Twój ProfilKliknij, aby zalogować »
Jesteś odbiorcą prenumeraty plus
w wersji papierowej?
Oferujemy Ci dostęp do archiwalnych zeszytów prenumerowanych czasopism w wersji elektronicznej
AKTYWACJA DOSTĘPU! »
Twój koszyk
|
| Twój koszyk jest pusty |
BĄDŹ NA BIEŻĄCO -
Zamów newsletter!
r e k l a m a
ELEKTRONIKA, ENERGETYKA, ELEKTROTECHNIKA »WIADOMOŚCI ELEKTROTECHNICZNE
(ang. ELECTROTECHNICAL NEWS)
Czasopismo Stowarzyszenia Elektryków Polskich (SEP)
rok powstania: 1933
Miesięcznik
Czasopismo dofinansowane w 2010 r. przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
Tematyka:Artykuły przeglądowe, problemowe i dyskusyjne (ze szczególnym zwróceniem uwagi na aspekty praktyczne) ze wszystkich podstawowych działów współczesnej elektrotechniki silnoprądowej: akumulatory i ogniwa, aparaty i urządzenia, automaty... więcej »
Artykuły naukowe zamieszczane w czasopiśmie są recenzowane.
r e k l a m a
Prenumerata
2010-12
|
 DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma W numerze m.in.: |
Doświadczenia fizykochemiczne - prezentacja nowego podręcznika
(K.W.)
Andrzej Olszowski: Doświadczenia fizykochemiczne.
Wydanie II, poprawione. Oficyna
Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej,
Wrocław 2010
Autor tak pisze o swojej książce: Chemia
fizyczna jest nauką doświadczalną. Mimo
że pojawiła się tendencja do utożsamiania
chemii fizycznej z chemią teoretyczną, należy
pamiętać, że u źródeł tej dziedziny wiedzy
leży zawsze eksperyment. Dlatego w nauczaniu
chemii fizycznej ćwiczenia laboratoryjne
odgrywały i wciąż odgrywają ważną rolę.
Podręcznik je...
więcej»
Problemy podczas rozliczania energii zużywanej przez lokomotywy
(Krzysztof Billewicz)
W systemie elektroenergetycznym jest wiele różnych typów
odbiorców energii. Większość z nich rozlicza się w podobny
sposób, tj. na podstawie zużycia wskazywanego przez licznik
energii. Są jednak klienci i takie sytuacje, które powodują, że
prawidłowe rozliczenie pobranej energii wcale nie jest takie
proste. Przykładem takiego odbiorcy są lokomotywy elektryczne.
Lokomotywy poruszają się po torach kolejowych. Zarządcą polskiej
sieci kolejowej jest firma PKP Polskie Linie Kolejowe SA. Dostarczany
przez nich podstawowy produkt to rozkład jazdy, ułożony
na zamówienie klienta - przewoźnika kolejowego, pasażerskiego
bądź towarowego, sprzedawany na podstawie umowy, w formie
wyznaczonej trasy przejazdu. Operatorem kolejowej sieci dystrybucyjnej
jest firma PKP Energetyka SA, która równie...
więcej»
Wyznaczanie punktów pracy przyrządów półprzewodnikowych z wykorzystaniem techniki obliczeń ewolucyjnych
(Mirosław Gajer)
Do podstawowych przyrządów półprzewodnikowych zaliczamy
diody prostownicze wykorzystujące złącza n-p, tranzystory
bipolarne typu n-p-n lub p-n-p oraz zrealizowane
w różnych technologiach tranzystory polowe. Wszystkie
wymienione elementy elektroniczne mają jedną cechę wspólną,
mianowicie ich charakterystyki prądowo-napięciowe są
funkcjami silnie nieliniowymi. Elementy te są zarazem podstawowymi
komponentami składowymi wszelkich obwodów
i układów elektronicznych. W celu zaprojektowania i wykonania
tego typu układów elektronicznych konieczne jest
przeprowadzenie stosownych obliczeń i analiz.
Celem analizy stałoprądowej układów elektronicznych jest wyznaczenie
punktów pracy wchodzących w ich skład elementów
półprzewodnikowych, czyli ustalenie wartości prądów przepływających
przez poszczególne wyprowadzenia rozważanych przyrządów
półprzewodnikowych oraz wyznaczenie wartości panujących
pomiędzy tymi wyprowadzeniami napięć. Ze względu na silną nieliniowość
charakterystyk prądowo-napięciowych elementów półprzewodnikowych
zagadnienia wyznaczania punktów pracy przyrządów
półprzewodnikowych nie można rozwiązać w sposób dokładny za
pomocą metod analitycznych, ponieważ w ogólnym przypadku nie
są znane metody pozwalające na analityczne rozwiązanie nieliniowych
układów równań algebraicznych z członami wykładniczymi.
W przeprowadzonych obliczeniach najczęściej wprowadza się różnego
rodzaju uproszczenia, polegające zwykle na pominięciu mniej
istotnych składników nieliniowych równań oraz na zastąpieniu rzeczywistych
charakterystyk przyrządów półprzewodnikowych ich liniowymi
aproksymacjami. Niestety, taki sposób postępowania w wielu wypadkach
może prowadzić do powstania sporych błędów, co stawia sens
przeprowadzanej w ten sposób analizy pod dużym znakiem zapytania.
W artykule została zaproponowana metoda pozwalająca na przeprowadzenie
analizy stałoprądowej układów elektronicznych z dowolnie
zadaną dokładnością. Rozważana metoda bazuje na techn...
więcej»
XIII Ogólnopolska Konferencja "Zabezpieczenia przekaźnikowe w energetyce"
(Krzysztof Woliński)
Komitet Automatyki Elektroenergetycznej (KAE) SEP zorganizował
w dniach 13-15 października 2010 roku kolejną konferencję
poświęconą aktualnym zagadnieniom związanym z ochroną
przekaźnikową sieci i urządzeń elektroenergetycznych. Głównym
gospodarzem spotkania był Zakład Produkcyjny Aparatury Elektrycznej
z Siemianowic Śląskich, który w tym roku obchodzi jubileusz
15-lecia istnienia. Uczestnicy spotkali się w hotelu Arsenal
Palace w Chorzowie. W konferencji wzięło udział 180 osób, które
reprezentowały służby zabezpieczeniowe operatora, elektrowni
i dystrybucji.
W słowie wstępnym do materiałów konferencyjnych przewodniczący
KAE SEP prof. Eugeniusz Rosołowski napisał: "(…) Cele
konferencji: upowszechnianie wiedzy i wymiana doświadczeń związanych
z nowymi technologiami i produktami w zakresie automatyki
elektroenergetycznej oraz integracja szerokiego grona inżynierów
pracujących w różnych organizacjach związanych z energetyką zawodową,
...
więcej»
Seminarium „Nowoczesne systemy zasilania gwarantowanego”
(K.W.)
20 października 2010 r. w Białymstoku, pod patronatem honorowym
Oddziału Białostockiego Stowarzyszenia Elektryków Polskich,
odbyło się seminarium poświęcone nowoczesnym systemom zasilania
gwarantowanego, urządzeniom umożliwiającym poprawę jakości
energii elektrycznej oraz analizie zakłóceń sieci elektrycznych.
Organizatorami seminarium...
więcej»
Zobacz wszystkie publikacje » |
|
2010-11
|
DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma W numerze m.in.: |
|
23. Międzynarodowe Energetyczne Targi Bielskie ENERGETAB 2010
Tegoroczne Międzynarodowe Energetyczne Targi Bielskie odbyły
się w dniach od 14 do 16 września na terenach ZIAD Bielsko-Biała
SA. W skład Komitetu Organizacyjnego Targów weszły następujące
instytucje energetyczne: ZIAD Bielsko-Biała, Stowarzyszenie Elektryków
Polskich, Polskie Towarzystwo Przesyłu i Rozdziału Energii
Elektrycznej, PGE Energia Odnawialna, PSE - Operator, Izba Gospodarcza
Energetyki i Ochrony Środowiska. Targi zorganizowano
pod honorowym patronatem: ministra gospodarki, prezesa SEP,
prezesa PTPiREE oraz prezydenta miasta Bielsko-Biała. Partnerem
generalnym targów ENERGETAB 2010 była Grupa TAURO N Polska
Energia.
Prezes zarządu ZIAD-u Janusz Kisiel powitał zebranych gości
oraz dokonał oficjalnego otwarcia targów. Aktu symbolicznego
przecięcia wstęgi dokonali: prezydent miasta Jacek Krywult oraz
przewodnicząca podkomisji ds. zmian w prawie energetycznym
i wiceprzewodnicząca podkomisji stałej ds. energetyki - poseł Mirosława
Nykiel.
W bieżącym roku ekspozycja tar...
więcej»
Poprawa jakości wytwarzania energii elektrycznej poprzez modernizację układów regulacji bloków energetycznych
(Jacek Karczewski, Mariusz Pawlak, Jeremiasz Rękoś)
W artykule przedstawiono rezultaty modernizacji układów
regulacji mocy i ciśnienia pary świeżej bloków energetycznych
biorących udział w regulacji polskiego systemu elektroenergetycznego.
Modernizacje te służyły spełnieniu wymogów
narzucanych systemowi, mających na celu podniesienie
jakości wytwarzania energii elektrycznej. Zaprezentowano
również rozwiązania techniczne oraz przedstawiono wyniki
badań obiektowych wdrożonych układów.
Turbiny kondensacyjne w większości przypadków biorą udział
w regulacji krajowego systemu elektroenergetycznego (KS E). Są
to jednostki o dużych mocach (np.: 360 MW, 200 MW, 120 MW).
Niepoprawna praca tak dużych jednostek rzutuje na jakość pracy całego
systemu elektroenergetycznego, co pociąga za sobą duże straty
ekonomiczne.
Niezawodność pracy całego bloku, w tym także układów regulacji,
nabiera szczególnego znaczenia w sytuacji współpracy polskiego
systemu elektroenergetycznego z systemem europejskim. Rosnące
wymagania dotyczące zapewnienia wysokiej jakości i zmniejszenia
kosztów wytwarzania energii elektrycznej doprowadziły do konieczności
modernizacji układów regulacji, decydujących o poprawnej
pracy jednostek wytwórczych centralnie dysponowanych (JW CD).
W jednej z krajowych elektrowni na blokach o mocy 120 MW
są zainstalowane elektrohydrauliczne regulatory mocy (REH) konstrukcji
Oddziału Techniki Cieplnej Instytutu Energetyki w Łodzi
oraz układy automatycznej regulacji (UAR) ciśnienia pary świeżej
z kotła, wykonane przez firmę Procom System. Te decydujące o jakości
wytwarzanej energii układy regulacji były wielokrotnie modernizowane,
tak aby mogły spełniać wymagania Krajowej Dyspozycji
Mocy, dotyczące bloków biorących udział w regulacji KS E.
W artykule przedstawiono prace związane z wdrażaniem i eksploatacją
wspomnianych wyżej UAR. Celem tych prac było spełnienie
wymagań jakościowych w regulacji systemu.
Struktura układu regulacji obciążenia bloku
W elektrowniach zawodowych układ blokowy ko...
więcej»
Filtry aktywne oraz inne metody filtracji stosowane przez firmę Danfoss w celu ograniczenia emisji wyższych harmonicznych generowanych przez przetwornice częstotliwości
(Andrzej Wnuk)
Wraz z rozwojem układów napędów dużych mocy oraz z masowym
stosowaniem przetwornic częstotliwości coraz większego
znaczenia nabiera zagadnienie jakości energii.
Celem artykułu jest przedstawienie, w jaki sposób przetwornice
częstotliwości jako odbiorniki nieliniowe oddziałują na
sieć zasilającą oraz omówienie metod filtracji, jakie stosuje
firma Danfoss, aby obniżyć poziom harmonicznych generowanych
przez przetwornice częstotliwości.
Oddziaływanie przetwornic częstotliwości
na sieć zasilającą
Emisja harmonicznych prądu a odkształcenie napięcia
Przetwornice częstotliwości z 6-pulsowym niesterowalnym prostownikiem
są nieliniowymi odbiornikami energii. Prąd wejściowy
takiego prostownika jest prądem doładowania baterii kondensatorów
w obwodzie pośredniczącym przetwornicy i nawet przy idealnie
sinusoidalnym napięciu zasilającym prąd ma charakter impulsowy
o kształcie odbiegającym od przebiegu sinusoidalnego.
Taki prąd zawiera oprócz składowej podstawowej o częstotliwości
50 Hz również wyższe harmoniczne. Aby móc określać udział wyższych
harmonicznych w prądzie wejściowym, definiuje się współczynnik
odkształcenia prądu THDi , który określa stosunek geometrycznej
sumy wartości skutecznych wyższych harmonicznych do
wartości skutecznej składowej podstawowej (wartość względną
zawartości wyższych harmonicznych) w następujący sposób
Wartość współczynnika THDi zależy od wielkości impedancji
zwarcia systemu zasilania, w którym pracuje przetwornica. Duże
wartości współczynnika THDi (wysoka zawartość harmonicznych)
występują w systemach zasilania o małej wartości impedancji zwarcia,
natomiast niższe wartości współczynnika THDi odnoszą się
do sieci o dużych wartościach impedancji zwarcia, która działając
w sposób wygładzający obniża poziom wyższych harmonicznych.
Na wartość impedancji zwarcia w miejscu przyłączenia napędu po
stronie niskiego napięcia (nn) ma wpływ konstrukcja transformatora
(jego napięcie zwarcia) oraz długość i przekrój pr...
więcej»
WYDAWNICTWA
Nie bójmy się energetyki jądrowej
Andrzej Strupczewski: Nie bójmy się energetyki
jądrowej. COSiW SEP, Warszawa
2010.Nakładem Centralnego Ośrodka Szkolenia
i Wydawnictw Stowarzyszenia Elektryków
Polskich oraz dzięki finansowemu wsparciu
Ministerstwa Gospodarki ukazała się książka
poświęcona zagadnieniom popularyzacji
energetyki jądrowej w Polsce.
Autor w pierwszym rozdziale tak pisze:(…)
Budowy pierwszej elektrowni jądrowej w Polsce
nad Jeziorem Żarnowieckim zaniechano
w r. 1990. Głównym powodem była nieufność
społeczeństwa wobec tego reaktora, któremu
zarzucano, że musi być zły, bo projektowano
go w Związku Rad...
więcej»
Szybkie wykrywanie i dokładna lokalizacja awarii rozproszonych w sieciach SN
(Jan Żurowski)
Prawodawcy w całej Europie i Ameryce Północnej stawiają
operatorów systemów dystrybucyjnych (OSD) przed
koniecznością ciągłego ulepszania wskaźników SAIDI
i CAIDI, wymuszając wykonywanie dostaw energii elektrycznej
z optymalną sprawnością. Istnieje także światowy
program maksymalizacji wykorzystania energii ze źródeł
odnawialnych. To wyzwanie jest tym bardziej obligujące,
że występuje w czasie, kiedy opłaty za energię także muszą
być utrzymywane na jak najniższym poziomie. OSD szukają
teraz we własnych sieciach dystrybucyjnych informacji
potrzebnych do zoptymalizowania dostaw energii, a poprzez
stosowanie inteligentnych systemów energetycznych
(Smart Grid Solutions) - do wykorzystywania tych informacji
przez różne funkcjonalności w całkowicie zintegrowanych
rozwiązaniach.
W artykule przedstawiono system zbierania, analizy i prezentacji
informacji w sieci dystrybucji i to, jak może on zapewnić niezbędne
usługi do stworzenia platformy inteligentnej sieci o architekturze
zorientowanej na usługi (Service Oriented Architecture). Ta
platforma jest zaprojektowana w sposób zapewniający zasadniczą
poprawę sprawności sieci. Jako przykład opisano system (już zaprojektowany
i wdrożony) wykrywania i lokalizacji awarii w sieciach
dystrybucyjnych o wszystkich typach układów uziemienia,
zapewniający szybką lokalizację miejsca i określenie rodzaju awarii,
a w konsekwencji - poprawiający jakość jej dostaw. System został
sprawdzony w sieciach 10, 20, 33 i 38 kV w Irlandii, Wielkiej
Brytanii i Szwecji.
Inteligentna sieć - nowy model sieci dystrybucyjnej
W świetle oczekiwań stawianych OS D i biorąc pod uwagę stan ich
majątku sieciowego jest oczywiste że, aby sprostać wymaganiom
stawianym przez uczestników procesu dystrybucji energii elektrycznej,
systemy dystrybucji muszą się zmienić. Takim nowym podejściem
jest inteligentna sieć, która powinna charakteryzować się elastycznością,
dostępnością,...
więcej»
Zobacz wszystkie publikacje » |
|
2010-10
|
DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma W numerze m.in.: |
|
Oprawy oświetlenia zewnętrznego z półprzewodnikowymi źródłami światła LED
(Edward Cadler, Kazimierz Herlender)
W artykule przedstawiono analizę wpływu opraw oświetlenia
zewnętrznego z półprzewodnikowymi źródłami światła LED
na jakość energii elektrycznej. Oprawy oświetleniowe zasilano
z obwodów o różnych wartościach współczynników odkształcenia
napięcia zasilającego. Porównano wyniki badań
eksperymentalnych z informacjami technicznymi przedstawianymi
przez producentów opraw.
W przemyśle oświetleniowym jesteśmy świadkami rewolucyjnych
zmian w zakresie sposobu generowania promieniowania widzialnego.
Po wynalezieniu lampy gazowej (1792 r. - W. Murdoch),
odkryciu zjawiska żarzenia włókna węglowego w próżni (1838 r.
- Jobard) i żarzenia drutu platynowego w próżni (1843 r. - R. Grove)
oraz lampy jarzeniowej - świetlówki (1934 r. - A. Campton)
półprzewodnikowe diody emitujące światło (Light Emitting Diode
- LED) należą do IV generacji źródeł światła, tzw. świecących ciał
stałych (Solid State Lighting - SSL).
Diody elektroluminescencyjne LED
Podstawą działania diod LED jest zjawisko elektroluminescencji.
Jako pierwszy zaobserwował i udokumentował je Henry J. Round
w roku 1907. W 1936 r. Georges Destriau opublikował wyniki badań
luminescencji i po raz pierwszy użył wyrażenia "elektroluminescencja"
do określenia badanego przez siebie zjawiska.
Pierwsze diody LED wyprodukowano w 1962 r. Intensywne prace
nad rozwojem diod spowodowały, że w latach osiemdziesiątych XX
wieku dysponowano diodami emitującymi światło różnego koloru
(oprócz białego).
Kilka lat później w technice oświetleniowej pojawiły się już półprzewodnikowe
źródła światła o wysokiej wydajności, emitujące
światło w trzech podstawowych barwach: czerwonej, zielonej i niebieskiej.
W wyniku połączenia tych barw (RBG) możliwe stało się
uzyskanie światła białego. Dlatego drugą połowę lat 90. ub.w. można
uważać za okres narodzin nowej generacji źródeł światła białego
dla techniki oświetleniowej.
Wykorzystywane są również diody wysokiej jaskrawości (Hight
Brightness LED), znane jako HBLED....
więcej»
Automatyczny dozorca
Müller B.: The automatic caretaker. Fraunhofer
Magazine 2010 nr 2. Opracował - Michał
Brzozowski.
Oprogramowanie do zarządzania
pomaga zapobiegać stratom energii
Przytaczając starą maksymę kontroli finansowej,
optymalizować możesz tylko to,
co możesz zmierzyć. Odwracając znaczenie
- jeśli możesz to zmierzyć, możesz to zoptymalizować.
Niestety, maksyma ta nie ma
zastosowania do budynków. Nowoczesne
systemy budowlane wprawdzie mierzą minimalną
wilgotność, warunki pogodowe, zużycie
energii i wody i wiele innych, ale jeszcze
nie wykorzystują tych informacji do wykrywania
i zatrzymywania ubytków energii,
prowadzących do niepotrzebnych wzrostów
kosztów. W firmie LaSalle zajmującej się zarządzaniem
nieruchomościami obliczono, że
miesięczne koszty ogrzewania, energii elektrycznej
i wody wynoszą jedno euro za metr
kwadratowy. Oznacza to, że - w dużych
biurach i obiektach przemysłowych koszty
łatwo mogą sięgać kilkuset tysięcy euro.
Projekty prowadzone...
więcej»
Doskonalenie obsługi odbiorców energii elektrycznej
Krell E.: Reshaping Customer Service. New
technologies and changing relationships
demand new skills and methods for the customer
service function. Electric Perpectives
(USA) 2010 nr 3/4. Opracował - Witold
Bobrowski.
"W miarę jak coraz więcej przedsiębiorstw
energetycznych instaluje nowoczesne,
udoskonalone technologicznie urządzenia
pomiarowe w domach odbiorców energii
elektrycznej, zaciera się granica pomiędzy
użytkownikiem i przedsiębiorstwem energetycznym"
- twierdzi Barb Powers, dyrektor
działu obsługi odbiorców w przedsiębiorstwie
Tampa Electr...
więcej»
System wczesnego ostrzegania przeciwburzowego
Wahl H.: Frauhofer magazine 2010 nr 2.
Opracował - Michał Brzozowski.
Huragany takie jak Lothar czy Katrina
były odpowiedzialne za śmierć setek ludzi,
ogromne zniszczenia i szkody w wysokości
miliardów dolarów. W obu przypadkach
krytykowano to, iż ostrzeżenie nie
dotarło do osób zagrożonych huraganem.
Naukowcy z Fraunhofer opracowali system
SAFE - nowy typ wczesnego ostrzegania
w skrajnych zagrożeniach pogodowych
i już pomyślnie przetestowali jego
prototypy.
Burze i huragany występują coraz częściej
i są dużo bardziej gwałtowne niż kiedyś
- jest to jedna z dotkliwie odczuwalnych
konsekwencji zmian klimatu. Wskazuje na
to obserwowany na świecie w ciągu ostatnich
50 lat, czternastokrotny wzrost sprzedaży
ubezpieczeń przed uszkodzeniami
wywołanymi przez ataki natury, takie jak
ekstremalne zjawiska pogodowe. Na przykład
w Niemczech...
więcej»
Seniorzy w energetyce amerykańskiej
Krell E.: Who's next? Electric Perspectives
(USA) 2010 July/August. Opracował - Witold
Bobrowski.
W Stanach Zjednoczonych znaczna część
kadry na kierowniczych stanowiskach
w energetyce zbliża się do wieku emerytalnego.
W przedsiębiorstwach przeznacza się
wiele czasu i środków na wyłonienie i przygotowanie
przyszłych liderów.
Demografia przemysłowa uwypukla potrzebę
dobrego planowania sukcesji kierownictwa.
Przykładowo, w ciągu najbliższych
kilku lat w energetyce blisko połowa dyr...
więcej»
Zobacz wszystkie publikacje » |
|
2010-9
|
DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma W numerze m.in.: |
|
Bateria na asymetrię - kompensacja mocy biernej ogranicza koszty i poprawia jakość energii
(Piotr Wilczek)
Kompensacja mocy biernej jest najczęściej stosowaną metodą
w ograniczaniu kosztów energii, jak również w poprawie
jakości napięcia zasilania. Powszechnie stosowane baterie
kondensatorowe przeznaczone są tylko do pracy w układach
trójfazowych, w których zachowana jest symetria obciążenia
w każdej fazie. Jednak istnieją obiekty, w których przeważają
odbiorniki jednofazowe załączane w sposób losowy, co
praktycznie uniemożliwia spełnienie warunku symetrii obciążenia.
W takich układach standardowe baterie nie spełniają
swojej roli i nie zapewniają redukcji opłat za nieskompensowaną
energię bierną. Czasami wręcz przeciwnie - stają
się źródłem jeszcze większych opłat, gdyż koszty związane
z przekompensowaniem są znacznie wyższe niż opłaty za niedotrzymanie
zadanego tangensa φ.
W ostatnim czasie opłaty za energię znacząco wzrosły, w wyniku
czego posiadanie systemu kompensacji mocy biernej przez klientów,
którzy w przeważającej mierze użytkują odbiorniki jednofazowe
(duże sklepy, minimarkety, małe hotele, stacje benzynowe z zapleczem
handlowo-barowym) stało się ekonomiczną koniecznością.
Mając na uwadze potrzeby tej grupy klientów, w firmie Twelve Electric
opracowano baterię do kompensacji obciążeń niesymetrycznych
BK-T-3f wyposażoną w nowy regulator MRM-3f przeznaczony do
pracy w układach o znacznej asymetrii obciążenia.
Zasady rozliczania za pobór mocy biernej przez odbiorcę regulują
odpowiednie ustawy i rozporządzenia [1-3]. Opłacie podlega nadwyżka
pobranej energii biernej indukcyjnej ponad ilość wynikającą
z tangensa umownego (tgφ0), określanego w warunkach przyłączenia
lub umowie. Wartość tangensa umownego najczęściej wynosi
0,4, jednak w uzasadnionych przypadkach może być niższa. Opłaty
pobiera się również za pobór energii biernej pojemnościowej (przekompensowanie).
Opłatę za ponadumowny pobór energii biernej
można znacząco ograniczyć lub całkowicie wyeliminować, stosując
baterie do kompensacji mocy biernej.
Kompens...
więcej»
Przekaźniki wyłączające RSH-3
(Bernard Głowocz, Lesław Komendera)
ZPrAE jest firmą produkcyjną i usługową, specjalizującą się
w dostawach aparatury zabezpieczeniowej dla energetyki.
Najważniejsze z produkowanych urządzeń to nowoczesne zabezpieczenia
szyn zbiorczych (ZSZ) typu TS-6/TSL-6 i TS-7
oraz układy rezerwowania wyłączników (LRW) typu TL-6r,
TL-7 i TLH-5 dostarczane dla krajowych rozdzielni 110, 220
i 400 kV. Są to oryginalne, własne opracowania firmy ZPrAE,
która w zakresie tych zabezpieczeń kontynuuje doświadczenia
i tradycje Południowego Okręgu Energetycznego.
Opracowując z końcem lat 90. nową generację tych zabezpieczeń,
postanowiono rozwiązać też problem zapewnienia odpowiednich
elementów wykonawczych, tj. przekaźników wyłączających (gdyż
takich przekaźników nik...
więcej»
Wielofunkcyjne urządzenie zabezpieczeniowe do pracy w stacjach rozdzielczych sieci kopalnianych z zabezpieczeniem upływowym kontrolującym stan izolacji
(Krzysztof Broda, Łukasz Sapuła)
Sterowniki zabezpieczeniowe EAZ (elektroenergetycznej
automatyki zabezpieczeniowej) służą do ochrony obiektów
energetycznych w wyrobiskach kopalnianych, natomiast do
ochrony stanu izolacji linii kablowych służą zabezpieczenia
upływowe. Możliwości obecnie opracowywanych sterowników
zabezpieczeniowych pozwalają na łączenie funkcji
zabezpieczania np. silnika maszyny górniczej, jak również
ochrony linii kablowej zasilającej maszynę.
W artykule szczególną uwagę zwrócono na zagadnienie
ochrony przed skutkami obniżenia się lub utraty izolacji
w sieci, na przykładzie urządzenia PW-1 opracowanego
w Instytucie Tele- i Radiotechnicznym.
Kontrola stanu izolacji doziemnej
Sieci kopalniane pracują w układzie IT, gdzie wartość rezystancji
doziemnej linii i urządzeń sieci ma bardzo duże znaczenie w profilaktyce
przeciwporażeniowej. Wzrost rezystancji izolacji powoduje
zwiększenie stopnia bezpieczeństwa, w wyniku zmniejszenia się
napięcia i prądu rażenia. Jest to szczególnie wyraźne w sieciach niskiego
napięcia (do 1000 V) i o małej pojemności.
Stosowanie urządzeń automatycznej kontroli stanu izolacji - zarówno
w stanie beznapięciowym (blokujących zabezpieczeń upływowych),
jak i pod napięciem roboczym (centralnych zabezpieczeń
upływowych) lub/i zabezpieczeń ziemnozwarciowych pozwala jednocześnie
na ograniczenie do minimum możliwości występowania
podwójnych zwarć z ziemią. Umożliwiają one również ograniczenie
innych zagrożeń, przede wszystkim pożarowych i wybuchowych.
Z tych względów centralne zabezpieczenia upływowe stanowią
z reguły wyposażenie kopalnianych przewoźnych stacji transformatorowych,
natomiast blokujące zabezpieczenia upływowe są standardowym
wyposażeniem poszczególnych odpływów w zestawach
zasilających pompy, wentylatory, maszyny przodkowe itp.
Podczas eksploatacji, w wyniku działania różnorodnych narażeń,
izolacja traci stopniowo swoje właściwości elektryczne i mechaniczne.
Do zagrożeń pochodzenia elekt...
więcej»
Początki rozwoju zabezpieczeń ziemnozwarciowych obwodu wzbudzenia generatora
Schossig W.: Rotor earthfault protection.
PAC 2010 nr 1. Opracował - Piotr Olszowiec.
Prawie do końca XX wieku praca generatorów
z pojedynczym zwarciem doziemnym
obwodu wzbudzenia była dopuszczana,
z uwagi na stosunkowo niewielkie
zagrożenia dla maszyny. Po wystąpieniu
pierwszego doziemienia włączano zabezpieczenie
od podwójnych zwarć z ziemią,
lecz jego działanie nie mogło skutecznie
uchronić urządzenia od niszczących skutków
uszkodzenia. Obecnie obowiązuje zasada
sygnalizowania pogorszenia stanu izolacji
doziemnej do ustalonego progu, zaś po
dalszym obniżeniu oporności maszyna jest
wyłączana z ruchu.
Jednym z pierwszych układów sygnalizacji
doziemienia obwodu wzbudzenia generatora
było rozwiązanie opatentowane przez
M. Poho...
więcej»
50-lecie Oddziału Bielsko-Bialskiego Stowarzyszenia Elektryków Polskich
(Ryszard Migdalski)
Niedawno uroczyście obchodziliśmy 90-lecie powstania Stowarzyszenia
Elektryków Polskich. Za jego narodziny uważa
się zjazd założycielski Stowarzyszenia Elektrotechników
Polskich, który odbył się w Warszawie w dniach 7-9 czerwca
1919 roku. Organizacjami założycielskimi Stowarzyszenia
były Koła: Warszawskie, Poznańskie, Lwowskie, Krakowskie,
Łódzkie i Sosnowieckie.
Trochę historii
Bielsko i Biała przez wieki stanowiły odrębne organizmy miejskie,
które rozgraniczała rzeka Biała i dopiero w styczniu 1951 r.
zostały połączone w jedno miasto (gwoli ścisłości należy nadmienić,
że w czasie II wojny światowej Niemcy włączyli Białą do
Bielska).
Najbardziej intensywny rozwój obu miast rozpoczął się w drugiej
połowie XIX w. Szybki rozwój przemysłowy stymulował
wykorzystanie wszystkich nowinek technologicznych tamtych
czasów. W 1850 r. Bielsko zostało włączone do państwowej sieci
telegraficznej, a 5 lat później - do sieci kolei żelaznej. W 1864
roku powstała w Bielsku gazownia miejska i oświetlenie miejskie
(gazowe). O znaczeniu tego rejonu świadczy też zorganizowanie
w 1871 roku wielkiej wystawy przemysłowej. I tak w tym trójnarodowym
(Polacy, Niemcy, Żydzi) mieście, ze zdecydowaną
przewagą ludności niemieckiej, sukcesywnie powstawały nowe
fabryki i warsztaty.
Bielsko rozbudowywało się, a przy tym pokaźnie wzrastało zapotrzebowanie
na energię, którego to zakłady produkcyjne same,
z małymi zespołami prądotwórczymi, nie były w stanie pokryć.
W 1893 r. powstała w Bielsku trzecia na ziemiach polskich elektrownia,
a dwa lata później odbył się pierwszy kurs tramwaju elektrycznego
na trasie od dworca kolejowego do Cygańskiego Lasu,
stanowiącego popularne miejsce wypoczynku. Bielskie tramwaje
były czwarte w kolejności zastosowania na ziemiach polskich, po
Wrocławiu, Lwowie i Elblągu.
Także w roku 1895 rozpoczęły swoją działalność miejskie wodociągi.
Olbrzymie zamówienia wojskowe w okresie I wojny światowej
spowodowały jeszcze bardziej dynami...
więcej»
Zobacz wszystkie publikacje » |
|
2010-8
|
DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma W numerze m.in.: |
|
Rozwój wyłączników średniego napięcia
Fuzel T. i in.: Breaking ahead of expectations.
The PT1 pole sets new reliability
and environmental standards in vacuum
breaker technology. ABB Review 2010 nr 1.
Opracował - Witold Bobrowski.
Wyłączniki średniego napięcia powinny
spełniać trzy podstawowe kryteria: łączyć
prąd znamionowy, wyłączać prąd zwarcia
oraz blokować napięcie znacznie przewyższające
napięcie znamionowe. Gdy zestyki
wyłącznika rozchodzą się, aby wyłączyć
prąd, powstaje między nimi łuk elektryczny.
W układ...
więcej»
Analiza możliwości współpracy elektrowni wiatrowej z elektrownią szczytowo-pompową
(Mirosław Gajer)
W ostatnich latach można było zaobserwować niezwykle dynamiczny
rozwój energetyki wiatrowej - liczba megawatów
instalowanych na całym świecie w elektrowniach wiatrowych
rosła w oszałamiającym tempie. Co więcej, sporządzane przez
różne ośrodki prognozy przewidują w najbliższych latach
zwiększenie tempa przyrostu mocy zainstalowanej w różnej
wielkości farmach wiatrowych. W ostatnim czasie rozważane
zjawisko zdaje się przybierać na sile również w naszym kraju,
co powoduje, że polska elektroenergetyka będzie musiała już
w niedalekiej przyszłości sprostać wielu nowym wyzwaniom.
Konieczność zagospodarowania dodatkowych megawatów
mocy generowanej w elektrowniach wiatrowych wiąże się
w sposób oczywisty z nowymi inwestycjami w zakresie infrastruktury
sieci przesyłowych, co będzie wymagać potężnych
nakładów finansowych [1].
Energia wytwarzana w elektrowniach wiatrowych, oprócz swych
niepodważalnych zalet, do których należy zaliczyć przede wszystkim
jej ekologiczny sposób pozyskiwania oraz całkowitą odnawialność,
ma także bardzo poważną wadę, związaną ze stochastyczną
naturą wiatru [4]. Warto przy tym zwrócić uwagę na nie zawsze
należycie uświadamiany fakt, że głównym problemem jest tu nie
tyle trudna do przewidzenia i podlegająca częstym zmianom prędkość
wiatru, ile bardzo silna zależność mocy turbiny wiatrowej od
prędkości przepływającego przez jej łopatki strumienia powietrza
[3]. Okazuje się bowiem, że moc elektrowni wiatrowej zależy aż
w trzeciej potędze od prędkości wiatru. Oznacza to, że dwukrotne
zmniejszenie się prędkości wiatru powoduje aż ośmiokrotne zmniejszenie
mocy wnoszonej do sieci elektroenergetycznej przez elektrownię
wiatrową. Podobnie, trzykrotne zmniejszenie prędkości wiatru
powoduje dwudziestosiedmiokrotne zmniejszenie mocy elektrowni
wiatrowej, czyli w praktyce oznacza to, że taka elektrownia przestaje
działać [2].
Ponadto, aby elektrownia wiatrowa mogła prawidłowo funkcjonować,
prędkość wiatru również nie może ...
więcej»
Obliczanie odkształcenia prądu i napięcia na szynach zbiorczych SN podstacji trakcyjnej z 12-pulsowymi zespołami prostownikowymi
(Ryszard Skliński, Wojciech Dzienis)
W artykule omówiono metodę obliczania odkształcenia
prądu i napięcia w sieci zasilającej podstacje trakcyjne
z 12-pulsowymi zespołami prostownikowymi. Zaprezentowane
zostały wyniki obliczeń odkształcenia prądu i napięcia na
podstawie wartości średnich 15-minutowych mocy czynnej,
które porównano z wynikami rejestracji w 10-minutowym
okresie uśredniania. Wskazano również na możliwości aplikacyjne
metody.
Ocena warunków pracy eksploatowanych podstacji trakcyjnych
(PT) wymaga przeprowadzenia analizy pracy układu zasilania
z systemu elektroenergetycznego (SEE) oraz obciążeń zespołów
prostownikowych. Od parametrów systemu elektroenergetycznego,
takich jak: moce zwarciowe, rodzaje, długości, przekroje i napięcia
linii zasilających oraz wyposażenia podstacji trakcyjnych w zakresie
zainstalowanej aparatury (w tym przede wszystkim rodzaj i liczba
zespołów prostownikowych) zależy wpływ pracy podstacji trakcyjnej
na jakość energii elektrycznej w SEE.
System trakcji elektrycznej prądu stałego jako odbiornik dużej
mocy nie tylko jest uzależniony od pracy SEE, ale również ma znaczący
wpływ na pracę tego SEE. Zespoły prostownikowe opisane są
nieliniową charakterystyką prądowo-napięciową i powodują generację
wyższych harmonicznych do SEE. Wyższe harmoniczne prądu
odbiornika powodują powstawanie na impedancji linii spadków
napięć o częstotliwości danej harmonicznej, które odkształcają napięcie
systemu elektroenergetycznego [1, 17, 21]. W związku z tym
składowe harmoniczne rozprzestrzeniają się dalej jako harmoniczne
napięcia.
Do oceny jakości napięcia zasilającego w publicznych sieciach
rozdzielczych SN mają zastosowanie: rozporządzenie [17] oraz nieobligatoryjna
noma 50160:2002 [12].
Podstacja trakcyjna jako źródło wyższych harmonicznych
prądu i napięcia
W stacjach elektroenergetycznych typu GPZ, RPZ moc zwarciowa
na szynach SN nie przekracza z reguły 300 MV∙A. Dla podstacji
trakcyjnej wartość ta jest jeszcze niższa i jest warunkowan...
więcej»
Wysokonapełnione kompozyty z tworzyw recyklatowych do zastosowań na wyroby elektrotechniczne
(Zenon Tartakowski, Janusz Michalski)
Wzrasta zapotrzebowanie na materiały polimerowe do zastosowań
na wyroby elektrotechniczne. W artykule przedstawiono
nową grupę kompozytów z tworzyw recyklatowych,
modyfikowanych napełniaczem nieorganicznym. Określono
wybrane właściwości elektryczne oraz przetwórcze kompozytów.
Stwierdzono, że kompozyty zawierające powyżej 30%
napełniacza charakteryzują się wyższą odpornością na łuk
elektryczny małej mocy, większą wytrzymałością elektryczną
oraz dobrymi właściwościami przetwórczymi. Materiały te
można stosować na wyroby o skomplikowanych kształtach.
Alternatywą dla dotychczas stosowanych na wyroby elektrotechniczne
tworzyw termoutwardzalnych są kompozyty z osnową z tworzyw
termoplastycznych oraz z napełniaczami nieorganicznymi.
Jest to podyktowane względami technologicznymi, ekonomicznymi
oraz ekologicznymi. Względy technologiczne to przede wszystkim
wielkonakładowa produkcja wyrobów powtarzalnych, o skomplikowanych
kształtach i tych samych właściwościach. Ekonomiczność
sprowadza się do uzyskania taniego wyrobu przy zastosowaniu odpowiednich
technologii przetwarzania oraz przy użyciu na wyrób
materiału spełniającego określone właściwości. Coraz częściej jednak
zarówno o wyborze materiału, jak i technologii jego wykonania
decydują względy ekologiczne, w tym możliwości późniejszego
recyklingu wyrobu i urządzenia, w którym jest on umieszczony.
Obowiązujące dyrektywy UE w zakresie recyklingu wyrobów
elektrotechnicznych i elektronicznych (WEEE) oraz użycia materiałów
na te wyroby (RoHS) wymuszają przyjęcie określonych sposobów
działania, zapewniających realizację tych dyrektyw [1, 2].
Warunki te spełniają kompozyty z osnową termoplastyczną. Są
one tematem prac prowadzonych w wielu ośrodkach naukowych
na świecie. W wyniku modyfikacji znanych tworzyw sztucznych
uzyskuje się nowe materiały, o specjalnych właściwościach. Prz...
więcej»
Białoruś sięga po energię atomową
Michalewicz A.: Sostojanije i perspektiwy
razwitija energetiki Respubliki Biełarus.
Energetika 2009 nr 4. Opracował - Piotr
Olszowiec.
Do uzyskania niepodległości Białoruś była
jedną z najbardziej rozwiniętych republik
radzieckich, z gospodarką o wysokiej energochłonności.
Miejscowe zasoby energetyczne
pokrywały przy tym zaledwie 8,8%
potrzeb republiki, z dominującym udziałem
dwóch kopalin: ropy naftowej i torfu. Zużycie
energii elektrycznej było na poziomie
Danii czy Holandii (4,85 MWh/osobę/rok),
przekraczając uśredniony wskaźnik dla całego
ZSRR. Jednak zdecydowana większość
zużywanej tu elektryczności była importowana
spoza republiki.
Rozwijane energochłonne gałęzie przemysłu,
jak chemia, metalurgia czy przetwórstwo
r...
więcej»
Zobacz wszystkie publikacje » |
|
2010-7
|
DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma W numerze m.in.: |
|
Elektroizolacyjne kompozyty poliolefinowe modyfikowane mączką drzewną
(Jan Bursa, Zenon Tartakowski)
W artykule opisano eksperyment, który polegał na wykonaniu
kompozytów z recyklatu polietylenowego napełnionego
mączką drzewną modyfikowaną woskiem poliolefinowym
jako czynnikiem impregnującym i poddaniu takiego materiału
procesowi starzenia w atmosferze WGS. Określono zmiany
podstawowych właściwości elektrycznych, właściwości mechanicznych
(wytrzymałości na rozciąganie) i nasiąkliwości
oraz podano wstępną sugestię co do możliwości zastosowania
takiego dielektryka w praktyce.
Stosowane od ponad 60 lat - początkowo jako namiastki materiałów
tradycyjnych - tworzywa sztuczne stały się pełnowartościowymi
materiałami, o nowych właściwościach. Obecnie tworzywa
sztuczne nie tylko dorównują szeregiem właściwości tradycyjnym
materiałom, ale i przewyższają je pod wieloma względami.
Do szczególnych cech i zalet tworzyw sztucznych, którym tworzywa
zawdzięczają tak szerokie rozpowszechnienie, należy zaliczyć
m.in. [1]:
- łatwość formowania wyrobów o skomplikowanych kształtach,
- stosunkowo dużą, a w wielu przypadkach bardzo dużą odporność
chemiczną,
- dobre właściwości fizyczne,
- możliwość łatwego otrzymywania wyrobów o estetycznym wyglądzie,
barwie i połysku, a także wyrobów przezroczystych,
- możliwość stosowania tworzyw z tej samej grupy jako tworzywa
konstrukcyjne, materiały powłokowe, spoiwa, kleje, włókna syntetyczne
itp.
Coraz powszechniejsze stosowanie tworzyw sztucznych powoduje
dynamiczny wzrost ilości odpadów. W zależności od rodzaju
odpadów, różne są możliwości ich utylizacji i zagospodarowania
[2]. Najbardziej rozwiniętą na świecie metodą utylizacji jest recykling
materiałowy, pozwalający na odzysk materiałów bez zmian
ich właściwości. Uzyskane recyklaty mogą być materiałem na nowe
wyroby lub też - po procesie modyfikacji - stają się nowymi materiałami
o określonych właściwościach.
Modyfikatory dla recyklatów mogą być ...
więcej»
Awaria w Sajano-Szuszenskiej elektrowni wodnej największą katastrofą w energetyce
Na podstawie materiałów Rostechnadzoru
opracował Piotr Olszowiec.
Trwa usuwanie skutków ubiegłorocznej
katastrofy w największej hydroelektrowni
Rosji. Jej przebieg i przyczyny są przedmiotem
sprawozdań publikowanych w mediach
i Internecie. Warto więc zapoznać się z faktami
ustalonymi przez badających to tragiczne
zdarzenie. Sajano-Szuszenska GES (Gidro-
Elektro-Stancija), szósta pod względem
wielkości zainstalowanej mocy elektrownia
wodna świata, została wzniesiona na syberyjskiej
rzece Jenisej. Jej betonowa tama
liczy 1066 m długości i 245 m wysokości.
Do jej budowy przemieszczono 33 mln m3
gruntu i skał. Zapora tworzy wielki zbiornik
wodny o powierzchni 621 km2 i pojemności
31,3 km3. W budynku głównym (fot.)
zainstalowano 10 hydrozespołów o mocy
640 MW każdy. Średnia roczna produkcja
energii elektrycznej wynosiła przed awarią
24,5 mld kWh, co stanowiło ok. 2% krajowej
generacji.
W dniu awa...
więcej»
Dynamiczna obciążalność linii jako narzędzie do prowadzenia ruchu sieci przy zwiększonej obciążalności prądowej
(Jan Żurowski)
Wymagania dyrektyw Unii Europejskiej, wynikające z konieczności
otwarcia systemów dystrybucji energii elektrycznej
na absorpcję generacji rozproszonej, powodują, że rządy
i urzędy regulacji zachęcają do wykorzystywania coraz
większej ilości energii elektrycznej pochodzącej z tych źródeł
(OZE). Prowadzi to w konsekwencji do zainteresowania operatorów
sieci dystrybucyjnych (OSD) metodami, które umożliwiają
niezawodne operowanie sieciami przy zwiększonych
obciążeniach prądowych.
Znaczącą uwagę zwraca się w tym względzie już od pewnego
czasu na zwiększanie możliwości przepustowych linii
napowietrznych poprzez zastosowanie podejścia dynamicznego,
czyli monitorowania w czasie rzeczywistym temperatury
przewodów i warunków pogodowych oraz wykorzystywanie
tych parametrów przez coraz dokładniejsze
modele termiki linii. Podejście to bazuje na efektywniejszym
i jednocześnie bezpiecznym wykorzystaniu istniejącej
sieci, co w wielu wypadkach wystarcza w sytuacji, w której
rozbudowa sieci jest związana z poddaniem się długotrwałym
procedurom.
W artykule opisano system T-NET firmy FMC-Tech. Ltd.
- urządzenia i strukturę obróbki danych, które są podstawą dla
uzyskania dynamicznego wskaźnika obciążalności linii, w wyniku
powiązania ze sobą danych zbieranych z sieci w czasie
rzeczywistym, łącznie z danymi o lokalnych warunkach pogodowych.
W konsekwencji system T-NET o architekturze otwartej
na usługi jest też zasadniczą częścią układu regulacji poziomu
mocy generowanej przez OZE możliwej do bezpiecznego przyjęcia
przez sieć dystrybucji energii elektrycznej. System T-NET
został zastosowany w sieciach 35 kV, 110 kV i 132 kV na liniach
w Irlandii, Północnej Walii, w południowej i północnej Polsce
i Irlandii Północnej.
Dynamiczna obciążalność linii
Głównym aspektem zainteresowania OSD dynamiczną obciążalnością
linii jest możliwość bezpiecznego i niedrogiego zwiększenia
przepustowości sieci. Dynamiczna obciążalność linii jest więc
ważnym składni...
więcej»
Kolokwium Komitetu Studiów CIGRE B5 "Zabezpieczenia i Automatyk"
(Adam Babś)
Referaty i dyskusje na kolokwium Komitetu Studiów CIGRE
B5, które odbyło się w październiku 2009 r. w Korei na wyspie
Jeju, dotyczyły trzech głównych tematów:
PS1 - Strategie długookresowej obsługi systemów automatyki
stacji,
PS2 - Zabezpieczenia i sterowanie urządzeń FACTS oraz ich
wpływ na systemy zabezpieczeń,
PS3 - Technologie wielkoobszarowego systemu monitoringu,
sterowania i zabezpieczeń WAMPAC.
W artykule przedstawiono tematykę poruszaną w ramach
dwóch pierwszych tematów. Z tematyki dotyczącej wielkoobszarowego
systemu monitoringu, sterowania i zabezpieczeń
WAMPAC ograniczono się do opisania wniosków z dyskusji
o tym systemie.
Sesje plenarne CIGRE odbywają się co dwa lata (od wielu już lat
zawsze w Paryżu) na przełomie sierpnia i września, w latach parzystych.
W latach pomiędzy tymi sesjami komitety studialne (Study
Committee), które stanowią podstawową jednostkę organizacyjną
CIGRE, organizują sesje swoich członków połączone z kolokwium
- konferencją naukowo-techniczną. Wcześniej ustalone wiodące
tematy pozwalają na zaprezentowanie aktualnego stanu techniki
i wiedzy w wybranej dziedzinie.
Komitet B5, zajmujący się zabezpieczeniami i automatyką stacyjną,
pracuje m.in. nad zagadnieniami:
- zabezpieczenia systemu elektroenergetycznego,
- automatyka i sterowanie stacji,
- urządzenia i systemy zdalnego sterowania,
- urządzenia pomiarowe.
W ramach komitetu B5 działa kilkanaście grup roboczych, powoływanych
w celu opracowania raportów dotyczących wybranych zagadnień.
Raporty te są publikowane przez CIGRE i są dostępne dla
społeczności inżynierów, stanowiąc kompendium aktualnej wiedzy
na określony temat.
Tematyka kolokwiów organizowanych przez komitet B5 w ubiegłych
latach:
Sydney 2003 - automatyzacja nowych i istniejących stacji elektroenergetycznych,
analiza danych z rejestratorów zakłóceń, funkcje
i zastosowania nowoczesnych zabezpieczeń odległościowych,
Calgary 2005 - nadzór, sterowanie i zabezpieczenia transforma...
więcej»
WYDAWNICTWA
Pomiary w ochronie katodowej
przed korozją.
Pomiary w ochronie katodowej przed
korozją. Poradnik. Przełożył Marian Hanasz.
Komitet ds. Studiów nad Korozją
i Ochroną Rurociągów przed Korozją
CEOCOR, COSiW SEP, Warszawa 2010.We Wstępie do wydania polskiego czytamy:
"Zarówno w technice pomiarowej, jak
i w technologii elektrochemicznej ochrony
przed korozją postęp jest tak wielki, że po
kilku latach od chwili opracowania Poradnika
niektóre przedstawione problemy
wymagały nowego naświetlenia. Mimo to
prezentowany Poradnik nie obejmuje kilku
metod pomiarowych, które zaczęto stosować
w dużej sk...
więcej»
Zobacz wszystkie publikacje » |
|
2010-6
|
DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma W numerze m.in.: |
|
Analiza cieplna napędu z liniowymi silnikami indukcyjnymi
(Piotr Szymczak, Krystian Czyżewski, Jarosław Rojek)
Projektowanie napędu elektrycznego wymaga analizy i oceny
stopnia spełnienia zadanych wymagań. Wśród nich szczególnie
ważne są zagadnienia termiczne [1-8]. Analiza zjawisk
cieplnych pozwala na wyznaczenie rozkładu pola temperatury
i przyczynia się tym samym do lepszego wykorzystania
materiałów konstrukcyjnych silnika.
W silnikach indukcyjnych liniowych (SIL) występują specyficzne
zjawiska, które zmieniają charakterystykę procesu nagrzewania
w porównaniu do analogicznych maszyn klasycznych. Są to: niemożność
samowentylacji, zwłaszcza przy niedużych prędkościach,
występowanie dodatkowych strat wskutek niesymetrii prądów fazowych
i efektów końcowych, niejednakowe warunki chłodzenia
uzwojeń i odcinków rdzenia z powodu otwartego obwodu magnetycznego
oraz stałe opuszczanie przez część wtórną (CzW) aktywnego
obszaru pod induktorem [3, 4, 7, 9].
Projektant napędu z SIL w wielu przypadkach powinien umieć
ocenić wzajemny wpływ parametrów konstrukcyjnych na prędkość
narastania temperatury poszczególnych elementów SIL, a zwłaszcza
CzW, uzwojeń oraz rdzenia. Natomiast przy eksploatacji SIL należy
zwrócić szczególną uwagę na przyrosty temperatury w różnych stanach
pracy, aby nie dopuścić do przekroczenia temperatur dopuszczalnych
dla danej klasy izolacji. Bardzo ważna jest zatem analiza
procesów cieplnych SIL w stanach ustalonych i przejściowych.
Metody analizy SIL
W pierwszym etapie badań procesów cieplnych w stanach ustalonych
SIL posłużono się metodą polową. Badania symulacyjne
procesów cieplnych prowadzono w środowisku QuickField. Obejmowały
one wyznaczenie pól temperatury i przebiegów temperatury
silnika liniowego z magnetowodem klasycznym, wykonanym
z blachy elektrotechnicznej, oraz proszkowym typu STX H1 SMC
firmy SIMTEX [10].
W drugim etapie, przy badaniu procesów ciepln...
więcej»
Wibroakustyka i badania wibroakustyczne silników bezszczotkowych prądu stałego o magnesach trwałych
(Jerzy Podhajecki, Sławomir Szymaniec)
Powstawanie nowych konstrukcji maszyn spowodowało
wzrost niezamierzonych skutków tego rozwoju. Między innymi
wzrósł poziom drgań i hałasów towarzyszących procesom
wytwarzania i eksploatacji maszyn [1, 14]. Złożoność tych
zjawisk doprowadziła do wykrystalizowania się dyscypliny
nauki - wibroakustyki maszyn [1], na którą składają się elementy
akustyki fizycznej, teorii drgań, elektrotechniki, mechaniki
i dynamiki maszyn.
Wibroakustyka maszyn opiera się na badaniach zjawisk wibroakustycznych
(procesów wibroakustycznych), które towarzyszą każdemu
procesowi wytwórczemu i eksploatacyjnemu [1]. Procesem
wibroakustycznym (WA) jest każdy proces dynamiczny zachodzący
w maszynie w zakresie drgań strukturalnych i zjawisk akustycznych,
których zakres częstotliwości leży w granicach od ułamka Hz
do kilkudziesięciu MHz [1].
Projektowanie maszyn elektrycznych jest procesem iteracyjnym.
W celu redukcji kosztów i czasu na wykonywanie prototypu, coraz
częściej w projektowaniu stosuje się symulacje numeryczne. Najczęściej
do symulacji używa się programów wykorzystujących metodę
elementów skończonych (MES).
Rozwój możliwości obliczeniowych komputerów oraz metod numerycznych
wykorzystywanych do projektowania skutkuje powstawaniem
konstrukcji maszyn, które są zoptymalizowane ze względu
na różne kryteria, takie jak: maksymalna wartość momentu elektromagnetycznego,
minimalny poziom generowanych strat czy emitowanego
poziomu drgań i hałasu [9, 16].
Identyfikacja źródeł drgań i hałasu oraz próby ich ograniczania
w maszynach elektrycznych stały się celem szczegółowych badań
od lat czterdziestych XX wieku. Wraz z rozwojem nowych rodzajów
maszyn, które znajdowały zastosowanie w aplikacjach dla
zmiennych prędkości obrotowych, zainteresowanie ograniczeniem
poziomu drgań i hałasu nabrało większego znaczenia [17].
Wibroakustyka maszyn elektrycznych
Maszyny elektryczne są najczęściej złożonym układem elektromechanicznym.
Z wibroakustycznego punktu widzenia ...
więcej»
Wybrane problemy pomiaru hałasu wokół obiektów i urządzeń elektroenergetycznych
(Artur Tymiński, Maciej Szumski, Piotr Barmuta, Kazimierz Cywiński, Emil Cywiński)
Narastający problem silnego hałasu w środowisku przemysłowym,
wokół obiektów wytwarzania energii, arterii komunikacyjnych,
centrów handlowych, lotnisk, w budowlach
o różnych przeznaczeniach, a ostatnio nawet na otwartych
terenach rolniczych uczulił środowiska inżynierskie i służby
ochrony środowiska, służby bhp i in. na potrzebę kontroli poziomu
hałasu jako bodźca groźnego nie tylko dla człowieka.
Trudne do prostego opisu matematycznego sprawy natężenia,
barwy dźwięku i ich zmienności w czasie sprawiają wiele
problemów metrologicznych [1].
Z tych względów ważna jest działalność firm i instytucji prowadzących
prace konstrukcyjne i wytwórcze, dbających o to, aby powstał
dobry, profesjonalny sprzęt pomiarowy, z oprzyrządowaniem
do współpracy z komputerem. W tym artykule zostanie omówiona
grupa mierników hałasu i systemów pomiaru, obróbki cyfrowej, rejestracji
oraz przesyłu informacji o źródłach hałasu poprzez interfejs
USB. Autorzy zaprezentują możliwości pomiarowe tego sprzętu,
wskażą na trudności w interpretacji wyników pomiarów i podadzą
przykład źródła hałasu.
Problem hałasu dotyczy głównie obiektów produkcyjnych. Wiadomo
że tzw. koszty stałe, wynikające z utrzymania urządzeń technologicznych,
szczególnie na duże moce (prasy, nożyce, krawędziarki,
piły, lasery, plazmotrony, centra obróbcze, centra spawalnicze, śrutownice,
wentylatornie, roboty do zgr...
więcej»
Siedemdziesięciolecie urodzin profesora Bronisława Draka
(Tadeusz Glinka)
Profesor Politechniki Śląskiej dr hab. inż. Bronisław Drak należy
do kilkuosobowej grupy naukowców w Polsce, którzy studia techniczne
ukończyli na wydziałach mechanicznych, a stopnie doktora
i doktora habilitowanego uzyskali na wydziałach elektrycznych.
Rodzice profesora pochodzili z Medyni Głogowskiej (kilkanaście
kilometrów na północ od Łańcuta), w 1937 roku przenieśli się do
Wierzbnej (5 km na zachód od Jarosławia). 2 stycznia 1940 roku
urodził się im syn Bronisław - najmłodszy w rodzinie. Rodzice profesora
byli rolnikami, a ojciec - Wojciech Drak - był także uznanym
rzeźbiarzem ludowym. Jego rzeźby w drewnie były prezentowane
na wystawach krajowych i zagranicznych, obecnie znajdują się
w różnych muzeach, u przyjaciół Profesora oraz w rodzinie.
Jubilat naukę w szkole podstawowej rozpoczął w 1946 roku. Sześć
klas ukończył w Wierzbnej, gdyż tylko tyle było w szkole, a siódmą
klasę ukończył w sąsiednim Ożańsku. W latach 1953-1957 uczył się
w Liceum Ogólnokształcącym w Jarosławiu. W latach 1957-1962
studiował na Wydziale Mechanicznym Politechniki Śląskiej w Gliwicach.
Studia ukończył w 1962 roku, uzyskując stopień magistra
inżyniera mechanika w specjalności obrabiarki, narzędzia i technologia
budowy maszyn.
Bezpośrednio po studiach rozpoczął pracę na Wydziale Elektrycznym
Politechniki Śląskiej na etacie asystenta, w ówczesnej Katedrze
Maszyn Elektrycznych, której kierownikiem był prof. Zygmunt Gogolewski,
a w skład której wchodził Zespół Części Maszyn. Prowadził
zajęcia dydaktyczne z przedmiotów: rysunku technicznego,
geometrii wykreślnej i podstaw konstrukcji maszyn.
Od początku zatrudnienia brał czynny udział w realizacji prac dla
przemysłu, głównie w zakresie prac projektowych i metod pomiaru
wielkości nieelektrycznych w maszynach elektrycznych. Współpracował
m.in. z: Centralnym Biurem Konstrukcyjnym Maszyn
Elektrycznych w Katowicach (obecny BOBRME Komel), Fabryką
Silników Elektrycznych CELMA w Cieszynie i Zakładami Wytwórc...
więcej»
Rzecznik Bezpieczeństwa Elektrycznego Zdzisław Jankiewicz – jednoosobowa instytucja
Zdzisław Jankiewicz urodził się 15 stycznia 1937 roku w Krzeszowie
na Wołyniu. Inżynier-elektryk o specjalności elektrotechnika
przemysłowa. Pierwszą pracę zawodową podjął w Dolnośląskich
Zakładach Wytwórczych Maszyn Elektrycznych DOLMEL
we Wrocławiu, jednak bardzo szybko rozpoczął swoją przygodę
z energetyką. Już we wrześniu 1962 r. był jednym z organizatorów
laboratorium wysokich napięć uruchomionej właśnie elektrowni
Turów. W latach 1968-1971 kierował sekcją rozwoju sieci w Zakładach
Energetycznych Słupsk (Rejon w Sławnie), a następnie
przez 13 lat pracował na różnych stanowiskach w Pomorskim
Przedsiębiorstwie Budowy Elektrowni i Przemysłu w Szczecinie,
uczestnicząc w wielu realizowanych przez to przedsiębiorstwo inwestycjach
przemysłowych, m.in. w budowie największych elektrowni
w kraju (Dolna Odra, Opole) i za granicą (Janschwalde k.
Cottbus i Homs w Libii). W tym czasie odnotował pierwsze sukcesy
zawodowe, owocujące awansami na kolejne stanowiska kierownicze,
nagrodami i odznaczeniami (m.in. Srebrnym Krzyżem Zasługi
za pracę przy budowie elektrowni Dolna Odra). Od 1983 r. w Państwowej
Inspekcji Pracy w Szczecinie przeszedł wszystkie szczeble
awansu zawodowego - od inspektora poprzez głównego specjalistę,
naczelnika wydziału, do zastępcy Okręgowego Inspektora
Pracy (przez kilka miesięcy pełnił jego funkcję). W ramach swoich
obowiązków służbowych przewodniczył - z ramienia Głównego
Inspektora Pracy - komisjom badającym okoliczności i przyczyny
poważnych wypadków.
Po 48 latach pracy zawodowej, w tym ostatnich 18 lat w Państwowej
Inspekcji Pracy, w 2002 r. przeszedł na emeryturę, ale od
1 czerwca 2009 r. znowu - za zgodą Głównego Inspektora - podjął
pracę na pół etatu w charakterze głównego specjalisty. Od 1969 r.
jest członkiem Stowarzyszenia Elektryków Polskich, w którym po
przejściu na emeryturę znalazł duże pole dla swej aktywności. Jako
członek, sekretarz, a następnie wiceprezes Zarządu Oddziału Szczecińskiego
SEP prz...
więcej»
Zobacz wszystkie publikacje » |
|
2010-5
|
DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma W numerze m.in.: |
|
Analizator ND1 - jakość energii elektrycznej pod kontrolą
(Sławomir Kowalczyk, Krzysztof Pyszyński)
W wyniku liberalizacji rynków energetycznych oraz upowszechniania
dostaw energii elektrycznej opartych na metodach
konkurencji, energia elektryczna zaczyna być postrzegana
tak jak każdy inny towar, a więc jest i będzie poddawana
coraz dokładniejszej ocenie ilościowej i jakościowej. Ta ocena
nie wynika jedynie ze względów technicznych, ale przede
wszystkim z rozrachunku ekonomicznego pomiędzy dostawcą
a odbiorcą energii elektrycznej.
Wraz z postępującą komercjalizacją dostaw energii elektrycznej
powstaje uzasadniona potrzeba pozyskiwania takiej informacji użytecznej,
która z jednej strony będzie dostarczona i przedstawiona
w sposób powszechny i łatwy, a z drugiej strony będzie niosła ze
sobą konkretne aspekty ekonomiczne i wagi finansowe transakcji
dostaw i odbiorów energii elektrycznej pomiędzy jej dostawcą
a odbiorcą. W związku z tym, oprócz informacji ilościowej, bardziej
istotne stają się obserwacje jakości dostaw i odbioru energii
w okresach rozrachunkowych. Przez jakość energii elektrycznej rozumiany
jest zbiór charakterystyk i parametrów napięć zasilających,
których większość została zebrana w normach, takich jak EN50160
i IEC61000.
W ostatnich dwóch latach zaobserwowano znaczny wzrost cen
energii elektrycznej dla odbiorców przemysłowych w stosunku do
okresu wcześniejszego. Spowodowane to było m.in. uwolnieniem
cen energii dla tej grupy odbiorców. Oznacza to, że kontrola parametrów
jakościowych będzie kluczowym instrumentem w optymalizacji
procesów produkcyjnych w taki sposób, aby zużycie i jakość
energii były dopasowane do stosowanych technologii energochłonnych
u poszczególnych producentów i miały bezpośr...
więcej»
KONFERENCJE - SPOTKANIA - WYDARZENIA
Targi Kielce 2010.
W dniach od 3 do 5 marca br. w Kielcach
odbyły się następujące imprezy targowe:
XIII Międzynarodowe Targi Energetyki
ENEX, VIII Targi Odnawialnych Źródeł
Energii ENEX - Nowa Energia, XI Targi
Ekologiczne, Komunalne, Surowców Wtórnych,
Utylizacji i Recyklingu EKOTECH
oraz III Targi Pneumatyki, Hydrauliki, Napędów
i Sterowań PNEUMATICON.
Podczas targów ENEX zwiedzający mogli
zapoznać się z najnowszymi rozwiązaniami
i produktami z dziedziny wytwarzania,
przesyłania, dystrybucji energii elektrycznej
i cieplnej, z maszynami oraz urządzeniami
energetycznymi, systemami informatycznymi
i telekomunikacyjnymi stosowanymi
w energetyce oraz metodami modernizacji
istniejących sieci energetycznych.
W wystawie ENEX - Nowa Energia firmy
prezentowały nowoczesne technologie
pozyskiwania i wykorzystywania energii
elektrycznej oraz cieplnej ze źródeł
odnawialnych, sposoby magazynowania
i oszczędzania energii.
Firmy uczestniczące w wystawie EKOTECH
oferowały wszystko, co wiąże się
z kompleksową i nowoczesną gospodarką
odpadami - pojemniki na odpady komunalne
i surowce wtórne, prasy hydrauliczne,
prasokontenery, młyny do mielenia wykorzystywane
w recyklingu oraz inne urządzenia
umożliw...
więcej»
Problemy związane z eksploatacją transformatorów energetycznych zasilających odbiorniki nieliniowe
(Grzegorz Hołdyński, Zbigniew Skibko)
Nieliniowe odbiorniki energii elektrycznej, wymuszające
w sieci zasilającej przepływ prądów odkształconych od przebiegu
sinusoidalnego, mogą powodować w tej sieci szereg
niekorzystnych zjawisk, takich jak przeciążenie linii zasilających,
przegrzewanie się transformatorów i silników, awarie
kondensatorów, przyspieszenie degradacji izolacji oraz
odkształcenie napięć zasilających. W artykule przedstawiono
podstawowe zagadnienia związane ze zjawiskami zachodzącymi
w transformatorach energetycznych pracujących
w warunkach odkształcenia prądów i napięć oraz analizę
wpływu wybranych typów nieliniowych odbiorników energii
elektrycznej na pracę transformatorów. Przedstawiono także
wyniki analizy warunków pracy transformatora zasilającego
wybrany zakład przemysłowy na podstawie przeprowadzonych
badań pomiarowych.
Jeszcze kilkanaście lat temu zjawiska odkształcenia prądów
i napięć od przebiegów sinusoidalnych nie stanowiły większego
problemu, na który należałoby zwracać szczególną uwagę. We
współczesnych sieciach elektroenergetycznych, komunalnych
i przemysłowych, zauważalny jest wyraźny trend nasilania się tych
zjawisk. Jest to związane ze zwiększającym się, w ogólnej mocy
zainstalowanej, udziałem odbiorników nieliniowych, do których
należy zaliczyć przede wszystkim prostowniki diodowe z filtrami
pojemnościowymi oraz przekształtniki tyrystorowe, wykorzystywane
głównie w napędach bezstopniowych, piecach indukcyjnych,
windach, pompach klimatyzacyjnych, wentylatorach, zasilaczach
komputerów i innych urządzeń elektronicznych.
Skutki przepływu prądów odkształconych
w transformatorach
W ogólnym przypadku straty mocy w transformatorze można podzielić
na dwie składowe: straty jałowe (zależne od napięcia zasilającego)
oraz straty obciążeniowe (zależne od prądu obciążenia).
Straty jałowe w transformatorze (ΔPj) powstają na skutek przepływu
prądu magnesującego wywołanego przyłożonym napięciem o przebiegu
najczęściej zbliżonym do sinusoida...
więcej»
Udział Energotestu w inwestycjach i modernizacjach rozdzielni 110 kV
(Grzegorz Sodzawiczny, Michał Małczak)
Energotest od wielu lat uczestniczy w realizacjach inwestycji
i modernizacji rozdzielni WN - zarówno w zakresie prac projektowych,
jak i obiektowych. Realizowane prace projektowe
obejmowały projekty wykonawcze w zakresie obwodów pierwotnych
i wtórnych stacji elektroenergetycznych, projekty
budowlane oraz opracowania wielowariantowych koncepcji
modernizacji stacji elektroenergetycznych, wytycznych realizacji
inwestycji itp. Zakres prac obiektowych obejmował
głównie dostawy, montaż i uruchomienia układów elektroenergetycznej
automatyki zabezpieczeniowej oraz innych
urządzeń i obwodów wtórnych stacji, rozdzielni WN. Na
przykładzie zrealizowanych prac przedstawiono możliwości
Energotestu w zakresie realizacji inwestycji i modernizacji
stacji WN.
Przykładowy przebieg realizacji prac projektowych w zakresie
projektowania budowy nowej stacji elektroenergetycznej 110/SN
przedstawiono w artykule "Realizacja prac projektowych obejmujących
budowę nowej stacji elektroenergetycznej SE Płaskowicka
w Zabrzu dla Vattenfall Distribution Poland SA". Omówiono
w nim szczegółowo zakres prac projektowych niezbędnych
do kompleksowej realizacji zadania związanego z budową nowej
stacji elektroenergetycznej, co daje obraz możliwości struktur
projektowych Energotestu.
Prace projektowe
Mając na uwadze kompleksowe podejście do realizacji prac projektowych
związanych z wyprowadzeniami mocy bloków energetycznych,
podjęliśmy wysiłki zmierzające do realizacji projektów
związanych z modernizacjami pól blokowych rozdzielni 110 kV.
Pierwsze realizacje Energotestu dotyczyły modernizacji pojedynczych
pól rozdzielni 110 kV oraz stanowisk transformatorów blokowych,
odczepowych i potrzeb własnych.
Zakres tych realizacji obejmował m.in. modernizacje:
● obwodów wtórnych, w tym układów sterowania i zabezpieczeń,
układów pomiarowo-rozliczeniowych energii elektrycznej, układów
chłodzenia i regulacji napięcia transformatorów, wprowadzenia
poszczególnych układów ...
więcej»
Środki ochrony przeciwporażeniowej bez przewodu ochronnego PE
(Marcin A. Sulkowski)
Stosowanie środków ochrony przeciwporażeniowej dodatkowej,
w których nie ma konieczności stosowania przewodów
ochronnych PE, z wyjątkiem środka ochrony polegającego
na zastosowaniu urządzeń II klasy ochronności lub o izolacji
równoważnej, nie jest tak powszechne jak stosowanie samoczynnego
wyłączenia zasilania. Jednak w wielu przypadkach,
zwłaszcza w trudnych warunkach środowiskowych, środki te
mogą zapewnić bezpieczeństwo eksploatacji instalacji elektrycznych
na poziomie znacznie wyższym niż środki ochrony
wymagające stosowania w instalacji elektrycznej przewodu
ochronnego PE. Można to osiągnąć tylko wtedy, gdy ściśle
przestrzega się wymagań w zakresie ich budowy i eksploatacji,
zawartych w aktach prawnych.
Wymagania te, wraz z rozwojem technicznym oraz coraz większą
wiedzą o skutkach przepływu prądu przez organizmy żywe, ciągle
się zmieniają. Powoduje to, że rozwiązania techniczne oraz kryteria
oceny tego samego środka ochrony, zastosowanego w instalacjach
elektrycznych wybudowanych w różnych latach, mogą się znacznie
różnić. W artykule scharakteryzowano zmiany w zakresie wymagań
technicznych oraz kryteriów oceny środków ochrony poprzez
zastosowanie separacji elektrycznej oraz nieuziemionych połączeń
wyrównawczych.
Ochrona poprzez separację elektryczną
Separacja elektryczna jest jednym ze środków ochrony dodatkowej
(ochrona przed dotykiem pośrednim), który jest dostępny
od czasu wprowadzenia zarządzenia z 1968 roku, i jako jedyny
przez cały ten okres nie zmienił nazwy. Ochrona podstawowa
w tym środku ochrony jest zapewniona przez izolację podstawową
części czynnych lub poprzez ogrodzenia lub obudowy,
natomiast ochrona dodatkowa jest zapewniona przez zwykłą separację
obwodu separowanego od innych...
więcej»
Zobacz wszystkie publikacje » |
|
2010-4
|
DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma W numerze m.in.: |
|
Dwuwarstwowa folia o właściwościach elektretowych
(Jerzy Pomianowski)
Materiały polimerowe posiadające zdolność do trwałego
gromadzenia ładunku elektrycznego są od dawna obiektem
badań [1], ze względu na możliwość ich stosowania w wielu
dziedzinach przemysłu. Elektrety są używane w przetwornikach
elektroakustycznych [2, 3], mikromaszynach elektrycznych
[4] i jako elementy czujników zastępujące zewnętrzne
źródło pola elektrycznego.
Folie elektretowe wykonuje się najczęściej z polietylenu (PE),
polipropylenu (PP) [5], polistyrenu (PS) [6], polimetakrylanu
metylu (PMMA), polietylenotereftalanu (PET) [7] i jego pochodnych
oraz w postaci folii złożonych z warstw różnych materiałów
[8, 9].
Spośród wielu materiałów o potencjalnie korzystnych właściwościach
największą popularność zdobył teflon (PTFE) i jego kopolimery,
ze względu na bardzo wysoką rezys...
więcej»
Przewód o izolacji wysokonapięciowej elementem urządzenia piorunochronnego
(Andrzej Sowa, Krzysztof Wincencik)
Zgodnie w wymaganiami normy PN-EN 62305-3, izolowane
urządzenie piorunochronne powinno być zastosowane, jeśli
efekty oddziaływania prądu piorunowego mogą spowodować
uszkodzenie obiektu budowlanego oraz urządzeń lub
systemów elektrycznych i elektronicznych. W niektórych
przypadkach zapewnienie bezpiecznej odległości pomiędzy
elementami urządzenia piorunochronnego a urządzeniami
lub systemami można uzyskać, stosując przewody o izolacji
wysokonapięciowej. W artykule przedstawiono właściwości
takich przewodów oraz sposoby ich badań.
Podstawowym zadaniem ochrony odgromowej obiektów budowlanych
jest wyeliminowanie możliwości oddziaływania prądu piorunowego
na ludzi, urządzenia i instalacje [1, 2]. Przyjęcie takich
zasad ochrony powoduje wzrost znaczenia odstępów izolacyjnych
pomięd...
więcej»
Porównanie zastosowania kaset oraz przekaźników sygnalizacyjnych w obwodach wtórnych pola stacji WN
(Maciej Zieliński)
Stosowanie do przesyłu i rozdziału energii elektrycznej
coraz bardziej zawansowanych technologicznie urządzeń
powoduje jednocześnie wzrost liczby sygnałów, które należy
monitorować dla ich poprawnej pracy. Zastosowanie
rozdzielnicy w izolacji gazowej SF6 (GIS) wymaga wprowadzenia
do obwodów sygnalizacyjnych pola dodatkowych
informacji o poziomach gęstości SF6 , zaniku napięć sterowniczych
i sygnalizacyjnych rozdzielnicy oraz poprawności
pracy łączników WN.
Na przykładzie stacji elektroenergetycznej SE Łagisza obwody
sygnalizacyjne dostarczają następujące ilości sygnałów przypadających
na monitoring pracy samej rozdzielnicy WN:
- 82 sygnały - pole liniowe 400 kV GIS w układzie 2W,
- 52 sygnały - pole liniowe 220 kV GIS w układzie 2S.
Wszystkie te informacje są sygnalizowane op...
więcej»
Ochrona systemu elektroenergetycznego przed skutkami przebicia biegunów wyłącznika
Sandoval R., Eternod J.: Evaluation of
methods for breaker-flashover protection.
Biblioteka firmy SEL, 2009. Opracował
- Piotr Olszowiec.
Jednym z najgroźniejszych zakłóceń w pracy
systemu elektroenergetycznego jest niesynchroniczne
włączenie układu sieciowego lub
generatora w wyniku nieprawidłowo przeprowadzonego
procesu synchronizacji. Niepożądane
włączenie generatora do sieci o różniących
się parametrach ich napięć (wartość
skuteczna, częstotliwość, kolejność faz, kąt
fazowy) może nastąpić także wskutek uszkodzenia
wyłącznika, polegającego na przebiciu
przerwy izolacyjnej co najmniej jednej z jego
komór. Przyczyną przeskoków między stykami
otwartego wyłącznika bywa wewnętrzne
lub zewnętrzne zanieczyszczenie komór, niskie
ciśnienie gazu lub jego wilgotność.
Przebicie p...
więcej»
Transformator jako newralgiczny element systemu elektroenergetycznego
(Franciszek Mosiński)
W artykule omówiono historię wynalazku transformatora
energetycznego, jego podstawowe zadania w systemie elektroenergetycznym
oraz współczesne rozwiązania konstrukcyjne.
Szczególnie uwypuklono problematykę transformatorów
blokowych, izolację sześciofluorkiem siarki oraz zagadnienia
dotyczące transformatorów nadprzewodzących. Zarysowano
problem oddziaływań ekologicznych transformatorów.
U podstaw teorii i budowy transformatorów energetycznych leży
zjawisko indukcji elektromagnetycznej, odkryte w 1831 r. przez
Michała Faradaya. Pierwszym transformatorem była zbudowana
w 1850 r. przez Heinricha Ruhmkorffa cewka Ruhmkorffa. Nazwa
transformator pojawiła się dopiero w roku 1885, w patencie
zgłoszonym przez pracowników węgierskiej firmy Ganz, natomiast
jednym z pierwszych wynalazców ...
więcej»
Zobacz wszystkie publikacje » |
|
2010-3
|
DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma W numerze m.in.: |
|
Wpływ zmiany czasu na przebieg obciążenia odbiorców typu gospodarstwa domowe
(Jarosław Tomczykowski)
Po raz pierwszy czas letni wprowadzili Niemcy w 1916 roku.
W Polsce zmiany czasu zapoczątkowano w okresie międzywojennym,
później stosowano w latach 1957-1964, a następnie
od 1977 roku. Od 2000 roku zmiana czasu ze strefowego
(zimowego) na letni następuje w ostatnią niedzielę marca.
O drugiej w nocy dodajemy godzinę do obowiązującego czasu.
Z letniego na strefowy (zimowy) przechodzimy w ostatnią
niedzielę października. Wtedy o godzinie trzeciej od obowiązującego
czasu odejmujemy godzinę.
Zmiany czasu mają spowodować efektywniejsze wykorzystanie
światła dziennego, a co za tym idzie - oszczędność energii. Latem
czas strefowy przesuwamy o godzinę do przodu, więc okres aktywności
człowieka jest lepiej dopasowany do pory dnia, w której jest
najwięcej światła słonecznego. Czas letni...
więcej»
Początki rozwoju technologii chemicznych źródeł prądu
Na podstawie materiałów firmy Cadex Electronics
Inc. opracował Piotr Olszowiec.
Jednym z największych odkryć ludzkości
była elektryczność, lecz jej praktyczne
wykorzystanie stało się możliwe dopiero
w XIX wieku, po wynalezieniu źródeł prądu.
Osiągnięcie tego celu trwało blisko półtora
wieku.
Pierwszą znaną metodą wytwarzania elektryczności
były wyładowania elektrostatyczne.
W 1660 roku Otto von Guericke skonstruował
maszynę elektrostatyczną składającą się
z siarkowej kuli, która - obracając się - przy
pocieraniu przyciągała pióra i papier.
Elektryczność statyczną wykorzystał
praktycznie Alessandro Volta (1745-1827)
do budowy tzw. pistoletu elektrycznego.
Był to drut umieszczony w naczyniu wypełnionym
metanem. Przy wyładowaniu elektrycznym
w naczyniu następował wybuch.
V...
więcej»
Sterowanie szeregowych urządzeń FACTS z wykorzystaniem sygnałów WAMS w celu poprawy stabilności SEE
(Łukasz Nogal)
Stabilności i regulacji SEE (systemu elektroenergetycznego)
poświęcono wiele prac, m.in. [14, 15, 21, 20, 16] jednak nadal
jest to problem aktualny ze względu na skutki gospodarcze
i społeczne, jakie niesie ze sobą utrata jego stabilności. Kołysania
wirników generatorów synchronicznych są jednym
ze zjawisk powodujących niestabilność systemu elektroenergetycznego.
Tłumienie kołysań mocy zwykle nie jest wystarczająco
dobre. Problem ten został zauważony już wiele lat
temu [11, 1].
Ze względu na stałe czasowe stosowanych regulatorów oraz zjawisk
występujących w SEE, urządzenia FACTS można wykorzystać
do tłumienia tych kołysań. Obecnie istnieją również możliwości
techniczne zastosowania tych urządzeń.
W klasycznych, dotychczas stosowanych rozwiązaniach, algorytmy
sterujące urządze...
więcej»
Jak pozyskać środki finansowe na wdrażanie innowacji i transfer technologii w Polsce?
(Aneta Sugier)
Innowacyjność jest bodaj najistotniejszym wyznacznikiem
procesów transformacji i rozwoju każdego regionu i kraju.
Dla nowoczesnej gospodarki jest to koło napędowe, nadające
bieg rozwojowi i postępowi gospodarczemu.
Innowacyjność stanowi jeden z głównych filarów niemal każdej
narodowej strategii rozwoju. Również regionalne dokumenty
planistyczne definiują swoje cele i działania w tym kierunku.
Od 2008 roku każde polskie województwo ma własną regionalną
strategię innowacji. Mnożą się krajowe i rządowe programy
zorientowane na stymulację procesów innowacyjnych, a instytucje
wspierające rozwój innowacyjności powstają jak grzyby
po deszczu.
Niemal każda konferencja naukowa czy sympozjum gospodarcze
podejmuje tematykę rozwoju potencjału innowatorskiego. Nie
znajdziemy jednak odpowi...
więcej»
Perspektywy rozwoju napędu elektrycznego małych pojazdów
(Jerzy Hickiewicz, Józef Moch)
W artykule zebrano informacje na temat maszyn elektrycznych
stosowanych w trakcji elektrycznej (m.in. PRT - Personal
Rapid Transit): w elektrycznych pojazdach jednośladowych,
pojazdach samochodowych i szynowych. Oceniono
przydatność wybranych typów maszyn do poszczególnych
rodzajów pojazdów. Omówiono podstawowe sposoby zasilania
tych maszyn, wykorzystanie w nich współczesnych źródeł
energii oraz sprawność jej przetwarzania. Przedstawione
rozważania odniesiono do napędu gondoli do systemu PRT
MISTER, w którym założono ruch pojazdów na wysoko zawieszonych
torowiskach.
Pierwsze pojazdy mechaniczne były projektowane i budowane
zarówno jako elektryczne, jak i spalinowe. Dość szybko silniki spalinowe
zdominowały motoryzację na cały dwudziesty wiek - ich
przewaga polegała na łatwośc...
więcej»
Zobacz wszystkie publikacje » |
|
2010-2
|
DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma W numerze m.in.: |
|
Perspektywy wytwarzania i racjonalizacji zużycia energii elektrycznej
(Tomasz Zarębski)
Współczesne prognozy na temat zużycia energii mówią
o gwałtownym jego wzroście. Dlatego też w tym kontekście
pojawia się wiele pytań: na jakich surowcach naturalnych
będzie oparta współczesna energetyka zawodowa? jak optymalnie
wykorzystywać odnawialne źródła energii? jakie rozwiązania
mogą się przyczynić do lepszego gospodarowania
energią? energetyka zawodowa czy też może rozproszona
produkcja energii?
Produkcja energii
w dużych elektrowniach zawodowych
Obecnie zdecydowana większość energii produkowana jest z paliw
kopalnych, tj. z węgla, ropy naftowej i gazu. Ich eksploatacja
w elektrowniach i elektrociepłowniach powoduje globalne skażenie
środowiska naturalnego produktami ich spalania: pyłami,
tlenkami siarki, azotu i węgla. W związku ze zbliżającym się wyczerpaniem
tych ...
więcej»
Wojciech Urbański (1820-1903) – polski badacz zjawisk elektrycznych
Niemal zapomniana postać i dorobek Wojciecha Urbańskiego zasługują na przypomnienie
- zarówno ze względu na osiągnięcia naukowe, jak również na jego zasługi społeczne.
Okoliczności, w jakich działał w XIX wieku we Lwowie oraz w Wiedniu zaważyły na
losach jego publikacji, ważnych zwłaszcza dla elektryków w Polsce, zajmujących się teorią
i zastosowaniem pola elektromagnetycznego.Urbański urodził się 28 marca 1820 r. we wsi Chodorów k. Żurawna
u ujścia Świcy (Swiczy) do Dniestru (ok. 60 km na południe od
Lwowa). Miejsce urodzenia Urbańskiego podano na podstawie aktu
chrztu odnalezionego w archiwum arcybiskupa Eugeniusza Baziaka
w Krakowie. Natomiast w 26. tomie Encyklopedii Powszechnej Samuela
Orgelbranda z 1867 r., jak i w późniejszych notach encyklopedycznych
z XIX i początków XX ...
więcej»
Sympozjum „Optymalizacja dostaw i rozdziału energii oraz przesyłania informacji w inteligentnych obiektach”
(Ryszard Niewiedział)
W dniach 18 i 19 listopada 2009 roku w Centrum Kongresowym
IOR w Poznaniu odbyło się XII Sympozjum z cyklu "Współczesne
urządzenia oraz usługi elektroenergetyczne, telekomunikacyjne i informatyczne".
Sympozja te od wielu lat stanowią forum wymiany
doświadczeń między specjalistami szeroko pojętej elektryki: elektrotechników,
energetyków, elektroników, teletechników, automatyków,
informatyków. Bieżąca edycja sympozjum nosiła tytuł: "Optymalizacja
dostaw i rozdziału energii oraz przesyłania informacji
w inteligentnych obiektach".
Tematyka XII Sympozjum obejmowała następujące zagadnienia:
 optymalizacja eksploatacji instalacji technicznych w obiektach
inteligentnych,
 optymalizacja kosztów zasilania energią,
 optymalizacja przesyłu informacji w obiektach in...
więcej»
Analiza charakterystyk parku wiatrowego
(Tomasz Rubanowicz, Elżbieta Bogalecka)
Prognozowanie mocy parków wiatrowych nie należy do łatwych
przedsięwzięć, nie tylko ze względu na stochastyczny
charakter wymuszenia (wiatru), ale z powodu wielu innych
czynników mających wpływ na wartość prognozy. W artykule
przedstawiono główne czynniki wpływające na moc parku
wiatrowego: prędkość i kierunek wiatru, pionowy profil wiatru,
przesłonięcie oraz dynamika zmian wiatru. Rozważania
poparto wynikami pomiarów.
W 2008 roku w Polsce łączna zainstalowana moc elektrowni wiatrowych
wyniosła ok. 450 MW - jest to ok. 5% udziału w skali Unii
Europejskiej (UE). W roku 2010 Polska będzie pozyskiwała 7,5%
energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii (OZE).
Zobowiązanie wobec UE jest tylko jedną z przyczyn, która przyczynia
się do wzrostu mocy z OZE w kraju. Kolejnym czynni...
więcej»
Biogazowy blok elektrociepłowniczy typu HE-KEC-480/510-PG480-B
Biogazowy agregat prądotwórczy typu HE-PG480-B, o nominalnej
mocy elektrycznej 480 kWel, po rozbudowaniu o moduł
odzysku ciepła stanowi biogazowy blok elektrociepłowniczy
typu HE-KEC-480/510-PG480-B o nominalnej mocy
ciepłowniczej 510 kWt. Zespół prądotwórczy jest przystosowany
do zasilania biogazem o zawartości metanu minimum
40% (objętościowo).
Podstawowa część, w postaci silnika gazowego, jest wyrobem
markowego producenta - angielskiej firmy Perkins. Przemysłowy
silnik typu 4008-30TRS2 jest konstrukcją o wysokiej żywotności,
przeznaczoną do pracy ciągłej z obciążeniem nominalnym przez ponad
110 000 motogodzin. Czas eksploatacji do remontu głównego
wynosi ok. 60 000 motogodzin. Kompletny zespół gazowy (silnik +
prądnica + oprzyrządowanie) jest produktem firmy Horus-Energia.
...
więcej»
Zobacz wszystkie publikacje » |
|
2010-1
|
DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2011) e-zeszytów czasopisma W numerze m.in.: |
|
Wybrane aspekty budowy inteligentnej infrastruktury pomiarowej dla sieci elektroenergetycznych
(Andrzej Juszczyk, Sławomir Sączek)
Maksymalizacja wykorzystania energii pierwotnej, z jednoczesnym
obniżeniem jej konsumpcji na głowę mieszkańca
globu, wymaga daleko idącej przebudowy systemu energetycznego
ludzkości. Osiągnięcie takiego celu wymaga czasu
i etapowego podejścia. W opinii autorów, w najbliższych latach
podstawowym działaniem, zbliżającym nas do tego celu
będzie przebudowa dzisiejszych sieci energetycznych w kierunku
inteligentnych sieci elektroenergetycznych. Zamierzenia
takie jak rozbudowa odnawialnych źródeł energii, jak
też budowa nowych siłowni jądrowych będą miały w najbliższych
latach drugorzędne znaczenie, natomiast z pewnością
ważną rolę może odegrać inteligentny licznik pomiarowy.
W powyższym systemie do najważniejszych zmian należeć będą:
- duża liczba zasilających sieć rozproszonych ge...
więcej»
Stanowisko dydaktyczne do badania zabezpieczeń od zwarć doziemnych dla sieci średniego napięcia
(Adam Smolarczyk, Marcin Lizer)
Symulacyjne programy komputerowe są powszechnie wykorzystywane
w uczelniach technicznych do modelowania zjawisk
i odwzorowywania interakcji pomiędzy elementami zamodelowanego
układu. Ich wykorzystanie w dydaktyce jest rozwiązaniem
stosunkowo niedrogim i prostym. Ponadto rozwiązanie
tego typu pozwala na prowadzenie zajęć ze studentami w większej
grupie. Programy symulacyjne nie są jednak w stanie
dostarczyć doświadczeń, jakie może dać praca z wykorzystaniem
modeli fizycznych zjawisk oraz kontakt z rzeczywistymi
urządzeniami pracującymi w systemie elektroenergetycznym.
Z tego powodu na uczelniach technicznych tworzy się stanowiska
laboratoryjne, które pozwalają studentom na poznawanie
zjawisk fizycznych od strony praktycznej, a nie tylko teoretycznej
oraz zasad i sposobów działa...
więcej»
XI Międzynarodowe Warsztaty Doktoranckie OWD 2009
(Krzysztof Kluszczyński)
XI Międzynarodowe Warsztaty Doktoranckie OWD, zorganizowane
w październiku ub.r. w Wiśle przez Katedrę Mechatroniki
Wydziału Elektrycznego, Centrum Edukacji w Mechatronice Politechniki
Śląskiej CEM, Polskie Towarzystwo Elektrotechniki Teoretycznej
i Stosowanej PTETiS oraz Polsko-Japońską Wyższą Szkołę
Technik Komputerowych, zgromadziły rekordową liczbę uczestników,
która (wraz z zaproszonymi profesorami-ekspertami) sięgnęła
180 osób, reprezentujących: Wielką Brytanię, Francję, Holandię,
Niemcy, Czechy, Słowację, Bułgarię, Węgry, Słowenię, Chorwację
Macedonię, Ukrainę (Lwów, Kijów, Kremenczuk, Charków) i Białoruś
(Mińsk, Brześć).
Atmosfera Warsztatów była - jak zawsze - ciepła i serdeczna.
Gościem honorowym był profesor Piotr Wach, senator RP i poseł
Rady Europy, wieloletni rek...
więcej»
Od Edisona do Krukowskiego - krótka historia liczników elektrolitycznych
(Andrzej Przytulski)
Na początku lat 80. XIX wieku pojawiły się na rynku udoskonalone
przez Edisona żarówki oraz wynalezione nieco
wcześniej (w 1866 roku) przez Wernera von Siemensa prądnice.
Spełnione zostały podstawowe warunki do zastosowania
energii elektrycznej na większą skalę. Ponieważ pierwszymi
odbiornikami były głównie urządzenia oświetleniowe, to
rozliczenia prowadzono według ilości posiadanych punktów
świetlnych, mocy żarówek i ich szacunkowego czasu świecenia.
Taki sposób wyrównywania rachunków nie mógł, oczywiście,
na dłuższy czas zadowalać ani wytwórców, ani odbiorców
energii elektrycznej. Stała się ona przecież towarem
i sprzedawana była klientom podobnie jak węgiel, gaz, woda
i inne media. Poza tym do żarówek dołączyły bardzo szybko
inne odbiorniki, takie jak urządzenia grzejne i s...
więcej»
O historii i niezbyt świetlanej przyszłości tradycyjnych żarówek
(Mirosław Gajer)
Historia dobrze znanej wszystkim tradycyjnej żarówki rozpoczęła
się wraz z wynalazkiem (dokonanym przez Tomasa
Alvę Edisona), który datowany jest na 19 października 1879
roku. Zaledwie rok później, 1 października 1880 roku, Edison
wraz z kilkoma innymi naukowcami założył już pierwszą fabrykę
żarówek. W tym samym roku patent na żarówkę zgłosił
brytyjski uczony Joseph Wilson Swan, jednak pierwszeństwo
tego wynalazku, wraz z prawami patentowymi, zostało przyznane
Edisonowi, który - jak się okazało - wyprzedził Swana
o trzy miesiące. Z kolei w 1883 roku Swan uzyskał dodatkowy
patent na opracowaną przez siebie metodę produkcji
udoskonalonych włókien żarówkowych o znacznie większej
trwałości [1].
W kontekście rozważań nad historią wynalazku żarówki i jej zastosowaniami,
interesując...
więcej»
Zobacz wszystkie publikacje » |
|
Nasze czasopisma
kofeina
biogaz
przemysł chemiczny
tworzywa sztuczne
hplc
chromatografia
kontakt
tłuszcz
znakowanie
bezpieczeństwo żywności
Kociołek-Balawejder
antocyjany
przeciwutleniacze
herbata
soki owocowe
gmo
tłuszcze
błonnik
ciecze jonowe
mleko
suplementy diety
fruktooligosacharydy
osady ściekowe
Przegląd Elektrotechniczny
bhp
barwniki
mikrokapsułkowanie
wino
ocena ryzyka
aluminium
hydrokoloidy
aura
opakowanie
opakowania
karotenoidy
7
korozja
gospodarka wodna
pompy ciepła
owies
informacje dla autorów
dla autorów
konserwanty
ekstrakcja
led
mąka
kolektory słoneczne
problemy jakości
czekolada
Żywność funkcjonalna
nanotechnologia
soja
BRC
kosmetyki
skrobia
jęczmień
audit
polifenole
szkło
pszenica
jakość żywności
jogurt
jakość
ocena ryzyka zawodowego
HACCP
polimery
kanalizacja
inżynieria materiałowa
praca
Materiały Budowlane
gluten
przegląd mleczarski
kawa
hutnik
przemysł spożywczy
orkisz
tytan
skrobia modyfikowana
rfid
srebro
6
liofilizacja
żywność
enzymy
mięso
kompozyty
biopaliwa
chłodnictwo
opakowania inteligentne
probiotyki
przegląd papierniczy
MIÓD
magnez
opakowania aktywne
olej
olej rzepakowy
metale ciężkie
napoje energetyzujące
nanomateriały
nano
listeria monocytogenes
piwo
biomasa
makaron
CHLEB
elektronika
dodatki do żywności
logistyka
gryka
pestycydy
ryzyko zawodowe
fermentacja
pieczywo
żyto
makulatura
miedź
prebiotyki
aronia
inulina
servqual
wentylacja
recykling
atest
odpady
drób
napoje funkcjonalne
transport
biofilm
mrożonki
FMEA
jakość usług
analiza sensoryczna
iso 9001
ekstruzja
biodiesel
kukurydza
cukier
suszenie
innowacje
woda
opakowania z tworzyw sztucznych
owoce
ifs
żywność wygodna
witamina C
kaizen
piroliza
masło
utrwalanie żywności
LODY
sól
drożdże
audyt
prenumerator
ścieki
surfaktanty
błonnik pokarmowy
koszty jakości
woda mineralna
soki
żywność ekologiczna
Oczyszczanie ścieków
TQM
makarony
witaminy
ochrona przed korozją
ołów
zarządzanie jakością
opakowania szklane
ZIOŁA
dioksyny
zeolity
kakao
sieci neuronowe
transglutaminaza
wzbogacanie żywności
aromaty
substancje dodatkowe
przyprawy
reologia
opakowania jadalne
ryby
tekstura
rolnictwo ekologiczne
akryloamid
sok
rzepak
bioetanol
ISO 22000
Manufacturing Process Automation
białka serwatkowe
czosnek
gospodarka mięsna
mikotoksyny
akrylamid
polichlorowane bifenyle
superabsorbenty
antyoksydanty
PET
kasza
