Największa baza artykułów technicznych online - aktualnie 66233 publikacje.
Zaawansowane »          English [ENGLISH]
  • Aktualności
  • Prenumerata papierowa
  • Baza publikacji
  • Dostęp czasowy
  • KatalogFirm
  • O Wydawnictwie
profil Twój Profil
Kliknij, aby zalogować »
Jesteś odbiorcą prenumeraty plus
w wersji papierowej?

Oferujemy Ci dostęp do archiwalnych zeszytów prenumerowanych czasopism w wersji elektronicznej
AKTYWACJA DOSTĘPU! »

Twój koszyk
  Twój koszyk jest pusty

Czasowy dostęp?

zegar

To proste!

zobacz szczegóły
r e k l a m a
FAIL (the browser should render some flash content, not this).

ZAMÓW EZEMPLARZ PAPIEROWY!

baza zobacz szczegóły
BUDOWNICTWO I GEODEZJA ›
GAZ, WODA I TECHNIKA SANITARNA › 2012-2
 

 Publikacja: Poprawność doboru i montażu wodomierzy mieszkaniowych w budynkach wielorodzinnych
Autor: Tomasz Bergel  

Tematyka strat wody spotyka się z coraz większym zainteresowaniem osób związanych z gospodarką wodno-ściekową i inżynierią sanitarną. Wynika to przede wszystkim z faktu zmniejszenia się dyspozycyjnych zasobów wodnych, spadku zużycia wody i wynikających z niego zmniejszonych wpływów finansowych przedsiębiorstw wodociągowych. Problem strat wody dotknął również administratorów budynków. Od początku lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku notuje się spadek zużycia wody, związany między innymi ze wzrostem liczby instalowanych wodomierzy mieszkaniowych przez odbiorców w budynkach wielorodzinnych. Ubocznym skutkiem instalacji wodomierzy są rozbieżności pomiędzy zużyciem wody wskazanym na wodomierzu głównym a sumą wskazań wodomierzy mieszkaniowych. Zarządca nieruchomości rozlicza się z dostawcą wody na podstawie odczytu z wodomierza głównego, którego nie interesują straty wody w budynku, a które mogą powstawać w wyniku: przecieków przez niesprawną armaturę czerpalną i przewody, nieprawidłowego pomiaru zużycia wody czy kradzieży wody. Problem rozbieżności wskazań wodomierzowych w budynkach wielorodzinnych od wielu lat jest przedmiotem dociekliwych badań i analiz. Tym dziwniejsze jest więc, że pomimo 24. lat doświadczeń wynikających z obowiązkowego stosowania wodomierzy na podłączeniach domowych do budynków wielorodzinnych (w 1988 r. wprowadzono taki wymóg, który po raz pierwszy został wprowadzony w 1936 r., a następnie uchylony w 1974 r.), problem nadal istnieje i wcale nie zmniejsza swoich rozmiarów [1, 2, 3]. Uwzględniając powszechnie uznawany podział strat wody na rzeczywiste i pozorne należy stwierdzić, iż z rodzajem zastosowanej aparatury pomiarowej związane są przede wszystkim straty pozorne [4, 5]. Nie stanowią one faktycznych ubytków wody z nieszczelnej instalacji, a jedynie wpływają na wartość obliczeniowego wskaźnika strat. Szacowane są one zazwyczaj na ok. 3,5-5,0% (chociaż mogą st[...]

 

Prenumerata

Zamów papierową prenumeratę w wersji PLUS czasopisma GAZ, WODA I TECHNIKA SANITARNA i zyskaj dostęp do pozostałych elektronicznych publikacji tego czasopisma z lat 2004-2011 (od 1 marca również rok 2012).
Nie zwlekaj - skorzystaj z tysięcy publikacji o najwyższym poziomie merytorycznym.
prenumerata papierowa roczna PLUS (z dostępem do archiwum e-publikacji) - tylko 321,48 zł
prenumerata papierowa roczna PLUS z 10% rabatem (umowa ciągła) - tylko 289,33 zł *)
prenumerata papierowa roczna - 277,20 zł
prenumerata papierowa półroczna - 138,60 zł
prenumerata papierowa kwartalna - 69,30 zł
okres prenumeraty:   
*) Warunkiem uzyskania rabatu jest zawarcie umowy Prenumeraty Ciągłej (wzór formularza umowy do pobrania).
Po jego wydrukowaniu, wypełnieniu i podpisaniu prosimy o przesłanie umowy (w dwóch egzemplarzach) do Zakładu Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT.
Zaprenumeruj także inne czasopisma Wydawnictwa "Sigma-NOT" - przejdź na stronę fomularza zbiorczego »

 

POZOSTAŁE PUBLIKACJE W TYM ZESZYCIE:
Jednostkowe ładunki zanieczyszczeń w ściekach z wybranych wiejskich systemów kanalizacyjnych
 
Piotr Bugajski  
Podstawą przy projektowaniu lub modernizowaniu zbiorczych oczyszczalni ścieków jest poprawne określenie ilości oraz jakości dopływających ścieków [3,6]. Nieprawidłowe określenie ilości powstających ścieków skutkuje w przyszłości niedociążeniem lub przeciążeniem hydraulicznym oczyszczalni [4,7]. Jak wskazują badania duża ilość oczyszczalni w gminach wiejskich jest niedociążona hydraulicznie, co jest wynikiem przeszacowania ilości dopływach ścieków na etapie projektowania obiektu. Przeszacowanie ilości powstających ścieków na terenach wiejskich wynika z dwóch przyczyn. Pierwsza z nich to nie uwzględnianie tzw. zużycia bezzwrotnego zużycia wody, która nie trafia jako ścieki do kanalizacji. Jest to woda zużywana na tzw. bezzwrotne zużycie wody, czyli podlewanie zieleńców, woda przeznaczona do utrzymania czystości wokół budynków, woda przeznaczona do pojenia i utrzymania czystości zwierząt itp., natomiast druga przyczyna, jak dowodzą badania, to mniejsze zużycie wody przez mieszkańców wsi w porównaniu do mieszkańców miast [5, 8]. Drugim wspomnianym a równie istotnym aspektem przy projektowaniu oczyszczalni jest jakość ścieków dopływających wyrażona jako stężenie zanieczyszczeń w g·m3 lub jako ładunek zanieczyszczeń wyrażony w g·M-1·d-1. Aktualnie projektanci korzystają najczęściej z wytycznych ATV-DVWK-A131P [1]. Okazuje się, iż faktyczne stężenia lub ładunki zanieczyszczeń w ściekach odprowadzanych z terenów wiejskich mogą się różnić od wartości podanych w wytycznych. Zatem wskazane jest aby zweryfikować *) Dr inż. Piotr Bugajski - Katedra Inżynierii Sanitarnej i Gospodarki W[...]
 
Ocena oddziaływania odpływu z małej oczyszczalni ścieków na jakość wód gruntowych i powierzchniowych
 
Krzysztof Czernaś  Krzysztof Jóźwiakowski  Michał Marzec  Aneta Pytka  Magdalena Gizińska  Grzegorz Chęciński  
Nadrzędnym celem funkcjonowania każdej oczyszczalni ścieków jest neutralizacja zanieczyszczeń i związków szkodliwych w ściekach oraz odprowadzenie ich do środowiska w formie nie zagrażającej funkcjonowaniu ekosystemów. Nie rzadko jednak, m.in. wskutek złego doboru technologii, wadliwego wykonania, czy niewłaściwej eksploatacji oczyszczalnie ścieków nie spełniają swoich funkcji i stają się źródłem zanieczyszczenia środowiska [1, 2]. Nieoczyszczone ścieki odpływające z oczyszczalni mogą być przyczyną degradacji środowiska glebowego i wodnego w różnej skali, w zależności od składu i ilości tych ścieków oraz od uwarunkowań topograficznych, hydrogeologicznych, czy klimatycznych terenu. Celem pracy jest ocena oddziaływania ścieków odpływających z małej hybrydowej oczyszczalni gruntowo-roślinnej w Dąbrowicy (woj. lubelskie) na jakość wód gruntowych i powierzchniowych w dolinie rzeki Łazęgi. Materiał i metodyka badań Oczyszczalnia ścieków zlokalizowana jest na stromym zboczu, w odległości około 200 m od rzeki Łazęgi. Tworzą ją dwa równoległe układy, składające się z podwójnych złóż gruntowo-roślinnych z trzciną i wierzbą. Ścieki oczyszczone przepływają przez filtr wypełniony skałą wapienną - opoką, a następnie są odprowadzane do gleby przy pomocy drenażu rozsączającego (rys. 1) [3]. Dobowa ilość ścieków dopływających na oczyszczalnię wynosi około 0,6 m3·d-1, a odpływ ścieków oczyszczonych kształtuje się na dużo niższym poziomie z uwagi na silną transpirację w obrębie złóż gruntowo-roślinnych. Dla realizacji celu badawczego w poprzek doliny rzeki Łazęgi wyznaczono dwa przekroje - powyżej i poniżej oczyszczalni. Na każdym z nich wybrano po dwa stanowiska poboru wód gruntowych: na zboczu w odległości około 100 m od rzeki (stanowiska nr 1 i 3) oraz w dnie doliny Łazęgi, około 50 m od cieku (stanowiska nr 2 i 4). Na każdym stanowisku umieszczono piezometry i wykonano odwierty do głębokości 350 cm oraz założono rury z perforacją, um[...]
 
Ocena sprawności oczyszczania ścieków w oczyszczalni dla miasta i gminy Sanok w świetle zmian wybranych czynników klimatu
 
Ewa Wąsik  Krzysztof Chmielowski  
Polska w Traktacie Akcesyjnym do Unii Europejskiej zobowiązała się do 2015 r. uregulować gospodarkę wodno-ściekową, a co za tym idzie ograniczyć odpływ ładunku zanieczyszczeń do wód powierzchniowych i zapewnić zachowanie parametrów jakościowych oczyszczanych ścieków na wymaganym poziomie [1, 2]. Zadanie to realizowane jest w ramach Krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych poprzez budowę, rozbudowę lub modernizację oczyszczalni ścieków oraz zbiorczych sieci kanalizacyjnych we wszystkich aglomeracjach o RLM > 2000. Inwestycje w lokalne oczyszczalnie ścieków powinny uwzględniać nie tylko związane z porami roku zmiany warunków klimatycznych (np. występowanie wiosennych roztopów), ale również globalne zmiany klimatu, które coraz częściej powodują występowanie opadów nawalnych, a w następstwie nawet powodzi. Sanockie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej dzięki dotacji z Funduszu Spójności w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko "Poprawa gospodarki wodno - ściekowej w aglomeracji Sanok" od marca 2011 r. realizuje przedsięwzięcie, które obejmuje gruntowną przebudowę i modernizację oczyszczalni ścieków w Trepczy. Materiały i metodyka opracowania Analizy zmian klimatycznych dla miasta Sanok i okolicy dokonano na podstawie obserwacji dwóch czynników, tj. temperatury powietrza oraz opadów atmosferycznych, prowadzonych w najbliżej położonej Stacji Hydrologiczno-Meteorologicznej IMiGW w Lesku. Porównano wartości dostępne w internetowej bazie danych dla lat 2004-2010 [3] z danymi z wielolecia 1967-1992 [4]. Ze względu na luki w internetowej bazie danych do analizy opadów atmosferycznych nie brano pod uwagę miesięcy VI, VII, XI oraz XII 2005 r. Ocenę poprawności funkcjonowania oczyszczalni ścieków w Trepczy, która obsługuje gminę Sanok, przeprowadzono w oparciu o wartości wskaźników zanieczyszczeń związkami węgla (BZT5, ChZTCr), substancji biogennych (Nog, Pog) oraz zawiesiny ogólnej z lat 2008-2010, przeka[...]
 
Określenie przepływów niskich w zlewniach niekontrolowanych z wykorzystaniem regionalizacji
 
Agnieszka Cupak  
Polska jest krajem o niewielkich zasobach wodnych w stosunku do potrzeb, dlatego też problemy związane z występowaniem okresowych deficytów wody należą do bardzo istotnych. Informacja o przepływach niskich, o określonej gwarancji, jest niezbędna w zarządzaniu zasobami wodnymi, między innymi do określenia produkcji energii w elektrowniach wodnych, w projektowaniu ujęć wody, systemów hodowli ryb, nawodnień, przepływu biologicznego oraz do określenia wielkości rozcieńczenia zanieczyszczeń wprowadzanych do cieku. Zgodnie z zapisami zawartymi w Ramowej Dyrektywie Wodnej, w celu określenia stanu ekologicznego cieku wymagane jest oszacowanie przepływu niskiego. Większość metod określania przepływów niskich wymaga odpowiednich danych obserwacyjnych, które można uzyskać tylko w zlewniach kontrolowanych, zaś zlewnie niekontrolowane stanowią problem odrębny. Dla zlewni bez obserwacji wodowskazowych, przepływy muszą być oszacowane na podstawie innych źródeł informacji, np. takich jak sąsiednia zlewnia, czy też na podstawie danych literaturowych. Ostatnio coraz częściej do określania przepływów niskich w zlewniach niekontrolowanych wykorzystuje się metody regresji regionalnej. W metodzie tej regionalizacja charakterystyk przepływu rzecznego opiera się na założeniu, że zlewnie z podobnym klimatem, geologią, topografią i glebami mają podobne wielkości przepływów np. w przypadku odpływu jednostkowego z obszaru zlewni, częstości i wielkości wysokich i niskich zdarzeń w zlewniach. Efektem końcowym jest oszacowanie, na podstawie równań regresji wielokrotnej, wartość[...]
 
Osadnik szybowy przydomowej oczyszczalni ścieków
 
Zbigniew Dąbek  
Członkowie Unii Europejskiej, są prawnym realizatorami wartości zapisanych w Ramowej Dyrektywie Wodnej. Polska wraz ze zmianą przepisów krajowych wynikających z unijnej akcesji, jest realizatorem polityki środowiskowej. W ramach więc integracji Europejskiej, skojarzenia problematyki środowiskowej UE ze złagodzonymi w rozporządzeniu Ministra Ochrony Środowiska - Dz.U. z dnia 11.12.2001 nr 140 poz.1585 wymaganiami, pozwala domyślnie stawiać na obszary wiejskie, dla których domniemania stają się dosłowną szansą zagospodarowania ułatwień środowiskowych w zakresie problematyki ścieków bytowo-gospodarczych. Bowiem jest to wieloletni obszar zaniedbań w polityce dla terenów o specyfice rolniczej i podmiejskie. Tak dla obszarów o zabudowie rozproszonej typu hutorowego, jak też niewielkich skupisk domostw na obszarach około miejskich (już nie miasto a jeszcze nie wieś). Istotą każdej oczyszczalni przydomowej jest jej podstawowe urządzenie technologiczne - osadnik wstępny typu zamkniętego bądź z przepływem. Autor, po przeprowadzonych badaniach laboratoryjnych i terenowych separatora fazy stałej z efektem Conady, opatentował rozwiązanie niekonwencjonalne, jako osadnik szybowy - zgłoszenie patentowe P-387896 [2,3,4], wdrożony do eksploatacji w zabudowie jednorodzinnej. Uzyskane wyniki pozwalają na jego prezentacje w przydatności użytkowej na przydomowej oczyszczalni. Konwencjonalny osadnik wstępny (OW/OG) Stosowna pojemność zbiornika osadnika wstępnego (OW również jako gnilnego OG), wynika z przyjętej konwencji, biologicznej degradacji stężeń zanieczyszczeń w ściekach bytowych[...]
 
Pożyteczne mikroorganizmy "ProBio - Emy" i ich praktyczne zastosowanie
 
Grzegorz Chęciński  Krzysztof Czernaś  
Mikroorganizmy to podstawowe formy życia posiadające wyjątkowe zdolności adaptacyjne, dzięki którym mogły przetrwać w najbardziej ekstremalnych środowiskach miliardy lat na naszej planecie. Obecnie na szeroką skalę wykorzystywane są one do opracowania nowych technologii w ochronie środowiska[ 11]. Jednym z twórców technologii preparatów ,,Effective microorganisms - EM", (w tłumaczeniu na j. polski "Pożyteczne mikroorganizmy - PM") jest profesor Teruo Higa z Uniwersytetu Ryukyus na Okinawie w Japonii. Na podstawie wieloletnich doświadczeń w latach siedemdziesiątych XX w. wyselekcjonował on ponad 80 drobnoustrojów ze środowiska naturalnego [8]. Następnie w 1994 r. założył fundację EMRO (EM Reserch Organization Japan), która propaguje technologię mikroorganizmów w ochronie i rekultywacji środowiska przyrodniczego. Jest on również międzynarodowym konsultantem Stowarzyszenia na Rzecz Ochrony Zasobów Wodnych Japonii oraz dyrektorem generalnym fundacji Ochrony Środowiska Naturalnego Ziemi. Technologia ta znalazła zastosowanie na całym świecie. Uczeń profesora Higi, Mathew Wood w 1998 r. w Kansas City (USA) założył firmę SCD Probiotics (Sustainable Community Development), która stała się wyłącznym dystrybutorem produktów z,,EM" na rynek w Stanach Zjednoczonych. W 2004 r. firma ta rozpoczęła produkcję preparatów takich jak: Bilans PROBIO ™, Plus i PROBIO Food ™ (dawniej nazywane SCD EM Plus i SCD EM Food Grade). Wszystkie zostały wprowadzone na światowy rynek i posiadają certyfikat zgodny z Międzynarodową Federacją Naukową (NSF), Dobrą Praktyką Wytwarzania (GMP) oraz zgodny z wymogami Amerykańskiej Komisji d/s Żywności i Leków (FDA) [27]. Preparaty firmy SCD Probiotics charakteryzują się różnym składem mikrobiologicznym w zależności od przeznaczenia, jednak baGAZ, WODA I TECHNIKA SANITARNA ■ LUTY 2012 59 zują na japońskiej kulturze matecznej mikroorganizmów (EM). W skład powyższego preparatu wchodzą m. in.: bakteri[...]
 
Problemy funkcjonowania i efekty usuwania zanieczyszczeń w oczyszczalniach ścieków typu BIOVAC
 
Michał Marzec  Krzysztof Jóźwiakowski  Magdalena Gizińska  Aneta Pytka  
Intensywna rozbudowa sieci wodociągowej, związana ze wzrostem liczby mieszkańców wsi oraz wyższym standardem wyposażenia gospodarstw domowych w urządzenia sanitarne, powoduje wzrost ilości wytwarzanych ścieków. Częściowo problem ten rozwiązywany jest przez budowę indywidualnych oczyszczalni, przede wszystkim na terenach o dużym rozproszeniu zabudowy. Natomiast na obszarach o bardziej zwartej zabudowie, zaleca się budowę kanalizacji oraz oczyszczalni zbiorczych obsługujących np. całą gminę. Ścieki odprowadzane z terenów wiejskich charakteryzują się dużą zmiennością ładunków zanieczyszczeń, stąd pojawiają się trudności w utrzymaniu właściwego stopnia ich oczyszczania. Dlatego na obszarach tych wybiera się urządzenia, które są odporne na wahania przepływu i ładunku zanieczyszczeń w odprowadzanych ściekach, charakteryzują się dużą skutecznością działania, a dodatkowo są niedrogie i proste w instalacji oraz obsłudze [1]. Dla zminimalizowania negatywnych skutków nierównomiernego dopływu ścieków do oczyszczalni w ostatnich latach coraz częściej stosuje się modyfikację klasycznego układu oczyszczania ścieków z osadem czynnym, jaką jest technologia SBR (ang. Sequencing Batch Reactor). Przedmiotem niniejszego artykułu jest analiza problemów związanych z funkcjonowaniem oraz ocena skuteczności usuwania zanieczyszczeń w trzech gminnych oczyszczalniach ścieków typu BIOVAC zlokalizowanych na terenie województwa lubelskiego w miejscowościach: Adamów, Baranów i Urzędów. Materiał i metody badań Oczyszczalnia w Adamowie (obiekt nr 1) funkcjonuje od 2000 roku. Przyjmuje ścieki komunalne z terenu gminy Adamów i okolic, doprowadzane za pomocą kanalizacji oraz dowożone wozami asenizacyjnymi (w około 10%). Obecnie z kanalizacji korzysta 20%, a z oczyszczalni 22% mieszkańców gminy. Aktualnie maksymalna przepustowość obiektu wynosi 300 m3∙d-1, a ścieki oczyszczone odprowadzane są do rzeki Grabówki [2]. Oczyszczalnia w Baranowie (obiekt nr 2)[...]
 
Rekultywacja Jeziora Głębokiego w Szczecinie w latach 2008 – 2011
 
Tomasz Holona  Ryszard Gołdyn  
Analiza i obecny stan jakości wód Jeziora Głębokiego. Jezioro Głębokie zaliczane jest do jezior płytkich typu eutroficznego. Zlewnia jeziora prawie w całości jest zalesiona. Obszar od strony wschodniej jeziora jest zabudowany. Jezioro jest zbiornikiem bezodpływowym, posiadającym jedynie okresowo niewielki odpływ. Dane morfometryczne jeziora: powierzchnia 31,3 ha, długość 1550 m, szerokość 300 m, głębokość maksymalna 6,0 m, objętość 751 tys. m3. Jezioro Głębokie wykazuje wysoką podatność na degradację. Profil tlenowy świadczy o zaawansowanej trofii jeziora, spowodowanej przez wcześniej dopływające zanieczyszczenia ze zlewni, zwłaszcza przez niekontrolowane przenikanie ścieków bytowych, zanieczyszczeń związanych z funkcją rekreacyjną jeziora oraz z tzw. wewnętrznym zasilaniem z osadów dennych. Pojawienie się siarkowodoru w warstwie interfazy spowodowane jest nadmiernym obciążeniem materią organiczną. Wysoką jej zawartość potwierdzają obserwowane deficyty tlenowe oraz wysokie wartości BZT5 i utlenialności. Wody akwenu mieszają się na całej głębokości i z tego względu w lecie na dnie panują stosunkowo wysokie temperatury, sprzyjające intensywnym procesom rozkładu materii organicznej przez [...]
 
Skuteczność usuwania wybranych grup drobnoustrojów w systemie biologicznych stawów ściekowych
 
Krzysztof Jóźwiakowski  Helena Iglik  Teresa Korniłłowicz-Kowalska  
W ostatnich latach przy kontroli oraz ocenie zanieczyszczenia wód i ścieków oprócz badań wskaźników organoleptycznych i fizykochemicznych coraz częściej wykonuje się również badania bakteriologiczne, które w dużym stopniu pozwalają określić jaki jest stan sanitarny środowiska, czas i długość trwania skażenia mikrobiologicznego, rodzaj i źródło zanieczyszczenia oraz możliwe zagrożenie zdrowotne wywołane obecnością patogenów [1]. Badania bakteriologiczne, które wykonywane są w ramach oceny sanitarnej ścieków, oparte są głównie na oznaczaniu bakterii wskaźnikowych pochodzenia kałowego, stanowiących stałą i naturalną mikrobiotę jelitową człowieka oraz zwierząt wyższych [2]. W badaniach mikrobiologicznych ścieków dotychczas mniejszą uwagę poświęcano natomiast mikroskopijnym grzybom, mimo że od dawna wskazywano że ocena bakteriologiczna jest niewystarczająca. Dotychczasowe badania tych drobnoustrojów w ściekach obejmowały przede wszystkim określanie ich składu jakościowego, a w szczególności występowania gatunków chorobotwórczych. W Polsce badania nad występowaniem patogennych i potencjalnie patogennych grzybów w ściekach oraz osadach ściekowych (dermatofity i chorobotwórcze drożdżaki) prowadzili wcześniej Ulfig [3, 4] oraz Grabińska-Łoniewska [5]. Do fragmentarycznych należą również badania, dotyczące zmian liczebności bakterii i grzybów w ściekach w zależności od stopnia ich oczyszczenia w oczyszczalni. Celem tej pracy jest ocena skuteczności usuwania wybranych grup drobnoustrojów (bakterii z grupy coli, bakterii z grupy coli typu kałowego oraz grzybów saprotroficznych i potencjalnie chorobotwórczych) w systemie biologicznych stawów ściekowych (beztlenowych i tlenowych) gminnej oczyszczalni ścieków. Charakterystyka badanego obiektu Badania wykonywano w oczyszczalni zlokalizowanej w miejscowości Ludwin na terenie woj. lubelskiego, funkcjonującej od 1992 r. Ilość ścieków doprowadzanych do badanego obiektu w latach 2008-2010 wahał[...]
 
Stan i możliwości rozwoju infrastruktury wodociągowo-kanalizacyjnej w Polsce
 
Ryszard Błażejewski  
Na koniec 2009 r. długość sieci wodociągowej rozdzielczej wynosiła w kraju 267 tys. km i i obsługiwała 88% mieszkańców kraju. W siedmiu województwach wskaźnik zwodociągowania przekracza 90%, natomiast w dwóch województwach (małopolskim i podkarpackim) jest to jedynie 75%. Sieć wodociągowa na terenach wiejskich stanowiła prawie 78% całkowitej długości sieci w Polsce. W 2009 r. na wsi przybyło ponad 3 tys. km nowej sieci wodociągowej, dzięki czemu z wodociągu sieciowego korzystało 75% mieszkańców wsi [3, 4]. Z wodociągu indywidualnego korzysta 15%, a bez wodociągu pozostaje jeszcze 11% mieszkańców wsi. Długość rozdzielczej sieci wodociągowej w miastach w ostatnim dziesięcioleciu przyrastała wolniej niż na wsiach, osiągając długość nieco większą od długości sieci kanalizacyjnej, tj. około 60 tys. km (rys. 1).Sieć kanalizacyjna Długość sieci kanalizacyjnej (sanitarnej i ogólnospławnej) na koniec 2009 r. wyniosła ponad 100 tys. km, po połowie w miastach i na wsi (rys. 2). Dynamika wzrostu długości sieci jest większa na obszarach wiejskich, co oznacza, że obecnie długość sieci kanalizacyjnej na wsi polskiej jest większa od tej w miastach. Na jeden kilometr sieci kanalizacyjnej przypada 400 mieszkańców miast (2,5 m/M), a jedynie 74 mieszkańców wsi (13,5 m/M). Oczywiście, sieci te różnią się od siebie wieloma parametrami, jak średnice rur, wiek, Zdecydowanie gorzej przedstawia się sytuacja w dostępie do infrastruktury kanalizacyjnej. Najwyższy osiągnięty wskaźnik skanalizowania wynosi jedynie 35,5% (woj. podkarpackie), natomiast 50 GAZ, WODA I TECHNIKA SANITARNA ■ LUTY 2012 Na podstawie analizy uzyskanyc[...]
 
Stężenia jonów wapnia i magnezu w zwykłych wodach podziemnych województwa małopolskiego
 
Stefan Satora  Tomasz Kotowski  
Wapń i magnez są pierwiastkami bardzo pospolitymi w skorupie ziemskiej. Biorą one udział w biologicznym obiegu materii i są najpowszechniej występującymi metalami w żywych organizmach oraz w naturalnych wodach podziemnych. Głównym źródłem jonów wapnia w wodach podziemnych są produkty wietrzenia chemicznego powszechnie występujących minerałów skał osadowych zawierających wapń: kalcytu i aragonitu CaCO3, dolomitu CaMg(CO)3, gipsu CaSO4 .2H2O i anhydrytu, natomiast magnezu oprócz ostatnio wymienionych minerałów skał osadowych także w wyniku wietrzenia skał krystalicznych, magmowych zasadowych Stężenia jonów wapnia i magnezu w zwykłych wodach podziemnych województwa małopolskiego Stefan Satora, Tomasz Kotowski*) *) Stefan Satora, Tomasz Kotowski - Uniwersytet Rolniczy w Krakowie, Katedra Inżynierii Sanitarnej i Gospodarki Wodnej zawierających np. oliwiny, pirokseny, amfibole, biotyty, a ponadto chloryty, serpentynity, magnezyty i in. Jony wapnia i magnezu są główną przyczyną występowania twardości wody. W wodach zwykłych o mineralizacji poniżej 1000 mg. dm-3 jony wapnia zwykle występują w stężeniach wielokrotnie wyższych niż stężenia jonów magnezu. Wskaźnik hydrochemiczny Ca2+/Mg2+ najczęściej wynosi 2-6 [1, 2, 3]. Wraz ze zbliżaniem się do stanu nasycenia wody węglanami proporcja ta zmienia się na korzyść magnezu, natomiast wraz ze wzrostem ogólnej mineralizacji zauważa się słabą tendencję do zmniejszania się jego wartości [4]. W opracowaniu na podstawie kilkuset analiz chemicznych wód podziemnych pobranych ze studni wierconych na terenie województwa małopolskiego ujmujących wody z utworów różnego wieku (czwartorzędowych, mioceńskich, paleogeńskich, kredowych, jurajskich, triasowych, permskich, karbońskich i dewońskich) podjęto próbę określenia najczęściej występujących oraz ekstremalnych wielkości stężeń Ca2+ i Mg2+. GAZ, WODA I TECHNIKA SANITARNA ■ LUTY 2012 95 Materiał i metody Materiał badawczy-geologiczny wykorzys[...]
 
Ślazowiec pensylwański sposobem na ograniczenie rozprzestrzeniania niklu ze źródeł motoryzacyjnych
 
Joanna Szyszlak-Bargłowicz  Tomasz Słowik  Wiesław Piekarski  
Ze względu na ciągły, ekspansywny rozwój przemysłu motoryzacyjnego i kroczącą industrializację koniecznym jest stałe monitorowanie środowiska naturalnego. Obserwacja i jego badanie pozwala na szybkie reagowanie, przeciwdziałanie lub ostrzeganie przed niekorzystnymi i być może nieodwracalnymi zmianami [Conti i in. 2004]. Do metod o nieinwazyjnym charakterze oceny jego stanu należą metody biologiczne. Pozwalają na wykorzystanie organizmów żywych oraz badanie ich wrażliwości na zanieczyszczenia i obserwacje w warunkach siedliskowych [Łubek, Cieśliński 2005]. Ponieważ szkodliwe oddziaływanie zanieczyszczeń na organizm człowieka jest bardzo trudne do uchwycenia, słusznym jest wytypowanie dla różnych biotopów bioindykatorów o zróżnicowanym stopniu wrażliwości [Jóźwiak 2007]. Ocena ewentualnego zanieczyszczenia pierwiastkami śladowymi gleb z terenów narażonych na oddziaływanie emitora zanieczyszczeń wydaje się być uzasadniona, ze względu na lokalizację na tych terenach rożnego rodzaju upraw rolniczych [Gondek, Filipek-Mazur 2007]. Nikiel jest pierwiastkiem trudnym do wyeliminowania z otoczenia, ponieważ stanowi składnik wielu narzędzi oraz przedmiotów dnia codziennego. Mimo, że jego rola w fizjologii zwierząt pozostaje niejasna, nikiel jest zaliczany do pierwiastków śladowych [Śpiewak, Piętowska 2006]. Wśród osób przewlekle narażonych na nikiel w postaci lotnej stwierdzono podwyższone ryzyko raka płuc i górnych dróg oddechowych, opisano również przypadki astmy, pylicy płuc, przewlekłych chorób błony śluzowej nosa z perforacją prz[...]
 
Wody podziemne zlewni Gwdy - struktura wykorzystania i zagrożenia
 
Tomasz Kotowski  Stefan Satora  
Obszar zlewni Gwdy jest przedmiotem licznych projektów badawczych i opracowań z zakresu geologii i geomorfologii. Zainteresowanie hydrogeologów obszarem tej zlewni dotychczas ograniczało się głównie do prac badawczych podczas realizacji ogólnokrajowych opracowań kartograficznych oraz w przypadku dokumentowania ujęć wód podziemnych. W obszarze zlewni Gwdy ujęcia wód podziemnych są podstawowym źródłem wody pitnej i wody do celów produkcyjnych/bytowych. Analiza możliwości wykorzystania zasobów wód podziemnych wymaga dobrej znajomości warunków hydrodynamicznych i hydrogeochemicznych systemów krążenia wód podziemnych. Występowanie zwykłych (słodkich) wód podziemnych rozpoznano w osadach plejstocenu, paleogenu i neogenu oraz dolnej jury. Szczególnie wody podziemne występujące w głębokich poziomach wodonośnych stanowią, relatywnie słabo rozpoznaną, strukturę wodonośną o znaczących zasobach wód słodkich dobrej jakości. Dlatego też, istotnego znaczenia nabiera kompleksowe rozpoznanie warunków hydrogeochemicznych, współwystępowania i krążenia wód podziemnych w strefie aktywnej wymiany. Charakterystyka obszaru Uwzględniając regionalizację hydrogeologiczną Polski (Paczyński, Sadurski, 2007) obszar zlewni Gwdy znajduje się w całości w północnej części nizinnego subregionu Warty. Ponadto cały obszar badań znajduje się w granicach GWB nr 28 (Ground Water Body), który został wydzielony w granicach zlewni Gwdy, zgodnie z zaleceniami Ramowej dyrektywy wodnej (Dyrektywa 2000/60/EC). W obszarze zlewni zlokalizowane są dwa główne zbiorniki wód podziemnych (GZWP) wydzielone pod kierunkiem Kleczkowskiego (1990). Są to: GZWP 127 w południowej części zlewni oraz GZWP 133 przy wschodniej granicy zlewni. Generalnie, słodkie wody podziemne o mineralizacji poniżej 1 g/l, występują do głębokości 150-200 m, w południowej części zlewni (rejon Piły i Krajenki) i do głębokości 300-350 m, w części północnej zlewni Gwdy. W pobliżu zachodniej granicy obszar[...]
 
Wstępna analiza stężeń wybranych składników mineralnych w spływach z powierzchni dachów
 
Katarzyna Pawęska  Beata Malczewska  
Spływ z powierzchni dachowych uważany jest za źródło zanieczyszczeń. Na powierzchniach dachowych gromadzi się znaczna ilość zanieczyszczeń m.in. materii organicznej w postaci liści, osadów, ptasich odchodów itp., która jest wymywana podczas opadów. Wymywane mogą być również związki zawarte w samym pokryciu dachowym. Z powodu wysokiej temperatury, która jest znacznie wyższa na dachach niż na innych powierzchniach, może dochodzić do przyspieszenia reakcji chemicznych rozkładu materii organicznej zdeponowanej na dachu [4]. Skład spływów dachowych zależy do wielu czynników. Stężenia zanieczyszczeń w wodach opadowych zależą od intensywności deszczu, czasu jego trwania, okresu pogody bezdeszczowej, stopnia zanieczyszczenia atmosfery, stosunku terenów zielonych do terenów utwardzonych oraz od sposobu oczyszczania ulic [3]. Wody opadowe charakteryzują się dużą zawartością gazów oraz związków nieorganicznych. Wśród kationów jonem dominującym jest jon amonowy. Podwyższone stężenia jonu azotanowego przypisuje się obecności wzmożonego ruchu samochodowego [2]. Odczyn opadu, jest z reguły odczynem kwaśnym, co jest dobrym środowiskiem do wystąpienia reakcji opadu z materiałem wykorzystywanym do pokrycia dachu. Obecnie spotkać można na rynku instalacyjnym wiele urządzeń do magazynowania wody deszczowej. Niestety nie są to systemy do przechowywania "czystej deszczówki". Magazynowany jest najczęściej spływ z dachów lub innych powierzchni, który swoim składem może być nawet zbliżony do składu ścieków [6, 7]. Analiza składu fizykochemicznego spływu z dachów może pozwolić określić kierunki dalszego wykorzystania wody opadowej, przedstawić efektywne metody oczyszczania tych wód oraz wskazać na problem jaki może wyniknąć z gromadzenia ładunku zanieczyszczeń niesionego wraz z opadami w ekosystemie [6]. Charakterystyka obszarów badań Próby wód opadowych pobierano w dwóch miejscowościach o zróżnicowanym charakterze użytkowania. Pierwszym miejscem po[...]
 
Wstępne badania nad wpływem wód przypadkowych na aktywność osadu czynnego oraz podatność ścieków na biodegradację
 
Andrzej Wałęga  Grzegorz Kaczor  
Jednym z negatywnych czynników wpływających na funkcjonowanie oczyszczalni ścieków jest dopływ do kanalizacji wód przypadkowych. Oddziaływanie to jest szczególnie uciążliwe w przypadku małych obiektów, charakteryzujących się przepustowością hydrauliczną nie przekraczającą 1000 m3·d-1. Takie oczyszczalnie stosowane są zwykle do unieszkodliwiania ścieków bytowych z osieli wiejskich lub podmiejskich. Wody przypadkowe w kanalizacji rozdzielczej to głównie wody opadowe lub roztopowe, które docierają do wnętrza studzienek kanalizacyjnych poprzez otwory włazowe, przewietrzniki lub nielegalne podłączenia rynien dachowych, wpustów podwórzowych lub systemów drenażowych odwodnienia budynków [1, 3, 10]. Wody przypadkowe podwyższają, niekiedy wielokrotnie, przepływy w kanalizacji powodując przeciążenie hydrauliczne kolektorów, przepompowni oraz oczyszczalni ścieków [5, 7]. Wody roztopowe, docierające do kanalizacji, w znacznym stopniu obniżają temperaturę ścieków surowych oraz powodują rozcieńczenie zanieczyszczeń w nich zawartych, co wpływa hamująco na procesy biologiczne związane z usuwaniem związków biogennych. Należy zaznaczyć, że dopływ do kanalizacji, po intensywnych opadach deszczu, wód przypadkowych nie jest zjawiskiem krótkotrwałym. Podwyższone dopływy do oczyszczalni mieszaniny ścieków i wód przypadkowych mogą utrzymywać się w przypadku niektórych obiektów nawet powyżej tygodnia. Jest to związane ze spiętrzeniem ścieków w kanalizacji a zarazem zamierzonym i świadomym ograniczeniem dopływu do oczyszczalni, chroniącym przed wypłukaniem osadu czynnego z komór bioreaktora, co mogłoby nastąpić przy przepływach ekstremalnych. Przy dopływie do oczyszczalni mieszaniny ścieków i wód przypadkowych w ilości o 100% wyższej niż przy pogodzie bezdeszczowej - wartości poszczególnych wskaźników zanieczyszczeń mogą ulegać obniżeniu nawet o 50% [6]. Oprócz rozcieńczenia zanieczyszczeń w ściekach surowych wody przypadkowe mogą dostarczać [...]
 
Wytyczne do stosowania złóż hydrofitowych do oczyszczania odcieków z odwadniania przefermentowanych osadów ściekowych
 
Magdalena Gajewska  
Jednym ze sposobów, które mogą przyczynić się do poprawy działania już istniejących konwencjonalnych oczyszczalni ścieków i w konsekwencji jakości oczyszczonych ścieków, może być podczyszczanie odcieków, powstających podczas mechanicznego odwadniania przefermentowanych osadów ściekowych. Wykazano, że dla konwencjonalnych oczyszczalni ścieków, w których proces przeróbki osadów przewiduje fermentację, wraz z recyrkulowaniem odcieków do części mechanicznej zawracany ładunek azotu wynosi od 10 do 20% dobowego ładunku tego pierwiastka doprowadzanego wraz z surowymi ściekami [1, 2, 3]. Do charakterystycznych zanieczyszczeń występujących w odciekach po wirówkach (OW) należą: substancja organiczna, azot ogólny (przede wszystkim w formie azotu amonowego) oraz fosfor ogólny. Związki fosforu usuwane są najczęściej w procesie strącania solami glinu lub żelaza, natomiast usuwanie związków azotu nastręcza trudności zarówno z powodu ich wysokiego stężenia jak i niekorzystnego składu [1-4]. Zastosowanie konwencjonalnych metod oczyszczania do tego rodzaju ścieków jest bardzo trudne z uwagi na bardzo niekorzystny i zmienny w czasie skład odcieków. Dotychczas do oczyszczania odcieków stosowano zaawansowane technologie stanowiące kombinacje metod fizycznych, chemicznych lub/i biologicznych co w konsekwencji powoduje wzrost kosztów eksploatacji oczyszczalni. W 2008 r. w ramach projektu badawczego PL 0085 finansowanego przez Norweski Mechanizm Finansowy oraz Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego E007/P01/2007/01 zaprojektowano i wybudowano pilotowy obiekt hydrofitowy, w skali technicznej, do podczyszczania odcieków powstających podczas mechanicznego odwadniania przefermentowanych osadów ściekowych w oczyszczalni w Gdańsku. Celem prowadzonych badań było zbadanie piśmiennictwo [1] Błażejewski R.: Kanalizacja wsi. 2003. PZI iTS Oddz. Wielkopolski. Poznań. 189-199. [2] Dąbek Z. 2008: Wpływ wybranych czynników na rozdział fazowy ścieków bytowych [...]
 
Zastosowanie hydrofitowej metody oczyszczania ścieków na świecie i w Polsce
 
Hanna Obarska-Pempkowiak  Magdalena Gajewska  Ewa Wojciechowska  
Każda działalność produkcyjna związana jest z użyciem surowców i energii. W wyniku tej działalności uzyskujemy nie tylko oczekiwany produkt ale również dodatkowe produkty uboczne a nawet odpady. Współczesna cywilizacja dąży w kierunku podejmowania działań ograniczających lub wręcz eliminujących powstawanie odpadów. W przypadku unieszkodliwiania ścieków borykamy się z problemem powstawania osadów ściekowych, których przeróbka i unieszkodliwianie jest bardzo kłopotliwe i znacznie bardziej kosztowne w porównaniu z oczyszczaniem ścieków. Współczesne duże oczyszczalnie ścieków stoją przed problemem ostatecznej utylizacji osadów za pomocą procesu spalania. Jest to rozwiązanie stosowane w dużych aglomeracjach na obszarach o dużej gęstości zaludnienia np. w Holandii czy Japonii. Natomiast w krajach skandynawskich, gdzie liczebność poszczególnych aglomeracji jest znacznie mniejsza wdraża się separację ścieków w miejscu powstawania, aby o ile to możliwe rozwiązać problem oczyszczania w miejscu ich powstania. Powstają zintegrowane systemy sanitarne, w których wydzielane są ścieki żółte i szare, wody opadowe oraz ścieki czarne. Podział ten umożliwia ich bezpośrednie zagospodarowanie, zwykle z udziałem systemów hydrofitowych. Najbardziej kłopotliwe są ścieki czarne, które wymagają wzbogacenia w substancję organiczną. W obrębie małych jednostek osadniczych w tym celu stosuje się odpadki organiczne pochodzące z kuchni do produkcji kompostu. W większych skupiskach dodaje się biomasę, aby umożliwić proces fermentacji prowadzący do produkcji biogazu, który można bezpośrednio wykorzystać jako surowiec energetyczny. Pozostałość po fermentacji zwykle przetwarza się na kompost (również z dodatkowym użyciem biomasy). Podejście takie umożliwia produkcję zarówno zielonej energii jak i nawozu, który bezpośrednio jest wykorzystywany we wszelkiego rodzaju działaniach związanych z rolni88 GAZ, WODA I TECHNIKA SANITARNA ■ LUTY 2012 czym użytkowanie[...]
 
Zastosowanie metody Weibulla do analizy niezawodności działania przydomowej oczyszczalni ścieków
 
Piotr Bugajski  Andrzej Wałęga  Grzegorz Kaczor  
Pod pojęciem niezawodności rozumiemy prawdopodobieństwo spełnienia nałożonych wymogów w danym czasie i w założonym przebiegu procesu. W odniesieniu do oczyszczalni ścieków, niezawodność może być rozumiana jako procent czasu, w którym wartości analizowanych wskaźników zanieczyszczeń spełniają nałożone na oczyszczalnie wymogi prawne lub stawiane cele oczyszczania ścieków [1]. Znaczna niepewność związana z założonym funkcjonowaniem oczyszczalni wynikająca z konieczności przyjmowania wielu założeń na etapie projektowania, ryzyko niepowodzenia (wadliwego funkcjonowania oczyszczalni) jest nie do uniknięcia, w związku z tym oczyszczalnia powinna być projektowana na bazie akceptowalnego ryzyka [3]. Prawdopodobieństwo awarii (niespełnienia wymogów jakościowych dla ścieków w odpływie) jest wrażliwe na rozkład statystyczny stężeń w odpływie. Znajomość funkcji gęstości rozkładu stężeń zanieczyszczeń w odpływie stanowi podstawę do określenia czasu, w którym stężenia zanieczyszczeń będą przekraczać dopuszczalny poziom. Z uwagi na występującą zmienność procesu oczyszczania, oczyszczalnia może być projektowana w oparciu o średnią wartość wskaźnika zanieczyszczeń w odpływie spełniającą standardy dla danego obiektu. Ta wartość może być wykorzystana do obliczeń gwarantowanych stężeń zanieczyszczeń w odpływie z oczyszczalni z uwzględnieniem poziomu niezawodności. Niku i in. [6] wprowadzili pojęcie współczynnika niezawodność WN1- α, który łączy średnie stężenia zanieczyszczeń w ściekach oczyszczonych z dopuszczalnymi uwzględniając prawdopodobieństwa ich występowania. Metodologia wyznaczania współczynnika niezawodności została opisana w pracy Metcalfa i Eddyego [1]. Cel oraz zakres pracy Celem pracy była ocena [...]
 
Zawartość wybranych wskaźników zanieczyszczeń w wodzie małego zbiornika retencyjnego
 
Agnieszka Cupak  
Małe zbiorniki wodne stanowią istotny element krajobrazu. Spełniają wiele różnorakich funkcji, m.in. są ważnym elementem małej retencji - gromadzą nadmiar wody i oddają ją w okresach niżówkowych, korzystnie wpływają na mikroklimat terenów przyległych, pełnią funkcje gospodarcze (nawadnianie rolnicze, zaopatrzenie w wodę), energetyczne, rekreacyjne, ale często także ochrony przeciwpowodziowej [1,2,3]. Możliwość wykorzystania zmagazynowanej wody w dużej mierze zależy od jej jakości, która wynika m.in. z prowadzonej na terenie zlewni zbiornika gospodarki wodno-ściekowej, jej zagospodarowania, rodzaju i stopnia pokrycia gleb roślinnością, gęstości zaludnienia i in. Czynniki te mogą wpływać na złożone procesy zachodzące w wodach małych zbiorników zaporowych wpływając na obniżenie, bądź polepszenie jakości zmagazynowanej wody [4,5,6]. Celem pracy jest określenie przemian związków organicznych, fizycznych i biogennych w wodzie małego zbiornika retencyjnego. Charakterystyka obiektu badań Obiekt badań stanowił zbiornik Zesławice, zlokalizowany na rzece Dłubni w km 9 + 030 (licząc od ujścia rzeki do Wisły). Powierzchnia zlewni zbiornika, mierzona do korony jego zapory wynosi 218 km2, co stanowi 81% całkowitej powierzchni zlewni rzeki Dłubni. Zbiornik Zesławice wybudowano w latach 1964-66, w celu GAZ, WODA I TECHNIKA SANITARNA ■ LUTY 2012 65 zaopatrzenia dawnej Huty im. Lenina (obecnie ArcelorMittal Poland) w wodę przemysłową, MPWiK w Krakowie w wodę pitną, a także dla celów przeciwpowodziowych i zalicza się do tzw. małych zbiorników zaporowych [7]. Podstawowe parametry zbiornika zestawiono w tab. 1. W 2000 r. z powodu niskiej, pod względem właściwości fizykochemicznych i biologicznych jakości magazynowanej w nim wody, przestał pełnić funkcję awaryjnego ujęcia dla MPWiK w Krakowie. Obecnie spełnia rolę małego zbiornika retencyjnego[8]. cza iż zbiornik w istotny sposób wpływa na pogorszenie jakości wody pod względem zawartości BZT[...]
 
Zmienność temperatury ścieków w tranzytowym kolektorze kanalizacyjnym
 
Piotr Bugajski  
Temperatura jest jednym z czynników wpływających na przebieg procesów biologicznego usuwania zanieczyszczeń zachodzących w oczyszczalniach ścieków. Dotyczy to zarówno małych indywidualnych, systemów oczyszczania, jak i zbiorczych oczyszczalni ścieków [1, 2, 3, 4, 5]. Temperatura ścieków w bioreaktorach ma wpływ na procesy związane z usuwaniem związków węgla organicznego, jak i związków azotu [6, 7, 8]. Wyższa temperatura ścieków powoduje wzrost efektywności oczyszczania, natomiast wraz ze spadkiem temperatury ścieków następuje spowolnienie procesów biologicznych, a tym samym spadek efektywności [9, 10, 11]. Wpływ na temperaturę ścieków ma przede wszystkim temperatura powietrza atmosferycznego, która w klimacie umiarkowanym w jakim znajduje się Polska waha się od -6,0 do +20oC. Należy jednak dodać, iż zmiana temperatury ścieków nie następuje tylko i wyłącznie w obiektach oczyszczalni ścieków, lecz także wpływ ma temperatura ścieków dopływających do oczyszczalni, która charakteryzuje się dużą zmiennością w ciągu roku [12, 13]. Cel i zakres oraz metodyka badań Przeprowadzone badania miały na celu określenie zakresu zmiany temperatury ścieków w tranzytowym kolektorze kanalizacyjnym. Zakresem badań objęto pomiar temperatury ścieków na początku i na końcu badanego odcinka. Dodatkowym celem badań było określenie wpływu temperatury powietrza atmosferycznego na temperaturę ścieków na początku i na końcu badanego kolektora. Badania prowadzono w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2010 r. Wybrany odcinek kanalizacji grawitacyjnej ma długość 450 metrów i jest częścią gminnego systemu kanalizacyjnego o łącznej długości 4,2 km. Analizowany kolektor jest wykonany z PCV o średnicy 300 mm. i jest ułożony średnio na głębokości 3,8 m p.p.t. Średnia dobowa ilość przepływających ścieków wynosi 1,2 dm3·s-1, a prędkość ścieków wynosi około 0,9 m·s-1 w wyniku czas przepływu ścieków przez analizowany odcinek wynosi blisko 7 minut. Na analiz[...]
 

Czasowy dostęp

zegar Wykup czasowy dostęp do tego czasopisma.
Zobacz szczegóły»

Nasze czasopisma

kofeina biogaz pasteryzacja przemysł chemiczny tworzywa sztuczne chromatografia kontakt tłuszcz znakowanie bezpieczeństwo żywności Kociołek-Balawejder antocyjany przeciwutleniacze herbata soki owocowe gmo tłuszcze błonnik ciecze jonowe mleko suplementy diety osady ściekowe przegląd elektrotechniczny bhp barwniki mikrokapsułkowanie wino ocena ryzyka aluminium hydrokoloidy Aura Opakowanie opakowania karotenoidy 7 korozja Gospodarka wodna pompy ciepła cement pompa ciepła owies informacje dla autorów konserwanty ekstrakcja led mąka kolektory słoneczne six sigma problemy jakości czekolada żywność funkcjonalna nanotechnologia soja BRC kosmetyki skrobia jęczmień audit polifenole szkło pszenica jakość żywności jogurt jakość ocena ryzyka zawodowego haccp polimery kanalizacja inżynieria materiałowa praca materiały budowlane Gluten przegląd mleczarski kawa hutnik przemysł spożywczy orkisz tytan skrobia modyfikowana rfid 6 liofilizacja żywność enzymy mięso kompozyty biopaliwa chłodnictwo opakowania inteligentne probiotyki przegląd papierniczy miód magnez opakowania aktywne olej olej rzepakowy metale ciężkie napoje energetyzujące nanomateriały piwo biomasa makaron chleb elektronika dodatki do żywności logistyka gryka pestycydy ryzyko zawodowe fermentacja pieczywo żyto miedź prebiotyki aronia inulina servqual wentylacja recykling iso atest odpady drób napoje funkcjonalne transport biofilm mrożonki FMEA kwasy tłuszczowe jakość usług analiza sensoryczna iso 9001 ekstruzja biodiesel kukurydza cukier suszenie innowacje woda pszenżyto owoce IFS żywność wygodna witamina c kaizen piroliza wołowina masło utrwalanie żywności lody sól drożdże audyt prenumerator ścieki surfaktanty błonnik pokarmowy koszty jakości soki ryż żywność ekologiczna oczyszczanie ścieków tqm witaminy ochrona przed korozją OŁÓW zarządzanie jakością opakowania szklane zioła dioksyny zeolity napoje kakao sieci neuronowe transglutaminaza wzbogacanie żywności aromaty substancje dodatkowe przyprawy reologia celuloza ryby tekstura akryloamid sok mleczarstwo bioetanol iso 22000 Manufacturing Process Automation białka serwatkowe czosnek gospodarka mięsna owoce jagodowe produkcja piwa mikotoksyny akrylamid polichlorowane bifenyle antyoksydanty PET kasza

Budownictwo i Geodezja

Elektronika, Energetyka, Elektrotechnika

Hutnictwo, Górnictwo

Przemysł lekki

Przemysł spożywczy i gastronomia

Inne gałęzie przemysłu

Tematyka ogólnotechniczna

Czasopisma wielobranżowe
platnosci
O Wydawnictwiestr Prenumeratastr Reklamastr Drukarniastr Kolportażstr Regulamin Usługstr Englishstr
© 2006-2012 Wydawnictwo SIGMA-NOT Sp. z o.o. Wszelkie prawa zastrzeżone
projekt, wykonanie, obsługa: Pragma Software