profil Twój Profil
Kliknij, aby zalogować »
Jesteś odbiorcą prenumeraty plus
w wersji papierowej?

Oferujemy Ci dostęp do archiwalnych zeszytów prenumerowanych czasopism w wersji elektronicznej
AKTYWACJA DOSTĘPU! »

Twój koszyk
  Twój koszyk jest pusty

BĄDŹ NA BIEŻĄCO -
Zamów newsletter!

Imię
Nazwisko
Twój e-mail

Czasowy dostęp?

zegar

To proste!

zobacz szczegóły

ZAMÓW EZEMPLARZ PAPIEROWY!

baza zobacz szczegóły
ELEKTRONIKA, ENERGETYKA, ELEKTROTECHNIKA »

WIADOMOŚCI ELEKTROTECHNICZNE


(ang. ELECTROTECHNICAL NEWS)

Czasopismo Stowarzyszenia Elektryków Polskich (SEP)
rok powstania: 1933
Miesięcznik

Czasopismo dofinansowane w 2010 r. przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Tematyka:
Artykuły przeglądowe, problemowe i dyskusyjne (ze szczególnym zwróceniem uwagi na aspekty praktyczne) ze wszystkich podstawowych działów współczesnej elektrotechniki silnoprądowej: akumulatory i ogniwa, aparaty i urządzenia, automaty... więcej »

Artykuły naukowe zamieszczane w czasopiśmie są recenzowane.

Procedura recenzowania

Formularz recenzji

Prenumerata

Dear Customer! Order an annual subscription (PLUS version) and get access to other electronic publications of the magazine (year 2004-2012), also from March - year 2013.
Take advantage of the thousands of publications on the highest professional level.
prenumerata papierowa roczna PLUS (z dostępem do archiwum e-publikacji) - tylko 426,60 zł
prenumerata papierowa roczna PLUS z 10% rabatem (umowa ciągła) - tylko 383,94 zł *)
prenumerata papierowa roczna - 352,80 zł
prenumerata papierowa półroczna - 176,40 zł
prenumerata papierowa kwartalna - 88,20 zł
okres prenumeraty:   
*) Warunkiem uzyskania rabatu jest zawarcie umowy Prenumeraty Ciągłej (wzór formularza umowy do pobrania).
Po jego wydrukowaniu, wypełnieniu i podpisaniu prosimy o przesłanie umowy (w dwóch egzemplarzach) do Zakładu Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT.
Zaprenumeruj także inne czasopisma Wydawnictwa "Sigma-NOT" - przejdź na stronę fomularza zbiorczego »

2012-12

zeszyt-3526-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-12.html

 
W numerze m.in.:
Ekonomicznie uzasadniony czas eksploatacji linii napowietrznych i kablowych średniego napięcia (Andrzej Ł. Chojnacki)
Rachunek gospodarczy odgrywa znaczącą rolę w planowaniu inwestycji w elektroenergetyce. Jest to spowodowane potrzebą środków finansowych na inwestycje, długotrwałością budowy obiektów elektroenergetycznych oraz długim czasem ich eksploatacji. Każdy więc błąd inwestycyjny skutkuje wieloletnimi stratami dla inwestora. W przypadku linii elektroenergetycznych SN inwestorem jest najczęściej spółka dystrybucyjna. Jeżeli uwzględni się fakt, iż konkretna spółka ma co najmniej kilkaset kilometrów linii, straty mogą być bardzo duże. Rachunek gospodarczy w elektroenergetyce powinien uwzględniać koszty inwestycyjne, bieżące koszty eksploatacyjne, a także koszty zawodności układów. Najczęściej analizowaną wielkością są średnie koszty roczne - wyznaczane z uwzględnieniem rachunku dyskonta. W artykule przedstawione zostały wyniki analizy optymalnego (pod względem ekonomicznym) czasu eksploatacji linii napowietrznych oraz kablowych SN. Jako kryterium optymalizacji przyjęto minimalne średnie koszty roczne użytkowania linii. Metoda wyznaczania optymalnego czasu eksploatacji obiektów elektroenergetycznych z uwzględnieniem ich zawodności Linia elektroenergetyczna jest obiektem naprawialnym. W przypadku awarii wymieniany lub naprawiany jest uszkodzony element, nie zaś cała linia. Praca obiektu odnawialnego charakteryzuje się następującymi cechami [7]: - obiekt pracuje z reguły w sposób ciągły, a przy pracy z przerwami jako zmienną t przyjmuje się łączny czas działania, - w przypadku uszkodzenia obiektu w chwilach t1, t2, t3, …, tn, obiekt podlega odnowie (naprawie) częściowej, polegającej zwykle na wymianie uszkodzonego elementu, - czas odnowy jest pomijalnie krótki w stosunku do czasu poprawnej pracy obiektu, - obiekt praktycznie nie zmienia rozkładu trwałości po naprawie, - znany jest średni koszt awarii, składający się z kosztów usuwania awarii oraz kosztów wynikających ze skutków gospodarczych awarii (koszty utraconego zysku, koszty ... więcej»

XIV Międzynarodowe Warsztaty Doktoranckie OWD (Krzysztof Kluszczyński)
Październikowe XIV Międzynarodowe Warsztaty Doktoranckie OWD zgromadziły w tym roku rekordową liczbę doktorantów (140) oraz profesorów- ekspertów (40) z wielu krajów Europy (m.in. z Polski, Niemiec, Francji, Czech, Słowacji, Słowenii, Węgier, Ukrainy i Białorusi). Zorganizowane zostały przez Polskie Towarzystwo Elektrotechniki Teoretycznej i Stosowanej - PTETiS, Wydział Elektryczny Politechniki Śląskiej (Katedra Mechatroniki), Komitet Elektrotechniki PAN, Centrum Edukacji w Mechatr... więcej»

Roczny spis treści 2012r.
I. AUTOMATYKA ELEKTROENERGETYCZNA buchta j.: Uruchamianie bloku energetycznego z jednostki pracującej na potrzeby własne w warunkach awarii systemowej. 9, 85 cierny j., posp ÍŠil j.: Modernizacja systemu sterowania i zabezpieczeń małych elektrowni wodnych. 9, 98 CZIP-PRO firmy Relpol SA Zakład POLON - zespół do obsługi pól rozdzielni SN. 3, 44 Historia budowy systemu energetycznego Nowego Jorku - W. Bobrowski. 6, 57 HORISZNY J., CZYŻAK M., SMYK R.: Analiza widmowa w czasie rzeczywistym prądów udarowych transformatora z zastosowaniem procesora FFT w technologii FPGA. 12, 59 IDZIK J.: Nowa złączka TOPJOB®S do przekładników prądowych. 9, 102 JM-TRONIK - 30 lat doświadczeń w EAZ - M. Radziszewski, D. Rybak. 6, 43juszczyk a.: Nowe funkcje w zespołach zabezpieczeń MiCOM platformy P10. 9, 74 KLIMOWICZ A., KOCHEL Z.: Rozwój usług oraz urządzeń i układów automatyki elektroenergetycznej, energoelektroniki oraz systemów sterowania i nadzoru w perspektywie 20 lat działalności Energotestu w elektroenergetyce. 12, 35 KLIMPEL A., LIPKO K.: Czy burze magnetyczne są groźne dla krajowej elektroenergetyki? (Cz. II). 6, 37 KLUCZNIK J., LUBOŚNY Z.: Weryfikacja nastawień zabezpieczeń od utraty wzbudzenia na przykładzie elektrociepłowni przemysłowej. 3, 32 KOCHEL Z., MELECKI T., TALAGA M., KAŹMIERCZAK m.: System rejestracji i analizy zdarzeń, zakłóceń oraz trendów. 6, 60 komendera l.: TSL-11 - nowe zabezpieczenia szyn zbiorczych dla jednosystemowych rozdzielni 110 kV. 9, 81 kRASUSKI K., SIBILSKI H., DZIERŻYŃSKI A.: Badania układów stykowych w rozbieralnej komorze próżniowej. 12, 55 KULSKI K.: Trójkątna charakterystyka pracy architektur cyfrowych podstacji. 12, 64 KURAN Z.: Przekazywanie sygnałów dwustanowych w obwodach EAZ. 6, 52 KURAN Z., SKRODZKI S.: Praktyczne wskazówki doboru przekładników prądowych do zabezpieczeń różnicowych. 12, 49 LUBOŚNY Z., WRÓBLEWSKA S., DYTRY H.: Zabezpieczenia elektroenergetyczne bloku w początkowym okresie o... więcej»

WYDAWNICTWA
Anteny mikrofalowe. Technika i środowisko Roman Kubacki: Anteny mikrofalowe. Technika i środowisko. Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Warszawa 2009.We Wstępie Autor pisze: Książka jest przeznaczona dla osób zainteresowanych problemami promieniowania elektromagnetycznego oraz zabezpieczenia ludzi przed szkodliwym oddziaływaniem promieniowania mikrofalowego. Można w niej znaleźć informacje użyteczne zarówno dla specjalistów wykonujących symulacje rozkładu pola elektrycznego wokół anten w raportach oddziaływania anten na środowisko, jak i również dla szerokiego grona osób zainteresowanych wyznaczaniem poziomów ekspozycji od anten stacji bazowych lokalizowanych w pobliżu budynków mieszkalnych. Książka adresowana jest do pracowników naukowych i studentów kierunków elektroniki i telekomunikacji, inspektorów zajmujących się wykonywaniem obliczeń i realizacją pomiarów pól elektromagnetycznych oraz osób zainteresowany... więcej»

Aspekty prawne i ekonomiczne przyłączania odnawialnych źródeł energii do sieci elektroenergetycznych w Niemczech (Agnieszka Maciejko, Mirosław Parol)
W Niemczech 1 stycznia 2009 r. weszła w życie ustawa [1] wspierająca instalowanie odnawialnych źródeł energii (Gesetz für den Vorrang Erneuerbarer Energien, zwana w skrócie Erneuerbare-Energien-Gesetz - EEG). Jako uzasadnienie wprowadzenia tej ustawy podano konieczność ochrony klimatu, środowiska oraz zasobów paliw kopalnych, a także korzyści dla gospodarki narodowej w postaci obniżenia kosztów zaopatrzenia w energię elektryczną. Założono również, że wspomniana ustawa będzie bodźcem stymulującym dalszy rozwój technologii przeznaczonych dla energetyki odnawialnej, co ma umożliwić wzrost udziału odnawialnych źródeł energii w całkowitym bilansie wytwarzania energii elektrycznej do poziomu przynajmniej 35% w 2020 r. i zapewnić rosnący trend w kolejnych latach. 30 czerwca 2011 r. została podjęta decyzja w sprawie nowelizacji ustawy EEG - jej zaktualizowana wersja obowiązuje w Niemczech od 1 stycznia 2012 r. Z zapisów ustawy [1] wynika, że w tym kraju obowiązują ceny gwarantowane (FIT - feed in tariffs) za sprzedaż energii elektrycznej wytworzonej w OZE. W końcowej części artykułu dokonano porównania korzyści ekonomicznych osiąganych przez wytwórców energii elektrycznej z OZE w Polsce oraz w Niemczech. Aspekty prawne dotyczące przyłączania źródeł odnawialnych do sieci elektroenergetycznych w Niemczech Ustawa EEG [1] odnosi się przede wszystkim do dwóch zagadnień, tzn. gwarantuje przyłączanie instalacji wytwórczych, wykorzystujących odnawialne źródła energii lub gaz kopalniany do publicznej (ogólnodostępnej) sieci elektroenergetycznej, a także nakłada na operatorów sieci elektroenergetycznych obowiązek odbioru, przesyłu i rozdziału całej wytworzonej w ten sposób energii. Zgodnie z tą ustawą, operatorzy sieci są zobowiązani do bezzwłocznego przyłączenia wymienionych instalacji wytwórczych do swoich sieci, przy czym miejsce przyłączenia musi być dostosowane do instalacji wytwórczej pod względem poziomu napięcia, zaś lokalizacja punkt... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-11

zeszyt-3492-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-11.html

 
W numerze m.in.:
System elektroenergetyczny jako fabryka bezludna Część I. Model rozwoju na przykładzie systemu testowego IEEE RTS (Jerzy Tchórzewski)
Badania nad modelem fabryk bezludnych (unmanned manufactory) rozpoczęto pod koniec XX w. - najpierw w Japonii i Tajwanie, a następnie w Chinach i w Korei Południowej. Na początku XXI w. wysoce zintegrowanej i zrobotyzowanej produkcji krajów azjatyckich zaczynają dorównywać kraje Unii Europejskiej, w których zainteresowanie fabrykami bezludnymi podyktowane jest głównie procesem starzenia się społeczeństwa oraz koniecznością potanienia masowej produkcji [1-5, 15-17]. Z drugiej strony w literaturze przedmiotu od dłuższego czasu występuje pojęcie superinfrastruktury, którą tworzy system elektroenergetyczny (system EE lub SEE) zintegrowany w bardzo znacznym stopniu z teleinformatyką (PCC - power communication and computer), w wyniku czego m.in.: wzrasta niezawodność, efektywność i bezpieczeństwo dostawy mocy i energii elektrycznej do odbiorców [3, 17]. W zakresie zwiększenia niezawodności systemu EE w kategoriach rozwoju systemów technicznych w kierunku fabryk bezludnych podstawowym celem są m.in. badania odporności systemów na awarie katastrofalne oraz metody zapobiegania tym awariom, co wiąże się z potrzebą wdrażania elastycznych systemów sterowania w sieciach elektroenergetycznych (FACTS) [1-3]. W ramach badań podjęto próbę włączenia się w ten nowy kierunek nauki, opracowując model rozwoju SEE z punktu widzenia wykorzystania go w poszukiwaniu prawidłowości zmian strukturalnych i parametrycznych w kategoriach fabryk bezludnych. W związku z tym na bazie danych systemu testowego IEEE RTS 1) zaproponowano nowy sposób badania rozwoju systemu EE w kierunku fabryki bezludnej, wyróżniając w rozwoju zmiany parametryczne i zmiany strukturalne [2, 14-16]. Śledzenie rozwoju systemu EE na przykładzie zmian elementów wielomianów modelu arx (wielomiany A(q) i B(q)) lub elementów macierzy występujących w modelu sterowania w przestrzeni stanów (macierze A, B, C i D) pokazuje tendencje rozwojowe systemu EE, a szczególnie zmiany jego zagregowany... więcej»

Gwiezdne Miasteczko (Jacek Sosnowski)
W dobie podboju kosmosu czytelników być może zainteresują informacje o Gwiezdnym Miasteczku, położonym w pobliżu Moskwy, które autor artykułu miał okazję ostatnio zwiedzić. Powstałe w nim muzeum pozwala śledzić historię rozwoju rosyjskiej techniki kosmicznej począwszy od czasów ZSRR do obecnych osiągnięć Rosji. Miasteczko to jako supertajne zostało stworzone na podstawie uchwały Komitetu Centralnego KPZR jeszcze w 1960 r. 4 października br. minęło 55-lecie wystrzelenia pierwszego statku kosmicznego Sputnik-1 z kosmodromu w Bajkonurze, natomiast 17 czerwca br. minęło 20 lat od pierwszego przyłączenia amerykańskiego promu kosmicznego Shuttle do rosyjskiej stacji kosmicznej Mir. Obecnie w przestrzeni kosmicznej krąży ponad 3 tys. satelitów, wystrzelonych przez 40 państw. Na rys. 1 pokazano projekcję międzynarodowej stacji kosmicznej, która ma zastąpić stację Mir.O rozwoju techniki kosmicznej świadczy fakt, że o ile stacja Mir miała przestrzeń użytkową 80 m3, to obecnie budowana międzynarodowa stacja będzie miała już - 300 m3. Jak wiadomo po latach pracy stacja Mir została zatopiona w oceanie. Chińscy naukowcy ostatnio wystrzelili w komos pierwszą kosmonautkę, z tego też powodu do Gwiezdnego Miasteczka przyjeżdżali eksperci z Chin i odbywali regularne treningi, wykorzystując i zapoznając się z najlepszym sprzętem, jednak nigdy nie polecieli w kosmos po tym cyklu przygotowań. Analogiczna sytuacja miała miejsce w przypadku wielu innych krajów, które przysyłały na szkolenia specjalistów od techniki l... więcej»

25. Międzynarodowe Energetyczne Targi Bielskie ENERGETAB 2012
Tegoroczne Międzynarodowe Energetyczne Targi Bielskie ENERGETAB odbyły się w dniach od 11 do 14 września 2012 r. na terenach ZIAD Bielsko-Biała. W skład Komitetu Organizacyjnego Targów weszły następujące instytucje energetyczne: ZIAD Bielsko-Biała, Stowarzyszenie Elektryków Polskich (SEP), Polskie Towarzystwo Przesyłu i Rozdziału Energii Elektrycznej (PTPiREE), Izba Gospodarcza Energetyki i Ochrony Środowiska oraz TAURON Polska Energia - jako partner generalny. Targi zorganizowano pod honorowym patronatem: ministra gospodarki, prezydenta Miasta Bielsko-Biała, prezesa SEP, prezesa PTPiREE, PGE Energia Odnawialna, Izby Gospodarczej Energetyki i Ochrony Środowiska, Polskiej Izby Gospodarczej Elektrotechniki, Polskiego Stowarzyszenia Elektroinstalacyjnego, Polskiej Izby Producentów Urządzeń i Usług na Rzecz Kolei. Prezes zarządu ZIAD - Janusz Kisiel - powitał zebranych gości oraz dokonał oficjalnego otwarcia targów. Aktu symbolicznego przecięcia wstęgi dokonali: prezydent miasta Jacek Krywult oraz wiceprezes zarządu ds. strategii i rozwoju TAURON Polska Energia - Joanna Schmid. Tegoroczna ekspozycja targowa zajmowała powierzchnię 30 tys. m2 w hali wielofunkcyjnej, pawilonach namiotowych i terenach otwartych. Swoje wyroby prezentowało 713 firm, w tym prawie 60 wystawców z kilkunastu krajów Europy, Azji i A... więcej»

Identyfikacja struktury energetycznej makroregionów (Krzysztof Rohatyński, Bogumiła Wnukowska, Zbigniew Wróblewski)
Gospodarka energetyczna badanego makroregionu jest oparta przede wszystkim na lokalnych zasobach węgla kamiennego i brunatnego. Zainstalowana moc elektryczna wystarcza na pokrycie potrzeb energetycznych makroregionu, a nadwyżka jest eksportowana poza makroregion. Zużycie energii w makroregionie stale wzrasta, gdyż obszar należy do najbardziej uprzemysłowionych w kraju. Proces zarządzania energią rozpoczyna się już na etapie planowania zakresu monitoringu w kierunku analizowania wymaganych informacji. Monitorowanie daje możliwość pomiaru i rejestrowania różnych aspektów rozpływu energii w sposób ciągły, ale również w badaniach sporadycznych. Monitorowanie całego systemu energetycznego jest niezwykle użyteczne szczególnie w makroregionach. Archiwizacja raportów dotyczących dostaw energii umożliwia porównanie warunków obecnych z panującymi w przeszłości, co w dużym stopniu pomaga przewidzieć, np. możliwość braku energii i w konsekwencji wystąpienie awarii [1]. Struktura zapotrzebowania na energię Z roku na rok wzrasta zapotrzebowanie na energię elektryczną. Elektryczność stała się nieodzowna w sterowaniu i napędach przemysłowych, w transporcie, telekomunikacji, dla funkcjonowania aglomeracji miejskich i każdego gospodarstwa domowego z osobna. Zużycie energii elektrycznej rośnie na świecie w tempie ponad 2,5% rocznie. W krajach Unii Europejskiej tempo to określane jest na poziomie 2%. Tendencja wzrostowa występuje także w Polsce. Zakłada się, że zużycie energii elektrycznej będzie rosło szybciej niż w państwach starej "piętnastki". Po wstąpieniu do Unii Europejskiej priorytetem staje się dążenie do zrównania poziomu życia mieszkańców Polski z poziomem życia mieszkańców UE. Wyznacznikiem poziomu życia społeczeństwa jest poziom wykorzystania energii elektrycznej przypadający na jednego mieszkańca tego społeczeństwa. Wśród krajów UE Polska ma jeden z najniższych wskaźników zużycia energii elektrycznej na 1 mieszkańca (Polska - ok.... więcej»

Kto jest właścicielem danych pomiarowych? (Krzysztof Billewicz)
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/72/WE dotycząca wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej i uchylająca dyrektywę 2003/54/WE w zakresie wdrożenia systemu inteligentnego opomiarowania mówi, że: wdrożenie inteligentnych systemów pomiarowych może być uzależnione od ekonomicznej oceny wszystkich długoterminowych kosztów i korzyści dla rynku oraz indywidualnego konsumenta lub od oceny, która z form inteligentnego pomiaru jest uzasadniona z ekonomicznego punktu widzenia, najbardziej opłacalna oraz w jakim czasie wdrożenie tych rozwiązań jest wykonalne. Ocena ma być przeprowadzona do 3 września 2012 r. Oczywiście dyrektywa ta nie obliguje państw członkowskich do wprowadzenia (do 2020 r.) zaawansowanej infrastruktury pomiarowej AMI (advanced metering infrastructure) niewłaściwie utożsamianej z wdrożeniem u odbiorców zaawansowanych funkcjonalnie, zdalnie odczytywanych i konfigurowanych, elektronicznych liczników, zwanych inteligentnymi licznikami. Dyrektywa UE decyzję takiego wdrożenia pozostawia krajom członkowskim, które powinny ją podjąć na podstawie przesłanek ekonomicznych. Wraz z wprowadzeniem AMI pojawia się kwestia pozyskania i przetwarzania ogromnej ilości danych pomiarowych pochodzących z takich liczników. Definicja danych pomiarowych Dane pomiarowe to wirtualne byty - informacje, wartości liczbowe, które aby istnieć muszą być gdzieś przechowywane. Jest to uporządkowany zbiór wartości liczbowych informujący o wartościach wielkości zmierzonej, zarejestrowanych przez określone urządzenie pomiarowe. Dane pomiarowe są to dane rzeczywiste uzyskane z licznika energii elektrycznej, zawier... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-10

zeszyt-3462-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-10.html

 
W numerze m.in.:
Sceptyczne spojrzenie na energie alternatywne
Smil V.: Skeptic Looks at Alternative Energy. It takes several lifetime to put a new energy system into place, and wishfuI thinking can’t speed things along. IEEE Spectrum (US) 2012 July. Opracował - Witold Bobrowski. Jak wiadomo, bez subsydiów elektrownie korzystające ze źródeł odnawialnych, poza elektrowniami wodnymi i geotermicznymi, nie mogą jeszcze konkurować z generatorami konwencjonalnymi. Składa się na to wiele powodów począwszy od współczynników wydajności (capacity factors), czyli maksymalnej ilości energii elektrycznej, którą elektrownia może wyprodukować w ciągu roku, podzielonej przez ilość energii, którą mogłaby wyprodukować, pracując w sposób ciągły. Współczynnik wydajności typowej elektrowni jądrowej wynosi ponad 90%, elektrowni opalanej węglem kamiennym 65-70%. Elektrownie słoneczne w USA i w Europie osiągają zwykle do 20%. W Hiszpanii elektrownie słoneczne i wiatrowe, dobrze ulokowane w suchym terenie mogą uzyskać od 25% do 30%, a elektrownie wiatrowe na pełnym morzu - do 40%. Aby przetworzyć energię z elektrowni wiatrowych i słonecznych konieczne jest wykonanie całkowicie nowych linii przesyłowych do miejsc obfitujących w słońce lub wiatr, a także przystosowanie istniejącego systemu energetycznego do częstych zmian obciążenia, związanego z okresową naturą zasilania. Wszystkie te komplikacje są dobrze znane i wszystkie z nich są często lekceważone przez popleczników energii alternatywnych oraz przez media. Największym błędem zwolenników nowych źródeł energii jest bagatelizowanie wskazań dotyczących czasu wymaganego do zastąpienia dotychczasowych źródeł energii przez energie odnawialne (pomimo trudnych do odparcia argumentów). Przykładem jest plan z 2008 r., popierany przez byłego wiceprezydenta Stanów Zjednoczonych - Ala Gore’a, który nawoływał do zastąp... więcej»

Wystawa techniki świetlnej - Light+Building 2012
Kotková J.: Jaký byl Light+Building 2012. SVĔTLO (Praha) 2012 maj. Opracował - Witold Bobrowski.W dniach 15-20 kwietnia 2012 r. we Frankfurcie nad Menem odbyły się największe, międzynarodowe, specjalizowane targi techniki świetlnej Light+Building 2012. Głównym tematem targów było oszczędne i efektywne wykorzystanie energii elektrycznej w domach mieszkalnych, biurowcach, centrach handlowych i innych obiektach publicznych z zastosowaniem tzw. inteligentnych sieci, przy jednoczesnym zwiększeniu komfortu użytkowania. W ciągu sześciu dni wystawę odwiedziło 196 tys. zwiedzających (ponad 7% więcej niż targi Light+Building 2010). Blisko co... więcej»

Wielopunktowy rejestrator temperatury z separacją galwaniczną (Michał Balcerak, Marcin Marcinek, Wojciech Zeńczak)
W ramach projektu "Badania modelowe kotłów fluidalnych w aspekcie nowych, proekologicznych technologii energetycznych w siłowniach okrętowych" autorzy publikacji wykonali rejestrator temperatury grzałki oraz tzw. warstwy, który byłby niewrażliwy na ładunki statyczne o wysokiej amplitudzie oraz dużej częstości występowania. Miała być przy tym zapewniona pełna separacja galwaniczna przetworników pomiarowych od komputera. System pomiarowy miał zawierać 7 czujników temperatury warstwy, pracujących w temperaturze od 0 do 100°C oraz 4 czujniki temperatury grzałki, które powinny pracować przy temperaturach od 0 do 300°C. Dodatkowo, ze względu na dynamikę modelu rzeczywistego było wymagane, aby temperatura we wszystkich punktach była mierzona możliwie w tym samym czasie.Układ pomiaru temperatury można podzielić na część analogową, cyfrową, komunikacyjną (służącą do komunikacji z komputerem) oraz moduł zasilający. Komunikacja z komputerem odbywa się z wykorzystaniem protokołu RS232 za pośrednictwem dwóch światłowodów. Integralną częścią systemu, lecz znajdującą się w osobnej obudowie i mającą osobne źródło zasilania jest konwerter sygnałów optycznych na elektryczne, które są przekazywane bezpośrednio do komputera przez protokół zgodny ze standardem RS232. Dzięki światłowodowej transmisji sygnału uzyskano separację galwaniczną komputera od układu pomiarowego, co gwarantuje bezpieczeństwo komputera w przypadku nieskutecznej ochrony przed wyładowaniami elektrostatycznymi. Tor optyczny zbudowany jest z nadajników i odbiorników światła widzialnego (czerwonego) odpowiednio - TOTX173 i TORX173 oraz metrowej długości światłowodów. Część pomiarowa z czujnikami PT-100 Ze względu na wymagania odporności na wyładowania elektrostatyczne (które podczas pomiarów w rzeczywistym układzie osiągały długość ponad 1 cm) oraz temperaturę grzałki, która może dochodzić do 300°C, zdecydowano się na zastosowanie czujników temperatury typu PT-100. Czujniki typ... więcej»

Sterowanie oświetleniem w inteligentnych budynkach (Mariusz Kalinowski, Tomasz Zarębski)
We współczesnym budownictwie stosuje się wiele nowoczesnych technologii. Jednym z przykładów są inteligentne instalacje elektryczne. Zapotrzebowanie na tego typu rozwiązania wynika z konieczności zwiększenia komfortu użytkowania budynków oraz oszczędniejszego gospodarowania energią. Zaspokojenie tych potrzeb stało się możliwe dzięki zastosowaniu nowoczesnej elektroniki oraz technologii informatycznych. Na rynku są dostępne tego typu rozwiązania o różnym stopniu złożoności. Do najbardziej rozbudowanych i mających najszersze możliwości należą: - KNX/EIB (european installation bus), - Lon Works (local operating system), - LCN (local control network). Są to systemy o topologii magistralnej. Jako magistrala jest wykorzystywana albo skrętka dwuparowa, jak np. w KNX oraz Lon Works lub jak w przypadku LCN - dodatkowa żyła w przewodzie instalacyjnym. Najbardziej uniwersalny (z powodu swojej otwartości) jest system KNX. Jest on współtworzony przez wielu europejskich producentów z branży elektrotechnicznej. Systemy Lon Works oraz LCN są największymi dostępnymi na rynku systemami firmowymi, z tym że w LCN można wykorzystywać wiele przycisków dedykowanych do standardu KNX. Dla mniej wymagających użytkowników rynek oferuje całą gamę małych systemów firmowych. Do najbardziej popularnych należą xComfort, Z-Wave (z jego polską odmianą FIBARO), Teletask i inne. Część tych systemów, jak np. xComfort albo Z-Wave, jest wykonanych w technologii bezprzewodowej, co w znacznym stopniu ułatwia ich implementację do już istniejących instalacji. Sterowanie oświetleniem w inteligentnych instalacjach Oświetlenie w zasadniczy sposób wpływa na wygodę użytkowania pomieszczenia. Właściwie dobrane natężenie oświetlenia, rozmieszczenie opraw oraz barwa światła zapewniają wysoki komfort osób przebywających w budynku. Inteligentne instalacje pozwalają na konfigurację wielu scen świetlnych dopasowanych do konkretnych sytuacji. Możliwość zmiany sceny świetlnej w... więcej»

Laboratorium projektowania i konstrukcji urządzeń elektronicznych (Krzysztof Górecki, Janusz Zarębski, Damian Bisewski, Jacek Dąbrowski, Piotr Jasicki)
W artykule przedstawiono badawczo-dydaktyczne laboratorium projektowania i konstrukcji urządzeń elektronicznych, uruchomione w Katedrze Elektroniki Morskiej Akademii Morskiej w Gdyni. Opisano koncepcję laboratorium, etapy procesu dydaktycznego oraz najważniejsze urządzenia stanowiące wyposażenie laboratorium. Wskazany został obszar zadań badawczych i dydaktycznych, w którym to laboratorium może być użyteczne. Rozwój technologii elektronicznej umożliwia miniaturyzację urządzeń elektronicznych, ograniczenie kosztów obudowy oraz zmniejszenie zapotrzebowania na energię elektryczną. Bardzo duży wpływ na miniaturyzację urządzeń elektronicznych ma rozpowszechnienie się technologii montażu powierzchniowego elementów elektronicznych. Elementy stosowane w tym montażu (SMD) cechują się mniejszymi rozmiarami geometrycznymi oraz mniejszym rozstawem wyprowadzeń zewnętrznych niż klasyczne elementy do montażu przewlekanego (THD) [1]. Z drugiej strony montaż elementów elektronicznych w obudowach THD nie wymaga specjalistycznej aparatury i może być z powodzeniem realizowany w warunkach amatorskich. Z tego powodu przez wiele lat laboratorium projektowania i konstrukcji urządzeń elektronicznych nie wymagało skomplikowanego wyposażenia, gdyż montaż przewlekany można było zrealizować jako montaż manualny. Obecnie nowoczesne układy scalone są w dużej mierze wytwarzane tylko w obudowach SMD. Dlatego badania układów elektronicznych zawierających nowoczesne układy scalone wymagają wykorzystania urządzeń technicznych umożliwiających wytworzenie precyzyjnych płytek drukowanych (PCB), nadruk pasty lutowniczej na polach lutowniczych, umieszczenie elementów SMD na płytce drukowanej oraz wykonanie lutowania rozpływowego [1]. W artykule opisano laboratorium badawczo-dydaktyczne projektowania i konstrukcji urządzeń elektronicznych zorganizowane w Katedrze Elektroniki Morskiej Akademii Morskiej w Gdyni. W dalszej części artykułu przedstawiono koncepcję reali... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-9

zeszyt-3423-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-9.html

 
W numerze m.in.:
WYDAWNICTWA
Rejestracja obrazu w nadzorowaniu procesu skrawania.Wojciech Zębala, Bogdan Słodki: Rejestracja obrazu w nadzorowaniu procesu skrawania. Wydawnictwo Politechniki Krakowskiej, Kraków 2011.W rozdziale Od autorów czytamy: W dotychczasowych opracowaniach z zakresu nadzorowania procesu skrawania uwzględniano różne modele teoretyczne, ... więcej»

Bezstykowe łączniki prądu przemiennego (Wojciech Warda, Andrzej Baranecki)
Możliwość szybkiego przełączania w obwodach napięcia przemiennego (np. włączenia linii rezerwowej lub obejściowego obwodu w zasilaczu UPS) jest często czynnikiem decydującym o poprawnej pracy zasilanych urządzeń. Realizacja przełączeń przy wykorzystaniu stycznikowych układów SZR nie gwarantuje ciągłości pracy urządzeń wrażliwych na bardzo krótkie przerwy w zasilaniu. Mankament ten niwelują szybkie łączniki bezstykowe (STS - static transfer switch). Są one wykonywane jako urządzenia jednofazowe (2-biegunowe) oraz trójfazowe (3- i 4-biegunowe). Urządzenia takie są stosowane w obwodach zasilania automatyki i zabezpieczeń energetycznych, przemyśle petrochemicznym, służbie zdrowia, inteligentnych budynkach, centrach komputerowych itp. W porównaniu z klasycznymi układami stycznikowymi przełączenie następuje ok. 20 razy szybciej (kilka ms), przy jednoczesnym wyeliminowaniu gwałtownego przerywania prądu - co zapewnia, że proces przełączania nie generuje w zasilanym obwodzie zjawisk przepięciowych. Należy podkreślić, że przełączenie powrotne (na zasilanie z linii podstawowej) jest realizowane praktycznie bezprzerwowo i jego czas nie przekracza 0,1 ms. Zasada działania łączników bezstykowych Bezstykowy ... więcej»

Nowoczesne przekształtniki energoelektroniczne przeznaczone do odnawialnych źródeł energii (Tomasz Tarczewski)
Energoelektronika jest obecnie gwałtownie rozwijającą się dziedziną nauki i techniki. Oferowane elementy półprzewodnikowe charakteryzują się coraz większymi wartościami znamionowymi prądów i napięć, wysokimi częstotliwościami przełączeń, spadkiem strat mocy podczas przełączania i przewodzenia, a także coraz bardziej przystępnymi cenami [1]. Obecnie koszt półprzewodnikowych łączników energoelektronicznych każdego roku maleje o ok. 2-5% [2]. Rozwój półprzewodnikowych łączników energoelektronicznych umożliwia konstruowanie nowoczesnych przekształtników energoelektronicznych, charakteryzujących się dużą sprawnością oraz ograniczonym wpływem na odkształcanie parametrów sieci energetycznej. Powszechnie stosowane w odnawialnych źródłach energii (OZE ) przekształtniki przyczyniają się do zwiększania ich wpływu na system energetyczny [3]. Przekształtniki energoelektroniczne są bardzo istotnymi elementami systemu energetycznego i pełnią funkcję interfejsu pomiędzy OZE a siecią elektryczną [3, 4]. Zazwyczaj konieczne jest dopasowanie wytwarzanej przez OZE energii do parametrów sieci. Również w przypadku pracy OZE "na wyspę" wymagane jest zapewnienie pożądanych parametrów wytwarzanej energii elektrycznej, umożliwiające zasilanie lokalnych odbiorników lub magazynowanie generowanej energii. Na przestrzeni ostatnich 30 lat masa i rozmiary przekształtników energoelektronicznych stosowanych w napędach elektrycznych o regulowanej prędkości uległy 20-krotnemu zmniejszeniu. W tym samym przedziale czasu zanotowano zmniejszenie liczby komponentów oraz 10-krotny wzrost funkcjonalności omawianych urządzeń [3]. Efektywne przekształtniki energoelektroniczne współpracujące z OZE stają się ważnym elementem współczesnego systemu energetycznego [4]. Elektrownie wiatrowe są drugim po biomasie, najbardziej znaczącym odnawialnym źródłem energii w Polsce [5]. Z tego względu topologie obecnie stosowanych przekształtników energoelektronicznych zostaną omówion... więcej»

Nowatorska konstrukcja rozdzielnicy SN - aspekty bezpieczeństwa (Aneta Szydłowska)
Firma Eaton przeprowadziła w ostatnich latach szczegółowe badania rynkowe w Europie w celu określenia wymagań stawianych rozdzielnicom pierścieniowym XXI w. Po przeanalizowaniu potrzeb przedsiębiorstw energetycznych, zajmujących się przesyłem i rozdziałem energii elektrycznej stwierdzono konieczność uwzględnienia takich aspektów technicznych, jak: - rosnące obciążenie sieci elektrycznej, - wprowadzenie prostych i ekonomicznych wyłączników próżniowych, które nie wymagają konserwacji, - prosta i bezpieczna obsługa, - optymalizacja przepływu energii, - niskie wymagania konserwacyjne lub - jeszcze lepiej - całkowity ich brak, - kompaktowa konstrukcja, ale na tyle wygodna, aby umożliwiała przeprowadzanie właściwej obsługi, - konstrukcja przyjazna dla środowiska naturalnego (umożliwiająca łatwą utylizację po zakończeniu okresu eksploatacji), - systematycznie malejące koszty zapewnienia komunikacji i przesyłania informacji. Wychodząc naprzeciw tym wymaganiom, firma Eaton wprowadziła na rynek nowatorską konstrukcję rozdzielnicy SN typu XIRIA. Jest to konstrukcja, która spełnia wszystkie oczekiwania klienta, począwszy od kompaktowych wymiarów, braku konserwacji poprzez wymagania ekologiczne, na bezpieczeństwie kończąc. Obszarem zastosowań nowej rozdzielnicy pierścieniowej (rys. 1) jest stacja transformatorowa w sieci rozdzielczej średniego napięcia. Aspekty bezpieczeństwa Bardzo ważnym aspektem konstruowania współczesnej aparatury łączeniowej jest bezpieczeństwo obsługi. Ze względu na bezpieczeństwo rozdzielnice SN są wyposażone w blokady uniemożliwiające niepożądany dostęp do elementów będących pod napięciem lub wykonywanie katastrofalnych czynności łączeniowych, takich jak otwieranie znajdującego się pod obciążeniem odłącznika. Bardzo ... więcej»

"Piorunochrony aktywne" w świetle obowiązujących w Polsce norm i przepisów prawnych (Mirosław Zielenkiewicz, Tomasz Maksimowicz)
Na przestrzeni ostatnich dwóch dekad na światowym rynku można zauważyć ekspansję producentów urządzeń przeznaczonych do tzw. aktywnej ochrony odgromowej, którzy swoim urządzeniom przypisują większą skuteczność w stosunku do powszechnie stosowanych instalacji piorunochronnych wykonanych wg zasad przedstawionych w normach dotyczących ochrony odgromowej, nazywanej przez oferentów "zwodów aktywnych" ochroną tradycyjną. Instalacje odgromowe wykorzystujące takie "aktywne piorunochrony" z uwagi na małą liczbę elementów składowych są znacznie tańszymi rozwiązaniami. Także w Polsce temu zagadnieniu towarzyszy od pewnego czasu nieustanna dyskusja dotycząca skuteczności takiej ochrony oraz podstaw prawnych uprawniających do zastąpienia tradycyjnej instalacji odgromowej "urządzeniem aktywnym". Stan prawny w Polsce w zakresie ochrony odgromowej Zgodnie z rozporządzeniem ministra infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. [5] w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie: Budynek należy wyposażyć w instalację chroniącą od wyładowań atmosferycznych. Obowiązek ten odnosi się do budynków wyszczególnionych w Polskiej Normie dotyczącej ochrony odgromowej obiektów budowlanych (§ 53 ust. 2), a instalacja piorunochronna, o której mowa w § 53 ust. 2, powinna być wykonana zgodnie z Polską Normą dotyczącą ochrony odgromowej obiektów budowlanych (§ 184 ust. 3). Zmiany z 10 grudnia 2010 r. wprowadzone do powyższego rozporządzenia [6] (weszły w życie 21 marca 2011 r.) zawierają wykaz norm przywołanych do wymienionych paragrafów, z których wynika, że polskimi normami odgromowymi w zakresie ochrony obiektów budowlanych (łącznie z ich instalacjami, wyposażeniem i personelem) oraz przyłączonych do nich urządzeń usługowych (linii elektroenergetycznych, telekomunikacyjnych, radiokomunikacyjnych, rurociągów) są wyłącznie normy serii PN -EN 62305: Ochrona odgromowa, zawierającej cztery oddzielne arkusze: PN -EN 62305-1:2008 Czę... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-8

zeszyt-3394-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-8.html

 
W numerze m.in.:
Kontrola pracy systemu elektroenergetycznego z wykorzystaniem elementów teorii bifurkacji (Olgierd Małyszko)
W ostatnich latach, dzięki rozwojowi techniki cyfrowej i metod numerycznych, pojawiły się możliwości praktycznego zastosowania skomplikowanych metod matematycznych do kontroli i analizy stanu pracy systemu elektroenergetycznego (SEE). Na przykład, w teorii bifurkacji i chaosu, znane są metody umożliwiające badanie dynamiki układów nieliniowych, w tym analiza bifurkacji punktów stałych i okresowych. Wielkie awarie systemowe, takie jak np. utrata stabilności napięciowej, charakteryzują się właśnie zanikiem punktów stałych. Jedną z metod teorii bifurkacji i chaosu jest analiza wykładników Lapunowa. W artykule - na przykładzie modelu generator-sieć sztywna - pokazano, że wartość największego wykładnika Lapunowa jest skorelowana ze współczynnikiem zapasu stabilności i dąży do zera w miarę jak badany układ zbliża się do punktu utraty stabilności. W związku z tym, wartość największego wykładnika Lapunowa może być użyta jako wskaźnik zapasu stabilności. Jako drugi przykład wykorzystania wykładników Lapunowa przedstawiono metodę pomiaru on-line impedancji i mocy zwarciowej SEE. Aktualnie parametry te są obliczane teoretycznie, natomiast w czasie pracy systemu nie są już kontrolowane. Od mocy zwarciowej zależy koszt urządzeń, tym samym koszt budowy, napraw i modernizacji systemu. W rzeczywistym systemie wartości tych parametrów ulegają zmianom wskutek rozbudowy i modernizacji, jak również w wyniku planowych lub awaryjnych wyłączeń urządzeń. Proponowana metoda umożliwia ciągły monitoring wartości impedancji i mocy zwarciowej systemu w warunkach ruchowych. Wykładniki Lapunowa Wykładniki Lapunowa są miarą wrażliwości układu na warunki początkowe i reprezentują średnie tempo rozbiegania się bliskich trajektorii (startujących od dwóch początkowo bliskich sobie punktów) na atraktorze. Przedstawiono to na rys. 1. Jeśli układ ewoluuje od dwóch bliskich warunków początkowych X0 i X0+Δx0 to po czasie t rozbieżność można w przybliżeniu op... więcej»

Wręczenie nagród firmy Siemens na Politechnice Warszawskiej
Rozstrzygnięto 17. edycję konkursu dla naukowców i 2. dla studentów polskich uczelni technicznych i instytutów naukowo-badawczych o Nagrodę Siemensa. 26 czerwca 2012 r. w Małej Auli Politechniki Warszawskiej podczas uroczystego posiedzenia Senatu Politechniki Warszawskiej miało miejsce wręczenie nagród laureatom. Do tegorocznego konkursu zgłoszono 7 prac z zakresu innowacyjnych rozwiązań w dziedzinach elektrotechniki, automatyki i robotyki, ochrony środowiska i inżynierii medycznej. Jury p... więcej»

Wyznaczanie wartości impedancji zastępczej urządzenia piorunochronnego (Tomasz Kuczyński)
Podczas bezpośredniego wyładowania piorunowego w obiekt budowlany, jego urządzenie piorunochronne LPS (lightning protection system) powinno umożliwić niskoimpedancyjną drogę przepływu prądu do ziemi. W związku z tym impedancja urządzenia piorunochronnego [1, 9], widziana z punktu wprowadzenia prądu piorunowego, jest istotnym czynnikiem wpływającym na poziom występującego zagrożenia. Informacje o wartości tej impedancji, nazywanej w dalszej części artykułu impedancją zastępczą LPS, mogą być też pomocne przy określaniu dopuszczalnych odstępów izolacyjnych [7] pomiędzy elementami LPS a urządzeniami na dachu i wewnątrz obiektu. W prowadzonej analizie, do zamodelowania zjawisk zachodzących podczas bezpośredniego wyładowania piorunowego oraz przeprowadzenia obliczeń wartości impedancji zastępczej LPS wykorzystano pakiet oprogramowania CDEGS [5]. Program ten wykonuje obliczenia na podstawie teorii pola elektromagnetycznego. Obliczenia przeprowadzono dla LPS oraz dla LPS z dołączonymi przewodami sieci elektroenergetycznej niskiego napięcia. Impedancje zastępcze urządzeń piorunochronnych Obliczenia zagrożenia piorunowego przeprowadzono dla modeli urządzeń piorunochronnych domu jednorodzinnego o wymiarach 20 × 15 × 10 m (długość × szerokość × wysokość) oraz hali przemysłowej ... więcej»

Potrzeby rozwojowe i modernizacyjne sieci elektroenergetycznej na terenach wiejskich (Elżbieta Niewiedział, Ryszard Niewiedział)
Energia, a szczególnie energia elektryczna, jest niezbędna do funkcjonowania współczesnego społeczeństwa. Można powiedzieć, że każdy człowiek jest obecnie "niewolnikiem" energii elektrycznej. Brak możliwości korzystania z energii elektrycznej, nawet w niedługim okresie, pociąga za sobą często ogromne komplikacje dla pojedynczego odbiorcy oraz niejednokrotnie poważne straty finansowe. Podstawowa wada energii elektrycznej, poza jej wszelkimi niekwestionowanymi zaletami, to brak możliwości magazynowania jej na wielką skalę. Energia zatem powinna być wytworzona i dostarczona odbiorcy w takiej ilości, jakiej odbiorca aktualnie potrzebuje. Taki stan rzeczy wpłynął na ukształtowanie się ogólnego pojęcia "bezpieczeństwo energetyczne", w tym szczególnie elektroenergetyczne. Zachowanie odpowiedniego stopnia bezpieczeństwa jest gwarantem prawidłowego funkcjonowania całych społeczeństw. Problem bezpieczeństwa energetycznego w naszym kraju jest dostrzegany od wielu lat, o czym świadczą zapisy w głównych dokumentach prawnych dotyczących energetyki. Jako pierwszy dokument należy wymienić ustawę Prawo energetyczne, w którym zawarte jest sformułowanie: Bezpieczeństwo energetyczne to stan gospodarki umożliwiający pokrycie bieżącego i perspektywicznego zapotrzebowania odbiorców na paliwa i energię w sposób technicznie i ekonomicznie uzasadniony, przy zachowaniu wymagań ochrony środowiska. Drugim dokumentem jest "Polityka energetyczna Polski do 2030 r.", w którym zawarta jest bardziej precyzyjna definicja: bezpieczeństwo dostaw paliw i energii jest to zapewnienie stabilnych dostaw paliw i energii na poziomie gwarantującym zaspokojenie potrzeb krajowych i po akceptowalnych przez gospodarkę i społeczeństwo cenach, przy założeniu optymalnego wykorzystania krajowych zasobów surowców energetycznych oraz poprzez dywersyfikację źródeł i kierunków dostaw ropy naftowej, paliw ciekłych i gazowych. Pojęcie bezpieczeństwa energetycznego definiowane jest w ... więcej»

XXI Seminarium Naukowo-Techniczne BOBRME Komel "Problemy Eksploatacji Maszyn i Napędów Elektrycznych" (Mariusz Czechowicz)
W dniach 23-25 maja 2012 r. w Rytrze k. Nowego Sącza po raz 21. spotkali się uczestnicy Seminarium Naukowo-Technicznego "Problemy Eksploatacji Maszyn i Napędów Elektrycznych", organizowanego przez Branżowy Ośrodek Badawczo- Rozwojowy Maszyn Elektrycznych Komel z Katowic. Na Seminarium zaprezentowano zagadnienia związane z maszynami i napędami elektrycznymi, dotyczące m.in.: - diagnostyki i eksploatacji napędów elektrycznych, - projektowania nowych serii i odmian maszyn elektryczny... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-7

zeszyt-3366-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-7.html

 
W numerze m.in.:
Właściwości piezoelektryczne niejednorodnych laminatów z polipropylenu (Ryszard Kacprzyk, Anna Kisiel)
Badania nad naturą zjawiska piezoelektrycznego występującego w różnych materiałach wykazały, że może ono być wynikiem działania kilku mechanizmów [1-2]. Wśród nich wyróżnia się efekt piezoelektryczny związany z niejednorodnością własności mechanicznych struktury dielektrycznej, przy jednoczesnym występowaniu w niej ładunku przestrzennego [1-3]. Struktury niejednorodne, wykonane z dielektryków wykazujących dobre właściwości elektretowe, mogą stanowić podstawę do opracowania materiałów wykazujących silne i trwałe własności piezoelektryczne. Materiały takie mogą znaleźć zastosowanie w budowie wszelkiego rodzaju czujników i przetworników wykorzystywanych, np. do konwersji energii z otoczenia w energię elektryczną (tzw. harvesterów). Największy wpływ na zastosowanie harvestera ma wybór odpowiedniego materiału piezoelektrycznego do jego budowy [4-5]. Analiza właściwości piezoelektrycznych dostępnych folii elektromechnicznych, jak również warstwowych struktur niejednorodnych [6-8] wskazuje na możliwość wykorzystania ich, np. w konstrukcji mikrogeneratorów energii wykorzystujących ciśnienie fali akustycznej oraz naprężenia ściskające. Elastyczne folie i ... więcej»

Analiza numeryczna zagrożenia piorunowego urządzeń zasilanych z instalacji elektrycznej bez ochrony przeciwprzepięciowej (Tomasz Kuczyński)
Podczas bezpośredniego wyładowania piorunowego w urządzenie piorunochronne obiektu budowlanego źródłem zagrożenia jest przede wszystkim działanie rozpływającego się prądu pioruna [1, 7, 8] oraz przepięcia indukowane [6] przez ten prąd w instalacjach niskonapięciowych ułożonych wewnątrz obiektu. Oceniając zagrożenie piorunowe przyłączy zasilania urządzeń w obiekcie budowlanym przeanalizowano przypadek instalacji elektrycznej, w której nie zainstalowano układów urządzeń do ograniczania przepięć. Analizę numeryczną przeprowadzono wykorzystując pakiet oprogramowania CDEGS [5]. Oprogramowanie to do obliczeń zagrożenia piorunowego wykorzystuje teorię pola elektromagnetycznego, a urządzenia mogą być modelowane w postaci pojedynczych przewodów lub konstrukcji przestrzennych układu przewodów. Modelowanie zagrożenia piorunowego urządzeń Zagrożenie piorunowe przyłączy zasilania urządzeń analizowano w modelu przestrzennym przedstawionym na rys. 1. W modelu opracowanym w pakiecie oprogramowania CDEGS uwzględniono urządzenie piorunochronne, instalację elektryczną wraz z urządzeniami, linię elektroenergetyczną oraz uziom stacji transformatorowej. Urządzenie piorunochronne zostało zamodelowane dla hali przemysłowej o wymiarach: 40 × 40 × 20 m (długość × szerokość × wysokość). Uziom otokowy obiektu umieszczono w ziemi na głębokości 0,6 m w odległości 1 m od budynku. Do obliczeń przyjęto rezystywność gruntu równą 100 Ωm oraz odległość pomiędzy obiektem a stacją transformatorową wynoszącą 50 m. Napowietrzną linię elektroenergetyczną ... więcej»

Wizualizacja i sterowanie urządzeniami w Laboratorium Zarządzania i Integracji Systemów Automatyki Budynków Politechniki Gdańskiej (Stanisław Czapp, Szymon Czekoński, Krzysztof Dobrzyński, Michał Porzeziński)
Laboratorium Zarządzania i Integracji Systemów Automatyki Budynków powstało na Wydziale Elektrotechniki i Automatyki Politechniki Gdańskiej w ramach jednego z zadań projektu "Sieć certyfikowanych laboratoriów oceny efektywności energetycznej i automatyki budynków" (POIG.02.02.00-00-018/08) współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej. Projekt realizowały trzy wyższe uczelnie: Akademia Górniczo-Hutnicza im. S. Staszica, Politechnika Gdańska oraz Politechnika Poznańska należące do zawiązanego w 2007 r. Ogólnopolskiego Konsorcjum Naukowo-Przemysłowego Energooszczędnych Technologii Budynkowych Instalacji Elektrycznych [1]. Proces budowy laboratorium rozpoczął się w czerwcu 2009 r., a zakończył w czerwcu 2011 r. W laboratorium zbudowano cztery współpracujące ze sobą stanowiska laboratoryjne (rys. 1):Rys. 1. Rzut pomieszczenia laboratorium wraz z rozmieszczeniem stanowisk laboratoryjnych Z+C SL 1 Z+C UM 1 UM 64 SL 15 Z+C UM 1 UM 64 SO 1 Linia główna Linia 1 Linia 15 Z+C SO 2 SL 15 Z+C UM 1 UM 64 Linia 15 Linia główna SO 15 SL 15 Z+C UM 1 UM 64 Linia 15 Linia główna Linia obszarowa Rys. 2. Struktura instalacji w systemie KN X: Z+C - zasilacz z cewką, SL - sprzęgło liniowe, SO - sprzęgło obszarowe, UM - urządzenie magistralne - stanowisko 1 - z systemem KN X, - stanowisko 2 - z systemem LonWorks, - stanowisko 3 - z systemem BAC net, - stanowisko 4 - zarządzania i integracji systemów. W każdym przypadku na stanowisko składają się urządzenia pracujące w danym systemie oraz odpowiednie dla każdego systemu oprogramowanie, pozwalające tworzyć projekty i w szerokim zakresie współpracować z urządzeniami. W laboratorium tym przewiduje się prowadzenie prac badawczorozwojowych w zakresie: - opracowywania nowych urządzeń pozwalających na integrację różnych standardów systemów automatyki budynku, Podstawowym elementem jest urządzenie magistralne UM, które instaluje się w linii magistralnej. Każda linia powinna być w... więcej»

Bezpieczeństwo elektrowni jądrowych z reaktorami III generacji oferowanych Polsce. Część IV. Najbardziej prawdopodobne lokalizacje elektrowni jądrowych w Polsce (Władysław Kiełbasa)
W 2009 r. Ministerstwo Gospodarki, w porozumieniu z samorządami, dokonało aktualizacji propozycji lokalizacyjnych elektrowni jądrowych rozważanych do 1990 r.: Żarnowiec, Klempicz, Kopań, Nowe Miasto, Wyszków, Małkinia, Chotcza i Gościeradów. Spośród ww. lokalizacji, jedynie dla dwóch pierwszych: Żarnowiec oraz Warta-Klempicz, wykonano pełen zakres pomiarów, badań i analiz lokalizacyjnych oraz przeprowadzono całą procedurę zatwierdzania lokalizacji zgodnie z ówcześnie (tj. w latach 70. i 80. ub.w.) obowiązującymi przepisami. Lokalizacja Żarnowiec została ustalona decyzjami Komisji Planowania przy Radzie Ministrów z 19 grudnia 1972 r. oraz 2 czerwca 1979 r. (aktualizacja decyzji z 1972 r.), zaś lokalizacja Warta-Klempicz decyzją tejże Komisji Planowania z 5 czerwca 1987 r. Budowa EJ "Żarnowiec" (4 × 464 MWe) została rozpoczęta na mocy uchwały Nr 10/82 Rady Ministrów PRL z 1 stycznia 1982 r. Roboty ziemne rozpoczęto w kwietniu 1982 r., a 11 listopada 1985 r. inwestor otrzymał zezwolenie prezesa PAA na budowę I etapu elektrowni (2 × 465 MWe), z punktu widzenia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej, zaś 10 grudnia 1985 r. rozpoczęto betonowanie płyty fundamentowej budynku reaktorów I i II bloku. Budowa elektrowni została zaniechana przy ok. 40-procentowym zaawansowaniu I etapu - na mocy uchwały rządu RP z 4 września 1990 r., zaś niedokończone obiekty główne zostały porzucone i - po wyłączeniu odwodnień - częściowo zatopione, zasadniczo bez rozbiórki - jeśli nie liczyć zezłomowania elementów metalowych, które można było stosunkowo łatwo wymontować lub wyciąć. Natomiast, na terenie lokalizacji EJ "Warta" w latach 1988-1989 wykonano prace przygot... więcej»

Wyznaczanie rezystancji zastępczej obwodów elektrycznych z wykorzystaniem obliczeń ewolucyjnych (Mirosław Gajer)
Rezystancja zastępcza obwodu elektrycznego rozumiana jest jako wartość rezystancji opornika, którym można zastąpić układ połączeń innych elementów rezystywnych, stanowiących rozpatrywany obwód, nie zmieniając przy tym wartości płynącego w nim prądu [1]. W przypadku szeregowego połączenia N oporników, ich rezystancja zastępcza równa jest sumie rezystancji poszczególnych oporników składowych, zgodnie ze wzorem (1) Analogicznie w przypadku równoległego połączenia N oporników odwrotność ich rezystancji zastępczej równa jest sumie odwrotności rezystancji poszczególnych oporników składowych, zgodnie ze wzorem (2) W przypadku równoległego połączenia jedynie dwóch oporników wzór (2) można przekształcić do postaci pozwalającej na bezpośrednie wyznaczenie ich rezystancji zastępczej za pomocą następującej zależności (3) Podobnie w przypadku równoległego połączenia trzech oporników, ich rezystancja zastępcza wyraża się wzorem (4) Oprócz szeregowego lub równoległego połączenia oporników występować mogą także układy mieszane, w przypadku których rezystancję zastępczą można wyznaczyć jako kombinację odpowiednich połączeń równoległych bądź szeregowych ich oporników składowych [2]. = = N i R Ri 1 i R = = N i i R 1 R 1 1 1 2 1 2 R R R R R + = 1 2 1 3 2 3 1 2 3 R R R R R R R R R R + + = wiedniej kombinacji połączeń szeregowych i równoległych [3]. Przykład takiego układu połączeń oporników został przedstawiony na rys. 2. W takim wypadku rezystancję zastępczą można wyznaczyć jedynie korzystając z definicji pojęcia rezystancji, która mówi, że rezystancja obwodu jest to stosunek napięcia U panującego na jego zaciskach do wartości płynącego przez niego prądu i. Dr inż. Mirosław Gajer - AGH Akademia Górniczo-Hutnicza, Wydział EAIiE, Katedra Automatyki, Kraków Rys. 1. Układ połączeń oporników stanowiący kombinację połączeń szeregowych i równoległych Rys. 2. Układ połączeń oporników, którego nie można sprowadzi... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-6

zeszyt-3337-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-6.html

 
W numerze m.in.:
Początki rozwoju zabezpieczeń ziemnozwarciowych 100% stojana generatora
W. Schossig: Stator Ground-Fault with unit-connected Transformer. PAC 2/2011. Opracował - Piotr Olszowiec. Zapewnienie skutecznej ochrony od zwarć z ziemią 100% uzwojeń stojana maszyn elektrycznych dużych mocy należy do najważniejszych zadań elektroenergetycznej automatyki zabezpieczeniowej. Generatory w elektrowniach blokowych są przyłączane do systemu elektroenergetycznego przez transformatory podwyższające napięcie. Uzwojenia stojana generatora, szynoprzewody i uzwojenia niższego napięcia transformatora blokowego tworzą galwanicznie połączone obwody dolnego napięcia (DN) bloku. Podstawową metodą wykrywania zwarć z ziemią po stronie DN bloku jest pomiar składowej zerowej napięć fazowych maszyny. Napięcie to uzyskuje się z ... więcej»

JM-TRONIK - 30 lat doświadczeń w EAZ (Mariusz Radziszewski, Dariusz Rybak)
W artykule przedstawiono rodzinę zabezpieczeń serii MUZ produkcji JM-TRONIK. Opisano zabezpieczenia od zwarć doziemnych admitancyjne kierunkowe, realizowane przez sterowniki polowe MegaMUZ-2 i MultiMUZ-3. Przedstawiono także innowacyjne funkcje sterowników polowych, m.in. kontrolę zużycia styków wyłączników próżniowych. Firma JM-TRONIK jest producentem szerokiej gamy urządzeń elektroenergetycznych średnich napięć, m.in. rozdzielnic SN, wyłączników i styczników próżniowych oraz elektroenergetycznej automatyki zabezpieczeniowej (EAZ). Na szczególną uwagę zasługuje rodzina zabezpieczeń serii MUZ, w tym sterowniki polowe MegaMUZ-2 i MultiMUZ-3, które realizują zabezpieczenia admitancyjne kierunkowe. Sterowniki polowe produkcji JM-TRONIK zostały wyposażone w wiele innowacyjnych funkcji, takich jak kontrola zużycia styków wyłączników próżniowych. Uniwersalne sterowniki polowe MegaMUZ-2 i MultiMUZ-3 - realizacja zabezpieczeń admitancyjnych kierunkowych Sterowniki polowe MegaMUZ-2 i MultiMUZ-3 są zespołami uniwersalnymi i realizują pełną automatykę zabezpieczeniową, m.in. zabezpieczenia admitancyjne kierunkowe. R... więcej»

Ogólnopolska inauguracja Roku Michała Doliwo-Dobrowolskiego w Szczecinie (Krzysztof Woliński)
13 kwietnia 2012 r. w 150. rocznicę urodzin twórcy systemu trójfazowego odbyła się w Szczecinie ogólnopolska inauguracja Roku Michała Doliwo-Dobrowolskiego. Organizatorem uroczystości byli Ogólnopolski Komitet ds. Promocji Osoby i Dzieła Michała Doliwo-Dobrowolskiego pod przewodnictwem dr. inż. Piotra Szymczaka, Stowarzyszenie Elektryków Polskich z prezesem Jerzym Barglikiem oraz Oddział Szczeciński SEP im. Michała Doliwo- Dobrowolskiego z prezesem Adamem Borguńskim. Patronat honorowy sprawowali: wojewoda zachodniopomorski - Marcin Zydorowicz, marszałek województwa zachodniopomorskiego - Olgierd Geblewicz, JM Rektor Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego (ZUT) w Szczecinie - Włodzimierz Kiernożycki oraz dyrektor Oddziału Zespołu Elektrowni Dolna Odra Polskiej Grupy Energetycznej Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna SA - Wojciech Dobrak. Mecenat nad obchodami inauguracji objęło miasto Szczecin. Inaugurację otworzyła konferencja prasowa nt. programu Roku Michała Doliwo-Dobrowolskiego i stanowiska SEP w sprawie kierunków rozwoju energetyki polskiej, która odbyła się w sali konferencyjnej rektora ZUT. Konferencję prowadzili: rzecznik prasowy ZUT - Stanisław Heropolitański, rzecznik prasowy Ogólnopolskiego Komitetu Roku MDD - Krzysztof Woliński, rzecznik prasowy Szczecińskiego Komitetu Roku MDD - Mar... więcej»

Historia budowy systemu energetycznego Nowego Jorku
Cunningham J.J.: History. Architect of Power. Thomas E. Murray & New York’s Electrical System. IEEE Power & Energy Magazine (US) 2012 March/April. Opracował - Witold Bobrowski. Historia pionierów elektrotechniki jest stosunkowo dobrze udokumentowana. Znacznie mniej jest informacji o budowniczych, którzy wcielali ją w życie tworząc elektrownie i wielkie systemy energetycznie. Jednym z nich był żyjący na przełomie XIX i XX w. wybitny przedsiębiorca, wynalazca, inżynier, przemysłowiec oraz kierownik firmy - Thomas Edward Murray (1860-1929), który bardziej niż ktokolwiek inny był odpowiedzialny za rozwój ogromnego systemu elektroenergetycznego Nowego Jorku. Za... więcej»

Analiza możliwości wykorzystania języków sztucznych i kontrolowanych na potrzeby komputerowego przekładu dokumentacji technicznej (Mirosław Gajer)
Obecnie, w coraz bardziej globalizującym się świecie, zachodzi często konieczność tłumaczenia różnego rodzaju dokumentacji technicznej, instrukcji obsługi specjalistycznego sprzętu, książek serwisowych, materiałów marketingowych itp. na wiele różnych języków świata. Tak duże zapotrzebowanie translatorskie powoduje konieczność zaangażowania olbrzymiej rzeszy tłumaczy oraz wymaga odpowiednio długiego czasu i pokaźnego nakładu środków finansowych. Pewnym wyjściem z istniejącej sytuacji wydaje się powierzenie procesu przekładu odpowiednio w tym celu stworzonym programom komputerowym. Jednak, wbrew pozorom, w tym wypadku sprawa nie jest wcale tak prosta, jak mogłoby się na pierwszy rzut oka wydawać, co powoduje, że wciąż w obszarze automatyzacji przekładu konieczne jest prowadzenie dalszych badań i testowanie nowych rozwiązań [1]. Badania w dziedzinie automatyzacji przekładu mają niezwykle bogatą i pasjonującą historię, liczącą obecnie już ponad 60 lat. Bowiem w roku 1951 została powołana na amerykańskim uniwersytecie MIT pierwsza grupa badawcza, mająca za zadanie przeprowadzenie analizy możliwości i ograniczeń automatyzacji procesu przekładu tekstów z języka rosyjskiego na angielski. Jednak wciąż jeszcze znajdujemy się bardzo daleko od celu, jakim jest zastąpienie człowieka-tłumacza przez odpowiedni program komputerowy [2-5]. Warto jest także wspomnieć, że przekład automatyczny był jednocześnie pierwszą propozycją zastosowania komputerów do realizacji innych zadań niż obliczenia numeryczne i tym samym stanowił zaczątek badań prowadzonych później w dziedzinie systemów sztucznej inteligencji. Także obecnie rozwiązanie podstawowych problemów związanych z automatyzacją przekładu wydaje się mieć kluczowe znaczenie, jeśli chodzi o umożliwienie dalszych postępów w rozwoju dziedziny sztucznej inteligencji [6, 7]. W tym miejscu można postawić kluczowe pytanie dotyczące zasadniczych przyczyn, z powodu których proces przekładu z tak wielkimi... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-5

zeszyt-3306-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-5.html

 
W numerze m.in.:
Zastosowanie przetwornic VLT firmy Danfoss w inwestycjach ciepłowniczych (Damian Furman)
Firma Danfoss należy do niekwestionowanych liderów branży napędowej. Od lat nazwa VLT ® określa przetwornice częstotliwości i softstarty o najlepszych parametrach technicznych, najwyższej niezawodności i funkcjonalności. Napędy VLT ® pracują w aplikacjach na całym świecie, a firma Danfoss oferuje najrozleglejszą sieć doświadczonych specjalistów i partnerów z zakresu techniki napędowej. W artykule zaprezentowano jedno z energooszczędnych napędowych wdrożeń firmy Metrolog z Czarnkowa. Firma jako Autoryzowany Dystrybutor współpracuje z firmą Danfoss od ponad 5 lat. Metrolog na życzenie klienta realizuje kompleksową obsługę - od projektu aż po realizację i uruchomienie. Zużywanie optymalnej ilości energii elektry... więcej»

Wpływ prądu piorunowego w kanale na podział prądu w urządzeniu piorunochronnym podczas bezpośredniego wyładowania w obiekt budowlany (Tomasz Kuczyński)
W dostępnej literaturze możemy znaleźć opisy wielu modeli matematycznych piorunowego wyładowania głównego [2, 3, 8], które różnią się między sobą podejściem do analizy procesów fizycznych zachodzących podczas przepływu prądu w kanale. Twórcy tych modeli wzięli pod uwagę takie czynniki jak: przemiany gazodynamiczne, promieniowanie optyczne czy czasoprzestrzenne zmiany prądu. Szczegółowy przegląd właściwości modeli matematycznych wyładowania głównego został przedstawiony m.in. w [1]. Rozpływ prądów piorunowych w poszczególnych elementach urządzenia piorunochronnego oraz systemu uziomowego ma ogromne znaczenie dla ochrony odgromowej obiektów budowlanych. Do analizy rozpływu prądu piorunowego możemy wykorzystać pakiet CDEGS [6, 9], którego zastosowanie umożliwia wyznaczenie prądów płynących w poszczególnych elementach nadziemnej i ułożonej w gruncie części urządzenia piorunochronnego. Do modelowania głównego wyładowania piorunowego jest wykorzystywane źródło prądowe podłączone do pionowego przewodu symulującego kanał wyładowania. Ponadto istnieje możliwość obliczenia prądu płynącego w dowolnej części (segmencie) modelu kanału wyładowania piorunowego. Modelowanie kanału wyładowania piorunowego Rozpływ prądu piorunowego analizowano wykorzystując pakiet oprogramowania CDEGS. Symulowano zagrożenie pojawiające się w czasie bezpośredniego wyładowania piorunowego w obiekt budowlany... więcej»

Odległości pomiędzy urządzeniami do ograniczania przepięć a urządzeniami chronionymi (Andrzej Sowa)
Tworząc niezawodny system ograniczania przepięć w instalacji elektrycznej w obiekcie budowlanym, należy uwzględnić wiele wymagań dotyczących samej instalacji elektrycznej, ochrony odgromowej obiektów budowlanych oraz kompatybilności elektromagnetycznej urządzeń. Szczególną uwagę należy zwrócić na: - właściwą ocenę występującego zagrożenia stwarzanego przez prądy i napięcia udarowe, - koordynację energetyczną pomiędzy poszczególnymi układami urządzeń do ograniczania przepięć SPD (surge protective device) w wielostopniowych systemach ochrony, - poziomy odporności udarowej przyłączy zasilania chronionych urządzeń, - dopuszczalne odległości (tzw. odległości ochronne) pomiędzy układami SPD a chronionymi urządzeniami. Koordynację energetyczną pomiędzy urządzeniami do ograniczania przepięć określa producent w formie wymagań dotyczących odległości pomiędzy SPD różnych typów. Znacznie bardziej skomplikowane jest określanie odległości ochronnych pomiędzy układem SPD a przyłączami zasilania chronionych urządzeń. Narażenia przepięciowe urządzeń W przypadku stosowania długich przewodów pomiędzy SPD typu 2 lub 3 a chronionym urządzeniem (rys. 1) na zaciskach przyłącza zasilającego chronionego urządzenia mogą wystąpić napięcia ograniczone przez SPD z dodatkowymi oscylacjami. O możliwości wystąpienia przepięć o takim charakterze w obwodzie warystor - obciążenia o charakterze pojemnościowym wspomniano w normie IEC 61643-12 [7]. Wartości szczytowe przedstawionych przepięć (rys. 2) dochodziły do podwojonej wartości napięcia panującego na warystorze (SPD typu 2 lub 3). Dr hab. inż. Andrzej Sowa, prof. ndzw. PB - Wydział Elektryczny Politechniki Białostockiej Rys. 1. Wzajemne rozmieszczenie urządzeń do ograniczania przepięć i chronionych urządzeń: a) układ SPD typu 2 i chronione urządzenie, b) SPD typu 3 a chronione urządzenie a) b) Rys. 2. Napięcie w układzie warystor - obciążenie pojemnościowe: a) schemat układu pomiarowego, b) napięcia ... więcej»

Ograniczanie oddawania mocy biernej pojemnościowej w liniach kablowych SN (Ryszard Skliński, Wojciech Dzienis)
W liniach kablowych SN, szczególnie słabo obciążonych lub pracujących jałowo może występować oddawanie mocy biernej pojemnościowej do sieci OSD. Taka sytuacja może mieć miejsce w przypadku znacznego przewymiarowania przekrojów poprzecznych żył roboczych linii kablowych z punktu widzenia obciążalności prądowej. Natomiast z punktu widzenia wytrzymałości cieplnej zwarciowej jest niezbędne. Równie często sytuacja może mieć miejsce w przypadku odbiorców sezonowych, np. kopalnie surowców mineralnych. W okresie zimowym zaprzestają wydobycia, a zapotrzebowanie na energię wynika jedynie z bieżącego utrzymania obiektu. Podobna sytuacja występuje w przypadku stacji rozdzielczych SN zasilanych dwiema liniami, gdzie linia rezerwowa pracuje jałowo. Wbrew wymaganiom rozporządzenia w zakresie współczynnika tgφ, takie źródła mocy biernej są pożądane w sieci dystrybucyjnej, ponieważ wspomagają one pracę baterii kondensatorów SN w rejonowych punktach rozdzielczych (RPZ). Powstaje tu swoisty konflikt pomiędzy wymaganiami rozporządzenia [3] a rzeczywistym zapotrzebowaniem na moc bierną w stacjach typu RPZ. Z jednej strony w tych stacjach instaluje się baterie kondensatorów [1], z drugiej natomiast żąda się, aby nie wprowadzać do sieci SN mocy biernej pojemnościowej. Dr hab. inż. Ryszard Skliński, prof. ndzw. PB - Politechnika Białostocka, Wydział Zarządzania, dr inż. Wojciech Dzienis - PKP Energetyka SA Centrala, Warszawa L3 3xYHAKXS (1x120 mm2) d . 955 ł mb ST_A L2 3xYHAKXS (1x70 mm2) dł. 2850 mb SEE pomiar ST-3 L1 3xYHAKXS (1x70 mm2) dł. 1900 mb ST-1 ST-2 Rys. 1. Układ zasilania stacji ST_A: SEE - system elektroenergetyczny, ST_A, ST-1, ST-2, ST-3 - stacje transformatorowe, L1, L2, L3 - linie kablowe SN, pomiar - miejsce pomiarów ST_B L1 3xYHAKXS (1x240 mm2 ) d . 3000 mb ł SEE pomiar 1 pomiar 2 L2 3xYHAKXS (1x240 mm2 ) d . 3000 mb ł Rys. 2. Układ zasilania stacji ST_B: SEE - system elektroenergetyczny, ST_B - stacja rozdzielcz... więcej»

Stacje ładowania samochodów elektrycznych w USA
Ulrich L.: Charge of the EV Brigade. 2012 will test the feasibility of EV charging stations. IEEE Spectrum (US) 2012 January. Opracował - Witold Bobrowski. Na rynku Stanów Zjednoczonych pojawia się coraz więcej pojazdów elektrycznych (EV - electric vehicle) produkowanych przez różne firmy. Zaistniał więc problem budowy stacji ładowania samochodów elektrycznych. Niektórzy uważają, że właściciele samochodów elektrycznych powinni ładować je przede wszystkim w domu, ewentualnie w pracy - a bardzo rzadko, jeżeli w ogóle - korzystać z publicznych stacji ładowania. Pogląd taki reprezentuje m.in. Aaron Singer - kierownik produkcji samochodów elektrycznych firmy BMW... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-4

zeszyt-3276-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-4.html

 
W numerze m.in.:
Wymagania podtrzymania pracy jednostek wytwórczych w warunkach podnapięciowych (Edward Ziaja, Bartłomiej Wycech, Tomasz Sikorski)
Polski system elektroenergetyczny pracuje w ramach europejskiej sieci operatorów elektroenergetycznych systemów przesyłowych ENTSO-E (European Network of Transmission System Operators for Electricity), którego członkiem z szóstą siłą głosu, spośród 41 operatorów z 34 krajów, jest PSE Operator SA. Organizacja skonsolidowała dotychczasowe struktury ETSO (European Transmission System Operators) i UCTE (Union for the Coordination of the Transmission of Electricity) oraz regionalne stowarzyszenia operatorskie krajów skandynawskich, bałtyckich, Wielkiej Brytanii i Irlandii. ENTSO-E jako organizacja zrzeszająca operatorów elektroenergetycznych systemów przesyłowych współdziała z agencją współpracy urzędów regulacji energetyki ACER (Agency for the Cooperation of Energy Regulators). Główne zadania ENTSO-E skupiają się wokół niezawodnej pracy systemów wchodzących w skład organizacji, optymalnego rozwoju połączonego systemu przesyłowego oraz kwestii bezpieczeństwa [1-4]. Rozwój prac nad wprowadzeniem kodów sieciowych ENTSO-E W obszarze rozwoju systemu podjęto prace nad stworzeniem kodeksu sieciowego ENTSO-E w zakresie przyłączania jednostek wytwórczych do sieci elektroenergetycznej. Prace rozpoczęły się w 2010 r. po wydaniu przez ERGEG (European Regulators Group for Electricity and Gas) założeń do zasad przyłączania do sieci elektroenergetycznej "Pilot Framework Guidelines on Electricity Grid Connection Guideline" [5]. ENTSO-E przystąpiło do prac nad tym dokumentem, które zaowocowały pierwszą wersją dokumentu wydanego w 2010 r. pod nazwą "Pilot Network code for requirements for Grid Connection Applicable to all Generators" [6] oraz dodatkowym opracowaniem poświęconym zagadnieniom stabilności systemowej "Technical background and recommendation for defence plans in the Continental Europe synchronous area" [7]. Jednocześnie w marcu 2011 r. Komisja Europejska podjęła decyzję o przejęciu przez ACER zakresu działalności ERGEG, a ENTSO-E otrz... więcej»

Bezpieczeństwo elektrowni jądrowych z reaktorami III generacji oferowanych Polsce Część II. Wymagania bezpieczeństwa dla reaktorów III generacji (Władysław Kiełbasa)
Jądrowe bloki energetyczne z reaktorami III generacji oprócz tego, że charakteryzują się istotnie lepszymi osiągami eksploatacyjnymi i charakterystykami ekonomicznymi, lepszym wykorzystaniem paliwa i mniejszą ilością wytwarzanych odpadów promieniotwórczych - przede wszystkim są znacznie bezpieczniejsze od poprzedniej generacji. Wynika to z zasadniczej zmiany założeń do projektowania oraz znacznego zaostrzenia kryteriów bezpieczeństwa stawianych projektom elektrowni jądrowych III generacji. Elektrownie jądrowe II generacji projektowano na tzw. maksymalną awarię projektową (MAP), zakładając że większa awaria (prowadząca do znacznego uszkodzenia rdzenia reaktora wskutek niesprawności wszystkich układów bezpieczeństwa) jest na tyle mało prawdopodobna, iż ryzyko z nią związane jest akceptowalne. Tak więc układy bezpieczeństwa - a zwłaszcza obudowę bezpieczeństwa reaktora - projektowano wówczas uwzględniając tylko MAP i nie zakładając znaczącej degradacji rdzenia - w tym jego stopienia. Natomiast, przy projektowaniu elektrowni jądrowych III generacji zakłada się tzw. rozszerzone warunki projektowe, zgodnie z którymi wymaga się uwzględnienia i ograniczenia skutków radiologicznych - także ciężkich awarii, włączając te prowadzące do całkowitego stopienia rdzenia reaktora. Takie właśnie wymagania zostały określone w tzw. dokumencie "EUR" "Wymagania europejskich przedsiębiorstw energetycznych dla EJ z reaktorami lekkowodnymi" (European utility requirements for LWR nuclear power plants), opracowanym przez europejski przemysł energetyczny. Zgodnie z wymaganiami tego dokumentu zastosowane w elektrowni jądrowej środki techni... więcej»

W Niemczech brakuje inżynierów
Blau J.: Germany Faces a Shortage of Engineers. Even loosening immigration won`t fill the gap, say experts. IEEE Spectrum (US) 2011 September. Opracował - Witold Bobrowski. Niemcy stoją przed koniecznością rozwiązania problemu rosnącej liczby wolnych miejsc pracy dla inżynierów - w jaki sposób je zapełnić - aby utrzymać w ruchu ogromną machinę produkcyjną i zapewnić możliwości jej dalszego rozwoju? W czerwcu 2011 r. niemieckie stowarzyszenie inżynierów (VDI) podało, że jest wolnych 76 400 miejsc pracy dla inżynierów i ta liczba stale rośnie. Roczna pł... więcej»

Czy burze magnetyczne są groźne dla krajowej elektroenergetyki? (cz. I ) (Adam Klimpel, Krzysztof Lipko)
Jednym z obowiązków państwa jest zapewnienie ciągłości pracy najważniejszych systemów: dostarczających energię, finansowych, komunikacyjnych itp. Państwo musi nadzorować ich sprawność oraz ustalać stopień ich zabezpieczenia przed różnymi niekorzystnymi zdarzeniami. We współczesnym świecie społeczeństwa nie są w stanie funkcjonować bez osiągnięć techniki zastosowanych do budowy całych systemów i ich codziennej obsługi. Awarie towarzyszą funkcjonowaniu rozległych systemów infrastrukturalnych i nie sposób ich zupełnie wyeliminować. Należy jednak czynić wszystko, aby zmniejszyć częstość ich występowania, rozległość i skutki. Takie zadanie ma ochrona infrastruktur krytycznych. W analizach dotyczących infrastruktur krytycznych jest podkreślana współzależność między poszczególnymi typami infrastruktur - uszkodzenie jednej z nich może lawinowo rozszerzyć się na inne. W ostatnich latach w Stanach Zjednoczonych i w wielu krajach Europy Zachodniej podjęto prace mające na celu analizę zależności między infrastrukturami krytycznymi. W literaturze rozróżnia się cztery kategorie współzależności: fizyczną, cyberelektroniczną, geograficzną i logiczną. System elektroenergetyczny jest uznawany za infrastrukturę najbardziej krytyczną, ponieważ wszystkie pozostałe są w pełni od niego zależne. Jednocześnie systemy elektroenergetyczne i infrastrukturę telekomunikacyjną uważa się za infrastruktury najbardziej podatne na sabotaż, ataki na drodze elektronicznej, na zjawiska atmosferyczne - w tym pogodę kosmiczną. Międzynarodowe elektroenergetyczne stowarzyszenia techniczne od lat były informowane o wpływie burz słonecznych (zwanych też burzami magnetycznymi) na funkcjonowanie systemów elektroenergetycznych. Informacje o pierwszych rozległych awariach systemowych, spowodowanych tymi zjawiskami, nadeszły z Kanady w 1989 r. Początkowo naukowcy twierdzili, że incydenty mogą się zdarzać jedynie w nocy w szczycie aktywności cyklu słonecznego i że mogą mieć... więcej»

Impedancja udarowa urządzeń powszechnego użytku (Jarosław Wiater)
Impedancja urządzeń powszechnego użytku mierzona w warunkach statycznych zdecydowanie różni się od impedancji tego samego urządzenia w warunkach dynamicznych. Duża szybkość narastania prądów udarowych powoduje wzrost wartości impedancji. W artykule zaprezentowano wyniki pomiarów impedancji udarowej urządzeń takich jak: wiertarka o mocy 750 W, odbiornik telewizyjny, odbiornik radiowy, żarówka o mocy 100 W, odbiornik telewizji satelitarnej, drukarka laserowa, stacjonarny komputer osobisty. Pomiary zostały przeprowadzone podczas normalnej pracy badanych urządzeń. Udar napięciowo-prądowy (1,2/50-8/20 μs) wprowadzano do instalacji elektrycznej podczas wykonywania pomiarów. W dobie rosnącego uzależnienia od energii elektrycznej istotnym czynnikiem staje się jej jakość. Wymusza to w sposób naturalny konieczność pomiaru, rejestracji i sygnalizacji zaburzeń. Od kilkudziesięciu lat są podejmowane próby oceny występującego zagrożenia urządzeń elektronicznych powszechnego użytku podczas bezpośrednich wyładowań piorunowych w różnorodne obiekty budowlane. Kluczowe w tej analizie są informacje niezbędne do matematycznego odwzorowania impedancji udarowych przyłączy zasilania analizowanych urządzeń. Dotychczas bazowano na modelach składających się tylko z elementów biernych. Impedancja urządzeń powszechnego użytku mierzona w warunkach statycznych zdecydowanie różni się od impedancji tego samego urządzenia przy wymuszeniu w postaci udaru napięciowo-prądowego. Duża szyb... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-3

zeszyt-3238-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-3.html

 
W numerze m.in.:
Broń elektromagnetyczna zagrożeniem dla systemów elektroenergetycznych
Gurevich V.: Electromagnetic terrorism: New hazards. Elektrotechnika i Elektromechanika 4/2005. Opracował - Piotr Olszowiec. Od dawna jest znane zagrożenie dla elementów obwodów elektrycznych stwarzane przez przepięcia przenoszone przez sprzężenia indukcyjne lub pojemnościowe bądź po uszkodzeniu izolacji. Dla przeniknięcia fali przepięciowej do układu elektrycznego po przewodach linii jest konieczne przekroczenie zdolności pochłaniania zainstalowanych w nim elementów ochronnych. Ustalono, że do uszkodzenia układów elektronicznych wystarczy działanie impulsu elektrycznego o energii zaledwie od 1 do 1000 mikrodżuli, przy czym czas trwania może być nawet krótszy od mikrosekundy. Typowe ochronniki przepięciowe mają wprawdzie zdolność pochłaniania impulsów rzędu pojedynczych dżuli, lecz ich stosowanie nie jest nadal powszechne z powodu wysokiej ceny. Dotychczas uwa... więcej»

Nowy paradygmat bezpieczeństwa sieci energetycznych (smart power grids) (Marek Wąsowski)
Wokół problematyki cyberbezpieczeństwa systemów energetycznych narosło wiele mitów, a energetycy podzielili się na dwa skrajne obozy - pesymistów, czyli osoby uznające zagrożenia informatyczne sieci energetycznych za krytyczny czynnik rozwoju smart grids oraz optymistów traktujących tematykę cybersecurity z chłodnym dystansem. Należy zatem przyjrzeć się faktom. Realny atak cybernetyczny na infrastrukturę krytyczną państwa zakończony, m.in. penetracją sieci energetycznej miał miejsce w czasie wojny rosyjsko-gruzińskiej w 2008 r. Strona rosyjska przygotowała i przeprowadziła cyberatak na infrastrukturę budynku Ministerstwa Obrony Gruzji. Atak został przeprowadzony przez oddział cybernetyczny działający na terenie Rosji oraz kilku innych państw. W jego wyniku zostały zniszczone systemy telekomunikacyjne ministerstwa, a cybernapastnicy przejęli kontrolę nad dostawami wody i elektryczności do budynku ministerstwa. Zaatakowane zostały także inne obiekty w stolicy Gruzji - Tbilisi. Dla dalszych rozważań istotna jest metoda ataku. Osoby przygotowujące tę operację uruchomiły witrynę StopGeorgia, która podawała listę adresów gruzińskich instytucji i zachodnich ambasad oraz instrukcje potrzebne do przeprowadzenia ataku DDOS za pomocą udostępnionego programu Start- Flooding. Na podkreślenie zasługuje fakt, że do tego cyberataku mógł się przyłączyć każdy, kto miał dostęp do Internetu. W ten sposób doktryna wojny partyzanckiej "na tyłach przeciwnika" zyskała nowy, praktyczny wymiar. W działaniach militarnych przeciwko obcemu państwu uczestniczyły setki internautów nazwanych później "cybernetyczną partyzantką". Budynek ministerstwa musiał zostać ewakuowany. Zaistnienie nieznanej dotąd formy działań militarnych uznane zostało przez wiele państw za sygnał, że należy rozpocząć intensywne prace nad środkami ochrony przed cybernetycznymi zagrożeniami infrastruktury krytycznej, do której zgodnie z nomenklaturą przyjętą w ustawie o zarządzaniu kryzy... więcej»

XIV Ogólnopolskie Sympozjum "Podstawowe Problemy Energoelektroniki, Elektromechaniki i Mechatroniki" PPEEm 2011 oraz zakończenie obchodów Jubileuszu 50-lecia PTETiS (Krzysztof Kluszczyński)
XIV Ogólnopolskie Sympozjum PPEEm, odbywające się pod patronatem Komitetu Elektrotechniki PAN w Wiśle w dniach 9-12 grudnia 2011 r., zgromadziło szerokie grono uczestników, reprezentujących wszystkie uczelnie techniczne oraz najważniejsze instytuty naukowo-badawcze w Polsce. Sympozjum potwierdziło swój status konferencji interdyscyplinarnej, podejmującej szeroką tematykę z zakresu elektrotechniki teoretycznej, elektroenergetyki konwencjonalnej i odnawialnej (energetyka wiatrowa i fotowoltaiczna), elektroniki i energoelektroniki, automatyki i teorii sterowania, maszyn elektrycznych i napędu, elektromechaniki niekonwencjonalnej (aktuatory o wielu stopniach swobody, wyrzutnie elektromagnetyczne, aktuatory z materiałami SMA), metrologii i sensoryki, elektrotechniki i elektroniki samochodowej, elektrotechniki i nawigacji okrętowej, materiałoznawstwa elektrotechnicznego i mechatroniki. Podczas 7 sesji tematycznych wygłoszono 44 referaty. W sposób szczególny cieszy to, że w gronie autorów i prelegentów znalazło się wielu młodych, a nawet początkujących badaczy. Ich pracom wnikliwie przyglądało się Jury Konkursu Naukowego, działające pod przewodnictwem prof. Andrzeja Demenki (przewodniczącego Komitetu Elektrotechniki PAN). Celem tej wnikliwej analizy, prowadzonej w porozumieniu z przewodniczącymi poszczególnych sesji, było wyłonienie kandydatów do nagród PTETiS. Jednomyślnym werdyktem przyznano 4 nagrody za referaty: Infrastruktura ładowania pojazdów elektrycznych jako element sieci Smart Grid (Marcin Jarnut - Uniwersytet Zielonogórski, Instytut Inżynierii Elektrycznej), Wybrane problemy modelowania komputerowego baterii słonecznych (Mariusz Kocęba - Politechnika ... więcej»

Nowoczesne zabezpieczenia sieci elektroenergetycznych
Comino R., Strittmatter M.: Fortschrittlicher Netzschutz. Schutzsignal-Übertragungslösungen der nächsten Generation. ABB Technik 3/2011. Opracował - Witold Bobrowski. Istotnym czynnikiem niezawodności i ekonomii nowoczesnych sieci elektroenergetycznych są telezabezpieczenia. Wraz z rozwojem niedeterministycznej technologii Ethernet/IP oraz szerokiej sieci komunikacyjnej, przedsiębiorstwa energetyczne na całym świecie są zainteresowane przesyłaniem sygnałów zabezpieczeniowych zapewniających szybkie i selektywne izolowanie uszkodzeń w si... więcej»

Nowy paradygmat bezpieczeństwa sieci energetycznych (smart power grids
... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-2

zeszyt-3212-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-2.html

 
W numerze m.in.:
Rozłącznik izolacyjny bezpiecznikowy skrzynkowy typu RBK 00 pro-V120
Firma Apator, bazując na ponad 60-letnim doświadczeniu w projektowaniu oraz produkcji aparatury łącznikowej wprowadziła na rynek nowy produkt RBK 00 pro-V120, który stanowi rozszerzenie rodziny rozłączników RBK wielkości 00. Zastosowane rozwiązania konstrukcyjne a także ostateczny wygląd produktu spełniają wymagania techniczne oraz sugestie projektantów złączy i rozdzielni elektrycznych. Aplikacje, w których istniała potrzeba instalowania kabla o przekroju do 120 mm2 do rozłącznika wielkości 00 (160 A), wymuszały stosowanie dodatkowych elementów lub modułów przyłączeniowych do rozłącznika. Rozwiązania te wymagały zastosowania osłon maskujących, chroniących obsługę przed dotyki... więcej»

WYDAWNICTWA
Pomiary i analiza przepięć. Waldemar Skomudek: Pomiary i analiza przepięć oraz ocena ich skutków w sieciach średniego i wysokiego napięcia. Centralny Ośrodek Szkolenia i Wydawnictw Stowarzyszenia Elektryków Polskich, Warszawa 2011.W nowej serii Monografie naukowotechniczne SEP ukazała się książka poświęcona zagadnieniom przepięć w sieciach średniego i wysokiego napięcia. W Przedmowie Autor pisze: Autor monografii podjął się zadania polegającego na scharakteryzowaniu procesów przepięciowych występujących w sieciach elektroenergetycznych średniego i wysokiego napięcia, oszacowaniu poziomu narażenia przepięciowego układów izolacyjnych, określeniu przesłanek modyfikacji zasad koordynacji izolacji i ochrony przed przepięciami oraz na wskazaniu możliwości praktycznego ich wykorzystania między innymi w celu uzyskania pozytywnego efektu ekonomicznego. Monografia jest adresowana do studentów na kierunku elektroenergetyka o specjalnościach sieci elektroenergetyczne i technika wysokich napięć, do pracowników elektroenergetyki, osób uczestniczących w pracach normalizacyjnych komitetów technicznych oraz osób zajmujących się projektowaniem elementów sieci elektroenergetycznych. W poszczególnych ro... więcej»

XIV Sympozjum z cyklu "Współczesne urządzenia oraz usługi energetyczne, telekomunikacyjne i informatyczne" pt. "Aktualne problemy budowy i eksploatacji sieci oraz instalacji elektrycznych" (Ryszard Niewiedział)
W dniach 23 i 24 listopada 2011 r. w Poznaniu odbyło się XIV Sympozjum z cyklu "Współczesne urządzenia oraz usługi elektroenergetyczne, telekomunikacyjne i informatyczne". Sympozja te - zgodnie ze swoją wieloletnią tradycją - stanowią forum wymiany doświadczeń między specjalistami szeroko pojętej elektryki: elektrotechników, energetyków, elektroników, teletechników, automatyków, informatyków. Bieżąca edycja Sympozjum nosiła tytuł: "Aktualne problemy budowy i eksploatacji sieci oraz instalacji elektrycznych". Tematyka XIV Sympozjum obejmowała następujące zagadnienia: - projektowanie i eksploatacja sieci rozdzielczych i dystrybucyjnych, - projektowanie i eksploatacja instalacji w obiektach inteligentnych, - zarządzanie obiektem inteligentnym, - wybrane zagadnienia zasilania obiektów energią elektryczną. logicznych stosowanych w sieciach i instalacjach elektrycznych, zarówno w obiektach tradycyjnych jak i inteligentnych: mieszkalnych, użyteczności publicznej, przemysłowych. Sympozjum stanowiło forum umożliwiające zdynamizowanie wymiany doświadczeń oraz wdrażania wyników badań naukowych do praktyki projektowej, wykonawczej i eksploatacyjnej w obszarze sieci i instalacji elektrycznych. Zakres tematyczny XIV Sympozjum obejmował w sposób kompleksowy i kompetentny problematykę pojawiającą się - wskutek integracji sieci i instalacji technicznych obiektów - w fazach: projektowej i technologicznej, a zwłaszcza w warstwie informatycznej. Efektywne zastosowanie technik informatycznych przynosi zdecydowane efekty ekonomiczne również w obszarze instalacji i sieci elektrycznych. Tym samym tematyka Sympozjum wpisuje się w aktualne kierunki ... więcej»

Przyszłość energetyki jądrowej na świecie (cz. II) (Marcin Jaskólski, Agnieszka Kaczmarek)
Wiele krajów zajmuje się badaniami i rozwojem reaktorów małej i średniej mocy. Należą do nich m.in.: Rosja, Japonia, Stany Zjednoczone, Indie, Chiny, Argentyna, Korea Południowa. Z uwagi na wiele zalet, jakie mają tego typu układy - wydają się być ciekawym rozwiązaniem technologicznym - w pewnych warunkach lokalizacyjnych. Reaktory jądrowe małej mocy to reaktory o mocy elektrycznej zainstalowanej do 300 MW, natomiast reaktory średniej mocy charakteryzują się mocą elektryczną w zakresie od 300 do 700 MW. Zalety małych reaktorów jądrowych Reaktory jądrowe małej mocy mają wiele zalet. Zalety te podkreślano w pracach [1-6]. Pierwszą z nich są mniejsze rozmiary komponentów reaktora, co otwiera możliwości przed mniejszymi dostawcami elementów kutych reaktora, w tym firmami krajowymi. Ponadto transport elementów konstrukcji reaktora małej mocy nie ogranicza wyboru lokalizacji głównie do terenów nadmorskich lub wzdłuż dużych rzek. Małe reaktory stwarzają możliwość transportu kolejowego, drogowego, rzecznego (barki), gdyż ich komponenty są znacznie lżejsze. Przy budowie bloku energetycznego istotna jest możliwość wytwarzania wielu elementów małych reaktorów w fabrykach, które podlegają ścisłej kontroli, a ponadto korzystne jest montowanie ich na placu budowy, co nie tylko zmniejsza niepewność związaną z kosztem budowy i jej harmonogramem, ale także zwiększa niezawodność i bezpieczeństwo pracy reaktora. Warto również wziąć pod uwagę fakt, że ilość radionuklidów jest proporcjonalna do mocy reaktora, stąd mniejsze ich ilości w reaktorach małych niż w reaktorach dużej mocy. Przejawia się to możliwością zmniejszenia osłon, wielkości zajmowanej powierzchni oraz wielkości strefy planowania awaryjnego (w USA - EPZ - emergency planning zone - strefa o promieniu 10 mil wokół elektrowni). Zmniejszona ilość radionuklidów w małych i średnich reaktorach przejawia się ograniczeniem wielkości zajmowanego terenu i obszaru tzw. strefy planowania awar... więcej»

Byli wojskowi zasilają kadry energetyki USA
Farrell T.F.: Troops to energy jobs. Electric Perspectives (US) 2011 July/August. Opracował - Witold Bobrowski. W nadchodzących latach wielu wysoko wykwalifikowanych wojskowych w Stanach Zjednoczonych zakończy swoją karierę w wojsku. Mają cechy pożądane u pracowników i mogą pomóc rozwiązać problem przewidywanego odpływu fachowców z przemysłu energetycznego w najbliższych latach. Szacuje się, że w ciągu najbliższych pięciu lat ok. 40% pracowników energetyki w USA może przejść na emeryturę Byli wojskowi... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-1

zeszyt-3181-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-1.html

 
W numerze m.in.:
Przyszłość energetyki jądrowej na świecie (cz. I) (Marcin Jaskólski, Agnieszka Kaczmarek)
Poważne awarie w Three Mile Island i Czarnobylu miały istotny wpływ na rozwój energetyki jądrowej na świecie, pierwsza głównie w Stanach Zjednoczonych, druga w Europie. Ostatnia awaria z 11 marca 2011 r. w elektrowni Fukushima Daiichi wzmogła lub na nowo obudziła obawy o bezpieczeństwo pozyskiwania energii na podstawie reakcji rozszczepiania jąder uranu. I nawet przekonywanie dostawców reaktorów energetycznych, że dzisiejsza generacja doskonale poradziłaby sobie z sytuacją zaistniałą w Japonii, zdaje się nie docierać do wielu społeczeństw świata, czego dowodem są liczne protesty przeciw tej formie energii, wsparte decyzją rządu Republiki Federalnej Niemiec o zaprzestaniu pracy wszystkich reaktorów jądrowych w jej granicach do roku 2020. Z drugiej strony państwa, które podjęły się budowy elektrowni jądrowych, nie wycofały się z projektów. W Chinach oznaczałoby to zaprzestanie budowy 21 reaktorów. W Polsce, mimo niekorzystnego klimatu wokół energii jądrowej, jest kontynuowany program budowy pierwszej polskiej elektrowni z reaktorem jądrowym. Być może jest to podyktowane nie najlepszymi perspektywami dla polskiej elektroenergetyki w kontekście polityki klimatycznej Unii Europejskiej, której głównym założeniem jest bezemisyjna produkcja energii elektrycznej w długoterminowym horyzoncie czasowym (na dziś jest to rok 2050). Abstrakcją wydaje się wychwytywanie i składowanie CO2 na dużą skalę. Jednocześnie trudno dziś sobie w Polsce wyobrazić system elektroenergetyczny wykorzystujący w całości odnawialne źródła energii, bez znaczących zmian w technologii sterowania i znaczącego postępu w magazynowaniu energii elektrycznej. Osiągnięcie 20-30% produkcji energii elektrycznej z OZE w horyzoncie czasowym do 2030 r. będzie dużym sukcesem, ale należy zastanowić się nad tym, z jakiego typu źródeł będzie pochodzić pozostała część energii elektrycznej. Pewne nadzieje pokłada się w gazie z łupków, którego ogromne zasoby w naszym kraju przewiduj... więcej»

System zabezpieczeń stacji elektroenergetyczej WN/SN - cyfrowe terminale UTX (Piotr Zięba)
W artykule zaprezentowano zabezpieczenia do kompleksowego wyposażania stacji elektroenergetyczej WN/SN. Firma Computers&Control jest jedyną polską firmą, która produkuje pełną gamę zabezpieczeń pracujących na stacjach elektroenergetycznych WN/SN. Jako jedyna światowa firma ma wszystkie zabezpieczenia pracujące na stacjach energetycznych WN/SN, komunikujące się poprzez magistralę CAN-Bus/RS-485, używaną na stacjach i podstacjach trakcyjnych. Wszystkie patenty, rozwiązania konstrukcyjne i programowe stosowane w urządzeniach firmy C&C powstały w firmie i są jej wyłączną własnością. Wykorzystując dwudziestoletnie doświadczenie w konstrukcji i produkcji urządzeń automatyki zabezpieczeniowej dla stacji elektroenergetycznych WN/SN firma aktualnie oferuje klientom rodzinę cyf... więcej»

Krzem jest kluczem w produkcji tanich lamp typu LED
Stevenson R.: Silicon is Key Quest for $5 LED Lightbulb. Bridgelux process grows gallium-nitride on high-volume silicon wafers. IEEE Spectrum (US) 2011 June. Opracował - Witold Bobrowski.Lampy zbudowane z diod świecących typu LED są dwa razy bardziej wydajne niż kompaktowe lampy fluorescencyjne. Są dużo trwalsze i wolne od rtęci. Jednak wysokie ceny wstrzymują ich sprzedaż. Lampa wykonana z diod LED o mocy 40 watów kosztuje ok. 20 dol., a odmiana 60-watowa odpowiednio więcej. Bariera cenowa wstrzymująca masowe wprowadzanie tych l... więcej»

Projektowanie obwodów wtórnych stacji SN z wykorzystaniem standardu IEC 61850 (Adam Haraziński)
IEC 61850 jest normą dotyczącą standardu określającego zasady automatyzacji podstacji elektroenergetycznych. Od czasu wprowadzenia technologii systemów mikroprocesorowych do konstrukcji zespołów zabezpieczeniowych i w dalszej konsekwencji powstania jednostki komunikującej się z systemem nadrzędnym typu SCADA, powstał problem akwizycji danych w systemach elektroenergetycznych, kompatybilności połączeń, szybkości i pewności przesyłu danych. W ślad za technologiami stosowanymi w sterownikach PLC i innych urządzeniach sterowanych systemami mikroprocesorowymi, w celu unifikacji połączenia i wymiany danych znormalizowano łącza komunikacyjne i protokoły komunikacji. Powstała wtedy normalizacja opierała się na istniejących technologiach i ewentualnych prognozach, ale bez bazy doświadczeń eksploatacyjnych (których wtedy jeszcze nie było). Czas pokazał, że istnieje wiele problemów, które nie zostały rozwiązane na bazie oferowanych dotychczas zabezpieczeń. W dalszej części artykułu zostaną zasygnalizowane jedynie trzy z nich, których rozwiązanie niesie ze sobą oferta urządzeń zgodnych ze standardem IEC 61850. Szybkość działania - standard IEC 61850 nie opisuje jednoznacznie technologii komunikacji, jednakże ze względu na wymogi techniczne, tylko technologia Ethernet jest w stanie spełnić wymogi co do szybkości przesyłu danych. Urządzenia realizujące komunikację według IEC 61850 są równie szybkie lub szybsze od pozostałych stosowanych w energetyce. Należy jeszcze dodać, że standard IEC 61850 jest tak skonstruowany, że może w przyszłości bazować na innej jeszcze szybszej sieci niż Ethernet, jeśli taka powstanie. Gwarantuje to najlepsze osiągi w zakresie szybkości przesyłania danych na dzisiaj i w przyszłości. Kompatybilność wymiany danych stanowiła zawsze problem niejednego projektanta na etapie specyfikacji aparatury przewidzianej do komunikacji i niejednego użytkownika na etapie modernizacji istniejącego systemu. Nierzadko komunikacja n... więcej»

II Konferencja naukowo-techniczna "Jakość energii i efektywność energetyczna" (Krzysztof Woliński)
W dniach 17-18 listopada 2011 r. odbyła się konferencja naukowo-techniczna poświęcona wymianie doświadczeń z zakresu jakości energii elektrycznej oraz rejestracji i analizie zjawisk w sieciach elektroenergetycznych. Celem konferencji było upowszechnienie wiedzy o technicznych i ekonomicznych aspektach poprawy jakości energii elektrycznej, przegląd rynku w zakresie urządzeń i systemów służących monitorowaniu jakości energii oraz poprawa efektywności energetycznej. Uczestnicy spotkali się w Trzebieszowicach (w Kotlinie Kłodzkiej). Organizatorem konferencji była firma PROCOM SYSTEM z Wrocławia. Instytucjami współpracującymi były: Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie, Wydział Elektryczny Politechniki Wrocławskiej oraz Komitet Naukowo-Techniczny SEP ds. Jakości Energii Elektrycznej. W konferencji uczestniczyło ok. 80 osób, które reprezentowały: pracowników przedsiębiorstw dystryb... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

Czasowy dostęp

zegar Wykup czasowy dostęp do tego czasopisma.
Zobacz szczegóły»