Twój ProfilKliknij, aby zalogować »
Jesteś odbiorcą prenumeraty plus
w wersji papierowej?
Oferujemy Ci dostęp do archiwalnych zeszytów prenumerowanych czasopism w wersji elektronicznej
AKTYWACJA DOSTĘPU! »
Twój koszyk
|
| Twój koszyk jest pusty |
BĄDŹ NA BIEŻĄCO -
Zamów newsletter!
r e k l a m a
BUDOWNICTWO I GEODEZJA »
(ang. GAS, WATER AND SANITARY ENGINEERING)
Gazownictwo, wodociągi, kanalizacja, ochrona wód przed zanieczyszczaniem, urządzenia do oczyszczania wody i ścieków, ochrona atmosfery, kształtowanie i ochrona środowiska, zwalczanie hałasu, balneotechnika, oczyszczanie miast i osied... więcej »
GAZ, WODA I TECHNIKA SANITARNA
(ang. GAS, WATER AND SANITARY ENGINEERING)
Czasopismo Polskiego Zrzeszenia Inżynierów i Techników Sanitarnych (PZiTS)
rok powstania: 1921
Miesięcznik
Gazownictwo, wodociągi, kanalizacja, ochrona wód przed zanieczyszczaniem, urządzenia do oczyszczania wody i ścieków, ochrona atmosfery, kształtowanie i ochrona środowiska, zwalczanie hałasu, balneotechnika, oczyszczanie miast i osied... więcej »
Artykuły naukowe zamieszczane w czasopiśmie są recenzowane.
Prenumerata
2009-12
|
![]() DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma W numerze m.in.: |
Wpływ czynników naturalnych na pracę urządzeń do infiltracji wód opadowych
(Ewa Burszta-Adamiak, Piotr Polewka)
Możliwości infiltracji wód opadowych na nowo zagospodarowanych
terenach zależą od istniejących warunków gruntowo-wodnych,
uwarunkowań terenowych oraz od decyzji inwestora, w jaki sposób
planuje zagospodarować teren niezabudowany. Niezależnie od przyjętego
systemu wybrany sposób zagospodarowania wód opadowych
musi zapewnić sprawne przyjęcie spływu i odprowadzenie wody
z danego odwadnianego obszaru. Jedną z form przyjęcia wód opadowych,
obecnie stosowaną na coraz szerszą skalę, są systemy infiltracji
powierzchniowej. Zagospodarowanie wód opadowych tą metodą
polega na wprowadzaniu spływów poprzez powierzchnie zielone
(pokryte trawą lub inną roślinnością) oraz powierzchnie wykonane
z materiałów sypkich, tj. żwir, pospółka, kamień łamany, które są
najczęściej elementem konstrukcyjny...
więcej»
Surowce i procesy w pozyskiwaniu wodoru
(Witold Warowny, Michał Duszyński)
Wodór jest podstawowym pierwiastkiem na naszej planecie
(10,8% wag.), ale w stanie wolnym w atmosferze jest obecny zaledwie
w ilości 0,00005% obj., co powoduje konieczność jego pozyskania
z różnego rodzaju związków chemicznych. Ze względu
na swoje właściwości fizykochemiczne i energetyczne, w tym jako
podstawowy budulec materii i substancja o najwyższym cieple spalania
na jednostkę masy, ma szerokie zastosowanie w wielu dziedzinach.
Wybranymi przykładami jego wykorzystania są syntezy
chemiczne (np. amoniaku, metanolu, a nawet węglowodorów), procesy
rafineryjne i petrochemiczne, upłynnianie węgla, zastosowanie
w metalurgii żelaza i metali nieżelaznych czy w technologii półprzewodników.
Produkcja niezbędnych ilości wodoru może wzbogacić
i zdywersyfikować obecnie dostępne źródła e...
więcej»
ROCZNY SPIS TREŚCI
TREŚĆ ROCZNIKA LXXXIII Z 2009 ROKU.Barczyński A., Barczyński P., Jańczak P. - Możliwości
zwiększenia zakresowości (dokładności) układu pomiarowego
na stacjach red.-pom. w/c . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8/6
Barczyński A. - Układy pomiarowe w systemie transportu
gazu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2/5
Barczyński A. - Zasadność wyodrębnienia prawa gazowego
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2/1
Bartłomiejczyk G. - Stacje tankowania pojazdów sprężonym
gazem ziemnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5/4
Chadam J. - Perspektywy funkcjonowania Gaz-System
SA w Polsce . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22/10
Dobrut M., Bieliński A., Dymkows...
więcej»
Czyja formuła jest poprawna??
(Augustyn Jelonek)
Dokładna analiza dwóch podstawowych formuł hydrodynamiki
odnoszące się do przepływu cieczy doskonałej wykazuje ich
sprzeczność. Dotyczy to wzoru Torricelliego i twierdzenia Bernoulliego.
W pierwszym wypadku:
Przy założeniu, że ciśnienie w wypływającej strudze równe jest
ciśnieniu panującemu nad zwierciadłem cieczy w zbiorniku.
W drugim przypadku
gdzie:
V - średnia prędkość strugi cieczy,
H - różnica pomiędzy zwierciadłem cieczy w zbiorniku i środka
ciężkości otworu przez który ciecz wypływa,
p - średnie ciśnienie panujące w strudze cieczy,
pa - ciśnienie atmosferyczne,
pw - średnie ciśnienie panujące w strudze cieczy przy wypływie,
γ - ciężar objętościowy cieczy,
g - przyspieszenie ziemskie.
Poniżej podjęto próbę udowodnienia wyżej postawionej tezy.
Obserwując przepły...
więcej»
Wybitni polscy inżynierowie przełomu XIX i XX wieku - Anastazy Suligowski, Feliks Bańkowski, Eugeniusz Kwiatkowski, Stefan Dażwański
(Konrad Bąkowski)
Anastazy Lubomił Suligowski urodził się w 1846 r. w Siedlcach.
Uczęszczał do gimnazjum w Lublinie. W 1863 r. na drugi
dzień po ukończeniu 17 roku życia Anastazy Suligowski (późniejszy
założyciel Gazowni Lubelskiej) wstąpił do oddziału powstańczego,
którego dowódcą był gen. Marian Langiewicz (pierwszy dyktator
Powstania). Brał udział w czterech bitwach pod: Szydłowcem 22 I,
pod Wąchockiem 3 II, Małogoszczą 24 II i Pieskową Skałą 4 III.
W tej ostatniej bitwie został ciężko ranny w nogę i przez rok leczył
się w szpitalu Potockich w Krzeszowicach. Szczęśliwym zbiegiem
okoliczności udało mu się uniknąć represji na jakie narażeni byli
uczestnicy Powstania.
Po upadku Powstania Styczniowego w 1864 r. rząd carski skazał
kilkuset uczestników Powstania na karę śmierci. Wywieziono
na Sybi...
więcej»
Zobacz wszystkie publikacje » |
|
2009-11
|
![]() DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma W numerze m.in.: |
Oczyszczanie wód kopalnianych z wykorzystaniem środków chemicznych w oparciu o system Actiflo na przykładzie PGE KWB Turów S.A.
(Krzysztof Wojtukiewicz)
Kopalnia Węgla Brunatnego PGE KWB Turów SA jest zakładem
wydobywającym kopaliny (głównie węgiel brunatny) metodą odkrywkową.
W wyniku działalności eksploatacyjnej na szeroką skalę ulegają
zmianie stosunki wodne, co powoduje konieczność ujęcia i odprowadzania
znacznych ilości wód do odbiorników zewnętrznych. Głównymi
źródłami dopływu wód są:
● opady atmosferyczne,
● wycieki ze skarp i dna wyrobiska górniczego,
● wody z odwodnienia wgłębnego wyrobiska górniczego.
Ze względu na obszar odkrywki (ok. 24 km2) oraz jej głębokość (ok.
240 m) rocznie zachodzi potrzeba odprowadzenia od 15 do 21 mln m3
wód. Realizowane jest to poprzez system hydrotechniczny. Wody powierzchniowe
doprowadzane są do pompowni pomocniczych i głównych,
skąd są pompowane do odbiorników zewnętr...
więcej»
Paradoks tlenowy w procesie usuwania azotu amonowego z wody metodą biofiltracji
(Dorota Papciak)
Biofiltracja realizowana w urządzeniach z rozwijającą się na
podłożu stałym błoną biologiczną jest najbardziej popularną metodą
usuwania jonów amonowych z wody na drodze biologicznej
nitryfikacji. Jest do proces wysoko efektywny, ale uzależniony od
wielu czynników [6].
Znaczący wpływ na jego przebieg ma stężenie tlenu rozpuszczonego.
Tlen jest nie tylko kluczowym czynnikiem kształtującym warunki
rozwoju drobnoustrojów, ale także decyduje o możliwości ich
występowania lub braku ich wzrostu. Tlen jest także końcowym akceptorem
elektronów w przemianach katabolicznych, zapewniając
drobnoustrojom najbardziej wydajną gospodarkę źródłem energii.
W procesie nitryfikacji prowadzonym metodą biofiltracji stwierdzono
rozbieżności wartości zużycia tlenu pomiędzy teoretycznym
zapotrzebowani...
więcej»
Oczyszczanie ścieków w systemie SBR w Człuchowie
(Anna M. Anielak, Hanna Adamowska, Helena Diakun)
Mechanicznobiologiczna
oczyszczalnia ścieków w Człuchowie
została zbudowana w latach osiemdziesiątych. Od września 2001 r.,
po przeprowadzeniu wielokrotnej modernizacji, pracuje w systemie
SBR. Oczyszczalnię zaprojektowano dla liczby mieszkańców
RLM = 35 000, średniodobowego przepływu Qdśr = 5400 m3/d
i średnich ładunków zanieczyszczeń przedstawionych w tab. 1.
Oczyszczane ścieki pochodzą z terenu miasta Człuchowa i gminy
Człuchów (rys. 2 i 3). Odpływ z oczyszczalni kierowany jest
do rzeki Chrząstawy, która jest lewobrzeżnym dopływem Gwdy
i odprowadza wody z Jeziora Urzędowego. Wody niesione przez
Chrząstawę obecnie są pozaklasowe.
Oczyszczalnia położona jest w południowozachodniej
części
Człuchowa, przy ul. Kamiennej, w odległości około 3 km od centrum
miasta i około 800 m ...
więcej»
Nowe rozwiązania kontroli on-line gazociągów w zakresie ingerencji strony trzeciej (TPI)
(Eliza Dyakowska, Paweł Szufleński)
Niniejszy artykuł jest rozwinięciem prezentacji przedstawionej
w dniu 25 lutego 2009 r. na Sympozjum PZiTS w Warszawie,
dotyczącym bezpieczeństwa przesyłu gazu. Jednym z elementów
bezpieczeństwa technicznego jest ciągłe kontrolowanie obiektów
liniowych, związane z możliwą ingerencją strony trzeciej (TPI).
TPI jest jedną z istotnych przyczyn zdarzających się awarii systemów
przesyłowych. Zagadnienie to zostało dostrzeżone w Europie,
szczególnie po wypadku w Belgii w 2004 r. w miejscowości Ghislenghien,
w którym zginęło 21 osób. W artykule omówiono metody
kontroli on-line testowane, porównywane i wprowadzane obecnie
w Europie do stosowania.
Ingerencja strony trzeciej w przypadku sieci gazowych jest najczęściej
nieumyślnym uszkodzeniem gazociągu podczas prac budowlanych,
konserwa...
więcej»
Ocena przydatności dotychczasowych wzorów na natężenie opadów deszczowych do projektowania odwodnień terenów w Polsce
(Andrzej Kotowski, Bartosz Kaźmierczak)
Opady atmosferyczne w naszej szerokości geograficznej występują
zarówno w fazie ciekłej - głównie deszczu, jak i stałej - śniegu
czy gradu. Ze względu na odmienny na ogół charakter spływu wód
opadowych do kanalizacji: natychmiastowy w wypadku deszczów,
bądź przesunięty w czasie przy topnieniu śniegu czy lodu, do wymiarowania
odwodnień terenów brane są pod uwagę głównie opady
deszczowe, jako dające największe chwilowe odpływy. Spływy
wód pochodzących z topnienia śniegu czy lodu stwarzają problemy
natury jakościowej, ze względu na mikrozanieczyszczenia - osadami
atmosferycznymi, po długim okresie zalegania na powierzchni
terenu.
Ocena przydatności dotychczasowych wzorów
na natężenie opadów deszczowych
do projektowania odwodnień terenów w Polsce
Andrzej Kotowski, Bartosz Kaźmier...
więcej»
Zobacz wszystkie publikacje » |
|
2009-10
|
![]() DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma W numerze m.in.: |
Ewolucja relacji gazowych pomiędzy Rosją, Unią Europejską i Polską
(Stanisław Nagy, Stanisław Rychlicki, Jakub Siemek)
Rosja oraz jej rządowy koncern gazowy "Gazprom" odgrywają,
ze względu na zasoby, wielkość wydobycia i eksportu gazu ziemnego,
a także położenie bliskie Europie, szczególną rolę w planach
energetycznych całej Unii Europejskiej i jej poszczególnych krajów.
Podejmując decyzje o polityce energetycznej Polski, konieczne jest
zwrócenie uwagi na działania właśnie Rosji, także krajów importujących
gaz ziemny z Rosji i innych kierunków. Warunkuje to wybór
optymalnego, w sensie dostaw gazu, wariantu. Należy przez to rozumieć
zarówno poziom bezpieczeństwa i pewności importu, jak
i ceny gazu. Rosja eksportuje gaz do wielu krajów Europy, od lat
siedemdziesiątych XX w.
Największymi importerami gazu są: Niemcy - 35,55 mld m3/rok
(w 2007 r.), Włochy - 23,8 mld m3/rok, Francja - 7,63 mld m3/rok...
więcej»
Perspektywy funkcjonowania GAZ-SYSTEM S.A. w Polsce
(Jan Chadam)
Operator Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM SA jest
jedną ze strategicznych spółek polskiej gospodarki, odpowiedzialną
za przesył gazu w Polsce. Spółka zarządza majątkiem wartości
ponad 5 miliardów złotych, na który składają się głównie elementy
systemu przesyłowego, m.in. ponad 9,7 tys. km gazociągów wysokiego
ciśnienia i 970 węzłów oraz 14 tłoczni.Wartość przychodów ze sprzedaży w skali roku osiąga prawie
1,5 mld złotych, a zysk netto spółki wynosi około 300 mln złotych.
Strategia rozwoju spółki zakłada między innymi:
◄ realizację inwestycji poprzez spółki celowe, zajmujące się projektami
strategicznymi (np. Polskie LNG),
◄ realizację inwestycji wewnętrznych prowadzących do rozwoju
infrastruktury przesyłu gazu w Polsce,
◄ systematyczną poprawę efektywności f...
więcej»
Ocena funkcjonowania systemu obsługi klientów w Polsce
(Mirosław Dobrut, Artur Bieliński, Mariusz Dymkowski)
Do października 2007 r. PGNiG SA zajmowało się hurtowym
obrotem gazem. Sprzedaż gazu prowadzono do 6 spółek zależnych
oraz około 120 klientów strategicznych. Od 1 października 2007
w wyniku inkorporacji 6 spółek obrotu gazem, wydzielonych ze
Spółek Gazownictwa, PGNiG przejął prawa i obowiązki związane
z dostarczaniem paliwa gazowego do prawie 6,5 mln klientów,
w tym 6 mln klientów indywidualnych odbierających gaz na potrzeby
gospodarstw domowych.
Rys. 1. Liczba odbiorców PGNiG SA wg stanu na koniec VII 2009 r. w podziale
na grupy taryfowe (tys. szt.)
20 GAZ, WODA I TECHNIKA SANITARNA ■ PAźDZIERNIK 2009
Rys. 2. Wolumen sprzedaży gazu ziemnego PGNiG SA w przeliczeniu na
gaz wysokometanowy w 2008 r. (mln m3)
Rys. 3. Oddziały obrotem gazem
Rys. 4. Obszary obsługi Klienta
S...
więcej»
Polityka energetyczna Polski do 2030 r. w sektorze gazu ziemnego - szanse i zagrożenia
(Maciej Kaliski, Stanisław Rychlicki, Piotr Janusz, Adam Szurlej)
Jednym z głównych czynników warunkujących stabilny i długotrwały
rozwój każdego państwa jest długofalowa dostępność
do surowców energetycznych oraz ich racjonalne wykorzystanie.
Biorąc pod uwagę szczególne znaczenie sektora energetycznego,
wszystkie związane z nim działania są szczegółowo regulowane
i nadzorowane przez organy państwa.
Na podstawie Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie
szczegółowego zakresu działania Ministra Gospodarki [17], do
szczegółowego zakresu działania Ministra Gospodarki należy kierowanie
działem administracji rządowej jakim jest gospodarka. Natomiast
ustawa o działach administracji rządowej [20] stanowi, iż
dział administracji rządowej - gospodarka - obejmuje m.in. sprawy
energetyki. Ponadto zgodnie z zapisami w.w. ustawy, do działań ministra...
więcej»
Rola systemu certyfikacji w zapewnieniu jakości wyrobów w gazownictwie
(Jacek Jaworski)
W wielu gałęziach przemysłu, w tym również przemysłu gazowniczego,
powszechnie używane są sformułowanie "certyfikat",
"aprobata techniczna", "deklaracja zgodności", "strona trzecia",
"notyfikacja". Sformułowania te, z chwilą przystąpienia Polski do
Unii Europejskiej, powiązane są ze sobą w złożony system, zwany
systemem oceny zgodności. Ze względu na powszechność oraz
ogólne zrozumienie określenia "certyfikacja", zostało ono użyte
w tytule niniejszego artykułu zamiast "ocena zgodności". W systemie
tym ocenę zgodności z wymaganiami dyrektywy nowego
podejścia przeprowadza sam wytwórca, współpracując z jednostką
notyfikowaną (tzw. stroną trzecią - niezależną od dostawcy i odbiorcy).
Przy tym niektóre dyrektywy przewidują dokonanie oceny
zgodności całkowicie samodzielnie przez prod...
więcej»
Zobacz wszystkie publikacje » |
|
2009-9
|
![]() DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma W numerze m.in.: |
Problem występowania farmaceutyków w środowisku wodnym
(Katarzyna Styszko-Grochowiak, Katarzyna Sosnowska, Janusz Gołaś)
Rozwój technik analitycznych pozwolił na analizę szerokiej gamy związków
z grupy tzw. "emerging contaminants" na niskich i bardzo niskich poziomach
stężeń. Są to tzw. nowo pojawiające się zanieczyszczenia i zaliczamy
do nich substancje, które dotychczas nie podlegają uregulowaniom
prawnym [13, 5]. Do tej klasy związków zaliczamy między innymi leki, steroidy,
hormony, środki ochrony osobistej, środki odkażające, związki powierzchniowo
czynne, związki opóźniające zapłon oraz dodatki do benzyn.
W ciągu ostatnich kilku lat, występowanie i przemiany farmaceutyków
w środowisku wodnym są jednym z priorytetowych problemów chemii środowiska
[2]. Liczne projekty badawcze prowadzone w Europie Zachodniej
oraz Stanach Zjednoczonych potwierdziły występowanie farmaceutyków
w ściekach surowych ...
więcej»
Stan wdrażania Programu wodno-środowiskowego kraju
(Rafał Kokoszka, Monika Stach-Kalarus)
Dyrektywa 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października
2000 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania w dziedzinie
polityki wodnej (zwana w skrócie Ramową Dyrektywą Wodną - RDW) [1]
w art. 11 zobligowała wszystkie Państwa Członkowskie do opracowania
programów działań, które mają służyć osiągnięciu następujących celów środowiskowych,
sprecyzowanych w art. 4 RDW:
1) niepogarszaniu stanu wód,
2) osiągnięciu dobrego stanu wód, rozumianego jako dobry stan ekologiczny
i chemiczny dla wód powierzchniowych oraz dobry stan ilościowy
i chemiczny dla wód podziemnych,
3) spełnieniu wymagań zawartych w unijnych oraz krajowych aktach prawnych
w zakresie ochrony i poprawy stanu wód dla obszarów chronionych
(w tym m.in. narażonych na zanieczyszczenia związkami azotu po...
więcej»
Skala i powody marnotrawstwa wody w wodociągach wiejskich
(Tomasz Bergel)
Główną przyczyną niewłaściwego gospodarowania wodą w ostatnich
dziesięcioleciach minionego stulecia była niska jej cena. Przyczyniła się ona
do ogromnego marnotrawstwa wody i nie przywiązywania wagi do powstających
w ten sposób strat, które są wymieniane jako jedna z głównych przyczyn
sprzyjających powstawaniu deficytów wody, z którymi boryka się wiele
krajów na całym świecie.
Obecnie skala marnotrawstwa zasobów przyrody ma nie tylko wymiar
ekonomiczny, ale jest również miarą poziomu kulturowego społeczeństw.
Marnotrawstwo wody występuje wszędzie tam, gdzie z braku ekonomicznych
i mentalnych bodźców, zużywa się wodę w ilościach przekraczających
racjonalnie uzasadnione potrzeby. Ocenia się, że brak wody może być jednym
z największych problemów w obecnym stuleciu. Polska zaliczana...
więcej»
Długożyciowa opóźniona luminescencja materii organicznej - nowa metoda badania substancji humusowych
(Lilla Mielnik, Zdzisław Prokowski, Andrzej Mila)
Obecnie ogromnym wyzwaniem stojącym przed polityką ochrony wód
jest obowiązek osiągnięcia do 2015 r. dobrego stanu wód, zarówno ekologicznego,
jak i chemicznego. Jest to wywołane koniecznością adaptacji do
wymogów Ramowej Dyrektywy Wodnej, uchwalonej przez Parlament Europejski
w 2000 r., ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie
polityki wodnej. Kluczową sprawą tego problemu jest więc uzyskanie
trwałej poprawy jakości wód w każdym zdegradowanym jeziorze, a do
osiągnięcia tego celu niezbędna jest właściwa ocena stopnia degradacji poszczególnych
struktur i funkcji ekosystemu. Ogromne znaczenie przy podejmowaniu
działań związanych z ochroną jezior i ich rekultywacją, ma
kompleksowa charakterystyka materii organicznej zawartej w osadach dennych,
stanowiących bardzo wa...
więcej»
Proces konsultacji planów gospodarowania wodami dla obszarów dorzeczy na terenie działania RZGW w Krakowie
(Barbara Chammas)
Planowanie w gospodarce wodnej to, jak każdy proces planistyczny,
projektowanie przyszłości. Projektowanie o tyle szczególne, że ze względu
na interdyscyplinarny charakter gospodarki wodnej, ma istotny wpływ zarówno
na stan zasobów wodnych i środowiska wodnego, jak i na warunki
rozwoju wszystkich sektorów gospodarki opartych na korzystaniu z wody.
Plany gospodarowania wodami, do których opracowania Polska zobowiązała
się jako państwo członkowskie UE, będą miały wpływ na sytuację społeczną
i ekonomiczną całego społeczeństwa. Osiągnięcie dobrego stanu1)
wód i środowiska wodnego w perspektywie roku 2015, który jest celem planów
gospodarowania wodami i podsumowanych w nich programów działań2),
oznacza niewątpliwą korzyść dla wszystkich mieszkańców - czysta
woda stanowi przecież natu...
więcej»
Zobacz wszystkie publikacje » |
|
2009-7-8
|
![]() DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma W numerze m.in.: |
Frakcje ChZT miarą skuteczności oczyszczania ścieków
(Ewelina Płuciennik-Koropczuk)
Wysokosprawne technologie oczyszczania ścieków miejskich polegają
na zinetgrowanym usuwaniu związków węgla, azotu i fosforu.
Procesy przemian związków organicznych oraz biogennych zachodzą
przy udziale różnych rodzajów bakterii o specyficznych wymaganiach,
odnoszących się nie tylko do warunków środowiskowych,
ale także do substratów. Znajomość składu substratów zawartych
w ściekach pozwala na zaprojektowanie reaktorów biologicznych,
tak aby stworzyć najlepsze warunki dla realizacji odpowiednich procesów,
warunkując w ten sposób otrzymanie oczekiwanych efektów
oczyszczania ścieków. Coraz częściej w projektowaniu i modelowaniu,
zamiast kosztowych i czasochłonnych instalacji pilotowych
lub eksperymentów w warunkach rzeczywistych, wykorzystywane
są symulacje komputerowe. Dynamiczne...
więcej»
Usuwanie i podział fazowy metali ciężkich w ekosystemie oczyszczalni hydrofitowej zasilanej odciekami ze składowiska odpadów komunalnych
(Ewa Wojciechowska)
Wstęp
Oczyszczalnie hydrofitowe od lat 80-tych XX wieku wykorzystywane
są z powodzeniem do oczyszczania ścieków bytowych, w szczególności
na terenach wiejskich. Zaletami tego typu systemów są wysokie efektywności
usuwania zanieczyszczeń, niewielkie koszty budowy i eksploatacji,
prosta obsługa oraz walory krajobrazowe. W ostatnich latach obserwuje
się tendencję do wykorzystania oczyszczalni hydrofitowych do usuwania
zanieczyszczeń ze ścieków przemysłowych i opadowych, a także odcieków
ze składowisk odpadów. Wykorzystanie metody hydrofitowej do
oczyszczania odcieków bazuje na zdolności tych obiektów do usuwania
metali ciężkich, a także wielu trwałych mikrozanieczyszczeń organicznych
(Obarska-Pempkowiak, 2002). Jest to rozwiązanie konkurencyjne
pod względem kosztów dla rozwiązań w...
więcej»
Hydro-Vacuum S.A. – podwójny sukces
(Paweł Jurczyk)
Podczas Międzynarodowych Targów Maszyn i Urządzeń dla
Wodociągów i Kanalizacji WOD-KAN 2009, które odbyły się
pod koniec maja w Bydgoszczy, Hydro-Vacuum S.A. została
uhonorowana nagrodą Grand Prix za agregat głębinowy GCA.5
oraz wyróżnieniem za najciekawszą ekspozycję targową.
Hydro-Vacuum S.A. - podwójny sukces
Fot. 3. Dyskusje przy zestawie hydroforowym
Fot. 2. Wyróżnione stoisko targowe Hydro-
Vacuum S.A.
Fot. 1. Grand Prix WOD-KAN 2009 za agregat głębinowy GCA.5
Hydro-Vacuum SA jest jednym z największych producentów
pomp i systemów pompowych w Polsce. W ostatnim roku, po raz
kolejny, oferta fabryki została poszerzona o nowe i zmodernizowane
wyroby.
Jednym z nich jest agregat głębinowy typu GCA5. Nagrody
Grand Prix WOD-KAN przyznawane są od pierwszej edycji targów
dla wy...
więcej»
Wpływ kryzysu gazowego rosyjsko-ukraińskiego z początku 2009 r. na rynek gazu ziemnego w Polsce
(Maciej Kaliski, Adam Szurlej, Piotr Janusz)
Wprowadzenie
W krajowej strukturze zużycia energii pierwotnej zdecydowanie dominują
paliwa stałe. Powodem tego jest posiadanie znacznych zasobów węgla, udział
gazu ziemnego to około 13%. W porównaniu do państw UE udział gazu ziemnego
w krajowej strukturze zużycia energii pierwotnej jest około dwukrotnie
mniejszy [3]. Relatywnie niskie jednostkowe zużycie gazu ziemnego w Polsce
oraz wykorzystywanie przede wszystkim paliw stałych do wytwarzania energii
elektrycznej sprawiło, że pomimo zakłóceń dostaw gazu ziemnego z kierunku
wschodniego, gospodarka praktycznie tego nie odczuła.
Struktura zaopatrzenia Polski w gaz ziemny
Wydobywalne zasoby gazu ziemnego - wg stanu na 31.12.2008 r. -
w przeliczeniu na gaz ziemny wysokometanowy, to 93,3 mld m3 [16]. Krajowe
zasoby gazu zimnego skonc...
więcej»
Zastosowanie złóż hydrofitowych do oczyszczania ścieków o wysokim ładunku zanieczyszczeń
(Hanna Obarska-Pempkowiak, Magdalena Gajewska, Ewa Wojciechowska)
1. Wstęp
Jednym z najbardziej istotnych problemów związanych z usuwaniem
zanieczyszczeń staje się oczyszczanie odcieków: ze składowisk odpadów
komunalnych oraz odcieków powstających w trakcie mechanicznego odwadniania
osadów ściekowych. Zarówno odcieki ze składowisk, jak i z odwadniania
osadów, charakteryzują się wysokimi stężeniami substancji organicznej,
która wyrażona w ChZT wynosi średnio ok. 8000 mgO2/dm3,
zawiesiny ogólnej - średnio ok. 6000 mg/dm3 oraz azotu ogólnego - średnio
ok. 1600 mg/dm3 przede wszystkim, w formie azotu amonowego. Dotychczas
wykazano np., że stężenie azotu amonowego w odciekach z oczyszczalni
w Luggage Poit w Australii ulegało zmianom od 943 do 1710 mg/
dm3, a zawiesiny ogólnej od 95 do 6132 mg/dm3 (Fux i in. 2002, Fux i in.,
2006). Natomiast w oczy...
więcej»
Zobacz wszystkie publikacje » |
|
2009-6
|
![]() DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma W numerze m.in.: |
Gazowe odnawialne źródła energii w warunkach polskich przez pryzmat strategii unijnej
(Maciej Witek)
Strategia Unii Europejskiej wyrażona formułą 3×20 przyjętą w
Pakiecie energetyczno-klimatycznym, stawia za cel osiągnięcie 20%
udziału odnawialnych źródeł energii (OZE) na rynku odbiorców
końcowych Wspólnoty do roku 2020. Parlament Europejski w pierwotnej
rezolucji proponował nawet 25% udział OZE. Z analizy dokumentów
unijnych wynika, iż dla spełnienia wyzwań związanych
ze środowiskiem oraz bezpieczeństwem dostaw paliw wyrażonym
wzrostem energetycznej niezależności, intensywnie poszukiwane są
cyt. [2] "nowe sposoby eksploatacji lokalnych zasobów energii bez
zwiększania emisji", które w przyszłości zastąpią częściowo paliwa
kopalne takie jak węgiel, ropa naftowa, gaz ziemny. Jednocześnie
Parlament Europejski podkreślił w "Sprawozdaniu w sprawie europejskiego
strategicznego planu...
więcej»
Problem lokalizacji punktów pomiarowych w systemach monitoringu sieci wodociągowych
(Dariusz Kowalski, Marian Kwietniewski)
Konieczność monitorowania systemu dystrybucji wody jest zapisana
w kluczowych aktach prawnych regulujących funkcjonowanie
systemów wodociągowych, a także związaną z tym działalność eksploatujących
je przedsiębiorstw (Ustawa, 2001; EN-PN805:2002,
Rozp. Min. Zdrowia, 2007; Guidelines, 2004; CD 98/83/EC,1998].
W wymienionych aktach określa się bardzo wyraźnie potrzebę
monitorowania zarówno parametrów hydraulicznych jak i jakości
wody dostarczanej do odbiorców siecią wodociągową. Zgodnie np.
z najważniejszą obecnie normą europejską, która została przyjęta
w 2002 r. jako norma polska (EN-PN 805: 2002) cyt. "aby minimalizować
zakłócenia w zaopatrzeniu w wodę oraz szkodliwy wpływ na
środowisko i zdrowie publiczne, układy dystrybucji wody powinny
być monitorowane i sprawdzane. Monitoro...
więcej»
Problemy związane z konsolidacją i eksploatacją systemów monitoringu sieci wodociągowej i kanalizacyjnej na podstawie doświadczeń PWiK Gliwice
(Wojciech Koral, Krzysztof Kasperek)
W artykule przedstawiono problemy związane z wdrożeniem
i konsolidacją kilku systemów monitoringu obiektów wod.-kan.
różnych producentów. Omówiono m.in. problemy związane z formatem
i transmisją danych, pomiarami przepływów za pomocą wodomierzy,
czy pomiarami ciśnień w rozproszonych obiektach sieci
PWiK Gliwice.
1. Problemy konsolidacji systemów monitoringu
Pierwsze doświadczenia z monitorowaniem obiektów sieci wodociągowej
RPWiK Gliwice rozpoczęło w latach 1994-1996, wykonując
krótkoterminowe pomiary ciśnień i przepływów na terenie
przepompowni wody, zasilających osiedla mieszkaniowe na terenie
miasta. Otrzymane wyniki wskazały na ich wysoką przydatność
i skłoniły Przedsiębiorstwo do rozszerzenia zakresu działań o możliwość
zdalnego zarządzania pompowniami. Pierwszą aplikację...
więcej»
Sposób i urządzenie gwarantujące równość jezdni dróg i ulic w miejscach lokalizacji włazów do studzienek kanalizacyjnych
(Antoni Gara)
Zapadanie się i przechylanie włazów kanalizacyjnych oraz pękanie
nawierzchni jezdni nad studzienkami kanalizacyjnymi w jezdniach
powodowane jest głównie przez projektowanie i zabudowę
włazów wg rysunków zamieszczonych w KATALOGU POWTARZALNYCH
ELEMENTÓW DROGOWYCH - rozdziale 02 Kanalizacja
deszczowa (oprac. Centralnego Biura Projektowo-Badawczego
Dróg i Mostów - 1986 r.).
Stwierdzam, że przedstawione w KATALOGU rysunki obrazują
wadliwe posadowienie włazów, tj. na żelbetowych płytach pokrywowych,
które bezpośrednio spoczywają na komorach roboczych
lub na kominkach złazowych - z typowych kręgów żelbetowych.
Niewiele lepszym rozwiązaniem jest posadowienie wpustów ulicznych
przejazdowych (lub płyt nastudziennych) na żelbetowych
pierścieniach odciążających.
Argumentacja takiego stw...
więcej»
Możliwości zwiększenia zakresowości (dokładności) układu pomiarowego na stacjach red.-pom. wysokiego ciśnienia (w/c)
(Andrzej Barczyński, Paweł Barczyński, Paweł Jańczak)
Nierównomierność poboru gazu rejestrowana na stacjach redukcyjnych
w/c zależy od rodzaju odbiorcy gazu. O stopniu nierównomierności
świadczy współczynnik wykorzystania mocy maksymalnej:
Z = Vroczny /Vmax (h/rok)
gdzie:
Vmax - maksymalne szczytowe zapotrzebowanie gazu występujące
w danym roku (m3/h),
Vroczny - roczne zapotrzebowanie gazu (m3/rok)
Jeżeli do danej stacji redukcyjnej podłączeni są tylko odbiorcy
komunalno-bytowi, to współczynnik wykorzystania mocy maksymalnej
jest niski i może wynieść nawet 1800 h/rok. Natomiast
gdy pojawią się odbiorcy przemysłowi np. urządzenie do produkcji
energii elektrycznej i ciepła w skojarzeniu, huta szkła, to współczynnik
ten rośnie (w skrajnym przypadku może osiągnąć nawet
wartość 8670 h/rok).
Niestety w polskich systemach dystrybucyjn...
więcej»
Zobacz wszystkie publikacje » |
|
2009-5
|
![]() DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma W numerze m.in.: |
Wapno palone i hydratyzowane a usuwanie boru ze ścieków
(Iwona Pasiecznik, Michał Mańczak)
Wapń ma wiele praktycznych zastosowań: jako odtleniacz do
żelaza, stali, miedzi i stopów miedzi, jako składnik stopów ołowiu
(metali łożyskowych i powłok do kabli elektrycznych) i stopów
glinu oraz jako środek redukujący do wytwarzania innych metali
z ich tlenków. Wapno palone (CaO) otrzymuje się przez wypalanie
kamienia wapiennego (CaCO3) w piecach szybowych bądź obrotowych
w temperaturze 950-1050oC. Proces wypalania zachodzi wg
reakcji:
CaCO3 —> CaO + CO2 + 165,5 kJ/mol
Wapno palone poddaje się procesowi gaszenia wg reakcji:
CaO + H2O —> Ca(OH)2 - 63,5 kJ/mol
W zależności od sposobu prowadzenia procesu gaszenia, wapno
dzieli się na:
 ciasto wapienne,
 wapno hydratyzowane,
 mleko wapienne.
Wapno hydratyzowane (sucho gaszone) jest sproszk...
więcej»
Wpływ odczynu ścieków przemysłu mleczarskiego na pracę osadu czynnego
(Anna M. Anielak)
Polska należy do światowej czołówki producentów mleka krowiego,
a także jego przetworów. W latach 1980÷1988 produkcja
mleka w Polsce wynosiła średnio 15 mln m3. W kolejnych latach
2003÷2006 pomimo że spadła o 3 mln m3, stanowiła około 2%
światowej produkcji.
W procesie wytwarzania produktów mleczarskich generowane
są ścieki poprodukcyjne o charakterystycznym dla tego przemysłu
składzie. Ilość odprowadzanych ścieków łączy się z jednostkowym
zużyciem wody, które w zakładach mleczarskich jest w granicach
od 5 do15 m3/m3 przetwarzanego mleka i zależy od wielkości zakładu
oraz rodzaju wytwarzanych produktów mleczarskich. Typowa
polska mleczarnia odprowadza 450÷600 m3/d ścieków zawierających
zanieczyszczenia organiczne w ilości 200÷700 gO2/m3 BZT5
(maksymalnie 3000÷6000), które łatw...
więcej»
Zależność efektywności usuwania azotu w sekwencyjnym reaktorze ze złożem ruchomym od wzrostu bakterii nitryfikacyjnych w błonie biologicznej
(Jolanta Podedworna, Monika Żubrowska-Sudoł)
Technologia MBSBBR (z ang. Moving Bed Sequencing Batch
Biofilm Reactor) jest modyfikacją klasycznego układu SBR,
polegającą na zastosowaniu w reaktorze ruchomego złoża, na
którym w miejscach nie narażonych na działanie sił ścinających
(wynikających z intensywnego mieszania ścieków i wzajemego
uderzania o siebie cząstek nośnika) dochodzi do wykształcenia
się błony biologicznej. Ta w istocie zupełnie naturalna, bo niczym
nie wspomagana, immobilizacja komórek mikroorganizmów
na stałym nośniku, utrudnia ich przechodzenie do fazy
ciekłej i w konsekwencji gwarantuje, że drobnoustroje zasiedlające
błonę zawsze pozostają w reaktorze. Sprzyja to wzrostowi
mikroorganizmów o długim czasie generacji, między innymi bakterii
nitryfikacyjnych. Bezpośrednią konsekwencją tego faktu jest
możliw...
więcej»
Rozwiązywanie problemów z uciążliwymi zapachami, których źródłem są systemy kanalizacji ściekowej
(Arkadiusz Uberna)
W ostatnich kilku
latach obserwuje się
intensyfikację zgłaszanych
uciążliwości
wynikających z zagniwania
ścieków w systemach
kanalizacji. Dotychczasowe
przyczyny
takich właśnie uciążliwości
zostały dodatkowo
poszerzone o nowe,
wynikające z powstawania
nowej infrastruktury,
jaką jest budowa
systemów kanalizacji
ściekowej w obszarach
typowo wiejskich, bądź
obszarach bezpośrednio
przylegających do
Podsumowanie
Dehydratory elektroosmotyczne do odwadniania osadów ściekowych
zadebiutowały na rynku światowym na międzynarodowych
targach WEFTEC w Chicago w 2008 r., wzbudzając duże zainteresowanie.
Świadectwem tego było podpisanie przez ich producenta -
koreańską firmę "Acer Korea Inc." - szeregu koncesji na wyłączną
dystrybucję urządzeń w wielu częściach świata, w tym w Pol...
więcej»
Mobilność metali ciężkich w osadzie ściekowym na przykładzie wybranej oczyszczalni
(Jarosław Gawdzik)
Osady ściekowe powstające w oczyszczalniach ścieków wykazują
wysokie walory glebotwórcze i nawozowe. Mogą być używane
w rolnictwie jako cenny nawóz organiczny pod warunkiem, że zostaną
poddane higienizacji, a zawartość mikrozanieczyszczeń organicznych
i nieorganicznych (metali ciężkich) nie wywoła negatywnych
skutków w środowisku glebowym. Metale ciężkie w ściekach
występują w formie zawiesin oraz w postaci rozpuszczonej. Procesy
oczyszczania ścieków, w tym proces symultanicznego strącania
fosforu, procesy strącania chemicznego wapnem, powodują adsorpcję
i współstrącanie metali ciężkich w wydzielonych osadach oraz
ich usunięcie ze ścieków. Również procesy bioakumulacji masy
przez mikroorganizmy w komorach osadu czynnego oraz proces
fermentacji metanowej (utworzenie niemobilnych...
więcej»
Zobacz wszystkie publikacje » |
|
2009-4
|
![]() DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma W numerze m.in.: |
Usuwanie związków azotu z wody infiltracyjnej na filtrach kontaktowych ze złożem zeolitowym i piaskowym
(Anna M. Anielak, Artur Majewski)
Oczyszczanie infiltrowanej wody wymaga usunięcia nie tylko
agresywnego ditlenku węgla, siarkowodoru, żelaza i związków
manganu, ale również substancji organicznej i azotu amonowego.
Jakość wód infiltracyjnych zależy przede wszystkim od rodzaju
i ilości ujmowanych wód powierzchniowych lub podziemnych, od
budowy warstwy wodonośnej i od czasu jej kontaktu z wodą. W procesie
infiltracji uzyskuje się zmniejszenie utlenialności do 50%,
azotanów do 20%, a także barwy i mętności wody. Natomiast wzrasta
w wodzie stężenie manganu, żelaza, wapnia oraz magnezu[1].
Mineralizacja wód infiltracyjnych jest niższa niż wód podziemnych.
Często wody mocno zmineralizowane zawierają azot amonowy,
szczególnie przy dużym udziale wód pochodzących z infiltracji
brzegowej. Ze wzrostem stężenia azotu amon...
więcej»
Uwarunkowania ekonomiczne zasilania obszarów miejskich gazem ziemnym sieciowym
(Anna Życzyńska, Grzegorz Kosmala)
Prawie w każdej części kraju występują obszary miejskie dotychczas
jeszcze niezgazyfikowane. Prawo energetyczne wymusza
na dostawcy gazu ziemnego konieczność budowy sieci gazowej pod
warunkiem, że jest to możliwe technicznie i uzasadnione ekonomicznie.
Dlatego przed podjęciem ostatecznej decyzji o gazyfikacji
danego obszaru wykonywana jest ocena opłacalności inwestycji.
Na etapie opracowywania tzw. koncepcji zasilania obszaru w obliczeniach
wykorzystuje się specjalistyczne programy komputerowe
oparte na analizie przepływów finansowych. W przypadku, gdy
budowa gazociągów oceniona jest jako nieopłacalna, można spróbować
zastosować alternatywne rozwiązanie - np. system "Virtual
Pipeline". W artykule przedstawiono analizę ekonomiczną zasilania
gazem ziemnym wybranego obszaru miejsk...
więcej»
Odmanganianie wody podziemnej na modyfikowanym chalcedonicie
(Magdalena M. Michel)
Wody podziemne charakteryzują się większą stałością składu
i zawierają mniej zanieczyszczeń oraz są bardziej stabilne sanitarnie
niż wody powierzchniowe [2]. Z tego powodu są one chętniej
wykorzystywanym surowcem do produkcji wody do spożycia.
Powszechnie występującą domieszką w wodach podziemnych jest
mangan, który nie stanowi zagrożenia dla zdrowia ludzkiego, jednak
wymaga usunięcia z wody ze względów gospodarczych i estetycznych.
Stąd najwyższe dopuszczalne stężenie manganu w wodzie
do spożycia jest limitowane do poziomu 0,05 mg/L zgodnie
z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 29 marca 2007 r. [4],
które wprowadziło zalecenia zawarte w Dyrektywie Unii Europejskiej
98/83/EC dotyczącej jakości wody do spożycia [6]. Z danych
krajowego monitoringu zwykłych wód podziemnych pro...
więcej»
Bezpieczeństwo przesyłu gazu ziemnego i rozwój systemu przesyłowego (Warszawa 25.02.09 r.)
(Krystyna Kuchta)
Bezpieczeństwo przesyłu gazu ziemnego i rozwój systemu
przesyłowego, to główne kwestie jakie priorytetowo stawia
w swojej strategii Operator Gazociągów Przesyłowych GAZSYSTEM
SA. Zostały one dość szczegółowo omówione na Sympozjum
w siedzibie NOT w Warszawie w dniu 25 lutego 2009 r.,
zorganizowanym wspólnie przez PZITS i OGP GAZ-SYSTEM.
Uczestnikami w liczbie ok. 100 osób byli specjaliści głównie GAZSYSTEM,
a także Grupy Kapitałowej PGNiG SA oraz Izby Gospodarczej
Gazownictwa, którzy wysłuchali 6 referatów. Blok tematyczny
związany z rozwojem gazownictwa obejmował prezentację
problemów z zakresu inwestycji liniowych decydujących o bezpieczeństwie
energetycznym. Jednym z najważniejszych czynników
zapewniających bezpieczeństwo dostaw gazu do odbiorców
jest utrzymanie na najwyższy...
więcej»
Badania skuteczności napowietrzania przy użyciu mieszadeł samozasysających
(Andrzej Wróblewski)
W uzdatnianiu wody oraz oczyszczaniu ścieków bardzo dużą
rolę odgrywa napowietrzanie. Niestety sprawność procesów napowietrzania
nie zawsze jest wystarczająca. W tej sytuacji potrzebne
są poszukiwania nowych, bardziej efektywnych rozwiązań. Ponadto
przy uzdatnianiu wody duże znaczenie odgrywa skuteczne napowietrzanie
połączone z wymieszaniem roztworów reagentów. Problemy
te są charakterystyczne dla nowoczesnych bezobsługowych
stacji uzdatniania, gdzie nie da się prowadzić ciągłej kontroli zachodzących
procesów. Realizowane dotychczas prace badawcze były
podporządkowane stosowaniu aeratorów jako mieszadeł samozasysających
tarczowych i turbinowych [2] [3]. Mieszadła te dyspergują
powietrze w postaci pęcherzyków różnych średnic w cieczy, w stre-
fie poziomej obok wału. Pozostaje n...
więcej»
Zobacz wszystkie publikacje » |
|
2009-3
|
![]() DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma W numerze m.in.: |
Opłaty za wody opadowe w Niemczech
(Roman Edel)
Opłaty za korzystanie z kanalizacji, zarówno sanitarnej jak
i deszczowej, mają na celu pokrycie kosztów związanych z eksploatacją,
utrzymaniem, konserwacją i administracją sieci kanalizacyjnej
wraz z instalacjami i urządzeniami wchodzącmi
w jej skład. Do powyższych kosztów należy zaliczyć także
oprocentowanie zainwestowanego kapitału oraz amortyzację
inwestycji.
Do opłat za korzystanie z kanalizacji wlicza się także opłaty
za wody deszczowe z obszarów należących do gminy lub miasta.
Oznacza to, że spływy z dróg, ulic, placów, budynków miejskich
(np. szkół, biur itp.) w jednakowym stopniu podlegają uchwale
o opłacie za wody deszczowe odprowadzane do kanalizacji komunalnej,
jak każdy inny obywatel czy firma. Tak więc każdy użytkownik
partycypuje w kosztach związanych z eksploata...
więcej»
WAŻNIEJSZE IMPREZY NAUKOWO-TECHNICZNE ORGANIZOWANE PRZEZ POlSKIE ZRZESZENIE INŻYNIERóW I TECHNIKÓW SANITARNYCH W 2009 ROKU
L.p. Tytuł Oddział PZITS
(Organizator) Termin i miejsce
1. Metodyka sporządzania świadectw energetycznych budynków. Spotkanie środowiskowe. Oddział w Szczecinie
tel. 091 4338305
zywuszko.pzits@interia.pl
06.01.
Szczecin
2. Prawo budowlane w praktyce zawodowej inżynierów budownictwa. Obowiązujące przepisy
budowlane i zapowiadane zmiany po nowelizacji ustawy. Seminarium szkoleniowe.
Oddział w Katowicach
tel./fax 032 2563532
www.pzits.com.pl
19.01. Katowice,
16.02.
Gliwice,
październik
3. Prawo zamówień publicznych. Praktyczne stosowanie prawa po nowelizacji ustawy.
Seminarium szkoleniowe.
jw. 22.01.
Katowice
4. Prawo zamówień publicznych. Warsztaty szkoleniowe z konsultacjami. jw. 23.01.
Katowice
5. Przygotowanie i przekazanie obiektów budowlanych do użytkowania zgodnie...
więcej»
Nierównomierność rozbioru gazu sieciowego
(Anna Życzyńska)
Jednym z parametrów charakteryzujących pobór gazu jest jego
nierównomierny rozbiór. Wielkość nierównomierności rozbioru
zależy między innymi od kategorii odbiorcy oraz rodzaju pokrywanych
potrzeb. Zazwyczaj analizuje się rozbiór gazu w poszczególnych
dniach miesiąca i całego roku, a także w poszczególnych
godzinach danej doby. Wielkość nierównomierności można opisać
odpowiednio poprzez współczynnik nierównomierności dobowej
oraz godzinowej. Wartości tych współczynników wskazują,
ile razy rozbiory maksymalne są większe od rozbiorów średnich.
Wykonując analizę rozbioru warto przyjrzeć się także różnicy między
poborem maksymalnym i minimalnym, gdyż wskazuje to na
rzeczywisty zakres pracy urządzeń takich jak reduktory ciśnienia
czy gazomierze. W artykule przedstawiono wyniki analiz...
więcej»
Ochrona przeciwkorozyjna gazociągu DN 700 relacji Gustorzyn - Mogilno
(Marek Fiedorowicz, Michał Jagiełło)
W 2007 r. zbadano magnetycznym tłokiem pomiarowym gazociąg
przesyłowy DN 700 łączący węzeł rozdzielczy w Gustorzynie
koło Włocławka (WRG Gustorzyn) z podziemnym, kawernowym
magazynem gazu w Palędzkiej Hucie koło Mogilna (KPMG Mogilno).
Gazociąg ten, oddany do użytku w 1996 r., pełni bardzo ważną
rolę w krajowym systemie przesyłowym. Badania rurociągów za
pomocą tłoków pomiarowych to relatywnie najlepsza i obiektywna
weryfikacja działania ochrony przeciwkorozyjnej. Badanie gazociągu
DN 700 wykazało, że w jego ściance nie występują korozyjne
ubytki metalu. Ten wynik potwierdza skuteczność prowadzonej
ochrony przeciwkorozyjnej tego ważnego gazociągu.
Zagrożenie korozyjne gazociągu
Gazociąg został wybudowany w latach 1995-96. Jego długość
wynosi 81,34 km. Ułożony jest głównie na r...
więcej»
Porównanie możliwości pomiarowych przepływomierzy: kolanowego, Coriolisa i elektromagnetycznego
(Kazimierz Rup, Stanisław Walczak)
Pomiar strumienia przepływu ma bardzo duże znaczenie w przemysłowych
systemach kontrolno-pomiarowych. Przyczynia się do
uzyskania wysokiej jakości produktu, zapobiega m. in. niekontrolowanym
wyciekom, a przez to w sposób pośredni przyczynia się do
ochrony środowiska naturalnego.
Jednym z najbardziej niezawodnych a jednocześnie dokładnym
przyrządem do pomiaru strumienia cieczy w zamkniętych instalacjach
rurociągowych jest przepływomierz elektromagnetyczny
[1, 2]. Może on skutecznie mierzyć objętościowy strumień przepływu
cieczy czystych i zanieczyszczonych, których przewodnośc
właściwa jest większa od 5µS/cm. Przepływomierz elektromagnetyczny
składa się zasadniczo z czujnika i przetwornika. Sposób
instalacji czujnika przepływomierza powinien zapewniać badany
przepływ ciec...
więcej»
Zobacz wszystkie publikacje » |
|
2009-2
|
![]() DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma W numerze m.in.: |
Możliwości wykorzystania pomiarów wiskozymetrycznych w technologii oczyszczania ścieków
(Beata Malczewska)
W ostatnich latach nastąpił istotny postęp w modelowaniu
procesów oczyszczania ścieków komunalnych, co związane jest
z rozwojem technik obliczeniowych oraz poszerzaniem wiedzy
dotyczącej przebiegu jednostkowych procesów technologicznych
oczyszczania ścieków. Projektowanie instalacji do transportu osadów
ściekowych wymaga znajomości hydraulicznych i reologicznych
podstaw wymiarowania instalacji transportujących ciecze
zawierające ciała stale. Transport osadów jest zjawiskiem złożonym
w związku ze zmianą lepkości pozornej wraz z prędkością
deformacji.
Reologia to stosunkowo młoda gałąź nauki, zajmująca się procesami
odkształcenia i płynięcia materiałów. Podstawowym zadaniem
reologii jest określenie równania wiążącego naprężenia z odkształceniami.
Reologiczne zachowanie się ciecz...
więcej»
Programy komputerowe wspomagające projektowanie sieci wodociągowych i kanalizacyjnych firmy GAMRAT SA
Od wielu lat GAMRAT SA jest wiodącą w Polsce firmą pod względem
informacji technicznych dotyczących systemów rurowych z tworzyw
sztucznych, przekazywanych wykonawcom i projektantom. Właśnie instrukcje
wydane przez GAMRAT SA były dla wielu ludzi z branży pierwszymi
materiałami na temat rur z tworzyw sztucznych, z jakimi zetknęli się
na rynku polskim. Do tej pory instrukcje wykonawstwa i projektowania wydawane
przez GAMRAT SA w formie poradników są wysoko cenione za
swą szczegółowość i szeroki zakres omawianych tematów. Nie poprzestając
na instrukcjach, GAMRAT SA jako jeden z pierwszych w Polsce, opracował
i udostępnił projektantom programy komputerowe wspomagające projektowanie
sieci wodociągowych i kanalizacyjnych na bazie rur z tworzyw
sztucznych. Z pewnością wielu projektantów...
więcej»
Kreowanie rynku gazu w Polsce
(Grzegorz Łapa, Zbigniew Budziński)
Rynek gazu w Polsce charakteryzuje się wysokim poziomem
koncentracji, mimo zmian strukturalnych wprowadzanych od
1998 r. Wydobycie gazu realizowane jest głównie przez PGNiG
SA. Całkowita zdolność wydobywcza ze złóż krajowych w 2006 r.
wynosiła 4,3 mld m3 (w przeliczeniu na gaz wysokometanowy),
w tym: Oddział w Sanoku: 1,9 mld m3, Oddział w Zielonej Górze:
2,4 mld m3. Magazyny gazu, o łącznej pojemności 1,6 mld m3, w całości
stanowią własność PGNiG SA. Część pojemności zbiornika
w Mogilnie udostępniona jest dla potrzeb operatora przesyłu.
Wielkość sprzedaży gazu w 2006 r. wyniosła 13,7 mld m3
(w przeliczeniu na gaz wysokometanowy) dla ok. 7 mln odbiorców
domowych (w tym 20% ogrzewających mieszkania), dla 24,5
tys. odbiorców przemysłowych i dla ok.139 tys. małych odbiorców.
Stru...
więcej»
Porównanie wartości przepływu minimalnego średniego 7-dniowego, o okresie powtarzalności 10 lat z wartościami przepływów charakterystycznych NNQ i SNQ w wybranych przekrojach wodowskazowych
(Krzysztof Witowski, Marek Jerzy Gromiec)
W gospodarowaniu zasobami wodnymi często istnieje potrzeba
analizy przepływów w rzekach w okresach niżówkowych. Wykorzystuje
się w tym celu przepływy charakterystyczne - np. NNQ,
SNQ, okresowe czy też o określonym prawdopodobieństwie przekroczenia
lub nieprzekroczenia.
W USA, w analizach hydrologicznych wykorzystuje się minimalne
uśrednione przepływy, uśrednione w różnym czasie. Najbardziej
powszechnym okresem uśrednienia jest okres d = 7 kolejnych
dni. Jednakże analizy są często prowadzone dla d = 1, 3, 15, 30,
60, 90 i 100 dni. Kwantylowe wartości niskich przepływów często
występują jako "dQp" gdzie p jest rocznym prawdopodobieństwem
(w %) nie przekraczania przepływu uśrednionego w ciągu d dni.
Minimalny średni przepływ 7-dniowy o prawdopodobieństwie
nieosiągnięcia 0,10 (okr...
więcej»
Stosować przepływowe czy przelewowe zbiorniki retencyjne ścieków deszczowych?
(Andrzej Kotowski, Jerzy Wartalski, Andrzej Wartalski)
Zbiorniki retencyjne pełnią ważną funkcję regulacyjno-redukcyjną
przepływów ścieków w systemach kanalizacji rozdzielczej
bądź ogólnospławnej. Stosowane są one m.in. w celach [1]:
 zmniejszania wielkości budowli lokalizowanych za zbiornikiem
retencyjnym (tj. zmniejszania kosztów budowy i eksploatacji
sieci kanalizacyjnych, pompowni czy oczyszczalni ścieków),
 zabezpieczania budowli kanalizacyjnych przed przeciążeniem
hydraulicznym, w tym ochrony przed zalaniem i podtapianiem
terenów, zwłaszcza w czasie opadów nawalnych,
 ochrony wód odbiorników ścieków przed nadmiernym zanieczyszczaniem,
głównie ze zrzutów burzowych.
Zbiorniki retencyjne są stosowane przede wszystkim w tych
systemach usuwania ścieków, które charakteryzują się dużą nierównomiernością
prze...
więcej»
Zobacz wszystkie publikacje » |
|
2009-1
|
![]() DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma W numerze m.in.: |
Wacław Trojanowski (1936 -2008)
Urodził się 20 stycznia 1936 r.
w Dęblinie. Początkowo mieszkał wraz
z rodziną w Brześciu n.Bugiem, następnie
w Milanówku k.Warszawy oraz Fordonie
pod Bydgoszczą. W 1947 r. przenosi
się do Wrocławia, gdzie w 1953 r.
kończy Technikum Budowlane. Otrzymuje
nakaz pracy do Wojewódzkiego
Biura Projektów Budownictwa Wiejskiego.
W 1955 r. rozpoczyna studia na Wydziale
Inżynierii Sanitarnej Politechniki
Wrocławskiej. Tytuł magistra inżyniera
urządzeń sanitarnych uzyskuje na Politechnice
Gdańskiej w 1962 r.
Pierwszą pracę zawodową rozpoczął
w Gdańskim Przedsiębiorstwie Instalacji
Sanitarnych i Elektrycznych jako
inżynier budowy. Następnie zatrudniony
został w Miejskim Przedsiębiorstwie
Ciepłowniczym - początkowo na stanowisku
inspektora w Dziedzinie Inwestycji,
a następnie na st...
więcej»
Metodologia wymiarowania poddennych promienistych ujęć wody z nowym sposobem zafiltrowania drenów
(Andrzej Kotowski)
Ujęcia wody infiltracyjnej lokalizowane są zazwyczaj w czwartorzędowych
utworach wodonośnych - aluwialnych dolin rzecznych.
Ujęcia takie, zasilane w przeważającej części wodami powierzchniowymi,
cechują się znaczną wydajnością i na ogół dobrą jakością
ujmowanej wody [1]. Do tej grupy ujęć zaliczyć należy ujęcia promieniste
bądź drenażowe, o rurach filtrowych (drenach) zlokalizowanych
pod dnem źródła infiltracji - naturalnej (rzeki) bądź sztucznej
(stawy, baseny infiltracyjne). Poddenne ujęcia wody stanowią
wciąż atrakcyjną alternatywę dla tradycyjnego sposobu ujmowania
wody za pomocą studni wierconych bądź kopanych, w tym usytuowanych
wzdłuż brzegu źródła infiltracji, zwłaszcza przy małej
miąższości warstwy wodonośnej [2, 3]. Przykładem może być tutaj
poddenne ujęcie promienist...
więcej»
Muzeum kanału - "Dętka" w Łodzi
Historia łódzkiej sieci kanalizacyjnej i wodociągowej sięga
początków XX wieku. W 1901 r. ówczesne władze miasta Łodzi
zleciły sławnemu projektantowi kanałów - Sir Williamowi Heerleinowi
Lindleyowi (1853-1917), opracowanie oddzielnych projektów
obydwu infrastruktur komunalnych. Solidnie wykonane projekty
uwzględniające uwarunkowania gospodarcze, geologiczne i topograficzne
miasta zostały przekazane zleceniodawcy w 1909 r., ale
realizacja ich w Łodzi została odłożona ze względów finansowych.
W 1919 r. miasto liczące prawie 450 tys. mieszkańców wciąż nie
miało kanalizacji komunalnej, a przemysłowa była fragmentaryczna.
Prace na dużą skalę nad budową sieci kanalizacyjnej Łodzi rozpoczęto
dopiero w 1925 r. pod kierownictwem inż. Stefana Skrzywana
(1876-1932), naczelnego inżyniera W...
więcej»
Zasadność wyodrębnienia prawa gazowego
(Andrzej Barczyński)
W 1997 r. została uchwalona ustawa Prawo energetyczne [1],
w której zawarto najważniejsze regulacje prawne dotyczące funkcjonowania
rynku energetycznego w Polsce, wspólne dla rynku
paliw gazowych i energii elektrycznej. Po wejściu Polski do Unii
Europejskiej w 2004 r. dokonano nowelizacji ustawy wprowadzając
wiele zapisów z Dyrektywy Gazowej [2] i Dyrektywy Energii
Elektrycznej [3].
Model "połączonej" ustawy elektroenergetycznej i gazowej nie
jest jedynym możliwym rozwiązaniem w Europie.
Wspólne regulacje dla rynku paliw gazowych i energii elektrycznej
obowiązują w następujących krajach [5]:
 Niemcy,
 Norwegia,
 Czechy,
 Łotwa,
 Słowacja,
 Słowenia.
Natomiast odrębne regulacje gazowe występują w większości
krajów europejskic...
więcej»
Pierwsi działamy zgodnie z normami ISO 24500
Saur Neptun Gdańsk SA, operator systemu wodociągowo-kanalizacyjnego Gdańska i Sopotu,
od wielu lat przywiązuje ogromną wagę do zarządzania przez jakość. W 2006 roku spółka zintegrowała
wszystkie posiadane systemy zarządzania: ISO 9001, ISO 14001, PN-N-18001, w jeden system
QSE, a w październiku 2008 roku uzyskała, jako pierwsza w Polsce, certyfikat zgodności z normami
grupy ISO 24500.Normy z grupy ISO 24500 są normami międzynarodowymi,
oficjalnie opublikowanymi pod koniec 2007 roku. Na tę grupę
składają się normy: ISO 24510, ISO 24511, ISO 24512. Są one
przeznaczone dla przedsiębiorstw zarządzających usługami wodociągowo-
kanalizacyjnymi. Przede wszystkim zwracają uwagę
na właściwą komunikację z klientami i otoczeniem, w którym
działa przedsiębiorstwo, a także na promowanie dobry...
więcej»
Zobacz wszystkie publikacje » |
|







Twój koszyk

