profil Twój Profil
Kliknij, aby zalogować »
Jesteś odbiorcą prenumeraty plus
w wersji papierowej?

Oferujemy Ci dostęp do archiwalnych zeszytów prenumerowanych czasopism w wersji elektronicznej
AKTYWACJA DOSTĘPU! »

Twój koszyk
  Twój koszyk jest pusty

BĄDŹ NA BIEŻĄCO -
Zamów newsletter!

Imię
Nazwisko
Twój e-mail

Czasowy dostęp?

zegar

To proste!

zobacz szczegóły

ZAMÓW EZEMPLARZ PAPIEROWY!

baza zobacz szczegóły
ELEKTRONIKA, ENERGETYKA, ELEKTROTECHNIKA »

WIADOMOŚCI ELEKTROTECHNICZNE


(ang. ELECTROTECHNICAL NEWS)

Czasopismo Stowarzyszenia Elektryków Polskich (SEP)
rok powstania: 1933
Miesięcznik ISSN 0043-5112

Artykuły publikowane w czasopiśmie WIADOMOŚCI ELEKTROTECHNICZNE w rankingu Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego otrzymują 6 punktów. Tematyka:
Artykuły przeglądowe, problemowe i dyskusyjne (ze szczególnym zwróceniem uwagi na aspekty praktyczne) ze wszystkich podstawowych działów współczesnej elektrotechniki silnoprądowej: akumulatory i ogniwa, aparaty i urządzenia, automaty... więcej »

Artykuły naukowe zamieszczane w czasopiśmie są recenzowane.

Procedura recenzowania

Formularz recenzji

Prenumerata

Dear Customer! Order an annual subscription (PLUS version) and get access to other electronic publications of the magazine (year 2004-2013), also from March - year 2014.
Take advantage of the thousands of publications on the highest professional level.
prenumerata papierowa roczna PLUS (z dostępem do archiwum e-publikacji) - tylko 466,56 zł
prenumerata papierowa roczna PLUS z 10% rabatem (umowa ciągła) - tylko 419,90 zł *)
prenumerata papierowa roczna - 378,00 zł
prenumerata papierowa półroczna - 189,00 zł
prenumerata papierowa kwartalna - 94,50 zł
okres prenumeraty:   
*) Warunkiem uzyskania rabatu jest zawarcie umowy Prenumeraty Ciągłej (wzór formularza umowy do pobrania).
Po jego wydrukowaniu, wypełnieniu i podpisaniu prosimy o przesłanie umowy (w dwóch egzemplarzach) do Zakładu Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT.
Zaprenumeruj także inne czasopisma Wydawnictwa "Sigma-NOT" - przejdź na stronę fomularza zbiorczego »

2012-12

zeszyt-3526-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-12.html

 
W numerze m.in.:
System elektroenergetyczny jako fabryka bezludna Cz. II. Wyniki badań eksperymentalnych na przykładzie systemu testowego IEEE RTS (Jerzy Tchórzewski, Iwona Długosz)
W artykule przedstawiono wyniki identyfikacji rozwoju systemu elektroenergetycznego (SEE lub system EE), którą przeprowadzono na podstawie danych liczbowych dotyczących systemu testowego IEEE RTS1). Do identyfikacji zastosowano model MISO 2) dla trzech wyjść oraz sześciu wejść, w wyniku czego otrzymano katalog modeli typu arx w liczbie 87, które następnie wykorzystano do badania prawidłowości zmian parametrycznych i strukturalnych wybranych podsystemów SEE. ... więcej»

Polska reprezentacja przemysłu elektrotechnicznego w Europie - czy musimy być tylko wykonawcami? (Janusz Nowastowski)
Polska Izba Gospodarcza Elektrotechniki (PIGE) jest kontynuatorką istniejącej od 1993 r. Izby Gospodarczej Przemysłu Elektrotechnicznego. Powstanie Izby było wyrazem narodzenia się w Polsce samorządności branżowych środowisk gospodarczych i dążeniem do nawiązania bezpośrednich kontaktów z istniejącymi związkami przedsiębiorców branży elektrycznej z zachodniej Europy. W Niemczech odpowiednikiem PIGE jest organizacja Zentralverband Elektrotechnik und Elektronikindustrie e.V. (ZVEI), w której jest zatrudnionych 150 osób, w tym wielu najwyższej klasy ekspertów i specjalistów. ZVEI zrzesza 1600 firm, co stanowi 90% przemysłu elektrycznego. Firmy te w 2011 r. miały 178 mld euro sprzedaży i zatrudniały ponad 840 tys. pracowników. Przemysły elektryczny i elektroniczny w Polsce miały w tym okresie sprzedaż na poziomie 80 mld zł, tj. ok. 20 mld euro i zatrudniały 150 tys. pracowników. Nawet przy zachowaniu stosownych proporcji wielkości przemysłów obu krajów i tradycji zrzeszania się w... więcej»

Zabezpieczenia elektroenergetyczne bloku w początkowym okresie odbudowy systemu po blekaucie (Zbigniew Lubośny, Sylwia Wróblewska, Hanna Dytry)
W ostatnim czasie w większości elektrowni w Polsce podjęto prace zmierzające do utrzymania i odbudowy zdolności wytwórczych w przypadku awarii typu blekaut w krajowym systemie elektroenergetycznym (KSE). Ogólne koncepcje obrony KSE w przypadku awarii systemowej opierają się na założeniu podziału systemu na wydzielone obszary - wyspy oraz na wydzielonej pracy jednostki wytwórczej. Jednostki wytwórcze powinny być wyposażone w elektroenergetyczne zabezpieczenia zapewniające automatyczne odłączenie ich od sieci w następujących przypadkach: - spadku częstotliwości poniżej 47,5 Hz, z opóźnieniem uzgodnionym z operatorem systemu przesyłowego, - spadku napięcia na zaciskach łączących transformator blokowy z siecią do wartości 80% napięcia znamionowego, z opóźnieniem uzgodnionym z operatorem systemu przesyłowego, - utraty stabilności współpracy jednostki wytwórczej z siecią, - zwarć w sieci zewnętrznej. Zgodnie z obowiązującymi w Polsce przepisami [1], przy zakłóceniach w sieci zewnętrznej, blok powinien zostać odcięty od systemu. Należy przy tym dążyć do utrzymania zasilania potrzeb własnych bloku przez generator w celu utrzymania w ruchu kotła i turbozespołu, żeby po likwidacji zakłócenia możliwe było szybkie włączenie bloku do sieci. Prowadzone są prace zmierzające do opracowania koncepcji obrony elektrowni przed skutkami zakłóceń w systemie. Podstawowe cele tej koncepcji to: - ochrona urządzeń elektroenergetycznych bloku przed zniszczeniem, - utrzymanie w ruchu elektrowni lub chociaż jednego bloku, - stworzenie możliwości uruchomienia elektrowni w przypadku blekautu, - opracowanie metodyki przechodzenia do pracy na wydzieloną sieć. W ramach przystosowania jednostek wytwórczych elektrowni do udziału w obronie i odbudowie zasilania KSE wyróżnia się [1]: zdolność elektrowni do pracy w układzie wydzielonym, a także zdolność elektrowni do "samostartu" - czyli uruchomienia elektrowni bez zasilania z KSE. Stany pracy układu elektroe... więcej»

Skaner żyłek w dłoni może zastąpić portfel
Strickland E.: The Biometric Walet. Palm vein scanners could eventually replace your wallet with your hand. IEEE Spectrum (US) 2012 June. Opracował - Witold Bobrowski.Jedno z najbardziej znanych oszustw bankomatowych (ATM - automatic teller machine) w Japonii miało miejsce w ekskluzywnym klubie golfowym na Zielonych Wzgórzach w prefekturze Gunma. W 2004 r. grupa złodziei (pochodząca z pracowników klubu) zainstalowała mikrokamery w przebieralni klubu, aby podglądać czterocyfrowe kody graczy golfowych. W czasie gdy byli oni na polu golfowym złodzieje otwierali przebieralnie i kopiowali dane z pasków magn... więcej»

WYDAWNICTWA
Anteny mikrofalowe. Technika i środowisko Roman Kubacki: Anteny mikrofalowe. Technika i środowisko. Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Warszawa 2009.We Wstępie Autor pisze: Książka jest przeznaczona dla osób zainteresowanych problemami promieniowania elektromagnetycznego oraz zabezpieczenia ludzi przed szkodliwym oddziaływaniem promieniowania mikrofalowego. Można w niej znaleźć informacje użyteczne zarówno dla specjalistów wykonujących symulacje rozkładu pola elektrycznego wokół anten w raportach oddziaływania anten na środowisko, jak i również dla szerokiego grona osób zainteresowanych wyznaczaniem poziomów ekspozycji od anten stacji bazowych lokalizowanych w pobliżu budynków mieszkalnych. Książka adresowana jest do pracowników naukowych i studentów kierunków elektroniki i telekomunikacji, inspektorów zajmujących się wykonywaniem obliczeń i realizacją pomiarów pól elektromagnetycznych oraz osób zainteresowany... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-11

zeszyt-3492-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-11.html

 
W numerze m.in.:
Badania wybranych odbiorników występujących u odbiorców indywidualnych pod kątem ich wpływu na linię zasilającą (Małgorzata Łatka, Łukasz Walczak)
W artykule przedstawiono wybrane wyniki badań i analizy oddziaływania na linię zasilającą odbiorników najczęściej występujących u odbiorców indywidualnych. Moc jednostkowa tych odbiorników nie jest zbyt duża, ale ich liczba u odbiorców indywidualnych, a także liczba gospodarstw domowych przyłączonych do krajowego systemu elektroenergetycznego (KSE) stale rośnie, co powoduje, że sumaryczny wpływ tych odbiorników na jakość energii elektrycznej jest coraz bardziej znaczący. Ponadto charakter tych odbiorników zdecydowanie zmienia się w kierunku elementów nieliniowych powodujących przepływ bardzo odkształconego prądu w sieci. Może mieć to duży wpływ na pojawienie się w systemie elektroenergetycznym wielu niekorzystnych zjawisk i pogorszenie jakości energii elektrycznej. Problem określania jakości energii elektrycznej w Polsce praktycznie nie istniał, aż do lat 80. XX w. Większość odbiorników miała charakter liniowy, a nieliczne odbiorniki nieliniowe, pracowały z reguły w wydzielonych sieciach, stąd ich wpływ na KSE był niewielki. Dziś praktycznie w każdym gospodarstwie domowym - u każdego odbiorcy indywidualnego - występuje wiele urządzeń elektrycznych, które w większym lub mniejszym stopniu oddziałują na linię zasilającą. Proste urządzenia, takie jak czajnik elektryczny czy toster mają niewielki wpływ na jakość energii, ale coraz więcej urządzeń używanych w każdym domu zawiera np. zasilacze impulsowe, silniki wysokoobrotowe zasilane przez układy energoelektroniczne itp., które niekorzystnie oddziałują na linię zasilającą. To oddziaływanie pogarsza jakość energii elektrycznej, a przecież energia elektryczna jest produktem, dlatego tak jak inne produkty, powinna spełniać wymagania jakościowe określone w normach. W krajowym systemie elektroenergetycznym, ze względu na brak zainstalowania odpowiednich przyrządów pomiarowych, obecnie nie prowadzi się masowych pomiarów stanu jakości energii zasilania u odbiorców indywidualnych. Pomia... więcej»

25. Międzynarodowe Energetyczne Targi Bielskie ENERGETAB 2012
Tegoroczne Międzynarodowe Energetyczne Targi Bielskie ENERGETAB odbyły się w dniach od 11 do 14 września 2012 r. na terenach ZIAD Bielsko-Biała. W skład Komitetu Organizacyjnego Targów weszły następujące instytucje energetyczne: ZIAD Bielsko-Biała, Stowarzyszenie Elektryków Polskich (SEP), Polskie Towarzystwo Przesyłu i Rozdziału Energii Elektrycznej (PTPiREE), Izba Gospodarcza Energetyki i Ochrony Środowiska oraz TAURON Polska Energia - jako partner generalny. Targi zorganizowano pod honorowym patronatem: ministra gospodarki, prezydenta Miasta Bielsko-Biała, prezesa SEP, prezesa PTPiREE, PGE Energia Odnawialna, Izby Gospodarczej Energetyki i Ochrony Środowiska, Polskiej Izby Gospodarczej Elektrotechniki, Polskiego Stowarzyszenia Elektroinstalacyjnego, Polskiej Izby Producentów Urządzeń i Usług na Rzecz Kolei. Prezes zarządu ZIAD - Janusz Kisiel - powitał zebranych gości oraz dokonał oficjalnego otwarcia targów. Aktu symbolicznego przecięcia wstęgi dokonali: prezydent miasta Jacek Krywult oraz wiceprezes zarządu ds. strategii i rozwoju TAURON Polska Energia - Joanna Schmid. Tegoroczna ekspozycja targowa zajmowała powierzchnię 30 tys. m2 w hali wielofunkcyjnej, pawilonach namiotowych i terenach otwartych. Swoje wyroby prezentowało 713 firm, w tym prawie 60 wystawców z kilkunastu krajów Europy, Azji i A... więcej»

Układ sterowania pracą próżniowego kolektora słonecznego do grzania powietrza (Roman Śmierzchalski, Michał Zdończyk)
Ludzkość od wieków czerpała korzyści ze Słońca. Z czasem zmieniały się jedynie metody oraz urządzenia pozwalające na przekształcanie energii słonecznej w energię cieplną. Dziś poszukiwanie alternatywnych źródeł energii wiąże się nie tylko z ochroną środowiska, ale przede wszystkim z nieustannie wzrastającymi kosztami ogrzewania. Instalacje słoneczne cieszą się coraz większym zainteresowaniem przede wszystkim osób fizycznych, ale również małych i średnich przedsiębiorstw oraz sektora publicznego. Klienci opierając się na promocji coraz lepszej technologii i korzystając z dotacji Unii Europejskiej, a także preferencyjnych pożyczek z państwowych funduszy ekologicznych, mogą wybierać spośród różnych typów i rozwiązań konstrukcyjnych kolektorów słonecznych. Dzięki temu polski rynek kolektorów rozwija się dość dynamicznie, a energetyka słoneczna jest dobrym sposobem obniżenia kosztów energii. Główne zastosowanie w Polsce znajdują kolektory słoneczne do grzania wody użytkowej (c.w.u.) oraz wspomagania centralnego ogrzewania (c.o.) budynków mieszkalnych, hal czy magazynów [1]. Istotnym ograniczeniem stosowania tej technologii są uwarunkowania klimatyczne występujące w kraju, a także czas zwrotu kosztów inwestycyjnych. W celu redukcji kosztów instalacji solarnych oraz uproszczenia systemu pozyskiwania ciepła, proponuje się zastosowanie w kolektorze słonecznym próżniowych rur do podgrzewania powietrza [5, 7]. Brak czynnika pośredniczącego (wody, glikolu) znacznie poprawia sprawność kolektora słonecznego. Znaczącą cechą kolektorów powietrznych jest brak wpływu na przegrzanie kolektora w okresie stagnacji. Zastosowanie próżniowych kolektorów słonecznych (wykorzystujących próżnie w szklanych rurach próżniowych jako izolatora), znacznie poprawiają warunki pracy tych urządzeń. Zaletą jest także możliwość pracy przy rozproszonym świetle, np. przy częściowym zachmurzeniu, dzięki czemu istnieje możliwość pozyskiwania energii przez większość m... więcej»

Wykorzystanie techniki obliczeń ewolucyjnych na potrzeby stałoprądowej analizy układów elektroniki analogowej (Mirosław Gajer)
Obecnie do szeroko rozumianych systemów ewolucyjnych zalicza się przede wszystkim algorytmy genetyczne, algorytmy ewolucyjne oraz techniki programowania genetycznego i ewolucyjnego [2, 7, 10, 12, 14]. Wszystkie wymienione techniki informatyczne inspirację czerpią z obserwacji świata przyrody ożywionej i naśladownictwa zachodzących w sposób naturalny procesów ewolucji gatunków organizmów żywych [13, 15]. Do pokrewnych technik obliczeniowych zaliczane są także algorytmy rojowe, które swoje zasady działania wywodzą z obserwacji zachowań owadów społecznych, oraz algorytmy immunologiczne, które są wzorowane na prawidłowościach dotyczących funkcjonowania systemów odpornościowych organizmów żywych [4, 6, 16]. Techniki obliczeniowe wzorowane na zjawiskach ewolucyjnych są stosowane dość powszechnie w celu rozwiązywania różnorodnych zagadnień inżynierskich, w przypadku których niejednokrotnie zachodzi konieczność rozwiązywania złożonych problemów optymalizacyjnych [1, 8]. Artykuł stanowi nowatorskie podejście, ukazujące, w jaki sposób technika obliczeń ewolucyjnych może zostać wykorzystana w obszarze badawczym teorii obwodów elektrycznych oraz układów elektroniki analogowej. Zainteresowania badawcze teorii obwodów elektrycznych koncentrują się zwykle w dwóch odmiennych obszarach, do których zalicza się analizę oraz syntezę obwodów elektrycznych. Celem analizy obwodów elektrycznych jest wyznaczenie wartości prądów płynących w poszczególnych gałęziach obwodu oraz wartości napięć panujących na zaciskach jego elementów składowych. Z kolei głównym zadaniem syntezy obwodów jest znalezienie struktury wzajemnych połączeń ich elementów składowych w celu uzyskania obwodów o z góry zadanych właściwościach. Technika obliczeń ewolucyjnych może zostać wykorzystana zarówno w celu rozwiązania zadań analizy, jak i syntezy obwodów elektrycznych. W niniejszym artykule pokazano, w jaki sposób należy stosować algorytmy ewolucyjne na potrzeby rozwiązania ... więcej»

Identyfikacja struktury energetycznej makroregionów (Krzysztof Rohatyński, Bogumiła Wnukowska, Zbigniew Wróblewski)
Gospodarka energetyczna badanego makroregionu jest oparta przede wszystkim na lokalnych zasobach węgla kamiennego i brunatnego. Zainstalowana moc elektryczna wystarcza na pokrycie potrzeb energetycznych makroregionu, a nadwyżka jest eksportowana poza makroregion. Zużycie energii w makroregionie stale wzrasta, gdyż obszar należy do najbardziej uprzemysłowionych w kraju. Proces zarządzania energią rozpoczyna się już na etapie planowania zakresu monitoringu w kierunku analizowania wymaganych informacji. Monitorowanie daje możliwość pomiaru i rejestrowania różnych aspektów rozpływu energii w sposób ciągły, ale również w badaniach sporadycznych. Monitorowanie całego systemu energetycznego jest niezwykle użyteczne szczególnie w makroregionach. Archiwizacja raportów dotyczących dostaw energii umożliwia porównanie warunków obecnych z panującymi w przeszłości, co w dużym stopniu pomaga przewidzieć, np. możliwość braku energii i w konsekwencji wystąpienie awarii [1]. Struktura zapotrzebowania na energię Z roku na rok wzrasta zapotrzebowanie na energię elektryczną. Elektryczność stała się nieodzowna w sterowaniu i napędach przemysłowych, w transporcie, telekomunikacji, dla funkcjonowania aglomeracji miejskich i każdego gospodarstwa domowego z osobna. Zużycie energii elektrycznej rośnie na świecie w tempie ponad 2,5% rocznie. W krajach Unii Europejskiej tempo to określane jest na poziomie 2%. Tendencja wzrostowa występuje także w Polsce. Zakłada się, że zużycie energii elektrycznej będzie rosło szybciej niż w państwach starej "piętnastki". Po wstąpieniu do Unii Europejskiej priorytetem staje się dążenie do zrównania poziomu życia mieszkańców Polski z poziomem życia mieszkańców UE. Wyznacznikiem poziomu życia społeczeństwa jest poziom wykorzystania energii elektrycznej przypadający na jednego mieszkańca tego społeczeństwa. Wśród krajów UE Polska ma jeden z najniższych wskaźników zużycia energii elektrycznej na 1 mieszkańca (Polska - ok.... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-10

zeszyt-3462-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-10.html

 
W numerze m.in.:
Sceptyczne spojrzenie na energie alternatywne
Smil V.: Skeptic Looks at Alternative Energy. It takes several lifetime to put a new energy system into place, and wishfuI thinking can’t speed things along. IEEE Spectrum (US) 2012 July. Opracował - Witold Bobrowski. Jak wiadomo, bez subsydiów elektrownie korzystające ze źródeł odnawialnych, poza elektrowniami wodnymi i geotermicznymi, nie mogą jeszcze konkurować z generatorami konwencjonalnymi. Składa się na to wiele powodów począwszy od współczynników wydajności (capacity factors), czyli maksymalnej ilości energii elektrycznej, którą elektrownia może wyprodukować w ciągu roku, podzielonej przez ilość energii, którą mogłaby wyprodukować, pracując w sposób ciągły. Współczynnik wydajności typowej elektrowni jądrowej wynosi ponad 90%, elektrowni opalanej węglem kamiennym 65-70%. Elektrownie słoneczne w USA i w Europie osiągają zwykle do 20%. W Hiszpanii elektrownie słoneczne i wiatrowe, dobrze ulokowane w suchym terenie mogą uzyskać od 25% do 30%, a elektrownie wiatrowe na pełnym morzu - do 40%. Aby przetworzyć energię z elektrowni wiatrowych i słonecznych konieczne jest wykonanie całkowicie nowych linii przesyłowych do miejsc obfitujących w słońce lub wiatr, a także przystosowanie istniejącego systemu energetycznego do częstych zmian obciążenia, związanego z okresową naturą zasilania. Wszystkie te komplikacje są dobrze znane i wszystkie z nich są często lekceważone przez popleczników energii alternatywnych oraz przez media. Największym błędem zwolenników nowych źródeł energii jest bagatelizowanie wskazań dotyczących czasu wymaganego do zastąpienia dotychczasowych źródeł energii przez energie odnawialne (pomimo trudnych do odparcia argumentów). Przykładem jest plan z 2008 r., popierany przez byłego wiceprezydenta Stanów Zjednoczonych - Ala Gore’a, który nawoływał do zastąp... więcej»

Analiza ryzyka strat piorunowych zgodnie z normą PN-EN 62305-2 - namiot publicznej imprezy masowej (Renata Markowska)
Utrata życia i zdrowia jest niewątpliwie najgorszą z możliwych strat spowodowanych przez doziemne wyładowania piorunowe. Wyładowania doziemne mogą oddziaływać na organizmy żywe poprzez [1]: wyładowanie bezpośrednie (przez ciało przepływa cały prąd piorunowy), przeskok iskrowy od innego obiektu trafionego przez piorun (narażenie częścią prądu pioruna), napięcia dotykowe, napięcia krokowe, następne wyładowanie główne (może trafić w człowieka nawet gdy pierwsze wyładowanie główne trafi w jego pobliżu), lider oddolny rozwijający się od ciała i zanikający (bez połączenia z liderem zstępującym) oraz falę uderzeniową. W artykule zaprezentowano wyniki analizy ryzyka utraty życia i zdrowia wskutek wyładowań piorunowych dla przypadku średniej wielkości namiotu przeznaczonego do zorganizowania publicznej imprezy masowej. Obliczenia prowadzono na podstawie wymagań obowiązującej normy ochrony odgromowej PN-EN 62305-2. Szacuje się, że przy prądzie pioruna równym 80 kA - wielkości stref, w których człowiek o wzroście 175 cm jest narażony na oddziaływania związane z wyładowaniem bezpośrednim oraz rozwijającym się od ciała liderem oddolnym rozciągają się na odległość odpowiednio ok. 45 m oraz 95 m [1]. Wskutek wymienionych oddziaływań dochodzi najczęściej do powstania poważnych obrażeń ciała, jedynie w niektórych przypadkach do śmierci. Jednak powstałe obrażenia są zwykle trwałe i na tyle poważne, że człowiek nie jest w stanie powrócić do zwykłego trybu życia sprzed wypadku (w sferze zawodowej i prywatnej) [1]. Nieliczne dostępne dane statystyczne dotyczące liczby przypadków śmiertelnych oraz obrażeń ciała powodowanych wyładowaniami piorunowymi wskazują na ich zależność od liczby dni burzowych, gęstości zaludnienia oraz warunków zabudowy lub też czasu przebywania na zewnątrz (tab. I). Zaobserwowano również zależność liczby przypadków śmiertelnych od lokalizacji osób poszkodowanych: - w południowej Afryce odnotowano sześciokrotnie więcej prz... więcej»

Analiza wymagań w oświetleniu drogowym w świetle najnowszych zaleceń CIE (Dariusz Czyżewski)
Właściwie zaprojektowane, a następnie zrealizowane oświetlenie drogowe w porze nocnej powinno zapewnić użytkownikowi komfort widzenia oraz bezpieczeństwo. Pewne wymagania i zalecenia związane z wykonywaniem projektów oświetleniowych zostały ujęte w ramy normalizacyjne oraz raporty techniczne. W maju 1998 r. Europejski Komitet Normalizacji (CEN) w ramach wyspecjalizowanej agendy, zajmującej się normalizacją w elektrotechnice (CENELEC) opracował i opublikował 4-częściowy projekt normy prEN 13201. W latach 2003-2004 zostały opracowane (przez CEN) końcowe wersje poszczególnych części normy europejskiej EN 13201 Road lighting. Ponieważ od 1 stycznia 2004 r. Polska stała się pełnoprawnym członkiem Europejskiego Komitetu Normalizacyjnego (CEN), zostaliśmy zobowiązani do przyjęcia nowej normy bez żadnych zmian na zasadach ustalonych przez CEN. Dlatego już 15 marca 2005 r. norma PN-76/E-02032 została wycofana ze zbioru Polskich Norm i zastąpiona przez przyjętą do normalizacji polskiej (na zasadzie uznania) normę europejską EN 13201 Oświetlenie dróg. Ze względu na krótki okres wprowadzenia normy, została przetłumaczona tylko strona tytułowa poszczególnych części normy europejskiej. Ostatecznie normę PN-EN 13201 przetłumaczono i opublikowano w 2007 r. W 2010 r. Międzynarodowa Komisja Oświetleniowa (CIE) opracowała raport techniczny CIE 115:2010 (2nd) poświęcony oświetleniu drogowemu. Raport został opracowany przez komitet techniczny 4-44 Dywizji 4 CIE. Raport wprowadza zalecenia związane z oświetleniem drogowym. W raporcie są poruszane tematy dotyczące: - celu oświetlenia drogowego, - oświetlenia drogowego dla zmotoryzowanych, - warunków widzenia kierowców (warunki miejskie, podmiejskie, pogodowe, wiek, zadanie wzrokowe, prowadzenie wzrokowe), - kryteriów i klas oświetlenia (wybór klas dla oświetlenia podstawowego oraz adaptacyjnego), - wymagań oświetleniowych dla zmotoryzowanych (kryterium luminancyjne, prowadzenie wzrokowe), - s... więcej»

Przewody ACSS jako alternatywa dla tradycyjnych konstrukcji AFL (Krzysztof Kaleta, Henryk Kubik, Paweł Dyraga)
Przyszłość polskiej energetyki została określona w załączniku do uchwały Rady Ministrów nr 202/2009 z 10 listopada 2009 r. "Polityka energetyczna Polski do 2030 roku". Założone cele w zakresie poprawy efektywności energetycznej to: zmniejszenie wskaźnika strat sieciowych w przesyle i dystrybucji, poprzez m.in. modernizację obecnych i budowę nowych sieci, wymianę transformatorów o niskiej sprawności oraz rozwój generacji rozproszonej. Szczegółowymi celami w zakresie wytwarzania i przesyłania energii elektrycznej oraz ciepła są: - budowa nowych mocy w celu zrównoważenia krajowego popytu na energię elektryczną i utrzymania nadwyżki dostępnej operacyjnie w szczycie, mocy osiągalnej krajowych konwencjonalnych i jądrowych źródeł wytwórczych na poziomie min. 15% maksymalnego krajowego zapotrzebowania na moc elektryczną, - budowa interwencyjnych źródeł wytwarzania energii elektrycznej, wymaganych ze względu na bezpieczeństwo pracy systemu elektroenergetycznego, - rozbudowa krajowego systemu przesyłowego umożliwiająca zrównoważony wzrost gospodarczy kraju, jego poszczególnych regionów oraz zapewniająca niezawodne dostawy energii elektrycznej (szczególnie zamknięcie pierścienia 400 kV oraz pierścieni wokół głównych miast Polski), jak również odbiór energii elektrycznej z obszarów o dużym nasyceniu planowanych i nowo budowanych jednostek wytwórczych, ze szczególnym uwzględnieniem farm wiatrowych, - rozwój połączeń transgranicznych skoordynowany z rozbudową krajowego systemu przesyłowego i z rozbudową systemów krajów sąsiednich, pozwalający na wymianę co najmniej 15% energii elektrycznej zużywanej w kraju do 2015 r., 20% do 2020 r. oraz 25% do 2030 r., - modernizacja i rozbudowa sieci dystrybucyjnych, pozwalająca na poprawę niezawodności zasilania oraz rozwój energetyki rozproszonej wykorzystującej lokalne źródła energii, - modernizacja sieci przesyłowych i sieci dystrybucyjnych, pozwalająca obniżyć do 2030 r. czas awaryjnych przerw w... więcej»

Laboratorium projektowania i konstrukcji urządzeń elektronicznych (Krzysztof Górecki, Janusz Zarębski, Damian Bisewski, Jacek Dąbrowski, Piotr Jasicki)
W artykule przedstawiono badawczo-dydaktyczne laboratorium projektowania i konstrukcji urządzeń elektronicznych, uruchomione w Katedrze Elektroniki Morskiej Akademii Morskiej w Gdyni. Opisano koncepcję laboratorium, etapy procesu dydaktycznego oraz najważniejsze urządzenia stanowiące wyposażenie laboratorium. Wskazany został obszar zadań badawczych i dydaktycznych, w którym to laboratorium może być użyteczne. Rozwój technologii elektronicznej umożliwia miniaturyzację urządzeń elektronicznych, ograniczenie kosztów obudowy oraz zmniejszenie zapotrzebowania na energię elektryczną. Bardzo duży wpływ na miniaturyzację urządzeń elektronicznych ma rozpowszechnienie się technologii montażu powierzchniowego elementów elektronicznych. Elementy stosowane w tym montażu (SMD) cechują się mniejszymi rozmiarami geometrycznymi oraz mniejszym rozstawem wyprowadzeń zewnętrznych niż klasyczne elementy do montażu przewlekanego (THD) [1]. Z drugiej strony montaż elementów elektronicznych w obudowach THD nie wymaga specjalistycznej aparatury i może być z powodzeniem realizowany w warunkach amatorskich. Z tego powodu przez wiele lat laboratorium projektowania i konstrukcji urządzeń elektronicznych nie wymagało skomplikowanego wyposażenia, gdyż montaż przewlekany można było zrealizować jako montaż manualny. Obecnie nowoczesne układy scalone są w dużej mierze wytwarzane tylko w obudowach SMD. Dlatego badania układów elektronicznych zawierających nowoczesne układy scalone wymagają wykorzystania urządzeń technicznych umożliwiających wytworzenie precyzyjnych płytek drukowanych (PCB), nadruk pasty lutowniczej na polach lutowniczych, umieszczenie elementów SMD na płytce drukowanej oraz wykonanie lutowania rozpływowego [1]. W artykule opisano laboratorium badawczo-dydaktyczne projektowania i konstrukcji urządzeń elektronicznych zorganizowane w Katedrze Elektroniki Morskiej Akademii Morskiej w Gdyni. W dalszej części artykułu przedstawiono koncepcję reali... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-9

zeszyt-3423-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-9.html

 
W numerze m.in.:
Nowoczesne przekształtniki energoelektroniczne przeznaczone do odnawialnych źródeł energii (Tomasz Tarczewski)
Energoelektronika jest obecnie gwałtownie rozwijającą się dziedziną nauki i techniki. Oferowane elementy półprzewodnikowe charakteryzują się coraz większymi wartościami znamionowymi prądów i napięć, wysokimi częstotliwościami przełączeń, spadkiem strat mocy podczas przełączania i przewodzenia, a także coraz bardziej przystępnymi cenami [1]. Obecnie koszt półprzewodnikowych łączników energoelektronicznych każdego roku maleje o ok. 2-5% [2]. Rozwój półprzewodnikowych łączników energoelektronicznych umożliwia konstruowanie nowoczesnych przekształtników energoelektronicznych, charakteryzujących się dużą sprawnością oraz ograniczonym wpływem na odkształcanie parametrów sieci energetycznej. Powszechnie stosowane w odnawialnych źródłach energii (OZE ) przekształtniki przyczyniają się do zwiększania ich wpływu na system energetyczny [3]. Przekształtniki energoelektroniczne są bardzo istotnymi elementami systemu energetycznego i pełnią funkcję interfejsu pomiędzy OZE a siecią elektryczną [3, 4]. Zazwyczaj konieczne jest dopasowanie wytwarzanej przez OZE energii do parametrów sieci. Również w przypadku pracy OZE "na wyspę" wymagane jest zapewnienie pożądanych parametrów wytwarzanej energii elektrycznej, umożliwiające zasilanie lokalnych odbiorników lub magazynowanie generowanej energii. Na przestrzeni ostatnich 30 lat masa i rozmiary przekształtników energoelektronicznych stosowanych w napędach elektrycznych o regulowanej prędkości uległy 20-krotnemu zmniejszeniu. W tym samym przedziale czasu zanotowano zmniejszenie liczby komponentów oraz 10-krotny wzrost funkcjonalności omawianych urządzeń [3]. Efektywne przekształtniki energoelektroniczne współpracujące z OZE stają się ważnym elementem współczesnego systemu energetycznego [4]. Elektrownie wiatrowe są drugim po biomasie, najbardziej znaczącym odnawialnym źródłem energii w Polsce [5]. Z tego względu topologie obecnie stosowanych przekształtników energoelektronicznych zostaną omówion... więcej»

Komunikacja w systemach smart metering i smart grid (Jacek Koźbiał)
Ostatnio w polskiej elektroenergetyce podejmowane są próby wdrożenia systemów smart metering i smart grid. Jednym z podstawowych wymagań jest zapewnienie w obrębie sieci elektroenergetycznej sprawnej komunikacji, która w ramach systemu smart grid powinna zapewnić: - dwukierunkową transmisję pomiędzy systemem informatycznym i urządzeniem pomiarowym (licznik energii elektrycznej), - odpowiednio krótkie czasy dostępu do urządzeń pomiarowych, np. odczyt danych pomiarowych z dowolnego licznika w ciągu maksymalnie kilku sekund, - możliwość łatwej integracji urządzeń pomiarowych dla innych mediów (gaz, ciepło, woda), - możliwość łatwej integracji z HAN (home area network - tzw. sieć transmisji danych w obrębie budynku) w celu sterowania odbiorami energii oraz informowania odbiorców o sytuacji na rynku energii za pomocą używanych w gospodarstwie domowym terminali typu: komputer, telewizor, smartfon, iPad itp., - wymaganą przepustowość danych, - zunifikowany, standardowy protokół transmisji danych. Dodatkowo systemy smart grid narzucają wymagania: - zwiększonej przepustowości danych - często systemy działające w smart grid wymagają kilkudziesięciu razy większej przepustow... więcej»

Srebrny Jubileusz Przedsiębiorstwa Badawczo-Wdrożeniowego OLMEX SA - 25 lat współtworzenia polskiego systemu elektroenergetycznego
Z dyrektorem generalnym, prezesem zarządu PBW OLMEX SA, dr. inż. Przemysławem Chojnowskim rozmawia Aleksander Dudkowski.Panie Prezesie, mija już ćwierć wieku odkąd OLMEX jako prywatna firma rozpoczął działalność na naszym rynku elektroenergetycznym. To piękny jubileusz zważywszy, że firma jako jedna z pierwszych w Polsce rozpoczęła prywatną działalność po transformacji ustrojowej. Proszę powiedzieć kilka słów o początkach OLMEX-u. Jan Parandowski w "Mitologii" pisze, że na początku był Chaos. Ja mogę stwierdzić, że na początku naszego istnienia był zapał. Pojawiły się sprzyjające warunki do podjęcia działalności gospodarczej w nieznanych jeszcze w Polsce warunkach wolnego rynku. To wyzwoliło w ludziach energię i chęć stworzenia czegoś nowego. W 1987 r., z inicjatywy pracowników naukowych ówczesnej Akademii Rolniczo-Technicznej w Olsztynie, zostało założone w Olsztynie Przedsiębiorstwo Badawczo-Wdrożeniowe OLME X Sp. z o.o. Przedmiot działalności obejmował prace projektowe, pomiarowe, badawcze, wdrożeniowe, montażowe i instalatorskie z zakresu gospodarki energetycznej w zakładach przemysłowych, ze szczególnym uwzględnieniem przedsięwzięć związanych z racjonalizacją i ograniczeniem zużycia czynników energetycznych. Idea rozwiązywania problemów na podstawie badań naukowych oraz praktycznych doświadczeń zdobytych w przemyśle towarzyszyła naszej firmie od samego początku i trwa aż do dziś. Wspomniał Pan o przedsięwzięciach związanych z racjonalizacją i ograniczeniem zużycia czynników energetycznych. Czego dokładnie one dotyczyły? Podjęliśmy się rozwiąz... więcej»

"Piorunochrony aktywne" w świetle obowiązujących w Polsce norm i przepisów prawnych (Mirosław Zielenkiewicz, Tomasz Maksimowicz)
Na przestrzeni ostatnich dwóch dekad na światowym rynku można zauważyć ekspansję producentów urządzeń przeznaczonych do tzw. aktywnej ochrony odgromowej, którzy swoim urządzeniom przypisują większą skuteczność w stosunku do powszechnie stosowanych instalacji piorunochronnych wykonanych wg zasad przedstawionych w normach dotyczących ochrony odgromowej, nazywanej przez oferentów "zwodów aktywnych" ochroną tradycyjną. Instalacje odgromowe wykorzystujące takie "aktywne piorunochrony" z uwagi na małą liczbę elementów składowych są znacznie tańszymi rozwiązaniami. Także w Polsce temu zagadnieniu towarzyszy od pewnego czasu nieustanna dyskusja dotycząca skuteczności takiej ochrony oraz podstaw prawnych uprawniających do zastąpienia tradycyjnej instalacji odgromowej "urządzeniem aktywnym". Stan prawny w Polsce w zakresie ochrony odgromowej Zgodnie z rozporządzeniem ministra infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. [5] w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie: Budynek należy wyposażyć w instalację chroniącą od wyładowań atmosferycznych. Obowiązek ten odnosi się do budynków wyszczególnionych w Polskiej Normie dotyczącej ochrony odgromowej obiektów budowlanych (§ 53 ust. 2), a instalacja piorunochronna, o której mowa w § 53 ust. 2, powinna być wykonana zgodnie z Polską Normą dotyczącą ochrony odgromowej obiektów budowlanych (§ 184 ust. 3). Zmiany z 10 grudnia 2010 r. wprowadzone do powyższego rozporządzenia [6] (weszły w życie 21 marca 2011 r.) zawierają wykaz norm przywołanych do wymienionych paragrafów, z których wynika, że polskimi normami odgromowymi w zakresie ochrony obiektów budowlanych (łącznie z ich instalacjami, wyposażeniem i personelem) oraz przyłączonych do nich urządzeń usługowych (linii elektroenergetycznych, telekomunikacyjnych, radiokomunikacyjnych, rurociągów) są wyłącznie normy serii PN -EN 62305: Ochrona odgromowa, zawierającej cztery oddzielne arkusze: PN -EN 62305-1:2008 Czę... więcej»

Nowa złączka TOPJOBS do przekładników prądowych (Jarosław Idzik)
Funkcjonalność, małe wymiary oraz bezpieczna i łatwa obsługa to wymagania stawiane obecnie wyrobom stosowanym w energetyce przez służby zabezpieczeniowe i pomiarowe. Zgodnie z tymi oczekiwaniami została zaprojektowana i przygotowana nowa złączka rozłączalnopomiarowa WAGO z serii 2007. Łączy w sobie typowe zalety złączek TOPJOB®S z dodatkową funkcjonalnością - innowacyjną techniką automatycznego zwierania przekładnika. Od ponad 20 lat WAGO projektuje i wdraża innowacyjne rozwiązania dla energetyki. W bogatym asortymencie firmy WAGO już znajdują się złączki stworzone z myślą o tej branży: 282-131, 282-870 i 282-811. Najnowsza seria 2007 jest czwartą generacją złączek do przekładników prądowych i napięciowych. Opracowując koncepcję nowej złączki, skorzystano... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-8

zeszyt-3394-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-8.html

 
W numerze m.in.:
Możliwości zastosowania inteligentnych instalacji elektrycznych w nowoczesnym budownictwie (Tomasz Zarębski)
Jednym z największych wyzwań stojących współcześnie przed człowiekiem jest zapewnienie dostatecznej ilości energii niezbędnej do prawidłowego funkcjonowania społeczeństwa. W obliczu nieuchronnego wyczerpania paliw kopalnych należy zastanowić się, jak ten cel zrealizować. Właściwe wydają się dwie drogi: - poszukiwanie nowych źródeł energii, - racjonalizacja zużycia energii. W dziedzinie nowych źródeł energii w wielu ośrodkach naukowych trwają intensywne prace nad wykorzystaniem odnawialnych jej źródeł. Najszerzej wykorzystywane są: energia wiatru i promieniowania słonecznego oraz biomasa. Coraz szerzej myśli się również o wykorzystaniu nieograniczonych zasobów energii wód mórz i oceanów. W obliczu niedawnych wydarzeń w japońskiej elektrowni atomowej Fukushima wykorzystanie tego rodzaju energii wzbudza wiele kontrowersji. Wprawdzie nowoczesne technologie budowy takich siłowni zapewniają bardzo wysoki stopień niezawodności i bezpieczeństwa, ale wśród społeczeństwa jest obawa przed ich eksploatacją. Racjonalizacja zużycia energii to działania zmierzające do jej oszczędnego i optymalnego zużywania. Realizacja tych działań powinna odbywać się poprzez wyrobienie w odbiorcach energii nawyków jej oszczędzania oraz wprowadzanie nowych technologii. Obecnie można zaobserwować burzliwy rozwój tego rodzaju technologii w nowoczesnym budownictwie. Wprowadzane są różne rozwiązania, które pozwalają na konstrukcję energooszczędnych budynków. Dotyczy to zarówno samej technologii budowlanej, jak i różnego rodzaju instalacji odbiorczych. Do ogrzewania budynków coraz częściej stosuje się odnawialne źródła energii, takie jak energia słońca, wiatru oraz geotermalna. W dzisiejszym świecie człowiek ma coraz mniej czasu, pamiętanie o wyłączaniu zbędnych odbiorników bywa bardzo problematyczne. Z tego względu bardzo pomocne okazuje się korzystanie z różnego rodzaju inteligentnych instalacji elektrycznych, które potrafią same "myśleć" o tym, co powinno ... więcej»

Skutki społeczno-ekonomiczne katastrofy w Fukushimie
The Economist 2012 March: Japan after the 3/11 disaster. The death of trust. Last year’s triple disaster - earthquake, tsunami and nuclear meltdown - has shattered Japanese faith in many of the country’s institutions. Opracował - Witold Bobrowski. Wakana Yokoyama 11 marca br. minął rok od dnia, który wywrócił świat Wakany do góry nogami. Trzynastoletnia Wakana Yokoyama będzie przygotowywała tradycyjne tańce z okazji święta sadzenia ryżu. Będzie szczęśliwa z tej okazji, ponieważ ma nadzieję, że zobaczy swoich starych szkolnych przyjaciół, których już dawno nie widziała. Ale będzie jej towarzyszył także cień smutku, ponieważ wielu mieszkańców nie zobaczy już swoich wiosek. Tego gorzkiego, zimnego dnia, rok temu, wioskę Ukedo zalała silna fala tsunami. Zabiła ok. 180 osób, z wioski liczącej 1800 mieszkańców, w tym oboje dziadków Wakany. Niektórzy mieszkańcy mogli zostać jeszcze uratowani, ale kiedy nastąpił wybuch pierwszego z reaktorów pobliskiej elektrowni atomowej Fukushima Dai-ichi, władze skoncentrowały się raczej na pospiesznej ewakuacji żywych niż na poszukiwaniu zaginionych mieszkańców, pozostałych jeszcze przy życiu. Wakana, jej rodzina oraz tysiące innych zostali przesiedleni do namiotów, które chociaż położone nieco dalej, znajdowały się bezpośrednio na drodze pióropusza radioaktywności elektrowni. Wakana obecnie mieszka w Koriyamie, miejscowości położonej 60 km na zachód od Fukushima Dai-ichi. Uczęszcza do nowej szkoły, w której nie ma dawnych kolegów. Może wychodzić na zewnątrz tylko na trzy godziny dziennie ze względu na utrzymującą się radiację. Z upływem czasu coraz trudniej jest utrzymywać kontakty ze znajomymi z Ukedo, gdzie rosła, oddychając słonym zapachem wybrzeża Pacyfiku. Ale jej oczy świecą się, gdy mówi o tańcach ludowych, które będzie wykonywała, a które mają już tradycję setek lat. Utrzymując tradycje wioski nie będzie żyła dziwną odpowiedzialnością za przeszłość, ale ona jest jedyną, któr... więcej»

Konferencje naukowo-techniczne Oddziału Poznańskiego Stowarzyszenia Elektryków Polskich podczas targów EXPOPOWER 2012 (Ryszard Niewiedział)
Oddział Poznański Stowarzyszenia Elektryków Polskich im. prof. Józefa Węglarza był organizatorem dwóch konferencji naukowo- technicznych podczas Międzynarodowych Targów Energetyki EXPOPOWER 2012 w Poznaniu. 8 maja 2012 r. w pawilonie 8A Międzynarodowych Targów Poznańskich odbyła się III Konferencja Naukowo-Techniczna z cyklu Energooszczędność w oświetleniu - Efektywność energetyczna w oświetleniu - nowe wymagania i możliwości. Współorganizatorami konferencji były: Wydział Elektryczny Politechniki Poznańskiej, Wielkopolska Okręgowa Izba Inżynierów Budownictwa i Międzynarodowe Targi Poznańskie. Konferencja odbywała się pod patronatem Polskiego Komitetu Oświetleniowego SEP oraz Związku Producentów Sprzętu Oświetleniowego POL-Lighting. Radzie Programowej III Konferencji przewodniczył prof. Jacek Hauser z Politechniki Poznańskiej. Ponadto w skład Rady Programowej weszli: sekretarz naukowy - dr inż. Małgorzata Górczewska z Zakładu Techniki Świetlnej i Elektrotermii PP, prof. Wojciech Żagan z Politechniki Warszawskiej, prof. Konrad Domke z Politechniki Poznańskiej, dr inż. Jan Grzonkowski - przewodniczący Polskiego Komitetu Oświetleniowego SEP. Pracami Komitetu Organizacyjnego III Konferencji kierował członek Prezydium Zarządu OP SEP - mgr inż. Stefan Granatowicz, a sekretarzem organizacyjnym była mgr inż. Renata Kurka - sekretarz Zarządu OP SEP. Obrady konferencji otworzył wiceprezes Zarządu Głównego, a jednocześnie członek Prezydium Zarządu Oddziału Poznańskiego SEP - Stefan Granatowicz, witając serdecz... więcej»

Nowe wyzwania sektora elektroenergetycznego w zakresie ochrony środowiska (Krzysztof Billewicz)
Elektroenergetyka jest sektorem szczególnie negatywnie oddziałującym na środowisko. Są to przede wszystkim emisje zanieczyszczeń - gazów i pyłów do atmosfery. Dodatkowo, ponieważ wielkie elektrownie budowane były z dala od siedzib ludzkich, problemem mającym wpływ na środowisko naturalne stało się ciepło wytwarzane przy okazji procesu generacji energii, które mogłoby być korzyścią i produktem, który można byłoby sprzedać - np. mogłoby służyć do ogrzewania mieszkań, a tak staje się odpadem i w różny sposób musi zostać oddane do otoczenia. Do tego dochodzi jeszcze degradacja krajobrazu związana zarówno z pozyskaniem niektórych paliw kopalnych, np. węgla brunatnego, jak również z budową wielkich elektrowni oraz wielkich linii przesyłowych. Wielu ludzi uświadamia sobie powolne, ale również nieuchronne wyczerpywanie się dostępnych zasobów paliw kopalnych, możliwych do wydobycia lub wykorzystania przy ekonomicznie uzasadnionych kosztach. Pakiet 3 razy 20 do 2020 r. Parlament Europejski zatwierdził pakiet ustaw, nazywanych pakietem klimatycznym, tzw. pakiet 3 razy 20. Celem jest zmuszenie krajów UE do "zielonej rewolucji" w przemyśle i energetyce, która będzie oznaczać odejście od wysokoemisyjnego węgla na rzecz odnawialnych źródeł energii oraz dążenie do oszczędzania energii. Pakiet ten podaje cele, które powinny zostać zrealizowane do 2020 r.: - ograniczenie emisji CO2 o 20%, w stosunku do poziomu z 1990 r. (głównym narzędziem służącym do realizacji tego celu jest unijny system handlu emisjami - ETS), - zmniejszenie zużycia energii (zwiększenie efektywności energetycznej) o 20%, - zwiększenie udziału energii odnawialnej w całkowitym zużyciu energii do 20% (dla Polski ustalono wzrost z 7 do 15%). W tym celu uboższe kraje otrzymały unijną pomoc w postaci bezpłatnych uprawnień do emisji, w 2013 r. elektrownie dostaną 70% uprawnień bezpłatnie. Jednak później, z roku na rok, będą musiały kupować ich coraz więcej. Po 1990 r. Polska... więcej»

Wykorzystanie światła dziennego alternatywą dla oświetlenia elektrycznego
J. Sielianin: Nowy sposób oświetlenia pomieszczeń światłem dziennym. Energosowiet 6/2010. Opracował - Piotr Olszowiec. Światło słoneczne jest niezbędne dla zapewnienia fizycznego i psychicznego zdrowia człowieka. Ryzyko zachorowania wzrasta przy niedostatecznej ekspozycji człowieka na poszczególne części widma słonecznego. Czas przebywania w warunkach naturalnego oświetlenia wpływa na długość życia. Według badań prowadzonych w USA, wydajność pracy przy oświetleniu dziennym jest o 7% większa niż przy sztucznym. W naturalnych warunkach wzrasta koncentracja umysłu i wolniej narasta zmęczenie, przy sztucznym oświetleniu łatwiej o znużenie, rozdrażnienie i stany depresyjne. Przy niedostatecznej ilości światła słonecznego stosowanie sztuczn... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-7

zeszyt-3366-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-7.html

 
W numerze m.in.:
Wyznaczanie rezystancji zastępczej obwodów elektrycznych z wykorzystaniem obliczeń ewolucyjnych (Mirosław Gajer)
Rezystancja zastępcza obwodu elektrycznego rozumiana jest jako wartość rezystancji opornika, którym można zastąpić układ połączeń innych elementów rezystywnych, stanowiących rozpatrywany obwód, nie zmieniając przy tym wartości płynącego w nim prądu [1]. W przypadku szeregowego połączenia N oporników, ich rezystancja zastępcza równa jest sumie rezystancji poszczególnych oporników składowych, zgodnie ze wzorem (1) Analogicznie w przypadku równoległego połączenia N oporników odwrotność ich rezystancji zastępczej równa jest sumie odwrotności rezystancji poszczególnych oporników składowych, zgodnie ze wzorem (2) W przypadku równoległego połączenia jedynie dwóch oporników wzór (2) można przekształcić do postaci pozwalającej na bezpośrednie wyznaczenie ich rezystancji zastępczej za pomocą następującej zależności (3) Podobnie w przypadku równoległego połączenia trzech oporników, ich rezystancja zastępcza wyraża się wzorem (4) Oprócz szeregowego lub równoległego połączenia oporników występować mogą także układy mieszane, w przypadku których rezystancję zastępczą można wyznaczyć jako kombinację odpowiednich połączeń równoległych bądź szeregowych ich oporników składowych [2]. = = N i R Ri 1 i R = = N i i R 1 R 1 1 1 2 1 2 R R R R R + = 1 2 1 3 2 3 1 2 3 R R R R R R R R R R + + = wiedniej kombinacji połączeń szeregowych i równoległych [3]. Przykład takiego układu połączeń oporników został przedstawiony na rys. 2. W takim wypadku rezystancję zastępczą można wyznaczyć jedynie korzystając z definicji pojęcia rezystancji, która mówi, że rezystancja obwodu jest to stosunek napięcia U panującego na jego zaciskach do wartości płynącego przez niego prądu i. Dr inż. Mirosław Gajer - AGH Akademia Górniczo-Hutnicza, Wydział EAIiE, Katedra Automatyki, Kraków Rys. 1. Układ połączeń oporników stanowiący kombinację połączeń szeregowych i równoległych Rys. 2. Układ połączeń oporników, którego nie można sprowadzi... więcej»

Wiejskie sieci elektroenergetyczne – budowa, modernizacja, stan obecny (Lech Bożentowicz)
Zły stan wiejskich sieci elektroenergetycznych od wielu lat jest uważany za barierę rozwoju cywilizacyjnego i gospodarczego obszarów wiejskich. Jest również przyczyną znacznych uciążliwości dla mieszkańców tych terenów, odczuwalnych w życiu codziennym. Stan techniczny terenowych sieci dystrybucyjnych jest zróżnicowany na obszarze Polski, najgorszy na tzw. ścianie wschodniej w województwach: podlaskim, mazowieckim, lubelskim i podkarpackim. Stosunkowo najlepsza sytuacja występuje na terenach zachodnich i północnych. Przyczynami problemu są: - wolny postęp elektryfikacji terenów obecnej tzw. ściany wschodniej przed wybuchem II wojny światowej, - zatrzymanie inwestycji w sieci wiejskie i zniszczenia w czasie wojny, - niskie standardy techniczne sieci budowanych w pierwszym okresie w ramach przyspieszonej elektryfikacji powojennej, - niedostatecznie szybka modernizacja sieci wiejskich dostosowująca ich stan techniczny do rosnących potrzeb, - brak systemowego programu zapewniającego modernizację sieci wiejskich po decentralizacji elektroenergetyki, - brak dostatecznych własnych środków finansowych spółek dystrybucyjnych potrzebnych do modernizacji sieci wiejskich dla dostosowania ich do aktualnych i rosnących zadań, - nieskuteczne próby pozyskania środków pomocowych UE , - niedostateczne zainteresowanie problemem przez organy samorządu terytorialnego, tj. gminy, - brak pozytywnej reakcji organów decyzyjnych na wnioski zgłaszane przez organizacje pozarządowe, w tym Stowarzyszenie Elektryków Polskich. SEP podjął problem elektroenergetycznych sieci wiejskich organizując cykliczne konferencje: - WSE ’96 w Miętnem, gdzie przedstawiono problem, - ETW ’2002 w Jachrance, kontynuowano i szukano rozwiązań, - ETW ’2004 w Jachrance, powstał wniosek o możliwości pozyskania środków pomocowych UE , - ETW ’2006 w Nałęczowie, zaktualizowano potrzeby, kontynuowano temat, - ETW ’2009 w Lublinie, zaktualizowano po... więcej»

Międzynarodowe Targi Energetyki EXPOPOWER 2012 "Energetyka przyszłości - przyszłość energetyki" (Krzysztof Woliński)
VI edycja Międzynarodowych Targów Energetyki EXPOPOWER odbyła się w Poznaniu w dniach 8-10 maja 2012 r. Równolegle odbyły się Międzynarodowe Targi Energii Odnawialnej GREENPOWER . Patronat honorowy nad EXPOPOWER 2012 sprawowało Ministerstwo Gospodarki. Patronem Targów był także przewodniczący Parlamentarnego Zespołu ds. Energetyki - Andrzej Czerwiński oraz organizacje branżowe: Izba Gospodarcza Ciepłownictwo Polskie, Izba Gospodarcza Energetyki i Ochrony Środowiska, Polska Izba Producentów Urządzeń i Usług na Rzecz ... więcej»

Właściwości piezoelektryczne niejednorodnych laminatów z polipropylenu (Ryszard Kacprzyk, Anna Kisiel)
Badania nad naturą zjawiska piezoelektrycznego występującego w różnych materiałach wykazały, że może ono być wynikiem działania kilku mechanizmów [1-2]. Wśród nich wyróżnia się efekt piezoelektryczny związany z niejednorodnością własności mechanicznych struktury dielektrycznej, przy jednoczesnym występowaniu w niej ładunku przestrzennego [1-3]. Struktury niejednorodne, wykonane z dielektryków wykazujących dobre właściwości elektretowe, mogą stanowić podstawę do opracowania materiałów wykazujących silne i trwałe własności piezoelektryczne. Materiały takie mogą znaleźć zastosowanie w budowie wszelkiego rodzaju czujników i przetworników wykorzystywanych, np. do konwersji energii z otoczenia w energię elektryczną (tzw. harvesterów). Największy wpływ na zastosowanie harvestera ma wybór odpowiedniego materiału piezoelektrycznego do jego budowy [4-5]. Analiza właściwości piezoelektrycznych dostępnych folii elektromechnicznych, jak również warstwowych struktur niejednorodnych [6-8] wskazuje na możliwość wykorzystania ich, np. w konstrukcji mikrogeneratorów energii wykorzystujących ciśnienie fali akustycznej oraz naprężenia ściskające. Elastyczne folie i ... więcej»

LifeCheck - nowoczesny system kontroli i nadzoru urządzeń ograniczających przepięcia w obwodach sygnałowych (Andrzej Sowa, Krzysztof Wincencik)
Analizując potrzebę stosowania urządzeń do ograniczania przepięć SPD (surge protective device) w obwodach sygnałowych należy zwrócić uwagę na systemy, których awaria lub błędne działanie może stworzyć zagrożenie dla środowiska naturalnego (np. systemy elektroniczne w zakładach przemysłu chemicznego), systemy kontrolno-pomiarowe w energetyce oraz urządzenia w rozległych systemach elektronicznych instalowane na otwartym terenie (np. stacje benzynowe, oczyszczalnie ścieków itp.). Równie niebezpieczne mogą być zakłócenia w pracy systemów sterowania i nadzoru obiektów, w których może przebywać wiele osób lub które zarządzają bezpieczeństwem ruchu (nastawnie kolejowe, wieże kontroli ruchu na lotniskach). Przykładowo uderzenie w wieże kontroli lotów na lotnisku we Frankfurcie w 1992 r. spowodowało uruchomienie systemu pożarowego paraliżując na kilka godzin pracę lotniska i zmuszając wiele samolotów do zmiany lotniska docelowego. Badania urządzeń do ograniczania przepięć Podczas bezpośredniego wyładowania piorunowego w obiekt lub w instalacje do niego dochodzące może wystąpić przekroczenie dopuszczalnych parametrów SPD . Dlatego, w celu zapewnienia... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-6

zeszyt-3337-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-6.html

 
W numerze m.in.:
Bezpieczeństwo elektrowni jądrowych z reaktorami III generacji oferowanych Polsce Część III. Podstawowe cechy bezpieczeństwa rozwiązań projektowych jądrowych bloków energetycznych oferowanych Polsce (Władysław Kiełbasa)
Inwestorowi pierwszych elektrowni jądrowych w Polsce - spółce PGE SA - oferowane są obecnie dwa rodzaje jądrowych bloków energetycznych generacji III+ wyposażonych w reaktory lekkowodne - dwa z reaktorami typu PWR (EPR i AP 1000) oraz jeden z reaktorem typu BWR (ESBWR). Wszystkie zapewniają wysoki poziom bezpieczeństwa jądrowego. Podstawowe cechy bezpieczeństwa reaktora EPR Reaktor EPR (european pressurized reactor) reprezentuje tzw. "linię ewolucyjną" rozwoju reaktorów energetycznych, jego rozwiązania projektowe wywodzą się z 40-letnich doświadczeń w konstrukcji i eksploatacji francuskich i niemieckich reaktorów wodnociśnieniowych, a zwłaszcza ich najnowszych modeli: "N4" (firmy Framatome - obecnie AREVA) i "Konvoi" (firmy Siemens). Moc elektryczna netto jądrowego bloku energetycznego z reaktorem EPR wynosi ok. 1600 MWe. Zastosowano w nim wiele rozwiązań zapewniających bezpieczeństwo nie tylko przy normalnej eksploatacji i podczas awarii projektowych, ale i w razie akcji terrorystycznych, a także zabezpieczających przed uszkodzeniem obudowy bezpieczeństwa w przypadku ciężkich awarii związanych ze stopieniem rdzenia reaktora. Główne cechy bezpieczeństwa reaktora EPR schematycznie przedstawiono na rys. 17, są to: - dwupowłokowa obudowa bezpieczeństwa z układami wentylacji przestrzeni pomiędzy dwiema powłokami, - strefa rozpływu stopionego rdzenia (tzw. łapacz rdzenia), zabezpieczająca obudowę bezpieczeństwa przed uszkodzeniem w razie przetopienia zbiornika reaktora przez stopiony rdzeń, - układy bezpieczeństwa o poczwórnej redundancji, - układ chłodzenia (zraszania) obudowy bezpieczeństwa o podwójnej redundancji, - duży zbiornik wodny w obudowie bezpieczeństwa (zapas wody służący do przeładunku paliwa i dla układów bezpieczeństwa). Rozwiązania projektowe zastosowane w EPR zapewniają: ● Praktyczne wykluczenie sytuacji mogących skutkować dużymi wczesnymi uwolnieniami substancji promieniotwórczych do środowiska, jak: ... więcej»

Nowe aparaty hydrolokacyjne wykrywają ogromne ławice ryb
Makris M.: New Sonar Technology Reveals City-size Schools of Fish. Low-frequency sound waves improve ocean sensing. IEEE Spectrum (US) 2011 August. Opracował - Witold Bobrowski. Statek badawczy Oceanus znajdował się 200 km na południe od Long Island poszukując czegoś, na co polowano od lat. Nie był to biały wieloryb, ale coś równie żywego i jako całość znacznie większego. Naukowcy pracujący na statku odnosili się żartobliwie do enigmatycznego przedmiotu poszukiwań, nazywając go niezidentyfikowanym obiektem pływającym (UFO - unidentified floating object). Aby znaleźć nieuchwytny łup załoga została wyposażona w nowoczesny aparat hydrolokacy... więcej»

Badania technologii jednoprzewodowego przesyłu energii elektrycznej
Eniergosbieriegajuszczaja i riesursosbieriegajuszczaja tiechnołogija pieriedaczi eliektriczieskoj energii na bolszije rasstojanija" (Energo- i materiałooszczędna technologia przesyłu energii elektrycznej na duże odległości). Ekołogiczieskije Sistiemy 2/2011. http://esco-ecosys.narod.ru/journal/journal110. htm. Opracował - Piotr Olszowiec. Jednym z głównych problemów współczesnej elektroenergetyki jest występowanie znacznych strat przesyłu energii w sieciach elektrycznych. Ich radykalne ograniczenie może okazać się realne przy użyciu nowatorskiej technologii jednoprzewodowego przesyłu energii elektrycznej nawiązującej do eksperymentów Nikoli Tesli z końca XIX w. Rozwijana w Rosji koncepcja jest kolejną odmianą jednoprzewodowych lub wręcz bezprzewodowych układów przesyłu elektryczności. Po udanych próbach wynalazek t... więcej»

WYDAWNICTWA
Logistyka dla inżynierów.Stanisław Niziński, Józef Żurek, Krzysztof Ligier: Logistyka dla inżynierów. Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Warszawa 2011.We Wstępie autorzy piszą: Niniejsza książka jest poświęcona problemom logistyki z punktu widzenia inżynierskiego. (…) Dowolny system działania, państwowy lub prywatny musi mieć właściwe zabezpieczenie logistyczne swojego funkcjonowania w aspekcie: zaopatrzenia, transportu, dystrybucji, ochrony środowiska, utrzymania majątku trwałego w tym maszyn i urządzeń technicznych. Książka adresowana jest do pracowników naukowo-dydaktycznych i studentów wyższych uczelni, kadry inżynieryjno-technicznej przedsiębiorstw przemysłowych, rolniczych, usługowych, handlowych i jednostek budżetowych zajmujących się problematyką wykorzystania logistyki. Autorzy omawiają następujące zagadnienia: Systemy logistyczne - systemy logistyczne w aspekcie sterowania, budowa systemu logistycznego, modele systemu logistyc... więcej»

Możliwości wykorzystania zasobników energii na potrzeby operatora systemu przesyłowego (Mieczysław Kwiatkowski)
Zgodnie z obowiązującymi w kraju regulacjami prawnymi, podmiotem odpowiedzialnym za pełnienie funkcji operatora systemu przesyłowego (OSP) jest spółka PSE Operator SA. Odpowiada ona m.in. za eksploatację oraz za rozwój elektroenergetycznej sieci przesyłowej najwyższych napięć, za integralność całego krajowego systemu elektroenergetycznego (KSE) oraz za administrowanie rynkiem bilansującym. Jednym z najważniejszych wyzwań, przed którym stoi aktualnie OSP jest integracja z systemem elektroenergetycznym źródeł wytwórczych energii elektrycznej wykorzystujących energię odnawialną (OZE). Dotyczy to w pierwszej kolejności źródeł wiatrowych. Aktualna polityka energetyczna do 2030 r. [1] przewiduje uruchomienie do 2015 r. ok. 3400 MW, natomiast do 2020 r. - ok. 6100 MW mocy elektrycznej w źródłach wiatrowych. Szybki planowany rozwój energetyki wiatrowej został podtrzymany w opublikowanym w 2010 r. "Krajowym planie działania w zakresie energii ze źródeł odnawialnych" [2], gdzie przewiduje się uruchomienie 6650 MW mocy zainstalowanej w farmach wiatrowych do 2020 r. i osiągnięcie w tym samym roku rocznej produkcji energii elektrycznej z tych źródeł wytwórczych na poziomie ok. 15,2 TWh. Biorąc pod uwagę możliwość zrealizowania cytowanych wyżej planów, należy się liczyć z tym, że w 2020 r. źródła wiatrowe stanowiłyby ok. 14% całkowitej mocy zainstalowanej w KSE. Zgodnie z informacjami Agencji Rynku Energii [3], na koniec 2011 r. moc zainstalowana w tych źródłach wynosiła ok. 1580 MW. Źródła odnawialne, wykorzystujące energię wiatru mają w stosunku do źródeł cieplnych konwencjonalnych, dominujących w kraju odmienną specyfikę pracy polegającą na: - przypadkowości produkcji energii elektrycznej (jest ona uzależniona od bieżącej siły wiatru), - możliwości szybkich zmian mocy wprowadzanej do sieci elektroenergetycznej, co jest także uzależnione od nagłych zmian siły wiatru, - niskiej przewidywalności pracy w dłuższych okresach czasowych plan... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-5

zeszyt-3306-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-5.html

 
W numerze m.in.:
Automatyczna kompensacja prądów ziemnozwarciowych w sieciach SN (Bogusław Zębik)
Sieci średniego napięcia są jednym z podstawowych ogniw łańcucha przesyłu energii elektrycznej. Poza rolą przesyłową pełnią również ważną funkcję jako bufor bezpieczeństwa między sieciami wysokiego napięcia i sieciami niskich napięć. Najczęściej spotykane w naszym kraju są sieci średniego napięcia z punktem zerowym transformatora uziemionym przez dławik (cewkę Petersena) - czyli tzw. sieci skompensowane. Kompensacja, ogólnie według słownika jest zjawiskiem równoważenia jednego działania lub wielkości innym działaniem albo wielkością. W tym przypadku chodzi o równoważenie występującej podczas zwarcia doziemnego składowej pojemnościowej prądu zwarcia odpowiednio dobraną co do wartości składową prądu indukcyjnego. Generuje ją dławik włączony między punkt zerowy transformatora a ziemię. Warunkiem fizycznym skutecznej kompensacji jest to, iż wartość indukcyjności dławika musi być dostosowana do warunków panujących w sieci, czyli - żeby dobrze skompensować, trzeba odpowiednio dostroić dławik. Warunkiem technicznym skutecznej kompensacji jest możliwość elastycznego monitorowania wartości parametrów ziemnozwarciowych i dostosowania ustawienia dławika do ich bieżącej wartości, czyli - żeby odpowiednio dostroić, trzeba odpowiednio często i dokładnie mierzyć parametry doziemne sieci. Metody określania parametrów ziemnozwarciowych skompensowanych sieci SN Do określania parametrów ziemnozwarciowych w skompensowanych sieciach SN stosuje się obecnie cztery metody. Metoda analityczna polega na ustawieniu nastaw dławika według obliczeniowych wartości prądów ziemnozwarciowych sieci. W metodzie rzeczywiste... więcej»

Kontrola izolacji odbiorników odłączonych od napięcia (Maciej Sałasiński)
Jednym z podstawowych wyznaczników jakości sieci elektrycznych zarówno zasilających, jak i odbiorczych jest stan jej izolacji. To właśnie od tego parametru zależy zarówno pewność zasilania poszczególnych elementów, jak i bezpieczeństwo użytkowania całej sieci. Projektanci, wykonawcy i użytkownicy instalacji elektrycznych muszą mieć zawsze świadomość konieczności spełnienia dwóch podstawowych warunków, jakie każda sieć elektryczna musi spełniać: ● być pewna, czyli bezprzerwowo dostarcza energię elektryczną i zasila odbiorniki, a w przypadku sieci sterowniczych aktywować lub dezaktywować elementy wykonawcze, ● być bezpieczna, czyli zapewnić ochronę, gwarantującą bezpieczeństwo ludzi, urządzeń i stosowanych procedur, jak również ochronę przeciwpożarową. W poszczególnych obiektach i w różnych rodzajach sieci obie te funkcje: zasilania, a więc pewności i ochrony, czyli bezpieczeństwa muszą być zrealizowane na najwyższym uzasadnionym ekonomicznie poziomie. Poziom ten zależny jest od ważności sieci i odbiorników... więcej»

Analiza asymetrii napięć w terenowych sieciach elektroenergetycznych średniego napięcia (Ryszard Skliński, Grzegorz Hołdyński, Zbigniew Skibko)
W obliczeniach sieci elektroenergetycznych przyjmuje się zazwyczaj założenie symetrii impedancji wzdłużnych oraz symetrii prądów odbiorów i napięć zasilających. Przyjęcie tego założenia w znacznym stopniu ułatwia wykonanie obliczeń. Jednak w rzeczywistości uzyskanie całkowitej symetrii napięć we wszystkich węzłach systemu elektroenergetycznego w stanach normalnych nie jest w praktyce możliwe z uwagi na niesymetryczne odbiory, a przede wszystkim odbiorniki 1-fazowe, występujące głównie w sieciach niskiego napięcia. Powodują one przepływ niejednakowych prądów fazowych (asymetria prądów) przez sieć elektroenergetyczną i powstawanie na elementach tej sieci niesymetrycznych strat napięcia. Konsekwencją tego jest utrata symetrii napięcia w węzłach sieci - czyli asymetria napięć. Asymetria napięć Asymetrią napięć nazywa się stan, w którym spełniony jest przynajmniej jeden z warunków: wartości napięć fazowych nie są sobie równe, kąty między kolejnymi napięciami fazowymi także nie są sobie równe (120o). Niesymetryczne układy napięć lub prądów można analizować rozkładając je na składowe układy symetryczne: zgodny, przeciwny i zerowy. Składowe układy symetryczne w literaturze dość często nazywa się skrótowo składowymi symetrycznymi. Oznaczając wielkości fazowe napięć w układzie trójfazowym odpowiednio UA, UB, UC, otrzymuje się równania umożliwiające obliczenie składowych symetrycznych układu trójfazowego [1]: (1) gdzie: U 0, U1, U2 - składowe symetryczne kolejności zerowej, zgodnej i przeciwnej, UA, UB, UC - wielkości fazowe napięcia, a - operator obrotu opisany równaniem: ... więcej»

WYDAWNICTWA
Ogrzewanie domów z zastosowaniem pomp ciepła Wojciech Oszczak: Ogrzewanie domów z zastosowaniem pomp ciepła. Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Warszawa 2009. We Wprowadzeniu czytamy: Zadaniem tej książki jest dostarczenie czytelnikowi możliwie dużo informacji bez zanudzania go nadmiarem zbędnej teorii. Książka jest adresowana przede wszystkim do potencjalnych inwestorów, którzy stoją przed koniecznością wyboru rodzaju ogrzewania. Ma ona ułatwić im nie tylko podjęcie decyzji, ale umożliwić nawiązanie równorzędnego dialogu z projektantami i wykonawcami. Autor omawia następujące zagadnienia: Bez ognia też można ogrzewać, Gdzie szukać energii odnawialnej, Zyski i koszty, Pompa ciepła, Realizacja nowoczesnej instalacji, Współpraca pompy ciepła z innymi systemami, Wykrywanie i usuwanie uszkodzeń, Fakty i mity (wydajność pompy ciepła, parametry kolektorów gruntowych i studni, efektywność kolektorów słonecznych), Najczęściej popełniane błędy, Zrób to sam, Diagnostyka i naprawy pomp ciepła, Krótki poradnik inwestora, Schematy hydrauliczne, Informacje szczegółowe oraz Słownik tematyczny niemiecko-polski. Książka ma skorowidz i jest bogato ilustrowana zdjęciami, schematami, rysunkami oraz zawiera liczne tabele. K.W. Rok LXXX 2012 nr 5 75 WYDAWNICTWA Czujniki Andrzej Gajek, Zdzisław Juda: Czujniki. Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Warszawa 20... więcej»

Rozłączniki napowietrzne 24 kV wyposażone w próżniowe komory rozłącznikowe - prace badawczo-rozwojowe w IE-ZD Białystok (Stanisław Kiszło, Andrzej Frącek)
W latach 2010-2011 Instytut Energetyki - Zakład Doświadczalny w Białymstoku prowadził nowe prace nad zastosowaniem próżniowych komór rozłącznikowych w rozłącznikach napowietrznych średniego napięcia 24 kV, w celu uzyskania większej zdolności łączeniowej rzędu (do 400 A). Założenia do I etapu pracy Założenia pracy obejmowały: - prace koncepcyjno-projektowe zespołu gaszenia łuku, z umiejscowieniem na odłącznikach typu SON-24, - kompatybilność do rozłączników typu SRN-24, - uzyskanie nowej wersji rozłącznika o zdolności łączeniowej do 400 A. Pierwsza część pracy obejmowała m.in.: - zaprojektowanie zespołu gaszenia łuku, - wykonanie prototypu zespołu gaszenia łuku, - sprawdzenie poprawności działania mechanicznego, - próby konstr... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-4

zeszyt-3276-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-4.html

 
W numerze m.in.:
W Niemczech brakuje inżynierów
Blau J.: Germany Faces a Shortage of Engineers. Even loosening immigration won`t fill the gap, say experts. IEEE Spectrum (US) 2011 September. Opracował - Witold Bobrowski. Niemcy stoją przed koniecznością rozwiązania problemu rosnącej liczby wolnych miejsc pracy dla inżynierów - w jaki sposób je zapełnić - aby utrzymać w ruchu ogromną machinę produkcyjną i zapewnić możliwości jej dalszego rozwoju? W czerwcu 2011 r. niemieckie stowarzyszenie inżynierów (VDI) podało, że jest wolnych 76 400 miejsc pracy dla inżynierów i ta liczba stale rośnie. Roczna pł... więcej»

Liczniki przedpłatowe a zmiana sprzedawcy (Krzysztof Billewicz)
Odbiorcy energii elektrycznej (gospodarstwa domowe) rozliczani są za zużycie energii na podstawie wskazań konkretnego licznika. Niektórzy z nich nieterminowo opłacają faktury za energię lub nawet znacznie zalegają z opłatami. Dodatkowo również są i tacy, u których wykryto i udowodniono im nielegalne pobieranie energii elektrycznej. Zazwyczaj u takich odbiorców ich dotychczasowe liczniki wymieniane są na tzw. przedpłatowe. W dużym uproszczeniu odbiorcy ci najpierw płacą za określoną ilość energii, a dopiero później mogą ją zużyć. Techniczna realizacja przedpłat Zgodnie z ustawą Prawo energetyczne (art. 6.a.), przedsiębiorstwo energetyczne może zainstalować u odbiorcy licznik przedpłatowy, jeżeli: - gospodarstwo domowe jest użytkowane w sposób uniemożliwiający cykliczne sprawdzanie licznika energii, - korzystający z mieszkania nie ma tytułu prawnego do nieruchomości, - odbiorca co najmniej dwukrotnie w ciągu kolejnych 12 miesięcy zwlekał z zapłatą za energię przez okres co najmniej 1 miesiąca. Odmowa przez odbiorcę instalacji takiego licznika może skutkować wstrzymaniem dostaw albo rozwiązaniem umowy na dostawę energii elektrycznej. Taki odbiorca powinien mieć zainstalowany u siebie przedpłatowy licznik energii, który ma wprowadzony określony limit zużycia energii. Po wykończeniu tego limitu licznik automatycznie odłącza instalację odbiorczą klienta. Aby można było ją ponownie załączyć o... więcej»

Wymagania podtrzymania pracy jednostek wytwórczych w warunkach podnapięciowych (Edward Ziaja, Bartłomiej Wycech, Tomasz Sikorski)
Polski system elektroenergetyczny pracuje w ramach europejskiej sieci operatorów elektroenergetycznych systemów przesyłowych ENTSO-E (European Network of Transmission System Operators for Electricity), którego członkiem z szóstą siłą głosu, spośród 41 operatorów z 34 krajów, jest PSE Operator SA. Organizacja skonsolidowała dotychczasowe struktury ETSO (European Transmission System Operators) i UCTE (Union for the Coordination of the Transmission of Electricity) oraz regionalne stowarzyszenia operatorskie krajów skandynawskich, bałtyckich, Wielkiej Brytanii i Irlandii. ENTSO-E jako organizacja zrzeszająca operatorów elektroenergetycznych systemów przesyłowych współdziała z agencją współpracy urzędów regulacji energetyki ACER (Agency for the Cooperation of Energy Regulators). Główne zadania ENTSO-E skupiają się wokół niezawodnej pracy systemów wchodzących w skład organizacji, optymalnego rozwoju połączonego systemu przesyłowego oraz kwestii bezpieczeństwa [1-4]. Rozwój prac nad wprowadzeniem kodów sieciowych ENTSO-E W obszarze rozwoju systemu podjęto prace nad stworzeniem kodeksu sieciowego ENTSO-E w zakresie przyłączania jednostek wytwórczych do sieci elektroenergetycznej. Prace rozpoczęły się w 2010 r. po wydaniu przez ERGEG (European Regulators Group for Electricity and Gas) założeń do zasad przyłączania do sieci elektroenergetycznej "Pilot Framework Guidelines on Electricity Grid Connection Guideline" [5]. ENTSO-E przystąpiło do prac nad tym dokumentem, które zaowocowały pierwszą wersją dokumentu wydanego w 2010 r. pod nazwą "Pilot Network code for requirements for Grid Connection Applicable to all Generators" [6] oraz dodatkowym opracowaniem poświęconym zagadnieniom stabilności systemowej "Technical background and recommendation for defence plans in the Continental Europe synchronous area" [7]. Jednocześnie w marcu 2011 r. Komisja Europejska podjęła decyzję o przejęciu przez ACER zakresu działalności ERGEG, a ENTSO-E otrz... więcej»

Recykling odpadów źródłem metali ziem rzadkich
Messenger B.: Recycling: Rarely so Critical. Waste Management World 5/2011. Opracował - Piotr Olszowiec. Narastające problemy bezpiecznego zagospodarowania odpadów przemysłowych zmuszają do coraz powszechniejszego ich recyklingu. Utylizacja tych materiałów może dodatkowo przyczynić się do rozwiązania trudności z zaopatrzeniem w wartościowe materiały i komponenty. Przykładem opłacalnego, a ostatnio wręcz koniecznego recyklingu odpadów tego rodzaju - jest pozyskiwanie metali ziem rzadkich. Metale ziem rzadkich (MZR) są rodziną siedemnastu pierwiastków chemicznych (tab.). Mimo swej nazwy stanowią ok. 15% wszystkich pierwiastków występujących w przyrodzie, gdzie spotykane są zazwyczaj w formie związków chemicznych. Duże znaczenie praktyczne w wielu gałęziach przemysłu (zwłaszcza w elektrotechnice) sprawiło, że od pewnego czasu problem ich dostaw niepokoi coraz bardziej przywódców największych krajów. Metale te w niskich stężeniach występują praktycznie wszędzie, lecz niewiele jest złóż, z których wydoby... więcej»

Wybrane aspekty energooszczędnego budownictwa (Grażyna Frydrychowicz-Jastrzębska, Artur Bugała)
Obecnie w krajach europejskich udział budownictwa w całkowitym zużyciu energii wynosi 40-50% [7, 9, 26]. Jest to wynikiem nie tylko strat ciepła, ale przede wszystkim zużycia energii potrzebnej na wentylację, chłodzenie i oświetlenie pomieszczeń użytkowych. Wymagania stawiane przez Unię Europejską zmierzają do ograniczenia strat energii. Służy temu Dyrektywa EPBD - Energy Performance of Buildings Directive z 2002 r. i jej nowelizacja - tzw. RECAST, która została przyjęta przez Parlament Europejski 18 maja 2010 r. Określa ona normy energetyczne dla obiektów budowlanych [7, 9]. Celem jest opracowanie koncepcyjnego projektu budynku o zerowym saldzie energetycznym, przy czym z jednej strony budynek powinien charakteryzować się wyjątkowo niskim "zapotrzebowaniem" na energię, z drugiej powinien ją w znacznym stopniu pozyskiwać z odnawialnych źródeł energii, względnie odzyskiwać w procesie rekuperacji [1, 15, 17]. W większości opracowań autorzy skupiają się na problemie konwersji termicznej energii promieniowania słonecznego w budynku [4, 5], rozpatrują możliwości jej pozyskiwania przy zastosowaniu pomp ciepła czy kolektorów [2, 3, 9, 21] oraz możliwości zaprojektowania ścian i okien o dobrej izolacyjności [2, 9, 27]. Ta nadwyżka zrekompensuje po 40 latach zużycie energii wykorzystanej podczas prac przy jego budowie i przy produkcji materiałów budowlanych. Na rysunku 1 zestawiono produkcję i zużycie energii w domu standardowym i inteligentnym - energooszczędnym. Takie rozwiązanie wymaga rozpatrzenia różnych aspektów sprawy i zastosowania różnorodnych technologii oraz włączenia do oceny energetycznej budynków zarówno tych projektowanych jak i modernizowanych, programów symulacyjnych oraz programów zarządzających kompleksowo gospodarką energetyczną obiektu [16]. Aspekty energooszczędności budynku Problem energooszczędności należy rozwiązywać już na etapie projektowania budynku, gdyż budynki już istniejące trudniej jest zaadaptować d... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-3

zeszyt-3238-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-3.html

 
W numerze m.in.:
LUDZIE POLSKIEJ ELEKTRYKI
Andrzej Klepacki (1948-2011) LUDZIE POLSKIEJ ELEKTRYKI 29 grudnia 2011 r. odszedł na zawsze z naszego grona wieloletni pracownik Instytutu Energetyki - inżynier elektryk, specjalista w dziedzinie elektroenergetycznej automatyki zabezpieczeniowej, nasz dobry Kolega, szlachetny Człowiek - mgr inż. Andrzej Klepacki. Urodził się 26 lutego 1948 r. w Dolistowie Starym nad Biebrzą. Do szkoły podstawowej uczęszczał w Dolistowie Starym, a liceum ogólnokształcące ukończył w Suchowoli. Andrzej Klepacki ukończył studia na Wydziale Elektrycznym Politechniki Warszawskiej w 1974 r. uzyskując dyplom magistra inżyniera elektryka w specjalności zabezpieczenia elektroenergetyczne. 1 stycznia 1974 r. podjął pracę w Zakładzie Automatyki Zabezpieczeniowej Instytutu Energetyki, gdzie na stanowisku asystenta naukowo-badawczego pracował do końca marca 1997 r. W ponad 22-letnim okresie pracy w tym... więcej»

Koła zamachowe stabilizują częstotliwość sieci w USA
Fairley P.: Flywheels keep the grid in tune. Spinning masses face off against big batteries in the half-billion-dollar market for grid stability. IEEE Spectrum (US) 2011 July. Opracował - Witold Bobrowski. Jeżeli zapotrzebowanie na energię elektryczną przekracza aktualną moc, turbiny elektrowni zwalniają obroty i następuje obniżenie częstotliwości. Natomiast turbiny przyspieszają, gdy moc dostarczana jest w nadmiarze. Regulatory częstotliwości powodują odpowiednie zwiększenie lub zmniejszenie mocy, tak aby uzyskać równowagę. Tradycyjna me... więcej»

Problematyka obliczania wskaźnika migotania światła (Marta Bątkiewicz-Pantuła, Antoni Klajn)
Wskaźnik migotania światła określa wrażenie niestabilności postrzegania wzrokowego spowodowanego bodźcem świetlnym, którego luminancja lub rozkład widmowy podlega zmianom w czasie [1, 2, 4, 9]. Zjawisko migotania światła jest więc bezpośrednio związane z negatywnym odczuciem systemu wzrokowego człowieka, co w zależności od cech psychofizycznych różnych osób może w konsekwencji prowadzić do rozdrażnienia bądź irytacji, spowodowanej powtarzającymi się zmianami luminancji źródła światła. Bezpośrednią przyczyną zjawiska migotania światła są zmiany napięcia zasilającego, a szczególnie zmiany cykliczne czyli fluktuacje. Wskaźnik migotania światła jest więc mierzony przy wykorzystaniu analizy zmian napięcia, a nie jak mogłaby sugerować jego nazwa, na podstawie pomiaru zmian natężenia oświetlenia. Dlatego może on być określany dla wszystkich poziomów napięcia zasilającego, z napięciem średnim i wysokim włącznie. Wskaźnik migotania światła jest określany na podstawie dwóch składników, czyli wskaźnika krótkookresowego migotania światła Pst oraz wskaźnika długookresowego migotania światła Plt , obliczanego z zależności [9] (1) Wskaźnik krótkookresowego migotania światła Pst jest obliczany przez współczesne rejestratory jakości energii wykorzystując pomiar zmian chwilowej wartości napięcia, z uwzględnieniem określonej procedury obliczeniowej [1]. Ogólna postać tej procedury polega na rejestrowaniu kolejno następujących po sobie względnych zmian napięcia ΔU/Un w określonym przedziale czasu, zwykle 1 minuty lub 10 minut i odniesieniu ich do największej wartości tych zmian (ΔU/Un) maksymalnych w tym przedziale czasu [4] (2) gdzie: ΔU - wartość skuteczna zmian napięcia,... więcej»

Nowy paradygmat bezpieczeństwa sieci energetycznych (smart power grids) (Marek Wąsowski)
Wokół problematyki cyberbezpieczeństwa systemów energetycznych narosło wiele mitów, a energetycy podzielili się na dwa skrajne obozy - pesymistów, czyli osoby uznające zagrożenia informatyczne sieci energetycznych za krytyczny czynnik rozwoju smart grids oraz optymistów traktujących tematykę cybersecurity z chłodnym dystansem. Należy zatem przyjrzeć się faktom. Realny atak cybernetyczny na infrastrukturę krytyczną państwa zakończony, m.in. penetracją sieci energetycznej miał miejsce w czasie wojny rosyjsko-gruzińskiej w 2008 r. Strona rosyjska przygotowała i przeprowadziła cyberatak na infrastrukturę budynku Ministerstwa Obrony Gruzji. Atak został przeprowadzony przez oddział cybernetyczny działający na terenie Rosji oraz kilku innych państw. W jego wyniku zostały zniszczone systemy telekomunikacyjne ministerstwa, a cybernapastnicy przejęli kontrolę nad dostawami wody i elektryczności do budynku ministerstwa. Zaatakowane zostały także inne obiekty w stolicy Gruzji - Tbilisi. Dla dalszych rozważań istotna jest metoda ataku. Osoby przygotowujące tę operację uruchomiły witrynę StopGeorgia, która podawała listę adresów gruzińskich instytucji i zachodnich ambasad oraz instrukcje potrzebne do przeprowadzenia ataku DDOS za pomocą udostępnionego programu Start- Flooding. Na podkreślenie zasługuje fakt, że do tego cyberataku mógł się przyłączyć każdy, kto miał dostęp do Internetu. W ten sposób doktryna wojny partyzanckiej "na tyłach przeciwnika" zyskała nowy, praktyczny wymiar. W działaniach militarnych przeciwko obcemu państwu uczestniczyły setki internautów nazwanych później "cybernetyczną partyzantką". Budynek ministerstwa musiał zostać ewakuowany. Zaistnienie nieznanej dotąd formy działań militarnych uznane zostało przez wiele państw za sygnał, że należy rozpocząć intensywne prace nad środkami ochrony przed cybernetycznymi zagrożeniami infrastruktury krytycznej, do której zgodnie z nomenklaturą przyjętą w ustawie o zarządzaniu kryzy... więcej»

Nowy paradygmat bezpieczeństwa sieci energetycznych (smart power grids
... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-2

zeszyt-3212-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-2.html

 
W numerze m.in.:
120 lat pracy elektroenergetycznego trójfazowego systemu przesyłowego w Europie (Stefan Molęda)
Ponad 2500 lat temu powstało słowo "elektron-elektryczność", ale praktyczny wymiar osiągnęło w początkach XIX w. Dla uzmysłowienia przebiegu procesu historycznego niżej podaję kilka nazwisk twórców, którzy mieli znaczący wpływ na rozwój nauki i techniki związany z elektrycznością. Są to m.in.: - Tales z Miletu - odkrył elektryczność statyczną (625-546 r. p.n.e), - Wiliam Gilbert - w 1600 r. prowadził pierwsze badania właściwości elektrycznych ciał przy użyciu versorium igły magnetycznej, - Nollet - w 1747 r. zbudował elektroskop do pomiaru ilości ładunku elektrycznego, - pierwszą książką w całości poświęconą elektryczności "Experiments and Observations on Electricity" napisał Benjamin Franklin w Londynie w 1769 r., - autorem pierwszej polskiej książki o elektryczności "Fizyka doświadczeń potwierdzona" był znakomity nauczyciel ks. Józef H. Osiński. Powstała w 1777 r. Jeden z rozdziałów nosił tytuł "Elektryczność". Jego staraniem został założony pierwszy piorunochron na Zamku Królewskim w lipcu 1785 r., - ogniwo galwaniczne jako źródło prądu stałego odkryte zostało przez Aleksandra Volta w 1800 r., - wykorzystanie prądu elektrycznego do celów gospodarczych rozpoczęło się od telegrafu opracowanego przez Samuela Morsa w 1837 r. wraz z uruchomieniem pierwszej linii telegraficznej w 1844 r. między Waszyngtonem a odległym od niego o 63 km miastem Baltimore. Wkrótce linie telegraficzne zaczęto budować w innych krajach, - Humphry Davy - odkrył zasady działania lampy łukowej w 1808 r., ale jej praktyczne zastosowanie do oświetlenia ulic nastąpiło dopiero w 1841 r., - A.G. Bell - wynalazł słuchawkę elektroakustyczną w 1876 r., która jednocześnie była używana jako mikrofon, a w 1882 r. przeprowadzono po linii napowietrznej pierwszą rozmowę międzynarodową między Paryżem a Brukselą (odległość 300 km), - Tomasz Edison - skonstruował żarówkę w 1879 r. Pierwszym obiektem oświetlonym przy zastosowaniu żarówki był statek-parowiec Columbia w... więcej»

Wynalazki torują drogę innowacjom (Andrzej Nowakowski, Tomasz Głuszak, Piotr Nowakowski)
Opracowane w Instytucie Tele- i Radiotechnicznym innowacyjne rozwiązania tworzą szeroką ofertę dla przemysłu, w tym dla małych i średnich przedsiębiorstw. Proces transferu technologicznego powoduje, że w Instytucie przywiązuje się dużą wagę do intensyfikacji zgłoszeń patentowych, ochrony patentowej i komercjalizacji wynalazków. Instytut zajmuje czołową pozycję w Polsce wśród placówek naukowych pod względem liczby zgłaszanych i uzyskiwanych corocznie patentów. Tylko w 2011 r. Instytut otrzymał prawa do 20 patentów oraz zgłosił w celu ochrony 27 wynalazków do Urzędu Patentowego. Wiele opatentowanych i wdrożonych opracowań Instytutu zostało wysoko ocenionych oraz uhonorowanych wieloma prestiżowymi nagrodami, m.in. złotymi i srebrnymi medalami na Międzynarodowych Wystawach Wynalazczości: "Innova" Brussels, "Concours Lepine" Paris, "SIIF" Seul, IWIS. Ponadto za wybitne osiągnięcia wynalazcze Instytut Tele- i Radiotechniczny został wyróżniony nagrodą specjalną Federacji Rosyjskiej. Nagrodzone projekty są efektem prowadzonych prac badawczych w dwóch głównych obszarach tematycznych. Pierwszy dotyczy opracowań teleinformatycznych systemów oraz urządzeń elektronicznych, których wyniki na szeroką skalę są wdrażane m.in. w segmencie energetycznym, a tematyka drugiego priorytetowego kierunku badań jest związana z materiałami i procesami technologicznymi i dotyczy "Integracji zaawansowanych technologii elektronicznych na rzecz zastosowań przemysłowych". Teleinformatyczne systemy oraz urządzenia elektroniczne Ten obszar jest rozwijany przez partnerów przemysłowych i wynika z przyjętego u wielu czołowych producentów kierunku rozwoju produktów dla energetyki. Jest on ściśle związany z pracami rozwojowymi dotyczącymi inteligentnych, teleinformatycznych systemów zabezpieczania, sterowania i pomiarów wraz z inteligentnymi czujnikami, bazujących na najnowszych technologiach informatycznych. Osiągnięcia w tym zakresie obecnie decydują i będą d... więcej»

WYDAWNICTWA
Pomiary i analiza przepięć. Waldemar Skomudek: Pomiary i analiza przepięć oraz ocena ich skutków w sieciach średniego i wysokiego napięcia. Centralny Ośrodek Szkolenia i Wydawnictw Stowarzyszenia Elektryków Polskich, Warszawa 2011.W nowej serii Monografie naukowotechniczne SEP ukazała się książka poświęcona zagadnieniom przepięć w sieciach średniego i wysokiego napięcia. W Przedmowie Autor pisze: Autor monografii podjął się zadania polegającego na scharakteryzowaniu procesów przepięciowych występujących w sieciach elektroenergetycznych średniego i wysokiego napięcia, oszacowaniu poziomu narażenia przepięciowego układów izolacyjnych, określeniu przesłanek modyfikacji zasad koordynacji izolacji i ochrony przed przepięciami oraz na wskazaniu możliwości praktycznego ich wykorzystania między innymi w celu uzyskania pozytywnego efektu ekonomicznego. Monografia jest adresowana do studentów na kierunku elektroenergetyka o specjalnościach sieci elektroenergetyczne i technika wysokich napięć, do pracowników elektroenergetyki, osób uczestniczących w pracach normalizacyjnych komitetów technicznych oraz osób zajmujących się projektowaniem elementów sieci elektroenergetycznych. W poszczególnych ro... więcej»

Automatyczne rozwiązania testujące dla przekaźników zabezpieczających Agile produkcji firmy Alstom Grid (Krzysztof Kulski, Krzysztof Koćmierowski, Paweł Wicher)
Obecnie największymi wyzwaniami związanymi z rozwojem cyfrowych przekaźników zabezpieczających (NPR) są: poprawa jakości konstrukcji, skrócenie czasu rozwoju produktu skutkujące szybszym wprowadzeniem na rynek oraz optymalizacja kosztów w fazie opracowania. Bardzo dobrym rozwiązaniem dla powyższych wymagań jest opracowanie specjalistycznych, automatycznych narzędzi testujących, a następnie stworzenie odpowiedniego środowiska testowego, które umożliwia ostateczną ocenę produktu. Artykuł przedstawia opis automatycznych rozwiązań testowych ze zintegrowanym sprzętem Omicron dedykowanych dla nowych przekaźników zabezpieczających Agile firmy Alstom Grid. Zakres projektu Agile W październiku 2010 r., w ramach linii produktów SAS (substation automation solutions), firma Alstom Grid rozpoczęła projekt, którego celem jest opracowanie nowej serii przekaźników zabezpieczających pól rozdzielczych przeznaczonych dla zastosowań w sieciach rozdzielczych, przemyśle i układach przesyłowych pośrednich. Projekt obejmuje opracowanie trzech różnych modeli dla: zabezpieczeń nadprądowych bezkierunkowych, zabezpieczeń nadprądowych kierunkowych oraz zabezpieczeń napięciowych i częstotliwościowych. Produkty Agile mają następujące zalety: - potężna logika, zabezpieczenie oraz komunikacja w kompaktowej obudowie, - dobrze znana przez klientów funkcjonalność bazująca na analogii z obecnie stosowanymi przekaźnikami modułowymi serii Px40 firmy Alstom Grid, - w pełni wymienna obudowa w standardzie, - bardzo prosta wymiana/retrofit dla istniejących instalacji serii K-range oraz serii MiCOM P20 (P121, P122, P123, P125, P126, P127), - możliwość wykorzystania przez klienta istniejącego okablowania, - ekonomiczne protokoły Ethernetowe IEC 61850 oraz DNP3. Dlaczego potrzebujemy automatycznych rozwiązań testujących Na początku rozwoju rodziny produktów Agile, w fazie analizy wykonalności oraz doboru technologii, zdecydowaliśmy się na opracowanie automatycznego r... więcej»

Przyszłość energetyki jądrowej na świecie (cz. II) (Marcin Jaskólski, Agnieszka Kaczmarek)
Wiele krajów zajmuje się badaniami i rozwojem reaktorów małej i średniej mocy. Należą do nich m.in.: Rosja, Japonia, Stany Zjednoczone, Indie, Chiny, Argentyna, Korea Południowa. Z uwagi na wiele zalet, jakie mają tego typu układy - wydają się być ciekawym rozwiązaniem technologicznym - w pewnych warunkach lokalizacyjnych. Reaktory jądrowe małej mocy to reaktory o mocy elektrycznej zainstalowanej do 300 MW, natomiast reaktory średniej mocy charakteryzują się mocą elektryczną w zakresie od 300 do 700 MW. Zalety małych reaktorów jądrowych Reaktory jądrowe małej mocy mają wiele zalet. Zalety te podkreślano w pracach [1-6]. Pierwszą z nich są mniejsze rozmiary komponentów reaktora, co otwiera możliwości przed mniejszymi dostawcami elementów kutych reaktora, w tym firmami krajowymi. Ponadto transport elementów konstrukcji reaktora małej mocy nie ogranicza wyboru lokalizacji głównie do terenów nadmorskich lub wzdłuż dużych rzek. Małe reaktory stwarzają możliwość transportu kolejowego, drogowego, rzecznego (barki), gdyż ich komponenty są znacznie lżejsze. Przy budowie bloku energetycznego istotna jest możliwość wytwarzania wielu elementów małych reaktorów w fabrykach, które podlegają ścisłej kontroli, a ponadto korzystne jest montowanie ich na placu budowy, co nie tylko zmniejsza niepewność związaną z kosztem budowy i jej harmonogramem, ale także zwiększa niezawodność i bezpieczeństwo pracy reaktora. Warto również wziąć pod uwagę fakt, że ilość radionuklidów jest proporcjonalna do mocy reaktora, stąd mniejsze ich ilości w reaktorach małych niż w reaktorach dużej mocy. Przejawia się to możliwością zmniejszenia osłon, wielkości zajmowanej powierzchni oraz wielkości strefy planowania awaryjnego (w USA - EPZ - emergency planning zone - strefa o promieniu 10 mil wokół elektrowni). Zmniejszona ilość radionuklidów w małych i średnich reaktorach przejawia się ograniczeniem wielkości zajmowanego terenu i obszaru tzw. strefy planowania awar... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-1

zeszyt-3181-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-1.html

 
W numerze m.in.:
Badania ochronników napięciowych przy dużej prędkości wiatru
Hoffarth S.: Speedy protection. ABB surge arresters for rail applications at formulaone speed and beyond. ABB Review 2011 nr 2. Opracował - Witold Bobrowski. Rynek szybkich kolei żelaznych rozwija się bardzo szybko. Zgodnie z danymi międzynarodowej unii kolejowej (UIC - Union Internationale des Chemins de fer) sieć szybkich kolei na świecie wzrośnie - w ciągu najbliższych dziesięciu lat - z obecnych 13 tys. km do 30 tys. km. Wzrosną również wymagania, zarówno w stosunku do samych pociągów, jak i ich wyposażenia. Wyposażenie montowane na zewnątrz taboru musi być przystosowan... więcej»

Krzem jest kluczem w produkcji tanich lamp typu LED
Stevenson R.: Silicon is Key Quest for $5 LED Lightbulb. Bridgelux process grows gallium-nitride on high-volume silicon wafers. IEEE Spectrum (US) 2011 June. Opracował - Witold Bobrowski.Lampy zbudowane z diod świecących typu LED są dwa razy bardziej wydajne niż kompaktowe lampy fluorescencyjne. Są dużo trwalsze i wolne od rtęci. Jednak wysokie ceny wstrzymują ich sprzedaż. Lampa wykonana z diod LED o mocy 40 watów kosztuje ok. 20 dol., a odmiana 60-watowa odpowiednio więcej. Bariera cenowa wstrzymująca masowe wprowadzanie tych l... więcej»

Michał Doliwo-Dobrowolski (1862-1919) (Romuald Nowakowski, Piotr Szymczak)
Michał Doliwo-Dobrowolski urodził się 2 stycznia 1862 roku w Gatczynie pod Petersburgiem. Jego ojciec Józef Dobrowolski herbu Doliwa (jest to zarówno nazwa polskiego herbu rodowego jak i nazwisko) pełnił funkcję dyrektora szkoły zawodowej. W roku 1872 Michał Doliwo-Dobrowolski zamieszkał z rodzicami w Odessie, gdzie w 1878 roku ukończył szkołę realną. Mając 16 lat, podjął studia na cieszącym się uznaniem Wydziale Chemii politechniki w Rydze. Językiem wykładowym w tej prywatnej uczelni był niemiecki, a jedną z najliczniejszych grup etnicznych stanowili Polacy z Łotwy, Estonii i Litwy. W 1883 roku został nagrodzony za ogniwo galwaniczne eksponowane na Międzynarodowej Wystawie Elektrotechnicznej w Wiedniu. Certyfikat tej nagrody podpisał wybitny fizyk - prof. Josef Stefan. W 1881 roku wyjechał do Niemiec, gdzie podjął studia w Wyższej Szkole Technicznej w Darmstadt w Hesji. Uczelnia ta - zaliczana do najstarszych i czołowych politechnik europejskich - cieszyła się wówczas (także obecnie) zasłużoną sławą, toteż znaczny procent jej studentów stanowili cudzoziemcy, w tym obywatele Cesarstwa Rosyjskiego, a także wielu Polaków. W 1884 roku Dobrowolski ukończył na tej politechnice (utworzony jako pierwszy w świecie) Wydział Elektryczny, zorganizowany przez prof. Erazmusa Kittlera. Po studiach przez trzy lata pracował jako jego asystent, prowadząc wykłady z elektrochemii w zastosowaniach do galwanoplastyki i metalurgii. Wykłady te cieszyły się dużym uznaniem studentów. Bezpośrednio po rezygnacji z pracy u prof. Kittlera wyjechał w 1887 roku do Odessy, gdzie zawarł związek małżeński z Greczynką Kornelią Tumba. Po powrocie do Niemiec (z polecenia prof. Kittlera) podjął pracę w Deutsche Edison-Gesellschaft fűr angewandte Elektricität - DEG, przemianowan... więcej»

II Konferencja naukowo-techniczna "Jakość energii i efektywność energetyczna" (Krzysztof Woliński)
W dniach 17-18 listopada 2011 r. odbyła się konferencja naukowo-techniczna poświęcona wymianie doświadczeń z zakresu jakości energii elektrycznej oraz rejestracji i analizie zjawisk w sieciach elektroenergetycznych. Celem konferencji było upowszechnienie wiedzy o technicznych i ekonomicznych aspektach poprawy jakości energii elektrycznej, przegląd rynku w zakresie urządzeń i systemów służących monitorowaniu jakości energii oraz poprawa efektywności energetycznej. Uczestnicy spotkali się w Trzebieszowicach (w Kotlinie Kłodzkiej). Organizatorem konferencji była firma PROCOM SYSTEM z Wrocławia. Instytucjami współpracującymi były: Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie, Wydział Elektryczny Politechniki Wrocławskiej oraz Komitet Naukowo-Techniczny SEP ds. Jakości Energii Elektrycznej. W konferencji uczestniczyło ok. 80 osób, które reprezentowały: pracowników przedsiębiorstw dystryb... więcej»

Zastosowanie diod LED w oświetleniu ogólnym (Łukasz Wyporski)
Któż z nas oświetleniowców nie zadaje sobie dziś pytania o sens stosowania diod świecących w tzw. oświetleniu ogólnym? Któż nie boryka się z problemem pozyskania na rynku dobrego, rzetelnego rozwiązania wykorzystującego technologię LED, które mogłoby stanowić alternatywę dla konwencjonalnych rozwiązań oświetleniowych. Tymczasem w codziennej pracy zarzucani jesteśmy informacjami o nowych możliwościach diod elektroluminescencyjnych (LED), które w środowisku wtajemniczonych rodzą mieszane uczucia. Stając się świadkami połączenia rynku oświetlenia z rynkiem elektroniki (LED jest przecież elementem elektroniki, jednak emituje światło), podczas którego brakuje wymiany informacji na rzecz wzajemnej rywalizacji dwóch światów, często mówimy, że jeszcze nie czas na LED, dodając do tego brak odpowiednich narzędzi do weryfikacji rzetelności podawanych informacji, nasze zniechęcenie rośnie a technologię LED-ową (choć bardzo dobrą) życie sprowadza do roli bomby z opóźnionym zapłonem. Tym bardziej zawsze warto rozmawiać z rzetelnymi partnerami w branży. Firma OSRAM z pewnością do takich należy. Firma łączy w swojej ofercie produkcję półprzewodników jako OSRAM Opto Semiconductors z ponad 100-letnią wiedzą z zakresu komponentów oświetlenia (OSRAM GmbH), przedstawiając odpowiedni balans parametrów, bo przecież dioda nie tylko powinna mieć możliwie największą skuteczność świetlną, ale również wysoką jakość emitowanego światła. PrevaLED - powszechnie nazywany LED engi... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

Czasowy dostęp

zegar Wykup czasowy dostęp do tego czasopisma.
Zobacz szczegóły»