profil Twój Profil
Kliknij, aby zalogować »
Jesteś odbiorcą prenumeraty plus
w wersji papierowej?

Oferujemy Ci dostęp do archiwalnych zeszytów prenumerowanych czasopism w wersji elektronicznej
AKTYWACJA DOSTĘPU! »

Twój koszyk
  Twój koszyk jest pusty

BĄDŹ NA BIEŻĄCO -
Zamów newsletter!

Imię
Nazwisko
Twój e-mail

Czasowy dostęp?

zegar

To proste!

zobacz szczegóły

ZAMÓW EZEMPLARZ PAPIEROWY!

baza zobacz szczegóły

ELEKTRONIKA, ENERGETYKA, ELEKTROTECHNIKA »

WIADOMOŚCI ELEKTROTECHNICZNE


(ang. ELECTROTECHNICAL NEWS)

Czasopismo Stowarzyszenia Elektryków Polskich (SEP)
rok powstania: 1933
Miesięcznik ISSN 0043-5112

Artykuły publikowane w czasopiśmie WIADOMOŚCI ELEKTROTECHNICZNE w rankingu Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego otrzymują 5 punktów. Tematyka:
Artykuły przeglądowe, problemowe i dyskusyjne (ze szczególnym zwróceniem uwagi na aspekty praktyczne) ze wszystkich podstawowych działów współczesnej elektrotechniki silnoprądowej: akumulatory i ogniwa, aparaty i urządzenia, automaty... więcej »

Artykuły naukowe zamieszczane w czasopiśmie są recenzowane.

Procedura recenzowania

Formularz recenzji

r e k l a m a

Prenumerata

Dear Customer! Order an annual subscription (PLUS version) and get access to other electronic publications of the magazine (year 2004-2013), also from March - year 2014.
Take advantage of the thousands of publications on the highest professional level.
prenumerata papierowa roczna PLUS (z dostępem do archiwum e-publikacji) - tylko 466,56 zł
prenumerata papierowa roczna PLUS z 10% rabatem (umowa ciągła) - tylko 419,90 zł *)
prenumerata papierowa roczna - 378,00 zł
prenumerata papierowa półroczna - 189,00 zł
prenumerata papierowa kwartalna - 94,50 zł
okres prenumeraty:   
*) Warunkiem uzyskania rabatu jest zawarcie umowy Prenumeraty Ciągłej (wzór formularza umowy do pobrania).
Po jego wydrukowaniu, wypełnieniu i podpisaniu prosimy o przesłanie umowy (w dwóch egzemplarzach) do Zakładu Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT.
Zaprenumeruj także inne czasopisma Wydawnictwa "Sigma-NOT" - przejdź na stronę fomularza zbiorczego »

2012-12

zeszyt-3526-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-12.html

 
W numerze m.in.:
LUDZIE POLSKIEJ ELEKTRYKI - Prof. Romuald Kosztaluk (1932-2009) (Krystian Leonard Chrzan)
Romuald Kosztaluk urodził się 1 stycznia 1932 r. w Zamościu. Jego rodzicami byli Edward - nauczyciel historii oraz Wiarosława z domu Zielińska. Mieli dwoje dzieci - Romualda i Danutę. Ukończył Wydział Elektryczny Politechniki Gdańskiej, uzyskując tytuł inżyniera w 1954 r. a magistra w 1956 r. Za pracę "Badania skuteczności układów ochrony odgromowej dławikowej w stacjach elektroenergetycznych 110 kV" pod kierunkiem prof. S. Szpora w 1965 r. uzyskał stopień doktora. Habilitował się na Politechnice Warszawskiej w roku 1976 na podstawi... więcej»

WYDAWNICTWA
Anteny mikrofalowe. Technika i środowisko Roman Kubacki: Anteny mikrofalowe. Technika i środowisko. Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Warszawa 2009.We Wstępie Autor pisze: Książka jest przeznaczona dla osób zainteresowanych problemami promieniowania elektromagnetycznego oraz zabezpieczenia ludzi przed szkodliwym oddziaływaniem promieniowania mikrofalowego. Można w niej znaleźć informacje użyteczne zarówno dla specjalistów wykonujących symulacje rozkładu pola elektrycznego wokół anten w raportach oddziaływania anten na środowisko, jak i również dla szerokiego grona osób zainteresowanych wyznaczaniem poziomów ekspozycji od anten stacji bazowych lokalizowanych w pobliżu budynków mieszkalnych. Książka adresowana jest do pracowników naukowych i studentów kierunków elektroniki i telekomunikacji, inspektorów zajmujących się wykonywaniem obliczeń i realizacją pomiarów pól elektromagnetycznych oraz osób zainteresowany... więcej»

System elektroenergetyczny jako fabryka bezludna Cz. II. Wyniki badań eksperymentalnych na przykładzie systemu testowego IEEE RTS (Jerzy Tchórzewski, Iwona Długosz)
W artykule przedstawiono wyniki identyfikacji rozwoju systemu elektroenergetycznego (SEE lub system EE), którą przeprowadzono na podstawie danych liczbowych dotyczących systemu testowego IEEE RTS1). Do identyfikacji zastosowano model MISO 2) dla trzech wyjść oraz sześciu wejść, w wyniku czego otrzymano katalog modeli typu arx w liczbie 87, które następnie wykorzystano do badania prawidłowości zmian parametrycznych i strukturalnych wybranych podsystemów SEE. ... więcej»

Aspekty prawne i ekonomiczne przyłączania odnawialnych źródeł energii do krajowych sieci elektroenergetycznych (Mirosław Parol)
Rozwój energetyki odnawialnej w Polsce jest w ostatnich latach coraz dynamiczniejszy. Dzieje się tak głównie z powodu coraz większej liczby powstających i projektowanych elektrowni (farm) wiatrowych, a także instalacji wytwórczych opartych na biogazie i biomasie. Jednak udział energetyki odnawialnej w ogólnym bilansie energetycznym jest jeszcze dużo mniejszy niż w krajach, w których rozwój elektroenergetyki został nakierowany na rozwój OZE. W artykule zostały przedstawione aspekty prawne i ekonomiczne dotyczące przyłączania odnawialnych źródeł energii do krajowych sieci elektroenergetycznych. W Polsce obecnie obowiązuje mechanizm ekonomiczny oparty na sprzedaży praw majątkowych do świadectw pochodzenia energii. W sposób skrótowy scharakteryzowano również proponowane zmiany obecnego stanu prawnego dotyczącego odnawialnych źródeł energii przyłączanych do sieci elektroenergetycznych. Następnie, dokonano porównania korzyści ekonomicznych osiąganych przez wytwórców energii elektrycznej z OZE w obu przypadkach. Aspekty prawne dotyczące przyłączania odnawialnych źródeł energii do sieci elektroenergetycznych w Polsce Podstawowe kwestie związane z przyłączaniem odnawialnych źródeł energii do sieci elektroenergetycznych w Polsce zostały uregulowane w art. 7 ustawy Prawo energetyczne [1]. Zgodnie z ust. 1 wymienionego artykułu ustawy przedsiębiorstwo energetyczne, które zajmuje się przesyłem lub dystrybucją energii elektrycznej jest zobowiązane do zawarcia umowy o przyłączenie do sieci z podmiotami ubiegającymi się o przyłączenie do sieci (w tym przypadku przedsiębiorstwem energetycznym zajmującym się wytwarzaniem energii elektrycznej w odnawialnych źródłach energii), jeśli tylko istnieją techniczne i ekonomiczne warunki przyłączenia do sieci i dostarczania energii, a podmiot żądający zawarcia umowy spełnia warunki przyłączenia do sieci. W ust. 2 wspomnianego artykułu zostały określone postanowienia, które co najmniej powinna zawierać ... więcej»

Aspekty prawne i ekonomiczne przyłączania odnawialnych źródeł energii do sieci elektroenergetycznych w Niemczech (Agnieszka Maciejko, Mirosław Parol)
W Niemczech 1 stycznia 2009 r. weszła w życie ustawa [1] wspierająca instalowanie odnawialnych źródeł energii (Gesetz für den Vorrang Erneuerbarer Energien, zwana w skrócie Erneuerbare-Energien-Gesetz - EEG). Jako uzasadnienie wprowadzenia tej ustawy podano konieczność ochrony klimatu, środowiska oraz zasobów paliw kopalnych, a także korzyści dla gospodarki narodowej w postaci obniżenia kosztów zaopatrzenia w energię elektryczną. Założono również, że wspomniana ustawa będzie bodźcem stymulującym dalszy rozwój technologii przeznaczonych dla energetyki odnawialnej, co ma umożliwić wzrost udziału odnawialnych źródeł energii w całkowitym bilansie wytwarzania energii elektrycznej do poziomu przynajmniej 35% w 2020 r. i zapewnić rosnący trend w kolejnych latach. 30 czerwca 2011 r. została podjęta decyzja w sprawie nowelizacji ustawy EEG - jej zaktualizowana wersja obowiązuje w Niemczech od 1 stycznia 2012 r. Z zapisów ustawy [1] wynika, że w tym kraju obowiązują ceny gwarantowane (FIT - feed in tariffs) za sprzedaż energii elektrycznej wytworzonej w OZE. W końcowej części artykułu dokonano porównania korzyści ekonomicznych osiąganych przez wytwórców energii elektrycznej z OZE w Polsce oraz w Niemczech. Aspekty prawne dotyczące przyłączania źródeł odnawialnych do sieci elektroenergetycznych w Niemczech Ustawa EEG [1] odnosi się przede wszystkim do dwóch zagadnień, tzn. gwarantuje przyłączanie instalacji wytwórczych, wykorzystujących odnawialne źródła energii lub gaz kopalniany do publicznej (ogólnodostępnej) sieci elektroenergetycznej, a także nakłada na operatorów sieci elektroenergetycznych obowiązek odbioru, przesyłu i rozdziału całej wytworzonej w ten sposób energii. Zgodnie z tą ustawą, operatorzy sieci są zobowiązani do bezzwłocznego przyłączenia wymienionych instalacji wytwórczych do swoich sieci, przy czym miejsce przyłączenia musi być dostosowane do instalacji wytwórczej pod względem poziomu napięcia, zaś lokalizacja punkt... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-11

zeszyt-3492-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-11.html

 
W numerze m.in.:
IX Konferencja Naukowo-Techniczna "Transformatory energetyczne i specjalne - projekt, produkcja, eksploatacja"
W dniach od 3 do 5 października 2012 r. odbyła się kolejna edycja konferencji naukowo-technicznej poświęcona projektowaniu, produkcji oraz eksploatacji transformatorów energetycznych i specjalnych. Uczestnicy spotkali się w Hotelu Król Kazimierz w Kazimierzu Dolnym. Organizatorami konferencji byli: Polimex-Mostostal Zakład ZREW Oddział Transformatory, Instytut Mechatroniki i Systemów Informatycznych Politechniki Łódzkiej, Zakład Wysokich Napięć Politechniki Łódzkiej, Instytut Energetyki z Warszawy, przy współudziale firmy PFISTERER. Patronat nad konferencją sprawowali: Polski Komitet Wielkich Sieci Elektrycznych, Polskie Sieci Elektroenergetyczne Operator, Zarząd Główny Stowarzyszenia Elektryków Polskich, Stowarzyszenie Elektryków Polskich Oddział Łódzki i Warszawski. W spotkaniu uczestniczyło 150 osób, które reprezentowały ośrodki naukowo-badawcze w kraju, służby techniczne energetyki zawodowej i przemysłowej, producentów transformatorów i osprzętu do ich produkcji oraz firmy zajmujące się diagnostyką transformatorów. Uczestników konferencji powitał Jarosław Zaręba (Polimex-Mostostal Zakład ZREW Oddział Transformatory... więcej»

Elektrownie wiatrowe i problemy nietoperzy w USA
Kumagal J.: Fixing Wind Power's Bat Problem. Turbine kill hundreds of thousands of bats each year, but new technology could drasticaly cut the toll. IEEE Spectrum (US) 2012 July. Opracował - Witold Bobrowski.Turbiny elektrowni wiatrowych w USA zabijają co roku setki tysięcy nietoperzy, jest jednak szansa, że nowe technologie ograniczą to zjawisko. Przeważającą większość ofiar śmiertelnych turbin elektrowni stanowią siwe nietoperze latające nocą w parku narodowym Kalbab, Arizona w Ameryce Północnej, oraz odmiany wschodnie czerwono- i srebrnowłose. Jest to poważny problem, ponieważ zastosowanie energii wiatrowej rośnie szybko na całym świecie, turbiny wiatrowe zabijają mnóstwo nietoperzy, a nietoperze warte są miliardy dolarów w gospodarce amerykańskiej. Zgodnie z prognozą światowej rady energetyki wiatrowej (Global Wind Energy Council) wydajność elektrowni wiatrowych na świecie wzrośnie dwukrotnie do 2016 r., w związ... więcej»

WYDAWNICTWA
Silniki elektryczne w praktyce elektronika.Jacek Przepiórkowski: Silniki elektryczne w praktyce elektronika. Wydanie II, poprawione i uzupełnione, Wydawnictwo BTC, Warszawa 2012.Książka jest poradnikiem-przewodnikiem po nowoczesnych silnikach elektrycznych małej mocy. Autor zawarł w niej wiele praktycznych informacji na temat zasad działania i budowy elektronicznych sterowników do silników (…) w tym rozwiązań opartych na mikrokontrolerach. W poszczególnych rozdziałach Autor omawia następujące zagadnienia: Informacje podstawowe - podział silników elektrycznych, parametry silników, Zasady elektronicznego sterowania silników, elementy wykonawcze - metody załączania i sterowania silników, pojedynczy klucz tranzystorowy, mostek tranzystorowy typu H, układy z triakami, zasady łączenia elementów wykonawczych z mikroprocesorami, Silniki komutatorowe DC - b... więcej»

25. Międzynarodowe Energetyczne Targi Bielskie ENERGETAB 2012
Tegoroczne Międzynarodowe Energetyczne Targi Bielskie ENERGETAB odbyły się w dniach od 11 do 14 września 2012 r. na terenach ZIAD Bielsko-Biała. W skład Komitetu Organizacyjnego Targów weszły następujące instytucje energetyczne: ZIAD Bielsko-Biała, Stowarzyszenie Elektryków Polskich (SEP), Polskie Towarzystwo Przesyłu i Rozdziału Energii Elektrycznej (PTPiREE), Izba Gospodarcza Energetyki i Ochrony Środowiska oraz TAURON Polska Energia - jako partner generalny. Targi zorganizowano pod honorowym patronatem: ministra gospodarki, prezydenta Miasta Bielsko-Biała, prezesa SEP, prezesa PTPiREE, PGE Energia Odnawialna, Izby Gospodarczej Energetyki i Ochrony Środowiska, Polskiej Izby Gospodarczej Elektrotechniki, Polskiego Stowarzyszenia Elektroinstalacyjnego, Polskiej Izby Producentów Urządzeń i Usług na Rzecz Kolei. Prezes zarządu ZIAD - Janusz Kisiel - powitał zebranych gości oraz dokonał oficjalnego otwarcia targów. Aktu symbolicznego przecięcia wstęgi dokonali: prezydent miasta Jacek Krywult oraz wiceprezes zarządu ds. strategii i rozwoju TAURON Polska Energia - Joanna Schmid. Tegoroczna ekspozycja targowa zajmowała powierzchnię 30 tys. m2 w hali wielofunkcyjnej, pawilonach namiotowych i terenach otwartych. Swoje wyroby prezentowało 713 firm, w tym prawie 60 wystawców z kilkunastu krajów Europy, Azji i A... więcej»

System elektroenergetyczny jako fabryka bezludna Część I. Model rozwoju na przykładzie systemu testowego IEEE RTS (Jerzy Tchórzewski)
Badania nad modelem fabryk bezludnych (unmanned manufactory) rozpoczęto pod koniec XX w. - najpierw w Japonii i Tajwanie, a następnie w Chinach i w Korei Południowej. Na początku XXI w. wysoce zintegrowanej i zrobotyzowanej produkcji krajów azjatyckich zaczynają dorównywać kraje Unii Europejskiej, w których zainteresowanie fabrykami bezludnymi podyktowane jest głównie procesem starzenia się społeczeństwa oraz koniecznością potanienia masowej produkcji [1-5, 15-17]. Z drugiej strony w literaturze przedmiotu od dłuższego czasu występuje pojęcie superinfrastruktury, którą tworzy system elektroenergetyczny (system EE lub SEE) zintegrowany w bardzo znacznym stopniu z teleinformatyką (PCC - power communication and computer), w wyniku czego m.in.: wzrasta niezawodność, efektywność i bezpieczeństwo dostawy mocy i energii elektrycznej do odbiorców [3, 17]. W zakresie zwiększenia niezawodności systemu EE w kategoriach rozwoju systemów technicznych w kierunku fabryk bezludnych podstawowym celem są m.in. badania odporności systemów na awarie katastrofalne oraz metody zapobiegania tym awariom, co wiąże się z potrzebą wdrażania elastycznych systemów sterowania w sieciach elektroenergetycznych (FACTS) [1-3]. W ramach badań podjęto próbę włączenia się w ten nowy kierunek nauki, opracowując model rozwoju SEE z punktu widzenia wykorzystania go w poszukiwaniu prawidłowości zmian strukturalnych i parametrycznych w kategoriach fabryk bezludnych. W związku z tym na bazie danych systemu testowego IEEE RTS 1) zaproponowano nowy sposób badania rozwoju systemu EE w kierunku fabryki bezludnej, wyróżniając w rozwoju zmiany parametryczne i zmiany strukturalne [2, 14-16]. Śledzenie rozwoju systemu EE na przykładzie zmian elementów wielomianów modelu arx (wielomiany A(q) i B(q)) lub elementów macierzy występujących w modelu sterowania w przestrzeni stanów (macierze A, B, C i D) pokazuje tendencje rozwojowe systemu EE, a szczególnie zmiany jego zagregowany... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-10

zeszyt-3462-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-10.html

 
W numerze m.in.:
Sceptyczne spojrzenie na energie alternatywne
Smil V.: Skeptic Looks at Alternative Energy. It takes several lifetime to put a new energy system into place, and wishfuI thinking can’t speed things along. IEEE Spectrum (US) 2012 July. Opracował - Witold Bobrowski. Jak wiadomo, bez subsydiów elektrownie korzystające ze źródeł odnawialnych, poza elektrowniami wodnymi i geotermicznymi, nie mogą jeszcze konkurować z generatorami konwencjonalnymi. Składa się na to wiele powodów począwszy od współczynników wydajności (capacity factors), czyli maksymalnej ilości energii elektrycznej, którą elektrownia może wyprodukować w ciągu roku, podzielonej przez ilość energii, którą mogłaby wyprodukować, pracując w sposób ciągły. Współczynnik wydajności typowej elektrowni jądrowej wynosi ponad 90%, elektrowni opalanej węglem kamiennym 65-70%. Elektrownie słoneczne w USA i w Europie osiągają zwykle do 20%. W Hiszpanii elektrownie słoneczne i wiatrowe, dobrze ulokowane w suchym terenie mogą uzyskać od 25% do 30%, a elektrownie wiatrowe na pełnym morzu - do 40%. Aby przetworzyć energię z elektrowni wiatrowych i słonecznych konieczne jest wykonanie całkowicie nowych linii przesyłowych do miejsc obfitujących w słońce lub wiatr, a także przystosowanie istniejącego systemu energetycznego do częstych zmian obciążenia, związanego z okresową naturą zasilania. Wszystkie te komplikacje są dobrze znane i wszystkie z nich są często lekceważone przez popleczników energii alternatywnych oraz przez media. Największym błędem zwolenników nowych źródeł energii jest bagatelizowanie wskazań dotyczących czasu wymaganego do zastąpienia dotychczasowych źródeł energii przez energie odnawialne (pomimo trudnych do odparcia argumentów). Przykładem jest plan z 2008 r., popierany przez byłego wiceprezydenta Stanów Zjednoczonych - Ala Gore’a, który nawoływał do zastąp... więcej»

Analiza wymagań w oświetleniu drogowym w świetle najnowszych zaleceń CIE (Dariusz Czyżewski)
Właściwie zaprojektowane, a następnie zrealizowane oświetlenie drogowe w porze nocnej powinno zapewnić użytkownikowi komfort widzenia oraz bezpieczeństwo. Pewne wymagania i zalecenia związane z wykonywaniem projektów oświetleniowych zostały ujęte w ramy normalizacyjne oraz raporty techniczne. W maju 1998 r. Europejski Komitet Normalizacji (CEN) w ramach wyspecjalizowanej agendy, zajmującej się normalizacją w elektrotechnice (CENELEC) opracował i opublikował 4-częściowy projekt normy prEN 13201. W latach 2003-2004 zostały opracowane (przez CEN) końcowe wersje poszczególnych części normy europejskiej EN 13201 Road lighting. Ponieważ od 1 stycznia 2004 r. Polska stała się pełnoprawnym członkiem Europejskiego Komitetu Normalizacyjnego (CEN), zostaliśmy zobowiązani do przyjęcia nowej normy bez żadnych zmian na zasadach ustalonych przez CEN. Dlatego już 15 marca 2005 r. norma PN-76/E-02032 została wycofana ze zbioru Polskich Norm i zastąpiona przez przyjętą do normalizacji polskiej (na zasadzie uznania) normę europejską EN 13201 Oświetlenie dróg. Ze względu na krótki okres wprowadzenia normy, została przetłumaczona tylko strona tytułowa poszczególnych części normy europejskiej. Ostatecznie normę PN-EN 13201 przetłumaczono i opublikowano w 2007 r. W 2010 r. Międzynarodowa Komisja Oświetleniowa (CIE) opracowała raport techniczny CIE 115:2010 (2nd) poświęcony oświetleniu drogowemu. Raport został opracowany przez komitet techniczny 4-44 Dywizji 4 CIE. Raport wprowadza zalecenia związane z oświetleniem drogowym. W raporcie są poruszane tematy dotyczące: - celu oświetlenia drogowego, - oświetlenia drogowego dla zmotoryzowanych, - warunków widzenia kierowców (warunki miejskie, podmiejskie, pogodowe, wiek, zadanie wzrokowe, prowadzenie wzrokowe), - kryteriów i klas oświetlenia (wybór klas dla oświetlenia podstawowego oraz adaptacyjnego), - wymagań oświetleniowych dla zmotoryzowanych (kryterium luminancyjne, prowadzenie wzrokowe), - s... więcej»

Czynniki ograniczające załączanie elementów sieci przesyłowej wysokiego napięcia (Jan Machowski, Piotr Kacejko, Piotr Miller)
Zakłócenia w sieci przesyłowej takie jak zwarcia i ich likwidacja oraz załączenia i wyłączenia linii przesyłowych, a także niedokładna synchronizacja generatora powodują udary prądu oraz nagłe zmiany mocy czynnej. Udary te powodują zagrożenia dla elementów systemu elektroenergetycznego. W celu ograniczenia skutków udarów, we współczesnych systemach elektroenergetycznych stosuje się urządzenia do kontroli warunków zamknięcia wyłączników. Do doboru nastawień tych urządzeń potrzebne są zarówno kryteria jak i metody numeryczne. W artykule wyszczególniono sześć kryteriów, które powinny być spełnione z punktu widzenia ograniczenia skutków załączeń linii przesyłowych. Uwzględniono zagrożenia związane z przekroczeniem możliwości łączeniowych wyłączników, uszkodzeniem uzwojeń transformatorów, zbędnym działaniem zabezpieczeń i uszkodzeniami zmęczeniowymi wałów turbozespołów wytwórczych. Dla każdego z kryteriów podano odpowiednie wzory. Opracowano również program komputerowy służący do sprawdzenia wymienionych kryteriów. Początkowo urządzenia zabezpieczeniowe nazywane potocznie synchrocheck były stosowane tylko do kontroli załączenia w cyklu SPZ. Później zaczęto je stosować także w warunkach ruchowych przy załączaniu ręcznym lub zdalnym załączaniu systemów sterowania. Urządzenia synchrocheck do kontroli warunków załączania elementów sieci przesyłowej sprawdzają: różnicę modułów napięć, różnicę argumentów napięć oraz różnicę częstotliwości (istotne przy łączeniu podsystemów pracujących asynchronicznie). Istnieje sporo opisów technicznych urządzeń do kontroli zamykania wyłączników, lecz nie ma kompleksowego opracowania opisującego określanie dopuszczalnych warunków załączania i kryteriów nastawiania tych urządzeń. W publikacjach podawane są sporo różniące się wartości nastawcze. Największe różnice w rekomendacjach zawartych w literaturze dotyczą dopuszczalnego kąta załączenia. Ilustruje to tab. I (rozrzut zalecanych wartości jest duży - ... więcej»

Wybrane aspekty projektowania iluminacji obiektów zabytkowych (Piotr Cierzniewski, Grzegorz Marciniszyn)
We współczesnym świecie rozwój techniki oświetleniowej sprawił, że oświetlenie jako środek kształtowania i aranżacji, stał się coraz częściej dostrzeganym i wykorzystywanym elementem w iluminacji obiektów architektonicznych. Odpowiednio wykonane oświetlenie potrafi poprawić estetykę każdego miejsca. Nocna iluminacja jest w stanie wykreować wyjątkowy efekt wizualny. Dzięki odpowiednio dobranej grze światła i cienia, jasności i koloru, oświetlenie kształtuje nastrój, tworząc niepowtarzalny, nocny wizerunek miasta [1]. Operując sztucznym światłem można wyeksponować najbardziej interesujące elementy budynku oraz wydobyć te, które w ciągu dnia są niewidoczne. Można również ukryć elementy, które są zniszczone lub mało reprezentatywne. Ważnym aspektem iluminacji jest to, aby oświetlany budynek współgrał z otaczającymi go innymi obiektami, często intensywnie oświetlonymi, np. parkami czy ulicami oraz intensywną iluminacją obiektów handlowych i biurowców, z powodu której zabytkowe budynki pozbawione iluminacji nikną w mroku [2]. Coraz więcej miast stara się, poprzez odpowiednią iluminację obiektów zabytkowych, przywrócić ich obraz znany z dziennej panoramy miasta. Dlatego obecnie na świecie są tworzone integralne plany oświetlenia całych miast. Przykładem takiego miasta może być Lyon (Francja), gdzie projekt ten realizowany jest od 1989 r., a obecnie w mieście jest ponad 250 odpowiednio iluminowanych miejsc. Należy pamiętać, że iluminacja jest również formą prezentacji danego obiektu i musi uwzględniać jego styl, rangę oraz funkcję. Bardzo ważnym elementem iluminacji jest także odpowiednie prowadzenie przewodów oraz umieszczanie opraw na obiektach. Należy to wykonywać w taki sposób, aby w jak najmniejszym stopniu ingerować w elewacje budynku. Iluminacja w dzisiejszych czasach musi również sprostać jeszcze jednemu bardzo ważnemu wymaganiu, jakim jest energooszczędność. Obecnie producenci opraw i źródeł światła tworzą coraz nowsze i ... więcej»

Przeciwdziałanie rozrzutowi napięć w szeregowych łańcuchach bateryjnych (Andrzej Binkiewicz)
Baterie akumulatorów kwasowo-ołowiowych często zestawia się nie z pojedynczych ogniw, lecz z bloków składających się zwykle z 3 lub 6 ogniw. Wobec rozrzutu napięć ogniw, jest oczywiste, że także napięcia bloków wykazują rozrzut. W artykule przedstawiono sposób określenia krzywej rozkładu aproksymującej ten rozrzut, a także rozstrzygnięto kwestię - czy właściwe jest wyrównywanie napięć bloków w łańcuchu szeregowym. Baterie akumulatorów, używane często jako rezerwowe źródła energii w systemach zasilania, składają się z wielu szeregowo połączonych ogniw, dla uzyskania dostatecznie wysokiej wartości napięcia. Ogniwa te mogą być zgrupowane w bloki. Napięcia ogniw w połączeniu szeregowym wykazują naturalny rozrzut napięć, co uwydatnia się szczególnie w długich łańcuchach. Napięcia te układają się zgodnie z krzywą rozkładu normalnego. Berndt [1] podaje wartość odchylenia standardowego δ tego rozkładu dla baterii VRLA jako 33 mV/ogn. Zastrzec przy tym należy, że krzywa ta jedynie przybliża rozkład rzeczywisty, który jest dyskretny, w przeciwieństwie do rozkładu normalnego. Rozrzut napięć w łańcuchach szeregowych jest niekorzystny ze względu na możliwość niedoładowania ogniw, których napięcia są niższe od napięcia równowagi elektrochemicznej. Długotrwale utrzymujący się stan niedoładowania prowadzi do trwałego ubytku pojemności ogniw. Aby temu zapobiec można zastosować dwie metody: - podnieść napięcie łańcucha tak, aby jego wartość w przeliczeniu średnio na ogniwo, była znacząco wyższa od napięcia równowagi elektroch... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-9

zeszyt-3423-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-9.html

 
W numerze m.in.:
Kryteria teoretyczne oceny działania zwodów typu ESE w ochronie odgromowej - potwierdzenie eksperymentalne analizy teoretycznej (Adam Skopec, Eugeniusz Smycz, Czesław Stec)
Badanie zjawisk wyładowań atmosferycznych należy do najbardziej złożonych problemów nauki i techniki w szerokim ujęciu interdyscyplinarnym. Wynika to z wpływu wielu czynników przyczynowo-skutkowych na powstawanie i rozwój zjawisk tworzenia się elektryczności atmosferycznej, w tym szczególnie gromadzenia się ładunku elektrycznego i jego różnych form rozładowania. Problematyka ochrony odgromowej stanowi coraz szerszy i ważniejszy zakres zagadnień zarówno w sensie teoretycznym, jak również zastosowań praktycznych. Wraz z postępem cywilizacyjnym i technologicznym wzrastają zagrożenia dla człowieka oraz jego materialnego otoczenia, wynikające z wyładowań atmosferycznych. W coraz większym stopniu wzrasta potrzeba ochrony obiektów gabarytowo dużych (zbiorników paliw, hangarów lotniczych), jak również obiektów wysokich. Szczególnie ważne jest zapewnienie niezakłóconego działania łączy informatycznych. Powstaje potrzeba skutecznej ochrony wszelkiego typu masztów telewizyjnych, masztów telefonii komórkowej, anten satelitarnych. W tym przypadku ochrona powinna zapewniać selektywną lokalizację punktów uderzenia pioruna w taki sposób, aby skutki jego działania nie powodowały uszkodzenia chronionej aparatury. Z uwagi na wartość chronionych obiektów, wzrasta potrzeba ochrony bardziej niezawodnej. Ponieważ nie można praktycznie zapewnić 100-procentowej ochrony, to jednak powinno się zapewniać ochronę o znacznie obniżonym poziomie ryzyka (ustalanym każdorazowo dla chronionego obiektu). Wprowadzenie Zjawisko pioruna towarzyszy człowiekowi od zarania jego dziejów. Uczucie trwogi i zagrożenia, jakie wywołuje to zjawisko w życiu współczesnego człowieka, dla człowieka pierwotnego było objawem działania sił nadprzyrodzonych. Tajemniczość tego zjawiska i bezsilność człowieka wobec potęgi sił przyrody rodziła jedynie potrzebę przystosowania się w obrzędach kultu i mitu. W aspekcie antropologicznym zakłada się, że zjawisko pioruna spełniło też swoją... więcej»

Srebrny Jubileusz Przedsiębiorstwa Badawczo-Wdrożeniowego OLMEX SA - 25 lat współtworzenia polskiego systemu elektroenergetycznego
Z dyrektorem generalnym, prezesem zarządu PBW OLMEX SA, dr. inż. Przemysławem Chojnowskim rozmawia Aleksander Dudkowski.Panie Prezesie, mija już ćwierć wieku odkąd OLMEX jako prywatna firma rozpoczął działalność na naszym rynku elektroenergetycznym. To piękny jubileusz zważywszy, że firma jako jedna z pierwszych w Polsce rozpoczęła prywatną działalność po transformacji ustrojowej. Proszę powiedzieć kilka słów o początkach OLMEX-u. Jan Parandowski w "Mitologii" pisze, że na początku był Chaos. Ja mogę stwierdzić, że na początku naszego istnienia był zapał. Pojawiły się sprzyjające warunki do podjęcia działalności gospodarczej w nieznanych jeszcze w Polsce warunkach wolnego rynku. To wyzwoliło w ludziach energię i chęć stworzenia czegoś nowego. W 1987 r., z inicjatywy pracowników naukowych ówczesnej Akademii Rolniczo-Technicznej w Olsztynie, zostało założone w Olsztynie Przedsiębiorstwo Badawczo-Wdrożeniowe OLME X Sp. z o.o. Przedmiot działalności obejmował prace projektowe, pomiarowe, badawcze, wdrożeniowe, montażowe i instalatorskie z zakresu gospodarki energetycznej w zakładach przemysłowych, ze szczególnym uwzględnieniem przedsięwzięć związanych z racjonalizacją i ograniczeniem zużycia czynników energetycznych. Idea rozwiązywania problemów na podstawie badań naukowych oraz praktycznych doświadczeń zdobytych w przemyśle towarzyszyła naszej firmie od samego początku i trwa aż do dziś. Wspomniał Pan o przedsięwzięciach związanych z racjonalizacją i ograniczeniem zużycia czynników energetycznych. Czego dokładnie one dotyczyły? Podjęliśmy się rozwiąz... więcej»

Komunikacja w systemach smart metering i smart grid (Jacek Koźbiał)
Ostatnio w polskiej elektroenergetyce podejmowane są próby wdrożenia systemów smart metering i smart grid. Jednym z podstawowych wymagań jest zapewnienie w obrębie sieci elektroenergetycznej sprawnej komunikacji, która w ramach systemu smart grid powinna zapewnić: - dwukierunkową transmisję pomiędzy systemem informatycznym i urządzeniem pomiarowym (licznik energii elektrycznej), - odpowiednio krótkie czasy dostępu do urządzeń pomiarowych, np. odczyt danych pomiarowych z dowolnego licznika w ciągu maksymalnie kilku sekund, - możliwość łatwej integracji urządzeń pomiarowych dla innych mediów (gaz, ciepło, woda), - możliwość łatwej integracji z HAN (home area network - tzw. sieć transmisji danych w obrębie budynku) w celu sterowania odbiorami energii oraz informowania odbiorców o sytuacji na rynku energii za pomocą używanych w gospodarstwie domowym terminali typu: komputer, telewizor, smartfon, iPad itp., - wymaganą przepustowość danych, - zunifikowany, standardowy protokół transmisji danych. Dodatkowo systemy smart grid narzucają wymagania: - zwiększonej przepustowości danych - często systemy działające w smart grid wymagają kilkudziesięciu razy większej przepustow... więcej»

Zarządzanie energią - szanse dzięki wirtualnym elektrowniom (Jakub Rak, Ralf Walther)
Prace nad ustawą o odnawialnych źródłach energii zapewnią generacji rozproszonej nową bazę wyjściową do sprzedaży bezpośredniej. Wirtualne elektrownie staną się dzięki temu jeszcze bardziej atrakcyjne. Warunkiem jest inteligentne i ekonomiczne sterowanie procesami wytwarzania i handlu. Szanse dzięki wirtualnym elektrowniom Rozwój odnawialnych źródeł energii będzie możliwy przede wszystkim dzięki zmiennym nośnikom energii, np. energii wiatrowej i fotowoltaice. W przeciwieństwie do przewidywalnych nośników energii, takich jak energia wodna czy biomasa, wielkość energii dostarczanej przez wiatr i ogniwa fotowoltaiczne można przewidzieć tylko pod pewnymi warunkami. Operatorzy sieci przesyłowych mogą zmniejszać zasilanie energią wiatrową i słoneczną zgodnie z odpowiednimi zapisami ustawowymi w celu ochrony bezpieczeństwa sieci oraz w przypadku późniejszej rozbudowy sieci. Ale planowe zwiększanie ilości energii jest z natury trudne. Oczekuje się, że wahania cen energii elektry... więcej»

Aktualne informacje o działalności Komitetu Studiów B5 Cigre "Zabezpieczenia i Automatyka" (Sylwia Wróblewska)
Aktualna struktura Komitetu Studiów B5 Przewodniczącym Komitetu jest Javier Amantegui (SP ), a sekretarzem - Iony Patriot de Siqueira (BR ). Komitet Studiów B5 liczy 48 członków, w tym: 29 członków regularnych (regular members) i 19 członków obserwatorów (observer members). Prace Komitetu odbywają się w trzech grupach doradczych (AD - advisory group) i 21 grupach roboczych (WG - working group). Poniżej zestawiono grupy robocze (stan z sierpnia 2010 r.). W grupie doradczej AG B5-01 Automatyzacja i zdalne sterowanie stacji pracują następujące grupy robocze (tłumaczenia nazw grup roboczych wg autorki artykułu): WG B5-06 - Strategia utrzymania w ruchu cyfrowych systemów automatyki stacji, WG B5-08 - Strategia rekonstrukcji uwzględniająca koszty, ryzyko operacyjne i ograniczenia techniczne, WG B5-12 - Poradnik techniczny dla systemów IEC 61850, WG B5-36 - Stosowanie układów zabezpieczeń wykorzystujących IEC 61850, WG B5-39 - Wymagania dla dokumentacji systemów automatyki (DSAS ), począwszy od projektu aż do eksploatacji. W grupie doradczej AG B5-02 Zabezpieczenia i monitorowanie głównych urządzeń i sieci przesyłowej pracują następujące grupy robocze: WG B5-23 - Zabezpieczenia zwarciowe hybrydowych linii przesyłowych, WG B5-B4/C4-25 - Systemy zabezpieczeń AC w stacjach wysokiego napięcia prądu stałego (HVDC ), WG B5-37 - Zabezpieczenia, sterowanie i monitorowanie dławików bocznikowych, WG B5-40 - Szkolenie, podnoszenie kwalifikacji zawodowych inżynierów automatyki, zabezpieczeń i sterowania, WG B5-24 - Wymagania dla zabezpieczeń cyfrowych w stanach przejściowych napięć i prądów, WG B5-27 - Standaryzacja schematów zabezpieczeń, WG B5-48 - Zabezpieczenia rozwijającej się sieci z rozmaitymi charakterystykami generacji, WG B5-49 - Zabezpieczenia i automatyka baterii kondensatorowych. W grupie doradczej AG B5-03 Nowe wymagania dla sieci pracują następujące grupy robocze: WG B5-14 - Technologia szerokoobszarowych systemów automaty... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-8

zeszyt-3394-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-8.html

 
W numerze m.in.:
Nowe wyzwania sektora elektroenergetycznego w zakresie ochrony środowiska (Krzysztof Billewicz)
Elektroenergetyka jest sektorem szczególnie negatywnie oddziałującym na środowisko. Są to przede wszystkim emisje zanieczyszczeń - gazów i pyłów do atmosfery. Dodatkowo, ponieważ wielkie elektrownie budowane były z dala od siedzib ludzkich, problemem mającym wpływ na środowisko naturalne stało się ciepło wytwarzane przy okazji procesu generacji energii, które mogłoby być korzyścią i produktem, który można byłoby sprzedać - np. mogłoby służyć do ogrzewania mieszkań, a tak staje się odpadem i w różny sposób musi zostać oddane do otoczenia. Do tego dochodzi jeszcze degradacja krajobrazu związana zarówno z pozyskaniem niektórych paliw kopalnych, np. węgla brunatnego, jak również z budową wielkich elektrowni oraz wielkich linii przesyłowych. Wielu ludzi uświadamia sobie powolne, ale również nieuchronne wyczerpywanie się dostępnych zasobów paliw kopalnych, możliwych do wydobycia lub wykorzystania przy ekonomicznie uzasadnionych kosztach. Pakiet 3 razy 20 do 2020 r. Parlament Europejski zatwierdził pakiet ustaw, nazywanych pakietem klimatycznym, tzw. pakiet 3 razy 20. Celem jest zmuszenie krajów UE do "zielonej rewolucji" w przemyśle i energetyce, która będzie oznaczać odejście od wysokoemisyjnego węgla na rzecz odnawialnych źródeł energii oraz dążenie do oszczędzania energii. Pakiet ten podaje cele, które powinny zostać zrealizowane do 2020 r.: - ograniczenie emisji CO2 o 20%, w stosunku do poziomu z 1990 r. (głównym narzędziem służącym do realizacji tego celu jest unijny system handlu emisjami - ETS), - zmniejszenie zużycia energii (zwiększenie efektywności energetycznej) o 20%, - zwiększenie udziału energii odnawialnej w całkowitym zużyciu energii do 20% (dla Polski ustalono wzrost z 7 do 15%). W tym celu uboższe kraje otrzymały unijną pomoc w postaci bezpłatnych uprawnień do emisji, w 2013 r. elektrownie dostaną 70% uprawnień bezpłatnie. Jednak później, z roku na rok, będą musiały kupować ich coraz więcej. Po 1990 r. Polska... więcej»

Konferencja naukowo-techniczna "Integracja i rozwój systemów nadzoru, sterowania i automatyki" (Tomasz Wojciechowski)
Jak co roku, firma ELKOMTECH zorganizowała w maju br. konferencję naukowo- techniczną. W tym roku pod hasłem - "Integracja i rozwój systemów nadzoru, sterowania i automatyki". Konferencja tradycyjnie odbyła się w hotelu WODNIK w Słoku k. Bełchatowa, a przyjechało na nią z całej Polski ok. 150 osób - głównie przedstawiciele energetyki zawodowej, przemysłowej i firm wykonawczych.Z pewnością do naj... więcej»

Konferencje naukowo-techniczne Oddziału Poznańskiego Stowarzyszenia Elektryków Polskich podczas targów EXPOPOWER 2012 (Ryszard Niewiedział)
Oddział Poznański Stowarzyszenia Elektryków Polskich im. prof. Józefa Węglarza był organizatorem dwóch konferencji naukowo- technicznych podczas Międzynarodowych Targów Energetyki EXPOPOWER 2012 w Poznaniu. 8 maja 2012 r. w pawilonie 8A Międzynarodowych Targów Poznańskich odbyła się III Konferencja Naukowo-Techniczna z cyklu Energooszczędność w oświetleniu - Efektywność energetyczna w oświetleniu - nowe wymagania i możliwości. Współorganizatorami konferencji były: Wydział Elektryczny Politechniki Poznańskiej, Wielkopolska Okręgowa Izba Inżynierów Budownictwa i Międzynarodowe Targi Poznańskie. Konferencja odbywała się pod patronatem Polskiego Komitetu Oświetleniowego SEP oraz Związku Producentów Sprzętu Oświetleniowego POL-Lighting. Radzie Programowej III Konferencji przewodniczył prof. Jacek Hauser z Politechniki Poznańskiej. Ponadto w skład Rady Programowej weszli: sekretarz naukowy - dr inż. Małgorzata Górczewska z Zakładu Techniki Świetlnej i Elektrotermii PP, prof. Wojciech Żagan z Politechniki Warszawskiej, prof. Konrad Domke z Politechniki Poznańskiej, dr inż. Jan Grzonkowski - przewodniczący Polskiego Komitetu Oświetleniowego SEP. Pracami Komitetu Organizacyjnego III Konferencji kierował członek Prezydium Zarządu OP SEP - mgr inż. Stefan Granatowicz, a sekretarzem organizacyjnym była mgr inż. Renata Kurka - sekretarz Zarządu OP SEP. Obrady konferencji otworzył wiceprezes Zarządu Głównego, a jednocześnie członek Prezydium Zarządu Oddziału Poznańskiego SEP - Stefan Granatowicz, witając serdecz... więcej»

Wpływ małej elektrowni na sieć (Bogusław Karolewski)
Ważnym etapem budowy elektrowni, której właściciel chce sprzedawać energię do systemu elektroenergetycznego jest ocena oddziaływania przyłączanego źródła na istniejącą sieć zasilającą. Uzyskanie od dostawcy energii warunków przyłączenia elektrowni o większej mocy (> 5 MW) wymaga opracowania przez inwestora ekspertyzy oceniającej wpływ elektrowni na sieć. Ale również dla elektrowni o mniejszych mocach trzeba ocenić wpływ nowej elektrowni na poziomy napięć, przeanalizować warunki pracy generatorów, dobrać nastawienia zabezpieczeń, ocenić możliwość powstania migotania światła czy generowania harmonicznych. Zagadnienia wpływu elektrowni na sieć są dość często poruszane w publikacjach [1-5, 7-9, 11-12], ale z reguły są traktowane w sposób ogólny. W artykule przedstawiono zagadnienie na przykładzie niewielkiej elektrowni wodnej, przyłączonej do sieci nN. Parametry układu Obiektem analizy jest mała elektrownia wodna (MEW) przepływowa, w której zamontowano 2 turbiny - śmigłową i Francisa. Jako generatory pracują 2 silniki indukcyjne o parametrach zebranych w tab.Schemat wycinka układu sieci, do której będzie włączona MEW, przedstawiono na rys. 1. Elektrownia będzie połączona z siecią nN linią napowietrzną Le 4×35 mm2, łączącą złącze kablowe ZK-1, umiejscowione na ścianie budynku MEW, ze słupem nr 4 istniejącej linii napowietrznej L-2 o przewodach 4×70 mm2. Linia ta wychodzi ze stacji R-1, w której pracuje transformator T2 20/0,4 kV o mocy 250 kVA (u z% = 4,67%, ΔPFe = 750 W, ΔPCu = 4816 W). Transformator jest połączony linią L-1 o długości 5600 m ze stacją S-1, którą zasila transformator T1 110/20 kV, o mocy 25 MVA (u z% = 13,01%, ΔPFe = 16 360 W, ΔPCu = 147 249 W), połączony z systemem elektroenergetycznym.Moc zwarciowa po stronie pierwotnej transformatora T1 wynosi Sk = 992 MVA. Pozostałe linie przyłączone do rozdzielni 20 kV stacji S-1 zastąpiono odbiorem pobierającym moc S1. Odejścia od linii L-1 zastąpiono j... więcej»

Wręczenie nagród firmy Siemens na Politechnice Warszawskiej
Rozstrzygnięto 17. edycję konkursu dla naukowców i 2. dla studentów polskich uczelni technicznych i instytutów naukowo-badawczych o Nagrodę Siemensa. 26 czerwca 2012 r. w Małej Auli Politechniki Warszawskiej podczas uroczystego posiedzenia Senatu Politechniki Warszawskiej miało miejsce wręczenie nagród laureatom. Do tegorocznego konkursu zgłoszono 7 prac z zakresu innowacyjnych rozwiązań w dziedzinach elektrotechniki, automatyki i robotyki, ochrony środowiska i inżynierii medycznej. Jury p... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-7

zeszyt-3366-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-7.html

 
W numerze m.in.:
HVDC jutra (Łukasz Nogal, Piotr Kacprowicz)
W ostatnich latach można zaobserwować znaczny wzrost realizacji projektów wykorzystujących technologię HVDC do przesyłu energii elektrycznej. Wynika to z różnych przesłanek: ekonomicznych, środowiskowych, technicznych. Faktem jest, iż układy wysokonapięciowego prądu stałego dzięki swoim licznym zaletom będą stosowane coraz częściej i z jeszcze większym rozmachem. Technologia ta jest obecna na rynku energetycznym od ponad 50 lat. Warto więc zaznajomić się z nią bliżej, ponieważ już niedługo może nam ona towarzyszyć w jeszcze większym zakresie. Niniejszy artykuł został poświęcony nowatorskim przedsięwzięciom związanym z wykorzystaniem HVDC. Trochę historii W dzisiejszych czasach energia elektryczna generowana jest niemal wyłącznie jako energia prądu przemiennego. Warto jednak przypomnieć, iż energią po raz pierwszy wygenerowaną w celach komercyjnych była energia elektryczna prądu stałego, której to prekursorem był Thomas Alva Edison. Ponadto pierwsza elektroenergetyczna sieć przesyłowa również została zbudowana w oparciu o prąd stały. Jednakże technologia, którą dysponowano ponad sto lat temu, nie pozwalała na wykorzystanie prądu stałego niskiego napięcia do przesyłu energii na duże odległości, co spowodowało rozpowszechnienie alternatywnego sposobu, jakim był wysokonapięciowy prąd przemienny. Dopiero dzięki znacznemu rozwojowi w dziedzinie energoelektroniki, m.in. zaworów wysokiego napięcia (zbudowanych z lamp rtęciowych lub tyrystorów), przesył prądu stałego na duże odległości stał się możliwy, powodując wzrost wykorzystania tej technologii w systemie elektroenergetycznym. Pierwsze ćwierć wieku wysokonapięciowego prądu stałego, poczynając od 1954 r. do połowy lat 70., opierało się głównie na lampach rtęciowych. Przez kolejne 25 lat, do 2000 r., dominowała technologia wykorzystująca przekształtniki tyrystorowe. Obecna technologia wykorzystuje głównie tzw. self-commutated converters, czyli przekształtniki samoistnie komutują... więcej»

WYDAWNICTWA
Wprowadzenie do napędu elektrycznego. Włodzimierz Koczara: Wprowadzenie do napędu elektrycznego. Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej, Warszawa 2012.W Przedmowie czytamy: Stosownie do programu trójstopniowego kształcenia na uczelniach technicznych materiał został podzielony na trzy części. Pierwsza dotyczy studiów inżynierskich i zawiera zagadnienia podstawowe. Druga, podawana na studiach magisterskich, obejmuje zaawansowane metody i układy sterowania. Natomiast trzecia grupa, realizowana na studiach doktoranckich, jest związana z rozwojem nowych układów napędowych, jak i ich sterowania. Autor omawia następujące zagadnienia: Podstawowe zależności w napędzie elektrycznym - rodzaje pracy maszyn w napędzie elektrycznym, Podstawowe zależności opisujące maszyny robo... więcej»

LifeCheck - nowoczesny system kontroli i nadzoru urządzeń ograniczających przepięcia w obwodach sygnałowych (Andrzej Sowa, Krzysztof Wincencik)
Analizując potrzebę stosowania urządzeń do ograniczania przepięć SPD (surge protective device) w obwodach sygnałowych należy zwrócić uwagę na systemy, których awaria lub błędne działanie może stworzyć zagrożenie dla środowiska naturalnego (np. systemy elektroniczne w zakładach przemysłu chemicznego), systemy kontrolno-pomiarowe w energetyce oraz urządzenia w rozległych systemach elektronicznych instalowane na otwartym terenie (np. stacje benzynowe, oczyszczalnie ścieków itp.). Równie niebezpieczne mogą być zakłócenia w pracy systemów sterowania i nadzoru obiektów, w których może przebywać wiele osób lub które zarządzają bezpieczeństwem ruchu (nastawnie kolejowe, wieże kontroli ruchu na lotniskach). Przykładowo uderzenie w wieże kontroli lotów na lotnisku we Frankfurcie w 1992 r. spowodowało uruchomienie systemu pożarowego paraliżując na kilka godzin pracę lotniska i zmuszając wiele samolotów do zmiany lotniska docelowego. Badania urządzeń do ograniczania przepięć Podczas bezpośredniego wyładowania piorunowego w obiekt lub w instalacje do niego dochodzące może wystąpić przekroczenie dopuszczalnych parametrów SPD . Dlatego, w celu zapewnienia... więcej»

Zagrożenie porażenia prądem podczas wybiegu dużych maszyn elektrycznych (Stefan Gierlotka)
Ryzyko porażenia prądem elektrycznym zależy od jego natężenia i czasu przepływu. W samoczynnym wyłączaniu zasilania, stanowiącym środek ochrony przeciwporażeniowej, istotny jest czas własny zadziałania urządzeń wyłączających, a więc spodziewany czas ewentualnego rażenia prądem. Prąd elektryczny przepływając przez organizm człowieka wywołuje w nim zmiany biologiczne, które nazywamy porażeniem elektrycznym. W niektórych instalacjach zasilających układy napędowe, pomimo wyłączenia napięcia przez zabezpieczenie, występuje nadal niebezpieczne napięcie rażeniowe dla zdrowia człowieka, indukowane przez stan wybiegu silnika. Ryzyko porażenia człowieka prądem elektrycznym Przy rozpatrywaniu aspektów bezpieczeństwa elektrycznego istnieje możliwość określenia spodziewanych skutków wypadku, a więc prognozowanie ryzyka. Podstawą są fizjologiczne reakcje organizmu człowieka na bodźce elektryczne. Dopuszczalne wartości czasów i prądów rażeniowych zostały opracowane przez komitet IEC oraz zawarte są w opracowaniach dotyczących działania prądu elektrycznego na organizm żywy. Przewidywane skutki rażenia ocenia się na podstawie przyjmowanego powszechnie jako najbardziej miarodajnego raportu nr 479 Międzynarodowej Komisji Elektrotechnicznej [10]. Jako zdarzenie niepożądane przyjmuje się porażenie zagrażające życiu, w wyniku mogącej wystąpić fibrylacji komór serca u porażonego. Inne skutki porażenia, powodujące urazy nie zagrażające życiu, nawet szokujące dla poszkodowanych, mieszczą się w granicach tolerowanego ryzyka. Skutki rażenia prądem elektrycznym oceniać można ilościowo posługując się wykresem zależności wartości spodziewanego prądu rażeniowego od czasu rażenia [10]. Dla prądów przemiennych o częstotliwości od 15 do 100 Hz charakterystyki skutków rażenia przedstawiono na rys. 1. Wykres ten podzielony został na cztery strefy oddzielone krzywymi a, b, c. Krzywa b wyznacza wartość prądu samouwolnienia, to znaczy powyżej którego nie jest mo... więcej»

Wpływ warunków formowania elektretów z folii ptfe na ich własności (Adam Gubański, Jan Kupracz)
Elektrety znalazły wiele zastosowań technicznych związanych z wykorzystaniem pola elektrycznego elektretu w sposób zachowawczy. Wytwarzanie elektretów polega na "zamrożeniu" stanu spolaryzowania poprzez uporządkowanie dipoli, rozdział swobodnych nośników w polu elektrycznym (heteroładunek) lub też wprowadzeniu swobodnych nośników z zewnętrznych źródeł (homoładunek) [2]. W zależności od zastosowanej metody wytwarzania rozróżniamy: - termoelektrety - gdzie następuje uporządkowanie dipoli elektrycznych poprzez działanie zewnętrznego silnego pola elektrycznego w podwyższonej temperaturze, a następnie utrwalenie tego stanu przez ochłodzenie, - fotoelektrety - pobudzanie nośników ładunku w dielektryku za pomocą światła widzialnego lub promieniowania (np. gamma), a następnie odpowiednie przemieszczenie ich w materiale za pomocą silnego zewnętrznego pola elektrycznego, - radioelektrety - implantowanie ładunków elektrycznych o dużej gęstości (ulot, działo elektronowe), najczęściej w cienkich foliach polimerowych (folie elektretowe), - magnetoelektrety - uporządkowanie dipoli elektrycznych w silnym polu magnetycznym, a następnie utrwalenie tego stanu przez ochłodzenie [2]. Zwykle elektrety wykorzystuje się jako źródło stałego pola elektrycznego. Artykuł dotyczy metody formowania elektretów z folii PT FE w celu późniejszego zastosowania ich w czujnikach promieniowania jonizującego [5], charakteryzujących się: długim czasem życia, stabilnym ładunkiem powierzchniowym oraz dużym nieskompensowanym ładunkiem powierzchniowym. Formowanie elektretów Wyładowania koronowe wystę... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-6

zeszyt-3337-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-6.html

 
W numerze m.in.:
Możliwości wykorzystania zasobników energii na potrzeby operatora systemu przesyłowego (Mieczysław Kwiatkowski)
Zgodnie z obowiązującymi w kraju regulacjami prawnymi, podmiotem odpowiedzialnym za pełnienie funkcji operatora systemu przesyłowego (OSP) jest spółka PSE Operator SA. Odpowiada ona m.in. za eksploatację oraz za rozwój elektroenergetycznej sieci przesyłowej najwyższych napięć, za integralność całego krajowego systemu elektroenergetycznego (KSE) oraz za administrowanie rynkiem bilansującym. Jednym z najważniejszych wyzwań, przed którym stoi aktualnie OSP jest integracja z systemem elektroenergetycznym źródeł wytwórczych energii elektrycznej wykorzystujących energię odnawialną (OZE). Dotyczy to w pierwszej kolejności źródeł wiatrowych. Aktualna polityka energetyczna do 2030 r. [1] przewiduje uruchomienie do 2015 r. ok. 3400 MW, natomiast do 2020 r. - ok. 6100 MW mocy elektrycznej w źródłach wiatrowych. Szybki planowany rozwój energetyki wiatrowej został podtrzymany w opublikowanym w 2010 r. "Krajowym planie działania w zakresie energii ze źródeł odnawialnych" [2], gdzie przewiduje się uruchomienie 6650 MW mocy zainstalowanej w farmach wiatrowych do 2020 r. i osiągnięcie w tym samym roku rocznej produkcji energii elektrycznej z tych źródeł wytwórczych na poziomie ok. 15,2 TWh. Biorąc pod uwagę możliwość zrealizowania cytowanych wyżej planów, należy się liczyć z tym, że w 2020 r. źródła wiatrowe stanowiłyby ok. 14% całkowitej mocy zainstalowanej w KSE. Zgodnie z informacjami Agencji Rynku Energii [3], na koniec 2011 r. moc zainstalowana w tych źródłach wynosiła ok. 1580 MW. Źródła odnawialne, wykorzystujące energię wiatru mają w stosunku do źródeł cieplnych konwencjonalnych, dominujących w kraju odmienną specyfikę pracy polegającą na: - przypadkowości produkcji energii elektrycznej (jest ona uzależniona od bieżącej siły wiatru), - możliwości szybkich zmian mocy wprowadzanej do sieci elektroenergetycznej, co jest także uzależnione od nagłych zmian siły wiatru, - niskiej przewidywalności pracy w dłuższych okresach czasowych plan... więcej»

Problemy koordynacji i rezerwowania zabezpieczeń nadprądowych w sieciach SN i nN
Manuel J. i in.: Protecting distribution feeders for simultaneous faults. Biblioteka Schweitzer Engineering Laboratories Inc., Maniłow A. i in.: Linie kablowe 6-10, 20 kV. Poprawa niezawodności z wykorzystaniem szybkich zabezpieczeń. Nowosti Elektrotechniki 5/2011. Bielajew A. i in.: Dalnieje rezerwirowanije otkazow zaszczit i wykluczatielej w sietiach 0.4 kV. Elektriczeskije Stancji 12/2002. Opracował - Piotr Olszowiec. Stosowanie najprostszych zabezpieczeń elektrycznych, czyli przekaźników nadprądowych w sieciach rozdzielczych nawet o stosunkowo prostej konfiguracji napotyka nierzadko istotne problemy związane z zapewnieniem selektywności działania. W sieciach średniego napięcia (SN) założona koordynacja działania tych zabezpieczeń może zostać naruszona przy wyłączaniu zwarć równoczesnych w odpływach liniowych. Groźne skutki dla kabli, łączników i odbiorów silnikowych wywołuje utrzymywanie długiego czasu wyłączania zwarć wielkoprądowych. Natomiast w sieciach niskiego napięcia (nN) istotnym zagrożeniem bywa brak możliwości tzw. zdalnego rezerwowania zabezpieczeń pól odpływowych w rozdzielniach sieci promieniowej. Poniżej przedstawiono zagraniczne doświadczenia projektowo-eksploatacyjne w zakresie rozwiązywania wymienionych problemów. Ochrona od zwarć równoczesnych w liniach odpływowych SN W sieciach promieniowych SN pola odpływowe rozdzielni zasilanej z transformatora WN/SN wyposaża się w zabezpieczenia nadprądowe bezzwłoczne i zwłoczne o charakterystyce zależnej. Zabezpieczenie nadprądowe strony DN transformatora (tj. w polu zasilania rozdzielni) zawiera zwykle stopnie zwłoczne o charakterystyce niezależnej i zależnej, rezerwujące zabezpieczenia wspomnianych pól (rys. 1). Przy zwarciu w jednym z odpływów zabezpieczenia tego pola, jak i pola zasilania rozdzielni mierzą ten sam prąd, a zakłócenie jest selektywnie eliminowane przez zabezpieczenie uszkodzonej linii. Natomiast przy równoczesnym zwarciu w dwóch (lub większej l... więcej»

Nowe aparaty hydrolokacyjne wykrywają ogromne ławice ryb
Makris M.: New Sonar Technology Reveals City-size Schools of Fish. Low-frequency sound waves improve ocean sensing. IEEE Spectrum (US) 2011 August. Opracował - Witold Bobrowski. Statek badawczy Oceanus znajdował się 200 km na południe od Long Island poszukując czegoś, na co polowano od lat. Nie był to biały wieloryb, ale coś równie żywego i jako całość znacznie większego. Naukowcy pracujący na statku odnosili się żartobliwie do enigmatycznego przedmiotu poszukiwań, nazywając go niezidentyfikowanym obiektem pływającym (UFO - unidentified floating object). Aby znaleźć nieuchwytny łup załoga została wyposażona w nowoczesny aparat hydrolokacy... więcej»

Bezpieczeństwo elektrowni jądrowych z reaktorami III generacji oferowanych Polsce Część III. Podstawowe cechy bezpieczeństwa rozwiązań projektowych jądrowych bloków energetycznych oferowanych Polsce (Władysław Kiełbasa)
Inwestorowi pierwszych elektrowni jądrowych w Polsce - spółce PGE SA - oferowane są obecnie dwa rodzaje jądrowych bloków energetycznych generacji III+ wyposażonych w reaktory lekkowodne - dwa z reaktorami typu PWR (EPR i AP 1000) oraz jeden z reaktorem typu BWR (ESBWR). Wszystkie zapewniają wysoki poziom bezpieczeństwa jądrowego. Podstawowe cechy bezpieczeństwa reaktora EPR Reaktor EPR (european pressurized reactor) reprezentuje tzw. "linię ewolucyjną" rozwoju reaktorów energetycznych, jego rozwiązania projektowe wywodzą się z 40-letnich doświadczeń w konstrukcji i eksploatacji francuskich i niemieckich reaktorów wodnociśnieniowych, a zwłaszcza ich najnowszych modeli: "N4" (firmy Framatome - obecnie AREVA) i "Konvoi" (firmy Siemens). Moc elektryczna netto jądrowego bloku energetycznego z reaktorem EPR wynosi ok. 1600 MWe. Zastosowano w nim wiele rozwiązań zapewniających bezpieczeństwo nie tylko przy normalnej eksploatacji i podczas awarii projektowych, ale i w razie akcji terrorystycznych, a także zabezpieczających przed uszkodzeniem obudowy bezpieczeństwa w przypadku ciężkich awarii związanych ze stopieniem rdzenia reaktora. Główne cechy bezpieczeństwa reaktora EPR schematycznie przedstawiono na rys. 17, są to: - dwupowłokowa obudowa bezpieczeństwa z układami wentylacji przestrzeni pomiędzy dwiema powłokami, - strefa rozpływu stopionego rdzenia (tzw. łapacz rdzenia), zabezpieczająca obudowę bezpieczeństwa przed uszkodzeniem w razie przetopienia zbiornika reaktora przez stopiony rdzeń, - układy bezpieczeństwa o poczwórnej redundancji, - układ chłodzenia (zraszania) obudowy bezpieczeństwa o podwójnej redundancji, - duży zbiornik wodny w obudowie bezpieczeństwa (zapas wody służący do przeładunku paliwa i dla układów bezpieczeństwa). Rozwiązania projektowe zastosowane w EPR zapewniają: ● Praktyczne wykluczenie sytuacji mogących skutkować dużymi wczesnymi uwolnieniami substancji promieniotwórczych do środowiska, jak: ... więcej»

WYDAWNICTWA
Logistyka dla inżynierów.Stanisław Niziński, Józef Żurek, Krzysztof Ligier: Logistyka dla inżynierów. Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Warszawa 2011.We Wstępie autorzy piszą: Niniejsza książka jest poświęcona problemom logistyki z punktu widzenia inżynierskiego. (…) Dowolny system działania, państwowy lub prywatny musi mieć właściwe zabezpieczenie logistyczne swojego funkcjonowania w aspekcie: zaopatrzenia, transportu, dystrybucji, ochrony środowiska, utrzymania majątku trwałego w tym maszyn i urządzeń technicznych. Książka adresowana jest do pracowników naukowo-dydaktycznych i studentów wyższych uczelni, kadry inżynieryjno-technicznej przedsiębiorstw przemysłowych, rolniczych, usługowych, handlowych i jednostek budżetowych zajmujących się problematyką wykorzystania logistyki. Autorzy omawiają następujące zagadnienia: Systemy logistyczne - systemy logistyczne w aspekcie sterowania, budowa systemu logistycznego, modele systemu logistyc... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-5

zeszyt-3306-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-5.html

 
W numerze m.in.:
Kontrola izolacji odbiorników odłączonych od napięcia (Maciej Sałasiński)
Jednym z podstawowych wyznaczników jakości sieci elektrycznych zarówno zasilających, jak i odbiorczych jest stan jej izolacji. To właśnie od tego parametru zależy zarówno pewność zasilania poszczególnych elementów, jak i bezpieczeństwo użytkowania całej sieci. Projektanci, wykonawcy i użytkownicy instalacji elektrycznych muszą mieć zawsze świadomość konieczności spełnienia dwóch podstawowych warunków, jakie każda sieć elektryczna musi spełniać: ● być pewna, czyli bezprzerwowo dostarcza energię elektryczną i zasila odbiorniki, a w przypadku sieci sterowniczych aktywować lub dezaktywować elementy wykonawcze, ● być bezpieczna, czyli zapewnić ochronę, gwarantującą bezpieczeństwo ludzi, urządzeń i stosowanych procedur, jak również ochronę przeciwpożarową. W poszczególnych obiektach i w różnych rodzajach sieci obie te funkcje: zasilania, a więc pewności i ochrony, czyli bezpieczeństwa muszą być zrealizowane na najwyższym uzasadnionym ekonomicznie poziomie. Poziom ten zależny jest od ważności sieci i odbiorników... więcej»

Monitoring pracy linii 110 kV na przykładzie PGE Dystrybucja SA Oddział Białystok (Grzegorz Dąbrowski, Zygmunt Soroka, Krzysztof Woliński)
Szybki rozwój źródeł energii odnawialnej w kraju spowodował zmianę w podejściu do bezpiecznego i pełnego wykorzystania zdolności przesyłowych linii elektroenergetycznych. Terenowa infrastruktura sieci przesyłowej i dystrybucyjnej nie zawsze jest zdolna do przesyłu mocy wytworzonych w nowych źródłach, które powstają na terenach, gdzie są odpowiednie warunki, np. energia wiatru na terenie Polski (rys. 1). Polska, realizując dyrektywę Unii Europejskiej, zobowiązała się do roku 2020 wytwarzać 15% energii elektrycznej w źródłach odnawialnych [1]. W Polsce zainstalowanych jest ponad 1800 MW mocy w elektrowniach wiatrowych. W 2011 r. przybyło 890 MW w tych elektrowniach [10]. Na terenie PGE Dystrybucja SA Oddział Białystok do sieci dystrybucyjnej średniego napięcia przyłączonych jest 16 elektrowni wiatrowych o łącznej mocy 18 MW. Do sieci 110 kV przyłączone są obecnie 4 parki wiatrowe o mocach: Park Wiatrowy Suwałki (Potasznia) - 41,4 MW, Piecki - 32 MW, Wronki - 48 MW, Taciewo - 30 MW. W tym regionie moc zainstalowana w energetyce wiatrowej wynosi 169,4 MW [3, 4]. W PGE Dystrybucja SA Oddział Białystok sumaryczna moc przyłączeniowa dla sieci 110 kV, obliczona na podstawie wydanych warunków przyłączenia elektrowni wiatrowych wynosi 311,5 MW. Wykonane ekspertyzy dotyczą mocy 35,2 MW. W sieci średniego napięcia warunki przyłączeniowe wydano dla 37 elektrowni wiatrowych o łącznej mocy 85 MW. Głównym obszarem zainteresowania inwestorów farm wiatrowych jest północna część województwa podlaskiego i warmińskomazurskiego. Zapotrzebowanie na moc szczytową obszaru szacowane jest na 170 MW [4]. Obecnie na terenie Oddziału Białystok pracują 4 parki wiatrowe przyłączone do ciągu liniowego 110 kV Hańcza - Filipów - Węgorzewo - Giżycko. Przekrój przewodów roboczych na tym ciągu wynosi 240 mm2. Pobór mocy przez odbiorców na tym obszarze wynosi w szczycie rannym ok. 30 MW. Stacja Hańcza połączona jest z systemem elektroenergetycznym ciągiem liniow... więcej»

Analiza asymetrii napięć w terenowych sieciach elektroenergetycznych średniego napięcia (Ryszard Skliński, Grzegorz Hołdyński, Zbigniew Skibko)
W obliczeniach sieci elektroenergetycznych przyjmuje się zazwyczaj założenie symetrii impedancji wzdłużnych oraz symetrii prądów odbiorów i napięć zasilających. Przyjęcie tego założenia w znacznym stopniu ułatwia wykonanie obliczeń. Jednak w rzeczywistości uzyskanie całkowitej symetrii napięć we wszystkich węzłach systemu elektroenergetycznego w stanach normalnych nie jest w praktyce możliwe z uwagi na niesymetryczne odbiory, a przede wszystkim odbiorniki 1-fazowe, występujące głównie w sieciach niskiego napięcia. Powodują one przepływ niejednakowych prądów fazowych (asymetria prądów) przez sieć elektroenergetyczną i powstawanie na elementach tej sieci niesymetrycznych strat napięcia. Konsekwencją tego jest utrata symetrii napięcia w węzłach sieci - czyli asymetria napięć. Asymetria napięć Asymetrią napięć nazywa się stan, w którym spełniony jest przynajmniej jeden z warunków: wartości napięć fazowych nie są sobie równe, kąty między kolejnymi napięciami fazowymi także nie są sobie równe (120o). Niesymetryczne układy napięć lub prądów można analizować rozkładając je na składowe układy symetryczne: zgodny, przeciwny i zerowy. Składowe układy symetryczne w literaturze dość często nazywa się skrótowo składowymi symetrycznymi. Oznaczając wielkości fazowe napięć w układzie trójfazowym odpowiednio UA, UB, UC, otrzymuje się równania umożliwiające obliczenie składowych symetrycznych układu trójfazowego [1]: (1) gdzie: U 0, U1, U2 - składowe symetryczne kolejności zerowej, zgodnej i przeciwnej, UA, UB, UC - wielkości fazowe napięcia, a - operator obrotu opisany równaniem: ... więcej»

Rozłączniki napowietrzne 24 kV wyposażone w próżniowe komory rozłącznikowe - prace badawczo-rozwojowe w IE-ZD Białystok (Stanisław Kiszło, Andrzej Frącek)
W latach 2010-2011 Instytut Energetyki - Zakład Doświadczalny w Białymstoku prowadził nowe prace nad zastosowaniem próżniowych komór rozłącznikowych w rozłącznikach napowietrznych średniego napięcia 24 kV, w celu uzyskania większej zdolności łączeniowej rzędu (do 400 A). Założenia do I etapu pracy Założenia pracy obejmowały: - prace koncepcyjno-projektowe zespołu gaszenia łuku, z umiejscowieniem na odłącznikach typu SON-24, - kompatybilność do rozłączników typu SRN-24, - uzyskanie nowej wersji rozłącznika o zdolności łączeniowej do 400 A. Pierwsza część pracy obejmowała m.in.: - zaprojektowanie zespołu gaszenia łuku, - wykonanie prototypu zespołu gaszenia łuku, - sprawdzenie poprawności działania mechanicznego, - próby konstr... więcej»

Liczby to nie wszystko (Adam Gawłowski)
W 2011 r. zakład produkcji urządzeń ELEKTROBUDOWA SA w Koninie wyprodukował 2557 pól SN, 1381 segmentów nN, 84 stacje kontenerowe oraz 878 m bieżących szynoprzewodów nN. Jednak nie statystyka jest dla nas najważniejsza, pozycję lidera na polskim rynku zawdzięczamy głównie naszym klientom. Od kilku lat obserwujemy liberalizację polskiego rynku elektroenergetycznego, spowodowaną głównie wprowadzeniem ustawy o zamówieniach publicznych, która gwarantuje pełną konkurencyjność w tym sektorze. Wydawać by się mogło, że spowoduje to wybór tańszych rozwiązań kosztem sprawdzonych i przetestowanych marek i znanych producentów. W pierwszych latach rzeczywiście można było zauważyć ten trend, jednak ostatnio po fatalnych doświadczeniach związanych z wyborem tańszych urządzeń i wykonawców, inwestorzy wracają do sprawdzonych rozwiązań. Nie spełnił się scenariusz kreślony przez specjalistów, że rynek ulegnie całkowitemu "przemeblowaniu" i najważniejszym wskaźnikiem dla oferowanych wyrobów i usług pozostanie tylko cena. Patrząc na specyfikę realizacji obiektów elektroenergetycznych, uleganie fałszywemu przekonaniu, że cena jest jedynym kryterium, patrzenie na inwestycje jako "tu i teraz", nie w perspektywie kilkudziesięciu następnych lat, mogło doprowadzić do wielu awarii i niebezpieczeństwa dla pracujących tam ludzi. Widać także coraz wyraźniej, szczególnie w dużych spółkach energetyki zawodowej i dystrybucyjnej, trend do preferowania urządzeń produkowanych w polskich zakładach. Jeszcze kilka lat temu zachodnie koncerny były bardziej konkurencyjne niż ro... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-4

zeszyt-3276-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-4.html

 
W numerze m.in.:
Czy burze magnetyczne są groźne dla krajowej elektroenergetyki? (cz. I ) (Adam Klimpel, Krzysztof Lipko)
Jednym z obowiązków państwa jest zapewnienie ciągłości pracy najważniejszych systemów: dostarczających energię, finansowych, komunikacyjnych itp. Państwo musi nadzorować ich sprawność oraz ustalać stopień ich zabezpieczenia przed różnymi niekorzystnymi zdarzeniami. We współczesnym świecie społeczeństwa nie są w stanie funkcjonować bez osiągnięć techniki zastosowanych do budowy całych systemów i ich codziennej obsługi. Awarie towarzyszą funkcjonowaniu rozległych systemów infrastrukturalnych i nie sposób ich zupełnie wyeliminować. Należy jednak czynić wszystko, aby zmniejszyć częstość ich występowania, rozległość i skutki. Takie zadanie ma ochrona infrastruktur krytycznych. W analizach dotyczących infrastruktur krytycznych jest podkreślana współzależność między poszczególnymi typami infrastruktur - uszkodzenie jednej z nich może lawinowo rozszerzyć się na inne. W ostatnich latach w Stanach Zjednoczonych i w wielu krajach Europy Zachodniej podjęto prace mające na celu analizę zależności między infrastrukturami krytycznymi. W literaturze rozróżnia się cztery kategorie współzależności: fizyczną, cyberelektroniczną, geograficzną i logiczną. System elektroenergetyczny jest uznawany za infrastrukturę najbardziej krytyczną, ponieważ wszystkie pozostałe są w pełni od niego zależne. Jednocześnie systemy elektroenergetyczne i infrastrukturę telekomunikacyjną uważa się za infrastruktury najbardziej podatne na sabotaż, ataki na drodze elektronicznej, na zjawiska atmosferyczne - w tym pogodę kosmiczną. Międzynarodowe elektroenergetyczne stowarzyszenia techniczne od lat były informowane o wpływie burz słonecznych (zwanych też burzami magnetycznymi) na funkcjonowanie systemów elektroenergetycznych. Informacje o pierwszych rozległych awariach systemowych, spowodowanych tymi zjawiskami, nadeszły z Kanady w 1989 r. Początkowo naukowcy twierdzili, że incydenty mogą się zdarzać jedynie w nocy w szczycie aktywności cyklu słonecznego i że mogą mieć... więcej»

Instytut Elektrotechniki dla elektryfikacji PKP (Janusz Czapla, Wiesław Seruga)
15 grudnia 2011 r. odbyła się konferencja poświęcona 75-leciu Elektryfikacji Polskich Kolei, a 12 października 2011 r. 65-leciu Instytutu Elektrotechniki. W tych 10 latach stanowiących różnicę między obu rocznicami jest 5 lat okresu wojennego zakończonego totalnym zniszczeniem dorobku elektryfikacji PKP. W 1947 r. do kraju wrócił z Londynu inż. Jan Podoski i w porozumieniu z ówczesnym ministrem komunikacji Janem Rabanowskim oraz przy jego pełnym poparciu zorganizował Zakład Trakcji Elektrycznej w powstałym rok wcześniej Instytucie Elektrotechniki. Jednocześnie rozpoczął w Szkole Inżynierskiej im. H. Wawelberga i S. Rotwanda szkolenie młodych inżynierów w zakresie trakcji elektrycznej. Było to konieczne ze względu na duże straty wśród przedwojennych elektryfikatorów kolei. Już wtedy istniała wizja dynamicznej elektryfikacji kraju - w tym również elektryfikacji PKP. Można powiedzieć, że startowano od zera. W 1938 r. - ostatnim przed wojną, dla którego są dane Głównego Urzędu Statystycznego, produkcja energii elektrycznej w Polsce wynosiła ok. 4 TWh, a długość zelektryfikowanych linii PKP - 106 km. Obecnie mamy produkcję energii elektrycznej na poziomie ponad 160 TWh oraz zelektryfikowanych ok. 11 tys. km linii PKP. Tak dynamiczna elektryfikacja kraju, w tym również PKP, możliwa była wyłącznie przy dostawach urządzeń elektrycznych z przemysłu krajowego. Głównym zadaniem powstałego w 1946 r. Instytutu Elektrotechniki była pomoc przemysłowi elektrotechnicznemu, w tym Zakładowi Trakcji Elektrycznej, w obszarze wyrobów na potrzeby PKP. Produkcja urządzeń dla trakcji elektrycznej na napięcie 3 kV prądu stałego przed wojną w Polsce nie istniała. Zakłady DOLMEL i PAFAWAG we Wrocławiu przewidziane po wojnie do produkcji maszyn elektrycznych dla trakcji oraz taboru trakcyjnego były puste i... więcej»

Recykling odpadów źródłem metali ziem rzadkich
Messenger B.: Recycling: Rarely so Critical. Waste Management World 5/2011. Opracował - Piotr Olszowiec. Narastające problemy bezpiecznego zagospodarowania odpadów przemysłowych zmuszają do coraz powszechniejszego ich recyklingu. Utylizacja tych materiałów może dodatkowo przyczynić się do rozwiązania trudności z zaopatrzeniem w wartościowe materiały i komponenty. Przykładem opłacalnego, a ostatnio wręcz koniecznego recyklingu odpadów tego rodzaju - jest pozyskiwanie metali ziem rzadkich. Metale ziem rzadkich (MZR) są rodziną siedemnastu pierwiastków chemicznych (tab.). Mimo swej nazwy stanowią ok. 15% wszystkich pierwiastków występujących w przyrodzie, gdzie spotykane są zazwyczaj w formie związków chemicznych. Duże znaczenie praktyczne w wielu gałęziach przemysłu (zwłaszcza w elektrotechnice) sprawiło, że od pewnego czasu problem ich dostaw niepokoi coraz bardziej przywódców największych krajów. Metale te w niskich stężeniach występują praktycznie wszędzie, lecz niewiele jest złóż, z których wydoby... więcej»

Technologie uzyskiwania najsilniejszych pól magnetycznych
Na podstawie materiałów dostępnych na stronie internetowej http://www.hzdr.de/. Opracował - Piotr Olszowiec. W czerwcu 2011 r. w drezdeńskim laboratorium silnych pól magnetycznych uruchomiono największą w świecie baterię kondensatorów, która posłużyła do uzyskania pola magnetycznego o rekordowej indukcji. Skonstruowana kosztem 10 mln euro bateria jest dziełem specjalistów z fabryki Rheinmetall Waffe Munition. Układ może zgromadzić 50 MJ energii elektrycznej, a następnie oddać ją cewkom w postaci krótkotrwałych impulsów. Wspomniane laboratorium, należące do Centrum Badawczego Rossendorf, wytwarza najsilniejsze w świecie pulsujące pole magnetyczne, które wykorzystuje się do badań własności licznych materiałów. Pola magnetyczne o wielkiej indukcji okazały się bardzo... więcej»

"Złoty Inżynier 2011" (Ewa Micyk)
Bez kultury technicznej nie byłoby nowoczesnej Polski - tymi słowami redaktor naczelna Przeglądu Technicznego i prezes Zarządu Głównego FSNT-NOT Ewa Mańkiewicz-Cudny powitała 2 marca 2012 r. gości zebranych na gali "Złoty Inżynier 2011". Podczas słowa wstępnego prezes Mańkiewicz-Cudny przypomniała krótko początki konkursu, którego pierwsza edycja odbyła się w roku 1994, a także podkreśliła rolę inżynierów w rozwoju gospodarczym kraju oraz budowaniu stosunków społecznych. Wśród zebranych gości byli m.in.: sekretarz stanu w kancelarii prezydenta RP - Olgierd Dziekański (który odczytał list gratulacyjny od prezydenta Bronisława Komorowskiego), podsekretarz sta... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-3

zeszyt-3238-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-3.html

 
W numerze m.in.:
Rozwój energetyki na Filipinach (Stefan Gierlotka)
Filipiny są państwem wyspiarskim w Azji Południowo- Wschodniej (w zachodniej części Oceanu Spokojnego). Największymi wyspami Filipin są Mindanao i Luzon. Powierzchnia kraju jest porównywalna z wielkością Polski i wynosi 300 tys. km. Bogactwa naturalne stanowią: ropa naftowa, nikiel, kobalt, srebro, złoto i miedź. Wyspy filipińskie zostały odkryte przez Ferdynanda Magellana w 1521 r. W 1542 r. rozpoczęła się hiszpańska kolonizacja i wyspy nazwano Filipinami od imienia króla Filipa II. Hiszpanie panowali na Filipinach ponad 330 lat, a od 1898 r. znalazły się pod panowaniem Stanów Zjednoczonych. Dopiero od 1946 r. stały się niezależną republiką. Na Filipinach jest 14 czynnych wulkanów. Większość z nich charakteryzuje się wysokim wskaźnikiem eksplozywności. Wybuch wulkanu Pinatubo ... więcej»

Normy dotyczące systemu sterowania LonWorks w inteligentnych budynkach (Mirosław Parol)
Systemy sterowania są nieodłącznym elementem składowym inteligentnych budynków. Istotnym czynnikiem pozwalającym na ocenę różnych możliwych do stosowania systemów sterowania jest spełnianie przez nie obowiązujących w tym zakresie tematycznym norm. System LonWorks jest jednym z powszechnie stosowanych systemów sterowania w inteligentnych budynkach. W artykule zostały przedstawione wymagania zawarte w normach, które dotyczą tego systemu. Od wielu już lat obserwuje się proces powstawania (budowy) coraz większej liczby nowoczesnych budynków - zwanych inteligentnymi. W budynkach tych są instalowane różne instalacje i systemy sterowania. Zazwyczaj obejmują one takie obszary zastosowań jak: bezpieczeństwo, sterowanie komfortem klimatycznym oraz zarządzanie zapotrzebowaniem na energię. Stosowanie zaawansowanych technologicznie i informatycznie systemów sterowania pozwala poprawić funkcjonalność inteligentnych budynków, zwiększyć bezpieczeństwo ich użytkowania, a także zmniejszyć zużycie wykorzystywanych nośników energii. W rezultacie przyczynia się także do zmniejszenia szeroko rozumianego zanieczyszczenia środowiska naturalnego. Szczególną pozycję w systemach automatyki budynkowej zajmują tzw. otwarte systemy sterowania. Cechy charakterystyczne tych systemów zostały przedstawione m.in. w [1, 2]. Wśród otwartych systemów sterowania najbardziej znane to: system KNX, system LonWorks oraz systemy oparte na protokole komunikacyjnym BACnet. Ważnym czynnikiem pozwalającym na ocenę różnych systemów sterowania inteligentnych budynków, obok kwestii funkcjonalnych, technicznych i ekonomicznych, jest spełnianie przez nie obowiązujących w tym zakresie tematycznym regulacji prawnych, w tym również norm. W artykule [2] zostały przedstawione rozwiązania normatywne, które dotyczą systemu KNX. Z kolei w tym artykule zostały scharakteryzowane normy, które dotyczą systemu LonWorks. System LonWorks LonWorks jest systemem rozproszonym wykorzystywanym do... więcej»

Układy przesyłu energii elektrycznej za pomocą jednego przewodu
Chapman N.: When one wire is enough. Transmission&Distribution World 4/2001. Opracował - Piotr Olszowiec. Do zasilania odległych, jednofazowych odbiorców jednoprzewodowe układy przesyłu energii elektrycznej SWER (single wire earth return - jednoprzewodowa linia z ziemią jako torem powrotnym) stanowią atrakcyjną alternatywę dla tradycyjnych trójfazowych sieci rozdzielczych średniego napięcia (SN). Analiza ekonomiczna wykazuje oszczędność tego rozwiązania tam, gdzie drugi przewód 1-fazowej linii kosztowałby więcej niż transformator separacyjny i są zwiększone straty energii. Już w końcu XIX w. Tesla zademonstrował, że do przesyłu energii elektrycznej wystarczy jeden przewód, podczas gdy funkcję przewodu powrotnego może spełniać ziemia. Technologię SWER opracował i wdrożył po raz pierwszy Lloyd Mandeno do elektryfikacji rolnictwa Nowej Zelandii w 1925 r. Do tej pory w Australii i Nowej Zelandii zbudowano ponad 200 tys. km tych linii przesyłowych SN. Z czasem układy SWER zostały przeniesione również do niektórych krajów w Afryce, a także Brazylii, Indii, Kanady i USA (Alaska). Budowa jednoprzewodowych linii rozdzielczych SN W australijskich liniach SWER (rys. 1) energia jest dostarczana przez transformator separacyjny o mocy do 300 kVA i przekładni napięciowej najczęściej 22/19 kV. Linia składa się z jednego przewodu i może rozciągać się nawet na 200 km, a więc długość niespotykaną dla konwencjonalnych sieci promieniowych SN. Wzdłuż trasy linii przyłączeni są rozproszeni odbiorcy, którzy pobierają moc przez transformatory dystrybucyjne (obniżające napięcie w stosunku 19/0,24/0,24 kV). Sieć złożoną z linii SWER pokazano na rysunku 3. Najdłuższe z tych ciągów zasilają do 80 transformatorów dystrybucyjnych o znormalizowanych mocach 5, 10 i 25... więcej»

Wpływ zmian napięcia na pracę różnych rodzajów źródeł światła (Krzysztof Chmielowiec)
Zgodnie z rozporządzeniem Komisji Europejskiej żarowe źródła światła są wycofywane ze sprzedaży na rynku europejskim. Ich pozycję stopniowo zajmują świetlówki kompaktowe (CFL) oraz - od nie tak dawna - lampy LED, produkowane również z gwintem E27, czyli takim który pozwala na wykorzystanie ich jako zamienników tradycyjnej żarówki. Liczne publikacje [2-4] dowodzą co najmniej 5-krotnie większej skuteczności świetlnej nowych źródeł światła w porównaniu z ich żarowymi odpowiednikami. Wciąż nie brakuje jednak głosów krytycznych podważających zasadność odejścia od tradycyjnej żarówki. Artykuł prezentuje wyniki badań prowadzonych na różnych typach źródeł światła w celu oceny jednego z aspektów ich pracy - odporności na wahania napięcia zasilającego. Przegląd obecnie stosowanych źródeł światła Obecnie do produkcji światła stosuje się różnorodne rodzaje lamp elektrycznych (tab. I). Promieniowanie widzialne powstaje w nich na wiele różnych sposobów, tj. poprzez wytworzenie wysokiej temperatury (lampy żarowe), jako rezultat wyładowań elektrycznych (lampy wyładowcze) lub na skutek rekombinacji nośników ładunku elektrycznego (lampy LED). Z powodu istotnych różnic w zasadach działania różnią się one między sobą również własnościami wytwarzanego strumienia świetlnego. Procedura badań Mierzone obiekty Do badań wykorzystano 21 źródeł światła (tab. II), reprezentujących różnych producentów oraz wybranych losowo z partii produktów przeznaczonych do sprzedaży. Każdemu z mierzonych obiektów przyporządkowano oznaczenie identyfikujące jego rodzaj oraz numer. Mgr inż. Krzysztof Chmielowiec - AGH Akademia Górniczo-Hutnicza, Wydział Elektrotechniki, Automatyki, Informatyki i Elektroniki, Katedra Automatyki Napędu i Urządzeń Przemysłowych TABELA I. Opis działania różnych źródeł światła Źródło światła Zasada działania Tradycyjna żarówka Wykorzystuje emisję promieniowania widzialnego po podgrzaniu ciała, zazwyczaj... więcej»

Weryfikacja nastawień zabezpieczeń od utraty wzbudzenia na przykładzie elektrociepłowni przemysłowej (Jacek Klucznik, Zbigniew Lubośny)
W artykule przedstawiono rozważania dotyczące działania zabezpieczeń reaktancyjnych od utraty wzbudzenia generatorów synchronicznych, pracujących w elektrociepłowni przemysłowej. Pokazano możliwości niewłaściwego działania zabezpieczenia od utraty wzbudzenia, wskazując że dobór nastawień powinien każdorazowo wykorzystywać badania modelowe. Przyjmowanie nastawień typowych zgodnych z wiedzą inżynierską może być przyczyną niewłaściwego działania tego typu zabezpieczeń, prowadząc w najgorszym przypadku do pracy asynchronicznej generatorów, w sytuacji gdy generatory w obiektach przemysłowych rozważanego typu nie są wyposażane w zabezpieczenia od poślizgu biegunów. Przedmiotem rozważań zawartych w artykule jest zakład przemysłowy, którego rozdzielnię główną SN (6 kV) oraz powiązanie z systemem elektroenergetycznym WN (110 kV) przedstawiono na rysunku 1. Rozdzielnia SN zakładu powiązana jest z siecią WN za TG1: Ur = 0,74·Un, tp = 2 s, X1 = 0 Ω, X2 = -9,52 Ω, X3 = -150 Ω, tpn = 2 s, tw = 8 s. TG2: Ur = 0,7·Un, tp = 2 s, X1 = 0 Ω, X2 = -1,2 Ω, X3 = -25,2 Ω, tpn = 2 s, tw = 8 s. Działanie zabezpieczenia jest następujące: podstawą jest człon impedancyjny (40) określający, czy mierzona na podstawie pomiaru prądu i napięcia generatora impedancja, znajduje się w strefie działania, tj. w obszarze określonym przez okrąg i prostą (rys. 2). Jeżeli zmierzony wektor impedancji znajdzie się w obszarze określonym przez chara... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-2

zeszyt-3212-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-2.html

 
W numerze m.in.:
XIV Sympozjum z cyklu "Współczesne urządzenia oraz usługi energetyczne, telekomunikacyjne i informatyczne" pt. "Aktualne problemy budowy i eksploatacji sieci oraz instalacji elektrycznych" (Ryszard Niewiedział)
W dniach 23 i 24 listopada 2011 r. w Poznaniu odbyło się XIV Sympozjum z cyklu "Współczesne urządzenia oraz usługi elektroenergetyczne, telekomunikacyjne i informatyczne". Sympozja te - zgodnie ze swoją wieloletnią tradycją - stanowią forum wymiany doświadczeń między specjalistami szeroko pojętej elektryki: elektrotechników, energetyków, elektroników, teletechników, automatyków, informatyków. Bieżąca edycja Sympozjum nosiła tytuł: "Aktualne problemy budowy i eksploatacji sieci oraz instalacji elektrycznych". Tematyka XIV Sympozjum obejmowała następujące zagadnienia: - projektowanie i eksploatacja sieci rozdzielczych i dystrybucyjnych, - projektowanie i eksploatacja instalacji w obiektach inteligentnych, - zarządzanie obiektem inteligentnym, - wybrane zagadnienia zasilania obiektów energią elektryczną. logicznych stosowanych w sieciach i instalacjach elektrycznych, zarówno w obiektach tradycyjnych jak i inteligentnych: mieszkalnych, użyteczności publicznej, przemysłowych. Sympozjum stanowiło forum umożliwiające zdynamizowanie wymiany doświadczeń oraz wdrażania wyników badań naukowych do praktyki projektowej, wykonawczej i eksploatacyjnej w obszarze sieci i instalacji elektrycznych. Zakres tematyczny XIV Sympozjum obejmował w sposób kompleksowy i kompetentny problematykę pojawiającą się - wskutek integracji sieci i instalacji technicznych obiektów - w fazach: projektowej i technologicznej, a zwłaszcza w warstwie informatycznej. Efektywne zastosowanie technik informatycznych przynosi zdecydowane efekty ekonomiczne również w obszarze instalacji i sieci elektrycznych. Tym samym tematyka Sympozjum wpisuje się w aktualne kierunki ... więcej»

Analiza pracy wybranych farm wiatrowych w Polsce Część I. Efektywność produkcji energii elektrycznej (Krzysztof Chmielowiec, Andrzej Firlit, Krzysztof Piątek)
Obserwowany w ostatnim dwudziestoleciu dynamiczny rozwój energetyki wiatrowej w Europie Zachodniej dotarł również do Polski. Inwestorzy coraz częściej występują o pozwolenia na budowę nowych farm wiatrowych (FW), natomiast gminy położone na obszarach o dostatecznie dobrych warunkach wiatrowych, świadome możliwości zysku z zielonej energii, starają się takich inwestorów pozyskać. Na podstawie danych Urzędu Regulacji Energetyki wg stanu z 6 września 2011 r., łączna moc zainstalowana wszystkich elektrowni wiatrowych w Polsce wynosi ok. 1489 MW, na którą składają się 484 koncesjonowane źródła [6]. Z roku na rok odnotowuje się ciągły przyrost produkcji energii elektrycznej z energii wiatru oraz rośnie udział generacji wiatrowej w krajowym zużyciu energii elektrycznej (rys. 1). Jednak cały czas w Polsce ilość energii elektrycznej pochodzącej z energetyki wiatrowej w przeliczeniu na jednego mieszkańca należy do najniższych w Europie i wynosi 0,012 kW, natomiast biorąc pod uwagę powierzchnię obszaru lądowego na km2 przypada 1,44 kW [6]. Jak wskazują wyniki badań przeprowadzonych przez Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej możliwości rozwoju energetyki wiatrowej w Polsce są obiecujące. Podstawą tego wniosku jest (wykonana na podstawie wieloletnich obserwacji kierunków i prędkości wiatru) mapa stref energetycznych wiatru w Polsce. Wynika z niej, że ok. 60% kraju ma warunki określane jako korzystne dla zainstalowania elektrowni wiatrowych - oczywiście przy spełnieniu dodatkowo warunków lokalnych, które mogą tą sytuację pogorszyć lub polepszyć. Uprzywilejowanymi w Polsce rejonami pod względem zasobów wiatru są następujące regiony: najbardziej wysunięte na północ części wybrzeża, rejon wyspy Wolin, Suwalszczyzna, środkowa Wielkopolska i Mazowsze, Beskid Śląski i Żywiecki oraz Bieszczady i Pogórze Dynowskie. Natura energetyki wiatrowej jest taka, że nie ma możliwości przewi... więcej»

Technologie plazmowe w służbie ochrony środowiska (Ryszard Kacperski)
O projekcie PlasTEP i udziale w nim szczecińskich naukowców oraz Oddziału SEP rozmawia Ryszard Kacperski.PlasTEP to akronim jednego z projektów (nr 033) wchodzącego w zatwierdzony 21 grudnia 2007 r. przez Komisję Europejską Program Region Morza Bałtyckiego (Baltic Sea Region - BSR) 2007-2013. Jego pełna nazwa brzmi "Rozpowszechnianie i wspieranie innowacji polegającej na wykorzystaniu technologii plazmowych w zastosowaniach związanych z ochroną środowiska w Regionie Morza Bałtyckiego". Program ten jest realizowany w ramach celu 3. polityki spójności Unii Europejskiej - Europejska Współpraca Terytorialna. Wykorzystuje doświadczenia dwóch poprzednich programów wspierających współpracę międzynarodową w regionie Morza Bałtyckiego - Inicjatywy Wspólnotowe "INTERREG II" (1997-1999) i Program Sąsiedztwa "INTERREG III" (2000-2006), którego jest kontynuacją. Celem strategicznym Programu BSR jest wspieranie rozwoju zrównoważonego, konkurencyjnego i terytorialnie zintegrowanego regionu Morza Bałtyckiego, a dalekosiężnym celem PlasTEP - uczynienie regionu Morza Bałtyckiego europejskim centrum proekologicznych technologii plazmowych. Akademii Nauk. Placówki te w określonych obszarach zadań Projektu ściśle ze sobą współpracują. Moimi rozmówcami są: Alexander Schwock - kierownik (project manager) z Centrum Technologicznego Pomorza Zachodniego (Technology Centre of Western Pomerania - TZV w Greisfwaldzie). Instytucja ta, ze względu na swoje międzynarodowe doświadczenie w marketingu naukowym (w zakresie promowania rozwoju innowacyjnych technologii plazmowych w regionie Morza Bałtyckiego) jest liderem (partnerem wiodącym) całego przedsięwzięcia. Centrum to było inicjatorem i organizatorem tzw. sieci kompetencyjnej BalticNet-PlasmaTec. Dr inż. Stanisław Kalisiak - były prodziekan Wydziału Elektrycznego Politechniki Szczecińskiej (ZUT). Na tym Wydziale jednym z kierunków badań jest "ekologia elektromagnetyczna", a w Katedrze Elektroenergetyki... więcej»

Ciągły monitoring jakości energii elektrycznej (Andrzej Firlit)
W wyniku dynamicznego rozwoju środków technicznych monitorowania parametrów jakości energii elektrycznej jako nowej gałęzi nauki i techniki o interdyscyplinarnym charakterze, obserwowany jest intensywny rozwój przyrządów do pomiaru parametrów jakości energii elektrycznej. Rozwój ten jest wymuszony techniczną i ekonomiczną potrzebą oraz postępem w dziedzinie teorii i techniki przetwarzania sygnałów. Kolejnym etapem w tym procesie jest budowa - na bazie zainstalowanych analizatorów - rozproszonych systemów monitorowania jakości energii elektrycznej. Nie jest to tożsame tylko i wyłącznie z "informatyzacją" w potocznym znaczeniu tego pojęcia. Wykorzystanie najnowszych zdobyczy nauki, w tym informatyki to zaledwie jeden z elementów tych działań. Systemy monitorowania swym zasięgiem mogą obejmować sieci elektroenergetyki zawodowej czyli dostawców energii, jak również sieci należące do odbiorców. Trend ten jest obserwowany w rozwiniętych technicznie krajach w Europie i świecie, tam gdzie rozwijający się rynek energii elektrycznej uruchamia mechanizmy bodźcowe wymuszające poprawę warunków dostawy energii elektrycznej. Te zjawiska obserwuje się także w polskiej elektroenergetyce. Znaczenie systemów ciągłego monitoringu jakości energii elektrycznej jest ogromne. Pozwalają one na pozyskiwanie cennych i wiarygodnych informacji o rzeczywistym stanie pracy monitorowanego systemu elektroenergetycznego. Umożliwiają kompleksową analizę i ocenę jakości energii elektrycznej i to w długim czasie. Ponadto mogą stanowić podstawę do różnego rodzaju decyzji związanych z modernizacją oraz rozbudową istniejącej infrastruktury elektroenergetycznej. Bardzo istotne było opracowanie w 2009 r. pierwszego Krajowego Raportu Benchmarkingowego nt. jakości dostaw energii elektrycznej do odbiorców przyłączonych do sieci przesyłowych i dystrybucyjnych [1]. W tym dokumencie poświęcono bardzo dużo miejsca rozproszonym systemom monitorowania, opisując stan istnieją... więcej»

Nowoczesne algorytmy wyznaczania jakości energii (Aleksander Lisowiec)
Jednym z istotnych wskaźników jakości napięcia zasilającego jest zawartość harmonicznych i interharmonicznych. Normy EN 50160, EN 61000-4-7 i EN 61000-4-30 określają algorytmy wyznaczania wartości RMS oraz interharmonicznych przebiegu. Algorytmy te są niekompatybilne z pomiarami parametrów sygnałów prądowych i napięciowych do celów realizacji algorytmów zabezpieczeniowych. W przypadku gdy funkcje pomiaru jakości energii należy zaimplementować w urządzeniu zabezpieczeniowym, pojawia się niekompatybilność wymogów dotyczących algorytmów zabezpieczeniowych i wyznaczania jakości energii. W artykule przedstawiono nowoczesne algorytmy cyfrowej zmiany szybkości próbkowania w dziedzinie cyfrowej, które pozwalają zrealizować z tego samego ciągu próbek sygnału - funkcje pomiaru do celów zabezpieczeniowych jak również na potrzeby wyznaczenia wskaźników jakości energii zgodnie z wymienionymi normami. Międzynarodowe standardy dotyczące pomiaru jakości energii [1, 2] precyzyjnie definiują, które parametry sygnałów prądowych i napięciowych mają być mierzone oraz metody ich pomiaru w celu wyznaczenia wskaźników jakości energii. Zgodnie z wytycznymi analizatory jakości energii w celu prawidłowego wyznaczenia zawartości harmonicznych, stosują metodę synchronizacji częstotliwości próbkującej do wielokrotności częstotliwości podstawowej przebiegu mierzonego. Przedział pomiarowy jest równy dziesięciu okresom częstotliwości podstawowej sieci. Aby móc zastosować transformację FFT do wyznaczenia widma sygnału, liczba próbek na okres przedziału pomiarowego (który powinien być wielokrotnością okresu składowej podstawowej sygnału) musi być równa potędze liczby 2. W przypadku gdy częstotliwość próbkująca jest zsynchronizowana z wielokrotnością częstotliwości sieci, spełnienie tego warunku nie jest równocześnie możliwe dla okresu pomiaru równego jednemu okresowi częstotliwości sieci, gdy wyniki pomiarów są używane do po... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-1

zeszyt-3181-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-1.html

 
W numerze m.in.:
IV Lubelskie Targi Energetyczne ENERGETICS 2011 (Krzysztof Woliński)
W Centrum Targowo-Wystawienniczym Międzynarodowych Targów Lubelskich odbyły się w dniach od 15 do 17 listopada 2011 r. Targi Energetyczne ENERGETICS. Swoje wyroby prezentowało ponad 100 wystawców polskich i zagranicznych. Patronat nad targami objęli: wojewoda lubelski, marszałek województwa lube... więcej»

WYDAWNICTWA
AutoCAD 2011+ Andrzej Jaskulski: AutoCAD 2011/LT2011+. Kurs projektowania parametrycznego i nieparametrycznego 2D i 3D. Wersja polska i angielska. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2011.W rozdziale Koncepcja i zawartość podręcznika czytamy: (…) Program zawartego w podręczniku kursu został dobrany w taki sposób, aby po jego przerobieniu Czytelnik był w stanie zrealizować samodzielnie, bez konieczności dodatkowego szkolenia, wszystkie etapy parametrycznego i nieparametrycznego projektowania 2D i 3D, począwszy od przygotowania stanowiska pracy aż do wykreślenia w dowolnej podziałce rysunkowej gotowego projektu dowolnej branży. Podręcznik może być stosowany zarówno na kursach zorganizowanych, jak i do samodzielnej nauki. Od Czytelnika nie jest wymagane specjalistyczne przygotowanie. Większość materiału stanowią ćwiczenia. Na wstępie omówiono koncepcję i zawartość podręcznika oraz zastosowane oznaczenia. W trzech głównych częściach książki w poszczególnych rozdziałach podjęto następujące zagadnienia: Część I. Nieparametryczne projektowanie 2D: podstawy środowiska AutoCAD, instalacja plików dodatkowych, wybrane operacje konfiguracyjne, tworzenie nowego projektu, podstawy zarządzania szablonami, współrzędne 2D punktów, śl... więcej»

Zastosowanie diod LED w oświetleniu ogólnym (Łukasz Wyporski)
Któż z nas oświetleniowców nie zadaje sobie dziś pytania o sens stosowania diod świecących w tzw. oświetleniu ogólnym? Któż nie boryka się z problemem pozyskania na rynku dobrego, rzetelnego rozwiązania wykorzystującego technologię LED, które mogłoby stanowić alternatywę dla konwencjonalnych rozwiązań oświetleniowych. Tymczasem w codziennej pracy zarzucani jesteśmy informacjami o nowych możliwościach diod elektroluminescencyjnych (LED), które w środowisku wtajemniczonych rodzą mieszane uczucia. Stając się świadkami połączenia rynku oświetlenia z rynkiem elektroniki (LED jest przecież elementem elektroniki, jednak emituje światło), podczas którego brakuje wymiany informacji na rzecz wzajemnej rywalizacji dwóch światów, często mówimy, że jeszcze nie czas na LED, dodając do tego brak odpowiednich narzędzi do weryfikacji rzetelności podawanych informacji, nasze zniechęcenie rośnie a technologię LED-ową (choć bardzo dobrą) życie sprowadza do roli bomby z opóźnionym zapłonem. Tym bardziej zawsze warto rozmawiać z rzetelnymi partnerami w branży. Firma OSRAM z pewnością do takich należy. Firma łączy w swojej ofercie produkcję półprzewodników jako OSRAM Opto Semiconductors z ponad 100-letnią wiedzą z zakresu komponentów oświetlenia (OSRAM GmbH), przedstawiając odpowiedni balans parametrów, bo przecież dioda nie tylko powinna mieć możliwie największą skuteczność świetlną, ale również wysoką jakość emitowanego światła. PrevaLED - powszechnie nazywany LED engi... więcej»

Zastosowanie kompozycji kolorystycznych w iluminacji obiektów architektonicznych (Marek Łasiński)
Obecnie możliwości techniczne opraw oświetleniowych pozwalają na nieograniczoną niczym - poza naszą fantazją - kreację nocnego wizerunku miasta. Obiekty ukryte w nocnym pejzażu aglomeracji stają się jego dominantami, obiekty pozbawione wartości architektonicznych i zaniedbane pozostają w jego cieniu. Już nie tylko rozświetlenie przestrzeni powoduje zmiany - zmiany potęguje wprowadzenie koloru. Akcenty kolorystyczne w iluminacji obiektów przemysłowych o charakterze zabytkowym Jednym z przykładów iluminacji obiektów przemysłowych, wykorzystujących kolor jako dodatkowe narzędzie twórcze, jest instalacja oświetlenia szybu wyciągowego dawnej kopalni "Prezydent" w Chorzowie, z unikatową w Polsce żelbetonową wieżą wyciągową. Szyb Prezydent znajduje się przy ul. Kościuszki. Powstał w 1933 r. Obiekt nazwę zyskał na cześć prezydenta Ignacego Mościckiego. Przestał pracować w 1996 r. Projektowana kompozycja zakładała wprowadzenie trzech zasadniczych części iluminacji. Każda z nich jest podyktowana funkcjonalanością obiektu. Zasadnicza bryła obiektu została podświetlona oprawami o białej barwie źródeł, zespół tych opraw został podzielony na oprawy o ciepłobiałej i zi... więcej»

Rozwój fotografii - od chemii do elektroniki (Stefan Gierlotka)
Z początkiem X w. Arabowie wynaleźli przyrząd do odwzorowywania obrazów nazwany "camera obscura". Składał się wewnątrz z czarnej skrzynki, w której na tylnej ścianie była matowa szybka, a w ścianie przedniej znajdował się maleńki otwór. Wpadające z zewnątrz promienie światła tworzyły na matówce pomniejszony obraz obiektu, który przerysowywano. W 1665 r. Johann Zahn unowocześnił kamerę, wyposażając ją w zestaw soczewek o różnych ogniskowych oraz zabudował wewnątrz lustro pod kątem 45° dla odwracania obrazu do pozycji poziomej. Matówka umieszczona na górnej ścianie kamery ułatwiała przerysowywanie obrazu. Początki chemii fotograficznej W 1556 r. włoski alchemik Georg Fabricius zauważył ciemnienie chlorku srebra pod wpływem światła słonecznego. Niemiecki chemik Johann Heinrich Schulze w 1727 r. naświetlał na słońcu płytę pokrytą mieszaniną chlorku srebra z kredą. Otrzymał obraz pierwszej fotografii, której nie potrafił utrwalić. Szwedzki chemik Charles William Scheele w 1777 r. stwierdził, że poczerniały na świetle chlorek srebra jest zredukowanym metalicznym srebrem nierozpuszczalnym w wodzie, a nienaświetlony rozpuszcza się. Pierwszą trwałą fotografię wykonał w 1816 r. Francuz Joseph Nicephore Niepce, który spostrzegł, że cienka warstewka płynnego asfaltu syryjskiego na wypolerowanej płytce cynkowej po wystawieniu na światło twardnieje w miejscach naświetlonych, zaś w nienaświetlonych, nieutwardzony materiał zmywał się olejkiem lawendowym. Otrzymany negatyw pokrywano farbą litograficzną i odciskano na papierze tworząc wydruk. Technika ta nazwana heliografią, wymagała ośmiogodzinnej ekspozycji światłem słonecznym. W 1826 r. francuski malarz Louis Jacques Daguerre zaprzyjaźniony z Niepcem zaczął eksperymenty z fotografią. Miedzianą płytkę pokrył warstewką jodku srebra wrażliwego na światło. Po 12 godzinach naświetlania płytkę wywoływał w parach rtęci i utrwalał w kąpieli z cyjanku potasowego. Daguerre przedstawił powstawanie obra... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

Czasowy dostęp

zegar Wykup czasowy dostęp do tego czasopisma.
Zobacz szczegóły»