profil Twój Profil
Kliknij, aby zalogować »
Jesteś odbiorcą prenumeraty plus
w wersji papierowej?

Oferujemy Ci dostęp do archiwalnych zeszytów prenumerowanych czasopism w wersji elektronicznej
AKTYWACJA DOSTĘPU! »

Twój koszyk
  Twój koszyk jest pusty

BĄDŹ NA BIEŻĄCO -
Zamów newsletter!

Imię
Nazwisko
Twój e-mail

Czasowy dostęp?

zegar

To proste!

zobacz szczegóły
r e k l a m a

ZAMÓW EZEMPLARZ PAPIEROWY!

baza zobacz szczegóły
INNE GAŁĘZIE PRZEMYSŁU »

PRZEMYSŁ CHEMICZNY


(ang. CHEMICAL REVIEW)

Czasopismo Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Przemysłu Chemicznego (SITPChem.)
rok powstania: 1917
Miesięcznik

Czasopismo nie jest dofinansowane przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Tematyka:
Rozwój, ekonomika i organizacja przemysłu chemicznego, chemizacja gospodarki narodowej, baza surowcowa przemysłu chemicznego, wykorzystanie odpadów. Artykuły naukowo-techniczne dotyczące technologii chemii organicznej i nieorganiczne... więcej »

Artykuły naukowe zamieszczane w czasopiśmie są recenzowane.

Procedura recenzowania

r e k l a m a
FAIL (the browser should render some flash content, not this).

Prenumerata

Zamów papierową prenumeratę w wersji PLUS czasopisma PRZEMYSŁ CHEMICZNY i zyskaj dostęp do pozostałych elektronicznych publikacji tego czasopisma z lat 2004-2011 (od 1 marca również rok 2012).
Nie zwlekaj - skorzystaj z tysięcy publikacji o najwyższym poziomie merytorycznym.
prenumerata papierowa roczna PLUS (z dostępem do archiwum e-publikacji) - tylko 548,28 zł
prenumerata papierowa roczna PLUS z 10% rabatem (umowa ciągła) - tylko 493,45 zł *)
prenumerata papierowa roczna - 504,00 zł
prenumerata papierowa półroczna - 252,00 zł
prenumerata papierowa kwartalna - 126,00 zł
okres prenumeraty:   
*) Warunkiem uzyskania rabatu jest zawarcie umowy Prenumeraty Ciągłej (wzór formularza umowy do pobrania).
Po jego wydrukowaniu, wypełnieniu i podpisaniu prosimy o przesłanie umowy (w dwóch egzemplarzach) do Zakładu Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT.
Zaprenumeruj także inne czasopisma Wydawnictwa "Sigma-NOT" - przejdź na stronę fomularza zbiorczego »

2010-12

zeszyt-2806-przemysl-chemiczny-2010-12.html

 
W numerze m.in.:
Modyfikacja wyrobów włókienniczych przy wykorzystaniu tlenku cynku o cząstkach nanometrycznych oraz kompozytu tlenkowego ZnO-SiO2 (JADWIGA SÓJKA-LEDAKOWICZ, JOANNA OLCZYK, ANETTA WALAWSKA, AGNIESZKA LAURENTOWSKA, AGNIESZKA KOŁODZIEJCZAK-RADZIMSKA, TEOFIL JESIONOWSKI)
Intensywny rozwój nanotechnologii, powiązany z wytwarzaniem mikro- i nanostruktur, stwarza duże możliwości w dziedzinie wytwarzania nowoczesnych wyrobów wielofunkcyjnych. Tego rodzaju materiały na bazie nośników włókienniczych mogą mieć szerokie zastosowanie dzięki nadanym im nowym właściwościom użytkowym. Badania były ukierunkowane na opracowanie metodyki otrzymania kompozytu tlenkowego ZnO-SiO2 oraz sposobu jego inkorporacji na powierzchnię wyrobów włókienniczych. Podjęto próbę modyfikacji tych wyrobów przez nanoszenie na ich powierzchnię past na bazie żywic akrylowych zawierających tlenek cynku o cząstkach nanometrycznych (Nanox) lub kompozyt tlenkowy ZnO-SiO2. Tak zmodyfikowane wyroby oceniano pod kątem właściwości barierowych przez pomiar transmitancji promieniowania UV oraz w zakresie charakterystyki mikrostruktury powierzchni przy zastosowaniu skaningowego mikroskopu elektronowego z przystawką umożliwiającą analizę składu ilościowego pierwiastków na powierzchni materiału włókienniczego. Wykonane badania wykazały, że powlekanie wyrobów włókienniczych pastą zawierającą preparaty tlenku cynku jest skutecznym sposobem modyfikacji powierzchniowej. Włóknina poliestrowa modyfikowana za pomocą preparatów tlenku cynku wykazuje dobre właściwości barierowe wobec promieniowania UV, lepsze w przypadku ZnO niż w przypadku ZnO-SiO2, wyrażone wysoką absorpcją promieniowania UV w całym zakresie oraz wartością współczynnika UPF > 45. Nanosized ZnO and a co-pptd. ZnO-SiO2 com. mixt. were used for surface modification of a polyester nonwoven and a cotton fabric (styrene-acrylic resin as binder). The modified textiles were studied for UV barrier properties, microstructure (microscopy, energy-dispersive spectroscopy) and chem. compn. The use of ZnO was more efficient than the use of ZnO-SiO2 composite. Nanotechnologia jest niezwykle interesującą dziedziną wiedzy, o której nie tylko mówi się i pisze coraz więcej, ale na którą prz... więcej»

Monitorowanie przebiegu fotopolimeryzacji kationowej przy użyciu pochodnych stilbenu jako sond fluorescencyjnych (JOANNA ORTYL, KATARZYNA SAWICZ-KRYNIGER, MARIUSZ GALEK, ROMAN POPIELARZ)
Zbadano możliwość wykorzystania pochodnych stilbenu w roli sond fluorescencyjnych do monitorowania procesów fotopolimeryzacji kationowej metodą FPT. Przebadano pochodne: 5-[2-(naftalen- 1-ylo)etenylo]-1,3-benzodioksol (1); 3,4-(metylenodioksy)- 4’-cyjanostilben (2); 3,4- (me ty leno dioksy)-4’-chloro stilben (3); 3,4-(metylenodioksy)- 4’-fluorostilben (4); 3,4-(metylenodioksy)stilben (5); 3,4-(metyleno dioksy)-4’-metoksystilben (6); 3,4-(metylenodioksy)-4’-metylostilben (7) i 3,4-(metylenodioksy)-4’-(tiometylo)stilben (8). Stwierdzono, że sondy 1-5 przesuwają swoje widmo fluorescencji w miarę postępu polimeryzacji kationowej monomeru, co umożliwia śledzenie tego postępu przy użyciu stosunków intensywności fluorescencji sondy, mierzonych przy dwóch różnych długościach fali. Z kolei, położenie widm fluorescencyjnych sond 6-8 jest niewrażliwe na zmiany polarności i mikrolepkości otoczenia, ale zmienia się intensywność fluorescencji. Dlatego w przypadku sond 6-8 konieczne jest zastosowanie intensywności względnej, mierzonej względem intensywności początkowej, jako wskaźnika postępu reakcji. Stwierdzono, że spośród zbadanych pochodnych stilbenu, do monitorowania polimeryzacji kationowej monomerów metodą FPT najlepiej nadaje się sonda 2. Eight substituted stilbenes were used as fluorescence probes (concn. 0.005 mol/L) for following the cationic polymerization of (CH2=CHO(CH2)2OCH2)2 in thin layers (0.1 mm) photoinitiated with Ph2IPF6 (1% by mass) under UV irradn. 3,4-(Dimethylenedioxy)-4’-cyanostilbene was found the most efficient probe of the polymerization. Polimery odgrywają niezmiernie istotną rolę w życiu człowieka. Występują zarówno w postaci materiałów codziennego użytku, jak i w postaci materiałów do specjalnych zastosowań. Uzyskanie wymaganych właściwości materiałów polimerowych w sposób powtarzalny wymaga kontroli przebiegu procesów ich wytwarzania. Z tego względu wyjątkowo... więcej»

Sorpcja Cu2+ i Fe3+ na szczepionych kopolimerach skrobi z reaktywnego wytłaczania (BEATA SCHMIDT, TADEUSZ SPYCHAJ)
Przedstawiono wyniki badań adsorpcji kationów Fe3+ i Cu2+ ze środowiska wodnego na kopolimerach skrobi szczepionych akryloamidem (AAm) i kwasem akrylowym (AA). Kopolimery skrobia-g-poli(akryloamid-co-kwas akrylowy) otrzymywano metodą ciągłą, poprzez reaktywne wytłaczanie. Efektywność wychwytywania jonów była analizowana metodą spektrofotometryczną UV/VIS. W pracy badano wpływ dawki kopolimeru, czasu sorpcji, stopnia zobojętnienia grup karboksylowych w monomerycznym kwasie akrylowym oraz stosunku masowego monomerów użytych do szczepienia na właściwości adsorpcyjne jonów metali. CH2=CHCONH2 (I) and CH2=CHCOOH (II) in aq. solns. were grafted on starch (0.3:1 mass ratio) in a twin screw extruder at temperature profile 60-115°C by using the (=NCMe2C(=NH) NH2)2 · HCl initiator. The starch-g-poly(acrylamide-co-acrylic acid) copolymers produced were used as sorbents for removing Fe3+ and Cu2+ ions from their aq. solns. The sorption of Fe3+ ions increased with increasing the I:II ratio (up to 3:0) in the monomer mixt. used. The max. sorption of Cu2+ ions was achieved when the I:II ratio was 1:2. The partial neutralization of carboxylic groups in the copolymer resulted in increasing the sorption rate. W ostatnich latach obserwuje się ciągły wzrost zainteresowania usuwaniem jonów metali z układów wodnych, w tym ze ścieków przemysłowych. W ostatniej dekadzie opracowano lub unowocześniono wiele technologii, np. dotyczących wykorzystania żywic syntetycznych kompleksujących jony metali1-4). Jednak należy zwrócić uwagę, że żywice jonowymienne syntezowane z surowców ropopochodnych nie ulegają biodegradacji i często zwiększają koszty przedsięwzięcia. Korzystną alternatywę stanowią kopolimery skrobi, które są biodegradowalne, mogą być otrzymywane przy stosunkowo niskich kosztach ze względu na szerokie rozpowszechnienie skrobi, a ponadto wykazują efektywność sorpcyjną pozwalającą na zastępowanie materiałów syntetycznych. Wiele produktów... więcej»

AKTUALNOŚCI
W I kw. nowego roku obrotowego 2010/11 (III kw. 2010 r.) ZA Puławy zanotowały ujemny wynik operacyjny (49,9 mln zł) i ujemny wynik netto (38,5 mln zł). To gorszy rezultat niż rok wcześniej, kiedy też spółka miała odpowiednio minus 46,8 oraz minus 31,1 mln zł. Zarząd ZA Puławy poinformował o tym na konferencji prasowej w dn. 15 listopada br. w hotelu Hilton w Warszawie, podając również, że przychody ze sprzedaży wzrosły w tym okresie o 17,5% do 452,2 mln zł, wobec 384,8 mln zł osiągniętych wcześniej. Wzrósł eksport produktów. Przychody z tego tytułu wyniosły 273,4 mln zł i były wyższe o 65,3%. Udział eksportu w sprzedaży wyniósł 56,2% (wobec 41,7% rok wcześniej). Ujemny wynik spółki jest efektem niekorzystnej różnicy w cenach gazu ziemnego między rynkiem krajowym (droższy) a zagranicznymi. By utrzymać konkurencyjność i zachować udziały w rynku, różnicę w cenie kluczowego surowca Puławy musiały pokrywać uszczuplając marże. Niższe niż zakładano były też ceny nawozów w kraju. Miał również miejsce przestój wynikający z modernizacji instalacji mocznika. Przeszacowano też należności 1700 89/12(2010) Fot. 1. Zarząd ZA Puławy SA podczas konferencji prasowej w dn. 15 listopada 2010 r. (Foto: Redakcja) walutowe. Na horyzoncie pojawiły się oznaki poprawy. Po zakończeniu żniw obserwowano wzrost cen nawozów, saletra amonowa zdrożała o 13%, a mocznik o 18%. W III kw. 2010 r. wzrosły wolumeny sprzedaży saletry amonowej o 28,9%, RSM o 96,2%, a siarczanu amonu o 7,1%. Spółka sprzedała więcej kaprolaktamu (o 13,3%), ale mniej melaminy (o 1,8%), AdBlue (o 4,9%) i nadtlenku wodoru (o 10,7%). Ceny głównych produktów eksportowych Puław, melaminy i kaprolaktamu, rosną na rynkach światowych (melamina ok. 1370 euro/t, kaprolaktam ok. 2500 USD/t), co dobrze wróży wynikom z eksportu tych produktów. W III kw. 2010 r. zmniejszyły się koszty zużycia surowców i energii, ale tylko dzięki ograniczeniom w produkcji, związanym z rewampingiem inst... więcej»

POLSKIE FIRMY CHEMICZNE W INTERNECIE - Część IX
BIM P.P.H. Osowiec, ul. Parkowa 2, 96-321 Żabia Wola k. Grodziska Maz. tel.: (22) 755 28 00 tel. kom.: 693 317 317 quiz@quiz.com.pl www.quiz.pl Biochefa Farmaceutyczny Zakład Naukowo-Produkcyjny ul. Kasztanowa 3, 41-200 Sosnowiec tel./fax: (32) 291 69 68 info@biochefa.pl www.biochefa.pl Biochem Tomasz Młyniec Szymocin 26, 59-150 Grębocice tel.: (76) 744 90 38 tel. kom.: 600 017 211 biochem@biochem.com.pl www.biochem.com.pl Bioerg S.A. ul. Chemiczna 6, 42-520 Dąbrow... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2010-11

zeszyt-2774-przemysl-chemiczny-2010-11.html

 
W numerze m.in.:
VII Sympozjum "Czwartorzędowe sole amoniowe i obszary ich zastosowania w gospodarce"
W dniach 1-2 lipca 2010 r. w Poznaniu, w sali konferencyjnej Instytutu Ochrony Roślin odbyło się VII Sympozjum "Czwartorzędowe sole amoniowe i obszary ich zastosowania w gospodarce" zorganizowane przez Instytut Technologii Drewna, Wydział Technologii Chemicznej Politechniki Poznańskiej, Instytut Chemii Przemysłowej im. prof. Ignacego Mościckiego i Instytut Ochrony Roślin. W Sympozjum wzięło udział ok. 120 osób z wyższych uczelni technicznych, instytutów naukowo-badawczych oraz z przemysłu. Patronat honorowy nad Sympozjum sprawowali Wicepremier i Minister Gospodarki, Waldemar Pawlak oraz Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, prof. Barbara Kudrycka. Komitetowi Naukowemu Sympozjum przewodniczył prof. dr hab. inż. Juliusz Pernak, a Komitetowi Organizacyjnemu doc. dr Władysław Strykowski. Sekretarzem Komitetu Naukowego była dr inż. Katarzyna Materna. Otwarcia Sympozjum dokonali Panowie prof. Juliusz Pernak i doc. dr Władysław Strykowski, dyrektor Instytutu Technologii Drewna. Doc. W. Strykowski przeczytał adresy kierowane do uczestników Sympozjum od Wicepremiera W. Pawlaka, Minister B. Kurdyckiej i Prezydenta Miasta Poznania, Ryszarda Grobelnego. Uczestników Sympozjum powitał również prof. dr hab. Marek Mrówczyński, dyrektor Instytutu Ochrony Roślin. Pierwszy referat plenarny przedstawił Pan prof. J. Pernak, który opisał ciecze jonowe jako związki wielofunkcyjne (pełny tekst Przem. Chem. 2010, 89, 1499). Pierwsze związki typu soli amoniowych zsyntetyzował Menschutkin w 1890 r. Ich liczba może teoretycznie wynieść 1018. Prelegent przedstawił historię cieczy jonowych, polski wkład naukowy w ich rozwój i badania (prof. Mieczysław Mąkosza i współpracownicy), oraz znane zastosowania cieczy jonowych. Ładunki dodatnie w cząsteczkach cieczy jonowych lokują się na atomach azotu, a ujemne głównie na atomach azotu i tlenu. Ciecze jonowe mają szerokie zastosowania w syntezie chemicznej, jako rozpuszczalniki pozwalające uzys... więcej»

Krzemionki modyfikowane pigmentem jako napełniacze kompozytów elastomerowych (ANNA MARZEC, MAGDALENA LIPIŃSKA, MARIAN ZABORSKI, JOLANTA SOKOŁOWSKA)
Używając krzemionki i pigmentu indygotiazynowego otrzymano pigmenty organiczno-nieorganiczne, stanowiące barwne, wzmacniające napełniacze, łatwo dyspergowane w ośrodku polimerowym. Jako nośniki pigmentu zastosowano Aerosil 380 i Zeosil 175, których powierzchnię modyfikowano zawiesiną pigmentu indygotiazynowego w środowisku cieczy jonowych. Zbadano przydatność modyfikowanych krzemionek jako napełniaczy mieszanek elastomerowych. Dla otrzymanych wulkanizatów określono parametry wytrzymałościowe oraz stopień dyspersji napełniacza w ośrodku polimerowym. Two com. SiO2 were modified by impregnation with transindigothiazine and ionic liqs. in Me2CH2OH soln. and added as pigments and fillers to (CH2=CH)2/CH2=CHCN rubbers. The addn. resulted in improving the mech. properties and red color of the rubber vulcanizates. The highest tensile strength (21.25 MPa) was achieved when 1-methyl-3-octylimidazolium tetrafluoroborate was used as the ionic liq. Krzemionki syntetyczne to ważna grupa napełniaczy stosowanych w przemyśle gumowym. W zależności od sposobu wytwarzania rozróżnia się krzemionki strącane i pirogeniczne. Krzemionki pełnią w elastomerach funkcje wzmacniające, polepszając właściwości użytkowe wyrobów gumowych. Jednakże hydrofilowy charakter powierzchni tego napełniacza utrudnia równomierną jego dyspersję, co prowadzi do tworzenia się aglomeratów będącymi dużymi skupiskami cząstek. Aglomeracja jest zjawiskiem wpływającym niekorzystnie na właściwości mechaniczne wyrobów gumowych. Aby temu zapobiec stosuje się różne metody modyfikacji powierzchni krzemionki lub dodatek substancji pomocniczych, poprawiających jej dyspergowalność w elastomerach. Zgodnie z doniesieniami literaturowymi1- 4) z ostatnich lat, w celu uzyskania łatwo dyspergowanych, wzmacniających napełniaczy stosuje się krzemionkę modyfikowaną silanami lub cieczami jonowymi. Pojawiły się także prace opisujące barwne napełniacze otrzymane w wyniku reakcji barwników z si... więcej»

Synteza, struktura i właściwości betain oraz ich zastosowania (MIROSŁAW SZAFRAN, ZOFIA DEGA-SZAFRAN, IWONA KOWALCZYK, PIOTR BARCZYŃSKI)
Betainy to bipolarne związki chemiczne (wewnętrzne sole, jony dwubiegunowe, jony amfoteryczne), w których ładunek dodatni jest zlokalizowany na atomach azotu, siarki lub fosforu w różnych otoczeniach, a ładunek ujemny na atomach tlenu związanych z atomami węgla, siarki lub fosforu. Betainy ze względu na swe właściwości powierzchniowo czynne ułatwiające zwilżanie i usuwanie brudu, znalazły zastosowanie jako dodatki do szamponów, detergentów, perfum i dezodorantów. Betainy są szeroko stosowane w przemyśle włókienniczym. W przemyśle papierniczym związki te ułatwiają proces drukowania oraz nadają połysk, również papierom fotograficznym. Betainy są dodawane do mikrobiocydów, środków antyseptycznych, czystościowych, zapachowych i opakowań do żywności. Są także stosowane w medycynie, farmacji, biologii i wielu innych dziedzinach. A review with 48 refs. Betainy są zaliczane do tzw. związków zwitterjonowych1-10). Ładunek dodatni może być w nich umiejscowiony na czwartorzędowych atomach azotu i fosforu lub na trzeciorzędowym atomie siarki. Ładunek ujemny może znajdować się na grupie karboksylanowej, fenolanowej, fosfinowej, fosforanowej, siarczanowej, siarczynowej lub sulfonowej1). Ze względu na umiejscowienie ładunku dodatniego sole wewnętrzne dzieli się na karboksybetainy, betainy fosfoniowe i betainy sulfoniowe (rys. 1). Rys. 1. Związki zwitterjonowe Fig. 1. Zwitterionic compounds CH 3 N + CH3 CH2 COO - CH3 CH 3 P + CH3 CH3 CH2 COO - CH 3 S + CH 3 CH2 COO - N + CH3 CH 3 CH 3 CH2 P O O - R N + CH3 CH 3 CH3 CH2 O P O O - OH CH3 N + CH 3 CH3 CH2 O SO2 - N + CH3 CH 3 CH3 CH2 O SO3 - N + CH3 CH 3 CH3 CH2 SO2O - Najbardziej rozpowszechnione w przyrodzie są karboksybetainy. Uważa się je za alkilowe pochodne aminokwasów4). Najprostszą karboksybetainą jest N,N,N-trimetyloglicyna, czyli pochodna naturalnego aminokwasu glicyny. Została ona wyizolowana po raz pierwszy przez L. Sch... więcej»

Wybrane zgłoszenia patentowe z dziedziny chemii
Zgł. nr 387420; C04B 28/08 POLITECHNIKA WARSZAWSKA, Warszawa Kledyński Z., Machowska A. Zawiesina twardniejąca do zastosowań w robotach budowlanych Przedmiotem wynalazku jest zawiesina twardniejąca wykonana z bentonitu sodowego nadającego jej właściwości tiksotropowe w stanie płynnym oraz ze spoiwa w postaci mielonego granulowanego żużla wielkopiecowego aktywowanego fluidalnym popiołem lotnym z węgla brunatnego, które nadaje zawiesinie właściwości konstrukcyjne po stwardnieniu. Zawiesina prezentuje wymagane właściwości w stanie płynnym i po stwardnieniu, w związku z czym można ją stosować do wykonywania przesłon przeciwfiltracyjnych w podłożu gruntowym. Zawiesina twardniejąca bentonitowo- żużlowo-popiołowo-wodna składa się z 2,6-4,7% mas. bentonitu sodowego, 13,8-28,0% mas. spoiwa w postaci mielonego granulowanego żużla wielkopiecowego, 1,0-13,0% mas. fluidalnego popiołu lotnego z węgla brunatnego oraz wody do 100% mas. (1 zastrzeżenie) Zgł. nr 387328; C07C 31/36 ZACHODNIOPOMORSKI UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNY W SZCZECINIE, Szczecin Milchert E., Paździoch W. Sposób ciągłego otrzymywania dichloropropanoli, zwłaszcza 1,3-dichloro-2-propanolu w reakcji gliceryny i chlorowodoru Sposób wg wynalazku polegający na otrzymywaniu 1,3-dichloro-2-propanolu w reakcji gliceryny i chlorowodoru w obecności kwasu karboksylowego w dwustopniowej kaskadzie reaktorów z usuwaniem wody reakcyjnej, w temperaturze strefy reakcyjnej 80-130°C charakteryzuje się tym, że do pierwszego stopnia kaskady (1) wprowadza się glicerynę zawierającą kwas karboksylowy, a chlorowodór do drugiego stopnia kaskady (2), po czym nadmiar chlorowodoru z drugiego stopnia kaskady (2) recyrkuluje się do pierwszego stopnia kaskady (1). Nieprzereagowaną glicerynę, monochloropropanodiole i dichloropropanole z pierwszego stopnia (1) kieruje się do drugiego stopnia, zaś produkty ciekłe z drugiego stopnia złożone z wody, dichloropropanoli i monochloropropanodio... więcej»

Ciecze jonowe. Pochodne N,N-dimetyloalkiloamin oraz 1-decyloimidazolu jako skuteczne środki ochrony drewna (ANNA STANGIERSKA, JADWIGA ZABIELSKA-MATEJUK, ANDRZEJ SKRZYPCZAK, ALEKSANDRA KROPACZ, WERONIKA PRZYBYLSKA)
Wysoka skuteczność działania chlorku benzalkoniowego i didecylodimetyloamoniowego przeciwko grzybom domowym (Basidiomycotina) oraz niedoskonałym (Deuteromycotina) zapewniła tym czwartorzędowym solom amoniowym dominującą pozycję na rynku impregnatów do drewna w okresie ostatnich 25 lat. Modelowanie struktury cieczy jonowych w kierunku uzyskania substancji biologicznie czynnych o niskich progach toksyczności wymaga, w przypadku bliźniaczych soli amoniowych, poza doborem podstawników alkilowych, optymalizacji struktury łącznika pomiędzy amfifilowymi fragmentami cząsteczki. Opracowano nowe struktury cieczy jonowych, pochodnych N,N-dimetyloalkiloamin, zawierające łącznik zbudowany z 5 lub 8 grup metylenowych oraz pochodne 1-decyloimidazolu z anionem azotanowym( V) i tetrafluoroboranowym. Określono ich aktywność biobójczą w stosunku do grzybów rozkładu brunatnego, białego i szarego drewna, oraz grzybów wywołujących siniznę drewna. Dawki efektywne azotanów(V) i tetrafluoroboranów, pochodnych N,N-dimetyloalkiloamin, dla grzyba Coniophora puteana wyniosły odpowiednio 25 ppm i 50 ppm, co jest porównywalne z działaniem preparatów CCA (chromium copper arsenic). Badane sole wykazują silne działanie przeciwsiniznowe i charakteryzują się dużą stabilnością termiczną, dzięki czemu mogą znaleźć zastosowanie jako aktywne biologicznie komponenty impregnatów do drewna w połączeniu z innymi biocydami. Seven quaternary ammonium (gemini) and imidazolium nitrates(V) and tetrafluoroborates were prepd. and studied for fungicidal activity against brown, white and soft rot and fungi responsible for blue stain on wood. The gemini ammonium salts were found active against fungus Coniophora puteana. Drewno użytkowane w warunkach zewnętrznych narażone jest na niszczące działanie czynników biotycznych, szczególnie grzybów, bakterii, glonów, owadów i organizmów morskich, jak również czynników abiotycznych, takich jak promieniowanie widzialne, ultrafi... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2010-10

zeszyt-2746-przemysl-chemiczny-2010-10.html

 
W numerze m.in.:
Otrzymywanie formalu glicerolu przez transacetalizację metylalu (STANISŁAW TRYBUŁA, KAZIMIERZ TERELAK, ANITA OLEJARZ, SZYMON BREKIER)
Zaprezentowano nowatorskie rozwiązanie technologiczne wytwarzania formalu glicerolu w reakcji transacetalizacji metylalu glicerolem, wobec silnie kwaśnego, makroporowatego kationitu jako katalizatora. Glycerol was converted with (MeO)2CH2 to a mixt. of 3-hydroxydioxane (94%) and 2-hydroxymethyldioxolane at 100-110°C and overpressure 0.5 MPa for 1.5 h in presence of p-MeC6H4SO3H, MeSO3H and a macroporous ion-exchange resin catalysts. The product was sepd. by distn., the unconverted raw materials were recycled. The best results were achieved when the ion exchange resin was used as catalyst (product one-step yield about 56%, purity 99.92%). Formal glicerolu1-5) (CAS nr 4740-78-7; 5464-28-8), ciecz bezbarwna i bez zapachu, wrząca w temp. 193-195°C (760 mm Hg) i 95-97°C (20 mm Hg) jest izomeryczną mieszaniną 5-hydroksy-1,3-dioksanu oraz 4-hydroksymetylo-1,3-dioksolanu. Jest produkowany na skalę przemysłową. Formal glicerolu (gatunek "ultra czysty")1) zawiera co najmniej 99% mas. formalu glicerolu, nie więcej niż 200 ppm formaldehydu i nie więcej niż 0,5% mas. wody. Produkt ten należy do związków niskotoksycznych i stabilnych chemicznie2). Znajduje zastosowanie w przemyśle farmaceutycznym jako dodatek wielu leków, szczególnie o działaniu zewnętrznym, w weterynarii jako składnik płynów injekcyjnych wywołujący efekt przeciwbólowy podczas leczenia zwierząt, w przemyśle AGD do wytwarzania środków owadobójczych, w lakiernictwie do stabilizacji farb emulsyjnych, oraz jako komponent i moderator w produkcji żywic. Celem badań było opracowanie nowej, bezformaldehydowej metody wytwarzania formalu glicerolu. Umożliwi to poszerzenie możliwości zagospodarowania biogliceryny wytwarzanej w coraz to większych ilościach jako produkt uboczny transestryfikacji olejów roślinnych do estrów metylowych i etylowych, stoso... więcej»

Wpływ dodatku bezwodnika maleinowego na zmianę właściwości olejów uzyskanych w procesie utleniania oleju rzepakowego (JOLANTA IŁOWSKA, MARIAN KOZUPA, JAN GNIADY, MARIA KLĘCZAR, JOLANTA DRABIK)
Przedstawiono wpływ dodatku bezwodnika maleinowego w procesie utleniania oleju rzepakowego na właściwości uzyskanych produktów. Prowadzenie procesu utleniania oleju rzepakowego z dodatkiem bezwodnika maleinowego umożliwiło skrócenie czasu reakcji w stosunku do czasu reakcji prowadzonej bez dodatku bezwodnika. W obu przypadkach otrzymano analogiczne produkty. Określono właściwości fizykochemiczne i użytkowe oraz zmiany strukturalne otrzymanych produktów po ich długoterminowym magazynowaniu. Maleic anhydride was added (2%) to rapeseed oils before their oxidn. at 150°C for 70 or 100 min to improve the stability of the oils. The oils were studied for fractional compn., kinematic viscosity, acid no. and peroxide value directly after the oxidn. and after 1 year long storage in air. The addn. of maleic anhydride resulted in a shortening of oxidn. time, increasing the oxidative stability of the oils and improving their lubricating capacity. Oleje roślinne znajdują szerokie zastosowanie w przemyśle spożywczym jako środki smarowe lub komponenty olejów smarowych. Są one stosowane w łożyskach ślizgowych i tocznych, przekładniach mechanicznych i układach hydraulicznych maszyn i urządzeń stosowanych w przetwórstwie rolno-spożywczym. Oprócz przeciwdziałania tarciu i zużyciu, oleje te spełniają również funkcję ochronną, zabezpieczając urządzenia przed korozją. Muszą też wykazywać kompatybilność z materiałami uszczelniającymi. Oleje smarowe na bazie roślinnej powinny być stabilne termicznie i charakteryzować się szybkim rozkładem biologicznym. Oprócz właściwości smarnych oleje roślinne charakteryzują się nietoksycznością oraz biodegradowalnością. Niedoskonałością tych olejów jest jednak brak odporności na utlenianie i skłonność do hydrolizy1, 2). Za brak tej odporności odpowiedzialne są zawarte w olejach wiązania wielokrotne3, 4). W celu wykorzystania olejów roślinnych jako zamienników surowców pochodzenia naftowego w produkcji paliw siln... więcej»

Identyfikacja produktów uwodornienia wybranych ftalanów dibutylowych metodą GC/MS (EUZEBIUSZ J. DZIWIŃSKI, ALEKSANDRA TASARSKA, JÓZEF LACH)
Ftalany dialkilowe są powszechnie stosowane jako plastyfikatory polimerów i kopolimerów. W ciągu ostatnich lat stwierdzono, że wykazują one szkodliwe działanie na ludzkie zdrowie i dlatego powinny zostać zastąpione przez nową generację plastyfikatorów. Mogą nimi być dialkilowe estry kwasu cykloheksano- 1,2-dikarboksylowego. Przedstawiono wyniki analiz estrów di-izo- i di-n-butylowych kwasu cykloheksano-1,2-dikarboksylowego, otrzymanych w wyniku katalitycznej reakcji uwodornienia odpowiednich ftalanów dibutylowych. Dzięki zastosowaniu metody chromatografii gazowej, w połączeniu ze spektrometrią mas (GC/MS) możliwe było określenie głównych i ubocznych produktów uzyskanych w tej reakcji. W ten sposób stwierdzono, że jej głównymi produktami są izomery cis i trans odpowiednio obu tych estrów, a jej produkty uboczne (poniżej 0,1%) to ftalid kwasu heksahydroftalowego oraz izoi n-butylowe monoestry kwasów benzoesowego, cykloheksanowego i 2-metylobenzoesowego. Uzyskane wyniki GC/MS dotyczące analizy produktów reakcji katalitycznego uwodornienia wybranych ftalanów dibutylowych, mogą być również przydatne podczas kontroli i optymalizacji procesu technologicznego ich wytwarzania. Bu2 and iso-Bu2 phthalates were hydrogenated on Ni catalyst to resp. cyclohexane-1,2-dicarboxylates. The reaction product was analyzed by gas chromatography coupled with mass spectrometry. Beside of cis and trans isomers of the main product, the presence of small amts. (below 0.1% by mass) of BuOH, i-BuOH, Bu benzoates, cyclohexanecarboxylates and 2-methylbenzoates as well as phthalide of cyclohexane-1,2-dicarboxylic acid was evidenced. Dialkilowe estry kwasu ftalowego znajdują szerokie zastosowanie jako plastyfikatory w przetwórstwie różnego rodzaju tworzyw sztucznych, np. poli(chlorku winylu). Substancje te, nie są związane chemicznie z polimerem i po pewnym czasie uwalniają się z niego, stając się w ten sposób zanieczyszczeniem środowiska naturalne... więcej»

Nietoksyczny pigment antykorozyjny dla farb podkładowych (MARIAN GŁUSZKO*, WOJCIECH SZYMAŃSKI)
Poprzez stapianie mieszanin soli nieorganicznych w 1100°C otrzymano 12 różniących się składem tlenkowych pigmentów antykorozyjnych. Pigmenty rozdrobniono do rozmiaru ziarna poniżej 5 μm i poddano badaniom rentgenograficznym. Pigmenty zastosowano w podkładowych powłokach poliwinylowych nałożonych na stalowe podłoże i badano efektywność ich antykorozyjnego działania w komorach korozyjnych: solnej i z wilgotnym SO2 oraz metodami potencjodynamicznymi. Najbardziej efektywny zawierał w swym składzie ok. 22% mas. MoO3. Wyznaczona optymalna zawartość tego pigmentu w poliwinylowej powłoce podkładowej wynosiła 2% mas. Pokrycie ziaren pigmentu warstwą polianiliny, spowodowało spadek jego antykorozyjnego działania. Twelve corrosion-inhibiting oxide pigment were produced by melting of mixed inorganic salt at 1100°C. The pulverized to grain size below 5 μm and studied by X-ray analysis. The pigments were used in priming polyvinyl coatings on steel substrate and tested for anticorrosion activity in salt and wet SO2 chambers and by potentiodynamic methods. The most efficient was the pigment containing 22% MoO3. Optimum content of this pigment in polyvinyl primer was established at 2% mass. The coating of the pigment grains with polyaniline resulted in decrease of its anticorrosive activity. Antykorozyjne zabezpieczenie konstrukcji metalowych powłokami organicznymi następuje poprzez działanie czterech, wzajemnie ze sobą powiązanych, mechanizmów ochronnych, obejmujących barierowe działanie systemu powłokowego, jego przyczepność (adhezję), inhibicję podpowłokowych procesów korozyjnych i efekty elektrochemiczne1, 2). Antykorozyjne systemy powłokowe chroniące konstrukcje metalowe eksploatowane w warunkach atmosferycznych, składają się co najmniej z powłoki zewnętrznej i podkładowej3, 4). Powłoki zewnętrzne stanowią barierę uniemożliwiającą przenikanie atmosferycznych czynników korozyjnych (głównie wody i tlenu) w głąb systemu ochron... więcej»

Z PÓŁKI KSIĘGARSKIEJ (Andrzej Leś)
Praca zbiorowa (red. Edward I. Solomon, Robert A. Scott i R. Bruce King) COMPUTATIONAL INORGANIC AND BIOORGANIC CHEMISTRY.Recenzowana książka stanowi kolejny ósmy tom znakomitej encyklopedii Encyclopedia of Inorganic Chemistry, zapoczątkowanej w 1994 r. Tom ten poświecony został dynamicznie rozwijającej się dyscyplinie wspomagania badań z chemii nieorganicznej i bioorganicznej przez szeroko rozumiane metody obliczeniowe, w większości oparte na prawach mechaniki i chemii kwantowej. Przybrał on postać wieloautorskiej monografii złożonej z trzech części i obejmującej metodykę badań oraz wybrane problemy badawcze z chemii bionieorganicznej i nieorganicznej. Autorami kolejnych rozdziałów są wybitni uczeni z wielu ośrodków naukowych, rozsianych ... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2010-9

zeszyt-2707-przemysl-chemiczny-2010-9.html

 
W numerze m.in.:
Zastosowanie sieci neuronowych typu SVM do zagadnienia prognozowania temperatury wody chłodzącej w rafinerii ropy naftowej PKN Orlen (PAWEŁ MALINOWSKI, MACIEJ SUŁOWICZ)
Przedstawiono problem prognozowania temperatury w wybranych punktach pierścieniowej sieci wody obiegowej zasilającej i powrotnej, wykorzystywanej do obniżania temperatury produktów naftowych wytwarzanych w kilkunastu różnych instalacjach produkcyjnych w przedsiębiorstwie PKN Orlen. Prognozowanie temperatury odbywało się z wykorzystaniem sieci neuronowych, które były uczone na danych archiwalnych zarejestrowanych w systemie monitorowania parametrów procesu oraz na podstawie zmiennych pogodowych, które wpływały na przebieg procesu schładzania wody na Wydziale Bloków Wodnych. Hydraulic and thermal models of an industrial cooling water supply system were developed by using the supportvector- machine neural networks to predict temps. of the cooling water in 96 points of the waterflow network. The network consisted of 1614 junctions, 9 tanks, 1188 pipelines, 26 pumps and 640 valves. A good agreement of the predicted and measured temps. was achieved. Odwzorowanie i opisanie złożonych obiektów technologicznych oraz procesów w nich zachodzących za pomocą równań modelu matematycznego w sposób możliwy do rozwiązania przez program komputerowy jest zwykle zadaniem bardzo trudnym i/lub czasochłonnym a czasami wręcz fizycznie niemożliwym do wykonania. Stopień złożoności modelu jest zwykle funkcją możliwych do zaakceptowania założeń upraszczających zarówno dla odwzorowania zjawisk fizycznych zachodzących w obiektach, jak i w opisywanym procesie technologicznym. W artykule poddano analizie złożony obiekt technologiczny, jakim jest układ chłodniczy na Wydziale Bloków Wodnych w PKN Orlen. Pod pojęciem bloków wodnych w przypadku omawianej instalacji chłodniczej należy rozumieć układ chłodni wentylatorowych, zestawy pompowe, sieć rurociągów wody zasilającej i powrotnej, kanały grawitacyjne i filtry bocznikowe. Wydział Bloków Wodnych zasila w wodę chłodzącą kilkanaście instalacji wytwarzania produktów naftowych. Zadaniem całego tego układu ch... więcej»

Immobilizowane ciecze jonowe w "zielonej" katalizie heterogenicznej (JANUSZ NOWICKI, MARCIN MUSZYŃSKI)
Przedstawiono przegląd literatury na temat otrzymywania i wykorzystania cieczy jonowych immobilizowanych na stałych nośnikach. Można je scharakteryzować jako "zielone" katalizatory heterogeniczne. Ich zaletą jest zachowanie właściwości cieczy jonowych w połączeniu z heterogenizacją układu katalitycznego, co umożliwia nawrót katalizatora do ponownego użycia a w szczególnych przypadkach nawet zastosowanie do procesu ciągłego. A review, with 75 refs., of methods for immobilization of ionic liqs. and org. reactions (hydroformylation, Friedel- Crafts alkylation, coupling, esterification, condensation) catalyzed with the immobilized ionic liqs. Ciecze jonowe i ich wykorzystanie w szeroko rozumianej syntezie organicznej jest zagadnieniem, które w ostatnim dziesięcioleciu rozwija się niezwykle intensywnie. Początkowo ciecze jonowe wykorzystywane były jako specyficzne rozpuszczalniki dla wielu procesów chemicznych. Wykazują one wiele cennych właściwości, które powodują, że są bardzo atrakcyjnym medium reakcyjnym. Ciecze jonowe są nielotne i w odróżnieniu od produktów reakcji, nie można ich destylować. Są stabilne termicznie (nawet powyżej 300°C). Właściwości cieczy jonowych mogą zmieniać się w dużym zakresie w zależności od budowy kationu oraz anionu. Powoduje to, że ciecz jonową dla określonego procesu można "zaprojektować" dobierając odpowiedni kation lub anion. Ciecze jonowe nazywane bywają również "zielonymi" rozpuszczalnikami. Reakcje z ich użyciem przebiegają często z wyższymi wydajnościami, przy niskim poziomie odpadów. W większości przypadków można je zawracać do procesu, co wiąże się z radykalnym obniżeniem jego kosztów. Literatura na temat cieczy jonowych jest bardzo obszerna. Obejmuje ona już kilka monografii1—4) oraz wiele publikacji przeglądowych5—8). Układ substraty-rozpuszczalnik (lub nie)-ciecz jonowa stanowi klasyczny przykład dwufazowego układu katalitycznego. W idealnym przypadku ciecz jonowa jest do... więcej»

Wybrane zgłoszenia patentowe z dziedziny chemii
Zgł. nr 386622; C01B 3/10 Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie, Szczecin Arabczyk W., Ekiert E. Sposób otrzymywania gazu wzbogaconego w wodór Sposób otrzymywania gazu wzbogaconego w wodór, polegający na reakcji metalu z parą wodną, charakteryzuje się tym, że reakcji z parą wodną poddaje się żelazo, nikiel lub kobalt rozproszone w matrycy węglowej. (1 zastrzeżenie) Zgł. nr 386508; C01B 17/88 Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie, Szczecin Tomaszewska M., Grzmil B., Mentka A. Sposób zagospodarowania pohydrolitycznego kwasu siarkowego Sposób zagospodarowania pohydrolitycznego kwasu siarkowego, charakteryzuje się tym, że pohydrolityczny kwas siarkowy wykorzystuje się do otrzymywania siarczanu potasu w reakcji chlorku potasu z kwasem siarkowym w reaktorze membranowym, wykorzystując destylację membranową. (6 zastrzeżeń) Zgł. nr 386591; C05F 7/00 Zygmunt Marek, Zygmunt-Ogrodnik Monika, Agromil Spółka Cywilna, Dziekanów Nowy Zygmunt M., Zygmunt-Ogrodnik M. Sposób wytwarzania nawozów organiczno-mineralnych na bazie komunalnych osadów ściekowych Sposób polega na zmieszaniu słomy zbożowej z mokrymi osadami ściekowymi, higienizowanymi wapnem palonym, zawierającymi w swoim składzie od 15 do 25% mas. suchej masy osadu oraz przetworzeniu mieszaniny do postaci granulatu. Według wynalazku stosuje się słomę zbożową, zawierającą co najmniej 20% słomy owsianej, przy czym przed zmieszaniem słomę zbożową rozdrabnia się mechanicznie przez cięcie i rozwłóknianie w stanie powietrzno-suchym, a tak rozdrobnione cząstki słomy dodaje się do osadów ściekowych w ilości od 25 do 30% mas. w stosunku do masy mieszaniny, po czym mieszaninę przetłacza się przez matrycę z otworami kalibrującymi i kroi na odcinki, które następnie poddaje się granulacji i sezonowaniu. (5 zastrzeżeń) Zgł. nr 386702; C07C 29/74 Zakłady Azotowe w Tarnowie-Mościcach Spółka Akcyjna, Tarnów Bieszczad T., Bukało P., ... więcej»

Prof. dr hab. Andrzej Krysztafkiewicz (1947-2010)
Prof. dr hab. Andrzej Krysztafkiewicz urodził się dn. 6 października 1947 r. w Gnieźnie. Studiował na Wydziale Matematyki, Fizyki i Chemii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, który ukończył w 1970 r. uzyskując tytuł zawodowy magistra w dziedzinie chemii. W tym samym roku podjął pracę na Wydziale Chemicznym (obecnie Wydział Technologii Chemicznej) Politechniki Poznańskiej. W 1978 r. uzyskał stopień doktora nauk chemicznych na Wydziale Chemii UAM w Poznaniu. Na podstawie rozprawy habilitacyjnej "Aktywne, wysoko zdyspergowane napełniacze krzemionkowe i krzemianowe z odpadowej krzemionki pofluorowej" i przewodu habilitacyjnego przeprowadzonego przez Wydział Technologii i Inżynierii Chemicznej Politechniki Szczecińskiej w 1991 r. uzyskał stopień doktora habilitowanego nauk technicznych w dziedzinie technologii chemicznej. W 2001 r. z rąk prezydenta RP odebrał nominację profesorską. Od 2003 r. był zatrudniony na stanowisku profesora zwyczajnego Politechniki Poznańskiej. Problematyka badawcza prof. dr. hab. Andrzeja Krysztafkie... więcej»

Otrzymywanie tlenku cynku z wodnych roztworów chlorku cynku i wodorotlenku potasu (AGNIESZKA KOŁODZIEJCZAK-RADZIMSKA, TEOFIL JESIONOWSKI)
Przedstawiono wyniki badań otrzymywania tlenku cynku z wodnych roztworów chlorku cynku i wodorotlenku potasu. Celem tych badań była optymalizacja procesu strącania, prowadząca do uzyskania produktu o jak najlepszych parametrach fizykochemicznych. Przeprowadzono serie prób doświadczalnych, w których określono kierunek dozowania, stężenie, stosunek objętościowy oraz szybkość dozowania reagentów, a także temperaturę prowadzenia procesu. Otrzymany ZnO poddano wszechstronnej charakterystyce fizykochemicznej i dyspersyjno-morfologicznej. Wyznaczono wielkość cząstek, morfologię i ich kształt oraz powierzchnię właściwą. Ponadto określono charakter hydrofilowo-hydrofobowy powierzchni ZnO. Otrzymano tlenek cynku o optymalnych właściwościach, charakteryzujący się największą zawartością cząstek o rozmiarach 164 nm oraz powierzchnią właściwą równą 11 m2/g. Zn(OH)2 was pptd. from aq. solns. of ZnCl2 with KOH at 20— 80°C, dried at 120°C for 24 h and calcined to ZnO. The products were studied for particle size distribution, wettability and surface. The best product contained particles 164 nm in av. diam. (polydispersity 0.152) and showed sp. surface 11 m2/g. Tlenek cynku występuje w przyrodzie w połączeniu z innymi pierwiastkami (żelazem, magnezem) w formie minerałów (cynkit, franklinit), jednak jego głównym źródłem są rudy cynkowe oraz szlamy powstające po procesach redukcji cynkiem. Podstawową strukturą w jakiej występuje tlenek cynku jest wurcyt. Są to heksagonalne kryształy1, 2), których strukturę można przedstawić jako szereg naprzemianległych płaszczyzn utworzonych przez tetraedrycznie skoordynowane jony O2- i Zn2+. Różnorodne właściwości tlenku cynku pozwalają na jego zastosowanie w wielu gałęziach przemysłu, od elektroniki3, 4), poprzez techniki laserowe5) do przemysłu gumowego1, 6). Bardzo istotnym elementem decydującym o przeznaczeniu tego związku są rozmiary jego cząstek. Tlenek cynku mający cząstki o rozmiarach nano... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2010-8

zeszyt-2670-przemysl-chemiczny-2010-8.html

 
W numerze m.in.:
Opis procesu przemian termicznych ortofosforanów w wielofosforany (Barbara Cichy, Stanisław Foleka, Józef Hoffmann, Mariusz Nowaka)
Przedstawiono wyniki badań procesów termicznych przemian diwodorofosforanu monopotasu, wodorofosforanu dipotasu i ich mieszanin o różnym stosunku molowym K/P w wielosfosforany potasu. Badania przeprowadzono metodami termograwimetryczną (DTG) oraz metodą różnicowej kalorymetrii skaningowej (DSC). Produkty przemian, w tym produkty pośrednie reakcji, identyfikowano przy pomocy rentgenowskiej analizy dyfrakcyjnej wspomaganej analizą chemiczną, w tym HPLC. Wyznaczono charakterystyczne temperatury i związki chemiczne będące produktami przemian. Wyniki wykorzystano do opracowania technologii wytwarzania difosforanu tetrapotasu i trifosforanu pentapotasu do zastosowań spożywczych. KH2PO4, K2HPO4 and their mixts. were thermally converted to K polyphosphates at 225-450oC under conditions of differential thermogravimetry and differential scanning calorymetry. Formation of K3H3(PO4)2, K5P3O10 and their dihydrates was evidenced. As by-products, K10P6O20, K3PO4 and K4P2O7 were formed. Fosforany i polifosforany sodu, potasu, wapnia oraz magnezu znajdują zastosowanie w przemysłowym przetwórstwie żywności jako dozwolone substancje dodatkowe. Związki te pełnią wiele technologicznie pożytecznych funkcji w przetwórstwie żywności, a ich stosowanie zgodnie z zaleceniami jest celowe i nieszkodliwe dla konsumentów. Prawo polskie i europejskie określa wielkości dopuszczalnych dawek fosforanów, co wynika z konieczności zachowania w organiźmie równowagi między jonami wapnia a fosforanami. Szczególna rola wśród dodatków przypada polifosforanom ze względu na ich specyficzne właściwości wynikające z obecności kilkuczłonowego łańcucha fosforanowego. Technologicznie wykorzystuje się takie charakterystyczne właściwości wielofosforanów, jak ich zdolność do kompleksowania (chelatowania) niektórych metali wielowartościowych (żelazo, wapń, magnez), zdolności emulgowania tłuszczy i hydratacji białek oraz zdolności buforujące. Najbardziej popularne wśród p... więcej»

Personalia
Mgr inż. Wojciech LUBIEWA-WIELEŻYŃSKI 22 czerwca 2010 r. został w tajnym głosowaniu jednogłośnie wybrany prezesem zarządu Polskiej Izby Przemysłu Chemicznego na nową, trzyletnią kadencję podczas Zgromadzeniu Ogólnego Izby w Płockim Domu Technika. Pan W. Lubiewa-Wieleżyński jest prezesem zarządu Polskiej Izby Przemysłu Chemicznego od 29 czerwca 2003 r. Biografię Pana W. Lubiewy-Wieleżyńskiego opublikowaliśmy w nr 09/2009, str. 952. AJS Mgr inż. Konrad JASKÓŁA 22 czerwca 2010 r. został wybrany przewodniczącym Rady Polskiej Izby Przemysłu Chemicznego na nową, trzyletnią kadencję podczas Zgromadzenia Ogólnego Izby w Płockim Domu Technika. Notkę biograficzną Pana K. Jaskóły opublikowaliśmy w nr 03/2004, str. 121. Od 2004 r. Pan K. Jaskóła jest prezesem zarządu Polimex Mostostal SA (wcześniej od 2001 r. Polimex Cekop SA), z której to firmy stworzył największą grupę kapitałową w budownictwie w Polsce o przychodach prawie 5 mld zł w 2009 r. (15% więcej niż w roku 2008) i 31. pozycji na liście 500 największych polskich firm wg tygodnika "Polityka". Grupa zatrudnia prawie 14000 osób i ma portfel zamówień wypełniony na najbliższe dwa lata. Firmy Grupy działają w budownictwie przemysłowym (chemia, energetyka), budują drogi i autostrady, linie kolejowe i tramwajowe, obiekty inżynierskie typu mostów i wiaduktów, stadiony (Legii Warszawa, Wisły Karków), produkują elementy stalowe, kotły, wyroby cynkowane i wiele innych. Pan K. Jaskóła jest laureatem wielu prestiżowych nagród w tym Złotego i Diamentowego Inżyniera w plebiscytach "Przeglądu Technicznego". AJS Mgr inż. Remigiusz PASZKIEWICZ od 29 czerwca 2010 r. pełni obowiązki prezesa zarządu i jest p.o. generalnego dyrektora oraz dyrektorem ds. organizacji Grupy Kapitałowej Anwil SA. Pan Remigiusz Paszkiewicz ma lat 39. Jest absolwentem Wydziału Inżynierii Środowiska na Politechnice Warszawskiej oraz Krajowej Szkoły Administracji Publicznej. Od 1994 r. pracował... więcej»

Ocena podatności wytłoczyny na zmianę koloru w procesie wytłaczania (Zbigniew Frąszczak, Bogusław Królikowski)
Zaproponowano metodykę oceny elastyczności zmiany koloru podczas wytłaczania folii i profili na przykładzie wytłaczania taśmy. Na jej podstawie oszacowano wzajemne oddziaływanie na styku powierzchnia narzędzia-uplastyczniony polimer oraz zdolność do samooczyszczania się powierzchni narzędzia w zależności od wybranych materiałów (gatunków stali) także pokrytych wytypowanymi powłokami ochronnymi podczas tego procesu. A method for assessment of flexibility of changing colors during extrusion of films and profiles was developed. The method was tested by extrusion of low-d. polyethylene dyed with 4 dyes (white, green, red and yellow) through 5 steel dies to self-cleaning ability of the tool. The polished 1.2316 steel and the high PNi/P-covered steel substrates met the quality requirements. Konsumenci w obecnych czasach stawiają producentom coraz większe wymagania dotyczące estetyki, a także różnorodności produktów. Oba te czynniki dotyczą przede wszystkim wielobarwności wyrobów. Potrzeba częstej zmiany asortymentu wyrobów, a w tym ich koloru, np. podczas wytłaczania tworzyw polimerowych, stwarza wiele problemów. Jednym z nich jest możliwość szybkiej zmiany koloru wytłaczanej folii lub profilu bez zatrzymywania linii technologicznej, przy minimalnej ilości odpadu produkcyjnego. Problem ten usiłuje się rozwiązywać poprzez zastosowanie odpowiednich koncentratów barwnych (rozmiary ziaren pigmentu)1), poprzez zmniejszenie chropowatości powierzchni narzędzia (polerowanie), poprzez przepłukiwanie układu uplastyczniającego mieszankami lub granulatami czyszczącymi, a także poprzez zmianę konstrukcji wytłaczarek (np. rozdzielenie tworzywa uplastycznionego od nieuplastycznionego w układach uplastyczniających typu S-Truder lub CoAx-Extruder)2, 3). Można również czyścić układy uplastyczniające środkami ściernymi, jednak przy wąskich szczelinach głowic wytłaczarskich grozi to n... więcej»

Wpływ rodzaju i stężenia rozpuszczalnika organicznego na właściwości użytkowe mleczek czyszczących zawierających mikrosferę (Marian W. Sułek, Tomasz Wasilewski, Emilia Klimaszewska)
Opracowano receptury mleczek czyszczących, zawierających różne rozpuszczalniki organiczne (glikol propylenowy, alkohol izopropylowy, eter butylowy glikolu dietylenowego oraz estry metylowe kwasów tłuszczowych z oleju rzepakowego) o stężeniach 1-11%. Jako substancję ścierną zastosowano mikrosferę, która była produktem odpadowym, powstającym podczas spalania węgla. Opracowane i wykonane preparaty badano na efektywność nakładania i rozprowadzania na czyszczonych powierzchniach, skuteczność usuwania zabrudzeń oraz zdolność do emulgowania zabrudzeń tłuszczowych. Analizowano wpływ rodzaju i stężenia rozpuszczalników w mleczkach na zmianę chropowatości i połysku powierzchni ceramicznych. W tym celu opracowano nowe metody badawcze, jak również adaptowano metody znane. Analiza uzyskanych wyników wskazała, że przy ustalonym stężeniu mikrosfery (10% mas.), wprowadzenie eteru butylowego glikolu dietylenowego (3%) lub estrów metylowych kwasów tłuszczowych z oleju rzepakowego (1%) do mleczek przeznaczonych do czyszczenia twardych powierzchni jest najbardziej korzystne. Twenty-nine scouring milks were prepd. by blending glycerol, lauryl alc. polyoxyethylene ether, Na citrate, acrylics and aq. soln. of NaOH (pH 8) with some org. solvents (CH(CH2OH)2, i-PrOH, (BuOCH2CH2)2O, rapeseed oil fat acids Me ester) (1-11% by mass) and addn. of cenosphere abrasive (grain size 10-500 mm, content 10%) and then studied for application and dispersion efficiency, fat emulsifying power as well as roughness and gloss of the cleaned ceramic surfaces. Some new test methods were developed and used in the study. The (BuOCH2CH2)2O and rape-seed oil ester-containing prepns. (3% and 1%, resp.) showed the best properties. Jedną z najbardziej popularnych form środków czyszczących są mleczka. Pierwsze preparaty tego typu pojawiły się już na początku lat trzydziestych XX w. Obecnie na rynku występuje bardzo bogaty asortyment mleczek przeznaczonych do czyszczen... więcej»

Wybrane zgłoszenia patentowe z dziedziny chemii
Zgł. nr 386391; C02F 1/32 Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie, Szczecin Grzechulska-Damszel J., Morawski A.W. Sposób oczyszczania wody z zanieczyszczeń organicznych w fotokatalitycznym reaktorze przepływowym Sposób oczyszczania wody z zanieczyszczeń organicznych w fotokatalitycznym reaktorze przepływowym, polegający na naświetlaniu wody promieniami UV w obecności ditlenku tytanu jako fotokatalizatora naniesionego na wymienny nośnik, charakteryzuje się tym, że jako wymienny nośnik fotokatalizatora stosuje się tkaninę szklaną. Tkaninę szklaną pokrywa się ditlenkiem tytanu, zdyspergowanym w roztworze kwasu krzemowego lub w alkoholu etylowym. (3 zastrzeżenia) Zgł. nr 386371; C04B 28/04 Munitor Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, Kraków Onysk T. Zaprawa dwuelementowa uniwersalna Zaprawa dwuelementowa uniwersalna charakteryzuje się tym, że jednym elementem jest część gruntująca, składająca się masowo z 12-90% kleju, 0,5-2% barwnika, 10-50% wody, 0-35% cementu, 0-30% suchej masy papierowej, a drugim elementem jest zaprawa właściwa, zawierająca masowo 40-65% piasku i/lub kruszywa kolorowego, 4,5-8% suchej masy papierowej, 1,2-2,5% kleju, 12-20% cementu i 12-20% wody. (1 zastrzeżenie) Zgł. nr 386337; C05D 11/00 Trzeciakiewicz Ryszard, Raciszyn Granulacja nawozu metodą otaczakową z użyciem spoiwa jakim jest produkt oznaczony kodem 26.53.10-00.00 Produkt uzyskany w produkcji metodą otaczakową ma postać granulowanego wapna nawozowego, zawierającego magnez. Granulacja powstaje dzięki metodzie otaczakowej nawozu wapniowo-magnezowego dopuszczonego do obrotu w połączeniu ze spoiwem, jakim jest produkt oznaczony kodem 26.53.10-00.00. Metoda otaczakowa polega na dobraniu odpowiedniej szybkości bębna maszyny do ilości podawanego materiału współgrającego z pojemnością bębna, co powoduje równość granulatu oraz stabilność procesu granulacyjnego. (1 zastrzeżenie) Zgł. nr 386238; C07D 255/02 Instytut B... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2010-7

zeszyt-2646-przemysl-chemiczny-2010-7.html

 
W numerze m.in.:
Oksyetylenowanie nonylofenolu. Optymalizacja procesu i ocena produktów (Marek Lukosek, Jacek Kosno, Bronisław Naraniecki)
Przedstawiono porównawcze wyniki syntez i oceny analitycznej oksyetylatów nonylofenolu otrzymanych przy użyciu katalizatora wapniowego i NaOH. Stwierdzono, że oksyetylaty otrzymane przy udziale katalizatora wapniowego zawierają mniej produktów ubocznych oraz charakteryzują się wąską dystrybucją homologów oksyetylenowych. Po wykonaniu syntez w temp. 120-180°C oraz przy stężeniu katalizatora 0,1-0,7% określono optymalne stężenie katalizatora wapniowego i temperaturę procesu. Com. nonylphenol was ethoxylated with ethylene oxide at 120-180°C on a Ca sulfonate and carboxylate catalyst (content 0.1-0.7% by mass). NaOH was also used as catalyst for comparison. The reaction products contained mainly ethoxylates (av. ethoxylation degree 8) but also polyglycols (1.0-4.5%), 1,4-dioxane (1.5-4 ppm) and unconverted nonylphenol and ethylene oxide. The ethoxylates produced by using the Ca catalyst showed a narrow mol. mass distribution and contained less by-products than those produced with NaOH catalyst. Reakcja addycji tlenku etylenu do alkilofenoli wykorzystywana jest w przemyśle do wytwarzania środków powierzchniowo czynnych oraz polieterów stosowanych w poliuretanach, farbach i tworzywach sztucznych. Proces prowadzony jest zazwyczaj w obecności katalizatora, a powstające produkty stanowią mieszaninę adduktów, zawierających różne liczby grup oksyetylenowych. Monoetery alkiloarylowe glikoli polioksyetylenowych otrzymywane są najczęściej w reakcji alkilofenoli z tlenkiem etylenu w obecności katalizatorów alkalicznych. Reakcja przebiega wg schematu przedstawionego na rys. 1. W pierwszej fazie przereagowuje w całości alkilofenol, co w konsekwencji daje dystrybucję homologów typu Poisone’a. Tlenek etylenu przyłączony do jonu fenolanowego tworzy eter hydroksyaryloalkilowy. Z powodu większej kwasowości fenolu w porównaniu do kwasowości jego monoeteru oksyetylenowego, dalsza reakcja propagacji łańcucha polioksyetylenowego następuje d... więcej»

Z prasy zagranicznej
Dotychczas Unia Europejska podawała się na forum międzynarodowym za lidera walki ze zmianami klimatycznymi. Po przyjęciu pakietu klimatyczno-energetycznego w grudniu 2008 r., w którym zobowiązała się do redukcji swej emisji gazów cieplarnianych o 20% w okresie do 2020 r., Europa miała mocne podstawy do zademonstrowania Stanom Zjednoczonym i innym krajom, jak należy wywiązywać się ze swych historycznych powinności. Obiecała nawet zwiększenie do 30% redukcji swej emisji CO2 i innych gazów cieplarnianych, jeśli tylko szczyt klimatyczny w Kopenhadze w grudniu 2009 r. zgodzi się z tego rodzaju "ambitnym" planem. Wiadomo jednak, że realia ułożyły się zupełnie inaczej niż to sobie Unia wyobrażała. Żaden z większych krajów nie poszedł za jej przykładem, a negocjacje w Kopenhadze koncentrowały się głównie wokół stanowiska zajmowanego w tej sprawie przez USA i takie kraje, jak Chiny i Indie. Po zakończeniu szczytu kopenhaskiego kraje UE musiały stanąć wobec oczywistego faktu, że cnota nie tylko nie popłaca ale i drogo kosztuje. Takie było w każdym razie stanowisko Niemiec, które 25 maja br. zażądały "przerwy" w staraniach podejmowanych pod hasłem walki ze zmianami klimatycznymi. Dotychczas sceptycznie do planów w tej dziedzinie, zwłaszcza zaś do podwyższenia redukcji emisji gazów cieplarnianych z 20% do 30%, ustosunkowywały się jedynie kraje średniej wielkości, takie jak Włochy i Polska. Obecnie jednak, kiedy podobne stanowisko zajęły również Niemcy, największa potęga przemysłowa i ekonomiczna Europy, sprawy przyjęły inny obrót. Wobec nalegań Berlina i Paryża Connie Hedegaard, unijna komisarz ds. klimatu, musiała już następnego dnia, tj. 26 maja br. przyznać, że dla proponowanej przez nią redukcji emisji gazów cieplarnianych o 30% w okresie do 2020 r. nie dojrzały jeszcze warunki oraz podejmowanie decyzji w tej sprawie jest obecnie przedwczesne. W sytuacji wzrostu bezrobocia, zahamowania wzrostu gospodarczego, deficytów ... więcej»

Od redakcji (Andrzej Jan Szyprowski)
2010) Po fiasku prywatyzacji ostatnich zakładów wielkiej syntezy chemicznej w naszym przemyśle niewiele się dzieje i we wszystkich pismach w Polsce, również poświęconych tak specjalistycznej tematyce jak nasza, kusi by parę słów poświęcić kampanii prezydenckiej, która akurat kończy swoją pierwszą fazę. Dziewięciu kandydatów zebrało po sto i więcej tysięcy podpisów (rekordzista 1,75 mln!) pod wymaganymi ordynacją wyborczą listami poparcia. Okazuje się, że nawet z niewielkim poparciem partyjnym lub bez niego można w Polsce zostać kandydatem do najważniejszego urzędu w Państwie. Nikt nie zwrócił jednak dotychczas uwagi, że stanowisko Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej jest posadą dosyć niebezpieczną. Na siedmiu prezydentów jakich Polska miała od 1918 r. dwóch zginęło tragicznie podczas sprawowania urzędu (G. Narutowicz w wyniku zamachu, L. Kaczyński w katastrofie lotniczej), na W. Jaruzelskiego dokonano zamachu, w wyniku którego został ciężko ranny. Prezydent J. Wojciechowski został siłą usunięty z urzędu, a prezydentura I. Mościckiego została przerwana II wojną światową. Niewielu spośród tych prezydentów jest też pozytywnie wspominanych przez Polaków i historię. W moim prywatnym rankingu prezydentów na pierwszym miejscu umieściłbym Profesora Ignacego Mościckiego i to nie dlatego, że był chemikiem bliskim nam zawodem i patronował powstaniu naszego pisma, ale że miał niezwykłe dokonania jako naukowiec a Jego prezydentura weszła do historii pełna Jego ważnych dla Polski inicjatyw w dziedzinie budowy nowoczesnej i silnej ojczyzny. Zapewne też, żaden z wcześniejszych i późniejszych prezydentów Polski nie cieszył się takim szacunkiem i uznaniem społecznym jak Prezydent Mościcki podczas swej prezydentury, mimo, że nie został wybrany w wyborach powszechnych. Oceny prezydentury I. Mościckiego zmieniły się po kampanii wrześniowej i był On przez współczesnych obarczany odpowiedzialnością za szybko przegraną wojnę. Dzisiaj te ocen... więcej»

Zasady i kryteria doboru technologii unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych (Justyna Pyssa)
Ustalenie technologii zagospodarowania odpadów niebezpiecznych jest procesem wymagającym rozważenia wielu czynników o różnorakim charakterze. Wiele czynników, które wydają się być dominujące traci swoje znacznie wobec dodatkowych uwarunkowań. Zakłady specjalizujące się w procesach przetwarzania odpadów powinny wypełniać tzw. kardynalną triadę uwarunkowań decydujących o pełnym powodzeniu inwestycji, obejmującą efektywność ekonomiczną, skuteczność ekologiczną oraz akceptację społeczną. O ile czynnik ekologiczny jest bezdyskusyjny, o tyle dwa pozostałe elementy układu równowagi obarczone są silną interakcją finansową i społeczną. Wynika ona między innymi z wysokich kosztów inwestycyjnych oraz ze zjawiska opisanego w literaturze jako syndrom NIMBY (not in my backyard). W artykule omówiono kryteria ekonomiczne oraz ekologiczne doboru technologii unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych, którymi należy się kierować przy wyborze zarówno metody, jak również lokalizacji obiektu unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych. Technol. and economical aspects of hazardous waste treatment were discussed. The cost anal. was exemplified on arsenic and treatment of asbestos-contg. wastes. Under Polish conditions, the waste disposal is cheaper than the waste immobilization and incineration. Dobór technologii unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych powinien odbywać się zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju. Oznacza to, że racjonalna gospodarka odpadami, uwzględniająca zarówno czynniki ekologiczne, jak i ekonomiczne, wymusza potrzebę maksymalizacji wykorzystania odpadów we wszystkich możliwych zastosowaniach, przy jednoczesnym ograniczeniu ich negatywnego wpływu na środowisko. Przy wyborze technologii unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych najważniejszym czynnikiem nie może być wyłącznie skuteczność ekonomiczna, ale przede wszystkim zmniejszanie obciążeń środowiska poprzez stosowanie technologii nisko i bezodpadowych, recykling oraz... więcej»

Trendy Ekorozwoju w Przemyśle Chemicznym (Zofia Machowska)
W dniach 19-21 maja 2010 r. w ORW "Panorama" w Krynicy Górskiej odbyła się czternasta ogólnopolska konferencja nt. trendów ekorozwoju w przemyśle chemicznym, zorganizowana przez tarnowski oddział Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Przemysłu Chemicznego oraz Polską Izbę Przemysłu Chemicznego. W konferencji uczestniczyło ok. 100 osób. Honorowym Gospodarzem Konferencji były Azoty Tarnów, a Patronat Honorowy nad konferencją objęli: Minister Środowiska, Marszałek Województwa Małopolskiego, Małopolski Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie oraz Prezydent Miasta Tarnowa. Patronat medialny sprawowały czasopisma: Chemik, Przemysł Chemiczny oraz Przemysł i Środowisko. Głównymi sponsorami konferencji były Azoty Tarnów, Nalco Polska Sp. z o.o. oraz Zakład Pomiarów i Automatyki "Automatyka" Sp. z o.o. w Tarnowie. Uczestników konferencji powitał serdecznie Pan Witold Szczypiński, wiceprezes zarządu Azotów Tarnów, prezes zarządu tarnowskiego oddziału SITPChem, który przekazał prowadzenie obrad w ręce Pana Wiesława Lacha, dyrektora Departamentu ds. Technicznych Azotów Tarnów i wiceprezesa zarządu tarnowskiego oddziału SITPChem. Pierwszy referat wygłosiła Pani Maria Duczmal, radca prawny w Ministerstwie Środowiska, nt. nowych przepisów prawa W Polsce na jej podstawie opracowywana jest nowa ustawa o odpadach, ponieważ kolejne nowelizacje obowiązującej dotychczas ustawy wprowadzałyby kolejne komplikacje jej interpretacji. W przepisach nowej dyrektywy uwzględniony jest cały cykl życia produktu a nie tylko, gdy jest on odpadem. Zmodyfikowano kluczowe pojęcia, m.in. takie jak "odpady" oraz wyraźnie rozróżniono pojęcie odzysku i unieszkodliwiania. Zgodnie z tendencjami na poziomie UE w nowej dyrektywie przyjęto hierarchię sposobów postępowania z odpadami w kolejności: zapobieganie, przygotowywanie do ponownego użycia, recykling, inne metody odzysku, np. odzysk energii i wreszcie unieszkodliwianie. Wprowadzono... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2010-6

zeszyt-2629-przemysl-chemiczny-2010-6.html

 
W numerze m.in.:
Emisja rtęci z procesów energetycznego spalania węgla (Tomasz Chmielniak, Krzysztof Głód, Edyta Misztal, Marcin Kopczyński)
Rtęć jest silnie toksycznym pierwiastkiem, który stwarza poważne zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego. Głównym źródłem emisji rtęci do atmosfery są procesy energetycznego spalania węgla. Przedstawiono wyniki badań dystrybucji rtęci w przemysłowych układach energetycznych, wyposażonych w kotły pyłowe i fluidalne, spalające węgiel kamienny i brunatny. Prace objęły m.in. pomiary sprawności usuwania rtęci w istniejących układach odpylania spalin oraz wyznaczenie wskaźników emisji rtęci do atmosfery. Wyniki badań wykazały możliwość znaczącej redukcji emisji rtęci w istniejących układach odpylających. Pomimo wysokich sprawności usuwania rtęci (37—85%), spalanie węgli o dużych zawartościach Hg oraz wprowadzenie limitów emisji, tożsamych z opracowanymi przez Agencję Ochrony Środowiska Stanów Zjednoczonych (EPA, USA), spowodowałoby konieczność zastosowania dodatkowych wtórnych metod separacji o wysokiej skuteczności działania. Mercury distribution in bituminous coal or lignite-fired boilers in 5 Polish power plants was detd. in field test. The Hg emission was strongly reduced (by 37-85%) by efficient sepn. of Hg-contg. dusts. but combustion of coals with high mercury content will result in Hg concn. in the off-gases that do not meet the std. requirements according to US Environmental Protection Agency regulations for existing and newly built power plants. Zagadnienie ograniczenia emisji metali ciężkich do środowiska jest problemem stanowiącym istotny przedmiot zainteresowania najważniejszych instytucji europejskich. W zakresie problematyki dotyczącej obecności metali ciężkich w środowisku, rtęć bez wątpienia przyciąga obecnie największą uwagę. Dn. 14 marca 2006 r. Rada i Parlament Europejski uchwaliły rezolucję w sprawie opracowanego przez Komisję Europejską ważnego dokumentu pt. "Strategia Wspólnoty w zakresie rtęci" 1). Rezolucja ta podkreśla, że głównym źródłem emisji rtęci jest spalanie węgla i wzywa Komisję do p... więcej»

Bioetanol. Paliwa i biopaliwa ciekłe z bioetanolem
W dniach 27-28 kwietnia 2010 r. obradowała w krakowskim hotelu "Kazimierz" II Konferencja Naukowo-Techniczna Fuels’s Zoom 2010, zorganizowana przez Pion Technologii Nafty Instytutu Nafty i Gazu i poświęcona problematyce paliw silnikowych. Konferencja odbywała się pod honorowym patronatem Pana Waldemara Pawlaka, Wiceprezesa Rady Ministrów i Ministra Gospodarki. Głównym sponsorem Konferencji był PKN Orlen. Komitetowi Organizacyjnemu Konferencji przewodniczyła Pani dr inż. Iwona Skręt, zastępca dyrektora Instytutu Nafty i Gazu. Konferencja adresowana była zarówno do producentów paliw i biopaliw ciekłych, producentów bioetanolu, producentów samochodów jak i środowisk naukowych z dziedziny paliw i biopaliw ciekłych. Tematyka konferencji obejmowała takie tematy jak rozwój rynku paliw i biopaliw ciekłych z bioetanolem, produkcja bioetanolu i jego jakość w aspekcie nowych wymagań prawnych i normalizacyjnych, problemy w produkcji, dystrybucji i użytkowaniu benzyny silnikowej E10 i biopaliwa E85 oraz analityka paliw i biopaliw ciekłych zawierających bioetanol. W Konferencji uczestniczyło ok. 80 osób a wśród nich przedstawiciele producentów paliw i biopaliw (Grupa Orlen SA, Grupa Lotos SA), producentów bioetanolu (Akwawit-Brasco SA) i przemysłu motoryzacyjnego oraz przedstawiciele świata nauki. Otwarcia Konferencji dokonała Pani dr inż. Iwona Skręt, która powitała uczestników Konferencji i przekazała obowiązki przewodniczącego I sesji na ręce dr inż. Ludwika Kossowicza (INiG). Otwierając część roboczą prac Konferencji przewodniczący sesji zauważył, że przemysłowa produkcja benzyny z bioetanolem rozpoczęła się w Polsce w 1992 r. z pełnym sukcesem. Już po 5 latach wielkość produkcji benzyny z 5-proc. dodatkiem bioetanolu osiągnęła poziom 2,5 mln t/r. Do produkcji i dystrybucji sukcesywnie przystąpiły wszystkie polskie rafinerie nafty, korzystając z instrukcji technologicznych Instytutu Technologii Nafty. Podstawy pr... więcej»

Z prasy zagranicznej
Na światowym rynku gazu ziemnego zachodzą rewolucyjne zmiany. Niespodziewanie Stany Zjednoczone uniezależniły się od importu gazu ziemnego i znajdują się na najlepszej drodze do tego, aby z importera gazu stać się poważnym jego eksporterem. Jeszcze 5 lat temu produkcja gazu ziemnego w USA malała i ceny jego rosły, tak że w obawie przed deficytem tego cennego surowca energetycznego budowano wzdłuż całego wybrzeża nowe terminale do odbioru importowanego skroplonego gazu ziemnego (LNG) i jego regazyfikacji (jednym z nich jest terminal budowany przez firmę Apache Corporation w Kitimat, na kanadyjskim wybrzeżu Pacyfiku ok. 650 km na północny zachód od Vancouver). W niedługim czasie (przypuszczalnie od 2014 r.) terminale te zamiast odbioru importowanego LNG będą służyć do jego eksportu. Źródłem tych zmian jest dynamiczny rozwój eksploatacji niekonwencjonalnych zasobów gazu, przede wszystkim tzw. gazu łupkowego, tj. gazu uwięzionego pod ziemią w geologicznych strukturach łupkowych, którego bogate złoże znajduje się m.in. w Barnett Shale, niedaleko Fort Worth w Teksasie. Eksploatacją tego złoża już od początku lat dziewięćdziesiątych ub. wieku interesowała się nieduża firma górnicza Mitchell Energy, która opracowała w tym celu specjalne techniki hydraulicznego kruszenia skały łupkowej za pomocą mieszaniny różnych chemikaliów i innych materiałów (tzw. fracing) oraz wierceń poziomych (horizontal drilling) w celu uwolnienia zawartego w niej gazu. Podobne złoża gazu łupkowego znajdują się też w innych częściach USA i Kanady, od Teksasu po Kolumbię Brytyjską. Geologom znana była ich lokalizacja, jednakże eksploatacja tych złóż stała się opłacalna dopiero po wzroście w ostatnich latach cen gazu ziemnego. Obecnie, w wyniku opracowania nowoczesnych technik wiercenia i kruszenia skał oraz tzw. ekonomii skali, koszty produkcji gazu łupkowego zmalały o połowę i są nawet mniejsze niż w przypadku niektórych złóż konwencjonalnego ga... więcej»

Badania reaktora z porowatą przegrodą do usuwania wyższych węglowodorów z gazów procesowych (GRZEGORZ ŁABOJKO, ALEKSANDER SOBOLEWSKI, SŁAWOMIR STELMACH)
Przedstawiono próbę rozwiązania zagadnienia wstępnego przygotowania gazu koksowniczego do separacji wodoru, której podjął się Instytut Chemicznej Przeróbki Węgla z Zabrza w ramach projektu PBZ-KBN-117/T08/2005 "Materiały i technologie dla rozwoju gospodarki wodorowej w oparciu o przemysłowe gazy procesowe". Podstawowym celem opisanych działań było określenie możliwości zastosowania niekatalitycznej konwersji wysokotemperaturowej wyższych węglowodorów. Artificial coke-oven gas was converted with O2 in lab. and pilot plant membrane reactors at 600°C and 800°C, resp., to remove gas-contained PhH. The full removal of PhH could not be achieved. A small decrease in H2 conc. in the gas was also obsd. Termiczna konwersja paliw stałych pozwala na wytworzenie gazów o znacznej zawartości wodoru. Zalicza się tu procesy pirolizy i zgazowania paliw kopalnych, biomasy lub odpadów. W praktyce największe strumienie gazu zawierającego duże ilości wodoru powstają w wyniku pirolizy węgla w procesie koksowania. W 2008 r. krajowe koksownie wytworzyły ok. 4,3 mld Nm3 gazu koksowniczego. Jest to gaz procesowy o dużej zawartości wodoru i jednocze- Instytut Chemicznej Przeróbki Węgla, Zabrze GRZEGORZ ŁABOJKO*, ALEKSANDER SOBOLEWSKI, SŁAWOMIR STELMACH Badania reaktora z porowatą przegrodą do usuwania wyższych węglowodorów z gazów procesowych Study of a reactor with porous barrier for removal of higher hydrocarbons from process gases Dr inż. Grzegorz ŁABOJKO w roku 2000 ukończył studia na Wydziale Chemicznym Politechniki Śląskiej w Gliwicach ze specjalnością Pomiary Fizyczne w Technologii Chemicznej. Jest adiunktem w Centrum Badań Akredytowanych w Instytucie Chemicznej Przeróbki Węgla w Zabrzu. Posiada tytuł Diplome d’Etudes Approfondis Uniwersytetu w Nancy (2001). Dyplom doktora uzyskał w 2006 r., pracując w Zakładzie Karbochemii PAN. Specjalność - termochemiczna konwersja paliw, adsorbenty węglowe oraz analiza termiczna. Centrum Badań... więcej»

Doc. dr inż. Stanisława Heilpern (Jerzy Polaczek)
Pani Stanisława Heilpern urodziła się w Tarnopolu na Kresach Wschodnich dawnej Rzeczpospolitej Polskiej w rodzinie Adama i Rozalii z domu Zięba. Jej ojciec był dyrektorem męskiego II Gimnazjum w Tarnopolu. Był polonistą, ale uzyskał wszechstronne wykształcenie. Ukończył konserwatorium muzyczne w Wiedniu, był zdolnym lutnikiem, działał też na niwie kultury swego regionu. Matka była bardzo dobrą gospodynią domową. Stanisława Heilpern rozpoczęła naukę w gimnazjum w Tarnopolu, ale przerwał ją wybuch II Wojny Światowej i wkroczenie wojsk sowieckich. Po wojnie wraz z rodzicami repatriowała się na Ziemie Zachodnie do Opola, gdzie w 1946 r. zdała egzamin maturalny i rozpoczęła studia na Wydziale Chemicznym Politechniki Śląskiej. Studia te kończy w 1951 r., pisząc pracę magisterską na temat antybiotyków w Zakładzie Chemii Rolnej pod kierunkiem prof. Adolfa Joszta. Pracę zawodową podejmuje 16 października 1951 r. w Zakładzie V Chemicznej Przeróbki Węgla Głównego Instytutu Górnictwa, kierowanym przez prof. Błażeja Rogę. Jej bezpośrednim przełożonym jest prof. dr inż. Julian Nadziakiewicz, wybitny specjalista z zakresu koksownictwa. W 1955 r. Zakład V GIG zostaje przekształcony w Instytut Chemicznej Przeróbki Węgla. W Ins... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2010-5

zeszyt-2594-przemysl-chemiczny-2010-5.html

 
W numerze m.in.:
Sieciowanie kopolimeru etylenowo-propylenowego nadtlenkami (Magdalena Maciejewska, Marian Zaborski, Anna Masek)
Przedstawiono wpływ parametru rozpuszczalności oraz współmieszalności nadtlenków na ich reaktywność w procesie sieciowania kopolimeru etylenowo-propylenowego. Aktywność nadtlenków oceniono na podstawie wydajności procesu sieciowania, gęstości usieciowania wulkanizatów oraz ich właściwości mechanicznych. Wydajność sieciowania oraz gęstość usieciowania wulkanizatów maleje wraz ze wzrostem parametru rozpuszczalności oraz współmieszalności. Największą wydajność sieciowania i gęstość sieci uzyskano dla wulkanizatów zawierających 1,4-bis(t-butyloperoksyizopropylo) benzen. Com. ethylene-propylene copolymer (I) (propylene content 28%) was crosslinked with 6 org. peroxides in a hydraulic press mould at 160°C and 15 MPa for 30 min to det. the effect of peroxide soly. and co-miscibility parameters on the peroxide reactivity in the crosslinking. The reactivity was calcd. from the crosslinking efficiency and d. as well as mech. properties of the resulted I vulcanizates. The crosslinking d. increased with increasing concn. of peroxides. The highest crosslinking d. and yield of I vulcanizates were achieved when 1,4-(t-BuOOMe2C)2C6H4 with the lowest soly. parameter was used for crosslinking. The highest tensile strength and elongation at break was shown by I vulcanizates crosslinked with (PhCO)2O2. Nadtlenki organiczne są źródłem wolnych rodników, wykorzystywanych szeroko w procesie sieciowania, zwłaszcza elastomerów nasyconych1). Wulkanizacja nadtlenkowa jest procesem złożonym z trzech głównych etapów i rozpoczyna się homolitycznym rozpadem nadtlenku. Pod wpływem energii cieplnej pęka wiązanie -O-O- w cząsteczce nadtlenku i powstają rodniki alkoksylowe2). Rozkład nadtlenku jest reakcją pierwszego rzędu, zależną od czasu i temperatury. Reakcje wg mechanizmu homolitycznego z punktu widzenia energetycznego zachodzą znacznie częściej niż heterolityczne. Następnym etapem reakcji sieciowania nadtlenkowego jest odszczepienie atomu wodoru od ... więcej»

Koalescencja kropel w strukturach porowatych oraz aparatura do rozdzielania układów niejednorodnych ciecz–ciecz (Andrzej Krasiński)
Przedstawiono przegląd i charakterystykę aparatów stosowanych do rozdzielania układów dwufazowych ciecz-ciecz oraz opis zjawisk fizycznych z tym związanych. Omówiono zasady działania, wskazano zakresy operacyjne i ograniczenia, kryteria doboru, a także metody projektowania aparatów koalescencyjnych. Przedstawiona analiza może być pomocna przy doborze optymalnego rozwiązania w zależności od warunków procesowych, właściwości fizykochemicznych rozdzielanych cieczy, wielkości przepływu i wymaganej efektywności. A review, with 40 refs., of process equipment used for sepn. of 2-phase liq.-liq. systems. Fundamentals of physical phenomena involved in operation of the equipment are described in detail. In particular, operation range, limitations, selection criteria as well as some sizing and design rules were taken into consideration. Układy dwufazowe ciecz-ciecz występują w wielu procesach przemysłu petrochemicznego, chemicznego, kosmetycznego, farmacji oraz w technologii oczyszczania ścieków (głównie przemysłowych). Szczególnie ważne jest rozdzielanie emulsji w przemyśle paliwowym i ochronie środowiska. Obszary zastosowań aparatury do rozdzielania układów dwufazowych ciecz-ciecz obejmują poprawę jakości produktów i usuwanie zanieczyszczeń, ochronę urządzeń, odzysk cennych produktów, a także spełnienie norm środowiskowych (osiągnięcie stężenia zanieczyszczeń w ściekach przemysłowych na poziomie określonym przepisami)1). W procesach przemysłu petrochemicznego rozdzielanie układów emulsyjnych ma najczęściej na celu oczyszczenie produktów końcowych z wody oraz roztworów kaustycznych, stosowanych w technologii przetwórstwa ropy naftowej do ekstrakcji zanieczyszczeń. W procesach oczyszczania ścieków aparaty do rozdzielania układów dwufazowych mają zapewnić stężenie produktów ropopochodnych i innego typu zanieczyszczeń olejowych na poziomie wartości ustanowionej przez lokalne przepisy ochrony środowiska. Łatwość i skuteczność procesu r... więcej»

Teksturalne, adsorpcyjne i katalityczne właściwości diatomitu i jego chemicznych modyfikacji (Zenon Sarbak)
W celu zwiększenia efektywności działania diatomitów podjęto badania nad chemiczną modyfikacją, polegającą na obróbce chemicznej wyjściowego preparatu roztworem wodorotlenku sodu, mieszaniną roztworów wodorotlenku sodu i wodorowęglanu amonu, roztworem kwasu etylenodiaminotetraoctowego oraz kwasem solnym. Zastosowane procedury miały na celu chemiczne usunięcie domieszek i poprawę systemu porowatego diatomitu, co w konsekwencji doprowadzić mogło do ulepszenia struktury porowatej i ułatwienia transportu adsorbatów do centrów aktywnych adsorbenta. W celu sprawdzenia skuteczności działania wymienionych roztworów przeprowadzono badanie teksturalne poprzez niskotemperaturową adsorpcję azotu i zastosowanie izoterm BET oraz BJH. Ponadto wyjściowy diatomit i jego modyfikacje testowano w adsorpcji błękitu metylenowego i chemisorpcji n-butyloaminy oraz katalitycznym rozkładzie alkoholu izopropylowego. W celu sprawdzenia, jak modyfikowanie chemiczne wpływa na strukturę preparatów przeprowadzono badania rentgenograficzne oraz spektroskopowe w zakresie podczerwieni. Zenon Sarbak* Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, Poznań Teksturalne, adsorpcyjne i katalityczne właściwości diatomitu i jego chemicznych modyfikacji Textural, adsorptional and catalytic properties of diatomite and its chemical modifications Wydział Chemii, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, ul. Grunwaldzka 6, 60-780 Poznań, tel.: (61) 829-13-36, fax: (61) 865-80-08, e-mail: sarbak@ amu.edu.pl * Autor do korespondencji: Diatomite was treated with aq. NaOH, HCl, EDTA and NaOH+NH4HCO3 solns. at 100°C for 3 h and used for adsorption of BuNH2 and methylene blue from their aq. solns. and for catalytic decompn. of iso-PrOH at 350°C for 4 h. The modification resulted in an increase of the adsorption capacity of diatomite and a decrease in iso- PrOH conversion. Diatomity są to krzemianowe skały osadowe powstał... więcej»

Szanse i Możliwości Branży Chemicznej w Unii Europejskiej
W dniach 9—12 marca 2010 r. w Domu Wczasowym "Jawor" w Ustroniu-Jaszowcu odbyła się VI Ogólnopolska Szkoleniowa Konferencja Naukowo-Techniczna "Szanse i Możliwości Branży Chemicznej w Unii Europejskiej". Konferencje zorganizowali gliwicki Oddział Chemii Nieorganicznej (IChN) Instytutu Nawozów Sztucznych, Polska Izba Przemysłu Chemicznego i Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Przemysłu Chemicznego. W Seminarium uczestniczyło ok. 100 osób reprezentujących instytuty naukowe, wyższe uczelnie, zakłady przemysłowe oraz urzędy centralne i prasę fachową. Konferencję otworzyła i powitała uczestników Pani dr inż. Bożenna Pisarska, dyrektor Oddziału Chemii Nieorganicznej INS. Przedstawiła ona historię swego Instytutu i ostatnie wydarzenia, w wyniku których IChN stał się częścią Instytutu Nawozów Sztucznych w Puławach (od 1 stycznia 2010 r.). Pierwszą sesję obrad Konferencji prowadził Pan prof. dr hab. inż. Witold Gnot (Politechnika Śląska). W ramach tej sesji Pan dr Dariusz Drewniak, wicedyrektor Departamentu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego, wygłosił referat, którego tematem było "Reforma nauki, a przyszłość zaplecza badawczo-rozwojowego branży chemicznej". Prelegent przypomniał historię Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego od transformacji ustrojowej. Mamy obecnie 2 mln studentów, co oznacza, że studiuje 48% młodzieży w wieku 19—24 lata. Wskaźnik ten daje nam 6 miejsce na świecie. Mimo kryzysu rosną nakłady Państwa na badania naukowe, chociaż ich struktura jest nadal taka, że 66% ogółu nakładów to nakłady budżetu Państwa a 33% nakłady przemysłu. Na Zachodzie Europy ta struktura ma odwrotne proporcje. Minister Barbara Kudrycka przygotowała nową ustawę o zasadach finansowania nauki, która zmienia model jej finansowania. Do 2020 r. połowa nakładów ma być kierowana na badania poprzez konkursy, maleć będzie rola finansowania statutowego i zwiększą się środki na współpracę z zagranicą. Powstanie ... więcej»

Prekursory oraz uprzywilejowane reakcje niekontrolowane mogące spowodować poważne awarie przemysłowe o największym ryzyku powstawania toksycznych PCDDs oraz PCDFs (Agnieszka Gajek, Jerzy S. Michalik)
Analiza przebiegu awarii przemysłowych, w których powstały i zostały uwolnione do otoczenia znaczące ilości dioksyn wykazała, że ich przyczyną była reakcja niekontrolowana, związana z występowaniem 2,4,5-trichlorofenolu (TrCP) jako prekursora, który w określonych warunkach fizykochemicznych powoduje uprzywilejowane powstawanie 2,3,7,8- tetrachlorodibenzodioksyny (2,3,7,8-TCDD). Wyjaśniono fizykochemiczne uwarunkowania i określono możliwe przebiegi uprzywilejowanych reakcji niekontrolowanych tworzenia się toksycznych kongenerów PCDDs i PCDFs. Na tej podstawie opracowano model przebiegów reakcji uprzywilejowanych, jakie mogą zachodzić między dwoma cząsteczkami chlorofenoli (reakcje kondensacji i reakcje rodnikowe), który wykorzystano do określenia prekursorów dla wszystkich toksycznych kongenerów PCDDs i PCDFs. Zidentyfikowano schematy wszystkich możliwych przebiegów reakcji uprzywilejowanych dla prekursorów chlorofenolowych, które warunkują zaistnienie w przemyśle chemicznym realnych scenariuszy poważnych awarii o największym ryzyku powstawania dużych ilości toksycznych dioksyn oraz furanów. Zidentyfikowano 50 par prekursorów determinujących tworzenie się wskutek reakcji uprzywilejowanych toksycznych kongenerów PCDDs i PCDFs w ilościach stwarzających ryzyko poważnej awarii przemysłowej. Nine confirmed and probable industrial accidens resulting in formation of polychlorinated dibenzodioxines and dibenzofuranes were reviewed and commented. A model of privileged reaction course of formation of the toxic compas from isomeric di-, tri-, tetra- and pentachlorophenols was developed. Fifty pairs of the congeners were identified. Wykonana z wykorzystaniem opracowanej obliczeniowej metody prognozowania ocena ilości polichlorowanych dibenzo-p-dioksyn (PCDDs) oraz polichlorowanych dibenzofuranów (PDCFs), które mogą powstawać w trakcie pożarowego scenariusza poważnych awarii przemysłowych1) wykazała, że w warunkach pożarów oraz ... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2010-4

zeszyt-2577-przemysl-chemiczny-2010-4.html

 
W numerze m.in.:
Analiza mineralna włosów ludzkich w ocenie biodostępności pierwiastków odżywczych oraz toksycznych pochodzenia przemysłowego z żywności (KATARZYNA CHOJNACKA, AGNIESZKA ZIELIŃSKAa, IZABELA MICHALAK, HELENA GÓRECKA, MARCIN MIKULEWICZ, HENRYK GÓRECKI)
Przedstawiono wyniki badań wpływu nawyków żywieniowych studentów i pracowników Politechniki Wrocławskiej (rodzaj żywności, częstotliwość spożycia) na skład mineralny włosów. W tym celu poddano analizie 159 próbek włosów metodą ICP-OES. Oznaczono poziom 25 pierwiastków (Al, As, B, Ba, Ca, Cd, Co, Cr, Hg, K, Li, Mg, Mn, Mo, Na, Ni, Pb, Pt, S, Si, Sr, Tl, W, V i Zn). Otrzymane wyniki poddano obróbce statystycznej przy użyciu oprogramowania Statistica ver. 8.0. Inductively coupled plasma optical emission spectrometry was used for the detn. of 25 major and trace element concns. in scalp hair samples from a population of 159 students and employees of Wrocław University of Technology. The effect of frequency of egg consumption and drinking milk, type of consumed eggs and bread buttering, the consumption of cottage and mould cheese, the source of fruits and vegetables, degree of food processing and the consumption of meals at the academic cafeteria on the mineral content of hair was checked. The results were elaborated statistically. Analiza mineralna w􀃡osów ludzkich jest obiecuj􀄅cym narz􀄊dziem nie tylko do diagnozy nara􀄪enia cz􀃡owieka na zanieczyszczenia 􀄞rodowiska naturalnego, ale równie􀄪 do oceny biodost􀄊pno􀄞ci pierwiastków od􀄪ywczych oraz toksycznych pochodzenia przemys􀃡owego z 􀄪ywno􀄞ci1). 􀄩ywno􀄞􀃼 zajmuje szczególn􀄅 pozycj􀄊 w relacji cz􀃡owiek- 􀄞rodowisko. Stanowi jedno z najwa􀄪niejszych ogniw 􀃡􀄅cz􀄅cych cz􀃡owieka z otaczaj􀄅cym 􀄞wiatem. Wszystkie organizmy 􀄪ywe s􀄅 zale􀄪ne od 􀄞rodowiska, a przede wszystkim od sk􀃡adu gleby, na której uprawiane s􀄅 ro􀄞liny jadalne. Ro􀄞liny s􀄅 g􀃡ównym odbiorc􀄅 sk&#1048... więcej»

Wykorzystanie pofiltracyjnych sorbentów glinokrzemianowych w procesie produkcji klinkieru (SEBASTIAN OPALIŃSKI, MARIUSZ KORCZYŃSKI, ROMAN KOŁACZ, ZBIGNIEW DOBRZAŃSKI, WOJCIECH GBIORCZYK)
Dokonano oceny użytych do aerofiltracji haloizytu aktywowanego (HA) oraz bentonitu prażonego (BP), pod względem ich przydatności jako dodatku do granulowanego koncentratu żelaza, wykorzystywanego w zestawie surowcowym do wytwarzania klinkieru w piecu cementowym. Na podstawie analizy zawartości wybranych pierwiastków (Al, Ca, K, Mg, Na, Si, Fe, Cu, Mn, Zn, Cd, Cr, Hg, Ni, Pb, Ti, Tl) stwierdzono, że badane pofiltraty glinokrzemianowe mogą być wykorzystane jako substytut dotychczas stosowanego bentonitu sodowego. Activated halloysite and roasted bentonite used for aerofiltration were added to granulated Fe concentrates for clinker prodn. in cement kilns. The contents of Al, Ca, K, Mg, Na, Si, Fe, Cu, Mn, Zn, Cd, Cr, Hg, Ni, Pb, Ti and Tl in the spent sorbents and in the Fe concs. were detd. The contents did not exceed allowable values. Dzia􀃡alno􀄞􀃼 gospodarcza cz􀃡owieka, b􀄊d􀄅ca 􀄨ród􀃡em emisji zwi􀄅zków odorotwórczych, wywieraj􀄅cych negatywny wp􀃡yw na ekosystemy, spowodowa􀃡a potrzeb􀄊 poszukiwania nowych rozwi􀄅za􀄔 ograniczaj􀄅cych przedostawanie si􀄊 chemicznych zanieczyszcze􀄔 powietrza do 􀄞rodowiska naturalnego. W 􀄞wietle przygotowywanych uregulowa􀄔 prawnych, takich jak np. "ustawa antyodorowa" (ustawa o przeciwdzia􀃡aniu uci􀄅􀄪liwo􀄞ci zapachowej), opracowywana przez Ministerstwo 􀄝rodowiska, problem wydaje si􀄊 by􀃼 bardzo istotny1, 2). W􀄞ród wielu metod ograniczaj􀄅cych emisj􀄊 substancji z􀃡owonnych do 􀄞rodowiska du􀄪e zainteresowanie budz􀄅 te, w których wykorzystywane s􀄅 materia􀃡y mineralne z grupy glinokrzemianów. Wykazuj􀄅 one wysok􀄅 zdolno􀄞􀃼 sorpcyjn􀄅 w stosunku do... więcej»

Układy elastomerowe modyfikowane pochodną oksazoliny (MAGDALENA LIPIŃSKA, MARIAN ZABORSKI, CEZARY DĘBEK)
Kopolimer etylenowo-propylenowy (EPM) i uwodorniony kauczuk butadienowo-akrylonitrylowy (HNBR) szczepiono 2-izopropenylo- 2-oksazoliną (IPO) podczas rodnikowego sieciowania, co umożliwiło otrzymanie funkcjonalizowanego elastomeru, który mógł reagować z substancjami zawierającymi grupy karboksylowe, bezwodnikowe, hydroksylowe i aminowe. Zaobserwowano wzrost aktywności napełniaczy (krzemionka, montmorylonit) w modyfikowanych IPO wulkanizatach kauczuku EPM. Modyfikacja powodowała także poprawę wytrzymałości na rozdzieranie wulkanizatów EPM oraz wzrost ich gęstości usieciowania. Sporządzone i zbadane zostały również układy mieszane EPM/HNBR funkcjonalizowane IPO. Ethylene/propylene elastomer (EPM), hydrogenated butadiene/ acrylonitrile rubber (HNBR) and their mixts. were modified by addn. of 2-isopropenyl-2-oxazoline (IPO), filled with SiO2 and vulcanized with (PhCMe2O)2 at 160°C. The vulcanizates were studied for mech. properties (tensile strength, elongation at break, tearing strength) and swelling ability. The addn. of IPO (up to 7%) resulted in an increase in the elasticity modulus. An increase in the tensile and tearing strength was clearly obsd. only in the vulcanizates of the EPM/HNBR blends. Przez wiele lat oksazolina i jej pochodne odgrywa􀃡y wa􀄪n􀄅 rol􀄊 w chemii organicznej. Ostatnio zwi􀄅zki te s􀄅 wykorzystywane tak􀄪e w chemii polimerów. Przyk􀃡adem mo􀄪e by􀃼 tutaj u􀄪ycie funkcjonalnej oksazoliny do wprowadzenia podwójnego wi􀄅zania do polimerów1). Pochodne oksazoliny by􀃡y wykorzystywane tak􀄪e w chemii elastomerów do syntezy rozga􀃡􀄊zionych polimerów o ró􀄪norodnych strukturach2). Polimery funkcjonalizowane oksazolin􀄅3-5) by􀃡y u􀄪ywane tak􀄪e jako reaktywne kompatybilizatory mieszanek polimerowych. Oksazolina jest reaktywna wzgl􀄊d... więcej»

Wpływ kompozytu bakteryjnego na ograniczenie emisji odorów i dynamikę rozwoju mikroflory odpadów komunalnych (BARBARA BREZA-BORUTA, MIKOŁAJ TROCZYŃSKI, JANUSZ HERMANN, ZBIGNIEW PALUSZAK, KRZYSZTOF SKOWRON)
Testowano działanie kompozytów bakteryjnych uzyskanych z kompostu i z pomiotu kurzego na odpady komunalne napowietrzane i przy ograniczonym dostępie powietrza. Badano dynamikę mikroflory, nitryfikację oraz związki lotne obecne w powietrzu nad odpadami. Testowane kompozyty bakteryjne nie wykazywały antagonistycznego działania na mikroflorę osadów komunalnych. Napowietrzanie przyczyniło się do wzrostu liczebności bakterii, promieniowców i grzybów oraz zwiększenia intensywności przemian biochemicznych. W powietrzu nad odpadami wykryto wiele związków lotnych, głównie terpenów. Nie stwierdzono obecności siarkowodoru, lotnych amin, sulfidów i tioli. W obu wariantach napowietrzania zastosowanie biopreparatów spowodowało zmniejszenie ilości związków lotnych w powietrzu, szczególnie limonenu, pinenu, mircenu, kwasu masłowego i butanolu. W warunkach ograniczonego dostępu powietrza lepiej działał kompozyt uzyskany z pomiotu kurzego. Microbiolog. composites were isolated from compost and poultry manure and used for redn. of odors of municipal wastes both with and without air access. No antagonistic interactions between the composites and a native waste microflora were obsd. The aerobic conditions contributed to an increase in the abundance of microorganisms and intensification their biochem. activity. In the headspace of the waste, terpenes but no H2S, volatile amines, sulfides and thiols were detd. The use of microbiolog. composites resulted in a decrease in the content of limonene, pinene and myrcene. The poultry manure-derived composites were more active than the compost-derived ones in unaerated waste samples. W wi􀄊kszo􀄞ci zak􀃡adów uzdatniania odpadów komunalnych nast􀄊- puje intensywny rozk􀃡ad materii organicznej na drodze mikrobiologicznej. Odpady komunalne, a zw􀃡aszcza ich mokra frakcja, mog􀄅 zawiera􀃼 bakterie, grzyby, wirusy, cysty pierwotniaków i jaja... więcej»

Biomonitoring zanieczyszczeń przemysłowych i toksyn z wykorzystaniem analizy mineralnej włosów ludzkich (KATARZYNA CHOJNACKA, AGNIESZKA ZIELIŃSKA, IZABELA MICHALAK, HELENA GÓRECKA, MARCIN MIKULEWICZ, HENRYK GÓRECKI)
Analiza mineralna włosów ludzkich może dostarczyć cennych informacji nie tylko o stanie zanieczyszczenia środowiska naturalnego, ale również o zaburzeniach równowagi biopierwiastków w organizmie ludzkim, ich niedoborach, nadmiarach oraz o obecności metali toksycznych. Użyteczność tej techniki wynika z faktu, że zawartość pierwiastków we włosach stanowi odzwierciedlenie różnorodnych zwyczajów życiowych, w tym dietetycznych, jest związana z przyjmowanymi suplementami diety czy lekami oraz ze skażeniem środowiska. Human hair as a valuable bio-resource in toxicol. used for detn. of chem. exposure and environmental interactions, also from archaeolog. and historical perspectives. With 25 refs. W ostatnich latach obserwuje si􀄊 wzrost znaczenia bada􀄔 biomonitoringowych, które umo􀄪liwiaj􀄅 nie tylko okre􀄞lenie 􀃡adunku zanieczyszcze􀄔 w 􀄞rodowisku, ale przede wszystkim ocen􀄊 ich biodost􀄊pno􀄞ci, reakcj􀄊 na nie organizmów 􀄪ywych oraz stopie􀄔 bioakumulacji. Jako biomonitory wykorzystywane s􀄅 mikroorganizmy, ro􀄞liny, zwierz􀄊ta i ludzie. Biomonitoring z wykorzystaniem matryc pochodz􀄅cych od cz􀃡owieka wydaje si􀄊 mie􀃼 najwi􀄊ksze znaczenie praktyczne, poniewa􀄪 umo􀄪liwia bezpo􀄞redni􀄅 ocen􀄊 ryzyka zwi􀄅zanego z obecno􀄞ci􀄅 zanieczyszcze􀄔 w 􀄞rodowisku i w 􀄪ywno􀄞ci. Matryce pochodz􀄅ce z organizmu cz􀃡owieka mo􀄪na podzieli􀃼 na inwazyjne i nieinwazyjne1). Matryce inwazyjne nie maj􀄅 praktycznego zastosowania w badaniach biomonitoringowych czy epidemiologicznych. Matryce nieinwazyjne obejmuj􀄅: mocz, mleko, 􀄞lin􀄊 oraz materia􀃡y keratynowe, takie jak w􀃡osy i paznokcie (r... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2010-3

zeszyt-2543-przemysl-chemiczny-2010-3.html

 
W numerze m.in.:
Zastosowanie modyfikowanych glin w usuwaniu związków odorowych z powietrza (Zenon Sarbak)
Przedstawiono wyniki badań nad gliną z Kopalni Węgla Brunatnego Turów w Bogatyni o powierzchni właściwej 21 m2/g, poddaną modyfikacji chemicznej anionami fluorkowymi, chlorkowymi, azotanowymi, siarczanowymi, fosforanowymi i boranowymi, wprowadzanymi w trzech różnych stężeniach. Aktywność adsorpcyjną preparatów badano w usuwaniu n-butyloaminy (n-BA) lub n-butylomerkaptanu (n-BM). Stosując metodę impulsową stwierdzono, że wszystkie badane preparaty wykazują dużą pojemność chemisorpcyjną, większą w stosunku do aminy i mniejszą w przypadku merkaptanu. Wykazano, że aktywność adsorbentów zależy od rodzaju wprowadzonego anionu i jego ilości oraz od rodzaju odorowego związku modelowego. Wraz ze wzrostem liczby pulsów związku odorowego następuje zmniejszenie aktywności adsorpcyjne... więcej»

Z PÓŁKI KSIĘGARSKIEJ (Michał Fedoryński)
Malcolm Sainsbury CHEMIA ZWIĄZKÓW HETEROCYKLICZNYCH Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2009 r., ISBN 978-83-01-15620-6, stron 147, cena 44,90 zł; Przekład z angielskiego Zbigniew Zawadzki.Malcolm Sainsbury. Recenzowana książka jest elementem serii Niezbędnik chemika. Wszystkie podręczniki wchodzące w skład tej serii przedstawiają w sposób zwięzły wybraną dziedzinę chemii i są adresowane do studentów chemii. W tym przypadku autor podręcznika miał jednak niezwykle trudne zadanie, gdyż w niewielkiej książeczce musiał przedstawić bardzo rozległą dziedzinę chemii bez uproszczeń i w kompetentny sposób. Z pełnym przekonaniem można stwierdzić, że autor wywiązał się z tego zadania znakomicie. Ograniczył się do omówienia chemii sześcio-, pięcio- i czteroczłonowych heterocykli, zawie... więcej»

Kompleksowe zagospodarowanie szkodliwych odpadów katalizatora wanadowego stosowanego do utleniania SO2. Cz. II. Produkcja nowego katalizatora (Piotr Grzesiaka, Krzysztof Mazurekb, Mieczysław Trypućb, Marcin Grobelaa, Rafał Motałaa, Katarzyna Białowiczb)
Praca stanowi podsumowanie wyników badań nad opracowaniem kompleksowej metody utylizacji zużytych mas katalizatora wanadowego. Zaprezentowano sposoby odzysku cennych składników katalizatora, stabilizacji niebezpiecznych odpadów, bezpiecznego ich deponowania oraz produkcji nowego katalizatora na bazie składników odzyskanych. Stanowi ona skróconą ofertę skierowaną do zakładów produkujących kwas siarkowy i mających problemy z utylizacją odpadów katalizatora. Propozycja produkcji katalizatora opartego częściowo na składnikach zużytych mas jest o tyle interesująca, że obecnie w Polsce nie produkuje się katalizatora wanadowego a całkowite zapotrzebowanie przemysłu zaspokajane jest dostawami z importu. A review, with 13 refs., of the authors’ own research works on processin... więcej»

8. Międzynarodowa Konferencja APT’09 (Zofia Machowska)
W dniach 3-5 listopada 2009 r. na terenie Międzynarodowych Targów Katowickich odbyła się międzynarodowa Konferencja zorganizowana przez gliwicki Oddział Zamiejscowy Farb i Tworzyw Instytutu Inżynierii Materiałów Polimerowych i Barwników (IMPiB) w Toruniu. Konferencje APT (Advances in Plastics Technology) weszły na stałe do kalendarza urządzanych co 2 lata w Katowicach spotkań naukowców i technologów zainteresowanych postępami w technologii i najnowszymi osiągnięciami dotyczącymi przetwórstwa tworzyw sztucznych. W konferencji wzięło udział ok. 90 osób, wśród których uczestnicy zagraniczni z 14 krajów Europy stanowili 48%. Reprezentowanych było 56 instytucji, w tym 29 firm zagranicznych. Wygłoszono 31 referatów, najwięcej (11) przez gości niemieckich. Spośród referentów 13... więcej»

Konferencja Elastomery 2009 (Teresa Kowalczyk)
W dniach 18-20 listopada 2009 r. w odbyła się w Hotelu Gromada Centrum w Warszawie XIII Międzynarodowa Konferencja Naukowo- Techniczna Elastomery 2009 "Nowoczesne materiały i technologie". Konferencja została zorganizowana przez Instytut Inżynierii Materiałów Polimerowych i Barwników (IMPiB) w Toruniu (Oddział Zamiejscowy Elastomerów i Technologii Gumy w Piastowie) przy współpracy Stowarzyszenia Przemysłu Gumowego Ekoguma. Konferencje Elastomery odbywają się co 2 lata i były organizowane przez Instytut Przemysłu Gumowego w Piastowie. Tematyka konferencji obejmowała chemię i fizykę elastomerów, materiały Konferencja Elastomery 2009 i surowce w przetwórstwie tej grupy tworzyw, wzmacnianie i sieciowanie elastomerów, procesy technologiczne oraz recykling odpadów gumowych. W ... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2010-2

zeszyt-2494-przemysl-chemiczny-2010-2.html

 
W numerze m.in.:
Współczesne rozwiązania konstrukcyjne ślimaków wytłaczarek Informacja techniczna (JOACHIM STASIEK)
Przedstawiono przegląd współczesnych rozwiązań konstrukcyjnych elementów ślimaków barierowych intensyfikujących zarówno uplastycznianie, jak i ujednorodnienie tworzywa polimerowego. Szczególny nacisk położono na elementy ślimaków zmniejszających przegrzewanie tworzywa, a w efekcie jego degradację. Zaproponowano udoskonalone rozwiązanie konstrukcyjne strefy barierowej ślimaka, umożliwiającej prowadzenie procesu uplastyczniania przy zwiększonej wydajności wytłaczania bez pogorszenia jakości wytworu. Modern constructions of barrier screw elements for plasticization and homogenization of the polymeric materials were presented and described. W konstrukcji wytłaczarek obserwuje się obecnie tendencje do budowy maszyn specjalistycznych, przeznaczonych do przetwórstwa określonego t... więcej»

LAB-ALL.COM - z myślą o branży laboratoryjnej
Platforma LAB-ALL.COM wystartowała 2 miesiące temu znajdując uznanie w kręgach osób związanych z branżą laboratoryjną, o czym mogą świadczyć dynamicznie rosnące z tygodnia na tydzień statystyki oglądalności. Cały portal został stworzony z myślą o ludziach, firmach oraz instytucjach naukowo-badawczych w celu dostarczenia im profesjonalnego miejsca do wymiany informacji i realizacji procesów biznesowych. Dotychczas w Internecie brakowało portalu przeznaczonego wyłącznie dla branży laboratoryjnej. Platforma LABALL. COM ma tą lukę wypełnić i zintegrować całe środowisko laboratoryjne wokół jednego portalu dając jego użytkownikom wiele możliwości, z których każda jest dostępna na osobnym portalu, na jednej tematycznie powiązanej stronie - wspomina jeden z pomysłodawców portal... więcej»

Struktura porowata oraz aktywność adsorpcyjna i katalityczna attapulgitu i jego chemicznych modyfikacji (ZENON SARBAK)
Przedstawiono wyniki badań strukturalnych, teksturalnych, adsorpcyjnych i katalitycznych attapulgitu i jego modyfikacji uzyskanych poprzez działanie roztworów NaOH, mieszaniny NaOH i NH4HCO3, EDTA, HCl oraz izopropylanu glinu. Wykazano, że modyfikowanie powoduje niewielką destrukcję elementów budowy attapulgitu i częściowe rozpuszczanie występujących w nim domieszek. Duże zmiany zaobserwowano we właściwościach teksturalnych otrzymanych w wyniku modyfikacji attapulgitu w porównaniu do wyjściowego materiału. Attapulgit i jego modyfikacje chemiczne wykazały zróżnicowaną aktywność adsorpcyjną w odbarwianiu błękitu metylenowego oraz w adsorpcji n-butyloaminy, związku wybranego jako modelowy związek odorotwórczy i zarazem jako cząsteczkę- sondę centrów kwasowych. Stwierdzono ró... więcej»

Badania reologiczne plastizoli poli(chlorku winylu) podczas przechowywania (EDWIN MAKAREWICZ, IWONA DOBIAŁA, KRZYSZTOF UZIAŁŁO)
Przedstawiono wyniki badań reologicznych plastizoli PVC z dodatkiem ksylenu, octanu n-butylu, butanolu, cykloheksanonu i mieszanin butanolu z cykloheksanonem podczas przechowywania. Wyznaczono lepkość maksymalną, współczynnik pseudoplastyczności i energię aktywacji lepkiego płynięcia próbek plastizoli bezpośrednio po przygotowaniu oraz w czasie przechowywania przez 42 dni. Za pomocą równań matematycznych opisano zmianę tych parametrów w czasie przechowywania plastizolu z uwzględnieniem ilości dodanej cieczy organicznej. Na podstawie wykonanych badań stwierdzono, że do rozcieńczania plastizoli korzystne jest użycie ksylenu, octanu n-butylu lub mieszanin butanolu z cykloheksanonem. Poly(vinyl chloride) was plasticized with Bu2 phthalate and dild. with Me2C6H4, BuOAc, BuOH, c... więcej»

Założenia do konstruowania systemów wiedzy w chemicznych laboratoriach badawczych (Bożena Gajdzik, Andrzej Wyciślik)
Rynkowe uwarunkowania funkcjonowania laboratoriów badawczych powodują, że zarządzanie wiedzą zarówno w przedsiębiorstwie macierzystym, jak i jednostce laboratoryjnej stało się nieodłącznym aspektem rozwoju i uzyskania przewagi konkurencyjnej. Rosnąca konkurencja w sektorze usług stanowi zagrożenie dla poszczególnych laboratoriów chemicznych w zakresie pozyskiwania zleceń na wykonanie specjalistycznych prac badawczych i usługowych. W takiej sytuacji, nowoczesne laboratoria stawiają na aplikację nowych metod i technik badawczych, jak i na efektywną organizację pracy zespołowej1). W tym zakresie elementem niezbędnym staje się wdrożenie systemu zarządzania wiedzą, które przynosi efekty nie tylko laboratorium jako organizacji funkcjonującej na rynku, lecz przede wszystkim pos... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2010-1

zeszyt-2461-przemysl-chemiczny-2010-1.html

 
W numerze m.in.:
Oszczędność energii i ochrona powietrza przed zanieczyszczeniami (Jerzy Polaczek)
W dniach 21-25 września 2009 r. obradowała we Wrocławiu międzynarodowa konferencja pod nazwą Energy Efficiency and Air Pollutant Control Conference, Wrocław 2009, zorganizowana staraniem naukowców z Wydziału Inżynierii Środowiska Politechniki Wrocławskiej oraz z Air Pollution Prevention and Control Division, Office of Research & Development, U.S. EPA, Research Triangle Park, NC, USA, pod patronatem Ministra Środowiska. Międzynarodowemu Komitetowi Naukowemu Konferencji przewodniczył prof. Tim Keener z University of Cincinnati (Ohio, USA), który, niestety, z powodu choroby nie mógł osobiście uczestniczyć w obradach a jedynie nadesłał serdeczny list do uczestników Konferencji z życzeniami owocnych obrad. Zastąpił go prof. Mieczysław A. Gostomczyk z Politechniki Wrocławskiej... więcej»

Katalizatory reakcji selektywnego utleniania CO w obecności H2 (IRENEUSZ KOCEMBA, IWONA PECYNA, JACEK M. RYNKOWSKI)
Selektywne katalityczne utlenianie tlenku węgla( II) jest jedną z najbardziej efektywnych metod usuwania CO ze strumienia wodoru zasilającego ogniwa paliwowe. Przedstawiono katalizatory stosowane w tej reakcji. A review, with 62 refs., of Au, Pt group and oxide catalysts used for oxidative removal of CO from H2 feed of fuel cell. W ostatnich latach dużo uwagi poświęca się zagadnieniu otrzymywania energii ze źródeł alternatywnych. Od początku XXI w. cząsteczka wodoru jest stawiana na pierwszym miejscu jako główny nośnik energii w najbliższej przyszłości. Mimo trudności związanych z magazynowaniem i transportem wodoru, liczba opracowań dotyczących produkcji, wykorzystania i magazynowania tego gazu jako paliwa przyszłości rośnie coraz szybciej. Szczególnie optymistycznie ocenia ... więcej»

Z prasy zagranicznej
Mało jest firm wywołujących tyle emocji co Monsanto. Dla krytyków, ten gigant agrochemiczny jest hybrydą Frankensteina i dickensowego skąpca Scrooge’a, który wykorzystuje naukę do produkcji żywności zagrażającej zarówno zdrowiu ludzkiemu, jak i życiu na naszej planecie oraz posługuje sie prawami własności intelektualnej w celu wyciśnięcia ostatniego grosza z biednych konsumentów. Dla tych natomiast, którzy podziwiają tę firmę, pionierskie prace Monsanto w zakresie nasiennictwa budzą duże nadzieje na rozwiązanie problemu głodu na świecie. Hugh Grant, dyrektor generalny Monsanto twierdzi wręcz, że bez przełomowych technologicznych osiągnięć tej firmy nie ma szans na podwojenie produkcji rolnej na świecie w okresie do 2050 r. Podobnego zdania jest też m.in. Bill Gates,... więcej»

OD REDAKCJI (Andrzej Jan Szyprowski)
Minął 2009 r., rok kryzysu ekonomicznego w gospodarce światowej i rok dwudziestolecia demokracji i wolnego rynku w Polsce. My Polacy mamy rzadko powody do radości i satysfakcji. Często górują w naszych odczuciach tony narzekań i niezadowolenia. Gdy po dłuższym niewidzeniu spotyka się dwóch Amerykanów, to najczęściej ich powitanie wygląda następująco: How do you do? Thank you, excellent. How are you? Thanks, everything OK. Gdy spotyka się dwóch Polaków, to ich dialog polega na wymianie informacji o nieszczęściach jakie spotkały ich osobiście, ich rodziny i ich interesy. Chyba musimy zmienić ten obyczaj na bardziej "amerykański". Polska gospodarka jako jedna z niewielu w Europie i na świecie nadal się rozwija i nie jest to zasługa jakiegoś ugrupowania politycznego a milionów... więcej»

Strącanie węglanu wapnia z płynu podestylacyjnego i ługu pofiltracyjnego z metody Solvay’a w temperaturze 293 K. Cz. 1. Wykorzystanie roztworów stężonych (KATARZYNA BIAŁOWICZ , MIECZYSŁAW TRYPUĆ, URSZULA KIEŁKOWSKA)
Zaprezentowano wyniki badań dotyczące otrzymywania węglanu wapnia w temp. 293 K z odpadowego płynu podestylacyjnego i ługu pofiltracyjnego z metody Solvay’a. Reagenty dozowano w stosunku stechiometrycznym, czas dozowania zmieniał się w zakresie 2-30 min, a szybkość mieszania reagentów wynosiła 500 obr/min. Oznaczano gęstość nasypową i utrząsową, chłonność wody, oleju parafinowego i ftalanu dibutylu, rozkład wielkości cząstek oraz formę krystalograficzną otrzymanego CaCO3. CaCO3 was pptd. at 293 K for 2-30 min by addn. of the carbonates- contg. filtrate from the Solvay process to the Cacontg. distn. residue from the same process under stirring (500 rpm). Processing of 400 mL of the distn. residue yielded 25 g of CaCO3. The product showed low packing d. (800-900 g/l) a... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

Czasowy dostęp

zegar Wykup czasowy dostęp do tego czasopisma.
Zobacz szczegóły»