profil Twój Profil
Kliknij, aby zalogować »
Jesteś odbiorcą prenumeraty plus
w wersji papierowej?

Oferujemy Ci dostęp do archiwalnych zeszytów prenumerowanych czasopism w wersji elektronicznej
AKTYWACJA DOSTĘPU! »

Twój koszyk
  Twój koszyk jest pusty

Czasowy dostęp?

zegar

To proste!

zobacz szczegóły
r e k l a m a

ZAMÓW EZEMPLARZ PAPIEROWY!

baza zobacz szczegóły
INNE GAŁĘZIE PRZEMYSŁU ›
PRZEMYSŁ CHEMICZNY › 2011-11
 

Publikacja: Maria Skłodowska-Curie odkrywczyni nowego wspaniałego świata - świata atomu i promieniotwórczości
Autor: Michał S. Balasiewicz  

Współczesne społeczeństwo, opanowane cierpką żądzą zbytku i bogactwa, nie rozumie wartości nauki. Nie pojmuje, że jest ona najcenniejszą cząstką naszej moralnej spuścizny. Nie dość zdaje sobie sprawę z tego, że nauka leży u podstaw każdego postępu, który ułatwia ludzkie życie i zmniejsza jego cierpienia. Ani władze państwowe, ani ofiarność publiczna nie zapewniają dziś wiedzy i uczonym środków niezbędnych do osiągnięcia pełnej wydajności pracy. […] Ludzkość potrzebuje zapewne ludzi praktycznych, którzy pracują przeważnie dla własnych celów, chociaż pamiętają też o potrzebach ogółu. Lecz potrzebuje również marzycieli, których bezinteresowne dążenie do celu jest tak potężne, że ci idealiści nie zasługują na bogactwo, ponieważ go nie pragną. Zdaje się jednak, że dobrze zorganizowane społeczeństwo powinno zapewnić tym marzycielom środki do skutecznej pracy, uwalniając ich od trosk materialnych, ażeby mogli oddać się całkowicie służbie nauki. Maria Skłodowska-Curie1).Maria Skłodowska-Curie jest postacią znaną już na całym świecie. Napisano o niej wiele w publikacjach książkowych i w prasie na przestrzeni prawie stulecia. W materiałach informacyjnych wydanych do "Wystawy dokumentarnej z okazji stulecia odkrycia polonu i radu, 1898-1998" zorganizowanej w Londynie przez Polski Instytut i Muzeum im. gen. Sikorskiego znajduje się cytat pięknej wypowiedzi Margaret Thatcher2): Na początku tego wieku, spokojna, nieśmiała Polka dokonała odkrycia, które zmieniło bieg historii. Była to Maria Curie, odkrywczyni potężnego pierwiastka radu i pionier nauki o promieniotwórczości. Dwukrotna laureatka Nagrody Nobla, której badania stały się fundamentem naszego rozumienia atomu. Pozwoliły one również na powstanie nowej, rewolucyjnej metody leczenia raka. Historia życia Marii nie sprowadza się tylko do jednego olśniewającego osiągnięcia naukowego. Jest to także bardzo ludzka historia o jej żarliwym przekonaniu, że praca jednego człowieka może po[...]

 

Prenumerata

Zamów papierową prenumeratę w wersji PLUS czasopisma PRZEMYSŁ CHEMICZNY i zyskaj dostęp do pozostałych elektronicznych publikacji tego czasopisma z lat 2004-2011 (od 1 marca również rok 2012).
Nie zwlekaj - skorzystaj z tysięcy publikacji o najwyższym poziomie merytorycznym.
prenumerata papierowa roczna PLUS (z dostępem do archiwum e-publikacji) - tylko 548,28 zł
prenumerata papierowa roczna PLUS z 10% rabatem (umowa ciągła) - tylko 493,45 zł *)
prenumerata papierowa roczna - 504,00 zł
prenumerata papierowa półroczna - 252,00 zł
prenumerata papierowa kwartalna - 126,00 zł
okres prenumeraty:   
*) Warunkiem uzyskania rabatu jest zawarcie umowy Prenumeraty Ciągłej (wzór formularza umowy do pobrania).
Po jego wydrukowaniu, wypełnieniu i podpisaniu prosimy o przesłanie umowy (w dwóch egzemplarzach) do Zakładu Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT.
Zaprenumeruj także inne czasopisma Wydawnictwa "Sigma-NOT" - przejdź na stronę fomularza zbiorczego »

 

POZOSTAŁE PUBLIKACJE W TYM ZESZYCIE:
"Nowa generacja technologii epichlorohydryny z wykorzystaniem biogliceryny jako surowca" POIG 01.03.01.-16-059/09
 
Marian Spadło  
W maju 2009 r. w Instytucie Ciężkiej Syntezy Organicznej "Blachownia" w Kędzierzynie- -Koźlu rozpoczęto realizację projektu "Nowa generacja technologii epichlorohydryny z wykorzystaniem biogliceryny jako surowca" w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka na lata 2009-2013 finansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i środków budżetu państw[...]
 
Aktualności
 
Zgazowanie węgla Dnia 22 września 2011 r. w Auli Głównej Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie odbyła się konferencja, na której dokonano oceny przebiegu realizacji Zadania Badawczego nr 3 Narodowego Centrum Badań i Rozwoju pt. "Opracowanie technologii zgazowania węgla dla wysokoefektywnej produkcji paliw i energii elektrycznej". Otwarcia konferencji dokonał prof. dr hab. inż. Tomasz Szmuc, Prorektor ds. nauki AGH, a następnie wystąpił prof. Maciej Kaliski, podsekretarz stanu w Ministerstwie Gospodarki, który podkreślił znaczenie czystych technologii węglowych. Referat otwierający konferencję wygłosił prof. dr hab. inż. Marek Ściążko, dyrektor Instytutu Chemicznej Przeróbki Węgla w Zabrzu, który nakreślił perspektywy rozwoju technologii zgazowania węgla w aspekcie zastosowania ditlenku węgla jako reaktywnego medium. Prelegent przedstawił znane typy reaktorów zgazowania węgla oraz warunki tego procesu. Przedstawił też zalety stosowania CO2 jako czynnika zgazowującego. Problematykę chemii gazu syntezowego i ditlenku węgla obszernie zreferował prof. dr hab. inż. Marian Taniewski z Politechniki Śląskiej. Po dokonaniu przeglądu metod przerobu gazu syntezowego Prelegent zwrócił uwagę na konieczność szerszego uwzględnienia w programie badawczym procesów chemicznych, służących do konwersji gazu syntezowego do paliw płynnych. Wprawdzie głównym surowcem do wytwarzania gazu syntezowego jest nadal gaz ziemny (metan), ale stale prowadzone są badania nad zgazowaniem węgli, biomasy i odpadów organicznych. W dalszej części Konferencji Pan Janusz Tchórz, dyrektor ds. rozwoju i technologii w firmie Tauron Wytwarzanie SA, Prof. dr hab. inż. Jan Marian KACZMAREK zmarł 18 października 2011 r. w wieku 91 lat. Prof. J. Kaczmarek był pilotem wojskowym rannym w kampanii wrześniowej 1939 r., żołnierzem AK. W latach 1969-1974 był prorektorem, a następnie rektorem Politechniki Krakowskiej. Przewodniczył Państw[...]
 
Nafta i Gaz 2011
 
Zofia Machowska  
W dniach 21 i 22 września 2011 r. w warszawskim Pałacu Kultury i Nauki odbyła się połączona z wystawą IX Międzynarodowa Konferencja Nafta i Gaz 2011. Organizatorem Konferencji był Zarząd Targów Warszawskich (ZTW), a patronowały jej m.in. Ministerstwo Gospodarki, Ministerstwo Skarbu Państwa, a także Główny Geolog Kraju, Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie, Polska Organizacja Przemysłu i Handlu Naftowego (POPiHN), Polska Izba Przemysłu Chemicznego (PIPC), Polska Agencja Informacji i Inwestycji Zagranicznych oraz Urząd Dozoru Technicznego. W uroczystości otwarcia Konferencji, którą prowadziła Pani Grażyna Pietrzyk, kierownik projektu z ZTW, wystąpili Pan Mikołaj Budzanowski, podsekretarz stanu w Ministerstwie Skarbu Państwa, Pan Maciej Kaliski, podsekretarz stanu w Ministerstwie Gospodarki, i Pan Zdzisław Muras, dyrektor departamentu przedsiębiorstw energetycznych w Urzędzie Regulacji Energetyki. W swoich wystąpieniach wprowadzających zwrócili oni uwagę na bieżące inwestycje w obszarze wydobycia i przesyłu gazu ziemnego. Minister M. Budzanowski zaprezentował falochron gazoportu w Świnoujściu, gdzie będzie odbierany gaz skroplony, oraz interkonektory Gaz Systemu na granicy z Czechami (Moravia) i na granicy z Niemcami (Lasow), a także poinformował o rozpaleniu pierwszej pochodni na szybie próbnego wydobycia gazu łupkowego w Lubocinie na Pomorzu. Minister M. Kaliski przedstawił czekające na administrację Kraju zadania legislacyjne i logistyczne, związane z wejściem do wspólnego rynku energii, w Europie. Pan Z. Muras omówił problemy konkurencyjności na krajowym rynku energii a przede wszystkim konieczność liberalizacji rynku hurtowego i uwolnienia cen. Pierwsza sesja konferencji poświecona była strategii dla polskiego sektora nafty i gazu w świetle programów wyborczych partii startujących w wyborach parlamentarnych. Sesje tę moderował Pan Andrzej Szczęśniak, niezależny ekspert rynku paliw. W sesji tej wystąpił Pan [...]
 
Ocena zawartości trichotecenów typu A i B oraz zearalenonu w surowcach gorzelniczych
 
Joanna Kawa-Rygielska  Ewelina Dziuba  Magda Aniołowska  
Dokonano analizy ilościowej i jakościowej 11 trichotecenów typu A i B oraz zearalenonu w kukurydzy przeznaczonej do produkcji bioetanolu. Materiał badawczy stanowiły próby ziarna kukurydzy pochodzące z gorzelni przemysłowej. Zawartość trichotecenów typu A i B oraz zearalenonu w badanym materiale wykonano za pomocą wysokosprawnej chromatografii cieczowej sprzężonej z tandemową spektrometrią mas LC-ESI-MS/MS. W wyniku przeprowadzonych analiz w surowcach gorzelniczych stwierdzono obecność 8 z 12 analizowanych mykotoksyn. Były to: NIV, DON, 3-AcDON, 15-AcDON, NEO, HT-2, toksyna T-2 i ZON. Dominującą mykotoksyną, występującą w największych ilościach był DON. Zawartość tej mykotoksyny w badanych produktach mieściła się w przedziale 190-1386 μg/kg surowca. Contents of A and B-type trichothecenes and zearalenone mycotoxins in maize grains used for EtOH prodn. were detd. by high-performance liq. chromatog. with mass spectrometry. Presence of 8 from 12 expected mycotoxins was confirmed. The dominating mycotoxin was deoxynivalenol (190-1386 μg/kg). Mykotoksyny, toksyczne dla człowieka i zwierząt metabolity grzybów mikroskopowych, mogą występować w surowcach roślinnych wskutek ich porażenia grzybami toksynotwórczymi. Jedną z najliczniejszych grup mykotoksyn stanowią trichoteceny. Mogą być one produkowane m.in. przez takie rodzaje grzybów, jak Trichotecium, Fusarium, Trichoderma i Cephalosporium. Obecnie zidentyfikowano ok. 200 związków zaliczanych do tej grupy, ale tak Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu Joanna Kawa-Rygielska*, Ewelina Dziuba, Magda Aniołowska Ocena zawartości trichotecenów typu A i B oraz zearaleno[...]
 
OD REDAKCJI
 
Andrzej Jan Szyprowski  
Ostatnie wybory parlamentarne przeszły do historii i mimo, że sama kampania była dosyć spokojna (niektórzy twierdzili, że wręcz nudna) to wynik wyborów jest historyczny. Po raz pierwszy od naszej transformacji ustrojowej wygrała partia polityczna, która sprawowała władzę w kończącej się kadencji. Sprawowanie władzy w Polsce dotychczas niszczyło pozycję polityczną partii sprawującej rządy i zdarzało się nawet, że taka partia kończyła polityczny byt. Inne traciły znacznie poparcie społeczne i musiały zadowolić się miejscami na ławach opozycji. Platforma Obywatelska uzyskała prawie tak sam wynik jak 4 lata wcześniej, mimo, że jej obietnice wyborcze były kilkanaście razy mniej warte niż obietnice opozycji i współkoalicjanta. Wielka w tym zasługa samego Premiera, który "tuskobusem" ruszył w Polskę i miał cywilną odwagę stanąć oko w oko z "kibolami" i płaczącymi matkami, a czasami nie miał odpowiedzi na klasyczne już pytanie: jak żyć? Można z tego wnioskować, że Polacy przestali wierzyć w przedwyborcze obietnice, których tym łatwiej się udziela, im szanse wygranej są mniejsze a nierealność obietnic po części dyskwalifikuje w ich oczach partie składające takie obietnice. Na scenie politycznej pojawiły się nowe siły, co z jednej strony oznacza, że rodacy pragną zmian i to w kierunku przyspieszenia reform, modernizacji państwa, usprawnienia jego funkcjonowania, a z dru[...]
 
Oszacowanie i porównanie wielkości emisji ditlenku węgla podczas procesów transestryfikacji w instalacjach o odmiennych technologiach
 
Kamil Berdechowski  
Przedstawiono regulacje prawne dotyczące obrotu biopaliwami w Polsce oraz na terenie Unii Europejskiej. Scharakteryzowano kilka metod transestryfikacji pod kątem czasu trwania, warunków prowadzenia procesu i czystości otrzymanych produktów. Na podstawie dostępnych danych literaturowych na temat zużycia materiałów i energii w tych procesach przeprowadzono obliczenia w celu określenia poziomu emisji gazów cieplarnianych powstających na etapie wytwarzania estrów metylowych kwasów tłuszczowych (FAME). Przeprowadzone obliczenia pokazały znaczną różnicę w poziomie emisji ditlenku węgla w zależności od zastosowanej technologii. Emissions of CO2 from alk. and supercrit. transesterification of palm oil with MeOH to biodiesel were compared by using literature data (C. Kiwjaroun at all., 2009). The emission from supercrit. process was much higher than that from the alk. one. Polscy producenci paliw, zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dn. 15 czerwca 2007 r. w sprawie Narodowych Celów Wskaźnikowych (NCW) na lata 2008-20131), są zobowiązani do stosowania biopaliw w ilościach przewidzianych przez to Rozporządzenie. W 2010 r. minimalny udział biokomponentów w paliwach transportowych liczony wg wartości opałowej ustalono na 5,75%. Zaplanowany jest jego coroczny wzrost do 2013 r., w któ- Instytut Nafty i Gazu, Kraków Kamil Berdechowski* Oszacowanie i porównanie wielkości emisji ditlenku węgla podczas procesów transestryfikacji w instalacjach o odmiennych technologiach Estimation and comparison of carbon dioxide emission during the different transesterification processes Instytut Nafty i Gazu, ul Lubicz 25a, 31-503 Kraków, tel.: (12) 617-76-90, fax: (12) 430-38-85, e-mail: berdechowski@inig.pl Mgr Kamil BERDECHOWSKI w roku 2007 ukończył studia na Wydziale Chemii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Jest pracownikiem Zakładu Paliw i Procesów Katalitycznych Instytutu Nafty i Gazu w Krakowie. Specjalność - paliwa i biopaliwa silnikowe. [...]
 
Otrzymywanie i przemysłowe zastosowanie skrobi utlenionych
 
Przemysław Siemion  Janusz Kapuśniak  
Przedstawiono przegląd metod utleniania skrobi za pomocą różnych utleniaczy z ewentualnym zastosowaniem katalizatorów. Opisano także zastosowania uzyskanych produktów w różnych gałęziach przemysłu. A review, with 106 refs., of methods for starch oxidation and uses. W ostatnich latach coraz bardziej rośnie zainteresowanie materiałami opartymi na przyjaznych dla środowiska naturalnych polisacharydach. Szczególne miejsce wśród nich zajmuje skrobia będąca jednym z bardziej obiecujących surowców do produkcji materiałów biodegradowalnych1). Skrobia jest odnawialnym i biodegradowalnym polimerem, szeroko dostępnym, tanim oraz ulegającym rozkładowi do nietoksycznych produktów2). Skrobia jest wielocukrem występującym w postaci ziarnistej w organach pewnych roślin i składającym się prawie wyłącznie z reszt α-D-glukozy. Z chemicznego punktu widzenia skrobia nie jest jednorodna. Składa się z dwóch polisacharydów: liniowej amylozy i rozgałęzionej amylopektyny3, 4). Stanowią one w przybliżeniu 98-99% suchej masy. Stosunek obu tych poliglukanów w skrobi zależy od jej pochodzenia. Skrobie woskowe zawierają mniej niż 15% amylozy, "zwykłe" skrobie 20-35%, zaś wysokoamylozowe ponad 40% tego biopolimeru5). Poza amylozą i amylopektyną w ziarenkach skrobiowych występują także inne składniki. Są to woda, lipidy, proteiny oraz niewielkie ilości (poniżej 0,4%) składników mineralnych (związków wapnia, magnezu, fosforu, potasu i sodu), które z wyjątkiem związków fosforu mają niewielkie znaczenie funkcjonalne5-7). Kształt i wielkość ziarenek skrobiowych są charakterystyczne dla danego rodzaju skrobi, co wiąże się z jej pochodzeniem botanicznym8- 11). Ziarenka skrobi ziemniaczanej są największe spośród wszystkich znanych do tej pory rodzajów skrobi. Ma to wpływ na większą łatwość pęcznienia, a co za tym idzie także na większą Akademia im. Jana Długosza w Częstochowie Przemysław Siemion*, Janusz Kapuśniak Otrzymywanie i przemysłowe zastosowanie sk[...]
 
Otrzymywanie zawiesin nanocząstek srebra z wykorzystaniem promieniowania mikrofalowego
 
Grzegorz Dzido  Michał Drzazga  Andrzej B. Jarzębski  
Przedstawiono wyniki badań nad otrzymywaniem nanocząstek srebra w procesie polyol, wykorzystującym alkohole polihydroksylowe jako reduktory. Syntezy prowadzone były w reaktorze przepływowym umieszczonym w polu mikrofalowym. Uzyskane wyniki umożliwiają określenie jakościowego i ilościowego wpływu parametrów procesowych na średni rozmiar uzyskiwanego produktu. Ag nanoparticles were prepd. by redn. of AgOAc with polyols in presence of poly-N-vinyl-pyrrolidone (PVP) under microwave irradn. The average size of the nanoparticles increased with increasing mol. mass of PVP and flow rate of the reaction mixt. W ostatnich latach obserwuje się gwałtowny wzrost zainteresowania zagadnieniami związanymi z otrzymywaniem i zastosowaniem nanocząstek, których co najmniej jeden z wymiarów jest mniejszy niż 100 nm. Dla rozpatrywanej skali wielkości, nanocząstki często wykazują unikatowe właściwości fizyczne i chemiczne. Dużym komercyjnym zainteresowaniem cieszą się preparaty wykorzystujące nanocząstki srebra. Jest to wynikiem jego silnych właściwości antybakteryjnych1, 2). Nanocząstki srebra znajdują zastosowanie także w technice cieplnej jako składnik nanopłynów3-5), zawiesin koloidalnych charakteryzujących się wysoką wartością współczynnika przewodzenia ciepła. Omawiany materiał wykorzystywany jest do wytwarzania elementów przewodzących w mikroukładach elektronicznych6) lub w budowie analizatorów substancji chemicznych, np. nadtlenku wodoru7). Nanocząstki srebra otrzymywane są metodami opartymi na procesach fizycznych lub chemicznych. Do pierwszej grupy można zali- Politechnika Śląska, Gliwice Grzegorz Dzido*, Michał Drzazga, Andrzej B. Jarzębski Otrzymywanie zawiesin nanocząstek srebra z wykorzystaniem promieniowania mikrofalowego Preparation of silver nanoparticle suspensions by using the microwave irradiation Mgr inż. Michał DRZAZGA w 2009 ukończył studia na Wydziale Chemicznym Politechniki Śląskiej na kierunku Industrial and Engineer[...]
 
Wpływ kationów Ca2+, Mg2+ i Fe3+ na formowanie tlenowej granulowanej biomasy
 
Beata Kończak  Korneliusz Miksch  
W sześciu reaktorach typu SBR badano wpływ kationów Ca2+, Mg2+ i Fe3+ na proces granulacji biomasy. W obecności dwu- i trójdodatnich kationów mikroorganizmy wiążą polimery zewnątrzkomórkowe, dzięki czemu granulacja przebiega szybciej. Granule kultywowane na pożywce z dodatkiem Ca2+ zawierały więcej polisacharydów, natomiast w obecności kationów Mg2+ i Fe3+ mikroorganizmy wiązały więcej białek, a granule charakteryzowała zwarta struktura. Ca2+, Mg2+ and Fe3+ ions added to 6 concurrently operated sequencing batch reactors for aerobic granulation of biomass to study their effect on the prodn. of extracellular polymeric substances. The Ca-fed granules showed higher polysaccharide contents than the Fe- and Mg-fed ones. They were more, however, compact and showed higher protein contents. Pierwotnie granulowane formy drobnoustrojów wykorzystywane były do oczyszczania ścieków w warunkach beztlenowych. W ciągu ostatnich lat obserwuje się coraz większe zainteresowanie oczyszczaniem ścieków metodą wykorzystującą te formy drobnoustrojów w warunkach tlenowych. Tlenowe granule o kompaktowej i gęstej strukturze, dużej bioróżnorodności oraz o doskonałych właściwościach sedymentacyjnych wykorzystuje się do oczyszczania ścieków zarówno o niskim, jak i wysokim obciążeniu ładunkiem zanieczyszczeń, usuwania związków azotu i fosforu, a także toksycznych substancji. Zaletą procesów wykorzystujących granulowany osad jest przede wszystkim zmniejszenie wymiarów reaktorów, w których prowadzone są procesy. Dodatkowo zwiększa się czas retencji biomasy w układzie oraz stopień koncentracji biomasy, a poprzez to następuje poprawa Wpływ kationów Ca2+, Mg2+ i Fe3+ na formowanie tlenowej granulowanej biomasy Effect of Ca2+, Mg2+ and Fe3+ cations on formation of aerobic granular biomass Katedra Biotechnologii Środowiskowej, Centrum Biotechnologii, Politechnika Śląska w Gliwicach, ul. Akademicka 244-101 Gliwice, tel.: (32) 237-29-15, fax: (32) 237-29-46, e-m[...]
 
WSPOMNIENIE POŚMIERTNE - Profesor dr hab. inż. Józef Kubicki (1928-2011)
 
Piotr Falewicz  
Profesor J. Kubicki urodził się 23 marca 1928 r. w Ostaszewie na pograniczu Polski i Prus Wschodnich. Studia wyższe rozpoczął w 1948 r. na Wydziale Chemicznym Uniwersytetu i Politechniki Wrocławskiej, a ukończył je w 1954 r., uzyskując stopień magistra inżyniera. W czasie studiów magisterskich 1 października 1951 r. podjął pracę zawodową jako projektant w Biurze Projektów Przemysłu Chemicznego "Biprochem" we Wrocławiu. Był współautorem dwóch projektów dla NZPO "Rokita" w Brzegu Dolnym. W dn. 1 października 1952 r. rozpoczął pracę jako asystent w Katedrze Technologii Nieorganicznej i Elektrochemii Przemysłowej Politechniki Wrocławskiej. Pierwsze prace naukowe wykonał w 1954 r. (po ukończeniu studiów magisterskich) pod kierunkiem prof. W. Bobrownickiego i prof. J. Schroedera, a dotyczyły one otrzymywania wysokotemperaturowych związków fosforowych o działaniu nawozowym. W tej dyscyplinie naukowej w 1961 r. obronił pracę doktorską, a w 1968 r. habilitował się. Jego prace z dziedziny termofosfatów wzbudziły zainteresowanie i były cytowane w obcojęzycznej literaturze. Praca doktorska została przetłumaczona na język niemiecki na potrzeby Instytutu Siarkowego i Nawozów w Bad Köstritz w NRD w 1962 r., a autoreferat na francuski w belgijskim Koncernie Solvay w Brukseli w 1963 r. W latach s[...]
 
Współuwodornianie oleju z lnianki siewnej do biokomponentów II generacji
 
Łukasz Jęczmionek  
Przedstawiono wyniki badań hydrokonwersji oleju z lnianki siewnej w mieszaninie (20% obj.) ze średnim destylatem z zachowawczej przeróbki ropy naftowej. W porównaniu z zastosowanym w badaniach w celach porównawczych olejem rzepakowym olej z lnianki siewnej zawiera więcej nienasyconych kwasów tłuszczowych o długich łańcuchach. Jak stwierdzono, zużycie wodoru podczas hydrokonwersji oleju z lnianki siewnej może teoretycznie wzrosnąć nawet o ok. 20% w porównaniu z jego zużyciem w przypadku stosowania oleju rzepakowego. Duża zawartość kwasów nienasyconych w oleju z lnianki może sprzyjać powstawaniu wyższych temperatur w reaktorze podczas hydrokonwersji niż w przypadku przeróbki surowców zawierających np. olej rzepakowy. Temperatury mętnienia uzyskanych hydrorafinatów z surowców z udziałem 20% obj. oleju z lnianki siewnej są wyższe o ok. 1°C od temperatur mętnienia hydrorafinatów uzyskanych z surowców z udziałem 20% obj. oleju rzepakowego. Wartość tego oleju jako potencjalnego surowca do produkcji biopaliw II generacji jest dyskusyjna. W przypadku przeróbki oleju z lnianki siewnej do biokomponentów II generacji należy jednak rozważyć także inne czynniki. Lnianka siewna może być uprawiana na terenach o słabej jakości gleb oraz na nieużytkach, co sprawia, że nie musi konkurować z uprawami roślin przeznaczonych do spożycia. Jest także bardziej odporna na niekorzystne warunki klimatyczne niż rzepak. Camelina oil was hydrotreated at 320°C in a mixt. (20% by vol.) with middle distillate b. 160-245°C from crude oil to remove unsatd. fatty acids. The H2 consumption was by 20% higher and the cloud point of the hydroraffinate by 1% higher than in the case of rapeseed oil. W krajach Unii Europejskiej prowadzone są działania zmierzające do zwiększenia udziału biopaliw na rynku, co jest związane z unijną polityką w zakresie tych paliw1, 2). Intensywnie badana jest hydrokonwersja olejów roślinnych i tłuszczów zwierzęcych do biokomponentó[...]
 
Wybrane zgłoszenia patentowe z dziedziny chemii
 
Zgł. nr 390428; A01N 41/08 POLITECHNIKA POZNAŃSKA, Poznań Pernak J., Nawrot J., Pradzyńska A., Materna K., Wasiński K. Zastosowanie cyklaminianów imidazoliowych jako deterenty pokarmowe owadów Przedmiotem wynalazku jest zastosowanie cyklaminianów imidazoliowych o wzorze ogólnym 1, w którym R1, R2 oznacza podstawnik alkilowy, prostołańcuchowy, zawierający od 1 do 18 atomów węgla, jako deterenty pokarmowe owadów. (4 zastrzeżenia) Zgł. nr 390296; A01N 59/16 INSTYTUT CHEMII PRZEMYSŁOWEJ IM. PROF. IGNACEGO MOŚCICKIEGO, Warszawa Zielecka M., Bujnowska E., Wenda M., Jeziórska R., Cyruchin K., Pytel A., Kępska B. Sposób wytwarzania nanoproszków krzemionkowych o właściwościach biobójczych, zwłaszcza do kompozytów polimerowych Nanoproszki krzemionkowe o właściwościach biobójczych, zwłaszcza do kompozytów polimerowych, wytwarza się metodą zol-żel. Zol krzemionkowy wytwarza się z wodnej mieszaniny zawierającej tetraalkoksysilan, w którym grupa alkoksylowa zawiera atomy węgla od C1 do C4, alkohol lub mieszaninę alkoholi alifatycznych od C1 do C4, w stosunku molowym odpowiednio od 1:5 do1:35, w obecności związku amoniowego, użytego w ilości 0,001-0,05 mola na 1 mol tetraalkoksysilanu, wprowadzając po dokładnym wymieszaniu składników sól srebra w postaci wodnego roztworu w ilości 0,02-1 mola na 1 mol tetraalkoksysilanu. Nanoproszki krzemionkowe, o rozmiarach cząstek poniżej 200 nm, zawierają immobilizowane na krzemionce nanocząstki srebra o stabilnych właściwościach fizykochemicznych i biobójczych. (4 zastrzeżenia) Zgł. nr 390453; A23L 1/29 READ-GENE SPÓŁKA AKCYJNA, Szczecin Lubiński J., Morawski A.W. Sposób usuwania kwasu a[...]
 
Wykorzystanie metalocenowych kopolimerów etylenu i wyższych alfa-olefin do produkcji folii wielowarstwowej
 
Zbigniew Frąszczaka  Bogusław Królikowski  Marcin Kraus  
Opracowano technologię wytwarzania folii wielowarstwowej o znacznie mniejszej grubości, przy zachowaniu jej właściwości wytrzymałościowych i użytkowych, poprzez zmodyfikowanie receptur poszczególnych warstw i zastosowanie metalocenowych kopolimerów wyższych alfa-olefin. Mniejsza grubość folii umożliwia zmniejszenie masy materiału stosowanego do opakowań, a więc znaczne ograniczenie powstawania odpadów poużytkowych. Three-layer thermoshrinkable and lamination films were produced by blowing extrusion molding by using various com. polyethylenes including innovative ones) and studied for mech. strength. Saving 40% of material was achieved for thermoshrinkable films and 20% for lamination ones. Opakowaniowe folie z tworzyw polimerowych stosowane są w wielu dziedzinach gospodarki, w tym w przemyśle spożywczym, rolnictwie, budownictwie i elektrotechnice. Największe ilości wytwarzanych folii zużywa przemysł opakowaniowy do opakowań jednostkowych. Folie te są najczęściej wytwarzane z poliolefin metodą wytłaczania z rozdmuchiwaniem. Wytłaczane są głównie folie opakowaniowe termokurczliwe, rozciągliwe oraz do produkcji worków samonośnych. Rozwój technologii wytwarzania poliolefin sprawił, że produkowane typy polietylenów charakteryzują się gamą właściwości spełniających szeroki zakres wymagań. Są to przede wszystkim polietyleny wytwarzane z udziałem katalizatorów metalocenowych orazkopolimery podstawowego etylenu z wyższymi olefinami z wiązaniem podwójnym w pozycji alfa (buten-1, heksen-1, okten-1). Istnieją możliwości modyfikowania właściwości folii poprzez łączenie różnych warstw tworzyw metodą laminowania lub współwytłaczania, w wyniku czego uzyskuje się folie wielowarstwowe. Wymagane właściwości użytkowe można uzyskać wytłaczając mieszaniny pierwotnych tworzyw w postaci folii jednowarstwowej lub też kombinacji tych folii w układach wielowarstwowych. Folie wielowarstwowe w różnych konfiguracjach stanowią grupę nowych materiałów ch[...]
 
Z półki księgarskiej
 
Zbigniew Stojek  
Rosette M. Roat-Malone CHEMIA BIONIEORGANICZNA Wyd. Naukowe PWN SA, Warszawa 2010 r., ISBN 978-83-01-16508-6, stron 528, cena 52,40 zł.Recenzowana książka została zakwalifikowana przez wydawcę jako podręcznik akademicki, ale zarówno jej treść, jak i forma są w wielu miejscach zbyt specjalistycznie, jak na podręcznik. W wielu miejscach podane są odnośniki do uzupełniającej literatury do czasopism naukowych i książka jest raczej monografią niż podręcznikiem. Jej część druga ma wręcz styl publikacji przeglądowej. Część pierwsza recenzowanej książki jest swojego rodzaju obszernym wprowadzeniem do istotnych obszarów chemii bionieorganicznej. Omówiono tam wybrane zagadnienia z chemii nieorganicznej i metody instrumentalne, przy czym elemen[...]
 
Z prasy zagranicznej
 
Chemikalia dla przemysłu gumowego z surowców odnawialnych ICIS Chem. Business 2011, 1-14 VIII, 28.Wobec rosnących cen chemikaliów dla przemysłu gumowego pochodzenia petrochemicznego nabierają tempa prace nad ich otrzymywaniem z surowców odnawialnych. Dotyczy to przede wszystkim izoprenu, podstawowego materiału służącego do produkcji poliizoprenu, otrzymywanego dotychczas w postaci produktu ubocznego procesu termicznego krakowania ciężkiej benzyny lub ropy naftowej, względnie procesu pirolizy olefinowej. Prace nad zielonym izoprenem, tj. izoprenem z surowców odnawialnych, prowadzi m.in. amerykański producent syntetycznego kauczuku i opon samochodowych, firma Goodyear, w ramach spółki joint venture utworzonej w tym celu z biotechnologiczną firmą Genencor (obecnie część koncernu DuPonta). Współpraca tych firm rozpoczęła się w 2007 r. a jej efektem będzie budowa w przyszłym roku instalacji pilotowej do produkcji bioizoprenu. Prace badawcze nad otrzymywaniem bioizoprenu prowadzi również amerykańska firma Glycos Biotechnologies (GlycosBio), która planuje w tym celu budowę biorafinerii o zdolności produkcyjnej 20 tys. t/r w parku biotechnologicznym Bio-Xcell w Johor (Malezja). Budowa ta ma rozpocząć się jeszcze w tym roku, a oddanie nowej biorafinerii do eksploatacji powinno nastąpił w I kw. 2013 r. Oprócz bioizoprenu, którego produkcja zaplanowana jest na 2014 r., biorafineria ta będzie również wytwarzać techniczny etanol i aceton z surowej gliceryny. Produkowany z niej bioizopren ma zaopatrywać przemysł kauczukowy Malezji i stanowić przedmiot eksportu na inne rynki azjatyckie. Szacuje się przy tym, że światowe zapotrzebowanie na izopren wynosi ok. 850 tys. t/r. Francuska firma Global Bioenergies i amerykański producent bioizobutanolu, firma Gevo we współpracy z niemieckim koncernem chemicznym Lanxness, pracują nad rozwojem produkcji izobutenu (izobutylenu) z surowców odnawialnych. Izobuten, którego wartość rynkową[...]
 
Zagrożenia stwarzane przez substancje niebezpieczne w razie poważnych awarii w zakładach niesevesowskich.Przesłanki do postępowania kwalifikacyjnego w odniesieniu do tych zakładów
 
JERZY S. MICHALIK  AGNIESZKA GAJEK  LESZEK SŁOMKA  
Zagrożenia poważnymi awariami występują nie tylko w zakładach sevesowskich (Seveso establishments) zaliczonych na podstawie przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska1) oraz Rozporządzenia Ministra Gospodarki2) do kategorii zakładów o zwiększonym (ZZR) oraz o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej (ZDR), lecz także w zakładach niesevesowskich3, 4). W myśl polskich regulacji prawnych5), potencjalnymi sprawcami poważnej awarii mogą być nie tylko zakłady zwiększonego i dużego ryzyka. Potencjalnymi sprawcami poważnych awarii mogą również być zakłady posiadające na swoim terenie substancje niebezpieczne ujęte w kryteriach kwalifikacyjnych w ilościach mniejszych niż wartości progowe (tzw. zakłady podprogowe), a także zakłady posiadające substancje o właściwościach niebezpiecznych innych niż określone w kryteriach kwalifikacyjnych2), czyli zakłady niebędące ZDR ani ZZR, stwarzające jednak zagrożenie poważną awarią przemysłową. Oba zdefiniowane tutaj rodzaje zakładów nazwaliśmy zakładami niesevesowskimi. Na podstawie wyników analiz baz danych Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (GIOŚ) oraz Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej (KG PSP) wykazano3, 4), że skorygowany wskaźnik awaryjności, stanowiący iloraz liczby poważnych awarii przemysłowych (zdarzeń o znamionach poważnej awarii) występujących w zakładach sevesowskich lub w zakładach niesevesowskich oraz liczby odpowiednich zakładów kształtuje się w przypadku zakładów niesevesowskich na poziomie ok. 35%, podczas gdy dla instalacji ZZR wynosi on ok. 10%, a dla instalacji ZDR ok. 17%; średnio dla zakładów sevesowskich (ZZR + ZDR) 14,5%, co oznacza, że w przypadku zakładów niesevesowskich jest on ok. 2,5-krotnie(!) wyższy. Wskaźnik skorygowany uwzględnia szacowaną sumaryczną liczbę poszczególnych instalacji kategorii ZDR3, 4). Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na relatywnie dużą liczbę zakładów niesevesowskich w porównaniu z liczbą zakładów ZZR oraz[...]
 

Czasowy dostęp

zegar Wykup czasowy dostęp do tego czasopisma.
Zobacz szczegóły»