profil Twój Profil
Kliknij, aby zalogować »
Jesteś odbiorcą prenumeraty plus
w wersji papierowej?

Oferujemy Ci dostęp do archiwalnych zeszytów prenumerowanych czasopism w wersji elektronicznej
AKTYWACJA DOSTĘPU! »

Twój koszyk
  Twój koszyk jest pusty

BĄDŹ NA BIEŻĄCO -
Zamów newsletter!

Imię
Nazwisko
Twój e-mail

Czasowy dostęp?

zegar

To proste!

zobacz szczegóły

ZAMÓW EZEMPLARZ PAPIEROWY!

baza zobacz szczegóły
ELEKTRONIKA, ENERGETYKA, ELEKTROTECHNIKA »

WIADOMOŚCI ELEKTROTECHNICZNE


(ang. ELECTROTECHNICAL NEWS)

Czasopismo Stowarzyszenia Elektryków Polskich (SEP)
rok powstania: 1933
Miesięcznik

Czasopismo dofinansowane w 2010 r. przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Tematyka:
Artykuły przeglądowe, problemowe i dyskusyjne (ze szczególnym zwróceniem uwagi na aspekty praktyczne) ze wszystkich podstawowych działów współczesnej elektrotechniki silnoprądowej: akumulatory i ogniwa, aparaty i urządzenia, automaty... więcej »

Artykuły naukowe zamieszczane w czasopiśmie są recenzowane.

Procedura recenzowania

Formularz recenzji

Prenumerata

Dear Customer! Order an annual subscription (PLUS version) and get access to other electronic publications of the magazine (year 2004-2013), also from March - year 2014.
Take advantage of the thousands of publications on the highest professional level.
prenumerata papierowa roczna PLUS (z dostępem do archiwum e-publikacji) - tylko 426,60 zł
prenumerata papierowa roczna PLUS z 10% rabatem (umowa ciągła) - tylko 383,94 zł *)
prenumerata papierowa roczna - 352,80 zł
prenumerata papierowa półroczna - 176,40 zł
prenumerata papierowa kwartalna - 88,20 zł
okres prenumeraty:   
*) Warunkiem uzyskania rabatu jest zawarcie umowy Prenumeraty Ciągłej (wzór formularza umowy do pobrania).
Po jego wydrukowaniu, wypełnieniu i podpisaniu prosimy o przesłanie umowy (w dwóch egzemplarzach) do Zakładu Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT.
Zaprenumeruj także inne czasopisma Wydawnictwa "Sigma-NOT" - przejdź na stronę fomularza zbiorczego »

2012-12

zeszyt-3526-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-12.html

 
W numerze m.in.:
Widoczność kolejowych semaforów świetlnych w następstwie planowanej zmiany usytuowania maszynisty w kabinie (Wojciech Żagan, Dariusz Czyżewski)
Problem zasygnalizowany w tytule wynika z zamiaru wprowadzenia do ruchu kolejowego w Polsce lokomotyw, w których stanowisko maszynisty z prawej strony (nad główką prawej szyny) zostanie przeniesione na lewą stronę, tj. nad główkę lewej szyny. To przemieszczenie w poziomie (1435 mm) zmienia geometrię pola widzenia maszynisty, lepiej widoczna będzie lewa półprzestrzeń, ale jednocześnie zmienią się warunki geometryczne obserwacji sygnałów i znaków kolejowych, które wykonane zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami, są dedykowane położeniu maszynisty z prawej strony. Kluczowe jest więc pytanie, jak zmiana warunków obserwacji sygnału dochodzącego z semaforów wpłynie na kwestię ich widoczności. Jest to tym bardziej istotny problem, że dotychczasowy sposób "ustawiania geometrycznego" (regulacji) tych semaforów był przeznaczony dla maszynisty siedzącego po prawej stronie. Cechy identyfikacji sygnałów świetlnych Sygnał świetlny docierający do odbiorcy charakteryzuje się cechami, które jednoznacznie go identyfikują: - światłość (luminancja), - barwa, - kształt (kontur), - wielkość kątowa, - położenie w polu widzenia obserwatora, - charakterystyczny sposób emisji (taktowanie, kodowanie). Wymienionych sześć cech sygnału świetlnego oznacza również, że każda z nich samodzielnie może decydować o rozróżnialności sygnału. Jeśli bowiem mówi się o dwóch sygnałach świetlnych w pewnym systemie sygnalizacji (np. o sygnale hamowania i sygnale pozycyjnym pojazdu) to wystarczy, aby różniły się one przynajmniej jedną cechą, a zapewni to poprawną interpretację każdego z sygnałów. Najczęściej jednak, aby zapewnić jednoznaczność interpretacji sygnału, do jego rozróżniania wykorzystuje się więcej niż jedną cechę. Zwykle w układach sygnalizacji pierwszoplanową cechą pozwalającą na rozróżnianie jest barwa sygnału. Kształt też może być cechą charakterystyczną sygnału pozwalającą na jego odróżnianie, ale pod warunkiem, że odbiór informacji zawartej w ... więcej»

Aspekty prawne i ekonomiczne przyłączania odnawialnych źródeł energii do sieci elektroenergetycznych w Niemczech (Agnieszka Maciejko, Mirosław Parol)
W Niemczech 1 stycznia 2009 r. weszła w życie ustawa [1] wspierająca instalowanie odnawialnych źródeł energii (Gesetz für den Vorrang Erneuerbarer Energien, zwana w skrócie Erneuerbare-Energien-Gesetz - EEG). Jako uzasadnienie wprowadzenia tej ustawy podano konieczność ochrony klimatu, środowiska oraz zasobów paliw kopalnych, a także korzyści dla gospodarki narodowej w postaci obniżenia kosztów zaopatrzenia w energię elektryczną. Założono również, że wspomniana ustawa będzie bodźcem stymulującym dalszy rozwój technologii przeznaczonych dla energetyki odnawialnej, co ma umożliwić wzrost udziału odnawialnych źródeł energii w całkowitym bilansie wytwarzania energii elektrycznej do poziomu przynajmniej 35% w 2020 r. i zapewnić rosnący trend w kolejnych latach. 30 czerwca 2011 r. została podjęta decyzja w sprawie nowelizacji ustawy EEG - jej zaktualizowana wersja obowiązuje w Niemczech od 1 stycznia 2012 r. Z zapisów ustawy [1] wynika, że w tym kraju obowiązują ceny gwarantowane (FIT - feed in tariffs) za sprzedaż energii elektrycznej wytworzonej w OZE. W końcowej części artykułu dokonano porównania korzyści ekonomicznych osiąganych przez wytwórców energii elektrycznej z OZE w Polsce oraz w Niemczech. Aspekty prawne dotyczące przyłączania źródeł odnawialnych do sieci elektroenergetycznych w Niemczech Ustawa EEG [1] odnosi się przede wszystkim do dwóch zagadnień, tzn. gwarantuje przyłączanie instalacji wytwórczych, wykorzystujących odnawialne źródła energii lub gaz kopalniany do publicznej (ogólnodostępnej) sieci elektroenergetycznej, a także nakłada na operatorów sieci elektroenergetycznych obowiązek odbioru, przesyłu i rozdziału całej wytworzonej w ten sposób energii. Zgodnie z tą ustawą, operatorzy sieci są zobowiązani do bezzwłocznego przyłączenia wymienionych instalacji wytwórczych do swoich sieci, przy czym miejsce przyłączenia musi być dostosowane do instalacji wytwórczej pod względem poziomu napięcia, zaś lokalizacja punkt... więcej»

Roczny spis treści 2012r.
I. AUTOMATYKA ELEKTROENERGETYCZNA buchta j.: Uruchamianie bloku energetycznego z jednostki pracującej na potrzeby własne w warunkach awarii systemowej. 9, 85 cierny j., posp ÍŠil j.: Modernizacja systemu sterowania i zabezpieczeń małych elektrowni wodnych. 9, 98 CZIP-PRO firmy Relpol SA Zakład POLON - zespół do obsługi pól rozdzielni SN. 3, 44 Historia budowy systemu energetycznego Nowego Jorku - W. Bobrowski. 6, 57 HORISZNY J., CZYŻAK M., SMYK R.: Analiza widmowa w czasie rzeczywistym prądów udarowych transformatora z zastosowaniem procesora FFT w technologii FPGA. 12, 59 IDZIK J.: Nowa złączka TOPJOB®S do przekładników prądowych. 9, 102 JM-TRONIK - 30 lat doświadczeń w EAZ - M. Radziszewski, D. Rybak. 6, 43juszczyk a.: Nowe funkcje w zespołach zabezpieczeń MiCOM platformy P10. 9, 74 KLIMOWICZ A., KOCHEL Z.: Rozwój usług oraz urządzeń i układów automatyki elektroenergetycznej, energoelektroniki oraz systemów sterowania i nadzoru w perspektywie 20 lat działalności Energotestu w elektroenergetyce. 12, 35 KLIMPEL A., LIPKO K.: Czy burze magnetyczne są groźne dla krajowej elektroenergetyki? (Cz. II). 6, 37 KLUCZNIK J., LUBOŚNY Z.: Weryfikacja nastawień zabezpieczeń od utraty wzbudzenia na przykładzie elektrociepłowni przemysłowej. 3, 32 KOCHEL Z., MELECKI T., TALAGA M., KAŹMIERCZAK m.: System rejestracji i analizy zdarzeń, zakłóceń oraz trendów. 6, 60 komendera l.: TSL-11 - nowe zabezpieczenia szyn zbiorczych dla jednosystemowych rozdzielni 110 kV. 9, 81 kRASUSKI K., SIBILSKI H., DZIERŻYŃSKI A.: Badania układów stykowych w rozbieralnej komorze próżniowej. 12, 55 KULSKI K.: Trójkątna charakterystyka pracy architektur cyfrowych podstacji. 12, 64 KURAN Z.: Przekazywanie sygnałów dwustanowych w obwodach EAZ. 6, 52 KURAN Z., SKRODZKI S.: Praktyczne wskazówki doboru przekładników prądowych do zabezpieczeń różnicowych. 12, 49 LUBOŚNY Z., WRÓBLEWSKA S., DYTRY H.: Zabezpieczenia elektroenergetyczne bloku w początkowym okresie o... więcej»

Aspekty prawne i ekonomiczne przyłączania odnawialnych źródeł energii do krajowych sieci elektroenergetycznych (Mirosław Parol)
Rozwój energetyki odnawialnej w Polsce jest w ostatnich latach coraz dynamiczniejszy. Dzieje się tak głównie z powodu coraz większej liczby powstających i projektowanych elektrowni (farm) wiatrowych, a także instalacji wytwórczych opartych na biogazie i biomasie. Jednak udział energetyki odnawialnej w ogólnym bilansie energetycznym jest jeszcze dużo mniejszy niż w krajach, w których rozwój elektroenergetyki został nakierowany na rozwój OZE. W artykule zostały przedstawione aspekty prawne i ekonomiczne dotyczące przyłączania odnawialnych źródeł energii do krajowych sieci elektroenergetycznych. W Polsce obecnie obowiązuje mechanizm ekonomiczny oparty na sprzedaży praw majątkowych do świadectw pochodzenia energii. W sposób skrótowy scharakteryzowano również proponowane zmiany obecnego stanu prawnego dotyczącego odnawialnych źródeł energii przyłączanych do sieci elektroenergetycznych. Następnie, dokonano porównania korzyści ekonomicznych osiąganych przez wytwórców energii elektrycznej z OZE w obu przypadkach. Aspekty prawne dotyczące przyłączania odnawialnych źródeł energii do sieci elektroenergetycznych w Polsce Podstawowe kwestie związane z przyłączaniem odnawialnych źródeł energii do sieci elektroenergetycznych w Polsce zostały uregulowane w art. 7 ustawy Prawo energetyczne [1]. Zgodnie z ust. 1 wymienionego artykułu ustawy przedsiębiorstwo energetyczne, które zajmuje się przesyłem lub dystrybucją energii elektrycznej jest zobowiązane do zawarcia umowy o przyłączenie do sieci z podmiotami ubiegającymi się o przyłączenie do sieci (w tym przypadku przedsiębiorstwem energetycznym zajmującym się wytwarzaniem energii elektrycznej w odnawialnych źródłach energii), jeśli tylko istnieją techniczne i ekonomiczne warunki przyłączenia do sieci i dostarczania energii, a podmiot żądający zawarcia umowy spełnia warunki przyłączenia do sieci. W ust. 2 wspomnianego artykułu zostały określone postanowienia, które co najmniej powinna zawierać ... więcej»

Badania układów stykowych w rozbieralnej komorze próżniowej (Krzysztof Krasuski, Henryk Sibilski, Andrzej Dzierżyński)
Artykuł zawiera opis stanowiska oraz wyniki badań łączeniowych styków wytwarzających osiowe pole magnetyczne (AMF) oraz styków wytwarzających radialne pole magnetyczne (RMF). Liczne patenty i publikacje opracowane w różnych ośrodkach dowodzą, że rozkład pola magnetycznego na powierzchni styków ma wpływ na równomierność rozkładu łuku dyfuzyjnego na całej powierzchni nakładek stykowych. Optymalny kształt układów stykowych powoduje zwiększenie zdolności wyłączeniowej komory, a jednocześnie pozwala na zmniejszenie jej gabarytów. Skupienie łuku w centralnej części elektrod jest przyczyną intensywnej erozji styków i powoduje obniżenie trwałości łączeniowej komory próżniowej [1-4]. Instytut Elektrotechniki przy współpracy z Instytutem Tele- i Radiotechnicznym prowadzi badania zwarciowe układów stykowych w rozbieralnej komorze próżniowej opracowanej w ramach projektu badawczego. Przeprowadzono próby otwierania styków przy prądzie od 2 do 16 kA - przy częstotliwości przemysłowej. Badania łączeniowe wykonano przy użyciu układu drgającego LC, korzystając z baterii kondensatorów i układu dławików wielkoprądowych. Zdjęcia poddano obróbce numerycznej w celu określenia rozkładu plamek katodowych na powierzchni nakładek stykowych. Celem pomiarów jest zbadanie wpływu kształtu nacięć na nakładkach stykowych na postać łuku pomiędzy stykami. Wyniki badań posłużą do zaprojektowania nowych modeli styków. Stanowisko badawcze Bazując na doświadczeniach zdobytych podczas badań komór próżniowych różnych producentów opracowano założenia do budowy rozbieralnej komory próżniowej [6]. Instytut Tele- i Radiotechniczny wykonał model rozbieralnej komory próżniowej zgodnie z dokumentacją opra... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-11

zeszyt-3492-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-11.html

 
W numerze m.in.:
System elektroenergetyczny jako fabryka bezludna Część I. Model rozwoju na przykładzie systemu testowego IEEE RTS (Jerzy Tchórzewski)
Badania nad modelem fabryk bezludnych (unmanned manufactory) rozpoczęto pod koniec XX w. - najpierw w Japonii i Tajwanie, a następnie w Chinach i w Korei Południowej. Na początku XXI w. wysoce zintegrowanej i zrobotyzowanej produkcji krajów azjatyckich zaczynają dorównywać kraje Unii Europejskiej, w których zainteresowanie fabrykami bezludnymi podyktowane jest głównie procesem starzenia się społeczeństwa oraz koniecznością potanienia masowej produkcji [1-5, 15-17]. Z drugiej strony w literaturze przedmiotu od dłuższego czasu występuje pojęcie superinfrastruktury, którą tworzy system elektroenergetyczny (system EE lub SEE) zintegrowany w bardzo znacznym stopniu z teleinformatyką (PCC - power communication and computer), w wyniku czego m.in.: wzrasta niezawodność, efektywność i bezpieczeństwo dostawy mocy i energii elektrycznej do odbiorców [3, 17]. W zakresie zwiększenia niezawodności systemu EE w kategoriach rozwoju systemów technicznych w kierunku fabryk bezludnych podstawowym celem są m.in. badania odporności systemów na awarie katastrofalne oraz metody zapobiegania tym awariom, co wiąże się z potrzebą wdrażania elastycznych systemów sterowania w sieciach elektroenergetycznych (FACTS) [1-3]. W ramach badań podjęto próbę włączenia się w ten nowy kierunek nauki, opracowując model rozwoju SEE z punktu widzenia wykorzystania go w poszukiwaniu prawidłowości zmian strukturalnych i parametrycznych w kategoriach fabryk bezludnych. W związku z tym na bazie danych systemu testowego IEEE RTS 1) zaproponowano nowy sposób badania rozwoju systemu EE w kierunku fabryki bezludnej, wyróżniając w rozwoju zmiany parametryczne i zmiany strukturalne [2, 14-16]. Śledzenie rozwoju systemu EE na przykładzie zmian elementów wielomianów modelu arx (wielomiany A(q) i B(q)) lub elementów macierzy występujących w modelu sterowania w przestrzeni stanów (macierze A, B, C i D) pokazuje tendencje rozwojowe systemu EE, a szczególnie zmiany jego zagregowany... więcej»

Pomiar szumów małej częstotliwości diodowych detektorów podczerwieni (Łukasz Ciura, Andrzej Kolek, Waldemar Gawron, Dariusz Stanaszek)
Jednym z najważniejszych parametrów użytkowych detektorów jest wykrywalność (D*). W przypadku półprzewodnikowych detektorów podczerwieni parametr ten jest określony przez sprawność kwantową i szumy stosowanego przyrządu. Dla detektorów niezasilanych - wykrywalność określa się w odniesieniu do szumu termicznego detektora. W artykule opisano metodykę pomiaru szumów małych częstotliwości detektorów diodowych, którą zastosowano do detektora HgCdTe produkcji firmy VIGO System (typ MWIR). Wyniki pozwalają opisać szumy 1/f detektora na poziomie ilościowym oraz formułować wstępne wnioski dotyczące natury tych szumów. W przypadku detektorów fotowoltaicznych można zwiększyć wartość D* stosując zasilanie w kierunku zaporowym. Wtedy D* określa się w odniesieniu do szumu śrutowego, którego wartość jest 2-krotnie mniejsza niż szum termiczny detektora niezasilanego. Dla detektorów HgCdTe, których wykrywalność określa się względem szumu generacyjno-rekombinacyjnego procesów Augera, zasilanie w kierunku zaporowym jest szczególnie atrakcyjne, gdyż umożliwia dławienia tego procesu (i związanych z nim szumów g-r) przez redukcję koncentracji swobodnych nośników ładunku [1]. Dodatkową zaletą stosowania zasilania w kierunku zaporowym jest wzrost szybkości odpowiedzi fotodiody [2]. W warunkach nierównowagowych pojawiają się jednak nadmiarowe szumy typu 1/f, które zmniejszają wykrywalność detektora dla wolnozmiennych sygnałów. Jedynym sposobem wyznaczenia wartości D* są wtedy pomiary szumów detektora w zakresie małych częstotliwości, gdyż obecnie brakuje powszechnie akceptowanej teorii, którą można stosować do opisu tych szumów. Pomiary szumów 1/f detektorów mają zatem cel nie tylko praktyczny, lecz także aspekt poznawczy zakładający identyfikację źródeł szumów małej częstotliwości i określenie ich korelacji z budową, technologią i warunkami pracy detektora. Układ pomiarowy Zastosowano konfigurację pomiaru prądu szumów. Fluktuacje id = iD - ID (p... więcej»

Układ sterowania pracą próżniowego kolektora słonecznego do grzania powietrza (Roman Śmierzchalski, Michał Zdończyk)
Ludzkość od wieków czerpała korzyści ze Słońca. Z czasem zmieniały się jedynie metody oraz urządzenia pozwalające na przekształcanie energii słonecznej w energię cieplną. Dziś poszukiwanie alternatywnych źródeł energii wiąże się nie tylko z ochroną środowiska, ale przede wszystkim z nieustannie wzrastającymi kosztami ogrzewania. Instalacje słoneczne cieszą się coraz większym zainteresowaniem przede wszystkim osób fizycznych, ale również małych i średnich przedsiębiorstw oraz sektora publicznego. Klienci opierając się na promocji coraz lepszej technologii i korzystając z dotacji Unii Europejskiej, a także preferencyjnych pożyczek z państwowych funduszy ekologicznych, mogą wybierać spośród różnych typów i rozwiązań konstrukcyjnych kolektorów słonecznych. Dzięki temu polski rynek kolektorów rozwija się dość dynamicznie, a energetyka słoneczna jest dobrym sposobem obniżenia kosztów energii. Główne zastosowanie w Polsce znajdują kolektory słoneczne do grzania wody użytkowej (c.w.u.) oraz wspomagania centralnego ogrzewania (c.o.) budynków mieszkalnych, hal czy magazynów [1]. Istotnym ograniczeniem stosowania tej technologii są uwarunkowania klimatyczne występujące w kraju, a także czas zwrotu kosztów inwestycyjnych. W celu redukcji kosztów instalacji solarnych oraz uproszczenia systemu pozyskiwania ciepła, proponuje się zastosowanie w kolektorze słonecznym próżniowych rur do podgrzewania powietrza [5, 7]. Brak czynnika pośredniczącego (wody, glikolu) znacznie poprawia sprawność kolektora słonecznego. Znaczącą cechą kolektorów powietrznych jest brak wpływu na przegrzanie kolektora w okresie stagnacji. Zastosowanie próżniowych kolektorów słonecznych (wykorzystujących próżnie w szklanych rurach próżniowych jako izolatora), znacznie poprawiają warunki pracy tych urządzeń. Zaletą jest także możliwość pracy przy rozproszonym świetle, np. przy częściowym zachmurzeniu, dzięki czemu istnieje możliwość pozyskiwania energii przez większość m... więcej»

Identyfikacja struktury energetycznej makroregionów (Krzysztof Rohatyński, Bogumiła Wnukowska, Zbigniew Wróblewski)
Gospodarka energetyczna badanego makroregionu jest oparta przede wszystkim na lokalnych zasobach węgla kamiennego i brunatnego. Zainstalowana moc elektryczna wystarcza na pokrycie potrzeb energetycznych makroregionu, a nadwyżka jest eksportowana poza makroregion. Zużycie energii w makroregionie stale wzrasta, gdyż obszar należy do najbardziej uprzemysłowionych w kraju. Proces zarządzania energią rozpoczyna się już na etapie planowania zakresu monitoringu w kierunku analizowania wymaganych informacji. Monitorowanie daje możliwość pomiaru i rejestrowania różnych aspektów rozpływu energii w sposób ciągły, ale również w badaniach sporadycznych. Monitorowanie całego systemu energetycznego jest niezwykle użyteczne szczególnie w makroregionach. Archiwizacja raportów dotyczących dostaw energii umożliwia porównanie warunków obecnych z panującymi w przeszłości, co w dużym stopniu pomaga przewidzieć, np. możliwość braku energii i w konsekwencji wystąpienie awarii [1]. Struktura zapotrzebowania na energię Z roku na rok wzrasta zapotrzebowanie na energię elektryczną. Elektryczność stała się nieodzowna w sterowaniu i napędach przemysłowych, w transporcie, telekomunikacji, dla funkcjonowania aglomeracji miejskich i każdego gospodarstwa domowego z osobna. Zużycie energii elektrycznej rośnie na świecie w tempie ponad 2,5% rocznie. W krajach Unii Europejskiej tempo to określane jest na poziomie 2%. Tendencja wzrostowa występuje także w Polsce. Zakłada się, że zużycie energii elektrycznej będzie rosło szybciej niż w państwach starej "piętnastki". Po wstąpieniu do Unii Europejskiej priorytetem staje się dążenie do zrównania poziomu życia mieszkańców Polski z poziomem życia mieszkańców UE. Wyznacznikiem poziomu życia społeczeństwa jest poziom wykorzystania energii elektrycznej przypadający na jednego mieszkańca tego społeczeństwa. Wśród krajów UE Polska ma jeden z najniższych wskaźników zużycia energii elektrycznej na 1 mieszkańca (Polska - ok.... więcej»

Kontrola obwodów wyzwalających za pomocą przekaźników cyfrowych (Anthony W. Hassall, Krishnakumar Venkataraman, Simon Richards, Graeme Lloyd)
Zabezpieczanie sieci elektroenergetycznych jest nauką, w której najważniejszy jest wysoki poziom niezawodności. Zawsze, gdy tylko zajdzie taka potrzeba, zabezpieczenie musi zadziałać. W innym wypadku może dojść do kosztownych uszkodzeń instalacji, przerwy w zasilaniu wielu odbiorców oraz potencjalnego zagrożenia życia. Przekaźniki zabezpieczające są zatem projektowane w sposób zapewniający pewność działania. Bardzo często główne zagrożenie pewności działania pochodzi od obwodu łączącego zestyk wykonawczy z cewką wyzwalającą wyłącznika. Usterki samej cewki wyzwalającej, przełączników pomocniczych oraz połączeń obwodu wyzwalającego mogą skutkować nieprawidłowym wyzwalaniem. Taki rozbudowany układ w połączeniu ze znaczeniem obwodu wyzwalającego doprowadził do opracowania układów przeznaczonych do jego zabezpieczania. Tak więc kontrola tych elementów poprzez monitoring obwodu wyzwalającego (TCS) stała się standardem. Tradycyjnie, funkcja TCS była i nadal jest realizowana przez przekaźniki elektromechaniczne. Nawet dziś obwody wyzwalające są powszechnie wyposażane w przekaźniki z układami elektromechanicznymi. Tego typu monitoring przyjmuje zwykle formę dwóch oddzielnych cewek włączonych w obwód wyzwalający. W roku 1956 Electricity Association - stowarzyszenie sektora energetycznego Wielkiej Brytanii (obecnie Energy Networks Association) wydało specyfikację Engineering Recommendation (zalecenia inżynierskie) S15 1956, zawierającą zalecenia dla stosowania monitoringu obwodu wyzwalającego [1]. Specyfikacja ta do dziś pozostaje standardem przemysłowym zarówno w Wielkiej Brytanii jak i na świecie. Dosyć często w specyfikacjac... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-10

zeszyt-3462-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-10.html

 
W numerze m.in.:
10 grzechów głównych w kształceniu inżynierów
Wystąpienie prof. Krzysztofa Kluszczyńskiego na XXII Ogólnopolskim Zjeździe Dziekanów Wydziałów Elektrycznych, Elektroniki, Telekomunikacji, Automatyki i Robotyki oraz Informatyki. W pierwszych dniach czerwca odbył się na Politechnice Łódzkiej XXII Ogólnopolski Zjazd Dziekanów Wydziałów Elektrycznych, Elektroniki, Telekomunikacji, Automatyki i Robotyki oraz Informatyki. Zjazdy te, odbywające się corocznie w coraz to innych środowiskach akademickich, zostały wiele lat temu zainicjowane przez Wydział Elektryczny Politechniki Śląskiej, a organizatorem I Ogólnopolskiego Zjazdu Dziekanów Wydziałów Elektrycznych w 1991 r. był - oprócz Wydziału Elektrycznego Politechniki Śląskiej - Oddział Gliwicki Polskiego Towarzystwa Elektrotechniki Teoretycznej i Stosowanej PTETiS. Ten historyczny Zjazd, otwierający - trwającą nieprzerwanie od 22 lat tradycję corocznych spotkań wszystkich dziekanów wydziałów z zakresu szeroko pojętej elektryki - odbył się w zamku prezydenta Ignacego Mościckiego (dziś - oficjalnej rezydencji prezydenta RP), w Wiśle-Czarnej, nieopodal przełęczy Kubalonka. Dwadzieścia dwa lata temu w I spotkaniu dziekanów uczestniczyły 43 osoby, w tegorocznym zjeździe - prawie 120 osób. Prócz dziekanów i prodziekanów w zjazdach uczestniczą również rektorzy- elektrycy i prorektorzy-elektrycy, jak też przewodniczący i prezesi najważniejszych instytucji życia naukowego w Polsce, szczególnie z zakresu elektrotechniki, elektroenergetyki, elektroniki i automatyki. Pielęgnowaną i skrupulatnie podtrzymywaną tradycją jest obecność przedstawicieli Polskiej Akademii Nauk, Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Centralnej Komisji ds. Stopni i Tytułów, Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego, a ostatnio - Państwowej Komisji Akredytacyjnej. Żywym dyskusjom uczestników, dotyczącym najistotniejszych problemów działalności naukowej, dydaktycznej i organizacyjnej, towarzyszą wykłady i prezentacje. Pozwalają pozyskać najświeższe wiadomości oraz zdoby... więcej»

Przeciwdziałanie rozrzutowi napięć w szeregowych łańcuchach bateryjnych (Andrzej Binkiewicz)
Baterie akumulatorów kwasowo-ołowiowych często zestawia się nie z pojedynczych ogniw, lecz z bloków składających się zwykle z 3 lub 6 ogniw. Wobec rozrzutu napięć ogniw, jest oczywiste, że także napięcia bloków wykazują rozrzut. W artykule przedstawiono sposób określenia krzywej rozkładu aproksymującej ten rozrzut, a także rozstrzygnięto kwestię - czy właściwe jest wyrównywanie napięć bloków w łańcuchu szeregowym. Baterie akumulatorów, używane często jako rezerwowe źródła energii w systemach zasilania, składają się z wielu szeregowo połączonych ogniw, dla uzyskania dostatecznie wysokiej wartości napięcia. Ogniwa te mogą być zgrupowane w bloki. Napięcia ogniw w połączeniu szeregowym wykazują naturalny rozrzut napięć, co uwydatnia się szczególnie w długich łańcuchach. Napięcia te układają się zgodnie z krzywą rozkładu normalnego. Berndt [1] podaje wartość odchylenia standardowego δ tego rozkładu dla baterii VRLA jako 33 mV/ogn. Zastrzec przy tym należy, że krzywa ta jedynie przybliża rozkład rzeczywisty, który jest dyskretny, w przeciwieństwie do rozkładu normalnego. Rozrzut napięć w łańcuchach szeregowych jest niekorzystny ze względu na możliwość niedoładowania ogniw, których napięcia są niższe od napięcia równowagi elektrochemicznej. Długotrwale utrzymujący się stan niedoładowania prowadzi do trwałego ubytku pojemności ogniw. Aby temu zapobiec można zastosować dwie metody: - podnieść napięcie łańcucha tak, aby jego wartość w przeliczeniu średnio na ogniwo, była znacząco wyższa od napięcia równowagi elektroch... więcej»

Ludzie Polskiej Elektryki. Profesor Tadeusz Zagajewski (1912-2010)
Tadeusz Zagajewski urodził się 16 grudnia 1912 r. we Lwowie jako syn Karola, doktora filozofii - germanisty, tłumacza z języka niemieckiego i holenderskiego, profesora gimnazjalnego, wizytatora szkół, lektora UJK we Lwowie i Marii ze Zborowskich. W 1930 r. zdał egzamin dojrzałości i rozpoczął studia na Oddziale Elektrotechnicznym Wydziału Mechanicznego Politechniki Lwowskiej. W 1935 r. uzyskał dyplom inż. elektryka z postępem bardzo dobrym. W latach 1935-1936 odbył służbę wojskową w Szkole Podchorążych Rezerwy Artylerii we Włodzimierzu Wołyńskim i w 1936 r. rozpoczął pracę w Państwowych Zakładach Tele- i Radiotechnicznych w Warszawie. Tam dał się poznać jako utalentowany konstruktor serii krótkofalowych nadajników radiokomunikacyjnych. Po wybuchu wojny, we wrześniu 1939 r. powrócił do Lwowa i po uruchomieniu przez Rosjan Lwowskiego Instytutu Politechnicznego (LIP) rozpoczął pracę jako asystent w Katedrze Radiotechniki, kierowanej przez prof. Janusza Groszkowskiego. Prowadził tam ćwiczenia tablicowe i laboratoryjne oraz wykłady z urządzeń radionadawczych. W 1941 r. Niemcy zaatakowali ZSRR i zajęli Lwów, a Politechnika i inne uczelnie zostały natychmiast zamknięte. Po pewnym czasie, wobec braku fachowego personelu, potrzebnego do zagospodarowania podbitych na wschodzie terenów, Niemcy zdecydowali się na otwarcie w 1942 r. Staatliche Technische Fachkurse Lemberg - oczywiście bez Katedry Radiotechniki. Inż. T. Zagajewski zaczął pracować wtedy jako technik w Parowozowni Lwów-Wschód. Wykorzystując swoje umiejętności konstruktorskie naprawiał tam nadajniki radiowe dla AK. Po zdobyciu Lwowa przez wojska radzieckie w 1944 r. i ponownym uruchomieniu LIP został docentem w Katedrze Radiotechniki, kierowanej już wtedy przez Rosjanina, prof. N.B. Charkiewicza. W październiku 1945 r. przyjechał z rodziną do Gliwic i podjął pracę na Politechnice Śląskiej. Profesor Tadeusz Zagajewski w październiku 1945 r. przyjechał do Gliwic nie tylko z żo... więcej»

Wielopunktowy rejestrator temperatury z separacją galwaniczną (Michał Balcerak, Marcin Marcinek, Wojciech Zeńczak)
W ramach projektu "Badania modelowe kotłów fluidalnych w aspekcie nowych, proekologicznych technologii energetycznych w siłowniach okrętowych" autorzy publikacji wykonali rejestrator temperatury grzałki oraz tzw. warstwy, który byłby niewrażliwy na ładunki statyczne o wysokiej amplitudzie oraz dużej częstości występowania. Miała być przy tym zapewniona pełna separacja galwaniczna przetworników pomiarowych od komputera. System pomiarowy miał zawierać 7 czujników temperatury warstwy, pracujących w temperaturze od 0 do 100°C oraz 4 czujniki temperatury grzałki, które powinny pracować przy temperaturach od 0 do 300°C. Dodatkowo, ze względu na dynamikę modelu rzeczywistego było wymagane, aby temperatura we wszystkich punktach była mierzona możliwie w tym samym czasie.Układ pomiaru temperatury można podzielić na część analogową, cyfrową, komunikacyjną (służącą do komunikacji z komputerem) oraz moduł zasilający. Komunikacja z komputerem odbywa się z wykorzystaniem protokołu RS232 za pośrednictwem dwóch światłowodów. Integralną częścią systemu, lecz znajdującą się w osobnej obudowie i mającą osobne źródło zasilania jest konwerter sygnałów optycznych na elektryczne, które są przekazywane bezpośrednio do komputera przez protokół zgodny ze standardem RS232. Dzięki światłowodowej transmisji sygnału uzyskano separację galwaniczną komputera od układu pomiarowego, co gwarantuje bezpieczeństwo komputera w przypadku nieskutecznej ochrony przed wyładowaniami elektrostatycznymi. Tor optyczny zbudowany jest z nadajników i odbiorników światła widzialnego (czerwonego) odpowiednio - TOTX173 i TORX173 oraz metrowej długości światłowodów. Część pomiarowa z czujnikami PT-100 Ze względu na wymagania odporności na wyładowania elektrostatyczne (które podczas pomiarów w rzeczywistym układzie osiągały długość ponad 1 cm) oraz temperaturę grzałki, która może dochodzić do 300°C, zdecydowano się na zastosowanie czujników temperatury typu PT-100. Czujniki typ... więcej»

WYDAWNICTWA
Podstawy technologii montażu dla elektroników.Ryszard Kisiel: Podstawy technologii montażu dla elektroników. Wyd. II, poprawione i uzupełnione. Wydawnictwo BTC, Legionowo 2012.W książce przedstawiono przegląd technologii oraz uwarunkowania materiałowe związane z ekologicznym montażem nowoczesnych podzespołów elektronicznych (…). Autor przedstawił także zagadnienia związane z projektowaniem obwodów drukowanych, ich myciem, naprawami i testowaniem, różne metody łączenia elementów i modułów wchodzących w skład kompletnych urządzeń. Książka adresowana jest do konstruktorów, studentów wyższych uczelni technicznych oraz elektroników - hobbystów, którym zależy na poznaniu podstawowych zasad projektowania współczesnych urządzeń elektronicznych. W poszczególnych rozdziałach książki Autor prezentuje następujące zagadnienia: Wprowadzenie, Charakterystyka konstrukcyjna urządzeń elektronicznych - poziom montażu, moduł podstawowy, blok, zespół bloków, system, unifikacja i normalizacja konstrukcji nośnych, Połączenia elektryczne w urządzeniach elektronicznych - przewody, właściwości i podstawowe rodzaje, okablowanie i jego rozwiązania konstrukcyjne, systematyka połączeń elektrycznych w sprzęcie elektronicznym, kryteria wyboru połączeń, Konstrukcja i sposoby montażu modułów podstawowych - czynniki decydujące o wymiarach m... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-9

zeszyt-3423-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-9.html

 
W numerze m.in.:
Nowa złączka TOPJOBS do przekładników prądowych (Jarosław Idzik)
Funkcjonalność, małe wymiary oraz bezpieczna i łatwa obsługa to wymagania stawiane obecnie wyrobom stosowanym w energetyce przez służby zabezpieczeniowe i pomiarowe. Zgodnie z tymi oczekiwaniami została zaprojektowana i przygotowana nowa złączka rozłączalnopomiarowa WAGO z serii 2007. Łączy w sobie typowe zalety złączek TOPJOB®S z dodatkową funkcjonalnością - innowacyjną techniką automatycznego zwierania przekładnika. Od ponad 20 lat WAGO projektuje i wdraża innowacyjne rozwiązania dla energetyki. W bogatym asortymencie firmy WAGO już znajdują się złączki stworzone z myślą o tej branży: 282-131, 282-870 i 282-811. Najnowsza seria 2007 jest czwartą generacją złączek do przekładników prądowych i napięciowych. Opracowując koncepcję nowej złączki, skorzystano... więcej»

Analiza wybranych właściwości magnetycznych oraz ocena aplikacyjnej przydatności magnetycznych rdzeni blokowych z taśm amorficznych i nanokrystalicznych (Cezary Świeboda, Marcin Kwiecień, Przemysław Pinkosz)
Ciągły rozwój inżynierii materiałowej umożliwia ulepszanie oraz wytwarzanie nowych materiałów wykorzystywanych we wszystkich gałęziach przemysłu. Materiały stosowane w energoelektronice ulegały na przestrzeni lat stałemu rozwojowi, co umożliwiało ich wykorzystywanie do coraz to nowszych i bardziej zaawansowanych technicznie aplikacji [1]. Nie ulega wątpliwości fakt bardzo dużego znaczenia energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego nie tylko krajów, ale i całych regionów gospodarczych. Z tego też względu, ciągłe ulepszanie materiałów energoelektronicznych wywiera pozytywny wpływ na szybkość rozwoju zarówno ekonomicznego, jak i społecznego [2]. Z końcem ubiegłego stulecia wynaleziono nowe materiały magnetycznie miękkie o strukturze amorficznej - amorficzne szkła metaliczne, a kilkanaście lat później materiały nanokrystaliczne [3]. Te ostatnie w porównaniu z konwencjonalnymi taśmami elektrotechnicznymi miały znacznie mniejsze rozmiary ziaren składających się na ich strukturę (rys. 1) [4]. Taśmy amorficzne mogą osiągać indukcję nasycenia Bs równą 1,56 T , natomiast indukcja nasycenia taśm nanokrystalicznych może dochodzić do 1,25 T. Natężenia pól koercji Hc omawianych materiałów mogą być mniejsze niż 1 A/m, co przekłada się na niski poziom stratności, a wartość początkowej przenikalności magnetycznej μi może dochodzić do 400 tys. i więcej [6-8]. Bardzo ważną cechą użytkową omawianych materiałów (głównie taśm nanokrystalicznych) jest niski poziom magnetostrykcji (0,1 × 10-6 ppm), co czyni ten materiał wysoce odpowiednim w bezszumowych urządzeniach pracujących w podwyższonych częstotliwościach [9]. Obecnie taśmy amorficzne oraz nanokrystaliczne wykorzystywane są szeroko w wielu urządzeniach energoelektronicznych. Odegrały one nieocenioną rolę w procesie miniaturyzacji wielu urządzeń technicznych. Ich wysoka przydatność do pracy w podwyższonych częstotliwościach ... więcej»

Kazimierz Szpotański we wspomnieniu syna (Jacek Szpotański)
Ja, Jacek Szpotański, urodziłem się 17 sierpnia 1927 r. na Kamionku, w dzielnicy Warszawa-Praga, w domu wybudowanym na terenie ogrodu graniczącego z terenem fabryki mojego Ojca. Ojciec miał wtedy 40 lat. Był średniego wzrostu, krępej budowy ciała. Miał gęstą, ciemną, krótko strzyżoną czuprynę. Był człowiekiem ruchliwym, niespożytej energii i o wielu zainteresowaniach, z szerokimi znajomościami. Znał kilka języków. Praktycznie nie brał urlopu, a jeśli wypoczywał to czynnie i krótko. Już wtedy był uznanym autorytetem i miał dużą praktykę zawodową. Jego żona Maria - moja Matka była piękną kobietą, wysoką, zgrabną, o dużych wyrazistych niebieskich oczach. Była szatynką o bujnych włosach, łagodnych rysach, spokojnego usposobienia i cichym melodyjnym głosie. Zajmowała się dziećmi, tj. córką Krystyną (architekt- urbanista) i synem, astmatycznym urwisem, który przyniósł sobie imię Jacek (to ja). Matka poza wychowywaniem dzieci, zajmowała się domem, który był otwarty i pełen ludzi. Trzecim dzieckiem, którym zajmował się Ojciec, była Jego fabryka. Już od początku nadał jej perspektywiczną nazwę - Fabryka Aparatów Elektrycznych Kazimierz Szpotański. Pochłaniała ona Ojca bez reszty, a Ojciec wykorzystywał w niej swoje zdolności organizacyjne, menedżerskie oraz szerokie kontakty personalne. Jego niezłomny charakter i wizjonerstwo skutkowały tym, że fabryka nie tylko mogła się rozwijać, ale także zapewniała stabilność zatrudnienia załogi. Atmosfera pracy w fabryce była przyjazna, a relacje międzyludzkie wręcz rodzinne. Ojciec wierzył, że tylko z dobrą, zadowoloną i ambitną załogą, utożsamiającą się z fabryką, można dużo osiągnąć. Jako właściciel i dyrektor miał niekwestionowaną władzę absolutną, zwłaszcza w sprawach produkcji i zamierzeń inwestycyjnych. Nie mając dostatecznych kapitałów własnych, do realizacji swych planów poszukiwał wspólników. Początkowo zawiązał spółkę z inż. Ciszewskim. Kapitału jednak nadal było za mało. Starania o kap... więcej»

Nowe funkcje w zespołach zabezpieczeń MiCOM platformy P10 (Andrzej Juszczyk)
W ostatnich dwóch latach, Schneider Electric Energy w Świebodzicach wprowadził na rynek nowe typy zespołów zabezpieczeń elektroenergetycznych - MiCOM P111Enh oraz MiCOM P116, należących do platformy MiCOM P10. Oba produkty zostały opracowane przez konstruktorów w Świebodzicach, z zamiarem ich wprowadzenia do globalnych sieci dystrybucyjnych Schneider Electric. W związku z tym, przy ich opracowaniu brano pod uwagę wymagania i potrzeby klientów z różnych regionów świata. Działanie na tak szerokim rynku pozwala na wzbogacanie rozwiązań technicznych wiedzą i doświadczeniem inżynierów z globalnej wioski, jaką jest współczesny świat. Ze względu na fakt, że zostały opracowane w Polsce, uważny obserwator może doszukać się w nich wielu rozwiązań wynikających z doświadczeń polskiej energetyki. Przyczyniły się one do sukcesu tych przekaźników na wielu rynkach zagranicznych. Pomimo że produkty zostały wprowadzone stosunkowo niedawno, konstruktorzy ciągle uzupełniają je o nowe funkcje. MiCOM P111Enh oraz MiCOM P116 łączy przede wszystkim fakt, że należą do tej samej platformy - P10, stąd struktura menu oraz funkcje są bardzo zbliżone do siebie. Jednak ze względu na różną aplikację, warstwa sprzętowa bardzo się różni. MiCOM P111Enh MiCOM P111Enh (rys. 1) jest przeznaczony do sieci średniego napięcia jako atrakcyjne rozwiązanie dla obiektów elektroenergetycznych, wymagających ekonomicznych rozwiązań (optymalnego stosunku - cena/funkcje). Całość sprzętu P111Enh jest zamknięta w bardzo małej obudowie (107×107×113 mm). Może to sugerować, że mamy do czynienia z prostym przekaźnikiem nadprądowym. Jednak dzięki graficznemu wyświetlaczowi LCD i oprogramowaniu komunikacyjnemu MiCOM S1 Studio zauważa się mnogość funkcji i elastyczność w jego konfiguracji (rys. 2 przedstawia dostępne funkcje w P111Enh). Co ważne, nie odbywa się to kosztem skomplikowania jego obsługi. Osoba, niepasjonująca się zbytnio automatyką zabezpieczeniową, jest w stanie w kr... więcej»

Magazynowanie energii w systemach generacji rozproszonej (Kazimierz Herlender)
Kształt polityki energetycznej Polski, której zasadniczym celem powinno być zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego państwa, nie może nie uwzględniać działań podejmowanych przez Unię Europejską. Zatem wszelkie akty prawne dotyczące polityki energetycznej i wytyczne dotyczące zakresu kreowania polityki energetycznej muszą uwzględniać przepisy unijne. Polityka energetyczna Polski do 2030 r. w zakresie rozwoju wykorzystania OZE zakłada m.in.: - wzrost udziału OZE w finalnym zużyciu energii co najmniej do 15% w 2020 r. oraz dalszy wzrost tego wskaźnika w następnych latach, - osiągnięcie w 2020 r. 10% udziału biopaliw w rynku paliw transportowych oraz zwiększenie wykorzystania biopaliw II generacji, - ochronę lasów przed nadmierną eksploatacją w celu pozyskiwania biomasy oraz zrównoważone wykorzystanie obszarów rolniczych na cele OZE , tak aby nie doprowadzić do konkurencji pomiędzy rolnictwem a energetyką odnawialną, - zwiększenie stopnia dywersyfikacji źródeł dostaw oraz stworzenie optymalnych warunków do rozwoju energetyki rozproszonej opartej na lokalnych dostępnych surowcach. Kierunki rozwoju polskiej energetyki w zakresie OZE , zawarte w dokumencie "Polityka energetyczna Polski do 2030" [1], wpisują się w przyjętą dyrektywę 2009/28/WE z 23 kwietnia 2009 r. [2]. Generacja rozproszona Główne zalety generacji rozproszonej, dotyczące systemów wytwarzających energię elektryczną to: poprawa pewności zasilania, uniknięcie nadmiernej mocy zainstalowanej, zmniejszenie obciążenia szczytowego, zmniejszenie strat sieciowych oraz korzyści związane z siecią (odroczenie kosztów infrastruktury sieci rozdzielczej, poprawa jakości energii, zwiększenie niezawodności). Oczywiście w takich sytuacjach należy brać pod uwagę dodatkowe koszty związane m.in. z wykonaniem przyłącza, układów sterowania, pomiarami energii i jej bilansowaniem. Jednym z podstawowych obecnie kierunków rozwoju generacji rozproszonej jest tworzenie lokalnych systemów e... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-8

zeszyt-3394-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-8.html

 
W numerze m.in.:
Wyznaczanie wartości impedancji zastępczej urządzenia piorunochronnego (Tomasz Kuczyński)
Podczas bezpośredniego wyładowania piorunowego w obiekt budowlany, jego urządzenie piorunochronne LPS (lightning protection system) powinno umożliwić niskoimpedancyjną drogę przepływu prądu do ziemi. W związku z tym impedancja urządzenia piorunochronnego [1, 9], widziana z punktu wprowadzenia prądu piorunowego, jest istotnym czynnikiem wpływającym na poziom występującego zagrożenia. Informacje o wartości tej impedancji, nazywanej w dalszej części artykułu impedancją zastępczą LPS, mogą być też pomocne przy określaniu dopuszczalnych odstępów izolacyjnych [7] pomiędzy elementami LPS a urządzeniami na dachu i wewnątrz obiektu. W prowadzonej analizie, do zamodelowania zjawisk zachodzących podczas bezpośredniego wyładowania piorunowego oraz przeprowadzenia obliczeń wartości impedancji zastępczej LPS wykorzystano pakiet oprogramowania CDEGS [5]. Program ten wykonuje obliczenia na podstawie teorii pola elektromagnetycznego. Obliczenia przeprowadzono dla LPS oraz dla LPS z dołączonymi przewodami sieci elektroenergetycznej niskiego napięcia. Impedancje zastępcze urządzeń piorunochronnych Obliczenia zagrożenia piorunowego przeprowadzono dla modeli urządzeń piorunochronnych domu jednorodzinnego o wymiarach 20 × 15 × 10 m (długość × szerokość × wysokość) oraz hali przemysłowej ... więcej»

"Rekordowe" osiągnięcia energetyki wiatrowej
A. Mogilenko: (Energetyka wiatrowa: nowe rekordy). Energetika i Promyszlennost' Rossii 4/2012. Opracował - Piotr Olszowiec. Mimo kryzysu gospodarczego i finansowego na świecie trwa nieprzerwany rozwój energetyki wiatrowej. W 2012 r. przyrosty nowych mocy w światowej energetyce wiatrowej wyniosą 46 GW. Dobra passa ma być podtrzymana również w przyszłości - w ciągu najbliższych czterech lat światowy potencjał wytwórczy tego segmentu ma wzrosnąć aż o 255 GW. Doskonałym wynikom ekonomicznym towarzyszy nieustanny postęp techniczny w budowie farm wiatrowych. Jednym ze światowych liderów jest niemiecka firma Enercon. Dotychczas największe turbiny wiatrowe tego producenta typu E-126/6 dawały przy znamionowej mocy 6 MW n... więcej»

WYDAWNICTWA
Elektryczne i elektroniczne czujniki temperatury Mariusz R. Rząsa, Bolesław Kiczma: Elektryczne i elektroniczne czujniki temperatury. Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Warszawa 2005. W słowie Od autorów czytamy: Niniejszą książkę poświęcono wyłącznie pomiarom temperatury z wykorzystaniem metod elektrycznych, a w szczególności cyfrowym czujnikom elektronicznym. Podano w niej podstawowe informacje na temat budowy i zasady działania podstawowych typów czujników temperatury, jednak w podstawowej części skupiono się na opisaniu znanych i produkowanych obecnie czujników temperatury. (…) Do książki dołączono płytę CD-ROM, która zawiera pełne dane katalogowe prezentowanych układów. Autorzy omawiają następującą problematykę: Wiadomości wstępne, Bezstykowe metody pomiaru temperatury - pirometr: monochromatyczny z zanikającym włóknem, dwubarwowy, fotoelektryczny, fotoelektryczny monochromatyczny, fotoelektryczny pasmowy, radiacyjny, radiacyjny soczewkowy, radiacyjny zwierciadłowy, radiacyjny ze światłowodem, Rezystancyjne czujniki temperatury - czujniki rezystancyjne metalowe, termistory, półprzewodnikowe rezystancyjne czujniki temperatury serii KTY, układy połączeń czujników rezystancyjnych, linearyzacja układem rezystorów, linearyzator z kluczami diodowymi, Półprzewodnikowe czujniki tem... więcej»

Potrzeby rozwojowe i modernizacyjne sieci elektroenergetycznej na terenach wiejskich (Elżbieta Niewiedział, Ryszard Niewiedział)
Energia, a szczególnie energia elektryczna, jest niezbędna do funkcjonowania współczesnego społeczeństwa. Można powiedzieć, że każdy człowiek jest obecnie "niewolnikiem" energii elektrycznej. Brak możliwości korzystania z energii elektrycznej, nawet w niedługim okresie, pociąga za sobą często ogromne komplikacje dla pojedynczego odbiorcy oraz niejednokrotnie poważne straty finansowe. Podstawowa wada energii elektrycznej, poza jej wszelkimi niekwestionowanymi zaletami, to brak możliwości magazynowania jej na wielką skalę. Energia zatem powinna być wytworzona i dostarczona odbiorcy w takiej ilości, jakiej odbiorca aktualnie potrzebuje. Taki stan rzeczy wpłynął na ukształtowanie się ogólnego pojęcia "bezpieczeństwo energetyczne", w tym szczególnie elektroenergetyczne. Zachowanie odpowiedniego stopnia bezpieczeństwa jest gwarantem prawidłowego funkcjonowania całych społeczeństw. Problem bezpieczeństwa energetycznego w naszym kraju jest dostrzegany od wielu lat, o czym świadczą zapisy w głównych dokumentach prawnych dotyczących energetyki. Jako pierwszy dokument należy wymienić ustawę Prawo energetyczne, w którym zawarte jest sformułowanie: Bezpieczeństwo energetyczne to stan gospodarki umożliwiający pokrycie bieżącego i perspektywicznego zapotrzebowania odbiorców na paliwa i energię w sposób technicznie i ekonomicznie uzasadniony, przy zachowaniu wymagań ochrony środowiska. Drugim dokumentem jest "Polityka energetyczna Polski do 2030 r.", w którym zawarta jest bardziej precyzyjna definicja: bezpieczeństwo dostaw paliw i energii jest to zapewnienie stabilnych dostaw paliw i energii na poziomie gwarantującym zaspokojenie potrzeb krajowych i po akceptowalnych przez gospodarkę i społeczeństwo cenach, przy założeniu optymalnego wykorzystania krajowych zasobów surowców energetycznych oraz poprzez dywersyfikację źródeł i kierunków dostaw ropy naftowej, paliw ciekłych i gazowych. Pojęcie bezpieczeństwa energetycznego definiowane jest w ... więcej»

Możliwości zastosowania inteligentnych instalacji elektrycznych w nowoczesnym budownictwie (Tomasz Zarębski)
Jednym z największych wyzwań stojących współcześnie przed człowiekiem jest zapewnienie dostatecznej ilości energii niezbędnej do prawidłowego funkcjonowania społeczeństwa. W obliczu nieuchronnego wyczerpania paliw kopalnych należy zastanowić się, jak ten cel zrealizować. Właściwe wydają się dwie drogi: - poszukiwanie nowych źródeł energii, - racjonalizacja zużycia energii. W dziedzinie nowych źródeł energii w wielu ośrodkach naukowych trwają intensywne prace nad wykorzystaniem odnawialnych jej źródeł. Najszerzej wykorzystywane są: energia wiatru i promieniowania słonecznego oraz biomasa. Coraz szerzej myśli się również o wykorzystaniu nieograniczonych zasobów energii wód mórz i oceanów. W obliczu niedawnych wydarzeń w japońskiej elektrowni atomowej Fukushima wykorzystanie tego rodzaju energii wzbudza wiele kontrowersji. Wprawdzie nowoczesne technologie budowy takich siłowni zapewniają bardzo wysoki stopień niezawodności i bezpieczeństwa, ale wśród społeczeństwa jest obawa przed ich eksploatacją. Racjonalizacja zużycia energii to działania zmierzające do jej oszczędnego i optymalnego zużywania. Realizacja tych działań powinna odbywać się poprzez wyrobienie w odbiorcach energii nawyków jej oszczędzania oraz wprowadzanie nowych technologii. Obecnie można zaobserwować burzliwy rozwój tego rodzaju technologii w nowoczesnym budownictwie. Wprowadzane są różne rozwiązania, które pozwalają na konstrukcję energooszczędnych budynków. Dotyczy to zarówno samej technologii budowlanej, jak i różnego rodzaju instalacji odbiorczych. Do ogrzewania budynków coraz częściej stosuje się odnawialne źródła energii, takie jak energia słońca, wiatru oraz geotermalna. W dzisiejszym świecie człowiek ma coraz mniej czasu, pamiętanie o wyłączaniu zbędnych odbiorników bywa bardzo problematyczne. Z tego względu bardzo pomocne okazuje się korzystanie z różnego rodzaju inteligentnych instalacji elektrycznych, które potrafią same "myśleć" o tym, co powinno ... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-7

zeszyt-3366-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-7.html

 
W numerze m.in.:
Wizualizacja i sterowanie urządzeniami w Laboratorium Zarządzania i Integracji Systemów Automatyki Budynków Politechniki Gdańskiej (Stanisław Czapp, Szymon Czekoński, Krzysztof Dobrzyński, Michał Porzeziński)
Laboratorium Zarządzania i Integracji Systemów Automatyki Budynków powstało na Wydziale Elektrotechniki i Automatyki Politechniki Gdańskiej w ramach jednego z zadań projektu "Sieć certyfikowanych laboratoriów oceny efektywności energetycznej i automatyki budynków" (POIG.02.02.00-00-018/08) współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej. Projekt realizowały trzy wyższe uczelnie: Akademia Górniczo-Hutnicza im. S. Staszica, Politechnika Gdańska oraz Politechnika Poznańska należące do zawiązanego w 2007 r. Ogólnopolskiego Konsorcjum Naukowo-Przemysłowego Energooszczędnych Technologii Budynkowych Instalacji Elektrycznych [1]. Proces budowy laboratorium rozpoczął się w czerwcu 2009 r., a zakończył w czerwcu 2011 r. W laboratorium zbudowano cztery współpracujące ze sobą stanowiska laboratoryjne (rys. 1):Rys. 1. Rzut pomieszczenia laboratorium wraz z rozmieszczeniem stanowisk laboratoryjnych Z+C SL 1 Z+C UM 1 UM 64 SL 15 Z+C UM 1 UM 64 SO 1 Linia główna Linia 1 Linia 15 Z+C SO 2 SL 15 Z+C UM 1 UM 64 Linia 15 Linia główna SO 15 SL 15 Z+C UM 1 UM 64 Linia 15 Linia główna Linia obszarowa Rys. 2. Struktura instalacji w systemie KN X: Z+C - zasilacz z cewką, SL - sprzęgło liniowe, SO - sprzęgło obszarowe, UM - urządzenie magistralne - stanowisko 1 - z systemem KN X, - stanowisko 2 - z systemem LonWorks, - stanowisko 3 - z systemem BAC net, - stanowisko 4 - zarządzania i integracji systemów. W każdym przypadku na stanowisko składają się urządzenia pracujące w danym systemie oraz odpowiednie dla każdego systemu oprogramowanie, pozwalające tworzyć projekty i w szerokim zakresie współpracować z urządzeniami. W laboratorium tym przewiduje się prowadzenie prac badawczorozwojowych w zakresie: - opracowywania nowych urządzeń pozwalających na integrację różnych standardów systemów automatyki budynku, Podstawowym elementem jest urządzenie magistralne UM, które instaluje się w linii magistralnej. Każda linia powinna być w... więcej»

Wykorzystanie odnawialnych źródeł energii w budownictwie (Waldemar Dołęga)
Racjonalne wykorzystanie energii ze źródeł odnawialnych stanowi ważny element zrównoważonego rozwoju kraju przynoszący wymierne efekty ekologiczno-energetyczne. Dlatego jednym z podstawowych celów polskiej polityki energetycznej jest m.in. osiągnięcie 15% udziału energii ze źródeł odnawialnych w strukturze energii finalnej brutto w 2020 r. [6]. Wymaga to obok intensywnego rozwoju rozproszonych źródeł energii odnawialnych również znacznego zwiększenia udziału energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych w budownictwie. Zagadnienie to jest szczególnie ważne w kontekście celów polityki unijnej w tym obszarze ukierunkowanej na podejmowanie skutecznych i efektywnych działań umożliwiających uzyskanie znacznych oszczędności energii w budynkach. Przyjmuje się, że w przyszłości nowe budynki powinny być głównie zaopatrywane w energię pochodzącą ze źródeł odnawialnych, wytwarzaną w budynku lub w jego pobliżu. Krajowe regulacje prawne Kluczowe krajowe regulacje prawne w obszarze budownictwa obejmują znowelizowaną ustawę - Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r. [1] wraz ze szczegółowymi aktami wykonawczymi w formie rozporządzeń, opracowanymi przez Ministra Infrastruktury. W ustawie [1] nie określa się minimalnych poziomów wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych i nie nakłada się obowiązku instalowania i użytkowania odnawialnych źródeł energii (w skrócie OZE ) w nowo budowanych lub w modernizowanych budynkach. Nie określa się również jakichkolwiek wskaźników udziału energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych w budownictwie. Krajowe regulacje prawne wprowadzają jedynie: ułatwienia w instalowaniu OZE w budynkach, instrumenty służące promocji wykorzystania OZE w budownictwie oraz wymaganie dokonania analiz wykorzystania OZE na etapie projektowania budynku. Ułatwienia w instalowaniu OZE w budynkach dotyczą małych, wolno stojących instalacji solarnych i fotowoltaicznych, w stosunku do których istnieje możliwość stosowania uproszczonej, specjalne... więcej»

Wyznaczanie rezystancji zastępczej obwodów elektrycznych z wykorzystaniem obliczeń ewolucyjnych (Mirosław Gajer)
Rezystancja zastępcza obwodu elektrycznego rozumiana jest jako wartość rezystancji opornika, którym można zastąpić układ połączeń innych elementów rezystywnych, stanowiących rozpatrywany obwód, nie zmieniając przy tym wartości płynącego w nim prądu [1]. W przypadku szeregowego połączenia N oporników, ich rezystancja zastępcza równa jest sumie rezystancji poszczególnych oporników składowych, zgodnie ze wzorem (1) Analogicznie w przypadku równoległego połączenia N oporników odwrotność ich rezystancji zastępczej równa jest sumie odwrotności rezystancji poszczególnych oporników składowych, zgodnie ze wzorem (2) W przypadku równoległego połączenia jedynie dwóch oporników wzór (2) można przekształcić do postaci pozwalającej na bezpośrednie wyznaczenie ich rezystancji zastępczej za pomocą następującej zależności (3) Podobnie w przypadku równoległego połączenia trzech oporników, ich rezystancja zastępcza wyraża się wzorem (4) Oprócz szeregowego lub równoległego połączenia oporników występować mogą także układy mieszane, w przypadku których rezystancję zastępczą można wyznaczyć jako kombinację odpowiednich połączeń równoległych bądź szeregowych ich oporników składowych [2]. = = N i R Ri 1 i R = = N i i R 1 R 1 1 1 2 1 2 R R R R R + = 1 2 1 3 2 3 1 2 3 R R R R R R R R R R + + = wiedniej kombinacji połączeń szeregowych i równoległych [3]. Przykład takiego układu połączeń oporników został przedstawiony na rys. 2. W takim wypadku rezystancję zastępczą można wyznaczyć jedynie korzystając z definicji pojęcia rezystancji, która mówi, że rezystancja obwodu jest to stosunek napięcia U panującego na jego zaciskach do wartości płynącego przez niego prądu i. Dr inż. Mirosław Gajer - AGH Akademia Górniczo-Hutnicza, Wydział EAIiE, Katedra Automatyki, Kraków Rys. 1. Układ połączeń oporników stanowiący kombinację połączeń szeregowych i równoległych Rys. 2. Układ połączeń oporników, którego nie można sprowadzi... więcej»

Wiejskie sieci elektroenergetyczne – budowa, modernizacja, stan obecny (Lech Bożentowicz)
Zły stan wiejskich sieci elektroenergetycznych od wielu lat jest uważany za barierę rozwoju cywilizacyjnego i gospodarczego obszarów wiejskich. Jest również przyczyną znacznych uciążliwości dla mieszkańców tych terenów, odczuwalnych w życiu codziennym. Stan techniczny terenowych sieci dystrybucyjnych jest zróżnicowany na obszarze Polski, najgorszy na tzw. ścianie wschodniej w województwach: podlaskim, mazowieckim, lubelskim i podkarpackim. Stosunkowo najlepsza sytuacja występuje na terenach zachodnich i północnych. Przyczynami problemu są: - wolny postęp elektryfikacji terenów obecnej tzw. ściany wschodniej przed wybuchem II wojny światowej, - zatrzymanie inwestycji w sieci wiejskie i zniszczenia w czasie wojny, - niskie standardy techniczne sieci budowanych w pierwszym okresie w ramach przyspieszonej elektryfikacji powojennej, - niedostatecznie szybka modernizacja sieci wiejskich dostosowująca ich stan techniczny do rosnących potrzeb, - brak systemowego programu zapewniającego modernizację sieci wiejskich po decentralizacji elektroenergetyki, - brak dostatecznych własnych środków finansowych spółek dystrybucyjnych potrzebnych do modernizacji sieci wiejskich dla dostosowania ich do aktualnych i rosnących zadań, - nieskuteczne próby pozyskania środków pomocowych UE , - niedostateczne zainteresowanie problemem przez organy samorządu terytorialnego, tj. gminy, - brak pozytywnej reakcji organów decyzyjnych na wnioski zgłaszane przez organizacje pozarządowe, w tym Stowarzyszenie Elektryków Polskich. SEP podjął problem elektroenergetycznych sieci wiejskich organizując cykliczne konferencje: - WSE ’96 w Miętnem, gdzie przedstawiono problem, - ETW ’2002 w Jachrance, kontynuowano i szukano rozwiązań, - ETW ’2004 w Jachrance, powstał wniosek o możliwości pozyskania środków pomocowych UE , - ETW ’2006 w Nałęczowie, zaktualizowano potrzeby, kontynuowano temat, - ETW ’2009 w Lublinie, zaktualizowano po... więcej»

Międzynarodowe Targi Energetyki EXPOPOWER 2012 "Energetyka przyszłości - przyszłość energetyki" (Krzysztof Woliński)
VI edycja Międzynarodowych Targów Energetyki EXPOPOWER odbyła się w Poznaniu w dniach 8-10 maja 2012 r. Równolegle odbyły się Międzynarodowe Targi Energii Odnawialnej GREENPOWER . Patronat honorowy nad EXPOPOWER 2012 sprawowało Ministerstwo Gospodarki. Patronem Targów był także przewodniczący Parlamentarnego Zespołu ds. Energetyki - Andrzej Czerwiński oraz organizacje branżowe: Izba Gospodarcza Ciepłownictwo Polskie, Izba Gospodarcza Energetyki i Ochrony Środowiska, Polska Izba Producentów Urządzeń i Usług na Rzecz ... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-6

zeszyt-3337-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-6.html

 
W numerze m.in.:
Problemy koordynacji i rezerwowania zabezpieczeń nadprądowych w sieciach SN i nN
Manuel J. i in.: Protecting distribution feeders for simultaneous faults. Biblioteka Schweitzer Engineering Laboratories Inc., Maniłow A. i in.: Linie kablowe 6-10, 20 kV. Poprawa niezawodności z wykorzystaniem szybkich zabezpieczeń. Nowosti Elektrotechniki 5/2011. Bielajew A. i in.: Dalnieje rezerwirowanije otkazow zaszczit i wykluczatielej w sietiach 0.4 kV. Elektriczeskije Stancji 12/2002. Opracował - Piotr Olszowiec. Stosowanie najprostszych zabezpieczeń elektrycznych, czyli przekaźników nadprądowych w sieciach rozdzielczych nawet o stosunkowo prostej konfiguracji napotyka nierzadko istotne problemy związane z zapewnieniem selektywności działania. W sieciach średniego napięcia (SN) założona koordynacja działania tych zabezpieczeń może zostać naruszona przy wyłączaniu zwarć równoczesnych w odpływach liniowych. Groźne skutki dla kabli, łączników i odbiorów silnikowych wywołuje utrzymywanie długiego czasu wyłączania zwarć wielkoprądowych. Natomiast w sieciach niskiego napięcia (nN) istotnym zagrożeniem bywa brak możliwości tzw. zdalnego rezerwowania zabezpieczeń pól odpływowych w rozdzielniach sieci promieniowej. Poniżej przedstawiono zagraniczne doświadczenia projektowo-eksploatacyjne w zakresie rozwiązywania wymienionych problemów. Ochrona od zwarć równoczesnych w liniach odpływowych SN W sieciach promieniowych SN pola odpływowe rozdzielni zasilanej z transformatora WN/SN wyposaża się w zabezpieczenia nadprądowe bezzwłoczne i zwłoczne o charakterystyce zależnej. Zabezpieczenie nadprądowe strony DN transformatora (tj. w polu zasilania rozdzielni) zawiera zwykle stopnie zwłoczne o charakterystyce niezależnej i zależnej, rezerwujące zabezpieczenia wspomnianych pól (rys. 1). Przy zwarciu w jednym z odpływów zabezpieczenia tego pola, jak i pola zasilania rozdzielni mierzą ten sam prąd, a zakłócenie jest selektywnie eliminowane przez zabezpieczenie uszkodzonej linii. Natomiast przy równoczesnym zwarciu w dwóch (lub większej l... więcej»

Zabezpieczanie silników średniej mocy za pomocą SIPROTEC Compact 7SK80 (Maciej Morgen)
SIPROTEC Compact 7SK80 to wielofunkcyjne zabezpieczenie silnikowe, zaprojektowane do ochrony silników asynchronicznych różnych mocy. W artykule przedstawiono przykład zastosowania tego urządzenia jako zabezpieczenia wybranego silnika oraz podano informacje, jak wykorzystać dostępne parametry silnika do przygotowania właściwych nastaw. Oprócz tego wyjaśniono zastosowanie funkcji dynamicznego pobudzenia przy "zimnym starcie" w celu ograniczenia nastaw funkcji nadprądowej. Opcjonalnie opisano zastosowanie wewnętrznej karty RTD i zewnętrznej przystawki do bezpośredniego pomiaru temperatury łożysk i uzwojeń. SIPROTEC Compact 7SK80 Zabezpieczenie silnikowe SIPROTEC Compact 7SK80 oferuje funkcje zabezpieczeniowe silnikowe dla silników średniej mocy w zakresie przedstawionym w tabeli I. Dostępne dane silnika W naszym przypadku nie wszystkie dane silnika są dostępne. Niestety bardzo często odzwierciedla to rzeczywistość, np. gdy mamy do czynienia z silnikiem pracującym długi czas, którego dokumentacja nie jest dostępna, a jedynie możemy odczytać tabliczkę znamionową (tabela II - silnik kompresora powietrza zainstalowany w zakładzie przemysłowym). TABELA I Parametr Funkcja zabezpieczeniowa ANSI 112 Zabezpieczenie nadprądowe fazowe 50, 51 113 Zabezpieczenie ziemnozwarciowe 50N, 51N 116 Zabezpieczenie ziemnozwarciowe kierunkowe 67N (s), 59N 117 F... więcej»

AUTOMATICON 2012 - Automatyka, Pomiary, Elektronika (Krzysztof Woliński)
dniach 20-23 marca 2012 r. w Warszawskim Centrum Targowym EXPO XXI odbyły się XVIII Międzynarodowe Targi Automatyki i Pomiarów. Organizatorami targów były: Przemysłowy Instytut Automatyki i Pomiarów PIAP oraz MVM Sp. z o.o. Targi AUTOMATICON ® są od 18 lat imprezą wystawienniczą, która umoż... więcej»

Możliwości wykorzystania zasobników energii na potrzeby operatora systemu przesyłowego (Mieczysław Kwiatkowski)
Zgodnie z obowiązującymi w kraju regulacjami prawnymi, podmiotem odpowiedzialnym za pełnienie funkcji operatora systemu przesyłowego (OSP) jest spółka PSE Operator SA. Odpowiada ona m.in. za eksploatację oraz za rozwój elektroenergetycznej sieci przesyłowej najwyższych napięć, za integralność całego krajowego systemu elektroenergetycznego (KSE) oraz za administrowanie rynkiem bilansującym. Jednym z najważniejszych wyzwań, przed którym stoi aktualnie OSP jest integracja z systemem elektroenergetycznym źródeł wytwórczych energii elektrycznej wykorzystujących energię odnawialną (OZE). Dotyczy to w pierwszej kolejności źródeł wiatrowych. Aktualna polityka energetyczna do 2030 r. [1] przewiduje uruchomienie do 2015 r. ok. 3400 MW, natomiast do 2020 r. - ok. 6100 MW mocy elektrycznej w źródłach wiatrowych. Szybki planowany rozwój energetyki wiatrowej został podtrzymany w opublikowanym w 2010 r. "Krajowym planie działania w zakresie energii ze źródeł odnawialnych" [2], gdzie przewiduje się uruchomienie 6650 MW mocy zainstalowanej w farmach wiatrowych do 2020 r. i osiągnięcie w tym samym roku rocznej produkcji energii elektrycznej z tych źródeł wytwórczych na poziomie ok. 15,2 TWh. Biorąc pod uwagę możliwość zrealizowania cytowanych wyżej planów, należy się liczyć z tym, że w 2020 r. źródła wiatrowe stanowiłyby ok. 14% całkowitej mocy zainstalowanej w KSE. Zgodnie z informacjami Agencji Rynku Energii [3], na koniec 2011 r. moc zainstalowana w tych źródłach wynosiła ok. 1580 MW. Źródła odnawialne, wykorzystujące energię wiatru mają w stosunku do źródeł cieplnych konwencjonalnych, dominujących w kraju odmienną specyfikę pracy polegającą na: - przypadkowości produkcji energii elektrycznej (jest ona uzależniona od bieżącej siły wiatru), - możliwości szybkich zmian mocy wprowadzanej do sieci elektroenergetycznej, co jest także uzależnione od nagłych zmian siły wiatru, - niskiej przewidywalności pracy w dłuższych okresach czasowych plan... więcej»

JM-TRONIK - 30 lat doświadczeń w EAZ (Mariusz Radziszewski, Dariusz Rybak)
W artykule przedstawiono rodzinę zabezpieczeń serii MUZ produkcji JM-TRONIK. Opisano zabezpieczenia od zwarć doziemnych admitancyjne kierunkowe, realizowane przez sterowniki polowe MegaMUZ-2 i MultiMUZ-3. Przedstawiono także innowacyjne funkcje sterowników polowych, m.in. kontrolę zużycia styków wyłączników próżniowych. Firma JM-TRONIK jest producentem szerokiej gamy urządzeń elektroenergetycznych średnich napięć, m.in. rozdzielnic SN, wyłączników i styczników próżniowych oraz elektroenergetycznej automatyki zabezpieczeniowej (EAZ). Na szczególną uwagę zasługuje rodzina zabezpieczeń serii MUZ, w tym sterowniki polowe MegaMUZ-2 i MultiMUZ-3, które realizują zabezpieczenia admitancyjne kierunkowe. Sterowniki polowe produkcji JM-TRONIK zostały wyposażone w wiele innowacyjnych funkcji, takich jak kontrola zużycia styków wyłączników próżniowych. Uniwersalne sterowniki polowe MegaMUZ-2 i MultiMUZ-3 - realizacja zabezpieczeń admitancyjnych kierunkowych Sterowniki polowe MegaMUZ-2 i MultiMUZ-3 są zespołami uniwersalnymi i realizują pełną automatykę zabezpieczeniową, m.in. zabezpieczenia admitancyjne kierunkowe. R... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-5

zeszyt-3306-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-5.html

 
W numerze m.in.:
Stacje ładowania samochodów elektrycznych w USA
Ulrich L.: Charge of the EV Brigade. 2012 will test the feasibility of EV charging stations. IEEE Spectrum (US) 2012 January. Opracował - Witold Bobrowski. Na rynku Stanów Zjednoczonych pojawia się coraz więcej pojazdów elektrycznych (EV - electric vehicle) produkowanych przez różne firmy. Zaistniał więc problem budowy stacji ładowania samochodów elektrycznych. Niektórzy uważają, że właściciele samochodów elektrycznych powinni ładować je przede wszystkim w domu, ewentualnie w pracy - a bardzo rzadko, jeżeli w ogóle - korzystać z publicznych stacji ładowania. Pogląd taki reprezentuje m.in. Aaron Singer - kierownik produkcji samochodów elektrycznych firmy BMW... więcej»

Automatyczna kompensacja prądów ziemnozwarciowych w sieciach SN (Bogusław Zębik)
Sieci średniego napięcia są jednym z podstawowych ogniw łańcucha przesyłu energii elektrycznej. Poza rolą przesyłową pełnią również ważną funkcję jako bufor bezpieczeństwa między sieciami wysokiego napięcia i sieciami niskich napięć. Najczęściej spotykane w naszym kraju są sieci średniego napięcia z punktem zerowym transformatora uziemionym przez dławik (cewkę Petersena) - czyli tzw. sieci skompensowane. Kompensacja, ogólnie według słownika jest zjawiskiem równoważenia jednego działania lub wielkości innym działaniem albo wielkością. W tym przypadku chodzi o równoważenie występującej podczas zwarcia doziemnego składowej pojemnościowej prądu zwarcia odpowiednio dobraną co do wartości składową prądu indukcyjnego. Generuje ją dławik włączony między punkt zerowy transformatora a ziemię. Warunkiem fizycznym skutecznej kompensacji jest to, iż wartość indukcyjności dławika musi być dostosowana do warunków panujących w sieci, czyli - żeby dobrze skompensować, trzeba odpowiednio dostroić dławik. Warunkiem technicznym skutecznej kompensacji jest możliwość elastycznego monitorowania wartości parametrów ziemnozwarciowych i dostosowania ustawienia dławika do ich bieżącej wartości, czyli - żeby odpowiednio dostroić, trzeba odpowiednio często i dokładnie mierzyć parametry doziemne sieci. Metody określania parametrów ziemnozwarciowych skompensowanych sieci SN Do określania parametrów ziemnozwarciowych w skompensowanych sieciach SN stosuje się obecnie cztery metody. Metoda analityczna polega na ustawieniu nastaw dławika według obliczeniowych wartości prądów ziemnozwarciowych sieci. W metodzie rzeczywiste... więcej»

emwise - prosty system zarządzania energią w zakładach przemysłowych (Jacek Popławski, Andrzej Górczak)
Tendencje w świecie energetyki wskazują, że ważnym teraz i w przyszłości tematem jest proces oszczędzania energii elektrycznej i, co za tym idzie, kwestia technologii potrzebnej do realizacji tego przedsięwzięcia. Modnymi pojęciami stają się ostatnio: smart grid, smart metering oraz grid monitoring, wszystkie należące do sfery optymalizacji zużycia energii elektrycznej, czy pomiaru wyeksploatowania, np. linii WN. Artykuł opisuje niewielki tylko element globalnej polityki oszczędzania energii, dotyczący jednak zarówno przedsiębiorstw, zakładów przemysłowych, jak i gospodarstw domowych. Koszty energii elektrycznej powodują głośną debatę na temat tego, w jaki sposób należałoby oszczędzać. Przy obecnych stawkach nie jest więc dziwne, że tak wielu przedsiębiorców, a nawet osób prywatnych zainteresowanych jest technologią pozwalającą na bieżący monitoring zużycia energii. Systemy analizujące są jednak często skomplikowane i wielkoskalowe, co oznacza, że dostęp do nich mają jedynie duże zakłady przemysłowe i przedsiębiorstwa. Dla odbiorców prywatnych lub właścicieli niewielkich firm i zakładów takie systemy są najczęściej nieosiągalne. System emwis e jest propozycją dla tych przedsiębiorstw, które stoją wobec poszukiwań oszczędności i optymalizacji zużycia energii oraz kontroli jej jakości tak, aby chronić swoje inwestycje i bezpiecznie je rozbudowywać. Poszukiwania strat wymagają wysiłku i dodatkowych nakładów finansowych w tym kierunku. Należy podkreślić, że nieświadomość codziennych strat i ich przyczyn bywa bardzo kosztowna. Im dłużej zwlekamy, tym są one praktycznie... więcej»

Udoskonalenia wprowadzane do zabezpieczenia różnicowego transformatorów - doświadczenie płynące z projektowania i testów (H.T. Yip, M. Moscoso, G. Lloyd, K. Liu, Z. Wang)
Procentowe charakterystyki różnicowe robocze znalazły powszechne zastosowanie w zabezpieczeniu różnicowym transformatora. Tradycyjne układy zabezpieczające wykorzystują charakterystyki z dwoma lub wieloma zboczami w celu zapewnienia stabilności w trakcie nasycania przekładnika prądowego CT wraz z 2. harmoniczną, pełniącą funkcję czynnika ograniczającego lub blokującego podczas rozruchu. Niemniej jednak badania dowiodły, iż istnieje ograniczenie związane z zastosowaniem charakterystyki z podwójnym zboczem dla zapewnienia stabilności, mające na celu uniknięcie konieczności dużego przewymiarowania przekładników prądowych. Wykazano również, że blokowanie 2. harmonicznej spowolnia odpowiedź zabezpieczenia na wewnętrzne zwarcia w sytuacjach nasycenia przekładnika prądowego [1-2]. Spowodowane jest to tym, że nasycone przebiegi przekładnika prądowego mogą również zawierać wysoką składową 2. harmonicznej. Wczesne badania nad magnetyzującym prądem rozruchowym wykazały, że zawartość 2. harmonicznej może stanowić 15% lub więcej składowej podstawowej prądu [3]. Obecne badania dowodzą, iż wprowadzone udoskonalenia w konstrukcji transformatorów oraz rdzeń stalowy zaowocowały niską zawartością 2. harmonicznej (zaledwie 7%) [3]. W artykule zaprezentowano nowe algorytmy, które zostały opracowane w celu poprawy skuteczności działania reagującego na prądy stabilizacyjne różnicowego zabezpieczenia transformatora. Zastosowano algorytm obliczania prądu stabilizacyjnego stanu nieustalonego, który w momencie wystąpienia nagłego wzrostu prądu stabilizacji chwilowo zwiększa próg zadziałania, zwiększając w ten sposób stabilność podczas zewnętrznych zwarć. Takie podejście nie będzie zakłócało skuteczności działania zabezpieczenia podczas zwarć wewnętrznych, ponieważ prąd różnicowy będzie wzrastał dużo szybciej niż prądy stabilizacji. Opracowano nowoczesny algorytm wykrywania nasycenia przekładnika prądowego. Jego działanie oparto na tym, iż przebiegi m... więcej»

Kompensacja mocy biernej w instalacjach przemysłowych i sieciach dystrybucyjnych SN (Marek Iwanicki)
W systemie elektroenergetycznym prądu przemiennego występuje zapotrzebowanie na moc bierną indukcyjną, konieczną do wytworzenia pola elektromagnetycznego, głównie w silnikach elektrycznych i transformatorach. Pole to jest warunkiem działania tych maszyn. Moc bierną pobierają również linie elektroenergetyczne, zużywając ją także na wytworzenie pola elektromagnetycznego. Zapotrzebowanie na moc bierną występuje zarówno u odbiorców energii elektrycznej (w pierwszym rzędzie u odbiorców przemysłowych), jak również u dostawców energii elektrycznej, tj. w energetyce zawodowej. Do wytwarzania mocy biernej służą: - generatory synchroniczne, - kompensatory synchroniczne, - silniki synchroniczne, - baterie kondensatorów (kondensatory). Kondensatory są zwykle najekonomiczniejszym - z przedstawionych powyżej - źródłem mocy biernej. Mają przy tym wiele cennych zalet, jak: - możliwość instalacji praktycznie w dowolnym punkcie sieci, - łatwość dostosowania instalacji do występującego zapotrzebowania, - bardzo niskie straty mocy czynnej, - prosty montaż i mało pracochłonna obsługa. Wymienione zalety kondensatorów umożliwiają instalowanie ich w pobliżu odbiorów jako źródeł dostosowanych do występującego zapotrzebowania mocy biernej w danym punkcie sieci. Unikając zatem praktycznie przesyłu mocy biernej, można zrealizować korzystną ekonomicznie ideę lokalnego wytwarzania tej mocy w dużej liczbie rozproszonych źródeł mocy biernej, którymi są kondensatory, instalowane zarówno w zakładach przemysłowych, jak i w sieciach energetyki zawodowej. Gospodarka mocą bierną w zakładach przemysłowych Zmiana sposobu rozliczania nieskompensowanej mocy biernej oraz okresowe podwyżki cen energii elektrycznej sprawiły, że w ciągu ostatnich lat znacznie wzrosło zainteresowanie kompensacją mocy biernej. Optymalizacja kosztów to nie jedyny powód, dla którego należy mieć sprawny układ kompensacji. Utrzymanie zadanego współczynnika mocy tgφ na poziomie poniż... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-4

zeszyt-3276-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-4.html

 
W numerze m.in.:
Liczniki przedpłatowe a zmiana sprzedawcy (Krzysztof Billewicz)
Odbiorcy energii elektrycznej (gospodarstwa domowe) rozliczani są za zużycie energii na podstawie wskazań konkretnego licznika. Niektórzy z nich nieterminowo opłacają faktury za energię lub nawet znacznie zalegają z opłatami. Dodatkowo również są i tacy, u których wykryto i udowodniono im nielegalne pobieranie energii elektrycznej. Zazwyczaj u takich odbiorców ich dotychczasowe liczniki wymieniane są na tzw. przedpłatowe. W dużym uproszczeniu odbiorcy ci najpierw płacą za określoną ilość energii, a dopiero później mogą ją zużyć. Techniczna realizacja przedpłat Zgodnie z ustawą Prawo energetyczne (art. 6.a.), przedsiębiorstwo energetyczne może zainstalować u odbiorcy licznik przedpłatowy, jeżeli: - gospodarstwo domowe jest użytkowane w sposób uniemożliwiający cykliczne sprawdzanie licznika energii, - korzystający z mieszkania nie ma tytułu prawnego do nieruchomości, - odbiorca co najmniej dwukrotnie w ciągu kolejnych 12 miesięcy zwlekał z zapłatą za energię przez okres co najmniej 1 miesiąca. Odmowa przez odbiorcę instalacji takiego licznika może skutkować wstrzymaniem dostaw albo rozwiązaniem umowy na dostawę energii elektrycznej. Taki odbiorca powinien mieć zainstalowany u siebie przedpłatowy licznik energii, który ma wprowadzony określony limit zużycia energii. Po wykończeniu tego limitu licznik automatycznie odłącza instalację odbiorczą klienta. Aby można było ją ponownie załączyć o... więcej»

Czy burze magnetyczne są groźne dla krajowej elektroenergetyki? (cz. I ) (Adam Klimpel, Krzysztof Lipko)
Jednym z obowiązków państwa jest zapewnienie ciągłości pracy najważniejszych systemów: dostarczających energię, finansowych, komunikacyjnych itp. Państwo musi nadzorować ich sprawność oraz ustalać stopień ich zabezpieczenia przed różnymi niekorzystnymi zdarzeniami. We współczesnym świecie społeczeństwa nie są w stanie funkcjonować bez osiągnięć techniki zastosowanych do budowy całych systemów i ich codziennej obsługi. Awarie towarzyszą funkcjonowaniu rozległych systemów infrastrukturalnych i nie sposób ich zupełnie wyeliminować. Należy jednak czynić wszystko, aby zmniejszyć częstość ich występowania, rozległość i skutki. Takie zadanie ma ochrona infrastruktur krytycznych. W analizach dotyczących infrastruktur krytycznych jest podkreślana współzależność między poszczególnymi typami infrastruktur - uszkodzenie jednej z nich może lawinowo rozszerzyć się na inne. W ostatnich latach w Stanach Zjednoczonych i w wielu krajach Europy Zachodniej podjęto prace mające na celu analizę zależności między infrastrukturami krytycznymi. W literaturze rozróżnia się cztery kategorie współzależności: fizyczną, cyberelektroniczną, geograficzną i logiczną. System elektroenergetyczny jest uznawany za infrastrukturę najbardziej krytyczną, ponieważ wszystkie pozostałe są w pełni od niego zależne. Jednocześnie systemy elektroenergetyczne i infrastrukturę telekomunikacyjną uważa się za infrastruktury najbardziej podatne na sabotaż, ataki na drodze elektronicznej, na zjawiska atmosferyczne - w tym pogodę kosmiczną. Międzynarodowe elektroenergetyczne stowarzyszenia techniczne od lat były informowane o wpływie burz słonecznych (zwanych też burzami magnetycznymi) na funkcjonowanie systemów elektroenergetycznych. Informacje o pierwszych rozległych awariach systemowych, spowodowanych tymi zjawiskami, nadeszły z Kanady w 1989 r. Początkowo naukowcy twierdzili, że incydenty mogą się zdarzać jedynie w nocy w szczycie aktywności cyklu słonecznego i że mogą mieć... więcej»

Rozkład temperatury i ładunku elektrycznego w równoległych torach wielkoprądowych i szynoprzewodach (Łukasz Kolimas)
Ze względu na kształt powierzchni stykowych, zestyki dzielimy na punktowe, liniowe i powierzchniowe. W rzeczywistości styczność dwóch styków nigdy nie następuje w punkcie czy wzdłuż linii lub powierzchni wynikającej z obrysu geometrycznego styków. W zestyku punktowym styczność rzeczywista (przez którą przepływa prąd) ma miejsce na powierzchni o bardzo małym promieniu. Styczność rzeczywista w zestyku liniowym odbywa się na kilku małych powierzchniach ułożonych w przybliżeniu wzdłuż pewnej linii prostej. Zestyk powierzchniowy charakteryzuje się stosunkowo dużą powierzchnią pozorną (nominalną) styczności, natomiast rzeczywista powierzchnia styczności takiego zestyku stanowi kilkanaście procent powierzchni pozornej. Zestyki aparatów elektrycznych należą do najbardziej obciążonych elementów torów prądowych. Powinny zatem być tak zaprojektowane, wykonane i eksploatowane, aby dopuszczalne ograniczenia na ich parametry techniczne, wynikające z odpowiednich przepisów i norm, nie były przekraczane. Struktura analizowanych materiałów Analizowane tory prądowe są to przewody elektryczne w postaci sztywnych szyn na ogół zamkniętych we wspólnej obudowie o odpowiednio zaprojektowanej długości, ks... więcej»

Wacław Ryszard Zapaśnik (1931-2012) (Jerzy Mukosiej)
Tak niedawno, 28 września 2011 r., prof. Wacław Ryszard Zapaśnik ukończył 80 lat. Był w pełni sprawny i pracował - jak zawsze - nad następnym tematem naukowym, który miał ukończyć w grudniu. Jak się później okazało było to Jego ostatnie opracowanie. Po krótkiej chorobie zmarł 17 stycznia br. i został pochowany na Cmentarzu Komunalnym Północnym w Warszawie. Prof. R. Zapaśnik przeszedł na emeryturę w wieku 70 lat, lecz nie wyobrażał sobie życia bez pracy w Instytucie Elektrotechniki (IEL). Miał niespotykanie długi 58-letni staż pracy w jednym Instytucie. Był też najdłużej - aż 21 lat - urzędującym kierownikiem Zakładu Maszyn Elektrycznych, a następnie 12 lat sprawował funkcję zastępcy kierownika tego Zakładu. Urodził się w Warszawie w roku 1931. Ojciec Ryszarda Zapaśnika Stanisław - przedwojenny pracownik zakładów zbrojeniowych na Forcie Bema - zginął podczas wojny. W 1940 r. matka Joanna (z d. Matysiak) z synem Ryszardem przeniosła się do Piaseczna. Od 28 lipca 1945 r. do rozwiązania Zakładu 12 lipca 1946 r. pracował w prywatnym Koncesjonowanym Zakładzie Elektromechanicznym Tadeusz Modrowski w Piasecznie, aby pomóc matce w utrzymaniu domu. Od 10 grudnia 1946 r. do 31 marca 1950 r. był zatrudniony jako elektromechanik w Przemysłowym Instytucie Telekomunikacji. Następnie 1 kwietnia 1950 r. podjął pracę w Instytucie Elektrotechniki jako laborant w Zakładzie Maszyn Elektrycznych. Tematyka maszyn elektrycznych interesowała Go najbardziej. Jednocześnie w latach 1946-1949 pobierał naukę najpierw w gimnazjum elektrycznym, a następnie w latach 1949-1951 w liceum mechanicznym, elektrycznym i budowlanym w Warszawie uzyskując w 1951 r. maturę i dyplom technika elektryka. W październiku 1951 r. przerwał pracę w Instytucie Elektrotechniki rozpoczynając studia dzienne na Wydziale Elekt... więcej»

VII Lubuska Konferencja Naukowo-Techniczna Innowacyjne Materiały i Technologie w Elektrotechnice i-MITEL 2012 Nauka dla przemysłu - Przemysł dla nauki (Franciszek Narkun, Edward Cadler)
Siódmy raz Oddział Gorzowski Stowarzyszenia Elektryków Polskich wspólnie z Instytutem Inżynierii Elektrycznej Uniwersytetu Zielonogórskiego, przy współudziale: Wydziału Elektrycznego Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie, Instytutu Elektrotechniki, ENEA Operator Sp. z o.o. - Sponsor Główny, PTETiS Oddział w Szczecinie i Zielonej Górze organizuje Konferencję i-MITEL 2012. Konferencja odbędzie się w dniach 18-20 kwietnia 2012 r. w Przyłęsku i obejmie całokształt zagadnień związanych z innowacyjnymi materiałami i technologiami elektrotechnicznymi, w tym również z jakością zasilania urządzeń elektroenergetycznych, przetwarzaniem i przesyłaniem energii elektrycznej, i... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-3

zeszyt-3238-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-3.html

 
W numerze m.in.:
Wpływ zmian napięcia na pracę różnych rodzajów źródeł światła (Krzysztof Chmielowiec)
Zgodnie z rozporządzeniem Komisji Europejskiej żarowe źródła światła są wycofywane ze sprzedaży na rynku europejskim. Ich pozycję stopniowo zajmują świetlówki kompaktowe (CFL) oraz - od nie tak dawna - lampy LED, produkowane również z gwintem E27, czyli takim który pozwala na wykorzystanie ich jako zamienników tradycyjnej żarówki. Liczne publikacje [2-4] dowodzą co najmniej 5-krotnie większej skuteczności świetlnej nowych źródeł światła w porównaniu z ich żarowymi odpowiednikami. Wciąż nie brakuje jednak głosów krytycznych podważających zasadność odejścia od tradycyjnej żarówki. Artykuł prezentuje wyniki badań prowadzonych na różnych typach źródeł światła w celu oceny jednego z aspektów ich pracy - odporności na wahania napięcia zasilającego. Przegląd obecnie stosowanych źródeł światła Obecnie do produkcji światła stosuje się różnorodne rodzaje lamp elektrycznych (tab. I). Promieniowanie widzialne powstaje w nich na wiele różnych sposobów, tj. poprzez wytworzenie wysokiej temperatury (lampy żarowe), jako rezultat wyładowań elektrycznych (lampy wyładowcze) lub na skutek rekombinacji nośników ładunku elektrycznego (lampy LED). Z powodu istotnych różnic w zasadach działania różnią się one między sobą również własnościami wytwarzanego strumienia świetlnego. Procedura badań Mierzone obiekty Do badań wykorzystano 21 źródeł światła (tab. II), reprezentujących różnych producentów oraz wybranych losowo z partii produktów przeznaczonych do sprzedaży. Każdemu z mierzonych obiektów przyporządkowano oznaczenie identyfikujące jego rodzaj oraz numer. Mgr inż. Krzysztof Chmielowiec - AGH Akademia Górniczo-Hutnicza, Wydział Elektrotechniki, Automatyki, Informatyki i Elektroniki, Katedra Automatyki Napędu i Urządzeń Przemysłowych TABELA I. Opis działania różnych źródeł światła Źródło światła Zasada działania Tradycyjna żarówka Wykorzystuje emisję promieniowania widzialnego po podgrzaniu ciała, zazwyczaj... więcej»

Integracja strony popytowej - nowe podejście do problemu efektywności energetycznej (Jacek Malko)
Wraz z dokumentem Komisji Europejskiej o planie działania ("mapie drogowej") do 2050 r. [1] ukazał się inny komunikat - "Plan na rzecz efektywności energetycznej z 2011 r." (8 marca 2011 r.) [2]. Nieco później pojawił się "akt wykonawczy" do dokumentu efektywnościowego w postaci Dyrektywy SEK (2011 r.) 277 z czerwca 2011 r. [3]. Regulacje, dotyczące ograniczenia emisji gazów cieplarnianych jak i efektywności energetycznej, najsilniej zaakcentowano w pakiecie energetycznym z 2007 r. [4], podkreślając mocno wzajemny związek tych działań (którego najważniejszym elementem stał się dokument o europejskiej polityce energetycznej, opartej na zasadzie "3×20 do 2020 r." [5]). Dokument z marca 2011 r. [1] poprzedzały ważne raporty Europejskiej Fundacji Klimatycznej [6] i PricewaterhouseCoopers [7] z kwietnia 2010 r., formułujące warunki i konsekwencje restrykcyjnych regulacji emisyjnych, mających obowiązywać kraje unijne. Ograniczenie zapotrzebowania na paliwa i energię było przedmiotem wielu publikacji np. prac [8-12], w tym nawiązujących do realiów elektroenergetyki krajowej. Integracja strony popytowej w dążeniu do efektywności energetycznej Międzynarodowa Rada Wielkich Sieci Elektrycznych (CIGRE) podsumowała w ubiegłym roku prace prowadzone w Grupie Roboczej WG C6.09 Komitetu Studiów SC6 ("Systemy dystrybucyjne i generacja rozproszona") pod hasłem "Integracja strony popytowej" ("Demand Side Integration", DSI) w celu rozpoznania natury i właściwości procesu zapotrzebowania mocy i energii w systemie elektroenergetycznym w warunkach postępującej liberalizacji sektora. Szczególną uwagę poświęcono identyfikacji grup interesariuszy, występujących na współczesnych rynkach energii i kształtujących zarówno zapotrzebowanie strony popytowej jak i racjonalne i efektywne wykorzystywanie energii elektrycznej. Zespół ukształtowany w toku badań i studiów, skupił 29 ekspertów z 15 krajów, a rezultatem jego prac - jest opublikowany w 2011 r. 150&#... więcej»

Przyłączanie elektrowni słonecznych (FVE) do sieci SN oraz nN (Jaroslav Pospisil)
W artykule przedstawiono funkcjonowanie elektrowni słonecznych przyłączanych do sieci SN, które porównano z wynikami pomiarów oraz podano przykład technicznego rozwiązania przyłączenia elektrowni słonecznej o mocy większej niż 1 MW. Autor wspiera rozwiązania z zakresu problematyki urządzeń fotowoltaicznych dla sieci SN. Chodzi m.in. o możliwości i sposoby przyłączania źródeł fotowoltaicznych przy analizie przyłączenia i opracowanie projektu rozwiązania technicznego, istnieje zapotrzebowanie na pomiary parametrów przekształtników w celu oceny jakości oddawanej przez nie energii. Warunki przyłączenia FVE - studium przyłączenia Zakłada się, że przyłączenie elektrowni słonecznej, np. typu SMA następuje poprzez transformatory o przekładni 22/0,42/0,242 kV, o mocy znamionowej najczęściej 630, 1000 i 1600 kVA, napięciu zwarcia uz=6%, i połączeniu Dyn1. Stację transformatorową umieszcza się zwykle na terenie elektrowni słonecznej. Drugie natomiast - stosowane w sieciach ČEZ (północne Morawy), jest dosyć pracochłonne, modeluje się podstawowy oraz zastępczy stan przyłączenia nowego źródła z tym, że w stanie podstawowym uwzględnia się warunki przyłączenia we wszystkich obliczanych punktach (punkty z modelowanymi odbiorami obciążenia lub punkty z przyłączonymi źródłami do rozpatrywanej linii SN) - dopuszczalna zmiana napięcia ΔU ≤ 2% Un, w stanie zastępczym warunek zmiany napięcia ΔU ≤ 3% Un. Metoda obliczeń stanów ustalonych z uwzględnieniem stanów obciążeń wychodzi z określenia współczynnika rozkładu obciążeń odpowiadającego linii na początku (np. 60 i 110 A w stanie wyjściowym w podstawowym połączeniu oraz zastępczym połączeniu i sumą zainstalowanych mocy podstacji DTS na danej linii SN). Ustanawia się współczynnik rozkładu obciążeń ki = rzeczywisty odbiór (MVA), moc zainstalowana w podstacjach DTS (MVA), np. 0,25 p.u. w wariancie podstawowym i 0,2 p.u. dla wariantu zastępczego. Z tymi współczynnikami są ustanow... więcej»

CZIP-PRO firmy Relpol SA Zakład POLON - zespół do obsługi pól rozdzielni SN
Firma Relpol SA Zakład POLON wprowadziła do swojej oferty nowe zabezpieczenie CZIP-PRO. Zabezpieczenie to przeznaczone jest do obsługi większości pól w rozdzielniach średniego napięcia. CZIP-PRO może być wykorzystywany przede wszystkim w energetyce zawodowej, jak również w rozdzielniach przemysłowych, elektrowniach, elektrociepłowniach, elektrowniach wodnych oraz wiatrowych. Dzięki pomocy i wsparciu naukowców z Instytutu Elektroenergetyki Politechniki Poznańskiej oraz chęci zaspokajania wysublimowanych potrzeb naszych Klientów - możemy zaoferować produkt spełniający oczekiwania najbardziej wymagających odbiorców. CZIP-PRO - zespół przeznaczony do obsługi pól rozdzielni SN: - liniowego bez elektrowni lokalnej, - liniowego z elektrownią lokalną, w tym również wiatrową, - strony SN transformatora 110 kV/SN, - baterii kondensatorów, - transformatora SN/0,4 kV, - potrzeb własnych sieci (skompensowanej, jednocześnie nadający się do sieci o izolowanym punkcie neutralnym, o punkcie neutralnym uziemionym przez rezystor lub uz... więcej»

Układy przesyłu energii elektrycznej za pomocą jednego przewodu
Chapman N.: When one wire is enough. Transmission&Distribution World 4/2001. Opracował - Piotr Olszowiec. Do zasilania odległych, jednofazowych odbiorców jednoprzewodowe układy przesyłu energii elektrycznej SWER (single wire earth return - jednoprzewodowa linia z ziemią jako torem powrotnym) stanowią atrakcyjną alternatywę dla tradycyjnych trójfazowych sieci rozdzielczych średniego napięcia (SN). Analiza ekonomiczna wykazuje oszczędność tego rozwiązania tam, gdzie drugi przewód 1-fazowej linii kosztowałby więcej niż transformator separacyjny i są zwiększone straty energii. Już w końcu XIX w. Tesla zademonstrował, że do przesyłu energii elektrycznej wystarczy jeden przewód, podczas gdy funkcję przewodu powrotnego może spełniać ziemia. Technologię SWER opracował i wdrożył po raz pierwszy Lloyd Mandeno do elektryfikacji rolnictwa Nowej Zelandii w 1925 r. Do tej pory w Australii i Nowej Zelandii zbudowano ponad 200 tys. km tych linii przesyłowych SN. Z czasem układy SWER zostały przeniesione również do niektórych krajów w Afryce, a także Brazylii, Indii, Kanady i USA (Alaska). Budowa jednoprzewodowych linii rozdzielczych SN W australijskich liniach SWER (rys. 1) energia jest dostarczana przez transformator separacyjny o mocy do 300 kVA i przekładni napięciowej najczęściej 22/19 kV. Linia składa się z jednego przewodu i może rozciągać się nawet na 200 km, a więc długość niespotykaną dla konwencjonalnych sieci promieniowych SN. Wzdłuż trasy linii przyłączeni są rozproszeni odbiorcy, którzy pobierają moc przez transformatory dystrybucyjne (obniżające napięcie w stosunku 19/0,24/0,24 kV). Sieć złożoną z linii SWER pokazano na rysunku 3. Najdłuższe z tych ciągów zasilają do 80 transformatorów dystrybucyjnych o znormalizowanych mocach 5, 10 i 25... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-2

zeszyt-3212-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-2.html

 
W numerze m.in.:
Przyszłość energetyki jądrowej na świecie (cz. II) (Marcin Jaskólski, Agnieszka Kaczmarek)
Wiele krajów zajmuje się badaniami i rozwojem reaktorów małej i średniej mocy. Należą do nich m.in.: Rosja, Japonia, Stany Zjednoczone, Indie, Chiny, Argentyna, Korea Południowa. Z uwagi na wiele zalet, jakie mają tego typu układy - wydają się być ciekawym rozwiązaniem technologicznym - w pewnych warunkach lokalizacyjnych. Reaktory jądrowe małej mocy to reaktory o mocy elektrycznej zainstalowanej do 300 MW, natomiast reaktory średniej mocy charakteryzują się mocą elektryczną w zakresie od 300 do 700 MW. Zalety małych reaktorów jądrowych Reaktory jądrowe małej mocy mają wiele zalet. Zalety te podkreślano w pracach [1-6]. Pierwszą z nich są mniejsze rozmiary komponentów reaktora, co otwiera możliwości przed mniejszymi dostawcami elementów kutych reaktora, w tym firmami krajowymi. Ponadto transport elementów konstrukcji reaktora małej mocy nie ogranicza wyboru lokalizacji głównie do terenów nadmorskich lub wzdłuż dużych rzek. Małe reaktory stwarzają możliwość transportu kolejowego, drogowego, rzecznego (barki), gdyż ich komponenty są znacznie lżejsze. Przy budowie bloku energetycznego istotna jest możliwość wytwarzania wielu elementów małych reaktorów w fabrykach, które podlegają ścisłej kontroli, a ponadto korzystne jest montowanie ich na placu budowy, co nie tylko zmniejsza niepewność związaną z kosztem budowy i jej harmonogramem, ale także zwiększa niezawodność i bezpieczeństwo pracy reaktora. Warto również wziąć pod uwagę fakt, że ilość radionuklidów jest proporcjonalna do mocy reaktora, stąd mniejsze ich ilości w reaktorach małych niż w reaktorach dużej mocy. Przejawia się to możliwością zmniejszenia osłon, wielkości zajmowanej powierzchni oraz wielkości strefy planowania awaryjnego (w USA - EPZ - emergency planning zone - strefa o promieniu 10 mil wokół elektrowni). Zmniejszona ilość radionuklidów w małych i średnich reaktorach przejawia się ograniczeniem wielkości zajmowanego terenu i obszaru tzw. strefy planowania awar... więcej»

Ciągły monitoring jakości energii elektrycznej (Andrzej Firlit)
W wyniku dynamicznego rozwoju środków technicznych monitorowania parametrów jakości energii elektrycznej jako nowej gałęzi nauki i techniki o interdyscyplinarnym charakterze, obserwowany jest intensywny rozwój przyrządów do pomiaru parametrów jakości energii elektrycznej. Rozwój ten jest wymuszony techniczną i ekonomiczną potrzebą oraz postępem w dziedzinie teorii i techniki przetwarzania sygnałów. Kolejnym etapem w tym procesie jest budowa - na bazie zainstalowanych analizatorów - rozproszonych systemów monitorowania jakości energii elektrycznej. Nie jest to tożsame tylko i wyłącznie z "informatyzacją" w potocznym znaczeniu tego pojęcia. Wykorzystanie najnowszych zdobyczy nauki, w tym informatyki to zaledwie jeden z elementów tych działań. Systemy monitorowania swym zasięgiem mogą obejmować sieci elektroenergetyki zawodowej czyli dostawców energii, jak również sieci należące do odbiorców. Trend ten jest obserwowany w rozwiniętych technicznie krajach w Europie i świecie, tam gdzie rozwijający się rynek energii elektrycznej uruchamia mechanizmy bodźcowe wymuszające poprawę warunków dostawy energii elektrycznej. Te zjawiska obserwuje się także w polskiej elektroenergetyce. Znaczenie systemów ciągłego monitoringu jakości energii elektrycznej jest ogromne. Pozwalają one na pozyskiwanie cennych i wiarygodnych informacji o rzeczywistym stanie pracy monitorowanego systemu elektroenergetycznego. Umożliwiają kompleksową analizę i ocenę jakości energii elektrycznej i to w długim czasie. Ponadto mogą stanowić podstawę do różnego rodzaju decyzji związanych z modernizacją oraz rozbudową istniejącej infrastruktury elektroenergetycznej. Bardzo istotne było opracowanie w 2009 r. pierwszego Krajowego Raportu Benchmarkingowego nt. jakości dostaw energii elektrycznej do odbiorców przyłączonych do sieci przesyłowych i dystrybucyjnych [1]. W tym dokumencie poświęcono bardzo dużo miejsca rozproszonym systemom monitorowania, opisując stan istnieją... więcej»

Współpraca małych źródeł energii z systemem elektroenergetycznym – doświadczenia pomiarowe (Tomasz Sikorski)
Generacja rozproszona (distributed generation, dispersed generation DG lub distributed resources DR) stanowi obecnie jedną z najbardziej aktywnie rozwijanych gałęzi energetyki, głównie dzięki ekologicznym technologiom wytwarzania energii oraz idei inteligentnych sieci elektroenergetycznych. Choć nie jest to pojęcie nowe, brakuje wciąż usystematyzowanej definicji pozwalającej w jednoznaczny sposób dokonać klasyfikacji źródeł wytwarzania według określenia generacja rozproszona. Głównym problemem jest tu przyjęcie kryterium, którym może być zarówno wielkość mocy zainstalowanej jak i przyłączenie do sieci przesyłowej bądź dystrybucyjnej, podleganie centralnej dyspozycji mocy czy wreszcie rodzaj zastosowanych technologii. Jedna z najczęściej cytowanych definicji wykorzystuje raport Grupy Roboczej 37.23 CIGRE, która za źródła rozproszone proponuje traktować jednostki niepodległe centralnemu dysponowaniu mocą oraz niezależne od scentralizowanego planowania rozwoju systemu, jednocześnie wprowadzając ograniczenie mocy do wartości 50-100 MW. Dla porównania graniczna moc źródeł rozproszonych w Wielkiej Brytanii została ustalona na poziomie 100 MW, w Stanach Zjednoczonych - 50 MW, w Nowej Zelandii - 5 MW, w Szwecji - 1,5 MW. Polskie Prawo energetyczne wprowadza wartość 5 MW jako mocy źródła, które nie wymaga uzyskania koncesji, w przypadku źródeł nie zaliczanych do odnawialnych źródeł energii, oraz w przypadku odnawialnych źródeł energii jako jednostek zwolnionych z opłat koncesyjnych. Warto jednak podkreślić, że wspomnianej wartości 5 MW nie należy traktować jako granicznej mocy dedykowanej generacji rozproszonej. Ostatnie prace CIGRE nad generacją rozproszoną prowadzone przez Komitet Studiów SC6 "Distribution Systems&Dispersed Generation" zaproponowały minimalizację definicji jednostek rozproszonych jako elementów wytwórczych przyłączonych do sieci dystrybucyjnej bądź zasilających bezpośrednio odbiorcę. Podejmując próbę unifikacji gene... więcej»

Nowoczesne algorytmy wyznaczania jakości energii (Aleksander Lisowiec)
Jednym z istotnych wskaźników jakości napięcia zasilającego jest zawartość harmonicznych i interharmonicznych. Normy EN 50160, EN 61000-4-7 i EN 61000-4-30 określają algorytmy wyznaczania wartości RMS oraz interharmonicznych przebiegu. Algorytmy te są niekompatybilne z pomiarami parametrów sygnałów prądowych i napięciowych do celów realizacji algorytmów zabezpieczeniowych. W przypadku gdy funkcje pomiaru jakości energii należy zaimplementować w urządzeniu zabezpieczeniowym, pojawia się niekompatybilność wymogów dotyczących algorytmów zabezpieczeniowych i wyznaczania jakości energii. W artykule przedstawiono nowoczesne algorytmy cyfrowej zmiany szybkości próbkowania w dziedzinie cyfrowej, które pozwalają zrealizować z tego samego ciągu próbek sygnału - funkcje pomiaru do celów zabezpieczeniowych jak również na potrzeby wyznaczenia wskaźników jakości energii zgodnie z wymienionymi normami. Międzynarodowe standardy dotyczące pomiaru jakości energii [1, 2] precyzyjnie definiują, które parametry sygnałów prądowych i napięciowych mają być mierzone oraz metody ich pomiaru w celu wyznaczenia wskaźników jakości energii. Zgodnie z wytycznymi analizatory jakości energii w celu prawidłowego wyznaczenia zawartości harmonicznych, stosują metodę synchronizacji częstotliwości próbkującej do wielokrotności częstotliwości podstawowej przebiegu mierzonego. Przedział pomiarowy jest równy dziesięciu okresom częstotliwości podstawowej sieci. Aby móc zastosować transformację FFT do wyznaczenia widma sygnału, liczba próbek na okres przedziału pomiarowego (który powinien być wielokrotnością okresu składowej podstawowej sygnału) musi być równa potędze liczby 2. W przypadku gdy częstotliwość próbkująca jest zsynchronizowana z wielokrotnością częstotliwości sieci, spełnienie tego warunku nie jest równocześnie możliwe dla okresu pomiaru równego jednemu okresowi częstotliwości sieci, gdy wyniki pomiarów są używane do po... więcej»

Technologie plazmowe w służbie ochrony środowiska (Ryszard Kacperski)
O projekcie PlasTEP i udziale w nim szczecińskich naukowców oraz Oddziału SEP rozmawia Ryszard Kacperski.PlasTEP to akronim jednego z projektów (nr 033) wchodzącego w zatwierdzony 21 grudnia 2007 r. przez Komisję Europejską Program Region Morza Bałtyckiego (Baltic Sea Region - BSR) 2007-2013. Jego pełna nazwa brzmi "Rozpowszechnianie i wspieranie innowacji polegającej na wykorzystaniu technologii plazmowych w zastosowaniach związanych z ochroną środowiska w Regionie Morza Bałtyckiego". Program ten jest realizowany w ramach celu 3. polityki spójności Unii Europejskiej - Europejska Współpraca Terytorialna. Wykorzystuje doświadczenia dwóch poprzednich programów wspierających współpracę międzynarodową w regionie Morza Bałtyckiego - Inicjatywy Wspólnotowe "INTERREG II" (1997-1999) i Program Sąsiedztwa "INTERREG III" (2000-2006), którego jest kontynuacją. Celem strategicznym Programu BSR jest wspieranie rozwoju zrównoważonego, konkurencyjnego i terytorialnie zintegrowanego regionu Morza Bałtyckiego, a dalekosiężnym celem PlasTEP - uczynienie regionu Morza Bałtyckiego europejskim centrum proekologicznych technologii plazmowych. Akademii Nauk. Placówki te w określonych obszarach zadań Projektu ściśle ze sobą współpracują. Moimi rozmówcami są: Alexander Schwock - kierownik (project manager) z Centrum Technologicznego Pomorza Zachodniego (Technology Centre of Western Pomerania - TZV w Greisfwaldzie). Instytucja ta, ze względu na swoje międzynarodowe doświadczenie w marketingu naukowym (w zakresie promowania rozwoju innowacyjnych technologii plazmowych w regionie Morza Bałtyckiego) jest liderem (partnerem wiodącym) całego przedsięwzięcia. Centrum to było inicjatorem i organizatorem tzw. sieci kompetencyjnej BalticNet-PlasmaTec. Dr inż. Stanisław Kalisiak - były prodziekan Wydziału Elektrycznego Politechniki Szczecińskiej (ZUT). Na tym Wydziale jednym z kierunków badań jest "ekologia elektromagnetyczna", a w Katedrze Elektroenergetyki... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-1

zeszyt-3181-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-1.html

 
W numerze m.in.:
II Konferencja naukowo-techniczna "Jakość energii i efektywność energetyczna" (Krzysztof Woliński)
W dniach 17-18 listopada 2011 r. odbyła się konferencja naukowo-techniczna poświęcona wymianie doświadczeń z zakresu jakości energii elektrycznej oraz rejestracji i analizie zjawisk w sieciach elektroenergetycznych. Celem konferencji było upowszechnienie wiedzy o technicznych i ekonomicznych aspektach poprawy jakości energii elektrycznej, przegląd rynku w zakresie urządzeń i systemów służących monitorowaniu jakości energii oraz poprawa efektywności energetycznej. Uczestnicy spotkali się w Trzebieszowicach (w Kotlinie Kłodzkiej). Organizatorem konferencji była firma PROCOM SYSTEM z Wrocławia. Instytucjami współpracującymi były: Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie, Wydział Elektryczny Politechniki Wrocławskiej oraz Komitet Naukowo-Techniczny SEP ds. Jakości Energii Elektrycznej. W konferencji uczestniczyło ok. 80 osób, które reprezentowały: pracowników przedsiębiorstw dystryb... więcej»

Przemysł elektrotechniczny w Polsce w okresie 2005–2010 – przetrwanie kryzysu to nasza specjalność (Janusz Nowastowski)
Przemysł elektrotechniczny przetrwał pierwszą falę kryzysu w stosunkowo dobrej formie. Świadczą o tym dane ekonomiczne. Systematyka gromadzenia danych ulega okresowym modyfikacjom związanym z całkowitym dostosowaniem naszej sprawozdawczości do reguł europejskich. Postęp techniczny i technologiczny powoduje kreowanie nowych towarów rynkowych, często nieznanych jeszcze kilka lat temu. Przykładem mogą być odtwarzacze mp3, palmtopy, tablety - urządzenia łączące telefonię komórkową z internetem i komputerami. Sprawozdawczość staje przed ciągłą potrzebą modyfikowania zasad grupowania towarów lub określania nowych rodzajów działalności gospodarczej. Obecnie w Europie zostały zdefiniowane na nowo sektory przemysłowe, dla których jest tworzona sektorowa polityka gospodarcza. Są to: biotechnologia, chemikalia, drzewnictwo, papiernictwo, poligrafia, górnictwo, metale i minerały, inżynieria elektryczna EEI, konstrukcja - budownictwo, meble, metrologia prawna i towary paczkowane, obuwie, pojazdy, przemysł lotniczy i kosmonautyczny, przemysł morski, obronny, skórzany, spożywczy, radiowe i telekomunikacyjne urządzenia końcowe, sektor ochrony zdrowia - leki, technologie informacyjne i komunikacyjne, tekstylia i odzież, turystyka, urządzenia ciśnieniowe i gazowe, urządzenia mechaniczne, zabawki. Taki podział nie do końca odzwierciedla statystyki. Obecnie polska statystyka prowadzona przez GUS wyodrębnia: - Polską Klasyfikację Działalności PKD 2007, - Polską Klasyfikację Wyrobów i Usług PKWiU 2008, - Polską Scaloną Nomenklaturę Towarową Handlu Zagranicznego (PCN). W PKD 2007 można poszukiwać danych na temat firm mających w systemie REGON wpisaną określoną działalność. Dział 27. - Produkcja Urządzeń Elektrycznych zawiera producentów kabli, transformatorów, silników, AGD, oświetlenia, aparatury i osprzętu. Należy zdawać sobie sprawę, że firmy często rejestrując działalność nie przywiązywały wagi do podania właściwego numeru z PKD, odpowiadają... więcej»

Ocena wielokryterialna możliwości przyłączania jednostek wytwórczych do sieci elektroenergetycznej średniego napięcia (Krzysztof Marszałkiewicz, Ireneusz Grządzielski, Andrzej Trzeciak)
Z aktualnych zapisów ustawy Prawo energetyczne (PE) [1] - nowelizacja z 8 stycznia 2010 r. - wynika, że dla III grupy przyłączeniowej (powyżej 1 kV) jest wykonywana ekspertyza przyłączeniowa dla jednostek wytwórczych o mocy powyżej 2 MW. Dla urządzeń o mocy mniejszej (typowej np. dla elektrowni i elektrociepłowni biogazowych) wydanie warunków przyłączenia nie wymaga ekspertyzy. Stosowane przez operatorów sieci dystrybucyjnej kryterium przyłączenia (znane jako kryterium "20") zapisane jest w IRiESD operatorów. W obowiązującej IRiESD z 2008 r. [2] w ENEA Operator zapisano, że moc zwarciowa w miejscu przyłączenia jednostek wytwórczych do sieci dystrybucyjnej powinna być przynajmniej 20 razy większa od ich mocy przyłączeniowej dla III grupy przyłączeniowej. Bezpośrednie stosowanie kryterium "20" powoduje sporo nieporozumień i dlatego w ENEA Operator od ponad roku wykonywane są indywidualne oceny możliwości przyłączenia jednostek wytwórczych do sieci dystrybucyjnej SN GPZ. Ocena możliwości przyłączenia źródeł wytwórczych do sieci SN na podstawie kryterium "20" - założenia do oceny wielokryterialnej Kryterium "20" a zmiany napięcia w miejscu przyłączenia źródeł Tylko w przypadku gdy występuje jeden bezpośredni punkt przyłączenia PCC (point of common coupling) przedmiotowego źródła/źródeł do sekcji szyn SN GPZ-u, zmianę napięcia można ocenić za pomocą wskaźnika kkG - stosunku mocy zwarcia S"kP w punkcie PCC, przy minimalnej konfiguracji sieci dystrybucyjnej i maksymalnej mocy przyłączanego źródła/źródeł SG max (1) Można udowodnić, że względna zmiana napięcia w PCC jest odwrotnością zależności (1) (2) Dla zachowania odpowiednich poziomów napięć przy rozruchach silników i generatorów asynchronicznych zakładano, że dopuszczalne maksymalne zmiany napięcia w PCC nie mogą przekraczać 5% U co oznacza, że (3) wtedy kkG ≥ 20 max " G kP kG S k = S kP kG G P S k U S 1 " max max  = = 20 5% czyli 1 max max     P P... więcej»

Wpływ wielkopowierzchniowych reklam z diodami świecącymi na bezpieczeństwo ruchu drogowego (Krzysztof Wandachowicz, Małgorzata Zalesińska, Konrad Domke, Sandra Mroczkowska, Przemysław Skrzypczak)
W ostatnich latach na całym świecie w reklamach zewnętrznych powszechnie stosuje się diody elektroluminescencyjne. Reklamy z diodami świecącymi charakteryzują się dużą powierzchnią, dużą luminancją i bardzo dynamiczną zmianą wyświetlanych obrazów. Reklamy instalowane w sąsiedztwie ulic stanowią potencjalne zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. W artykule przedstawiono wymagania stawiane tego typu reklamom oraz wyniki pomiarów wybranych reklam znajdujących się na terenie Poznania. Wraz z rozwojem technologii diod świecących w naszych miastach pojawiły się wielkopowierzchniowe reklamy zbudowane z diod elektroluminescencyjnych. Kierowcy samochodów, autobusów i pojazdów szynowych skarżą się, że szczególnie wieczorem i w nocy bardzo jaskrawa powierzchnia reklam znajdujących się w ich polu widzenia powoduje dyskomfort i przeszkadza w realizacji normalnych zadań związanych z kierowaniem pojazdem. Reklamy instalowane w sąsiedztwie ulic stanowią potencjalne zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. Zapisy obowiązujących norm dotyczących oświetlenia zewnętrznego i oświetlenia drogowego nie przedstawiają wymagań odnoszących się jednoznacznie do tego typu reklam. Nie uwzględnia się położenia reklamy względem obserwatora, jej wielkości kątowej, odległości od głównego kierunku obserwacji oraz dynamicznej zmiany luminancji związanej z wyświetlanymi obrazami. W artykule opisano wymagania stawiane tego typu reklamom, przyjęte przez samorządy lokalne oraz organizacje rządowe w państwach, w których problem reklam został już zauważony. Przedstawiono wyniki pomiarów parametrów fotometrycznych i geometrycznych wybranych reklam występujących na terenie Poznania [17]. Przegląd przepisów krajowych Normy oświetleniowe związane z oświetleniem miejsc pracy na zewnątrz [1] oraz z oświetleniem drogowym [2] nie uwzględniają wymagań dla wielkopowierzchniowych reklam z diodami świecącymi jako obiektów wpływających na bezpieczeństwo w ruchu ... więcej»

Analiza porównawcza zamiany opraw sodowych na oprawy LED w oświetleniu drogowym (Wiesława Pabjańczyk, Zbigniew Gabryjelski, Przemysław Markiewicz, Roman Sikora)
Obecnie na rynku krajowym występuje wiele różnych typów opraw LED przeznaczonych do oświetlenia drogowego. Oferowane są one jako energooszczędne zamienniki dla tradycyjnych opraw drogowych do wysokoprężnych lamp sodowych. Producenci podkreślają zalety opraw LED, takie jak: duża trwałość (sięgająca nawet 100 tys. godzin), coraz wyższa skuteczność świetlna diod LED, możliwość uzyskania światła białego o barwie ciepłej i chłodnej, niewrażliwość na wstrząsy, uzyskiwanie pełnego strumienia świetlnego zaraz po włączeniu, brak wrażliwości na częste włączanie i wyłączanie, uzyskiwanie światła kierunkowego bez konieczności stosowania odbłyśników itp. Rzadziej mówi się o wadach opraw LED, m.in. o zależności skuteczności świetlnej od warunków środowiskowych, a szczególnie od temperatury zewnętrznej [3] oraz niekorzystnym oddziaływaniu na sieć zasilającą w postaci generacji wyższych harmonicznych prądu. Coraz częściej spotyka się już oprawy LED o akceptowalnym poziomie zaburzeń generowanych do sieci zasilającej, co wynika głównie z poprawy jakości zasilaczy, stanowiących integralną część opraw. Ponadto cena takich opraw jest wyższa od cen tradycyjnych opraw drogowych. W artykule przedstawiono analizę porównawczą parametrów oświetleniowych na określonej drodze z oprawami sodowymi i różnymi typami opraw LED, dostępnych na rynku krajowym. Analizę przeprowadzono na podstawie obliczeń symulacyjnych oświetlenia w programie DIALux, wykorzystując bryłę fotometryczną określoną dla tych opraw w Laboratorium Fotometrycznym Instytutu Elektroenergetyki Politechniki Łódzkiej. Porównano również wyniki badań parametrów elektrycznych dla rozważanych opraw, pomierzonych za pomocą analizatora jakości energii elektrycznej TOPAS 1000. Analiza parametrów oświetleniowych Przyjęt... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

Czasowy dostęp

zegar Wykup czasowy dostęp do tego czasopisma.
Zobacz szczegóły»