profil Twój Profil
Kliknij, aby zalogować »
Jesteś odbiorcą prenumeraty plus
w wersji papierowej?

Oferujemy Ci dostęp do archiwalnych zeszytów prenumerowanych czasopism w wersji elektronicznej
AKTYWACJA DOSTĘPU! »

Twój koszyk
  Twój koszyk jest pusty

BĄDŹ NA BIEŻĄCO -
Zamów newsletter!

Imię
Nazwisko
Twój e-mail

Czasowy dostęp?

zegar

To proste!

zobacz szczegóły
r e k l a m a
FAIL (the browser should render some flash content, not this).

ZAMÓW EZEMPLARZ PAPIEROWY!

baza zobacz szczegóły
BUDOWNICTWO I GEODEZJA »

GAZ, WODA I TECHNIKA SANITARNA


(ang. GAS, WATER AND SANITARY ENGINEERING)

Czasopismo Polskiego Zrzeszenia Inżynierów i Techników Sanitarnych (PZiTS)
rok powstania: 1921
Miesięcznik

Tematyka:
Gazownictwo, wodociągi, kanalizacja, ochrona wód przed zanieczyszczaniem, urządzenia do oczyszczania wody i ścieków, ochrona atmosfery, kształtowanie i ochrona środowiska, zwalczanie hałasu, balneotechnika, oczyszczanie miast i osied... więcej »

Artykuły naukowe zamieszczane w czasopiśmie są recenzowane.

Procedura recenzowania

Prenumerata

Zamów papierową prenumeratę w wersji PLUS czasopisma GAZ, WODA I TECHNIKA SANITARNA i zyskaj dostęp do pozostałych elektronicznych publikacji tego czasopisma z lat 2004-2011 (od 1 marca również rok 2012).
Nie zwlekaj - skorzystaj z tysięcy publikacji o najwyższym poziomie merytorycznym.
prenumerata papierowa roczna PLUS (z dostępem do archiwum e-publikacji) - tylko 321,48 zł
prenumerata papierowa roczna PLUS z 10% rabatem (umowa ciągła) - tylko 289,33 zł *)
prenumerata papierowa roczna - 277,20 zł
prenumerata papierowa półroczna - 138,60 zł
prenumerata papierowa kwartalna - 69,30 zł
okres prenumeraty:   
*) Warunkiem uzyskania rabatu jest zawarcie umowy Prenumeraty Ciągłej (wzór formularza umowy do pobrania).
Po jego wydrukowaniu, wypełnieniu i podpisaniu prosimy o przesłanie umowy (w dwóch egzemplarzach) do Zakładu Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT.
Zaprenumeruj także inne czasopisma Wydawnictwa "Sigma-NOT" - przejdź na stronę fomularza zbiorczego »

2009-12

zeszyt-2432-gaz-woda-i-technika-sanitarna-2009-12.html

 
W numerze m.in.:
Wpływ czynników naturalnych na pracę urządzeń do infiltracji wód opadowych (Ewa Burszta-Adamiak, Piotr Polewka)
Możliwości infiltracji wód opadowych na nowo zagospodarowanych terenach zależą od istniejących warunków gruntowo-wodnych, uwarunkowań terenowych oraz od decyzji inwestora, w jaki sposób planuje zagospodarować teren niezabudowany. Niezależnie od przyjętego systemu wybrany sposób zagospodarowania wód opadowych musi zapewnić sprawne przyjęcie spływu i odprowadzenie wody z danego odwadnianego obszaru. Jedną z form przyjęcia wód opadowych, obecnie stosowaną na coraz szerszą skalę, są systemy infiltracji powierzchniowej. Zagospodarowanie wód opadowych tą metodą polega na wprowadzaniu spływów poprzez powierzchnie zielone (pokryte trawą lub inną roślinnością) oraz powierzchnie wykonane z materiałów sypkich, tj. żwir, pospółka, kamień łamany, które są najczęściej elementem konstrukcyjny... więcej»

Surowce i procesy w pozyskiwaniu wodoru (Witold Warowny, Michał Duszyński)
Wodór jest podstawowym pierwiastkiem na naszej planecie (10,8% wag.), ale w stanie wolnym w atmosferze jest obecny zaledwie w ilości 0,00005% obj., co powoduje konieczność jego pozyskania z różnego rodzaju związków chemicznych. Ze względu na swoje właściwości fizykochemiczne i energetyczne, w tym jako podstawowy budulec materii i substancja o najwyższym cieple spalania na jednostkę masy, ma szerokie zastosowanie w wielu dziedzinach. Wybranymi przykładami jego wykorzystania są syntezy chemiczne (np. amoniaku, metanolu, a nawet węglowodorów), procesy rafineryjne i petrochemiczne, upłynnianie węgla, zastosowanie w metalurgii żelaza i metali nieżelaznych czy w technologii półprzewodników. Produkcja niezbędnych ilości wodoru może wzbogacić i zdywersyfikować obecnie dostępne źródła e... więcej»

ROCZNY SPIS TREŚCI
TREŚĆ ROCZNIKA LXXXIII Z 2009 ROKU.Barczyński A., Barczyński P., Jańczak P. - Możliwości zwiększenia zakresowości (dokładności) układu pomiarowego na stacjach red.-pom. w/c . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8/6 Barczyński A. - Układy pomiarowe w systemie transportu gazu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2/5 Barczyński A. - Zasadność wyodrębnienia prawa gazowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2/1 Bartłomiejczyk G. - Stacje tankowania pojazdów sprężonym gazem ziemnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5/4 Chadam J. - Perspektywy funkcjonowania Gaz-System SA w Polsce . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22/10 Dobrut M., Bieliński A., Dymkows... więcej»

Czyja formuła jest poprawna?? (Augustyn Jelonek)
Dokładna analiza dwóch podstawowych formuł hydrodynamiki odnoszące się do przepływu cieczy doskonałej wykazuje ich sprzeczność. Dotyczy to wzoru Torricelliego i twierdzenia Bernoulliego. W pierwszym wypadku: Przy założeniu, że ciśnienie w wypływającej strudze równe jest ciśnieniu panującemu nad zwierciadłem cieczy w zbiorniku. W drugim przypadku gdzie: V - średnia prędkość strugi cieczy, H - różnica pomiędzy zwierciadłem cieczy w zbiorniku i środka ciężkości otworu przez który ciecz wypływa, p - średnie ciśnienie panujące w strudze cieczy, pa - ciśnienie atmosferyczne, pw - średnie ciśnienie panujące w strudze cieczy przy wypływie, γ - ciężar objętościowy cieczy, g - przyspieszenie ziemskie. Poniżej podjęto próbę udowodnienia wyżej postawionej tezy. Obserwując przepły... więcej»

Wybitni polscy inżynierowie przełomu XIX i XX wieku - Anastazy Suligowski, Feliks Bańkowski, Eugeniusz Kwiatkowski, Stefan Dażwański (Konrad Bąkowski)
Anastazy Lubomił Suligowski urodził się w 1846 r. w Siedlcach. Uczęszczał do gimnazjum w Lublinie. W 1863 r. na drugi dzień po ukończeniu 17 roku życia Anastazy Suligowski (późniejszy założyciel Gazowni Lubelskiej) wstąpił do oddziału powstańczego, którego dowódcą był gen. Marian Langiewicz (pierwszy dyktator Powstania). Brał udział w czterech bitwach pod: Szydłowcem 22 I, pod Wąchockiem 3 II, Małogoszczą 24 II i Pieskową Skałą 4 III. W tej ostatniej bitwie został ciężko ranny w nogę i przez rok leczył się w szpitalu Potockich w Krzeszowicach. Szczęśliwym zbiegiem okoliczności udało mu się uniknąć represji na jakie narażeni byli uczestnicy Powstania. Po upadku Powstania Styczniowego w 1864 r. rząd carski skazał kilkuset uczestników Powstania na karę śmierci. Wywieziono na Sybi... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2009-11

zeszyt-2394-gaz-woda-i-technika-sanitarna-2009-11.html

 
W numerze m.in.:
Oczyszczanie wód kopalnianych z wykorzystaniem środków chemicznych w oparciu o system Actiflo na przykładzie PGE KWB Turów S.A. (Krzysztof Wojtukiewicz)
Kopalnia Węgla Brunatnego PGE KWB Turów SA jest zakładem wydobywającym kopaliny (głównie węgiel brunatny) metodą odkrywkową. W wyniku działalności eksploatacyjnej na szeroką skalę ulegają zmianie stosunki wodne, co powoduje konieczność ujęcia i odprowadzania znacznych ilości wód do odbiorników zewnętrznych. Głównymi źródłami dopływu wód są: ● opady atmosferyczne, ● wycieki ze skarp i dna wyrobiska górniczego, ● wody z odwodnienia wgłębnego wyrobiska górniczego. Ze względu na obszar odkrywki (ok. 24 km2) oraz jej głębokość (ok. 240 m) rocznie zachodzi potrzeba odprowadzenia od 15 do 21 mln m3 wód. Realizowane jest to poprzez system hydrotechniczny. Wody powierzchniowe doprowadzane są do pompowni pomocniczych i głównych, skąd są pompowane do odbiorników zewnętr... więcej»

Paradoks tlenowy w procesie usuwania azotu amonowego z wody metodą biofiltracji (Dorota Papciak)
Biofiltracja realizowana w urządzeniach z rozwijającą się na podłożu stałym błoną biologiczną jest najbardziej popularną metodą usuwania jonów amonowych z wody na drodze biologicznej nitryfikacji. Jest do proces wysoko efektywny, ale uzależniony od wielu czynników [6]. Znaczący wpływ na jego przebieg ma stężenie tlenu rozpuszczonego. Tlen jest nie tylko kluczowym czynnikiem kształtującym warunki rozwoju drobnoustrojów, ale także decyduje o możliwości ich występowania lub braku ich wzrostu. Tlen jest także końcowym akceptorem elektronów w przemianach katabolicznych, zapewniając drobnoustrojom najbardziej wydajną gospodarkę źródłem energii. W procesie nitryfikacji prowadzonym metodą biofiltracji stwierdzono rozbieżności wartości zużycia tlenu pomiędzy teoretycznym zapotrzebowani... więcej»

Oczyszczanie ścieków w systemie SBR w Człuchowie (Anna M. Anielak, Hanna Adamowska, Helena Diakun)
Mechanicznobiologiczna oczyszczalnia ścieków w Człuchowie została zbudowana w latach osiemdziesiątych. Od września 2001 r., po przeprowadzeniu wielokrotnej modernizacji, pracuje w systemie SBR. Oczyszczalnię zaprojektowano dla liczby mieszkańców RLM = 35 000, średniodobowego przepływu Qdśr = 5400 m3/d i średnich ładunków zanieczyszczeń przedstawionych w tab. 1. Oczyszczane ścieki pochodzą z terenu miasta Człuchowa i gminy Człuchów (rys. 2 i 3). Odpływ z oczyszczalni kierowany jest do rzeki Chrząstawy, która jest lewobrzeżnym dopływem Gwdy i odprowadza wody z Jeziora Urzędowego. Wody niesione przez Chrząstawę obecnie są pozaklasowe. Oczyszczalnia położona jest w południowozachodniej części Człuchowa, przy ul. Kamiennej, w odległości około 3 km od centrum miasta i około 800 m ... więcej»

Nowe rozwiązania kontroli on-line gazociągów w zakresie ingerencji strony trzeciej (TPI) (Eliza Dyakowska, Paweł Szufleński)
Niniejszy artykuł jest rozwinięciem prezentacji przedstawionej w dniu 25 lutego 2009 r. na Sympozjum PZiTS w Warszawie, dotyczącym bezpieczeństwa przesyłu gazu. Jednym z elementów bezpieczeństwa technicznego jest ciągłe kontrolowanie obiektów liniowych, związane z możliwą ingerencją strony trzeciej (TPI). TPI jest jedną z istotnych przyczyn zdarzających się awarii systemów przesyłowych. Zagadnienie to zostało dostrzeżone w Europie, szczególnie po wypadku w Belgii w 2004 r. w miejscowości Ghislenghien, w którym zginęło 21 osób. W artykule omówiono metody kontroli on-line testowane, porównywane i wprowadzane obecnie w Europie do stosowania. Ingerencja strony trzeciej w przypadku sieci gazowych jest najczęściej nieumyślnym uszkodzeniem gazociągu podczas prac budowlanych, konserwa... więcej»

Ocena przydatności dotychczasowych wzorów na natężenie opadów deszczowych do projektowania odwodnień terenów w Polsce (Andrzej Kotowski, Bartosz Kaźmierczak)
Opady atmosferyczne w naszej szerokości geograficznej występują zarówno w fazie ciekłej - głównie deszczu, jak i stałej - śniegu czy gradu. Ze względu na odmienny na ogół charakter spływu wód opadowych do kanalizacji: natychmiastowy w wypadku deszczów, bądź przesunięty w czasie przy topnieniu śniegu czy lodu, do wymiarowania odwodnień terenów brane są pod uwagę głównie opady deszczowe, jako dające największe chwilowe odpływy. Spływy wód pochodzących z topnienia śniegu czy lodu stwarzają problemy natury jakościowej, ze względu na mikrozanieczyszczenia - osadami atmosferycznymi, po długim okresie zalegania na powierzchni terenu. Ocena przydatności dotychczasowych wzorów na natężenie opadów deszczowych do projektowania odwodnień terenów w Polsce Andrzej Kotowski, Bartosz Kaźmier... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2009-10

zeszyt-2363-gaz-woda-i-technika-sanitarna-2009-10.html

 
W numerze m.in.:
Ewolucja relacji gazowych pomiędzy Rosją, Unią Europejską i Polską (Stanisław Nagy, Stanisław Rychlicki, Jakub Siemek)
Rosja oraz jej rządowy koncern gazowy "Gazprom" odgrywają, ze względu na zasoby, wielkość wydobycia i eksportu gazu ziemnego, a także położenie bliskie Europie, szczególną rolę w planach energetycznych całej Unii Europejskiej i jej poszczególnych krajów. Podejmując decyzje o polityce energetycznej Polski, konieczne jest zwrócenie uwagi na działania właśnie Rosji, także krajów importujących gaz ziemny z Rosji i innych kierunków. Warunkuje to wybór optymalnego, w sensie dostaw gazu, wariantu. Należy przez to rozumieć zarówno poziom bezpieczeństwa i pewności importu, jak i ceny gazu. Rosja eksportuje gaz do wielu krajów Europy, od lat siedemdziesiątych XX w. Największymi importerami gazu są: Niemcy - 35,55 mld m3/rok (w 2007 r.), Włochy - 23,8 mld m3/rok, Francja - 7,63 mld m3/rok... więcej»

Perspektywy funkcjonowania GAZ-SYSTEM S.A. w Polsce (Jan Chadam)
Operator Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM SA jest jedną ze strategicznych spółek polskiej gospodarki, odpowiedzialną za przesył gazu w Polsce. Spółka zarządza majątkiem wartości ponad 5 miliardów złotych, na który składają się głównie elementy systemu przesyłowego, m.in. ponad 9,7 tys. km gazociągów wysokiego ciśnienia i 970 węzłów oraz 14 tłoczni.Wartość przychodów ze sprzedaży w skali roku osiąga prawie 1,5 mld złotych, a zysk netto spółki wynosi około 300 mln złotych. Strategia rozwoju spółki zakłada między innymi: ◄ realizację inwestycji poprzez spółki celowe, zajmujące się projektami strategicznymi (np. Polskie LNG), ◄ realizację inwestycji wewnętrznych prowadzących do rozwoju infrastruktury przesyłu gazu w Polsce, ◄ systematyczną poprawę efektywności f... więcej»

Ocena funkcjonowania systemu obsługi klientów w Polsce (Mirosław Dobrut, Artur Bieliński, Mariusz Dymkowski)
Do października 2007 r. PGNiG SA zajmowało się hurtowym obrotem gazem. Sprzedaż gazu prowadzono do 6 spółek zależnych oraz około 120 klientów strategicznych. Od 1 października 2007 w wyniku inkorporacji 6 spółek obrotu gazem, wydzielonych ze Spółek Gazownictwa, PGNiG przejął prawa i obowiązki związane z dostarczaniem paliwa gazowego do prawie 6,5 mln klientów, w tym 6 mln klientów indywidualnych odbierających gaz na potrzeby gospodarstw domowych. Rys. 1. Liczba odbiorców PGNiG SA wg stanu na koniec VII 2009 r. w podziale na grupy taryfowe (tys. szt.) 20 GAZ, WODA I TECHNIKA SANITARNA ■ PAźDZIERNIK 2009 Rys. 2. Wolumen sprzedaży gazu ziemnego PGNiG SA w przeliczeniu na gaz wysokometanowy w 2008 r. (mln m3) Rys. 3. Oddziały obrotem gazem Rys. 4. Obszary obsługi Klienta S... więcej»

Polityka energetyczna Polski do 2030 r. w sektorze gazu ziemnego - szanse i zagrożenia (Maciej Kaliski, Stanisław Rychlicki, Piotr Janusz, Adam Szurlej)
Jednym z głównych czynników warunkujących stabilny i długotrwały rozwój każdego państwa jest długofalowa dostępność do surowców energetycznych oraz ich racjonalne wykorzystanie. Biorąc pod uwagę szczególne znaczenie sektora energetycznego, wszystkie związane z nim działania są szczegółowo regulowane i nadzorowane przez organy państwa. Na podstawie Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Gospodarki [17], do szczegółowego zakresu działania Ministra Gospodarki należy kierowanie działem administracji rządowej jakim jest gospodarka. Natomiast ustawa o działach administracji rządowej [20] stanowi, iż dział administracji rządowej - gospodarka - obejmuje m.in. sprawy energetyki. Ponadto zgodnie z zapisami w.w. ustawy, do działań ministra... więcej»

Rola systemu certyfikacji w zapewnieniu jakości wyrobów w gazownictwie (Jacek Jaworski)
W wielu gałęziach przemysłu, w tym również przemysłu gazowniczego, powszechnie używane są sformułowanie "certyfikat", "aprobata techniczna", "deklaracja zgodności", "strona trzecia", "notyfikacja". Sformułowania te, z chwilą przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, powiązane są ze sobą w złożony system, zwany systemem oceny zgodności. Ze względu na powszechność oraz ogólne zrozumienie określenia "certyfikacja", zostało ono użyte w tytule niniejszego artykułu zamiast "ocena zgodności". W systemie tym ocenę zgodności z wymaganiami dyrektywy nowego podejścia przeprowadza sam wytwórca, współpracując z jednostką notyfikowaną (tzw. stroną trzecią - niezależną od dostawcy i odbiorcy). Przy tym niektóre dyrektywy przewidują dokonanie oceny zgodności całkowicie samodzielnie przez prod... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2009-9

zeszyt-2339-gaz-woda-i-technika-sanitarna-2009-9.html

 
W numerze m.in.:
Problem występowania farmaceutyków w środowisku wodnym (Katarzyna Styszko-Grochowiak, Katarzyna Sosnowska, Janusz Gołaś)
Rozwój technik analitycznych pozwolił na analizę szerokiej gamy związków z grupy tzw. "emerging contaminants" na niskich i bardzo niskich poziomach stężeń. Są to tzw. nowo pojawiające się zanieczyszczenia i zaliczamy do nich substancje, które dotychczas nie podlegają uregulowaniom prawnym [13, 5]. Do tej klasy związków zaliczamy między innymi leki, steroidy, hormony, środki ochrony osobistej, środki odkażające, związki powierzchniowo czynne, związki opóźniające zapłon oraz dodatki do benzyn. W ciągu ostatnich kilku lat, występowanie i przemiany farmaceutyków w środowisku wodnym są jednym z priorytetowych problemów chemii środowiska [2]. Liczne projekty badawcze prowadzone w Europie Zachodniej oraz Stanach Zjednoczonych potwierdziły występowanie farmaceutyków w ściekach surowych ... więcej»

Stan wdrażania Programu wodno-środowiskowego kraju (Rafał Kokoszka, Monika Stach-Kalarus)
Dyrektywa 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (zwana w skrócie Ramową Dyrektywą Wodną - RDW) [1] w art. 11 zobligowała wszystkie Państwa Członkowskie do opracowania programów działań, które mają służyć osiągnięciu następujących celów środowiskowych, sprecyzowanych w art. 4 RDW: 1) niepogarszaniu stanu wód, 2) osiągnięciu dobrego stanu wód, rozumianego jako dobry stan ekologiczny i chemiczny dla wód powierzchniowych oraz dobry stan ilościowy i chemiczny dla wód podziemnych, 3) spełnieniu wymagań zawartych w unijnych oraz krajowych aktach prawnych w zakresie ochrony i poprawy stanu wód dla obszarów chronionych (w tym m.in. narażonych na zanieczyszczenia związkami azotu po... więcej»

Skala i powody marnotrawstwa wody w wodociągach wiejskich (Tomasz Bergel)
Główną przyczyną niewłaściwego gospodarowania wodą w ostatnich dziesięcioleciach minionego stulecia była niska jej cena. Przyczyniła się ona do ogromnego marnotrawstwa wody i nie przywiązywania wagi do powstających w ten sposób strat, które są wymieniane jako jedna z głównych przyczyn sprzyjających powstawaniu deficytów wody, z którymi boryka się wiele krajów na całym świecie. Obecnie skala marnotrawstwa zasobów przyrody ma nie tylko wymiar ekonomiczny, ale jest również miarą poziomu kulturowego społeczeństw. Marnotrawstwo wody występuje wszędzie tam, gdzie z braku ekonomicznych i mentalnych bodźców, zużywa się wodę w ilościach przekraczających racjonalnie uzasadnione potrzeby. Ocenia się, że brak wody może być jednym z największych problemów w obecnym stuleciu. Polska zaliczana... więcej»

Długożyciowa opóźniona luminescencja materii organicznej - nowa metoda badania substancji humusowych (Lilla Mielnik, Zdzisław Prokowski, Andrzej Mila)
Obecnie ogromnym wyzwaniem stojącym przed polityką ochrony wód jest obowiązek osiągnięcia do 2015 r. dobrego stanu wód, zarówno ekologicznego, jak i chemicznego. Jest to wywołane koniecznością adaptacji do wymogów Ramowej Dyrektywy Wodnej, uchwalonej przez Parlament Europejski w 2000 r., ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej. Kluczową sprawą tego problemu jest więc uzyskanie trwałej poprawy jakości wód w każdym zdegradowanym jeziorze, a do osiągnięcia tego celu niezbędna jest właściwa ocena stopnia degradacji poszczególnych struktur i funkcji ekosystemu. Ogromne znaczenie przy podejmowaniu działań związanych z ochroną jezior i ich rekultywacją, ma kompleksowa charakterystyka materii organicznej zawartej w osadach dennych, stanowiących bardzo wa... więcej»

Proces konsultacji planów gospodarowania wodami dla obszarów dorzeczy na terenie działania RZGW w Krakowie (Barbara Chammas)
Planowanie w gospodarce wodnej to, jak każdy proces planistyczny, projektowanie przyszłości. Projektowanie o tyle szczególne, że ze względu na interdyscyplinarny charakter gospodarki wodnej, ma istotny wpływ zarówno na stan zasobów wodnych i środowiska wodnego, jak i na warunki rozwoju wszystkich sektorów gospodarki opartych na korzystaniu z wody. Plany gospodarowania wodami, do których opracowania Polska zobowiązała się jako państwo członkowskie UE, będą miały wpływ na sytuację społeczną i ekonomiczną całego społeczeństwa. Osiągnięcie dobrego stanu1) wód i środowiska wodnego w perspektywie roku 2015, który jest celem planów gospodarowania wodami i podsumowanych w nich programów działań2), oznacza niewątpliwą korzyść dla wszystkich mieszkańców - czysta woda stanowi przecież natu... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2009-7-8

zeszyt-2292-gaz-woda-i-technika-sanitarna-2009-7-8.html

 
W numerze m.in.:
Frakcje ChZT miarą skuteczności oczyszczania ścieków (Ewelina Płuciennik-Koropczuk)
Wysokosprawne technologie oczyszczania ścieków miejskich polegają na zinetgrowanym usuwaniu związków węgla, azotu i fosforu. Procesy przemian związków organicznych oraz biogennych zachodzą przy udziale różnych rodzajów bakterii o specyficznych wymaganiach, odnoszących się nie tylko do warunków środowiskowych, ale także do substratów. Znajomość składu substratów zawartych w ściekach pozwala na zaprojektowanie reaktorów biologicznych, tak aby stworzyć najlepsze warunki dla realizacji odpowiednich procesów, warunkując w ten sposób otrzymanie oczekiwanych efektów oczyszczania ścieków. Coraz częściej w projektowaniu i modelowaniu, zamiast kosztowych i czasochłonnych instalacji pilotowych lub eksperymentów w warunkach rzeczywistych, wykorzystywane są symulacje komputerowe. Dynamiczne... więcej»

Usuwanie i podział fazowy metali ciężkich w ekosystemie oczyszczalni hydrofitowej zasilanej odciekami ze składowiska odpadów komunalnych (Ewa Wojciechowska)
Wstęp Oczyszczalnie hydrofitowe od lat 80-tych XX wieku wykorzystywane są z powodzeniem do oczyszczania ścieków bytowych, w szczególności na terenach wiejskich. Zaletami tego typu systemów są wysokie efektywności usuwania zanieczyszczeń, niewielkie koszty budowy i eksploatacji, prosta obsługa oraz walory krajobrazowe. W ostatnich latach obserwuje się tendencję do wykorzystania oczyszczalni hydrofitowych do usuwania zanieczyszczeń ze ścieków przemysłowych i opadowych, a także odcieków ze składowisk odpadów. Wykorzystanie metody hydrofitowej do oczyszczania odcieków bazuje na zdolności tych obiektów do usuwania metali ciężkich, a także wielu trwałych mikrozanieczyszczeń organicznych (Obarska-Pempkowiak, 2002). Jest to rozwiązanie konkurencyjne pod względem kosztów dla rozwiązań w... więcej»

Hydro-Vacuum S.A. – podwójny sukces (Paweł Jurczyk)
Podczas Międzynarodowych Targów Maszyn i Urządzeń dla Wodociągów i Kanalizacji WOD-KAN 2009, które odbyły się pod koniec maja w Bydgoszczy, Hydro-Vacuum S.A. została uhonorowana nagrodą Grand Prix za agregat głębinowy GCA.5 oraz wyróżnieniem za najciekawszą ekspozycję targową. Hydro-Vacuum S.A. - podwójny sukces Fot. 3. Dyskusje przy zestawie hydroforowym Fot. 2. Wyróżnione stoisko targowe Hydro- Vacuum S.A. Fot. 1. Grand Prix WOD-KAN 2009 za agregat głębinowy GCA.5 Hydro-Vacuum SA jest jednym z największych producentów pomp i systemów pompowych w Polsce. W ostatnim roku, po raz kolejny, oferta fabryki została poszerzona o nowe i zmodernizowane wyroby. Jednym z nich jest agregat głębinowy typu GCA5. Nagrody Grand Prix WOD-KAN przyznawane są od pierwszej edycji targów dla wy... więcej»

Wpływ kryzysu gazowego rosyjsko-ukraińskiego z początku 2009 r. na rynek gazu ziemnego w Polsce (Maciej Kaliski, Adam Szurlej, Piotr Janusz)
Wprowadzenie W krajowej strukturze zużycia energii pierwotnej zdecydowanie dominują paliwa stałe. Powodem tego jest posiadanie znacznych zasobów węgla, udział gazu ziemnego to około 13%. W porównaniu do państw UE udział gazu ziemnego w krajowej strukturze zużycia energii pierwotnej jest około dwukrotnie mniejszy [3]. Relatywnie niskie jednostkowe zużycie gazu ziemnego w Polsce oraz wykorzystywanie przede wszystkim paliw stałych do wytwarzania energii elektrycznej sprawiło, że pomimo zakłóceń dostaw gazu ziemnego z kierunku wschodniego, gospodarka praktycznie tego nie odczuła. Struktura zaopatrzenia Polski w gaz ziemny Wydobywalne zasoby gazu ziemnego - wg stanu na 31.12.2008 r. - w przeliczeniu na gaz ziemny wysokometanowy, to 93,3 mld m3 [16]. Krajowe zasoby gazu zimnego skonc... więcej»

Zastosowanie złóż hydrofitowych do oczyszczania ścieków o wysokim ładunku zanieczyszczeń (Hanna Obarska-Pempkowiak, Magdalena Gajewska, Ewa Wojciechowska)
1. Wstęp Jednym z najbardziej istotnych problemów związanych z usuwaniem zanieczyszczeń staje się oczyszczanie odcieków: ze składowisk odpadów komunalnych oraz odcieków powstających w trakcie mechanicznego odwadniania osadów ściekowych. Zarówno odcieki ze składowisk, jak i z odwadniania osadów, charakteryzują się wysokimi stężeniami substancji organicznej, która wyrażona w ChZT wynosi średnio ok. 8000 mgO2/dm3, zawiesiny ogólnej - średnio ok. 6000 mg/dm3 oraz azotu ogólnego - średnio ok. 1600 mg/dm3 przede wszystkim, w formie azotu amonowego. Dotychczas wykazano np., że stężenie azotu amonowego w odciekach z oczyszczalni w Luggage Poit w Australii ulegało zmianom od 943 do 1710 mg/ dm3, a zawiesiny ogólnej od 95 do 6132 mg/dm3 (Fux i in. 2002, Fux i in., 2006). Natomiast w oczy... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2009-6

zeszyt-2263-gaz-woda-i-technika-sanitarna-2009-6.html

 
W numerze m.in.:
Gazowe odnawialne źródła energii w warunkach polskich przez pryzmat strategii unijnej (Maciej Witek)
Strategia Unii Europejskiej wyrażona formułą 3×20 przyjętą w Pakiecie energetyczno-klimatycznym, stawia za cel osiągnięcie 20% udziału odnawialnych źródeł energii (OZE) na rynku odbiorców końcowych Wspólnoty do roku 2020. Parlament Europejski w pierwotnej rezolucji proponował nawet 25% udział OZE. Z analizy dokumentów unijnych wynika, iż dla spełnienia wyzwań związanych ze środowiskiem oraz bezpieczeństwem dostaw paliw wyrażonym wzrostem energetycznej niezależności, intensywnie poszukiwane są cyt. [2] "nowe sposoby eksploatacji lokalnych zasobów energii bez zwiększania emisji", które w przyszłości zastąpią częściowo paliwa kopalne takie jak węgiel, ropa naftowa, gaz ziemny. Jednocześnie Parlament Europejski podkreślił w "Sprawozdaniu w sprawie europejskiego strategicznego planu... więcej»

Problem lokalizacji punktów pomiarowych w systemach monitoringu sieci wodociągowych (Dariusz Kowalski, Marian Kwietniewski)
Konieczność monitorowania systemu dystrybucji wody jest zapisana w kluczowych aktach prawnych regulujących funkcjonowanie systemów wodociągowych, a także związaną z tym działalność eksploatujących je przedsiębiorstw (Ustawa, 2001; EN-PN805:2002, Rozp. Min. Zdrowia, 2007; Guidelines, 2004; CD 98/83/EC,1998]. W wymienionych aktach określa się bardzo wyraźnie potrzebę monitorowania zarówno parametrów hydraulicznych jak i jakości wody dostarczanej do odbiorców siecią wodociągową. Zgodnie np. z najważniejszą obecnie normą europejską, która została przyjęta w 2002 r. jako norma polska (EN-PN 805: 2002) cyt. "aby minimalizować zakłócenia w zaopatrzeniu w wodę oraz szkodliwy wpływ na środowisko i zdrowie publiczne, układy dystrybucji wody powinny być monitorowane i sprawdzane. Monitoro... więcej»

Problemy związane z konsolidacją i eksploatacją systemów monitoringu sieci wodociągowej i kanalizacyjnej na podstawie doświadczeń PWiK Gliwice (Wojciech Koral, Krzysztof Kasperek)
W artykule przedstawiono problemy związane z wdrożeniem i konsolidacją kilku systemów monitoringu obiektów wod.-kan. różnych producentów. Omówiono m.in. problemy związane z formatem i transmisją danych, pomiarami przepływów za pomocą wodomierzy, czy pomiarami ciśnień w rozproszonych obiektach sieci PWiK Gliwice. 1. Problemy konsolidacji systemów monitoringu Pierwsze doświadczenia z monitorowaniem obiektów sieci wodociągowej RPWiK Gliwice rozpoczęło w latach 1994-1996, wykonując krótkoterminowe pomiary ciśnień i przepływów na terenie przepompowni wody, zasilających osiedla mieszkaniowe na terenie miasta. Otrzymane wyniki wskazały na ich wysoką przydatność i skłoniły Przedsiębiorstwo do rozszerzenia zakresu działań o możliwość zdalnego zarządzania pompowniami. Pierwszą aplikację... więcej»

Sposób i urządzenie gwarantujące równość jezdni dróg i ulic w miejscach lokalizacji włazów do studzienek kanalizacyjnych (Antoni Gara)
Zapadanie się i przechylanie włazów kanalizacyjnych oraz pękanie nawierzchni jezdni nad studzienkami kanalizacyjnymi w jezdniach powodowane jest głównie przez projektowanie i zabudowę włazów wg rysunków zamieszczonych w KATALOGU POWTARZALNYCH ELEMENTÓW DROGOWYCH - rozdziale 02 Kanalizacja deszczowa (oprac. Centralnego Biura Projektowo-Badawczego Dróg i Mostów - 1986 r.). Stwierdzam, że przedstawione w KATALOGU rysunki obrazują wadliwe posadowienie włazów, tj. na żelbetowych płytach pokrywowych, które bezpośrednio spoczywają na komorach roboczych lub na kominkach złazowych - z typowych kręgów żelbetowych. Niewiele lepszym rozwiązaniem jest posadowienie wpustów ulicznych przejazdowych (lub płyt nastudziennych) na żelbetowych pierścieniach odciążających. Argumentacja takiego stw... więcej»

Możliwości zwiększenia zakresowości (dokładności) układu pomiarowego na stacjach red.-pom. wysokiego ciśnienia (w/c) (Andrzej Barczyński, Paweł Barczyński, Paweł Jańczak)
Nierównomierność poboru gazu rejestrowana na stacjach redukcyjnych w/c zależy od rodzaju odbiorcy gazu. O stopniu nierównomierności świadczy współczynnik wykorzystania mocy maksymalnej: Z = Vroczny /Vmax (h/rok) gdzie: Vmax - maksymalne szczytowe zapotrzebowanie gazu występujące w danym roku (m3/h), Vroczny - roczne zapotrzebowanie gazu (m3/rok) Jeżeli do danej stacji redukcyjnej podłączeni są tylko odbiorcy komunalno-bytowi, to współczynnik wykorzystania mocy maksymalnej jest niski i może wynieść nawet 1800 h/rok. Natomiast gdy pojawią się odbiorcy przemysłowi np. urządzenie do produkcji energii elektrycznej i ciepła w skojarzeniu, huta szkła, to współczynnik ten rośnie (w skrajnym przypadku może osiągnąć nawet wartość 8670 h/rok). Niestety w polskich systemach dystrybucyjn... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2009-5

zeszyt-2217-gaz-woda-i-technika-sanitarna-2009-5.html

 
W numerze m.in.:
Wapno palone i hydratyzowane a usuwanie boru ze ścieków (Iwona Pasiecznik, Michał Mańczak)
Wapń ma wiele praktycznych zastosowań: jako odtleniacz do żelaza, stali, miedzi i stopów miedzi, jako składnik stopów ołowiu (metali łożyskowych i powłok do kabli elektrycznych) i stopów glinu oraz jako środek redukujący do wytwarzania innych metali z ich tlenków. Wapno palone (CaO) otrzymuje się przez wypalanie kamienia wapiennego (CaCO3) w piecach szybowych bądź obrotowych w temperaturze 950-1050oC. Proces wypalania zachodzi wg reakcji: CaCO3 —> CaO + CO2 + 165,5 kJ/mol Wapno palone poddaje się procesowi gaszenia wg reakcji: CaO + H2O —> Ca(OH)2 - 63,5 kJ/mol W zależności od sposobu prowadzenia procesu gaszenia, wapno dzieli się na:  ciasto wapienne,  wapno hydratyzowane,  mleko wapienne. Wapno hydratyzowane (sucho gaszone) jest sproszk... więcej»

Wpływ odczynu ścieków przemysłu mleczarskiego na pracę osadu czynnego (Anna M. Anielak)
Polska należy do światowej czołówki producentów mleka krowiego, a także jego przetworów. W latach 1980÷1988 produkcja mleka w Polsce wynosiła średnio 15 mln m3. W kolejnych latach 2003÷2006 pomimo że spadła o 3 mln m3, stanowiła około 2% światowej produkcji. W procesie wytwarzania produktów mleczarskich generowane są ścieki poprodukcyjne o charakterystycznym dla tego przemysłu składzie. Ilość odprowadzanych ścieków łączy się z jednostkowym zużyciem wody, które w zakładach mleczarskich jest w granicach od 5 do15 m3/m3 przetwarzanego mleka i zależy od wielkości zakładu oraz rodzaju wytwarzanych produktów mleczarskich. Typowa polska mleczarnia odprowadza 450÷600 m3/d ścieków zawierających zanieczyszczenia organiczne w ilości 200÷700 gO2/m3 BZT5 (maksymalnie 3000÷6000), które łatw... więcej»

Zależność efektywności usuwania azotu w sekwencyjnym reaktorze ze złożem ruchomym od wzrostu bakterii nitryfikacyjnych w błonie biologicznej (Jolanta Podedworna, Monika Żubrowska-Sudoł)
Technologia MBSBBR (z ang. Moving Bed Sequencing Batch Biofilm Reactor) jest modyfikacją klasycznego układu SBR, polegającą na zastosowaniu w reaktorze ruchomego złoża, na którym w miejscach nie narażonych na działanie sił ścinających (wynikających z intensywnego mieszania ścieków i wzajemego uderzania o siebie cząstek nośnika) dochodzi do wykształcenia się błony biologicznej. Ta w istocie zupełnie naturalna, bo niczym nie wspomagana, immobilizacja komórek mikroorganizmów na stałym nośniku, utrudnia ich przechodzenie do fazy ciekłej i w konsekwencji gwarantuje, że drobnoustroje zasiedlające błonę zawsze pozostają w reaktorze. Sprzyja to wzrostowi mikroorganizmów o długim czasie generacji, między innymi bakterii nitryfikacyjnych. Bezpośrednią konsekwencją tego faktu jest możliw... więcej»

Rozwiązywanie problemów z uciążliwymi zapachami, których źródłem są systemy kanalizacji ściekowej (Arkadiusz Uberna)
W ostatnich kilku latach obserwuje się intensyfikację zgłaszanych uciążliwości wynikających z zagniwania ścieków w systemach kanalizacji. Dotychczasowe przyczyny takich właśnie uciążliwości zostały dodatkowo poszerzone o nowe, wynikające z powstawania nowej infrastruktury, jaką jest budowa systemów kanalizacji ściekowej w obszarach typowo wiejskich, bądź obszarach bezpośrednio przylegających do Podsumowanie Dehydratory elektroosmotyczne do odwadniania osadów ściekowych zadebiutowały na rynku światowym na międzynarodowych targach WEFTEC w Chicago w 2008 r., wzbudzając duże zainteresowanie. Świadectwem tego było podpisanie przez ich producenta - koreańską firmę "Acer Korea Inc." - szeregu koncesji na wyłączną dystrybucję urządzeń w wielu częściach świata, w tym w Pol... więcej»

Mobilność metali ciężkich w osadzie ściekowym na przykładzie wybranej oczyszczalni (Jarosław Gawdzik)
Osady ściekowe powstające w oczyszczalniach ścieków wykazują wysokie walory glebotwórcze i nawozowe. Mogą być używane w rolnictwie jako cenny nawóz organiczny pod warunkiem, że zostaną poddane higienizacji, a zawartość mikrozanieczyszczeń organicznych i nieorganicznych (metali ciężkich) nie wywoła negatywnych skutków w środowisku glebowym. Metale ciężkie w ściekach występują w formie zawiesin oraz w postaci rozpuszczonej. Procesy oczyszczania ścieków, w tym proces symultanicznego strącania fosforu, procesy strącania chemicznego wapnem, powodują adsorpcję i współstrącanie metali ciężkich w wydzielonych osadach oraz ich usunięcie ze ścieków. Również procesy bioakumulacji masy przez mikroorganizmy w komorach osadu czynnego oraz proces fermentacji metanowej (utworzenie niemobilnych... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2009-4

zeszyt-2123-gaz-woda-i-technika-sanitarna-2009-4.html

 
W numerze m.in.:
Usuwanie związków azotu z wody infiltracyjnej na filtrach kontaktowych ze złożem zeolitowym i piaskowym (Anna M. Anielak, Artur Majewski)
Oczyszczanie infiltrowanej wody wymaga usunięcia nie tylko agresywnego ditlenku węgla, siarkowodoru, żelaza i związków manganu, ale również substancji organicznej i azotu amonowego. Jakość wód infiltracyjnych zależy przede wszystkim od rodzaju i ilości ujmowanych wód powierzchniowych lub podziemnych, od budowy warstwy wodonośnej i od czasu jej kontaktu z wodą. W procesie infiltracji uzyskuje się zmniejszenie utlenialności do 50%, azotanów do 20%, a także barwy i mętności wody. Natomiast wzrasta w wodzie stężenie manganu, żelaza, wapnia oraz magnezu[1]. Mineralizacja wód infiltracyjnych jest niższa niż wód podziemnych. Często wody mocno zmineralizowane zawierają azot amonowy, szczególnie przy dużym udziale wód pochodzących z infiltracji brzegowej. Ze wzrostem stężenia azotu amon... więcej»

Uwarunkowania ekonomiczne zasilania obszarów miejskich gazem ziemnym sieciowym (Anna Życzyńska, Grzegorz Kosmala)
Prawie w każdej części kraju występują obszary miejskie dotychczas jeszcze niezgazyfikowane. Prawo energetyczne wymusza na dostawcy gazu ziemnego konieczność budowy sieci gazowej pod warunkiem, że jest to możliwe technicznie i uzasadnione ekonomicznie. Dlatego przed podjęciem ostatecznej decyzji o gazyfikacji danego obszaru wykonywana jest ocena opłacalności inwestycji. Na etapie opracowywania tzw. koncepcji zasilania obszaru w obliczeniach wykorzystuje się specjalistyczne programy komputerowe oparte na analizie przepływów finansowych. W przypadku, gdy budowa gazociągów oceniona jest jako nieopłacalna, można spróbować zastosować alternatywne rozwiązanie - np. system "Virtual Pipeline". W artykule przedstawiono analizę ekonomiczną zasilania gazem ziemnym wybranego obszaru miejsk... więcej»

Odmanganianie wody podziemnej na modyfikowanym chalcedonicie (Magdalena M. Michel)
Wody podziemne charakteryzują się większą stałością składu i zawierają mniej zanieczyszczeń oraz są bardziej stabilne sanitarnie niż wody powierzchniowe [2]. Z tego powodu są one chętniej wykorzystywanym surowcem do produkcji wody do spożycia. Powszechnie występującą domieszką w wodach podziemnych jest mangan, który nie stanowi zagrożenia dla zdrowia ludzkiego, jednak wymaga usunięcia z wody ze względów gospodarczych i estetycznych. Stąd najwyższe dopuszczalne stężenie manganu w wodzie do spożycia jest limitowane do poziomu 0,05 mg/L zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 29 marca 2007 r. [4], które wprowadziło zalecenia zawarte w Dyrektywie Unii Europejskiej 98/83/EC dotyczącej jakości wody do spożycia [6]. Z danych krajowego monitoringu zwykłych wód podziemnych pro... więcej»

Bezpieczeństwo przesyłu gazu ziemnego i rozwój systemu przesyłowego (Warszawa 25.02.09 r.) (Krystyna Kuchta)
Bezpieczeństwo przesyłu gazu ziemnego i rozwój systemu przesyłowego, to główne kwestie jakie priorytetowo stawia w swojej strategii Operator Gazociągów Przesyłowych GAZSYSTEM SA. Zostały one dość szczegółowo omówione na Sympozjum w siedzibie NOT w Warszawie w dniu 25 lutego 2009 r., zorganizowanym wspólnie przez PZITS i OGP GAZ-SYSTEM. Uczestnikami w liczbie ok. 100 osób byli specjaliści głównie GAZSYSTEM, a także Grupy Kapitałowej PGNiG SA oraz Izby Gospodarczej Gazownictwa, którzy wysłuchali 6 referatów. Blok tematyczny związany z rozwojem gazownictwa obejmował prezentację problemów z zakresu inwestycji liniowych decydujących o bezpieczeństwie energetycznym. Jednym z najważniejszych czynników zapewniających bezpieczeństwo dostaw gazu do odbiorców jest utrzymanie na najwyższy... więcej»

Badania skuteczności napowietrzania przy użyciu mieszadeł samozasysających (Andrzej Wróblewski)
W uzdatnianiu wody oraz oczyszczaniu ścieków bardzo dużą rolę odgrywa napowietrzanie. Niestety sprawność procesów napowietrzania nie zawsze jest wystarczająca. W tej sytuacji potrzebne są poszukiwania nowych, bardziej efektywnych rozwiązań. Ponadto przy uzdatnianiu wody duże znaczenie odgrywa skuteczne napowietrzanie połączone z wymieszaniem roztworów reagentów. Problemy te są charakterystyczne dla nowoczesnych bezobsługowych stacji uzdatniania, gdzie nie da się prowadzić ciągłej kontroli zachodzących procesów. Realizowane dotychczas prace badawcze były podporządkowane stosowaniu aeratorów jako mieszadeł samozasysających tarczowych i turbinowych [2] [3]. Mieszadła te dyspergują powietrze w postaci pęcherzyków różnych średnic w cieczy, w stre- fie poziomej obok wału. Pozostaje n... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2009-3

zeszyt-2071-gaz-woda-i-technika-sanitarna-2009-3.html

 
W numerze m.in.:
Opłaty za wody opadowe w Niemczech (Roman Edel)
Opłaty za korzystanie z kanalizacji, zarówno sanitarnej jak i deszczowej, mają na celu pokrycie kosztów związanych z eksploatacją, utrzymaniem, konserwacją i administracją sieci kanalizacyjnej wraz z instalacjami i urządzeniami wchodzącmi w jej skład. Do powyższych kosztów należy zaliczyć także oprocentowanie zainwestowanego kapitału oraz amortyzację inwestycji. Do opłat za korzystanie z kanalizacji wlicza się także opłaty za wody deszczowe z obszarów należących do gminy lub miasta. Oznacza to, że spływy z dróg, ulic, placów, budynków miejskich (np. szkół, biur itp.) w jednakowym stopniu podlegają uchwale o opłacie za wody deszczowe odprowadzane do kanalizacji komunalnej, jak każdy inny obywatel czy firma. Tak więc każdy użytkownik partycypuje w kosztach związanych z eksploata... więcej»

WAŻNIEJSZE IMPREZY NAUKOWO-TECHNICZNE ORGANIZOWANE PRZEZ POlSKIE ZRZESZENIE INŻYNIERóW I TECHNIKÓW SANITARNYCH W 2009 ROKU
L.p. Tytuł Oddział PZITS (Organizator) Termin i miejsce 1. Metodyka sporządzania świadectw energetycznych budynków. Spotkanie środowiskowe. Oddział w Szczecinie tel. 091 4338305 zywuszko.pzits@interia.pl 06.01. Szczecin 2. Prawo budowlane w praktyce zawodowej inżynierów budownictwa. Obowiązujące przepisy budowlane i zapowiadane zmiany po nowelizacji ustawy. Seminarium szkoleniowe. Oddział w Katowicach tel./fax 032 2563532 www.pzits.com.pl 19.01. Katowice, 16.02. Gliwice, październik 3. Prawo zamówień publicznych. Praktyczne stosowanie prawa po nowelizacji ustawy. Seminarium szkoleniowe. jw. 22.01. Katowice 4. Prawo zamówień publicznych. Warsztaty szkoleniowe z konsultacjami. jw. 23.01. Katowice 5. Przygotowanie i przekazanie obiektów budowlanych do użytkowania zgodnie... więcej»

Nierównomierność rozbioru gazu sieciowego (Anna Życzyńska)
Jednym z parametrów charakteryzujących pobór gazu jest jego nierównomierny rozbiór. Wielkość nierównomierności rozbioru zależy między innymi od kategorii odbiorcy oraz rodzaju pokrywanych potrzeb. Zazwyczaj analizuje się rozbiór gazu w poszczególnych dniach miesiąca i całego roku, a także w poszczególnych godzinach danej doby. Wielkość nierównomierności można opisać odpowiednio poprzez współczynnik nierównomierności dobowej oraz godzinowej. Wartości tych współczynników wskazują, ile razy rozbiory maksymalne są większe od rozbiorów średnich. Wykonując analizę rozbioru warto przyjrzeć się także różnicy między poborem maksymalnym i minimalnym, gdyż wskazuje to na rzeczywisty zakres pracy urządzeń takich jak reduktory ciśnienia czy gazomierze. W artykule przedstawiono wyniki analiz... więcej»

Ochrona przeciwkorozyjna gazociągu DN 700 relacji Gustorzyn - Mogilno (Marek Fiedorowicz, Michał Jagiełło)
W 2007 r. zbadano magnetycznym tłokiem pomiarowym gazociąg przesyłowy DN 700 łączący węzeł rozdzielczy w Gustorzynie koło Włocławka (WRG Gustorzyn) z podziemnym, kawernowym magazynem gazu w Palędzkiej Hucie koło Mogilna (KPMG Mogilno). Gazociąg ten, oddany do użytku w 1996 r., pełni bardzo ważną rolę w krajowym systemie przesyłowym. Badania rurociągów za pomocą tłoków pomiarowych to relatywnie najlepsza i obiektywna weryfikacja działania ochrony przeciwkorozyjnej. Badanie gazociągu DN 700 wykazało, że w jego ściance nie występują korozyjne ubytki metalu. Ten wynik potwierdza skuteczność prowadzonej ochrony przeciwkorozyjnej tego ważnego gazociągu. Zagrożenie korozyjne gazociągu Gazociąg został wybudowany w latach 1995-96. Jego długość wynosi 81,34 km. Ułożony jest głównie na r... więcej»

Porównanie możliwości pomiarowych przepływomierzy: kolanowego, Coriolisa i elektromagnetycznego (Kazimierz Rup, Stanisław Walczak)
Pomiar strumienia przepływu ma bardzo duże znaczenie w przemysłowych systemach kontrolno-pomiarowych. Przyczynia się do uzyskania wysokiej jakości produktu, zapobiega m. in. niekontrolowanym wyciekom, a przez to w sposób pośredni przyczynia się do ochrony środowiska naturalnego. Jednym z najbardziej niezawodnych a jednocześnie dokładnym przyrządem do pomiaru strumienia cieczy w zamkniętych instalacjach rurociągowych jest przepływomierz elektromagnetyczny [1, 2]. Może on skutecznie mierzyć objętościowy strumień przepływu cieczy czystych i zanieczyszczonych, których przewodnośc właściwa jest większa od 5µS/cm. Przepływomierz elektromagnetyczny składa się zasadniczo z czujnika i przetwornika. Sposób instalacji czujnika przepływomierza powinien zapewniać badany przepływ ciec... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2009-2

zeszyt-2037-gaz-woda-i-technika-sanitarna-2009-2.html

 
W numerze m.in.:
Możliwości wykorzystania pomiarów wiskozymetrycznych w technologii oczyszczania ścieków (Beata Malczewska)
W ostatnich latach nastąpił istotny postęp w modelowaniu procesów oczyszczania ścieków komunalnych, co związane jest z rozwojem technik obliczeniowych oraz poszerzaniem wiedzy dotyczącej przebiegu jednostkowych procesów technologicznych oczyszczania ścieków. Projektowanie instalacji do transportu osadów ściekowych wymaga znajomości hydraulicznych i reologicznych podstaw wymiarowania instalacji transportujących ciecze zawierające ciała stale. Transport osadów jest zjawiskiem złożonym w związku ze zmianą lepkości pozornej wraz z prędkością deformacji. Reologia to stosunkowo młoda gałąź nauki, zajmująca się procesami odkształcenia i płynięcia materiałów. Podstawowym zadaniem reologii jest określenie równania wiążącego naprężenia z odkształceniami. Reologiczne zachowanie się ciecz... więcej»

Programy komputerowe wspomagające projektowanie sieci wodociągowych i kanalizacyjnych firmy GAMRAT SA
Od wielu lat GAMRAT SA jest wiodącą w Polsce firmą pod względem informacji technicznych dotyczących systemów rurowych z tworzyw sztucznych, przekazywanych wykonawcom i projektantom. Właśnie instrukcje wydane przez GAMRAT SA były dla wielu ludzi z branży pierwszymi materiałami na temat rur z tworzyw sztucznych, z jakimi zetknęli się na rynku polskim. Do tej pory instrukcje wykonawstwa i projektowania wydawane przez GAMRAT SA w formie poradników są wysoko cenione za swą szczegółowość i szeroki zakres omawianych tematów. Nie poprzestając na instrukcjach, GAMRAT SA jako jeden z pierwszych w Polsce, opracował i udostępnił projektantom programy komputerowe wspomagające projektowanie sieci wodociągowych i kanalizacyjnych na bazie rur z tworzyw sztucznych. Z pewnością wielu projektantów... więcej»

Kreowanie rynku gazu w Polsce (Grzegorz Łapa, Zbigniew Budziński)
Rynek gazu w Polsce charakteryzuje się wysokim poziomem koncentracji, mimo zmian strukturalnych wprowadzanych od 1998 r. Wydobycie gazu realizowane jest głównie przez PGNiG SA. Całkowita zdolność wydobywcza ze złóż krajowych w 2006 r. wynosiła 4,3 mld m3 (w przeliczeniu na gaz wysokometanowy), w tym: Oddział w Sanoku: 1,9 mld m3, Oddział w Zielonej Górze: 2,4 mld m3. Magazyny gazu, o łącznej pojemności 1,6 mld m3, w całości stanowią własność PGNiG SA. Część pojemności zbiornika w Mogilnie udostępniona jest dla potrzeb operatora przesyłu. Wielkość sprzedaży gazu w 2006 r. wyniosła 13,7 mld m3 (w przeliczeniu na gaz wysokometanowy) dla ok. 7 mln odbiorców domowych (w tym 20% ogrzewających mieszkania), dla 24,5 tys. odbiorców przemysłowych i dla ok.139 tys. małych odbiorców. Stru... więcej»

Porównanie wartości przepływu minimalnego średniego 7-dniowego, o okresie powtarzalności 10 lat z wartościami przepływów charakterystycznych NNQ i SNQ w wybranych przekrojach wodowskazowych (Krzysztof Witowski, Marek Jerzy Gromiec)
W gospodarowaniu zasobami wodnymi często istnieje potrzeba analizy przepływów w rzekach w okresach niżówkowych. Wykorzystuje się w tym celu przepływy charakterystyczne - np. NNQ, SNQ, okresowe czy też o określonym prawdopodobieństwie przekroczenia lub nieprzekroczenia. W USA, w analizach hydrologicznych wykorzystuje się minimalne uśrednione przepływy, uśrednione w różnym czasie. Najbardziej powszechnym okresem uśrednienia jest okres d = 7 kolejnych dni. Jednakże analizy są często prowadzone dla d = 1, 3, 15, 30, 60, 90 i 100 dni. Kwantylowe wartości niskich przepływów często występują jako "dQp" gdzie p jest rocznym prawdopodobieństwem (w %) nie przekraczania przepływu uśrednionego w ciągu d dni. Minimalny średni przepływ 7-dniowy o prawdopodobieństwie nieosiągnięcia 0,10 (okr... więcej»

Stosować przepływowe czy przelewowe zbiorniki retencyjne ścieków deszczowych? (Andrzej Kotowski, Jerzy Wartalski, Andrzej Wartalski)
Zbiorniki retencyjne pełnią ważną funkcję regulacyjno-redukcyjną przepływów ścieków w systemach kanalizacji rozdzielczej bądź ogólnospławnej. Stosowane są one m.in. w celach [1]:  zmniejszania wielkości budowli lokalizowanych za zbiornikiem retencyjnym (tj. zmniejszania kosztów budowy i eksploatacji sieci kanalizacyjnych, pompowni czy oczyszczalni ścieków),  zabezpieczania budowli kanalizacyjnych przed przeciążeniem hydraulicznym, w tym ochrony przed zalaniem i podtapianiem terenów, zwłaszcza w czasie opadów nawalnych,  ochrony wód odbiorników ścieków przed nadmiernym zanieczyszczaniem, głównie ze zrzutów burzowych. Zbiorniki retencyjne są stosowane przede wszystkim w tych systemach usuwania ścieków, które charakteryzują się dużą nierównomiernością prze... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2009-1

zeszyt-2002-gaz-woda-i-technika-sanitarna-2009-1.html

 
W numerze m.in.:
Wacław Trojanowski (1936 -2008)
Urodził się 20 stycznia 1936 r. w Dęblinie. Początkowo mieszkał wraz z rodziną w Brześciu n.Bugiem, następnie w Milanówku k.Warszawy oraz Fordonie pod Bydgoszczą. W 1947 r. przenosi się do Wrocławia, gdzie w 1953 r. kończy Technikum Budowlane. Otrzymuje nakaz pracy do Wojewódzkiego Biura Projektów Budownictwa Wiejskiego. W 1955 r. rozpoczyna studia na Wydziale Inżynierii Sanitarnej Politechniki Wrocławskiej. Tytuł magistra inżyniera urządzeń sanitarnych uzyskuje na Politechnice Gdańskiej w 1962 r. Pierwszą pracę zawodową rozpoczął w Gdańskim Przedsiębiorstwie Instalacji Sanitarnych i Elektrycznych jako inżynier budowy. Następnie zatrudniony został w Miejskim Przedsiębiorstwie Ciepłowniczym - początkowo na stanowisku inspektora w Dziedzinie Inwestycji, a następnie na st... więcej»

Metodologia wymiarowania poddennych promienistych ujęć wody z nowym sposobem zafiltrowania drenów (Andrzej Kotowski)
Ujęcia wody infiltracyjnej lokalizowane są zazwyczaj w czwartorzędowych utworach wodonośnych - aluwialnych dolin rzecznych. Ujęcia takie, zasilane w przeważającej części wodami powierzchniowymi, cechują się znaczną wydajnością i na ogół dobrą jakością ujmowanej wody [1]. Do tej grupy ujęć zaliczyć należy ujęcia promieniste bądź drenażowe, o rurach filtrowych (drenach) zlokalizowanych pod dnem źródła infiltracji - naturalnej (rzeki) bądź sztucznej (stawy, baseny infiltracyjne). Poddenne ujęcia wody stanowią wciąż atrakcyjną alternatywę dla tradycyjnego sposobu ujmowania wody za pomocą studni wierconych bądź kopanych, w tym usytuowanych wzdłuż brzegu źródła infiltracji, zwłaszcza przy małej miąższości warstwy wodonośnej [2, 3]. Przykładem może być tutaj poddenne ujęcie promienist... więcej»

Muzeum kanału - "Dętka" w Łodzi
Historia łódzkiej sieci kanalizacyjnej i wodociągowej sięga początków XX wieku. W 1901 r. ówczesne władze miasta Łodzi zleciły sławnemu projektantowi kanałów - Sir Williamowi Heerleinowi Lindleyowi (1853-1917), opracowanie oddzielnych projektów obydwu infrastruktur komunalnych. Solidnie wykonane projekty uwzględniające uwarunkowania gospodarcze, geologiczne i topograficzne miasta zostały przekazane zleceniodawcy w 1909 r., ale realizacja ich w Łodzi została odłożona ze względów finansowych. W 1919 r. miasto liczące prawie 450 tys. mieszkańców wciąż nie miało kanalizacji komunalnej, a przemysłowa była fragmentaryczna. Prace na dużą skalę nad budową sieci kanalizacyjnej Łodzi rozpoczęto dopiero w 1925 r. pod kierownictwem inż. Stefana Skrzywana (1876-1932), naczelnego inżyniera W... więcej»

Zasadność wyodrębnienia prawa gazowego (Andrzej Barczyński)
W 1997 r. została uchwalona ustawa Prawo energetyczne [1], w której zawarto najważniejsze regulacje prawne dotyczące funkcjonowania rynku energetycznego w Polsce, wspólne dla rynku paliw gazowych i energii elektrycznej. Po wejściu Polski do Unii Europejskiej w 2004 r. dokonano nowelizacji ustawy wprowadzając wiele zapisów z Dyrektywy Gazowej [2] i Dyrektywy Energii Elektrycznej [3]. Model "połączonej" ustawy elektroenergetycznej i gazowej nie jest jedynym możliwym rozwiązaniem w Europie. Wspólne regulacje dla rynku paliw gazowych i energii elektrycznej obowiązują w następujących krajach [5]:  Niemcy,  Norwegia,  Czechy,  Łotwa,  Słowacja,  Słowenia. Natomiast odrębne regulacje gazowe występują w większości krajów europejskic... więcej»

Pierwsi działamy zgodnie z normami ISO 24500
Saur Neptun Gdańsk SA, operator systemu wodociągowo-kanalizacyjnego Gdańska i Sopotu, od wielu lat przywiązuje ogromną wagę do zarządzania przez jakość. W 2006 roku spółka zintegrowała wszystkie posiadane systemy zarządzania: ISO 9001, ISO 14001, PN-N-18001, w jeden system QSE, a w październiku 2008 roku uzyskała, jako pierwsza w Polsce, certyfikat zgodności z normami grupy ISO 24500.Normy z grupy ISO 24500 są normami międzynarodowymi, oficjalnie opublikowanymi pod koniec 2007 roku. Na tę grupę składają się normy: ISO 24510, ISO 24511, ISO 24512. Są one przeznaczone dla przedsiębiorstw zarządzających usługami wodociągowo- kanalizacyjnymi. Przede wszystkim zwracają uwagę na właściwą komunikację z klientami i otoczeniem, w którym działa przedsiębiorstwo, a także na promowanie dobry... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

Czasowy dostęp

zegar Wykup czasowy dostęp do tego czasopisma.
Zobacz szczegóły»