r e k l a m a

ELEKTRONIKA, ENERGETYKA, ELEKTROTECHNIKA »

WIADOMOŚCI ELEKTROTECHNICZNE

Czasopismo Stowarzyszenia Elektryków Polskich (SEP)
rok powstania: 1933
Miesięcznik

Czasopismo dofinansowane w 2010 r. przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Tematyka:
Artykuły przeglądowe, problemowe i dyskusyjne (ze szczególnym zwróceniem uwagi na aspekty praktyczne) ze wszystkich podstawowych działów współczesnej elektrotechniki silnoprądowej: akumulatory i ogniwa, aparaty i urządzenia, automaty... więcej »

Artykuły naukowe zamieszczane w czasopiśmie są recenzowane.

Procedura recenzowania

Formularz recenzji

Prenumerata

Dear Customer! Order an annual subscription (PLUS version) and get access to other electronic publications of the magazine (year 2004-2012), also from March - year 2013.
Take advantage of the thousands of publications on the highest professional level.

prenumerata papierowa roczna PLUS (z dostępem do archiwum e-publikacji) - tylko 399,24 zł
prenumerata papierowa roczna PLUS z 10% rabatem (umowa ciągła) - tylko 359,32 zł *)
prenumerata papierowa roczna - 340,20 zł
prenumerata papierowa półroczna - 170,10 zł
prenumerata papierowa kwartalna - 85,05 zł

okres prenumeraty:

*) Warunkiem uzyskania rabatu jest zawarcie umowy Prenumeraty Ciągłej (wzór formularza umowy do pobrania).
Po jego wydrukowaniu, wypełnieniu i podpisaniu prosimy o przesłanie umowy (w dwóch egzemplarzach) do Zakładu Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT.

Zaprenumeruj także inne czasopisma Wydawnictwa "Sigma-NOT" - przejdź na stronę fomularza zbiorczego »

2012-12

KUP TERAZ »

DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2012) e-zeszytów czasopisma

KUPUJĘ - 12h tylko 73.80 zł »

KUPUJĘ - 4h tylko 43.05 zł »

KUPUJĘ - 1h tylko 24.60 zł »

UWAGA! - Oferujemy również w atrakcyjnej cenie dostęp czasowy do archiwalnych e-zeszytów czasopism z wybranej branży

W numerze m.in.:

Praktyczne wskazówki doboru przekładników prądowych do zabezpieczeń różnicowych (Zygmunt Kuran, Sławomir Skrodzki)

Początkowo rdzenie przekładników prądowych wykonywane były ze zwykłych blach transformatorowych i zasadniczo dla tych rdzeni została opracowana norma IEC-185 - obecnie PN-EN-60044-1:2000. Ponad 30 lat temu zaczęto stosować w przekładnikach toroidalne rdzenie zwijane z krzemowych blach zimnowalcowanych. Pomimo bardzo dobrych parametrów tych blach pojawiły się problemy z pracą przekładników, przed którymi powyższa norma nie zabezpieczała. Sprawę rozwiązały dopiero nowe normy PN-EN-60044-6:2000 i PN-EN-60044-1:2000/A1:2003. W krajowej energetyce problem ten do dzisiaj nie jest rozwiązany. Można zauważyć utrwalającą się opinię, że problemy z doborem przekładników prądowych przestają istnieć z kilku powodów. Maleje zapotrzebowanie na moc ze strony zabezpieczeń, ponieważ mamy lepsze materiały magnetyczne, niektórzy producenci zabezpieczeń szyn bardzo zaniżają te wymagania. Takiemu myśleniu chcielibyśmy się przeciwstawić, bo: - przekładniki prądowe mają bardzo często prąd wtórny o wartości 5 A i to na przewodach jest główna strata mocy, a nie w zabezpieczeniu, - materiały magnetyczne są dobre, ale dla przekładników pomiarowych, a dla zabezpieczeniowych nie zawsze, - specyfika działania zabezpieczeń różnicowych transformatorów jest inna niż zabezpieczeń szyn i nie można sobie pozwolić na tak drastyczne ograniczenie wymagań. Przebiegi zwarciowe zapisane w zabezpieczeniu różnicowym RRTC Wprowadzając na rynek własne rozwiązania zabezpieczeń różnicowych transformatorów RRTC-1 i RRTC-2 nie opracowaliśmy żadnych wytycznych doboru przekładników prądowych. Wychodziliśmy z założenia, że zabezpieczenia cyfrowe będą dobrze pracowały z przekładnikami dobranymi przez projektantów wg dotychczas stosowanych zasad. Sprzyjającą okolicznością jest mały pobór mocy zabezpieczeń cyfrowych i duża elastyczność nastawień, dzięki której można uodporniać zabezpieczenia na nasycanie się przekładników prądowych. Dzięki rejestratorom zawartym w zabezpieczenia... więcej»

Aspekty prawne i ekonomiczne przyłączania odnawialnych źródeł energii do krajowych sieci elektroenergetycznych (Mirosław Parol)

Rozwój energetyki odnawialnej w Polsce jest w ostatnich latach coraz dynamiczniejszy. Dzieje się tak głównie z powodu coraz większej liczby powstających i projektowanych elektrowni (farm) wiatrowych, a także instalacji wytwórczych opartych na biogazie i biomasie. Jednak udział energetyki odnawialnej w ogólnym bilansie energetycznym jest jeszcze dużo mniejszy niż w krajach, w których rozwój elektroenergetyki został nakierowany na rozwój OZE. W artykule zostały przedstawione aspekty prawne i ekonomiczne dotyczące przyłączania odnawialnych źródeł energii do krajowych sieci elektroenergetycznych. W Polsce obecnie obowiązuje mechanizm ekonomiczny oparty na sprzedaży praw majątkowych do świadectw pochodzenia energii. W sposób skrótowy scharakteryzowano również proponowane zmiany obecnego stanu prawnego dotyczącego odnawialnych źródeł energii przyłączanych do sieci elektroenergetycznych. Następnie, dokonano porównania korzyści ekonomicznych osiąganych przez wytwórców energii elektrycznej z OZE w obu przypadkach. Aspekty prawne dotyczące przyłączania odnawialnych źródeł energii do sieci elektroenergetycznych w Polsce Podstawowe kwestie związane z przyłączaniem odnawialnych źródeł energii do sieci elektroenergetycznych w Polsce zostały uregulowane w art. 7 ustawy Prawo energetyczne [1]. Zgodnie z ust. 1 wymienionego artykułu ustawy przedsiębiorstwo energetyczne, które zajmuje się przesyłem lub dystrybucją energii elektrycznej jest zobowiązane do zawarcia umowy o przyłączenie do sieci z podmiotami ubiegającymi się o przyłączenie do sieci (w tym przypadku przedsiębiorstwem energetycznym zajmującym się wytwarzaniem energii elektrycznej w odnawialnych źródłach energii), jeśli tylko istnieją techniczne i ekonomiczne warunki przyłączenia do sieci i dostarczania energii, a podmiot żądający zawarcia umowy spełnia warunki przyłączenia do sieci. W ust. 2 wspomnianego artykułu zostały określone postanowienia, które co najmniej powinna zawierać ... więcej»

XIV Międzynarodowe Warsztaty Doktoranckie OWD (Krzysztof Kluszczyński)

Październikowe XIV Międzynarodowe Warsztaty Doktoranckie OWD zgromadziły w tym roku rekordową liczbę doktorantów (140) oraz profesorów- ekspertów (40) z wielu krajów Europy (m.in. z Polski, Niemiec, Francji, Czech, Słowacji, Słowenii, Węgier, Ukrainy i Białorusi). Zorganizowane zostały przez Polskie Towarzystwo Elektrotechniki Teoretycznej i Stosowanej - PTETiS, Wydział Elektryczny Politechniki Śląskiej (Katedra Mechatroniki), Komitet Elektrotechniki PAN, Centrum Edukacji w Mechatr... więcej»

Efektywność ogrzewania zwrotnic tramwajowych (Cezary Łucyk)

Sterowane elektrycznie zwrotnice tramwajowe wyposaża się dodatkowo w grzałki elektryczne, których działanie ma zapobiegać blokowaniu rozjazdów podczas opadów śniegu lub zamarzającego deszczu. Załączanie i wyłączanie tych grzałek musi się odbywać z wyprzedzeniem zmian pogody. Duża pojemność cieplna materiału zwrotnicy i warstwy otaczającej ją ziemi powoduje bowiem, że procesy ich ogrzewania i stygnięcia cechuje znaczna inercja. Do ogrzewania zwrotnicy tramwajowej używa się dwóch grzałek - po jednej przy każdej półzwrotnicy. Szybkość nagrzewania i wartość ustalona przyrostu temperatury zwrotnicy po włączeniu zasilania grzałki zależy od jej mocy. Moce grzałek oraz cykle ich pracy powinny być tak dobrane, by zużycie energii elektrycznej mieściło się w rozsądnych granicach, a grzałki nie przepalały się zbyt często. Większa moc grzałek zapewnia szybsze topnienie śniegu, ale też wpływa na szybsze zużycie izolacji w grzałkach. W Warszawie znajduje się 190 rozjazdów tramwajowych o różnej konfiguracji, z przestawianymi automatycznie zwrotnicami, w nich zaś łącznie znajduje się 1436 podgrzewanych elektrycznie iglic. W większości zwrotnic stosuje się grzałki o mocy 1000 W. Na próbę od niedawna instalowane są też, w wybranych zwrotnicach, grzałki o mocy 1500 W. Załączanie i wyłączanie grzałek odbywa się na podstawie prognoz pogody [1]. Grzałki umieszczone przy zwrotnicach tramwajowych są narażone na uszkodzenia wskutek zalania wodą z rozpuszczonymi w niej środkami do obniżenia temperatury topnienia śniegu oraz wskutek uderzeń i drgań mechanicznych. W Warszawie spotyka się dwa rozwiązania konstrukcyjne, służące do ochrony przed tymi czynnikami. Starsze polega na umieszczaniu każdej z grzałek w rurze osłonowej wprost pod iglicą, w nowszym - wkłada się grzałkę do skrzynki ochronnej przy opornicy (główce szyny) półzwrotnicy. Drugi wariant lepiej sprawdza się w praktyce, głównie dlatego że umożliwia szybszą wymianę przepalonej grzałki. Termog... więcej»

Opis aplikacji szybkiego zabezpieczenia systemu szyn zbiorczych 7SS60 (Maciej Morgen)

Operatorzy sieci dystrybucyjnych oraz systemów elektroenergetycznych dążą do zapewnienia swoim klientom ciągłego zasilania. Zdarzeń w systemie (zwłaszcza zwarć) nie zawsze można uniknąć. Są one spowodowane błędem człowieka, wypadkami, czynnikami naturalnymi takimi jak: burza, piorun itp. Inżynierowie odpowiedzialni za ruch są szczególnie świadomi zagrożenia rozległymi awariami w przypadku braku szybkiego oraz selektywnego wyłączenia zwarcia. Jednakże skutki zwarć w urządzeniach pierwotnych, takich jak: transformatory, aparaty łączeniowe, linie napowietrzne muszą być ograniczane, aby skrócić czas napraw, a w konsekwencji - czas przestoju. Mimo że zwarcia na szynach zbiorczych są rzadkie, to uważane są za najbardziej niebezpieczne dla personelu oraz aparatury stacyjnej. Dlatego szybkie wyłączenie zwarcia na szynach jest niezbędne. Można to zrobić głównie w wyniku zastosowania zabezpieczenia różnicowego. W rozdzielniach wysokiego napięcia oraz głównych rozdzielnicach średniego napięcia coraz częściej spotykanym rozwiązaniem jest zabezpieczenie różnicowe szyn. W ofercie firmy Siemens - światowego lidera w zabezpieczeniach elektroenergetycznych - znajduje się apl... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-11

KUP TERAZ »

DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2012) e-zeszytów czasopisma

KUPUJĘ - 12h tylko 73.80 zł »

KUPUJĘ - 4h tylko 43.05 zł »

KUPUJĘ - 1h tylko 24.60 zł »

UWAGA! - Oferujemy również w atrakcyjnej cenie dostęp czasowy do archiwalnych e-zeszytów czasopism z wybranej branży

W numerze m.in.:

Elektrownie wiatrowe i problemy nietoperzy w USA

Kumagal J.: Fixing Wind Power's Bat Problem. Turbine kill hundreds of thousands of bats each year, but new technology could drasticaly cut the toll. IEEE Spectrum (US) 2012 July. Opracował - Witold Bobrowski.Turbiny elektrowni wiatrowych w USA zabijają co roku setki tysięcy nietoperzy, jest jednak szansa, że nowe technologie ograniczą to zjawisko. Przeważającą większość ofiar śmiertelnych turbin elektrowni stanowią siwe nietoperze latające nocą w parku narodowym Kalbab, Arizona w Ameryce Północnej, oraz odmiany wschodnie czerwono- i srebrnowłose. Jest to poważny problem, ponieważ zastosowanie energii wiatrowej rośnie szybko na całym świecie, turbiny wiatrowe zabijają mnóstwo nietoperzy, a nietoperze warte są miliardy dolarów w gospodarce amerykańskiej. Zgodnie z prognozą światowej rady energetyki wiatrowej (Global Wind Energy Council) wydajność elektrowni wiatrowych na świecie wzrośnie dwukrotnie do 2016 r., w związ... więcej»

LUDZIE POLSKIEJ ELEKTRYKI - Mgr inż. Jerzy Bogusław Lisiecki (1925-2008) (Krystian Leonard Chrzan, Roman Lisiecki)

Jerzy Lisiecki urodził się 6 stycznia 1925 r. w Rogowie (woj. kujawsko-pomorskie, powiat Żnin) jako syn Stanisława i Emilii (z d. Basta). W czasie wojny był żołnierzem Armii Krajowej. W 1946 r. ukończył liceum w Kościanie i rozpoczął studia na Politechnice Wrocławskiej na Wydziale Elektrycznym, pracując jednocześnie od 1949 r. na etacie młodszego asystenta. Od października 1950 r. do listopada 1951 r. odbył służbę wojskową, uzyskując stopień porucznika. W lipcu 1952 r. obronił pracę magisterską. W latach 1956-1964 pracował na etacie... więcej»

Pomiar szumów małej częstotliwości diodowych detektorów podczerwieni (Łukasz Ciura, Andrzej Kolek, Waldemar Gawron, Dariusz Stanaszek)

Jednym z najważniejszych parametrów użytkowych detektorów jest wykrywalność (D*). W przypadku półprzewodnikowych detektorów podczerwieni parametr ten jest określony przez sprawność kwantową i szumy stosowanego przyrządu. Dla detektorów niezasilanych - wykrywalność określa się w odniesieniu do szumu termicznego detektora. W artykule opisano metodykę pomiaru szumów małych częstotliwości detektorów diodowych, którą zastosowano do detektora HgCdTe produkcji firmy VIGO System (typ MWIR). Wyniki pozwalają opisać szumy 1/f detektora na poziomie ilościowym oraz formułować wstępne wnioski dotyczące natury tych szumów. W przypadku detektorów fotowoltaicznych można zwiększyć wartość D* stosując zasilanie w kierunku zaporowym. Wtedy D* określa się w odniesieniu do szumu śrutowego, którego wartość jest 2-krotnie mniejsza niż szum termiczny detektora niezasilanego. Dla detektorów HgCdTe, których wykrywalność określa się względem szumu generacyjno-rekombinacyjnego procesów Augera, zasilanie w kierunku zaporowym jest szczególnie atrakcyjne, gdyż umożliwia dławienia tego procesu (i związanych z nim szumów g-r) przez redukcję koncentracji swobodnych nośników ładunku [1]. Dodatkową zaletą stosowania zasilania w kierunku zaporowym jest wzrost szybkości odpowiedzi fotodiody [2]. W warunkach nierównowagowych pojawiają się jednak nadmiarowe szumy typu 1/f, które zmniejszają wykrywalność detektora dla wolnozmiennych sygnałów. Jedynym sposobem wyznaczenia wartości D* są wtedy pomiary szumów detektora w zakresie małych częstotliwości, gdyż obecnie brakuje powszechnie akceptowanej teorii, którą można stosować do opisu tych szumów. Pomiary szumów 1/f detektorów mają zatem cel nie tylko praktyczny, lecz także aspekt poznawczy zakładający identyfikację źródeł szumów małej częstotliwości i określenie ich korelacji z budową, technologią i warunkami pracy detektora. Układ pomiarowy Zastosowano konfigurację pomiaru prądu szumów. Fluktuacje id = iD - ID (p... więcej»

Badania symulacyjne wybranych przekształtników przeznaczonych do stosowania w układach napędowych o podwyższonej prędkości obrotowej (Dariusz Sobczyński)

Napędy elektryczne wykorzystujące silniki wysokoobrotowe coraz częściej znajdują zastosowanie w sprzęcie AGD, zastępując dotychczas powszechnie stosowane układy z silnikami komutatorowymi prądu przemiennego oraz silniki indukcyjne jednofazowe. Mała masa, zwiększona niezawodność i duża sprawność silników wysokoobrotowych w stosunku do silników tradycyjnych to argumenty przemawiające za ich stosowaniem. W artykule przedstawiono rozwiązania przeznaczone do zasilania silników indukcyjnych dwufazowych o podwyższonej prędkości obrotowej. Omówione topologie mogą również służyć do zasilania silników bezszczotkowych o magnesach trwałych PMBLDCM. Omówiono także wybrane wyniki badań symulacyjnych, m.in. przebiegi regulatorów prądu, przebiegi napięć i prądów wyjściowych przekształtników oraz prądy w linii zasilającej. Napęd wysokoobrotowy oprócz silnika o specjalnej konstrukcji wymaga również zastosowania odpowiednich przekształtników energoelektronicznych. W zależności od liczby faz i rodzaju silnika stosowane są różnorakie topologie układów przekształtnikowych [6, 7]. Przekształtnik z pełnomostkowym falownikiem napięcia do zasilania silników indukcyjnych dwufazowych Silniki wysokoobrotowe ze względu na charakterystyczne proporcje geometryczne, tj. małą średnicę oraz wydłużony pakiet stojana, sprawiają duże trudności podczas uzwajania, zwłaszcza wykonanie uzwojenia stojana silnika indukcyjnego trójfazowego o rozkładzie sinusoidalnym. Prostsze jest uzwojenie stojana silnika dwufazowego [1, 4]. Aby uzyskać wirujące pole magnetyczne w takim silniku należy dwa uzwojenia stojana (geometrycznie prostopadłe do siebie) zasilać napięciami przesuniętymi względem siebie o 1/4 okresu. Napięcia o tak zadanych przebiegach można zrealizować za pomocą trójgałęziowych lub dwugałęziowych falowników z modulacją szerokości impulsów (PWM): (1) gdzie: uα - napięcie w osi α, uβ - napięcie w osi β, U - amplituda napięcia, ω - pul... więcej»

IX Konferencja Naukowo-Techniczna "Transformatory energetyczne i specjalne - projekt, produkcja, eksploatacja"

W dniach od 3 do 5 października 2012 r. odbyła się kolejna edycja konferencji naukowo-technicznej poświęcona projektowaniu, produkcji oraz eksploatacji transformatorów energetycznych i specjalnych. Uczestnicy spotkali się w Hotelu Król Kazimierz w Kazimierzu Dolnym. Organizatorami konferencji byli: Polimex-Mostostal Zakład ZREW Oddział Transformatory, Instytut Mechatroniki i Systemów Informatycznych Politechniki Łódzkiej, Zakład Wysokich Napięć Politechniki Łódzkiej, Instytut Energetyki z Warszawy, przy współudziale firmy PFISTERER. Patronat nad konferencją sprawowali: Polski Komitet Wielkich Sieci Elektrycznych, Polskie Sieci Elektroenergetyczne Operator, Zarząd Główny Stowarzyszenia Elektryków Polskich, Stowarzyszenie Elektryków Polskich Oddział Łódzki i Warszawski. W spotkaniu uczestniczyło 150 osób, które reprezentowały ośrodki naukowo-badawcze w kraju, służby techniczne energetyki zawodowej i przemysłowej, producentów transformatorów i osprzętu do ich produkcji oraz firmy zajmujące się diagnostyką transformatorów. Uczestników konferencji powitał Jarosław Zaręba (Polimex-Mostostal Zakład ZREW Oddział Transformatory... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-10

KUP TERAZ »

DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2012) e-zeszytów czasopisma

KUPUJĘ - 12h tylko 73.80 zł »

KUPUJĘ - 4h tylko 43.05 zł »

KUPUJĘ - 1h tylko 24.60 zł »

UWAGA! - Oferujemy również w atrakcyjnej cenie dostęp czasowy do archiwalnych e-zeszytów czasopism z wybranej branży

W numerze m.in.:

10 grzechów głównych w kształceniu inżynierów

Wystąpienie prof. Krzysztofa Kluszczyńskiego na XXII Ogólnopolskim Zjeździe Dziekanów Wydziałów Elektrycznych, Elektroniki, Telekomunikacji, Automatyki i Robotyki oraz Informatyki. W pierwszych dniach czerwca odbył się na Politechnice Łódzkiej XXII Ogólnopolski Zjazd Dziekanów Wydziałów Elektrycznych, Elektroniki, Telekomunikacji, Automatyki i Robotyki oraz Informatyki. Zjazdy te, odbywające się corocznie w coraz to innych środowiskach akademickich, zostały wiele lat temu zainicjowane przez Wydział Elektryczny Politechniki Śląskiej, a organizatorem I Ogólnopolskiego Zjazdu Dziekanów Wydziałów Elektrycznych w 1991 r. był - oprócz Wydziału Elektrycznego Politechniki Śląskiej - Oddział Gliwicki Polskiego Towarzystwa Elektrotechniki Teoretycznej i Stosowanej PTETiS. Ten historyczny Zjazd, otwierający - trwającą nieprzerwanie od 22 lat tradycję corocznych spotkań wszystkich dziekanów wydziałów z zakresu szeroko pojętej elektryki - odbył się w zamku prezydenta Ignacego Mościckiego (dziś - oficjalnej rezydencji prezydenta RP), w Wiśle-Czarnej, nieopodal przełęczy Kubalonka. Dwadzieścia dwa lata temu w I spotkaniu dziekanów uczestniczyły 43 osoby, w tegorocznym zjeździe - prawie 120 osób. Prócz dziekanów i prodziekanów w zjazdach uczestniczą również rektorzy- elektrycy i prorektorzy-elektrycy, jak też przewodniczący i prezesi najważniejszych instytucji życia naukowego w Polsce, szczególnie z zakresu elektrotechniki, elektroenergetyki, elektroniki i automatyki. Pielęgnowaną i skrupulatnie podtrzymywaną tradycją jest obecność przedstawicieli Polskiej Akademii Nauk, Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Centralnej Komisji ds. Stopni i Tytułów, Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego, a ostatnio - Państwowej Komisji Akredytacyjnej. Żywym dyskusjom uczestników, dotyczącym najistotniejszych problemów działalności naukowej, dydaktycznej i organizacyjnej, towarzyszą wykłady i prezentacje. Pozwalają pozyskać najświeższe wiadomości oraz zdoby... więcej»

Sterowanie oświetleniem w inteligentnych budynkach (Mariusz Kalinowski, Tomasz Zarębski)

We współczesnym budownictwie stosuje się wiele nowoczesnych technologii. Jednym z przykładów są inteligentne instalacje elektryczne. Zapotrzebowanie na tego typu rozwiązania wynika z konieczności zwiększenia komfortu użytkowania budynków oraz oszczędniejszego gospodarowania energią. Zaspokojenie tych potrzeb stało się możliwe dzięki zastosowaniu nowoczesnej elektroniki oraz technologii informatycznych. Na rynku są dostępne tego typu rozwiązania o różnym stopniu złożoności. Do najbardziej rozbudowanych i mających najszersze możliwości należą: - KNX/EIB (european installation bus), - Lon Works (local operating system), - LCN (local control network). Są to systemy o topologii magistralnej. Jako magistrala jest wykorzystywana albo skrętka dwuparowa, jak np. w KNX oraz Lon Works lub jak w przypadku LCN - dodatkowa żyła w przewodzie instalacyjnym. Najbardziej uniwersalny (z powodu swojej otwartości) jest system KNX. Jest on współtworzony przez wielu europejskich producentów z branży elektrotechnicznej. Systemy Lon Works oraz LCN są największymi dostępnymi na rynku systemami firmowymi, z tym że w LCN można wykorzystywać wiele przycisków dedykowanych do standardu KNX. Dla mniej wymagających użytkowników rynek oferuje całą gamę małych systemów firmowych. Do najbardziej popularnych należą xComfort, Z-Wave (z jego polską odmianą FIBARO), Teletask i inne. Część tych systemów, jak np. xComfort albo Z-Wave, jest wykonanych w technologii bezprzewodowej, co w znacznym stopniu ułatwia ich implementację do już istniejących instalacji. Sterowanie oświetleniem w inteligentnych instalacjach Oświetlenie w zasadniczy sposób wpływa na wygodę użytkowania pomieszczenia. Właściwie dobrane natężenie oświetlenia, rozmieszczenie opraw oraz barwa światła zapewniają wysoki komfort osób przebywających w budynku. Inteligentne instalacje pozwalają na konfigurację wielu scen świetlnych dopasowanych do konkretnych sytuacji. Możliwość zmiany sceny świetlnej w... więcej»

V Międzynarodowa Konferencja Naukowo-Techniczna "Blackout a Krajowy System Elektroenergetyczny. Weryfikacja zdolności KSE do obrony i odbudowy" (Józef Lorenc, Ireneusz Grządzielski, Stefan Jaskuła)

W dniach 30 maja - 1 czerwca 2012 r. odbyła się kolejna, V Międzynarodowa Konferencja Naukowo-Techniczna "Blackout a Krajowy System Elektroenergetyczny", zorganizowana przez Instytut Elektroenergetyki Politechniki Poznańskiej przy współpracy przedsiębiorstw energetycznych: PSE Operator, PSE-Zachód, ENEA Operator i Dalkia Poznań ZEC. Miejscem obrad był obiekt hotelowo-restauracyjny Delicjusz w Rosnówku, położony w sąsiedztwie Wielkopolskiego Parku Narodowego. Przewodniczącym Komitetu Programowego konferencji był dyrektor Instytutu Elektroenergetyki prof. Józef Lorenc, a Komitetu Organizacyjnego - dr inż. Ireneusz Grządzielski. Głównym celem tegorocznej konferencji było zaprezentowanie zagadnień dotyczących weryfikacji zdolności krajowego systemu elektroenergetycznego do obrony i odbudowy. W trakcie uroczystego otwarcia obrad V Konferencji, którego dokonał prof. Józef Lorenc, gości konferencji przywitała prorektor Politechniki Poznańskiej - prof. Aleksandra Rakowska. Następnie głos zabrali kolejno: Artur Różycki - prezes ENEA Operator, Wiesław Kalina - dyrektor ds. infrastruktury technicznej Urzędu Miasta Poznania, Irena Gruszka - dyrektor Urzędu Regulacji Energetyki Zachodniego Oddziału Terenowego w Poznaniu i Jan Pic - członek zarządu Dalkia Poznań ZEC, którzy zgodnie podkreślili wagę i aktualność konferencji, szczególnie w kontekście rozpoczynającego się tydzień po konferencji turnieju finałowego 14. Mistrzostw Europy UEFA EURO 2012TM, będącego poważnym wyzwaniem dla wszystkich służb energetycznych, mających zapewnić ciągłość zasilania sieci dystrybucyjnych miast-gospodarzy. Na konferencję nadesłano 30 referatów, które podzielono na 4 panele tematyczne: Panel A: Bezpieczeństwo zasilania miast i gmin, Panel B: Testy i próby systemowe sprawdzające przydatność źródeł wytwórczych w procesie obrony i odbudowy, Panel C: Praca sieci elektroenergetycznych w warunkach obrony i odbudowy, Panel D: Sterowanie i automatyka w procesi... więcej»

Ludzie Polskiej Elektryki. Profesor Tadeusz Zagajewski (1912-2010)

Tadeusz Zagajewski urodził się 16 grudnia 1912 r. we Lwowie jako syn Karola, doktora filozofii - germanisty, tłumacza z języka niemieckiego i holenderskiego, profesora gimnazjalnego, wizytatora szkół, lektora UJK we Lwowie i Marii ze Zborowskich. W 1930 r. zdał egzamin dojrzałości i rozpoczął studia na Oddziale Elektrotechnicznym Wydziału Mechanicznego Politechniki Lwowskiej. W 1935 r. uzyskał dyplom inż. elektryka z postępem bardzo dobrym. W latach 1935-1936 odbył służbę wojskową w Szkole Podchorążych Rezerwy Artylerii we Włodzimierzu Wołyńskim i w 1936 r. rozpoczął pracę w Państwowych Zakładach Tele- i Radiotechnicznych w Warszawie. Tam dał się poznać jako utalentowany konstruktor serii krótkofalowych nadajników radiokomunikacyjnych. Po wybuchu wojny, we wrześniu 1939 r. powrócił do Lwowa i po uruchomieniu przez Rosjan Lwowskiego Instytutu Politechnicznego (LIP) rozpoczął pracę jako asystent w Katedrze Radiotechniki, kierowanej przez prof. Janusza Groszkowskiego. Prowadził tam ćwiczenia tablicowe i laboratoryjne oraz wykłady z urządzeń radionadawczych. W 1941 r. Niemcy zaatakowali ZSRR i zajęli Lwów, a Politechnika i inne uczelnie zostały natychmiast zamknięte. Po pewnym czasie, wobec braku fachowego personelu, potrzebnego do zagospodarowania podbitych na wschodzie terenów, Niemcy zdecydowali się na otwarcie w 1942 r. Staatliche Technische Fachkurse Lemberg - oczywiście bez Katedry Radiotechniki. Inż. T. Zagajewski zaczął pracować wtedy jako technik w Parowozowni Lwów-Wschód. Wykorzystując swoje umiejętności konstruktorskie naprawiał tam nadajniki radiowe dla AK. Po zdobyciu Lwowa przez wojska radzieckie w 1944 r. i ponownym uruchomieniu LIP został docentem w Katedrze Radiotechniki, kierowanej już wtedy przez Rosjanina, prof. N.B. Charkiewicza. W październiku 1945 r. przyjechał z rodziną do Gliwic i podjął pracę na Politechnice Śląskiej. Profesor Tadeusz Zagajewski w październiku 1945 r. przyjechał do Gliwic nie tylko z żo... więcej»

Przeciwdziałanie rozrzutowi napięć w szeregowych łańcuchach bateryjnych (Andrzej Binkiewicz)

Baterie akumulatorów kwasowo-ołowiowych często zestawia się nie z pojedynczych ogniw, lecz z bloków składających się zwykle z 3 lub 6 ogniw. Wobec rozrzutu napięć ogniw, jest oczywiste, że także napięcia bloków wykazują rozrzut. W artykule przedstawiono sposób określenia krzywej rozkładu aproksymującej ten rozrzut, a także rozstrzygnięto kwestię - czy właściwe jest wyrównywanie napięć bloków w łańcuchu szeregowym. Baterie akumulatorów, używane często jako rezerwowe źródła energii w systemach zasilania, składają się z wielu szeregowo połączonych ogniw, dla uzyskania dostatecznie wysokiej wartości napięcia. Ogniwa te mogą być zgrupowane w bloki. Napięcia ogniw w połączeniu szeregowym wykazują naturalny rozrzut napięć, co uwydatnia się szczególnie w długich łańcuchach. Napięcia te układają się zgodnie z krzywą rozkładu normalnego. Berndt [1] podaje wartość odchylenia standardowego δ tego rozkładu dla baterii VRLA jako 33 mV/ogn. Zastrzec przy tym należy, że krzywa ta jedynie przybliża rozkład rzeczywisty, który jest dyskretny, w przeciwieństwie do rozkładu normalnego. Rozrzut napięć w łańcuchach szeregowych jest niekorzystny ze względu na możliwość niedoładowania ogniw, których napięcia są niższe od napięcia równowagi elektrochemicznej. Długotrwale utrzymujący się stan niedoładowania prowadzi do trwałego ubytku pojemności ogniw. Aby temu zapobiec można zastosować dwie metody: - podnieść napięcie łańcucha tak, aby jego wartość w przeliczeniu średnio na ogniwo, była znacząco wyższa od napięcia równowagi elektroch... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-9

KUP TERAZ »

DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2012) e-zeszytów czasopisma

KUPUJĘ - 12h tylko 73.80 zł »

KUPUJĘ - 4h tylko 43.05 zł »

KUPUJĘ - 1h tylko 24.60 zł »

UWAGA! - Oferujemy również w atrakcyjnej cenie dostęp czasowy do archiwalnych e-zeszytów czasopism z wybranej branży

W numerze m.in.:

PQ BOX 200 - zaawansowany analizator JEE i rejestrator stanów nieustalonych do 10 kV p-p (Radosław Wiśniewski)

Niekwestionowany sukces analizatora PQ BOX 100 w zakładach energetycznych, firmach zajmujących się kompensacją mocy biernej oraz działających w branży elektrowni wiatrowych, spowodował w firmie A-Eberle rozpoczęcie prac nad analizatorem, który miał spełniać rosnące wymagania klientów dotyczące szeroko pojętej analizy stanów nieustalonych oraz komunikacji bezprzewodowej przez TCP/IP i GPRS. Od września 2012 r. będzie on dostępny pod nazwą handlową PQ BOX 200. Na polu dostępnych urządzeń do analizy JEE jest oszlifowanym diamentem. Postawione założenia dla algorytmów pomiarowych i zastosowane rozwiązania pozostawiają konkurencję daleko w tyle oraz gwarantują identyfikację problemu w jednoznaczny sposób. PQ BOX 200 jest zaawansowanym technologicznie przenośnym analizatorem jakości energii elektrycznej, miernikiem mocy i re... więcej»

Zarządzanie energią - szanse dzięki wirtualnym elektrowniom (Jakub Rak, Ralf Walther)

Prace nad ustawą o odnawialnych źródłach energii zapewnią generacji rozproszonej nową bazę wyjściową do sprzedaży bezpośredniej. Wirtualne elektrownie staną się dzięki temu jeszcze bardziej atrakcyjne. Warunkiem jest inteligentne i ekonomiczne sterowanie procesami wytwarzania i handlu. Szanse dzięki wirtualnym elektrowniom Rozwój odnawialnych źródeł energii będzie możliwy przede wszystkim dzięki zmiennym nośnikom energii, np. energii wiatrowej i fotowoltaice. W przeciwieństwie do przewidywalnych nośników energii, takich jak energia wodna czy biomasa, wielkość energii dostarczanej przez wiatr i ogniwa fotowoltaiczne można przewidzieć tylko pod pewnymi warunkami. Operatorzy sieci przesyłowych mogą zmniejszać zasilanie energią wiatrową i słoneczną zgodnie z odpowiednimi zapisami ustawowymi w celu ochrony bezpieczeństwa sieci oraz w przypadku późniejszej rozbudowy sieci. Ale planowe zwiększanie ilości energii jest z natury trudne. Oczekuje się, że wahania cen energii elektry... więcej»

Robot kołowy do zadań inspekcyjnych zdalnie sterowany przez Internet (Kamil Czura, Marek Kciuk)

Robot kołowy do zadań inspekcyjnych zdalnie sterowany przez Internet został zaprojektowany i wykonany w ramach projektu inżynierskiego oraz pracy w Kole Naukowym Mechatroników. Prototyp projektu powstał przez rozbudowę mobilnej platformy robota kołowego A4WD1, wyposażonej w czujniki odległości Sharp GP2D120 IR oraz układ sterowania z wykorzystaniem procesora Basic Atom Pro 28. Rozbudowa mobilnej platformy miała na celu stworzenie zdalnie sterowanego robota do zadań inspekcyjnych. Robot mobilny A4WD1 - wersja podstawowa W wersji podstawowej robot mobilny A4WD 1 jest platformą kołową wyposażoną w cztery koła napędzane silnikami DC -12 V z wbudowanymi przekładniami 30:1. Podwozie robota jest wykonane z wytrzymałego aluminium i pokryw z tworzywa sztucznego. Silniki robota są podłączone do dedykowanego sterownika W układzie sterowania robota wykorzystano płytkę prototypową Atom Bot Board (ABB ) oraz moduł z kontrolerem Basic Atom Pro 28 pin. Ma on cztery porty I/O i 4 KB pamięci EEPROM . Cechy charakterystyczne to 32 K pamięci Flash dla programów oraz 2 K pamięci RAM . Basic Atom może być programowany w języku Basic, C lub ASM . Robot jest wyposażony w dwa czujniki odległości Sharp GP 2D120 IR. Są to jedne z najbardziej popularnych czujników odległości z wykorzystaniem podczerwieni, stosowanych w robotach mobilnych. Sygnał wyjściowy jest sygnałem napięciowym, którego wartość jest ... więcej»

Sprawność urządzeń napędowych a oszczędności energii – przetwornice częstotliwości Danfoss VLT (Jaromir Turlej)

Firma Danfoss należy do niekwestionowanych liderów branży napędowej. Od lat nazwa VLT® określa przetwornice częstotliwości i softstarty o najlepszych parametrach technicznych, najwyższej niezawodności i funkcjonalności. Napędy VLT® pracują w aplikacjach na całym świecie, a Danfoss oferuje najbardziej rozległą sieć doświadczonych specjalistów i partnerów z zakresu techniki napędowej. W artykule zostały zaprezentowane niektóre z energooszczędnych napędowych wdrożeń firmy Control-Service z Krakowa, która jako autoryzowany dystrybutor i partner serwisowy współpracuje z firmą Danfoss od ponad 10 lat. Control-Service na życzenie klienta realizuje kompleksową obsługę - od projektu aż po realizację i uruchomienie ze stałym systemem szkoleń, wsparciem technicznym oraz serwisem. Nie trzeba nikogo przekonywać, że stosowanie falowników zmniejsza zużycie energii. Każdy napęd nieregulowany, rozbudowany o przetwornicę ... więcej»

XXXVI edycja konkursu im. profesora Mieczysława Pożaryskiego

Został rozstrzygnięty konkurs im. profesora Mieczysława Pożaryskiego na najlepsze prace opublikowane w czasopismach naukowotechnicznych Stowarzyszenia Elektryków Polskich w 2011 r. Celem tego konkursu jest podkreślenie potrzeby rozwijania twórczości wydawniczej elektryków, propagowanie osiągnięć naukowych i technicznych oraz upamiętnienie działalności autorskiej i wydawniczej prof. Mieczysława Pożaryskiego - wieloletniego redaktora naczelnego Przeglądu Elektrotechnicznego i Wiadomości Elektrotechnicznych, autora licznych książek i podręczników, artykułów i referatów. Do XXXVI edycji konkursu im. prof. Mieczysława Po... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-8

KUP TERAZ »

DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2012) e-zeszytów czasopisma

KUPUJĘ - 12h tylko 73.80 zł »

KUPUJĘ - 4h tylko 43.05 zł »

KUPUJĘ - 1h tylko 24.60 zł »

UWAGA! - Oferujemy również w atrakcyjnej cenie dostęp czasowy do archiwalnych e-zeszytów czasopism z wybranej branży

W numerze m.in.:

Seminarium "Automatyka w Elektrowniach Wodnych" (Andrzej Dobroczek)

Komitet Automatyki Elektroenergetycznej SEP po raz 12. zorganizował seminarium tematyczne poświęcone współpracy elektrowni wodnych z systemem elektroenergetycznym oraz pracy automatyki elektroenergetycznej zainstalowanej w małych elektrowniach wodnych. Patronat honorowy sprawowała PGE Energia Odnawialna SA. Seminarium odbyło się w dniach 23-25 maja 2012 r. w Międzybrodziu Żywieckim w Ośrodku Szkoleniowo-Wypoczynkowym "Trójka" El. Jaworzno III. Ośrodek położony jest na zboczu gó... więcej»

WYDAWNICTWA

Elektryczne i elektroniczne czujniki temperatury Mariusz R. Rząsa, Bolesław Kiczma: Elektryczne i elektroniczne czujniki temperatury. Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Warszawa 2005. W słowie Od autorów czytamy: Niniejszą książkę poświęcono wyłącznie pomiarom temperatury z wykorzystaniem metod elektrycznych, a w szczególności cyfrowym czujnikom elektronicznym. Podano w niej podstawowe informacje na temat budowy i zasady działania podstawowych typów czujników temperatury, jednak w podstawowej części skupiono się na opisaniu znanych i produkowanych obecnie czujników temperatury. (…) Do książki dołączono płytę CD-ROM, która zawiera pełne dane katalogowe prezentowanych układów. Autorzy omawiają następującą problematykę: Wiadomości wstępne, Bezstykowe metody pomiaru temperatury - pirometr: monochromatyczny z zanikającym włóknem, dwubarwowy, fotoelektryczny, fotoelektryczny monochromatyczny, fotoelektryczny pasmowy, radiacyjny, radiacyjny soczewkowy, radiacyjny zwierciadłowy, radiacyjny ze światłowodem, Rezystancyjne czujniki temperatury - czujniki rezystancyjne metalowe, termistory, półprzewodnikowe rezystancyjne czujniki temperatury serii KTY, układy połączeń czujników rezystancyjnych, linearyzacja układem rezystorów, linearyzator z kluczami diodowymi, Półprzewodnikowe czujniki tem... więcej»

"Rekordowe" osiągnięcia energetyki wiatrowej

A. Mogilenko: (Energetyka wiatrowa: nowe rekordy). Energetika i Promyszlennost' Rossii 4/2012. Opracował - Piotr Olszowiec. Mimo kryzysu gospodarczego i finansowego na świecie trwa nieprzerwany rozwój energetyki wiatrowej. W 2012 r. przyrosty nowych mocy w światowej energetyce wiatrowej wyniosą 46 GW. Dobra passa ma być podtrzymana również w przyszłości - w ciągu najbliższych czterech lat światowy potencjał wytwórczy tego segmentu ma wzrosnąć aż o 255 GW. Doskonałym wynikom ekonomicznym towarzyszy nieustanny postęp techniczny w budowie farm wiatrowych. Jednym ze światowych liderów jest niemiecka firma Enercon. Dotychczas największe turbiny wiatrowe tego producenta typu E-126/6 dawały przy znamionowej mocy 6 MW n... więcej»

Kontrola pracy systemu elektroenergetycznego z wykorzystaniem elementów teorii bifurkacji (Olgierd Małyszko)

W ostatnich latach, dzięki rozwojowi techniki cyfrowej i metod numerycznych, pojawiły się możliwości praktycznego zastosowania skomplikowanych metod matematycznych do kontroli i analizy stanu pracy systemu elektroenergetycznego (SEE). Na przykład, w teorii bifurkacji i chaosu, znane są metody umożliwiające badanie dynamiki układów nieliniowych, w tym analiza bifurkacji punktów stałych i okresowych. Wielkie awarie systemowe, takie jak np. utrata stabilności napięciowej, charakteryzują się właśnie zanikiem punktów stałych. Jedną z metod teorii bifurkacji i chaosu jest analiza wykładników Lapunowa. W artykule - na przykładzie modelu generator-sieć sztywna - pokazano, że wartość największego wykładnika Lapunowa jest skorelowana ze współczynnikiem zapasu stabilności i dąży do zera w miarę jak badany układ zbliża się do punktu utraty stabilności. W związku z tym, wartość największego wykładnika Lapunowa może być użyta jako wskaźnik zapasu stabilności. Jako drugi przykład wykorzystania wykładników Lapunowa przedstawiono metodę pomiaru on-line impedancji i mocy zwarciowej SEE. Aktualnie parametry te są obliczane teoretycznie, natomiast w czasie pracy systemu nie są już kontrolowane. Od mocy zwarciowej zależy koszt urządzeń, tym samym koszt budowy, napraw i modernizacji systemu. W rzeczywistym systemie wartości tych parametrów ulegają zmianom wskutek rozbudowy i modernizacji, jak również w wyniku planowych lub awaryjnych wyłączeń urządzeń. Proponowana metoda umożliwia ciągły monitoring wartości impedancji i mocy zwarciowej systemu w warunkach ruchowych. Wykładniki Lapunowa Wykładniki Lapunowa są miarą wrażliwości układu na warunki początkowe i reprezentują średnie tempo rozbiegania się bliskich trajektorii (startujących od dwóch początkowo bliskich sobie punktów) na atraktorze. Przedstawiono to na rys. 1. Jeśli układ ewoluuje od dwóch bliskich warunków początkowych X0 i X0+Δx0 to po czasie t rozbieżność można w przybliżeniu op... więcej»

Nowe wyzwania sektora elektroenergetycznego w zakresie ochrony środowiska (Krzysztof Billewicz)

Elektroenergetyka jest sektorem szczególnie negatywnie oddziałującym na środowisko. Są to przede wszystkim emisje zanieczyszczeń - gazów i pyłów do atmosfery. Dodatkowo, ponieważ wielkie elektrownie budowane były z dala od siedzib ludzkich, problemem mającym wpływ na środowisko naturalne stało się ciepło wytwarzane przy okazji procesu generacji energii, które mogłoby być korzyścią i produktem, który można byłoby sprzedać - np. mogłoby służyć do ogrzewania mieszkań, a tak staje się odpadem i w różny sposób musi zostać oddane do otoczenia. Do tego dochodzi jeszcze degradacja krajobrazu związana zarówno z pozyskaniem niektórych paliw kopalnych, np. węgla brunatnego, jak również z budową wielkich elektrowni oraz wielkich linii przesyłowych. Wielu ludzi uświadamia sobie powolne, ale również nieuchronne wyczerpywanie się dostępnych zasobów paliw kopalnych, możliwych do wydobycia lub wykorzystania przy ekonomicznie uzasadnionych kosztach. Pakiet 3 razy 20 do 2020 r. Parlament Europejski zatwierdził pakiet ustaw, nazywanych pakietem klimatycznym, tzw. pakiet 3 razy 20. Celem jest zmuszenie krajów UE do "zielonej rewolucji" w przemyśle i energetyce, która będzie oznaczać odejście od wysokoemisyjnego węgla na rzecz odnawialnych źródeł energii oraz dążenie do oszczędzania energii. Pakiet ten podaje cele, które powinny zostać zrealizowane do 2020 r.: - ograniczenie emisji CO2 o 20%, w stosunku do poziomu z 1990 r. (głównym narzędziem służącym do realizacji tego celu jest unijny system handlu emisjami - ETS), - zmniejszenie zużycia energii (zwiększenie efektywności energetycznej) o 20%, - zwiększenie udziału energii odnawialnej w całkowitym zużyciu energii do 20% (dla Polski ustalono wzrost z 7 do 15%). W tym celu uboższe kraje otrzymały unijną pomoc w postaci bezpłatnych uprawnień do emisji, w 2013 r. elektrownie dostaną 70% uprawnień bezpłatnie. Jednak później, z roku na rok, będą musiały kupować ich coraz więcej. Po 1990 r. Polska... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-7

KUP TERAZ »

DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2012) e-zeszytów czasopisma

KUPUJĘ - 12h tylko 73.80 zł »

KUPUJĘ - 4h tylko 43.05 zł »

KUPUJĘ - 1h tylko 24.60 zł »

UWAGA! - Oferujemy również w atrakcyjnej cenie dostęp czasowy do archiwalnych e-zeszytów czasopism z wybranej branży

W numerze m.in.:

Pojazdy elektryczne i systemy ładowania (Stefan Wójtowicz)

W pierwszych pojazdach liczył się sam fakt, że jeździły. Pojazd parowy Nicolasa Cugnota z 1770 r. osiągał prędkość 4 km/h. Michael Faraday w 1827 r. wynalazł silnik elektryczny a Tomasz Alva Edison w 1830 r. otworzył w Nowym Jorku elektrownię. Zaczęły powstawać pierwsze pojazdy napędzane silnikiem elektrycznym. Na przełomie XIX i XX w. w najbardziej rozwiniętych krajach dominowały pojazdy parowe i elektryczne. Benzynowych było dużo mniej. Wszystkich razem w Stanach Zjednoczonych było ok. 4 tys. Pierwszy samochód z silnikiem spalinowym skonstruował w Niemczech w 1836 r. inż. Brackenburg. Silnik zasilany był mieszaniną wodoru i tlenu. Trudności związane z instalacją wodorową nie pozwoliły na rozwój tej technologii. W 1835 r. Thomas Davenport zbudował pierwszy samochód napędzany silnikiem elektrycznym. Teorię silnika czterosuwowego podał w 1862 r. Alphonse Bean de Rochas. Na tej podstawie Nicolaus Otto skonstruował prototyp silnika. Pierwszy pojazd napędzany silnikiem czterosuwowym został zaprezentowany w 1875 r. w Wiedniu. Jego konstruktorem był Siegfried Marcus. Carl Friedrich Benz i spółka inżynierów: Wilhelm Maybach oraz Gottlieb Wilhelm Daimler zbudowali pierwsze pojazdy z silnikami benzynowymi. W latach 80. XIX w. Francuz Jeantaud rozwinął konstrukcje pojazdów elektrycznych. W tym czasie doskonalone były także elementy mechaniczne pojazdów. Powstały: skrzynia biegów i układ kierowniczy. Firma Siemens&Halske założyła w Berlinie w 1892 r. próbną linię trolejbusową. Belgijski inżynier elektryk i kierowca wyścigowy, Camille Jenatzy, jadąc autem elektrycznym, ustanowił rekord prędkości dla automobili i osiągając 105,876 km/h, przekroczył jako pierwszy barierę 100 km/h. W 1913 r. Henry Ford uruchomił linię produkcyjną. Zaczęło się panowanie silnika spalinowego, które trwa do dziś. Wzrost zainteresowania pojazdami elektrycznymi wynika ze stopniowego przełamywania barier rozwojowych zasobników energii elektrycznej i układów elek... więcej»

Wykorzystanie odnawialnych źródeł energii w budownictwie (Waldemar Dołęga)

Racjonalne wykorzystanie energii ze źródeł odnawialnych stanowi ważny element zrównoważonego rozwoju kraju przynoszący wymierne efekty ekologiczno-energetyczne. Dlatego jednym z podstawowych celów polskiej polityki energetycznej jest m.in. osiągnięcie 15% udziału energii ze źródeł odnawialnych w strukturze energii finalnej brutto w 2020 r. [6]. Wymaga to obok intensywnego rozwoju rozproszonych źródeł energii odnawialnych również znacznego zwiększenia udziału energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych w budownictwie. Zagadnienie to jest szczególnie ważne w kontekście celów polityki unijnej w tym obszarze ukierunkowanej na podejmowanie skutecznych i efektywnych działań umożliwiających uzyskanie znacznych oszczędności energii w budynkach. Przyjmuje się, że w przyszłości nowe budynki powinny być głównie zaopatrywane w energię pochodzącą ze źródeł odnawialnych, wytwarzaną w budynku lub w jego pobliżu. Krajowe regulacje prawne Kluczowe krajowe regulacje prawne w obszarze budownictwa obejmują znowelizowaną ustawę - Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r. [1] wraz ze szczegółowymi aktami wykonawczymi w formie rozporządzeń, opracowanymi przez Ministra Infrastruktury. W ustawie [1] nie określa się minimalnych poziomów wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych i nie nakłada się obowiązku instalowania i użytkowania odnawialnych źródeł energii (w skrócie OZE ) w nowo budowanych lub w modernizowanych budynkach. Nie określa się również jakichkolwiek wskaźników udziału energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych w budownictwie. Krajowe regulacje prawne wprowadzają jedynie: ułatwienia w instalowaniu OZE w budynkach, instrumenty służące promocji wykorzystania OZE w budownictwie oraz wymaganie dokonania analiz wykorzystania OZE na etapie projektowania budynku. Ułatwienia w instalowaniu OZE w budynkach dotyczą małych, wolno stojących instalacji solarnych i fotowoltaicznych, w stosunku do których istnieje możliwość stosowania uproszczonej, specjalne... więcej»

Wyznaczanie rezystancji zastępczej obwodów elektrycznych z wykorzystaniem obliczeń ewolucyjnych (Mirosław Gajer)

Rezystancja zastępcza obwodu elektrycznego rozumiana jest jako wartość rezystancji opornika, którym można zastąpić układ połączeń innych elementów rezystywnych, stanowiących rozpatrywany obwód, nie zmieniając przy tym wartości płynącego w nim prądu [1]. W przypadku szeregowego połączenia N oporników, ich rezystancja zastępcza równa jest sumie rezystancji poszczególnych oporników składowych, zgodnie ze wzorem (1) Analogicznie w przypadku równoległego połączenia N oporników odwrotność ich rezystancji zastępczej równa jest sumie odwrotności rezystancji poszczególnych oporników składowych, zgodnie ze wzorem (2) W przypadku równoległego połączenia jedynie dwóch oporników wzór (2) można przekształcić do postaci pozwalającej na bezpośrednie wyznaczenie ich rezystancji zastępczej za pomocą następującej zależności (3) Podobnie w przypadku równoległego połączenia trzech oporników, ich rezystancja zastępcza wyraża się wzorem (4) Oprócz szeregowego lub równoległego połączenia oporników występować mogą także układy mieszane, w przypadku których rezystancję zastępczą można wyznaczyć jako kombinację odpowiednich połączeń równoległych bądź szeregowych ich oporników składowych [2]. = = N i R Ri 1 i R = = N i i R 1 R 1 1 1 2 1 2 R R R R R + = 1 2 1 3 2 3 1 2 3 R R R R R R R R R R + + = wiedniej kombinacji połączeń szeregowych i równoległych [3]. Przykład takiego układu połączeń oporników został przedstawiony na rys. 2. W takim wypadku rezystancję zastępczą można wyznaczyć jedynie korzystając z definicji pojęcia rezystancji, która mówi, że rezystancja obwodu jest to stosunek napięcia U panującego na jego zaciskach do wartości płynącego przez niego prądu i. Dr inż. Mirosław Gajer - AGH Akademia Górniczo-Hutnicza, Wydział EAIiE, Katedra Automatyki, Kraków Rys. 1. Układ połączeń oporników stanowiący kombinację połączeń szeregowych i równoległych Rys. 2. Układ połączeń oporników, którego nie można sprowadzi... więcej»

Wpływ warunków formowania elektretów z folii ptfe na ich własności (Adam Gubański, Jan Kupracz)

Elektrety znalazły wiele zastosowań technicznych związanych z wykorzystaniem pola elektrycznego elektretu w sposób zachowawczy. Wytwarzanie elektretów polega na "zamrożeniu" stanu spolaryzowania poprzez uporządkowanie dipoli, rozdział swobodnych nośników w polu elektrycznym (heteroładunek) lub też wprowadzeniu swobodnych nośników z zewnętrznych źródeł (homoładunek) [2]. W zależności od zastosowanej metody wytwarzania rozróżniamy: - termoelektrety - gdzie następuje uporządkowanie dipoli elektrycznych poprzez działanie zewnętrznego silnego pola elektrycznego w podwyższonej temperaturze, a następnie utrwalenie tego stanu przez ochłodzenie, - fotoelektrety - pobudzanie nośników ładunku w dielektryku za pomocą światła widzialnego lub promieniowania (np. gamma), a następnie odpowiednie przemieszczenie ich w materiale za pomocą silnego zewnętrznego pola elektrycznego, - radioelektrety - implantowanie ładunków elektrycznych o dużej gęstości (ulot, działo elektronowe), najczęściej w cienkich foliach polimerowych (folie elektretowe), - magnetoelektrety - uporządkowanie dipoli elektrycznych w silnym polu magnetycznym, a następnie utrwalenie tego stanu przez ochłodzenie [2]. Zwykle elektrety wykorzystuje się jako źródło stałego pola elektrycznego. Artykuł dotyczy metody formowania elektretów z folii PT FE w celu późniejszego zastosowania ich w czujnikach promieniowania jonizującego [5], charakteryzujących się: długim czasem życia, stabilnym ładunkiem powierzchniowym oraz dużym nieskompensowanym ładunkiem powierzchniowym. Formowanie elektretów Wyładowania koronowe wystę... więcej»

WYDAWNICTWA

Wprowadzenie do napędu elektrycznego. Włodzimierz Koczara: Wprowadzenie do napędu elektrycznego. Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej, Warszawa 2012.W Przedmowie czytamy: Stosownie do programu trójstopniowego kształcenia na uczelniach technicznych materiał został podzielony na trzy części. Pierwsza dotyczy studiów inżynierskich i zawiera zagadnienia podstawowe. Druga, podawana na studiach magisterskich, obejmuje zaawansowane metody i układy sterowania. Natomiast trzecia grupa, realizowana na studiach doktoranckich, jest związana z rozwojem nowych układów napędowych, jak i ich sterowania. Autor omawia następujące zagadnienia: Podstawowe zależności w napędzie elektrycznym - rodzaje pracy maszyn w napędzie elektrycznym, Podstawowe zależności opisujące maszyny robo... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-6

KUP TERAZ »

DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2012) e-zeszytów czasopisma

KUPUJĘ - 12h tylko 73.80 zł »

KUPUJĘ - 4h tylko 43.05 zł »

KUPUJĘ - 1h tylko 24.60 zł »

UWAGA! - Oferujemy również w atrakcyjnej cenie dostęp czasowy do archiwalnych e-zeszytów czasopism z wybranej branży

W numerze m.in.:

Ogólnopolska inauguracja Roku Michała Doliwo-Dobrowolskiego w Szczecinie (Krzysztof Woliński)

13 kwietnia 2012 r. w 150. rocznicę urodzin twórcy systemu trójfazowego odbyła się w Szczecinie ogólnopolska inauguracja Roku Michała Doliwo-Dobrowolskiego. Organizatorem uroczystości byli Ogólnopolski Komitet ds. Promocji Osoby i Dzieła Michała Doliwo-Dobrowolskiego pod przewodnictwem dr. inż. Piotra Szymczaka, Stowarzyszenie Elektryków Polskich z prezesem Jerzym Barglikiem oraz Oddział Szczeciński SEP im. Michała Doliwo- Dobrowolskiego z prezesem Adamem Borguńskim. Patronat honorowy sprawowali: wojewoda zachodniopomorski - Marcin Zydorowicz, marszałek województwa zachodniopomorskiego - Olgierd Geblewicz, JM Rektor Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego (ZUT) w Szczecinie - Włodzimierz Kiernożycki oraz dyrektor Oddziału Zespołu Elektrowni Dolna Odra Polskiej Grupy Energetycznej Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna SA - Wojciech Dobrak. Mecenat nad obchodami inauguracji objęło miasto Szczecin. Inaugurację otworzyła konferencja prasowa nt. programu Roku Michała Doliwo-Dobrowolskiego i stanowiska SEP w sprawie kierunków rozwoju energetyki polskiej, która odbyła się w sali konferencyjnej rektora ZUT. Konferencję prowadzili: rzecznik prasowy ZUT - Stanisław Heropolitański, rzecznik prasowy Ogólnopolskiego Komitetu Roku MDD - Krzysztof Woliński, rzecznik prasowy Szczecińskiego Komitetu Roku MDD - Mar... więcej»

Historia budowy systemu energetycznego Nowego Jorku

Cunningham J.J.: History. Architect of Power. Thomas E. Murray & New York’s Electrical System. IEEE Power & Energy Magazine (US) 2012 March/April. Opracował - Witold Bobrowski. Historia pionierów elektrotechniki jest stosunkowo dobrze udokumentowana. Znacznie mniej jest informacji o budowniczych, którzy wcielali ją w życie tworząc elektrownie i wielkie systemy energetycznie. Jednym z nich był żyjący na przełomie XIX i XX w. wybitny przedsiębiorca, wynalazca, inżynier, przemysłowiec oraz kierownik firmy - Thomas Edward Murray (1860-1929), który bardziej niż ktokolwiek inny był odpowiedzialny za rozwój ogromnego systemu elektroenergetycznego Nowego Jorku. Za... więcej»

Problemy koordynacji i rezerwowania zabezpieczeń nadprądowych w sieciach SN i nN

Manuel J. i in.: Protecting distribution feeders for simultaneous faults. Biblioteka Schweitzer Engineering Laboratories Inc., Maniłow A. i in.: Linie kablowe 6-10, 20 kV. Poprawa niezawodności z wykorzystaniem szybkich zabezpieczeń. Nowosti Elektrotechniki 5/2011. Bielajew A. i in.: Dalnieje rezerwirowanije otkazow zaszczit i wykluczatielej w sietiach 0.4 kV. Elektriczeskije Stancji 12/2002. Opracował - Piotr Olszowiec. Stosowanie najprostszych zabezpieczeń elektrycznych, czyli przekaźników nadprądowych w sieciach rozdzielczych nawet o stosunkowo prostej konfiguracji napotyka nierzadko istotne problemy związane z zapewnieniem selektywności działania. W sieciach średniego napięcia (SN) założona koordynacja działania tych zabezpieczeń może zostać naruszona przy wyłączaniu zwarć równoczesnych w odpływach liniowych. Groźne skutki dla kabli, łączników i odbiorów silnikowych wywołuje utrzymywanie długiego czasu wyłączania zwarć wielkoprądowych. Natomiast w sieciach niskiego napięcia (nN) istotnym zagrożeniem bywa brak możliwości tzw. zdalnego rezerwowania zabezpieczeń pól odpływowych w rozdzielniach sieci promieniowej. Poniżej przedstawiono zagraniczne doświadczenia projektowo-eksploatacyjne w zakresie rozwiązywania wymienionych problemów. Ochrona od zwarć równoczesnych w liniach odpływowych SN W sieciach promieniowych SN pola odpływowe rozdzielni zasilanej z transformatora WN/SN wyposaża się w zabezpieczenia nadprądowe bezzwłoczne i zwłoczne o charakterystyce zależnej. Zabezpieczenie nadprądowe strony DN transformatora (tj. w polu zasilania rozdzielni) zawiera zwykle stopnie zwłoczne o charakterystyce niezależnej i zależnej, rezerwujące zabezpieczenia wspomnianych pól (rys. 1). Przy zwarciu w jednym z odpływów zabezpieczenia tego pola, jak i pola zasilania rozdzielni mierzą ten sam prąd, a zakłócenie jest selektywnie eliminowane przez zabezpieczenie uszkodzonej linii. Natomiast przy równoczesnym zwarciu w dwóch (lub większej l... więcej»

Bezpieczeństwo elektrowni jądrowych z reaktorami III generacji oferowanych Polsce Część III. Podstawowe cechy bezpieczeństwa rozwiązań projektowych jądrowych bloków energetycznych oferowanych Polsce (Władysław Kiełbasa)

Inwestorowi pierwszych elektrowni jądrowych w Polsce - spółce PGE SA - oferowane są obecnie dwa rodzaje jądrowych bloków energetycznych generacji III+ wyposażonych w reaktory lekkowodne - dwa z reaktorami typu PWR (EPR i AP 1000) oraz jeden z reaktorem typu BWR (ESBWR). Wszystkie zapewniają wysoki poziom bezpieczeństwa jądrowego. Podstawowe cechy bezpieczeństwa reaktora EPR Reaktor EPR (european pressurized reactor) reprezentuje tzw. "linię ewolucyjną" rozwoju reaktorów energetycznych, jego rozwiązania projektowe wywodzą się z 40-letnich doświadczeń w konstrukcji i eksploatacji francuskich i niemieckich reaktorów wodnociśnieniowych, a zwłaszcza ich najnowszych modeli: "N4" (firmy Framatome - obecnie AREVA) i "Konvoi" (firmy Siemens). Moc elektryczna netto jądrowego bloku energetycznego z reaktorem EPR wynosi ok. 1600 MWe. Zastosowano w nim wiele rozwiązań zapewniających bezpieczeństwo nie tylko przy normalnej eksploatacji i podczas awarii projektowych, ale i w razie akcji terrorystycznych, a także zabezpieczających przed uszkodzeniem obudowy bezpieczeństwa w przypadku ciężkich awarii związanych ze stopieniem rdzenia reaktora. Główne cechy bezpieczeństwa reaktora EPR schematycznie przedstawiono na rys. 17, są to: - dwupowłokowa obudowa bezpieczeństwa z układami wentylacji przestrzeni pomiędzy dwiema powłokami, - strefa rozpływu stopionego rdzenia (tzw. łapacz rdzenia), zabezpieczająca obudowę bezpieczeństwa przed uszkodzeniem w razie przetopienia zbiornika reaktora przez stopiony rdzeń, - układy bezpieczeństwa o poczwórnej redundancji, - układ chłodzenia (zraszania) obudowy bezpieczeństwa o podwójnej redundancji, - duży zbiornik wodny w obudowie bezpieczeństwa (zapas wody służący do przeładunku paliwa i dla układów bezpieczeństwa). Rozwiązania projektowe zastosowane w EPR zapewniają: ● Praktyczne wykluczenie sytuacji mogących skutkować dużymi wczesnymi uwolnieniami substancji promieniotwórczych do środowiska, jak: ... więcej»

Pożary spowodowane wyładowaniami piorunowymi (Jarosław Wiater)

W Polsce obecnie funkcjonują dwa systemy lokalizacji wyładowań piorunowych. Operatorem pierwszego z nich, systemu PERUN (SAFIR), jest Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej w Warszawie. Operatorem drugiego systemu LINET (skrót od ang. lightning location network) jest Uniwersytet w Monachium. System składa się z 11 stacji bazowych rozmieszczonych na terenie Polski. W naszym kraju stacje obserwacyjne zostały umieszczone na terenie Politechniki Warszawskiej, Rzeszowskiej, Gdańskiej i Białostockiej (rys. 1). Dokładność prowadzonych pomiarów wynosi nie mniej niż 200 m, przy skuteczności wykrywania na poziomie 90%. Współpracujące ośrodki naukowe wzajemnie wymieniają informacje i współpracują w celu poprawy funkcjonowania systemu. Na zasadach komercyjnych dane z rejestratorów udostępniane są przez stronę interneto... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-5

KUP TERAZ »

DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2012) e-zeszytów czasopisma

KUPUJĘ - 12h tylko 73.80 zł »

KUPUJĘ - 4h tylko 43.05 zł »

KUPUJĘ - 1h tylko 24.60 zł »

UWAGA! - Oferujemy również w atrakcyjnej cenie dostęp czasowy do archiwalnych e-zeszytów czasopism z wybranej branży

W numerze m.in.:

Profesor Marian Cegielski (1925-2012) (Zbigniew Lubczyński, Jerzy Hickiewicz)

14 stycznia 2012 r. w godzinach południowych odprowadziliśmy na miejsce wiecznego spoczynku na cmentarzu Osobowickim we Wrocławiu naszego Profesora, Kolegę, Przyjaciela, Członka Honorowego Stowarzyszenia Elektryków Polskich, Polskiego Towarzystwa Eletrotechniki Teoretycznej i Stosowanej oraz Wrocławskiego Towarzystwa Naukowego, wybitnego uczonego - prof. zw. Mariana Cegielskiego. W kaplicy cmentarnej pożegnali Go: w imieniu rektora i Senatu Politechniki Wrocławskiej prorektor - Zbigniew Sroka, w imieniu Wydziału Elektrycznego dziekan Wydziału - Marian Sobierajski i prof. Andrzej Wiszniewski, a w imieniu Stowarzyszenia Elektryków Polskich członek honorowy - kol. Bohdan Synal, wiceprezes Oddziału Wrocławskiego SEP oraz członek ZG SEP - kol. Eugeniusz Kaczmarek z listem prezesa Stowarzyszenia do Rodziny śp. Zmarłego. W pogrzebie uczestniczyli również: przewodniczący Wrocławskiego Oddziału PTETiS - prof. Ignacy Dudzikowski oraz prezes WTN - prof. Andrzej Mulak. Chorążymi pocztu sztandarowego byli członkowie Koła Akademickiego SEP. Uroczystości pogrzebowej przewodniczył ks. Andrzej Brodawka - proboszcz parafii, w której mieszkał śp. Zmarły - w asyście duchownego obrządku unickiego. O godzinie 9.00 w kościele świętych Doroty, Wacława i Stanisława została odprawiona msza św. w intencji Profesora. W czasie mszy św. celebrans, ks. proboszcz, w krótkiej homilii przedstawił curriculum vitae Profesora. Marian Cegielski urodził się 29 lipca 1925 r. w Tarnopolu. Do 1939 r. ukończył szkołę powszechną i dwie klasy gimnazjalne. W 1941 r. ukończył klasę ósmą szkoły radzieckiej. W trakcie niemieckiej okupacji przerabiał materiał klas licealnych. Od lipca 1944 r. do czerwca 1945 r. był na przymusowych robotach w Niemczech, skąd przybył do Wrocławia. Tu złożył egzamin z zakresu gimnazjum przed Komisją Weryfikacyjną Kuratorium Okręgu Wrocławskiego. W 1946 r. zgłosił się i został przyjęty na rok wstępny na Politechnice Wrocławskiej, który uk... więcej»

Jedna z najstarszych elektrowni wodnych w USA

Huntig A., Dubreuil E.: Snoqualmie Falls: One man`s vision. International Water Power&Dam Construction 2012 January. Opracował - Witold Bobrowski. Jedna z najstarszych elektrowni wodnych w Stanach Zjednoczonych, a jednocześnie jedyna na świecie elektrownia wodna wykuta w skale pod wodospadem Snoqualmie Falls przechodzić będzie w ciągu najbliższych 3,5 roku gruntowną modernizację. Przebudowa obejmie zarówno 112-letnią elektrownię numer 1, jak i 102-letnią elektrownię numer 2. Kiedy w roku 2013 zostanie zakończona modernizacja obu elektrowni, będą one wytwarzały 54,4 MW... więcej»

Ocena strefy karbonatyzacji betonu metodami elektrooporowymi (Paweł Woliński)

Karbonatyzacja jest to zespół przemian fizykochemicznych betonu pod wpływem długotrwałego oddziaływania dwutlenku węgla. Dwutlenek węgla jest stale obecny w powietrzu atmosferycznym, a także w atmosferze wewnętrznej obiektów budowlanych. W atmosferze objętościowa zawartość CO2 w powietrzu wynosi ok. 0,03% (są wyraźne różnice w okresie letnim i zimowym, w wyniku naturalnych procesów życiowych roślin zielonych, które w okresie wegetacji zużywają atmosferyczny CO2 do fotosyntezy), ale w rejonach przemysłowych bądź w ciągach komunikacyjnych może wynosić 0,3%, a lokalnie nawet więcej, tak więc w betonie nieosłoniętym powierzchniowo proces karbonatyzacji może następować w sposób ciągły [1, 2] Głównym mechanizmem sprawczym karbonatyzacji jest reakcja wodorotlenku wapniowego, stanowiącego jeden z produktów hydratacji cementu z atmosferycznym dwutlenkiem węgla CO2, który w pierwszej fazie uwadnia się do kwasu węglowego, a następnie tworzy z portlandytem węglan wapnia i wodę Ca(OH)2 + CO2 → CaCO3 + H2O Karbonatyzacja betonu to proces o złożonym wpływie na beton i jego właściwości. Głównym negatywnym efektem jest obniżenie alkaliczności betonu, powodujące utratę ochronnych właściwości otuliny betonowej w stosunku do zbrojenia. Wynika ono z przereagowania zasadowego wodorotlenku wapniowego i powstawania obojętnego węglanu wapnia. Efektem procesu karbonatyzacji jest także tzw. skurcz karbonatyzacyjny, którego przyczyną jest rozpuszczanie kryształów wodorotlenku wapniowego. Oprócz wymienionych efektów stwierdza się także, że karbonatyzacja intensyfikuje negatywny wpływ chlorków na korozję zbrojenia. Badanie karbonatyzacji betonu Ocena zasięgu strefy skarbonatyzowanej jest ważnym elementem diagnostyki konstrukcji żelbetowych, koniecznym zarówno do prognozowania trwałości elementu, jak i do podjęcia decyzji o naprawie. Do badania zasięgu strefy skarbonatyzowanej można wykorzystać takie metody badań, jak: - różnicowa analiza termicz... więcej»

Liczby to nie wszystko (Adam Gawłowski)

W 2011 r. zakład produkcji urządzeń ELEKTROBUDOWA SA w Koninie wyprodukował 2557 pól SN, 1381 segmentów nN, 84 stacje kontenerowe oraz 878 m bieżących szynoprzewodów nN. Jednak nie statystyka jest dla nas najważniejsza, pozycję lidera na polskim rynku zawdzięczamy głównie naszym klientom. Od kilku lat obserwujemy liberalizację polskiego rynku elektroenergetycznego, spowodowaną głównie wprowadzeniem ustawy o zamówieniach publicznych, która gwarantuje pełną konkurencyjność w tym sektorze. Wydawać by się mogło, że spowoduje to wybór tańszych rozwiązań kosztem sprawdzonych i przetestowanych marek i znanych producentów. W pierwszych latach rzeczywiście można było zauważyć ten trend, jednak ostatnio po fatalnych doświadczeniach związanych z wyborem tańszych urządzeń i wykonawców, inwestorzy wracają do sprawdzonych rozwiązań. Nie spełnił się scenariusz kreślony przez specjalistów, że rynek ulegnie całkowitemu "przemeblowaniu" i najważniejszym wskaźnikiem dla oferowanych wyrobów i usług pozostanie tylko cena. Patrząc na specyfikę realizacji obiektów elektroenergetycznych, uleganie fałszywemu przekonaniu, że cena jest jedynym kryterium, patrzenie na inwestycje jako "tu i teraz", nie w perspektywie kilkudziesięciu następnych lat, mogło doprowadzić do wielu awarii i niebezpieczeństwa dla pracujących tam ludzi. Widać także coraz wyraźniej, szczególnie w dużych spółkach energetyki zawodowej i dystrybucyjnej, trend do preferowania urządzeń produkowanych w polskich zakładach. Jeszcze kilka lat temu zachodnie koncerny były bardziej konkurencyjne niż ro... więcej»

emwise - prosty system zarządzania energią w zakładach przemysłowych (Jacek Popławski, Andrzej Górczak)

Tendencje w świecie energetyki wskazują, że ważnym teraz i w przyszłości tematem jest proces oszczędzania energii elektrycznej i, co za tym idzie, kwestia technologii potrzebnej do realizacji tego przedsięwzięcia. Modnymi pojęciami stają się ostatnio: smart grid, smart metering oraz grid monitoring, wszystkie należące do sfery optymalizacji zużycia energii elektrycznej, czy pomiaru wyeksploatowania, np. linii WN. Artykuł opisuje niewielki tylko element globalnej polityki oszczędzania energii, dotyczący jednak zarówno przedsiębiorstw, zakładów przemysłowych, jak i gospodarstw domowych. Koszty energii elektrycznej powodują głośną debatę na temat tego, w jaki sposób należałoby oszczędzać. Przy obecnych stawkach nie jest więc dziwne, że tak wielu przedsiębiorców, a nawet osób prywatnych zainteresowanych jest technologią pozwalającą na bieżący monitoring zużycia energii. Systemy analizujące są jednak często skomplikowane i wielkoskalowe, co oznacza, że dostęp do nich mają jedynie duże zakłady przemysłowe i przedsiębiorstwa. Dla odbiorców prywatnych lub właścicieli niewielkich firm i zakładów takie systemy są najczęściej nieosiągalne. System emwis e jest propozycją dla tych przedsiębiorstw, które stoją wobec poszukiwań oszczędności i optymalizacji zużycia energii oraz kontroli jej jakości tak, aby chronić swoje inwestycje i bezpiecznie je rozbudowywać. Poszukiwania strat wymagają wysiłku i dodatkowych nakładów finansowych w tym kierunku. Należy podkreślić, że nieświadomość codziennych strat i ich przyczyn bywa bardzo kosztowna. Im dłużej zwlekamy, tym są one praktycznie... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-4

KUP TERAZ »

DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2012) e-zeszytów czasopisma

KUPUJĘ - 12h tylko 73.80 zł »

KUPUJĘ - 4h tylko 43.05 zł »

KUPUJĘ - 1h tylko 24.60 zł »

UWAGA! - Oferujemy również w atrakcyjnej cenie dostęp czasowy do archiwalnych e-zeszytów czasopism z wybranej branży

W numerze m.in.:

Wymagania podtrzymania pracy jednostek wytwórczych w warunkach podnapięciowych (Edward Ziaja, Bartłomiej Wycech, Tomasz Sikorski)

Polski system elektroenergetyczny pracuje w ramach europejskiej sieci operatorów elektroenergetycznych systemów przesyłowych ENTSO-E (European Network of Transmission System Operators for Electricity), którego członkiem z szóstą siłą głosu, spośród 41 operatorów z 34 krajów, jest PSE Operator SA. Organizacja skonsolidowała dotychczasowe struktury ETSO (European Transmission System Operators) i UCTE (Union for the Coordination of the Transmission of Electricity) oraz regionalne stowarzyszenia operatorskie krajów skandynawskich, bałtyckich, Wielkiej Brytanii i Irlandii. ENTSO-E jako organizacja zrzeszająca operatorów elektroenergetycznych systemów przesyłowych współdziała z agencją współpracy urzędów regulacji energetyki ACER (Agency for the Cooperation of Energy Regulators). Główne zadania ENTSO-E skupiają się wokół niezawodnej pracy systemów wchodzących w skład organizacji, optymalnego rozwoju połączonego systemu przesyłowego oraz kwestii bezpieczeństwa [1-4]. Rozwój prac nad wprowadzeniem kodów sieciowych ENTSO-E W obszarze rozwoju systemu podjęto prace nad stworzeniem kodeksu sieciowego ENTSO-E w zakresie przyłączania jednostek wytwórczych do sieci elektroenergetycznej. Prace rozpoczęły się w 2010 r. po wydaniu przez ERGEG (European Regulators Group for Electricity and Gas) założeń do zasad przyłączania do sieci elektroenergetycznej "Pilot Framework Guidelines on Electricity Grid Connection Guideline" [5]. ENTSO-E przystąpiło do prac nad tym dokumentem, które zaowocowały pierwszą wersją dokumentu wydanego w 2010 r. pod nazwą "Pilot Network code for requirements for Grid Connection Applicable to all Generators" [6] oraz dodatkowym opracowaniem poświęconym zagadnieniom stabilności systemowej "Technical background and recommendation for defence plans in the Continental Europe synchronous area" [7]. Jednocześnie w marcu 2011 r. Komisja Europejska podjęła decyzję o przejęciu przez ACER zakresu działalności ERGEG, a ENTSO-E otrz... więcej»

Bezpieczeństwo elektrowni jądrowych z reaktorami III generacji oferowanych Polsce Część II. Wymagania bezpieczeństwa dla reaktorów III generacji (Władysław Kiełbasa)

Jądrowe bloki energetyczne z reaktorami III generacji oprócz tego, że charakteryzują się istotnie lepszymi osiągami eksploatacyjnymi i charakterystykami ekonomicznymi, lepszym wykorzystaniem paliwa i mniejszą ilością wytwarzanych odpadów promieniotwórczych - przede wszystkim są znacznie bezpieczniejsze od poprzedniej generacji. Wynika to z zasadniczej zmiany założeń do projektowania oraz znacznego zaostrzenia kryteriów bezpieczeństwa stawianych projektom elektrowni jądrowych III generacji. Elektrownie jądrowe II generacji projektowano na tzw. maksymalną awarię projektową (MAP), zakładając że większa awaria (prowadząca do znacznego uszkodzenia rdzenia reaktora wskutek niesprawności wszystkich układów bezpieczeństwa) jest na tyle mało prawdopodobna, iż ryzyko z nią związane jest akceptowalne. Tak więc układy bezpieczeństwa - a zwłaszcza obudowę bezpieczeństwa reaktora - projektowano wówczas uwzględniając tylko MAP i nie zakładając znaczącej degradacji rdzenia - w tym jego stopienia. Natomiast, przy projektowaniu elektrowni jądrowych III generacji zakłada się tzw. rozszerzone warunki projektowe, zgodnie z którymi wymaga się uwzględnienia i ograniczenia skutków radiologicznych - także ciężkich awarii, włączając te prowadzące do całkowitego stopienia rdzenia reaktora. Takie właśnie wymagania zostały określone w tzw. dokumencie "EUR" "Wymagania europejskich przedsiębiorstw energetycznych dla EJ z reaktorami lekkowodnymi" (European utility requirements for LWR nuclear power plants), opracowanym przez europejski przemysł energetyczny. Zgodnie z wymaganiami tego dokumentu zastosowane w elektrowni jądrowej środki techni... więcej»

Czy burze magnetyczne są groźne dla krajowej elektroenergetyki? (cz. I ) (Adam Klimpel, Krzysztof Lipko)

Jednym z obowiązków państwa jest zapewnienie ciągłości pracy najważniejszych systemów: dostarczających energię, finansowych, komunikacyjnych itp. Państwo musi nadzorować ich sprawność oraz ustalać stopień ich zabezpieczenia przed różnymi niekorzystnymi zdarzeniami. We współczesnym świecie społeczeństwa nie są w stanie funkcjonować bez osiągnięć techniki zastosowanych do budowy całych systemów i ich codziennej obsługi. Awarie towarzyszą funkcjonowaniu rozległych systemów infrastrukturalnych i nie sposób ich zupełnie wyeliminować. Należy jednak czynić wszystko, aby zmniejszyć częstość ich występowania, rozległość i skutki. Takie zadanie ma ochrona infrastruktur krytycznych. W analizach dotyczących infrastruktur krytycznych jest podkreślana współzależność między poszczególnymi typami infrastruktur - uszkodzenie jednej z nich może lawinowo rozszerzyć się na inne. W ostatnich latach w Stanach Zjednoczonych i w wielu krajach Europy Zachodniej podjęto prace mające na celu analizę zależności między infrastrukturami krytycznymi. W literaturze rozróżnia się cztery kategorie współzależności: fizyczną, cyberelektroniczną, geograficzną i logiczną. System elektroenergetyczny jest uznawany za infrastrukturę najbardziej krytyczną, ponieważ wszystkie pozostałe są w pełni od niego zależne. Jednocześnie systemy elektroenergetyczne i infrastrukturę telekomunikacyjną uważa się za infrastruktury najbardziej podatne na sabotaż, ataki na drodze elektronicznej, na zjawiska atmosferyczne - w tym pogodę kosmiczną. Międzynarodowe elektroenergetyczne stowarzyszenia techniczne od lat były informowane o wpływie burz słonecznych (zwanych też burzami magnetycznymi) na funkcjonowanie systemów elektroenergetycznych. Informacje o pierwszych rozległych awariach systemowych, spowodowanych tymi zjawiskami, nadeszły z Kanady w 1989 r. Początkowo naukowcy twierdzili, że incydenty mogą się zdarzać jedynie w nocy w szczycie aktywności cyklu słonecznego i że mogą mieć... więcej»

WYDAWNICTWA

90 lat Oddziału Radomskiego SEP.Stanisław Bajson: 90 lat Oddziału Radomskiego Stowarzyszenia Elektryków Polskich. Wyd. VII, Wydawnictwo Naukowe Instytutu Technologii Eksploatacji, Radom 2011.Stanisław Bajson tak pisze w Słowie wstępnym: Niniejsza kronika zawiera głównie historię i działalność całego Oddziału. Promocja kół i ich zakładów patronackich objęła w kronice tylko te koła, które informacje na temat swojej działalności przekazały do Komisji Historycznej Oddziału. Oprócz historii Oddziału Radomskiego SEP opracowanie niniejsze przedstawia również w skrócie najważniejsze dane o powstaniu, organizacji i rozwoju energetyki i telekomunikacji w regionie. W poszczególnych rozdziałach kroniki Autorzy prezentują następujące zagadnienia: Wprowadzenie - początki elektryki i twórcy jej podstaw, powstanie szkolnictwa technicznego na terenach polskich, organizacje i stowarzyszenia techniczne. Zjazd założycielski SEP, Pierwsze 30-lecie Oddziału Radomskiego SEP w latach 1921-1950 - powstanie Radomskiego Koła SEP, zmiany organizacyjne SEP i rozwój ilościowy. Początki szkolnictwa technicznego w regionie, historia elektryki w rejonie radomsko-kieleckim, powstanie i osiągnięcia spółki ZEORK, działalność członków SEP w latach 30., działalność teletechników polskich przed 1939 r., historia elektryki w regionie radomsko- kieleckim w latach okupacji (1939-1945), działalność konspiracyjna SEP-owców, konspiracyjna działalność teletechników w latach 1939-1945, odbudowa zniszczonych urządzeń teletechnicznych i energetycznych po wyzwoleniu (1945-1950), działalność Oddziału Radomsko-Kieleckiego SEP w latach 1945-1950, Drugie 30-lecie Oddziału Radomskiego SEP w latach 1951-1980 - nowa struktura organizacyjna SEP w latach 1951-1956, rozwój działalności SEP w latach 1956-1970, działalność SEP w dekadzie 1971-1980, organizacja energetyki zawodowej w regionie w latach 1951-1980, Trzecie 30-lecie Oddziału R... więcej»

150. rocznica urodzin Michała Doliwo-Dobrowolskiego w Szczecinie (Ryszard Kacperski)

Członkowie Oddziału Szczecińskiego SEP im. Michała Doliwo-Dobrowolskiego 2 stycznia 2012 r. - w 150. rocznicę urodzin swego patrona - złożyli kwiaty pod tablicą upamiętniającą dzieło tego genialnego elektryka, o którym jeden z Jego biografów (J.A. Sznejberg) napisał: Odegrał On wybitną rolę w historii światowej elektrotechniki. Przypada Mu fundamentalna misja w rozwiązaniu najważniejszego problemu energetycznego na przełomie XIX i XX wieku. Przedstawiciele społeczności szczecińskiej Po cer... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-3

KUP TERAZ »

DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2012) e-zeszytów czasopisma

KUPUJĘ - 12h tylko 73.80 zł »

KUPUJĘ - 4h tylko 43.05 zł »

KUPUJĘ - 1h tylko 24.60 zł »

UWAGA! - Oferujemy również w atrakcyjnej cenie dostęp czasowy do archiwalnych e-zeszytów czasopism z wybranej branży

W numerze m.in.:

Broń elektromagnetyczna zagrożeniem dla systemów elektroenergetycznych

Gurevich V.: Electromagnetic terrorism: New hazards. Elektrotechnika i Elektromechanika 4/2005. Opracował - Piotr Olszowiec. Od dawna jest znane zagrożenie dla elementów obwodów elektrycznych stwarzane przez przepięcia przenoszone przez sprzężenia indukcyjne lub pojemnościowe bądź po uszkodzeniu izolacji. Dla przeniknięcia fali przepięciowej do układu elektrycznego po przewodach linii jest konieczne przekroczenie zdolności pochłaniania zainstalowanych w nim elementów ochronnych. Ustalono, że do uszkodzenia układów elektronicznych wystarczy działanie impulsu elektrycznego o energii zaledwie od 1 do 1000 mikrodżuli, przy czym czas trwania może być nawet krótszy od mikrosekundy. Typowe ochronniki przepięciowe mają wprawdzie zdolność pochłaniania impulsów rzędu pojedynczych dżuli, lecz ich stosowanie nie jest nadal powszechne z powodu wysokiej ceny. Dotychczas uwa... więcej»

XIV Ogólnopolskie Sympozjum "Podstawowe Problemy Energoelektroniki, Elektromechaniki i Mechatroniki" PPEEm 2011 oraz zakończenie obchodów Jubileuszu 50-lecia PTETiS (Krzysztof Kluszczyński)

XIV Ogólnopolskie Sympozjum PPEEm, odbywające się pod patronatem Komitetu Elektrotechniki PAN w Wiśle w dniach 9-12 grudnia 2011 r., zgromadziło szerokie grono uczestników, reprezentujących wszystkie uczelnie techniczne oraz najważniejsze instytuty naukowo-badawcze w Polsce. Sympozjum potwierdziło swój status konferencji interdyscyplinarnej, podejmującej szeroką tematykę z zakresu elektrotechniki teoretycznej, elektroenergetyki konwencjonalnej i odnawialnej (energetyka wiatrowa i fotowoltaiczna), elektroniki i energoelektroniki, automatyki i teorii sterowania, maszyn elektrycznych i napędu, elektromechaniki niekonwencjonalnej (aktuatory o wielu stopniach swobody, wyrzutnie elektromagnetyczne, aktuatory z materiałami SMA), metrologii i sensoryki, elektrotechniki i elektroniki samochodowej, elektrotechniki i nawigacji okrętowej, materiałoznawstwa elektrotechnicznego i mechatroniki. Podczas 7 sesji tematycznych wygłoszono 44 referaty. W sposób szczególny cieszy to, że w gronie autorów i prelegentów znalazło się wielu młodych, a nawet początkujących badaczy. Ich pracom wnikliwie przyglądało się Jury Konkursu Naukowego, działające pod przewodnictwem prof. Andrzeja Demenki (przewodniczącego Komitetu Elektrotechniki PAN). Celem tej wnikliwej analizy, prowadzonej w porozumieniu z przewodniczącymi poszczególnych sesji, było wyłonienie kandydatów do nagród PTETiS. Jednomyślnym werdyktem przyznano 4 nagrody za referaty: Infrastruktura ładowania pojazdów elektrycznych jako element sieci Smart Grid (Marcin Jarnut - Uniwersytet Zielonogórski, Instytut Inżynierii Elektrycznej), Wybrane problemy modelowania komputerowego baterii słonecznych (Mariusz Kocęba - Politechnika ... więcej»

Koła zamachowe stabilizują częstotliwość sieci w USA

Fairley P.: Flywheels keep the grid in tune. Spinning masses face off against big batteries in the half-billion-dollar market for grid stability. IEEE Spectrum (US) 2011 July. Opracował - Witold Bobrowski. Jeżeli zapotrzebowanie na energię elektryczną przekracza aktualną moc, turbiny elektrowni zwalniają obroty i następuje obniżenie częstotliwości. Natomiast turbiny przyspieszają, gdy moc dostarczana jest w nadmiarze. Regulatory częstotliwości powodują odpowiednie zwiększenie lub zmniejszenie mocy, tak aby uzyskać równowagę. Tradycyjna me... więcej»

Zabezpieczenia serii MiCOM w ofercie firmy Schneider Electric (Krzysztof Burek)

W artykule przedstawiono wszystkie typy cyfrowych zabezpieczeń serii MiCOM, które znajdują się w ofercie firmy Schneider Electric Energy Sp. z o.o. ze Świebodzic (dawna REFA). W tabelarycznej formie pokazano typy oferowanych zabezpieczeń oraz opisano nowe funkcje, rozwiązania sprzętowe i programowe oraz interesujące aplikacje, które stały się standardem na rynku elektroenergetycznym w Polsce i poza granicami. Wytyczając kierunki rozwoju w automatyce zabezpieczeniowej firma Schneider Electric dysponuje w swojej ofercie pełną gamą zabezpieczeń serii MiCOM. Obok innowacyjnych konstrukcji zabezpieczeń autonomicznych serii MiCOM Px10, których produkcja zlokalizowana jest w Świebodzicach, w ofercie znajdują się specjalistyczne konstrukcje zabezpieczeń serii MiCOM Px30 i MiCOM Px40 do zastosowań w energetyce zawodowej i przemysłowej. Popularną serię MiCOM Px20, która jest dedykowana głównie dla rozdzielni SN, możemy spotkać w przemyśle petrochemicznym, górniczym oraz stoczniowym. Na szczególne uznanie zasługuje seria MiCOM Px30, która dodatkowo znalazła szerokie zastosowanie w europejskiej energetyce przy ochronie obiektów stacji zasilania farm wiatrowych, farm fotowoltaicznych, linii wyprowadzenia mocy oraz wszelkich obiektów lokalnej generacji rozproszonej włączanej do sieci dystrybucyjnej. Ważnym uzupełnieniem w ofercie stanowią zabezpieczenia serii MiCOM Px40. Zabezpieczenia odcinkowe typu P54x, linii przyłącza i generatorów typu P34x, silników typu P24x czy też zabezpieczenia ZS i LRW typu P74x na stałe już wpisały się w typowe układy zabezpieczeń na stacjach elektroenergetycznych - ale i też bardziej wymagających rozdzielniach przemysłowych. Tak duży wachlarz różnego typu urządzeń nie miałby szans na tak dynamiczną ekspansję i popularyzację, gdyby nie kadra techniczna, która od lat bierze czynny udział w rozwoju zabezpieczeń serii MiCOM, ale co najważniejsze stanowi pomost wiedzy pomiędzy dynamicznie rozwijającą się technologi... więcej»

Weryfikacja nastawień zabezpieczeń od utraty wzbudzenia na przykładzie elektrociepłowni przemysłowej (Jacek Klucznik, Zbigniew Lubośny)

W artykule przedstawiono rozważania dotyczące działania zabezpieczeń reaktancyjnych od utraty wzbudzenia generatorów synchronicznych, pracujących w elektrociepłowni przemysłowej. Pokazano możliwości niewłaściwego działania zabezpieczenia od utraty wzbudzenia, wskazując że dobór nastawień powinien każdorazowo wykorzystywać badania modelowe. Przyjmowanie nastawień typowych zgodnych z wiedzą inżynierską może być przyczyną niewłaściwego działania tego typu zabezpieczeń, prowadząc w najgorszym przypadku do pracy asynchronicznej generatorów, w sytuacji gdy generatory w obiektach przemysłowych rozważanego typu nie są wyposażane w zabezpieczenia od poślizgu biegunów. Przedmiotem rozważań zawartych w artykule jest zakład przemysłowy, którego rozdzielnię główną SN (6 kV) oraz powiązanie z systemem elektroenergetycznym WN (110 kV) przedstawiono na rysunku 1. Rozdzielnia SN zakładu powiązana jest z siecią WN za TG1: Ur = 0,74·Un, tp = 2 s, X1 = 0 Ω, X2 = -9,52 Ω, X3 = -150 Ω, tpn = 2 s, tw = 8 s. TG2: Ur = 0,7·Un, tp = 2 s, X1 = 0 Ω, X2 = -1,2 Ω, X3 = -25,2 Ω, tpn = 2 s, tw = 8 s. Działanie zabezpieczenia jest następujące: podstawą jest człon impedancyjny (40) określający, czy mierzona na podstawie pomiaru prądu i napięcia generatora impedancja, znajduje się w strefie działania, tj. w obszarze określonym przez okrąg i prostą (rys. 2). Jeżeli zmierzony wektor impedancji znajdzie się w obszarze określonym przez chara... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-2

KUP TERAZ »

DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2012) e-zeszytów czasopisma

KUPUJĘ - 12h tylko 73.80 zł »

KUPUJĘ - 4h tylko 43.05 zł »

KUPUJĘ - 1h tylko 24.60 zł »

UWAGA! - Oferujemy również w atrakcyjnej cenie dostęp czasowy do archiwalnych e-zeszytów czasopism z wybranej branży

W numerze m.in.:

WYDAWNICTWA

Pomiary i analiza przepięć. Waldemar Skomudek: Pomiary i analiza przepięć oraz ocena ich skutków w sieciach średniego i wysokiego napięcia. Centralny Ośrodek Szkolenia i Wydawnictw Stowarzyszenia Elektryków Polskich, Warszawa 2011.W nowej serii Monografie naukowotechniczne SEP ukazała się książka poświęcona zagadnieniom przepięć w sieciach średniego i wysokiego napięcia. W Przedmowie Autor pisze: Autor monografii podjął się zadania polegającego na scharakteryzowaniu procesów przepięciowych występujących w sieciach elektroenergetycznych średniego i wysokiego napięcia, oszacowaniu poziomu narażenia przepięciowego układów izolacyjnych, określeniu przesłanek modyfikacji zasad koordynacji izolacji i ochrony przed przepięciami oraz na wskazaniu możliwości praktycznego ich wykorzystania między innymi w celu uzyskania pozytywnego efektu ekonomicznego. Monografia jest adresowana do studentów na kierunku elektroenergetyka o specjalnościach sieci elektroenergetyczne i technika wysokich napięć, do pracowników elektroenergetyki, osób uczestniczących w pracach normalizacyjnych komitetów technicznych oraz osób zajmujących się projektowaniem elementów sieci elektroenergetycznych. W poszczególnych ro... więcej»

120 lat pracy elektroenergetycznego trójfazowego systemu przesyłowego w Europie (Stefan Molęda)

Ponad 2500 lat temu powstało słowo "elektron-elektryczność", ale praktyczny wymiar osiągnęło w początkach XIX w. Dla uzmysłowienia przebiegu procesu historycznego niżej podaję kilka nazwisk twórców, którzy mieli znaczący wpływ na rozwój nauki i techniki związany z elektrycznością. Są to m.in.: - Tales z Miletu - odkrył elektryczność statyczną (625-546 r. p.n.e), - Wiliam Gilbert - w 1600 r. prowadził pierwsze badania właściwości elektrycznych ciał przy użyciu versorium igły magnetycznej, - Nollet - w 1747 r. zbudował elektroskop do pomiaru ilości ładunku elektrycznego, - pierwszą książką w całości poświęconą elektryczności "Experiments and Observations on Electricity" napisał Benjamin Franklin w Londynie w 1769 r., - autorem pierwszej polskiej książki o elektryczności "Fizyka doświadczeń potwierdzona" był znakomity nauczyciel ks. Józef H. Osiński. Powstała w 1777 r. Jeden z rozdziałów nosił tytuł "Elektryczność". Jego staraniem został założony pierwszy piorunochron na Zamku Królewskim w lipcu 1785 r., - ogniwo galwaniczne jako źródło prądu stałego odkryte zostało przez Aleksandra Volta w 1800 r., - wykorzystanie prądu elektrycznego do celów gospodarczych rozpoczęło się od telegrafu opracowanego przez Samuela Morsa w 1837 r. wraz z uruchomieniem pierwszej linii telegraficznej w 1844 r. między Waszyngtonem a odległym od niego o 63 km miastem Baltimore. Wkrótce linie telegraficzne zaczęto budować w innych krajach, - Humphry Davy - odkrył zasady działania lampy łukowej w 1808 r., ale jej praktyczne zastosowanie do oświetlenia ulic nastąpiło dopiero w 1841 r., - A.G. Bell - wynalazł słuchawkę elektroakustyczną w 1876 r., która jednocześnie była używana jako mikrofon, a w 1882 r. przeprowadzono po linii napowietrznej pierwszą rozmowę międzynarodową między Paryżem a Brukselą (odległość 300 km), - Tomasz Edison - skonstruował żarówkę w 1879 r. Pierwszym obiektem oświetlonym przy zastosowaniu żarówki był statek-parowiec Columbia w... więcej»

Przyszłość energetyki jądrowej na świecie (cz. II) (Marcin Jaskólski, Agnieszka Kaczmarek)

Wiele krajów zajmuje się badaniami i rozwojem reaktorów małej i średniej mocy. Należą do nich m.in.: Rosja, Japonia, Stany Zjednoczone, Indie, Chiny, Argentyna, Korea Południowa. Z uwagi na wiele zalet, jakie mają tego typu układy - wydają się być ciekawym rozwiązaniem technologicznym - w pewnych warunkach lokalizacyjnych. Reaktory jądrowe małej mocy to reaktory o mocy elektrycznej zainstalowanej do 300 MW, natomiast reaktory średniej mocy charakteryzują się mocą elektryczną w zakresie od 300 do 700 MW. Zalety małych reaktorów jądrowych Reaktory jądrowe małej mocy mają wiele zalet. Zalety te podkreślano w pracach [1-6]. Pierwszą z nich są mniejsze rozmiary komponentów reaktora, co otwiera możliwości przed mniejszymi dostawcami elementów kutych reaktora, w tym firmami krajowymi. Ponadto transport elementów konstrukcji reaktora małej mocy nie ogranicza wyboru lokalizacji głównie do terenów nadmorskich lub wzdłuż dużych rzek. Małe reaktory stwarzają możliwość transportu kolejowego, drogowego, rzecznego (barki), gdyż ich komponenty są znacznie lżejsze. Przy budowie bloku energetycznego istotna jest możliwość wytwarzania wielu elementów małych reaktorów w fabrykach, które podlegają ścisłej kontroli, a ponadto korzystne jest montowanie ich na placu budowy, co nie tylko zmniejsza niepewność związaną z kosztem budowy i jej harmonogramem, ale także zwiększa niezawodność i bezpieczeństwo pracy reaktora. Warto również wziąć pod uwagę fakt, że ilość radionuklidów jest proporcjonalna do mocy reaktora, stąd mniejsze ich ilości w reaktorach małych niż w reaktorach dużej mocy. Przejawia się to możliwością zmniejszenia osłon, wielkości zajmowanej powierzchni oraz wielkości strefy planowania awaryjnego (w USA - EPZ - emergency planning zone - strefa o promieniu 10 mil wokół elektrowni). Zmniejszona ilość radionuklidów w małych i średnich reaktorach przejawia się ograniczeniem wielkości zajmowanego terenu i obszaru tzw. strefy planowania awar... więcej»

Współpraca małych źródeł energii z systemem elektroenergetycznym – doświadczenia pomiarowe (Tomasz Sikorski)

Generacja rozproszona (distributed generation, dispersed generation DG lub distributed resources DR) stanowi obecnie jedną z najbardziej aktywnie rozwijanych gałęzi energetyki, głównie dzięki ekologicznym technologiom wytwarzania energii oraz idei inteligentnych sieci elektroenergetycznych. Choć nie jest to pojęcie nowe, brakuje wciąż usystematyzowanej definicji pozwalającej w jednoznaczny sposób dokonać klasyfikacji źródeł wytwarzania według określenia generacja rozproszona. Głównym problemem jest tu przyjęcie kryterium, którym może być zarówno wielkość mocy zainstalowanej jak i przyłączenie do sieci przesyłowej bądź dystrybucyjnej, podleganie centralnej dyspozycji mocy czy wreszcie rodzaj zastosowanych technologii. Jedna z najczęściej cytowanych definicji wykorzystuje raport Grupy Roboczej 37.23 CIGRE, która za źródła rozproszone proponuje traktować jednostki niepodległe centralnemu dysponowaniu mocą oraz niezależne od scentralizowanego planowania rozwoju systemu, jednocześnie wprowadzając ograniczenie mocy do wartości 50-100 MW. Dla porównania graniczna moc źródeł rozproszonych w Wielkiej Brytanii została ustalona na poziomie 100 MW, w Stanach Zjednoczonych - 50 MW, w Nowej Zelandii - 5 MW, w Szwecji - 1,5 MW. Polskie Prawo energetyczne wprowadza wartość 5 MW jako mocy źródła, które nie wymaga uzyskania koncesji, w przypadku źródeł nie zaliczanych do odnawialnych źródeł energii, oraz w przypadku odnawialnych źródeł energii jako jednostek zwolnionych z opłat koncesyjnych. Warto jednak podkreślić, że wspomnianej wartości 5 MW nie należy traktować jako granicznej mocy dedykowanej generacji rozproszonej. Ostatnie prace CIGRE nad generacją rozproszoną prowadzone przez Komitet Studiów SC6 "Distribution Systems&Dispersed Generation" zaproponowały minimalizację definicji jednostek rozproszonych jako elementów wytwórczych przyłączonych do sieci dystrybucyjnej bądź zasilających bezpośrednio odbiorcę. Podejmując próbę unifikacji gene... więcej»

XIII Międzynarodowe Warsztaty Doktoranckie OWD 2011 (Krzysztof Kluszczyński)

Organizatorzy cyklicznych przedsięwzięć naukowych zawsze z niepokojem oczekują na ich XIII edycję, albowiem przekonanie o "pechowej trzynastce" jest mocno zakorzenione w polskiej tradycji. W przypadku XIII Międzynarodowych Warsztatów Doktoranckich, które odbyły się w dniach 22-25 października ub.r., obawy te okazały się całkowicie płonne, ponieważ przewyższyły one wszystkie poprzednie liczbą uczestników i różnorodnością reprezentowanych środowisk akademickich. Wisła już po raz kolejny stała się miejscem, gdzie w sposób symboliczny Wschód spotyka Zachód, a Południe - Północ - w uroczym, malowniczym, górskim kurorcie spotkali się doktoranci i profesorowie z: Ukrainy, Białorusi, Niemiec, Francji, Hiszpanii, Słowacji, Czech, Węgier, Bułgarii, Słowenii oraz Szwecji, jak też z wielu uczelni polskich - reprezentujący prawie 30 ośrodków akademickich i badawczych. Organizatorów XIII Międzynarodowych Warsztatów najbardziej ucieszyło to, że światowy kryzys i pesymizm nie stłumił wiary i optymizmu w młodych badaczach, którzy swoim uczestnictwem i aktywnością udowodnili, że pozytywnie widzą swoją przyszłość oraz chcą jej odważnie i śmiało bronić. Tą niezachwianą wiarę i optymizm najlepiej wyraża wspólne zdjęcie uczestników, które stanowi trwałą i ważną tradycję Warsztatów, albowiem co roku trafia na ścienny Kalendarz OWD, jak też jest publikowane w krajowych i międzynarodowych czasopismach technicznych oraz w portalach internetowych. Uczestnicy Warsztatów OWD przedstawiali prezentacje związane ze swoimi pracami doktorskimi. Wymagano od nich, aby na początku wystąpienia podali czas prowadzenia prac badawczych oraz określili stopień formalnego zaawansowania doktoratu, co ułatwia późniejszą dyskusję i ocenę. Spektrum tematyczne realizowanych prac dok... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-1

KUP TERAZ »

DOSTĘP CZASOWY do archiwalnych (lata 2004-2012) e-zeszytów czasopisma

KUPUJĘ - 12h tylko 73.80 zł »

KUPUJĘ - 4h tylko 43.05 zł »

KUPUJĘ - 1h tylko 24.60 zł »

UWAGA! - Oferujemy również w atrakcyjnej cenie dostęp czasowy do archiwalnych e-zeszytów czasopism z wybranej branży

W numerze m.in.:

II Konferencja naukowo-techniczna "Jakość energii i efektywność energetyczna" (Krzysztof Woliński)

W dniach 17-18 listopada 2011 r. odbyła się konferencja naukowo-techniczna poświęcona wymianie doświadczeń z zakresu jakości energii elektrycznej oraz rejestracji i analizie zjawisk w sieciach elektroenergetycznych. Celem konferencji było upowszechnienie wiedzy o technicznych i ekonomicznych aspektach poprawy jakości energii elektrycznej, przegląd rynku w zakresie urządzeń i systemów służących monitorowaniu jakości energii oraz poprawa efektywności energetycznej. Uczestnicy spotkali się w Trzebieszowicach (w Kotlinie Kłodzkiej). Organizatorem konferencji była firma PROCOM SYSTEM z Wrocławia. Instytucjami współpracującymi były: Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie, Wydział Elektryczny Politechniki Wrocławskiej oraz Komitet Naukowo-Techniczny SEP ds. Jakości Energii Elektrycznej. W konferencji uczestniczyło ok. 80 osób, które reprezentowały: pracowników przedsiębiorstw dystryb... więcej»

Rozwój fotografii - od chemii do elektroniki (Stefan Gierlotka)

Z początkiem X w. Arabowie wynaleźli przyrząd do odwzorowywania obrazów nazwany "camera obscura". Składał się wewnątrz z czarnej skrzynki, w której na tylnej ścianie była matowa szybka, a w ścianie przedniej znajdował się maleńki otwór. Wpadające z zewnątrz promienie światła tworzyły na matówce pomniejszony obraz obiektu, który przerysowywano. W 1665 r. Johann Zahn unowocześnił kamerę, wyposażając ją w zestaw soczewek o różnych ogniskowych oraz zabudował wewnątrz lustro pod kątem 45° dla odwracania obrazu do pozycji poziomej. Matówka umieszczona na górnej ścianie kamery ułatwiała przerysowywanie obrazu. Początki chemii fotograficznej W 1556 r. włoski alchemik Georg Fabricius zauważył ciemnienie chlorku srebra pod wpływem światła słonecznego. Niemiecki chemik Johann Heinrich Schulze w 1727 r. naświetlał na słońcu płytę pokrytą mieszaniną chlorku srebra z kredą. Otrzymał obraz pierwszej fotografii, której nie potrafił utrwalić. Szwedzki chemik Charles William Scheele w 1777 r. stwierdził, że poczerniały na świetle chlorek srebra jest zredukowanym metalicznym srebrem nierozpuszczalnym w wodzie, a nienaświetlony rozpuszcza się. Pierwszą trwałą fotografię wykonał w 1816 r. Francuz Joseph Nicephore Niepce, który spostrzegł, że cienka warstewka płynnego asfaltu syryjskiego na wypolerowanej płytce cynkowej po wystawieniu na światło twardnieje w miejscach naświetlonych, zaś w nienaświetlonych, nieutwardzony materiał zmywał się olejkiem lawendowym. Otrzymany negatyw pokrywano farbą litograficzną i odciskano na papierze tworząc wydruk. Technika ta nazwana heliografią, wymagała ośmiogodzinnej ekspozycji światłem słonecznym. W 1826 r. francuski malarz Louis Jacques Daguerre zaprzyjaźniony z Niepcem zaczął eksperymenty z fotografią. Miedzianą płytkę pokrył warstewką jodku srebra wrażliwego na światło. Po 12 godzinach naświetlania płytkę wywoływał w parach rtęci i utrwalał w kąpieli z cyjanku potasowego. Daguerre przedstawił powstawanie obra... więcej»

Przemysł elektrotechniczny w Polsce w okresie 2005–2010 – przetrwanie kryzysu to nasza specjalność (Janusz Nowastowski)

Przemysł elektrotechniczny przetrwał pierwszą falę kryzysu w stosunkowo dobrej formie. Świadczą o tym dane ekonomiczne. Systematyka gromadzenia danych ulega okresowym modyfikacjom związanym z całkowitym dostosowaniem naszej sprawozdawczości do reguł europejskich. Postęp techniczny i technologiczny powoduje kreowanie nowych towarów rynkowych, często nieznanych jeszcze kilka lat temu. Przykładem mogą być odtwarzacze mp3, palmtopy, tablety - urządzenia łączące telefonię komórkową z internetem i komputerami. Sprawozdawczość staje przed ciągłą potrzebą modyfikowania zasad grupowania towarów lub określania nowych rodzajów działalności gospodarczej. Obecnie w Europie zostały zdefiniowane na nowo sektory przemysłowe, dla których jest tworzona sektorowa polityka gospodarcza. Są to: biotechnologia, chemikalia, drzewnictwo, papiernictwo, poligrafia, górnictwo, metale i minerały, inżynieria elektryczna EEI, konstrukcja - budownictwo, meble, metrologia prawna i towary paczkowane, obuwie, pojazdy, przemysł lotniczy i kosmonautyczny, przemysł morski, obronny, skórzany, spożywczy, radiowe i telekomunikacyjne urządzenia końcowe, sektor ochrony zdrowia - leki, technologie informacyjne i komunikacyjne, tekstylia i odzież, turystyka, urządzenia ciśnieniowe i gazowe, urządzenia mechaniczne, zabawki. Taki podział nie do końca odzwierciedla statystyki. Obecnie polska statystyka prowadzona przez GUS wyodrębnia: - Polską Klasyfikację Działalności PKD 2007, - Polską Klasyfikację Wyrobów i Usług PKWiU 2008, - Polską Scaloną Nomenklaturę Towarową Handlu Zagranicznego (PCN). W PKD 2007 można poszukiwać danych na temat firm mających w systemie REGON wpisaną określoną działalność. Dział 27. - Produkcja Urządzeń Elektrycznych zawiera producentów kabli, transformatorów, silników, AGD, oświetlenia, aparatury i osprzętu. Należy zdawać sobie sprawę, że firmy często rejestrując działalność nie przywiązywały wagi do podania właściwego numeru z PKD, odpowiadają... więcej»

Zastosowanie diod LED w oświetleniu ogólnym (Łukasz Wyporski)

Któż z nas oświetleniowców nie zadaje sobie dziś pytania o sens stosowania diod świecących w tzw. oświetleniu ogólnym? Któż nie boryka się z problemem pozyskania na rynku dobrego, rzetelnego rozwiązania wykorzystującego technologię LED, które mogłoby stanowić alternatywę dla konwencjonalnych rozwiązań oświetleniowych. Tymczasem w codziennej pracy zarzucani jesteśmy informacjami o nowych możliwościach diod elektroluminescencyjnych (LED), które w środowisku wtajemniczonych rodzą mieszane uczucia. Stając się świadkami połączenia rynku oświetlenia z rynkiem elektroniki (LED jest przecież elementem elektroniki, jednak emituje światło), podczas którego brakuje wymiany informacji na rzecz wzajemnej rywalizacji dwóch światów, często mówimy, że jeszcze nie czas na LED, dodając do tego brak odpowiednich narzędzi do weryfikacji rzetelności podawanych informacji, nasze zniechęcenie rośnie a technologię LED-ową (choć bardzo dobrą) życie sprowadza do roli bomby z opóźnionym zapłonem. Tym bardziej zawsze warto rozmawiać z rzetelnymi partnerami w branży. Firma OSRAM z pewnością do takich należy. Firma łączy w swojej ofercie produkcję półprzewodników jako OSRAM Opto Semiconductors z ponad 100-letnią wiedzą z zakresu komponentów oświetlenia (OSRAM GmbH), przedstawiając odpowiedni balans parametrów, bo przecież dioda nie tylko powinna mieć możliwie największą skuteczność świetlną, ale również wysoką jakość emitowanego światła. PrevaLED - powszechnie nazywany LED engi... więcej»

Wyzwania dla energetyki

Owens D., Roques F., White A.: The Search for Certainty. Electric Perspectives (US) 2011. July/August. Opracował - Witold Bobrowski. Pomiędzy przemysłem energetycznym Stanów Zjednoczonych, Europy i Wielkiej Brytanii istnieje bardzo wiele różnic, ale problemy, przed jakimi stają zakłady energetyczne tych krajów - szczególnie jak inwestować, jak rozwijać się oraz jak radzić sobie z dylematami polityki rządowej - są zaskakująco podobne. W marcu 2011 r., podczas międzynarodowej konferencji w Instytucie Edisona w Londynie odbyło się spotkanie ... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »