniki
doświadczalne z modelem teoretycznym uzyskując
bardzo dobrą zgodność.
Słowa kluczowe: efektywność cieplna regeneratora,
model Hausena, efektywność cieplna wyznaczana
doświadczalnie, efektywność cieplna według
modelu Hausena, współczynnik wnikania ciepła.
Abstract:
The article presents the construction of a sample
of a stationary thermal regenerator ceramic filling.
Presents the definitions determination of thermal efficiency
regenerator, and then shown as based on the
definition and the experimental data determine the
thermal efficiency. Then presents the methodology to
determine the effectiveness of the regenerator with
a stationary filling based on a theoretical model proposed
by Hausen. At the end of the sample results
are presented using the definition of efficiency and
the theoretical model.
Keywords: thermal efficiency of the regenerator,
a model Hausen, thermal efficiency determined
experimentally, thermal efficiency according to the
model Hausen, the coefficient of heat transfer.
1. WSTĘP
W celu zapewnienia odpowiednich parametrów wytopu
masy szklanej, należy ściśle - zgodnie z reżimem technologicznym
- utrzymywać temperaturę w piecu szklarskim.
Ważną kwestią jest zachowanie odpowiedniego zużycia
gazu ziemnego będącego powszechnie stosowanym paliwem
do ogrzewania wanny szklarskiej. Jednym z elementów
ekonomii procesu są komory regeneracyjne będące
elementem odzyskującym ciepło z ga[...]
|
|
|
|
Z historii ceramiki szlachetnej - Mgr inż. Stanisław Bogatko
|
|
Po raz kolejny mam przyjemność przedstawić szanownym
czytelnikom, sylwetkę kolegi z "rodziny ceramików".
Mgr inż. Stanisław Bogatko urodził się 24.09.1934 r.
w Krzepicach, gdzie ukończył szkołę podstawową i liceum
ogólnokształcące. Maturę zdał w roku 1953 i już w roku
szkolnym 1953/1954 pracował jako nauczyciel w Szkole
Podstawowej w Popowie k.Kłobucka.
W latach 1954-1959 studiował na wydziale ceramicznym
Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie.
Pracę magisterską na temat "Określenie własności
i przydatności gliny ceglarskiej oraz dobranie optymalnych
warunków do produkcji cegły" pisał pod kierunkiem profesora
Zbigniewa Tokarskiego i obronił ją z wynikiem bardzo
dobrym, uzyskując tytuł magistra inżyniera ceramiki.
Pracę zawodową podjął w roku 1960 w Nowotarskim
Zakładzie Przemysłu [...]
|
|
|
|
Twój Profil
Twój koszyk
