profil Twój Profil
Kliknij, aby zalogować »
Jesteś odbiorcą prenumeraty plus
w wersji papierowej?

Oferujemy Ci dostęp do archiwalnych zeszytów prenumerowanych czasopism w wersji elektronicznej
AKTYWACJA DOSTĘPU! »

Twój koszyk
  Twój koszyk jest pusty

BĄDŹ NA BIEŻĄCO -
Zamów newsletter!

Imię
Nazwisko
Twój e-mail

Czasowy dostęp?

zegar

To proste!

zobacz szczegóły

ZAMÓW EZEMPLARZ PAPIEROWY!

baza zobacz szczegóły
ELEKTRONIKA, ENERGETYKA, ELEKTROTECHNIKA »

WIADOMOŚCI ELEKTROTECHNICZNE


(ang. ELECTROTECHNICAL NEWS)

Czasopismo Stowarzyszenia Elektryków Polskich (SEP)
rok powstania: 1933
Miesięcznik

Czasopismo dofinansowane w 2010 r. przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Tematyka:
Artykuły przeglądowe, problemowe i dyskusyjne (ze szczególnym zwróceniem uwagi na aspekty praktyczne) ze wszystkich podstawowych działów współczesnej elektrotechniki silnoprądowej: akumulatory i ogniwa, aparaty i urządzenia, automaty... więcej »

Artykuły naukowe zamieszczane w czasopiśmie są recenzowane.

Procedura recenzowania

Formularz recenzji

Prenumerata

Dear Customer! Order an annual subscription (PLUS version) and get access to other electronic publications of the magazine (year 2004-2013), also from March - year 2014.
Take advantage of the thousands of publications on the highest professional level.
prenumerata papierowa roczna PLUS (z dostępem do archiwum e-publikacji) - tylko 466,56 zł
prenumerata papierowa roczna PLUS z 10% rabatem (umowa ciągła) - tylko 419,90 zł *)
prenumerata papierowa roczna - 378,00 zł
prenumerata papierowa półroczna - 189,00 zł
prenumerata papierowa kwartalna - 94,50 zł
okres prenumeraty:   
*) Warunkiem uzyskania rabatu jest zawarcie umowy Prenumeraty Ciągłej (wzór formularza umowy do pobrania).
Po jego wydrukowaniu, wypełnieniu i podpisaniu prosimy o przesłanie umowy (w dwóch egzemplarzach) do Zakładu Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT.
Zaprenumeruj także inne czasopisma Wydawnictwa "Sigma-NOT" - przejdź na stronę fomularza zbiorczego »

2012-12

zeszyt-3526-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-12.html

 
W numerze m.in.:
Efektywność ogrzewania zwrotnic tramwajowych (Cezary Łucyk)
Sterowane elektrycznie zwrotnice tramwajowe wyposaża się dodatkowo w grzałki elektryczne, których działanie ma zapobiegać blokowaniu rozjazdów podczas opadów śniegu lub zamarzającego deszczu. Załączanie i wyłączanie tych grzałek musi się odbywać z wyprzedzeniem zmian pogody. Duża pojemność cieplna materiału zwrotnicy i warstwy otaczającej ją ziemi powoduje bowiem, że procesy ich ogrzewania i stygnięcia cechuje znaczna inercja. Do ogrzewania zwrotnicy tramwajowej używa się dwóch grzałek - po jednej przy każdej półzwrotnicy. Szybkość nagrzewania i wartość ustalona przyrostu temperatury zwrotnicy po włączeniu zasilania grzałki zależy od jej mocy. Moce grzałek oraz cykle ich pracy powinny być tak dobrane, by zużycie energii elektrycznej mieściło się w rozsądnych granicach, a grzałki nie przepalały się zbyt często. Większa moc grzałek zapewnia szybsze topnienie śniegu, ale też wpływa na szybsze zużycie izolacji w grzałkach. W Warszawie znajduje się 190 rozjazdów tramwajowych o różnej konfiguracji, z przestawianymi automatycznie zwrotnicami, w nich zaś łącznie znajduje się 1436 podgrzewanych elektrycznie iglic. W większości zwrotnic stosuje się grzałki o mocy 1000 W. Na próbę od niedawna instalowane są też, w wybranych zwrotnicach, grzałki o mocy 1500 W. Załączanie i wyłączanie grzałek odbywa się na podstawie prognoz pogody [1]. Grzałki umieszczone przy zwrotnicach tramwajowych są narażone na uszkodzenia wskutek zalania wodą z rozpuszczonymi w niej środkami do obniżenia temperatury topnienia śniegu oraz wskutek uderzeń i drgań mechanicznych. W Warszawie spotyka się dwa rozwiązania konstrukcyjne, służące do ochrony przed tymi czynnikami. Starsze polega na umieszczaniu każdej z grzałek w rurze osłonowej wprost pod iglicą, w nowszym - wkłada się grzałkę do skrzynki ochronnej przy opornicy (główce szyny) półzwrotnicy. Drugi wariant lepiej sprawdza się w praktyce, głównie dlatego że umożliwia szybszą wymianę przepalonej grzałki. Termog... więcej»

Roczny spis treści 2012r.
I. AUTOMATYKA ELEKTROENERGETYCZNA buchta j.: Uruchamianie bloku energetycznego z jednostki pracującej na potrzeby własne w warunkach awarii systemowej. 9, 85 cierny j., posp ÍŠil j.: Modernizacja systemu sterowania i zabezpieczeń małych elektrowni wodnych. 9, 98 CZIP-PRO firmy Relpol SA Zakład POLON - zespół do obsługi pól rozdzielni SN. 3, 44 Historia budowy systemu energetycznego Nowego Jorku - W. Bobrowski. 6, 57 HORISZNY J., CZYŻAK M., SMYK R.: Analiza widmowa w czasie rzeczywistym prądów udarowych transformatora z zastosowaniem procesora FFT w technologii FPGA. 12, 59 IDZIK J.: Nowa złączka TOPJOB®S do przekładników prądowych. 9, 102 JM-TRONIK - 30 lat doświadczeń w EAZ - M. Radziszewski, D. Rybak. 6, 43juszczyk a.: Nowe funkcje w zespołach zabezpieczeń MiCOM platformy P10. 9, 74 KLIMOWICZ A., KOCHEL Z.: Rozwój usług oraz urządzeń i układów automatyki elektroenergetycznej, energoelektroniki oraz systemów sterowania i nadzoru w perspektywie 20 lat działalności Energotestu w elektroenergetyce. 12, 35 KLIMPEL A., LIPKO K.: Czy burze magnetyczne są groźne dla krajowej elektroenergetyki? (Cz. II). 6, 37 KLUCZNIK J., LUBOŚNY Z.: Weryfikacja nastawień zabezpieczeń od utraty wzbudzenia na przykładzie elektrociepłowni przemysłowej. 3, 32 KOCHEL Z., MELECKI T., TALAGA M., KAŹMIERCZAK m.: System rejestracji i analizy zdarzeń, zakłóceń oraz trendów. 6, 60 komendera l.: TSL-11 - nowe zabezpieczenia szyn zbiorczych dla jednosystemowych rozdzielni 110 kV. 9, 81 kRASUSKI K., SIBILSKI H., DZIERŻYŃSKI A.: Badania układów stykowych w rozbieralnej komorze próżniowej. 12, 55 KULSKI K.: Trójkątna charakterystyka pracy architektur cyfrowych podstacji. 12, 64 KURAN Z.: Przekazywanie sygnałów dwustanowych w obwodach EAZ. 6, 52 KURAN Z., SKRODZKI S.: Praktyczne wskazówki doboru przekładników prądowych do zabezpieczeń różnicowych. 12, 49 LUBOŚNY Z., WRÓBLEWSKA S., DYTRY H.: Zabezpieczenia elektroenergetyczne bloku w początkowym okresie o... więcej»

Opis aplikacji szybkiego zabezpieczenia systemu szyn zbiorczych 7SS60 (Maciej Morgen)
Operatorzy sieci dystrybucyjnych oraz systemów elektroenergetycznych dążą do zapewnienia swoim klientom ciągłego zasilania. Zdarzeń w systemie (zwłaszcza zwarć) nie zawsze można uniknąć. Są one spowodowane błędem człowieka, wypadkami, czynnikami naturalnymi takimi jak: burza, piorun itp. Inżynierowie odpowiedzialni za ruch są szczególnie świadomi zagrożenia rozległymi awariami w przypadku braku szybkiego oraz selektywnego wyłączenia zwarcia. Jednakże skutki zwarć w urządzeniach pierwotnych, takich jak: transformatory, aparaty łączeniowe, linie napowietrzne muszą być ograniczane, aby skrócić czas napraw, a w konsekwencji - czas przestoju. Mimo że zwarcia na szynach zbiorczych są rzadkie, to uważane są za najbardziej niebezpieczne dla personelu oraz aparatury stacyjnej. Dlatego szybkie wyłączenie zwarcia na szynach jest niezbędne. Można to zrobić głównie w wyniku zastosowania zabezpieczenia różnicowego. W rozdzielniach wysokiego napięcia oraz głównych rozdzielnicach średniego napięcia coraz częściej spotykanym rozwiązaniem jest zabezpieczenie różnicowe szyn. W ofercie firmy Siemens - światowego lidera w zabezpieczeniach elektroenergetycznych - znajduje się apl... więcej»

Trójkątna charakterystyka pracy architektur cyfrowych podstacji (Krzysztof Kulski)
Do tradycyjnej dziedziny sygnalizacji pracy telezabezpieczeń wprowadzono pojęcie trójkątnej charakterystyki pracy. Trójkąt ten zależy od wymaganej prędkości komunikacji, zakładanej niezawodności wysyłania sygnałów sterujących oraz bezpieczeństwa ich odbioru. Wszystkie te trzy aspekty są ze sobą powiązane. W celu zapewnienia tradycyjnej funkcjonalności - w postaci sygnalizacji warunkowego wyłączania, blokowania oraz intertrippingu (wyzwalania międzysystemowego), wymagane jest prawidłowe zrównoważenie każdego z tych aspektów. Tematem artykułu są tradycyjne rozwiązania dla aplikacji układów automatyki w podstacjach cyfrowych. Tym samym oczekuje się, że inżynierowie zajmujący się systemami zabezpieczeń będą rozwijać współczesną technologię Ethernetową, bazując na sprawdzonych już rozwiązaniach. W pierwszej kolejności omówiono aspekty prędkości - głównie w świetle wymaganej reakcji układów bazujących na komunikatach. Dalej skupiono się na metodach, za pomocą których integratorzy mogą uzyskiwać dokładną synchronizację czasu. Następnie poruszono kwestię uzyskiwania odpowiedniej niezawodności poprzez stosowanie redundancji oraz odpowiedniej architektury. Na koniec przedstawiono aspekty bezpieczeństwa sieciowego oraz zarządzania ustawieniami/konfiguracją. Wprowadzenie Patrząc w przeszłość, można powiedzieć, że telekomunikacja nigdy nie była w centrum uwagi inżynierów zajmujących się zabezpieczeniami, podobnie jak zabezpieczenia nigdy nie były w centrum zainteresowania inżynierów zajmujących się telekomunikacją. Komplikacje rozpoczynały wzajemne obwinianie, tzn. inżynierowie od zabezpieczeń obwiniali tych od telekomunikacji o nieodpowiedni serwis, natomiast inżynierowie od telekomunikacji narzekali, że inżynierowie od zabezpieczeń mają zbyt duże wymagania. Do rozwiązania tego problemu potrzebna jest efektywna komunikacja pomiędzy systemem zabezpieczeń a systemem telekomunikacji. Co więcej ta efektywna komunikacja musi spełniać potrz... więcej»

Ekonomicznie uzasadniony czas eksploatacji linii napowietrznych i kablowych średniego napięcia (Andrzej Ł. Chojnacki)
Rachunek gospodarczy odgrywa znaczącą rolę w planowaniu inwestycji w elektroenergetyce. Jest to spowodowane potrzebą środków finansowych na inwestycje, długotrwałością budowy obiektów elektroenergetycznych oraz długim czasem ich eksploatacji. Każdy więc błąd inwestycyjny skutkuje wieloletnimi stratami dla inwestora. W przypadku linii elektroenergetycznych SN inwestorem jest najczęściej spółka dystrybucyjna. Jeżeli uwzględni się fakt, iż konkretna spółka ma co najmniej kilkaset kilometrów linii, straty mogą być bardzo duże. Rachunek gospodarczy w elektroenergetyce powinien uwzględniać koszty inwestycyjne, bieżące koszty eksploatacyjne, a także koszty zawodności układów. Najczęściej analizowaną wielkością są średnie koszty roczne - wyznaczane z uwzględnieniem rachunku dyskonta. W artykule przedstawione zostały wyniki analizy optymalnego (pod względem ekonomicznym) czasu eksploatacji linii napowietrznych oraz kablowych SN. Jako kryterium optymalizacji przyjęto minimalne średnie koszty roczne użytkowania linii. Metoda wyznaczania optymalnego czasu eksploatacji obiektów elektroenergetycznych z uwzględnieniem ich zawodności Linia elektroenergetyczna jest obiektem naprawialnym. W przypadku awarii wymieniany lub naprawiany jest uszkodzony element, nie zaś cała linia. Praca obiektu odnawialnego charakteryzuje się następującymi cechami [7]: - obiekt pracuje z reguły w sposób ciągły, a przy pracy z przerwami jako zmienną t przyjmuje się łączny czas działania, - w przypadku uszkodzenia obiektu w chwilach t1, t2, t3, …, tn, obiekt podlega odnowie (naprawie) częściowej, polegającej zwykle na wymianie uszkodzonego elementu, - czas odnowy jest pomijalnie krótki w stosunku do czasu poprawnej pracy obiektu, - obiekt praktycznie nie zmienia rozkładu trwałości po naprawie, - znany jest średni koszt awarii, składający się z kosztów usuwania awarii oraz kosztów wynikających ze skutków gospodarczych awarii (koszty utraconego zysku, koszty ... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-11

zeszyt-3492-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-11.html

 
W numerze m.in.:
IX Konferencja Naukowo-Techniczna "Transformatory energetyczne i specjalne - projekt, produkcja, eksploatacja"
W dniach od 3 do 5 października 2012 r. odbyła się kolejna edycja konferencji naukowo-technicznej poświęcona projektowaniu, produkcji oraz eksploatacji transformatorów energetycznych i specjalnych. Uczestnicy spotkali się w Hotelu Król Kazimierz w Kazimierzu Dolnym. Organizatorami konferencji byli: Polimex-Mostostal Zakład ZREW Oddział Transformatory, Instytut Mechatroniki i Systemów Informatycznych Politechniki Łódzkiej, Zakład Wysokich Napięć Politechniki Łódzkiej, Instytut Energetyki z Warszawy, przy współudziale firmy PFISTERER. Patronat nad konferencją sprawowali: Polski Komitet Wielkich Sieci Elektrycznych, Polskie Sieci Elektroenergetyczne Operator, Zarząd Główny Stowarzyszenia Elektryków Polskich, Stowarzyszenie Elektryków Polskich Oddział Łódzki i Warszawski. W spotkaniu uczestniczyło 150 osób, które reprezentowały ośrodki naukowo-badawcze w kraju, służby techniczne energetyki zawodowej i przemysłowej, producentów transformatorów i osprzętu do ich produkcji oraz firmy zajmujące się diagnostyką transformatorów. Uczestników konferencji powitał Jarosław Zaręba (Polimex-Mostostal Zakład ZREW Oddział Transformatory... więcej»

Elektrownie wiatrowe i problemy nietoperzy w USA
Kumagal J.: Fixing Wind Power's Bat Problem. Turbine kill hundreds of thousands of bats each year, but new technology could drasticaly cut the toll. IEEE Spectrum (US) 2012 July. Opracował - Witold Bobrowski.Turbiny elektrowni wiatrowych w USA zabijają co roku setki tysięcy nietoperzy, jest jednak szansa, że nowe technologie ograniczą to zjawisko. Przeważającą większość ofiar śmiertelnych turbin elektrowni stanowią siwe nietoperze latające nocą w parku narodowym Kalbab, Arizona w Ameryce Północnej, oraz odmiany wschodnie czerwono- i srebrnowłose. Jest to poważny problem, ponieważ zastosowanie energii wiatrowej rośnie szybko na całym świecie, turbiny wiatrowe zabijają mnóstwo nietoperzy, a nietoperze warte są miliardy dolarów w gospodarce amerykańskiej. Zgodnie z prognozą światowej rady energetyki wiatrowej (Global Wind Energy Council) wydajność elektrowni wiatrowych na świecie wzrośnie dwukrotnie do 2016 r., w związ... więcej»

Kontrola obwodów wyzwalających za pomocą przekaźników cyfrowych (Anthony W. Hassall, Krishnakumar Venkataraman, Simon Richards, Graeme Lloyd)
Zabezpieczanie sieci elektroenergetycznych jest nauką, w której najważniejszy jest wysoki poziom niezawodności. Zawsze, gdy tylko zajdzie taka potrzeba, zabezpieczenie musi zadziałać. W innym wypadku może dojść do kosztownych uszkodzeń instalacji, przerwy w zasilaniu wielu odbiorców oraz potencjalnego zagrożenia życia. Przekaźniki zabezpieczające są zatem projektowane w sposób zapewniający pewność działania. Bardzo często główne zagrożenie pewności działania pochodzi od obwodu łączącego zestyk wykonawczy z cewką wyzwalającą wyłącznika. Usterki samej cewki wyzwalającej, przełączników pomocniczych oraz połączeń obwodu wyzwalającego mogą skutkować nieprawidłowym wyzwalaniem. Taki rozbudowany układ w połączeniu ze znaczeniem obwodu wyzwalającego doprowadził do opracowania układów przeznaczonych do jego zabezpieczania. Tak więc kontrola tych elementów poprzez monitoring obwodu wyzwalającego (TCS) stała się standardem. Tradycyjnie, funkcja TCS była i nadal jest realizowana przez przekaźniki elektromechaniczne. Nawet dziś obwody wyzwalające są powszechnie wyposażane w przekaźniki z układami elektromechanicznymi. Tego typu monitoring przyjmuje zwykle formę dwóch oddzielnych cewek włączonych w obwód wyzwalający. W roku 1956 Electricity Association - stowarzyszenie sektora energetycznego Wielkiej Brytanii (obecnie Energy Networks Association) wydało specyfikację Engineering Recommendation (zalecenia inżynierskie) S15 1956, zawierającą zalecenia dla stosowania monitoringu obwodu wyzwalającego [1]. Specyfikacja ta do dziś pozostaje standardem przemysłowym zarówno w Wielkiej Brytanii jak i na świecie. Dosyć często w specyfikacjac... więcej»

WYDAWNICTWA
Silniki elektryczne w praktyce elektronika.Jacek Przepiórkowski: Silniki elektryczne w praktyce elektronika. Wydanie II, poprawione i uzupełnione, Wydawnictwo BTC, Warszawa 2012.Książka jest poradnikiem-przewodnikiem po nowoczesnych silnikach elektrycznych małej mocy. Autor zawarł w niej wiele praktycznych informacji na temat zasad działania i budowy elektronicznych sterowników do silników (…) w tym rozwiązań opartych na mikrokontrolerach. W poszczególnych rozdziałach Autor omawia następujące zagadnienia: Informacje podstawowe - podział silników elektrycznych, parametry silników, Zasady elektronicznego sterowania silników, elementy wykonawcze - metody załączania i sterowania silników, pojedynczy klucz tranzystorowy, mostek tranzystorowy typu H, układy z triakami, zasady łączenia elementów wykonawczych z mikroprocesorami, Silniki komutatorowe DC - b... więcej»

Ryby elektryczne (Stefan Gierlotka)
Jednym z pierwszych, dostrzeżonych poza piorunem zjawisk elektrycznych, a znanych człowiekowi już w starożytności były ryby elektryczne. Pierwszy hieroglificzny dokument opisujący elektrycznego suma pochodzi ze starożytnego Egiptu i datuje się na 4000 lat p.n.e. W starożytnym Rzymie elektryczność ryb była wykorzystywana w medycynie. W 46 r. Scribonius Largus - lekarz na dworze cesarza Klaudiusza stosował w leczeniu podagry czarną płaszczkę z rodziny Torpedinidae, którą kładł pacjentowi pod stopy. Pacjent stał na wilgotnym brzegu, aby woda obmywała jego stopy. Obecnie w lecznictwie stosuje się terapię wykorzystującą podobne zjawiska, ale już nie z użyciem elektrycznych ryb, a za pomocą specjalnego generatora impulsów. Narządy elektryczne u ryb Niektóre gatunki ryb należące do rodzin: drętwy, strętwy, mruki i sum elektryczny, wyewoluowały niezależne narządy elektryczne. Ryby te należą do gromad chrzęstno- i kostnoszkieletowych. Napięcie elektryczne wytwarzane u tych ryb służy do obezwładniania zdobyczy lub odstraszania napastników. Niektóre ryby swe narządy elektryczne wykorzystują do elektrolokacji i orientacji w środowisku. Największe węgorze elektryczne zdolne są do wytworzenia rażeniowego prądu elektrycznego o napięciu 600 V, sumy do 350 V, a drętwa brunatna do 200 V i natężeniu ok. 30 A. Ryby wykorzystują prąd rażeniowy zarówno do polowania i obrony. Ryby wytwarzające pole elektryczne do elektrolokacji generują napięcie do 5 V, które służy do rozpoznania środowiska w mętnej wodzie. Do tych ryb należą: mrukowate, strętwokształtne i raje. Do wytworzenia napięcia elektrycznego ryby wykorzystują czynnościowe prądy elektryczne powstające w mięśniach, nerwach i innych tkankach. Generowany prąd elektryczny płynie tylko w jednym kierunku. Wytworzona energia jest uzależniona od rozmiarów narządu elektrycznego. Wyładowania następują seriami impulsów, po czym na krótki czas ustają, aby ten narząd mógł się zregenerować. Narządy wytwa... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-10

zeszyt-3462-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-10.html

 
W numerze m.in.:
V Międzynarodowa Konferencja Naukowo-Techniczna "Blackout a Krajowy System Elektroenergetyczny. Weryfikacja zdolności KSE do obrony i odbudowy" (Józef Lorenc, Ireneusz Grządzielski, Stefan Jaskuła)
W dniach 30 maja - 1 czerwca 2012 r. odbyła się kolejna, V Międzynarodowa Konferencja Naukowo-Techniczna "Blackout a Krajowy System Elektroenergetyczny", zorganizowana przez Instytut Elektroenergetyki Politechniki Poznańskiej przy współpracy przedsiębiorstw energetycznych: PSE Operator, PSE-Zachód, ENEA Operator i Dalkia Poznań ZEC. Miejscem obrad był obiekt hotelowo-restauracyjny Delicjusz w Rosnówku, położony w sąsiedztwie Wielkopolskiego Parku Narodowego. Przewodniczącym Komitetu Programowego konferencji był dyrektor Instytutu Elektroenergetyki prof. Józef Lorenc, a Komitetu Organizacyjnego - dr inż. Ireneusz Grządzielski. Głównym celem tegorocznej konferencji było zaprezentowanie zagadnień dotyczących weryfikacji zdolności krajowego systemu elektroenergetycznego do obrony i odbudowy. W trakcie uroczystego otwarcia obrad V Konferencji, którego dokonał prof. Józef Lorenc, gości konferencji przywitała prorektor Politechniki Poznańskiej - prof. Aleksandra Rakowska. Następnie głos zabrali kolejno: Artur Różycki - prezes ENEA Operator, Wiesław Kalina - dyrektor ds. infrastruktury technicznej Urzędu Miasta Poznania, Irena Gruszka - dyrektor Urzędu Regulacji Energetyki Zachodniego Oddziału Terenowego w Poznaniu i Jan Pic - członek zarządu Dalkia Poznań ZEC, którzy zgodnie podkreślili wagę i aktualność konferencji, szczególnie w kontekście rozpoczynającego się tydzień po konferencji turnieju finałowego 14. Mistrzostw Europy UEFA EURO 2012TM, będącego poważnym wyzwaniem dla wszystkich służb energetycznych, mających zapewnić ciągłość zasilania sieci dystrybucyjnych miast-gospodarzy. Na konferencję nadesłano 30 referatów, które podzielono na 4 panele tematyczne: Panel A: Bezpieczeństwo zasilania miast i gmin, Panel B: Testy i próby systemowe sprawdzające przydatność źródeł wytwórczych w procesie obrony i odbudowy, Panel C: Praca sieci elektroenergetycznych w warunkach obrony i odbudowy, Panel D: Sterowanie i automatyka w procesi... więcej»

10 grzechów głównych w kształceniu inżynierów
Wystąpienie prof. Krzysztofa Kluszczyńskiego na XXII Ogólnopolskim Zjeździe Dziekanów Wydziałów Elektrycznych, Elektroniki, Telekomunikacji, Automatyki i Robotyki oraz Informatyki. W pierwszych dniach czerwca odbył się na Politechnice Łódzkiej XXII Ogólnopolski Zjazd Dziekanów Wydziałów Elektrycznych, Elektroniki, Telekomunikacji, Automatyki i Robotyki oraz Informatyki. Zjazdy te, odbywające się corocznie w coraz to innych środowiskach akademickich, zostały wiele lat temu zainicjowane przez Wydział Elektryczny Politechniki Śląskiej, a organizatorem I Ogólnopolskiego Zjazdu Dziekanów Wydziałów Elektrycznych w 1991 r. był - oprócz Wydziału Elektrycznego Politechniki Śląskiej - Oddział Gliwicki Polskiego Towarzystwa Elektrotechniki Teoretycznej i Stosowanej PTETiS. Ten historyczny Zjazd, otwierający - trwającą nieprzerwanie od 22 lat tradycję corocznych spotkań wszystkich dziekanów wydziałów z zakresu szeroko pojętej elektryki - odbył się w zamku prezydenta Ignacego Mościckiego (dziś - oficjalnej rezydencji prezydenta RP), w Wiśle-Czarnej, nieopodal przełęczy Kubalonka. Dwadzieścia dwa lata temu w I spotkaniu dziekanów uczestniczyły 43 osoby, w tegorocznym zjeździe - prawie 120 osób. Prócz dziekanów i prodziekanów w zjazdach uczestniczą również rektorzy- elektrycy i prorektorzy-elektrycy, jak też przewodniczący i prezesi najważniejszych instytucji życia naukowego w Polsce, szczególnie z zakresu elektrotechniki, elektroenergetyki, elektroniki i automatyki. Pielęgnowaną i skrupulatnie podtrzymywaną tradycją jest obecność przedstawicieli Polskiej Akademii Nauk, Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Centralnej Komisji ds. Stopni i Tytułów, Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego, a ostatnio - Państwowej Komisji Akredytacyjnej. Żywym dyskusjom uczestników, dotyczącym najistotniejszych problemów działalności naukowej, dydaktycznej i organizacyjnej, towarzyszą wykłady i prezentacje. Pozwalają pozyskać najświeższe wiadomości oraz zdoby... więcej»

Sceptyczne spojrzenie na energie alternatywne
Smil V.: Skeptic Looks at Alternative Energy. It takes several lifetime to put a new energy system into place, and wishfuI thinking can’t speed things along. IEEE Spectrum (US) 2012 July. Opracował - Witold Bobrowski. Jak wiadomo, bez subsydiów elektrownie korzystające ze źródeł odnawialnych, poza elektrowniami wodnymi i geotermicznymi, nie mogą jeszcze konkurować z generatorami konwencjonalnymi. Składa się na to wiele powodów począwszy od współczynników wydajności (capacity factors), czyli maksymalnej ilości energii elektrycznej, którą elektrownia może wyprodukować w ciągu roku, podzielonej przez ilość energii, którą mogłaby wyprodukować, pracując w sposób ciągły. Współczynnik wydajności typowej elektrowni jądrowej wynosi ponad 90%, elektrowni opalanej węglem kamiennym 65-70%. Elektrownie słoneczne w USA i w Europie osiągają zwykle do 20%. W Hiszpanii elektrownie słoneczne i wiatrowe, dobrze ulokowane w suchym terenie mogą uzyskać od 25% do 30%, a elektrownie wiatrowe na pełnym morzu - do 40%. Aby przetworzyć energię z elektrowni wiatrowych i słonecznych konieczne jest wykonanie całkowicie nowych linii przesyłowych do miejsc obfitujących w słońce lub wiatr, a także przystosowanie istniejącego systemu energetycznego do częstych zmian obciążenia, związanego z okresową naturą zasilania. Wszystkie te komplikacje są dobrze znane i wszystkie z nich są często lekceważone przez popleczników energii alternatywnych oraz przez media. Największym błędem zwolenników nowych źródeł energii jest bagatelizowanie wskazań dotyczących czasu wymaganego do zastąpienia dotychczasowych źródeł energii przez energie odnawialne (pomimo trudnych do odparcia argumentów). Przykładem jest plan z 2008 r., popierany przez byłego wiceprezydenta Stanów Zjednoczonych - Ala Gore’a, który nawoływał do zastąp... więcej»

Wyznaczanie pozycji obiektu prowadzącego w systemach rejestrujących obrazy DSO (Robert Suszyński, Mariusz Dziębowski)
W artykule przedstawiono nową koncepcję wyznaczania pozycji obiektu prowadzącego w systemie cyfrowego przetwarzania obrazów, dedykowanego dla układu śledzenia gwiazdy prowadzącej w astrofotografii długoczasowej obiektów dalekiego kosmosu (DSO). Jako główne kryterium oceny metody określenia pozycji wybrano małą złożoność algorytmu obliczeniowego, wymaganą przez układ DSP przetwarzający rejestrowane obrazy astronomiczne w czasie rzeczywistym. Wykonano analizę porównawczą zaproponowanej metody z innymi opisywanymi w literaturze. Opracowaną metodę zaimplementowano w eksperymentalnym układzie FPGA. System testowy został przebadany i pomierzono jego parametry w autonomicznym stanowisku do astrofotografii na rzeczywistych obrazach DSO. Otrzymane wyniki potwierdziły przydatność opracowanych metod i skuteczność systemu śledzenia obiektów w astrofotografii długoczasowej. Żyjemy w czasach dynamicznego rozwoju nauki i technologii. Wśród dziedzin, które znacząco się do tego przyczyniają są lotnictwo i astronautyka. Dążenie ludzi do oderwania się od powierzchni Ziemi, wzniesienia poza granicę atmosfery oraz ciekawość tajemnic otaczającego nas wszechświata, przyczynia się do intensywnego rozwoju astronomii. Dziedzina ta szeroko wykorzystuje najnowocześniejsze osiągnięcia optyki, elektroniki, informatyki, mechaniki precyzyjnej i wielu innych. kosmicznych. Umieszczenie przyrządu obserwacyjnego na orbicie jest niezwykle kosztowne, stąd nieustanny rozwój technologii teleskopów naziemnych. Astronomia obserwacyjna rozwija się w bardzo szybkim tempie i niemal codziennie dokonuje się nowych odkryć. Ponadto dzięki rozwojowi elektroniki, cyfrowych metod pozyskiwania obrazów i ich dalszej obróbki, jest to dziedzina, w której znaczącą liczbę badań i odkryć realizuje się wykorzystując podstawowy sprzęt obserwacyjny, na którego zakup mogą pozwolić sobie ośrodki akademickie, edukacyjne czy też pasjonaci-astroamatorzy. W celu wykonania zdjęć obiektów da... więcej»

Innowacyjność sektora IT oparta na współpracy naukowo-biznesowej (Wojciech Prastowski)
Jak zwiększyć potencjał innowacyjny w firmie, której profil działalności opiera się na nowatorskich projektach i pionierskich technologiach? Gdzie poszukiwać źródeł inspiracji w przypadku, gdy oferowane usługi i produkty powstają dzięki najnowocześniejszym rozwiązaniom i podzespołom? Jednym ze sposobów, od dawna wykorzystywanym w tzw. gospodarkach rozwiniętych, jest współpraca przedsiębiorstw z uczelniami wyższymi i wykorzystanie potencjału studentów, doktorantów i naukowców. Taki model współpracy w sektorze naukowo-biznesowym popularyzuje "Network Sunrise - Dolnośląska Sieć Współpracy Nauki i Biznesu" - czyli projekt, w ramach którego grupa animatorów transferu wiedzy i technologii rozbudowuje sieć kontaktów i rozwija serwis społecznościowy wspomagający realizację projektów z pogranicza nauki i biznesu. Diza... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-9

zeszyt-3423-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-9.html

 
W numerze m.in.:
Z historii rozwoju zabezpieczeń elektrycznych w Japonii
P. Beaumont i in.: History protection - relaying in Japan. PAC 1/2012. Opracował - Piotr Olszowiec. Energetyka Japonii wykazuje wiele odmiennych cech w porównaniu z Europą. Systemy elektroenergetyczne obejmują tu cztery największe wyspy: Hokkaido, Honshu, Shikoku, Kyushu oraz Okinawę i liczne mniejsze wysepki (rys. 1). Główne wyspy połączono podmorskimi kablami DC oprócz linii 500 kV AC łączących Kyushu i Shihoku z Honshu. W środku archipelagu w Minami- Fukumitsu umieszczono dodatkowo przemiennik częstotliwości AC/DC 300 MW, aby poprawić stabilność systemu. Kilka innych przemienników częstotliwości sprzęga sieci 50 i 60 Hz. Odrębne systemy elektryczne o różnych częstotliwościach istnieją od początku elektryfikacji tego kraju. Od 1887 r. region tokijski był zasilany napięciem stałym. Na początku lat 90. zainstalowano tu generator trójfazowy 50 Hz, 3 kV, 265 kW firmy AEG. W Osace uruchomiono z kolei generator 60 Hz, 2,3 kV, 150 kW dostarczony przez firmę GE (USA). Wokół tych źródeł rozbudowywano sieci o podanych częstotliwościach, co doprowadziło do uformowania oddzielnych systemów napięcia przemiennego. Z... więcej»

Badanie wpływu konstrukcji komory próżniowej i mechanizmu przełączania na zdolność łączeniową rozłączników SN (Stanisław Kiszło, Andrzej Frącek, Zbigniew Szermer)
Od roku 2010 Instytut Energetyki - Zakład Doświadczalny w Białymstoku prowadzi prace badawczo-rozwojowe nad rozłącznikami napowietrznymi średniego napięcia 24 kV wyposażonymi w próżniowe komory rozłącznikowe. Nowe rozwiązanie zespołu gaszenia (przerywania) łuku zaadaptowano do rozłączników SN typu SRN-24 w miejsce szczelinowej komory powietrznej. Po próbach konstruktorskich, wykonano partię prototypową rozłączników przeznaczonych do badań mechanicznych i elektrycznych. Właściwości elektroizolacyjne próżni W wyłącznikach i rozłącznikach próżniowych średniego napięcia zostały wykorzystane takie właściwości elektroizolacyjne jak: duża wytrzymałość elektryczna, niska stratność dielektryczna i gwałtowne odzyskiwanie wytrzymałości elektrycznej po przeskoku. Proces inicjowania i rozwoju przeskoku w próżni jest procesem złożonym, w którym występuje wiele zjawisk fizycznych [4]. Podstawowymi wielkościami charakteryzującymi układ izolacyjny są: wartość prądu płynącego przez układ przy określonej wartości napięcia na zaciskach układu oraz napięcie przeskoku. Wysokość napięcia przeskoku jest uzależniona od wartości ciśnienia gazów resztkowych w próżni i odległości elektrod. Na rys. 1 przedstawiono taką zależność [4]. Napięcie przes... więcej»

Sprawność urządzeń napędowych a oszczędności energii – przetwornice częstotliwości Danfoss VLT (Jaromir Turlej)
Firma Danfoss należy do niekwestionowanych liderów branży napędowej. Od lat nazwa VLT® określa przetwornice częstotliwości i softstarty o najlepszych parametrach technicznych, najwyższej niezawodności i funkcjonalności. Napędy VLT® pracują w aplikacjach na całym świecie, a Danfoss oferuje najbardziej rozległą sieć doświadczonych specjalistów i partnerów z zakresu techniki napędowej. W artykule zostały zaprezentowane niektóre z energooszczędnych napędowych wdrożeń firmy Control-Service z Krakowa, która jako autoryzowany dystrybutor i partner serwisowy współpracuje z firmą Danfoss od ponad 10 lat. Control-Service na życzenie klienta realizuje kompleksową obsługę - od projektu aż po realizację i uruchomienie ze stałym systemem szkoleń, wsparciem technicznym oraz serwisem. Nie trzeba nikogo przekonywać, że stosowanie falowników zmniejsza zużycie energii. Każdy napęd nieregulowany, rozbudowany o przetwornicę ... więcej»

Ex-MST2_D - podsystem rozproszonej telemechaniki dla dużych obiektów elektroenergetycznych (Tomasz Wojciechowski)
System Ex-MST2_D został zaprojektowany jako rozwinięcie dla dobrze znanego i sprawdzonego rozwiązania sterownika telemechanik Ex-MST2. Zostały zachowane wszystkie podstawowe funkcje, takie jak obsługa większości standardowych protokołów, obsługa podsystemów pomiarów analogowych czy licznikowych. Nowością jest natomiast możliwość rozmieszczenia modułów sygnalizacji i sterowań poza sterownikiem. Zalety podsystemu rozproszonego Duża elastyczność konfiguracji sprzętowych dla nowych modułów sygnalizacji i sterowań pozwala na realizację różnych rodzajów rozproszenia. Do najczęściej stosowanych należą rozwiązania, gdzie: ● moduły są instalowane w ramach szafy sterownika. Wówczas moduły sygnalizacji i sterowań pełnią analogiczną funkcję jak kasety w rozwiązaniu klasycznym. Następuje przesunięcie miejsca fizycznego przypięcia obwodów wtórnych do obwodów sterownika. Listwy wyniesionych modułów przejmują funkcję listew krosowych, które nie muszą być już instalowane, ● moduły są rozmieszczone w budynku nastawni lub dalej w rozdzielni. Dla zapewnienia łączności z modułami rozproszonymi stosuje się wówczas połączenia światłowodowe (do 50 m światłowód polimerowy, do kilku kilometrów - światłowód szklany). Bardzo istotny jest fakt, że mimo fizycznego umieszczania modułów poza sterownikiem, status danych odczytywanych w sterowniku jest identyczny jak dla danych w strukturze klasycznej (skupionej). Oczywiście możliwe są mieszane struktury, pozwalające na montowanie listew z modułami zarówno lokalnie, jak i w różnej odległości od sterownika (rys. 1). Zastosowanie technologii rozproszonej przynosi wymierne korzyści, do których należy zaliczyć: ● uproszczenie obwodów wtórnych stacji elektroenergetycznej, wynikające z braku konieczności prowadzenia kabli sygnalizacyjnych i sterowniczych bezpośrednio do sterownika. Łączność listew ze sterownikami jest zapewniona łączami światłowodowymi. Redukcja układany... więcej»

PQ BOX 200 - zaawansowany analizator JEE i rejestrator stanów nieustalonych do 10 kV p-p (Radosław Wiśniewski)
Niekwestionowany sukces analizatora PQ BOX 100 w zakładach energetycznych, firmach zajmujących się kompensacją mocy biernej oraz działających w branży elektrowni wiatrowych, spowodował w firmie A-Eberle rozpoczęcie prac nad analizatorem, który miał spełniać rosnące wymagania klientów dotyczące szeroko pojętej analizy stanów nieustalonych oraz komunikacji bezprzewodowej przez TCP/IP i GPRS. Od września 2012 r. będzie on dostępny pod nazwą handlową PQ BOX 200. Na polu dostępnych urządzeń do analizy JEE jest oszlifowanym diamentem. Postawione założenia dla algorytmów pomiarowych i zastosowane rozwiązania pozostawiają konkurencję daleko w tyle oraz gwarantują identyfikację problemu w jednoznaczny sposób. PQ BOX 200 jest zaawansowanym technologicznie przenośnym analizatorem jakości energii elektrycznej, miernikiem mocy i re... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-8

zeszyt-3394-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-8.html

 
W numerze m.in.:
Konferencja naukowo-techniczna "Integracja i rozwój systemów nadzoru, sterowania i automatyki" (Tomasz Wojciechowski)
Jak co roku, firma ELKOMTECH zorganizowała w maju br. konferencję naukowo- techniczną. W tym roku pod hasłem - "Integracja i rozwój systemów nadzoru, sterowania i automatyki". Konferencja tradycyjnie odbyła się w hotelu WODNIK w Słoku k. Bełchatowa, a przyjechało na nią z całej Polski ok. 150 osób - głównie przedstawiciele energetyki zawodowej, przemysłowej i firm wykonawczych.Z pewnością do naj... więcej»

Seminarium "Automatyka w Elektrowniach Wodnych" (Andrzej Dobroczek)
Komitet Automatyki Elektroenergetycznej SEP po raz 12. zorganizował seminarium tematyczne poświęcone współpracy elektrowni wodnych z systemem elektroenergetycznym oraz pracy automatyki elektroenergetycznej zainstalowanej w małych elektrowniach wodnych. Patronat honorowy sprawowała PGE Energia Odnawialna SA. Seminarium odbyło się w dniach 23-25 maja 2012 r. w Międzybrodziu Żywieckim w Ośrodku Szkoleniowo-Wypoczynkowym "Trójka" El. Jaworzno III. Ośrodek położony jest na zboczu gó... więcej»

Wpływ małej elektrowni na sieć (Bogusław Karolewski)
Ważnym etapem budowy elektrowni, której właściciel chce sprzedawać energię do systemu elektroenergetycznego jest ocena oddziaływania przyłączanego źródła na istniejącą sieć zasilającą. Uzyskanie od dostawcy energii warunków przyłączenia elektrowni o większej mocy (> 5 MW) wymaga opracowania przez inwestora ekspertyzy oceniającej wpływ elektrowni na sieć. Ale również dla elektrowni o mniejszych mocach trzeba ocenić wpływ nowej elektrowni na poziomy napięć, przeanalizować warunki pracy generatorów, dobrać nastawienia zabezpieczeń, ocenić możliwość powstania migotania światła czy generowania harmonicznych. Zagadnienia wpływu elektrowni na sieć są dość często poruszane w publikacjach [1-5, 7-9, 11-12], ale z reguły są traktowane w sposób ogólny. W artykule przedstawiono zagadnienie na przykładzie niewielkiej elektrowni wodnej, przyłączonej do sieci nN. Parametry układu Obiektem analizy jest mała elektrownia wodna (MEW) przepływowa, w której zamontowano 2 turbiny - śmigłową i Francisa. Jako generatory pracują 2 silniki indukcyjne o parametrach zebranych w tab.Schemat wycinka układu sieci, do której będzie włączona MEW, przedstawiono na rys. 1. Elektrownia będzie połączona z siecią nN linią napowietrzną Le 4×35 mm2, łączącą złącze kablowe ZK-1, umiejscowione na ścianie budynku MEW, ze słupem nr 4 istniejącej linii napowietrznej L-2 o przewodach 4×70 mm2. Linia ta wychodzi ze stacji R-1, w której pracuje transformator T2 20/0,4 kV o mocy 250 kVA (u z% = 4,67%, ΔPFe = 750 W, ΔPCu = 4816 W). Transformator jest połączony linią L-1 o długości 5600 m ze stacją S-1, którą zasila transformator T1 110/20 kV, o mocy 25 MVA (u z% = 13,01%, ΔPFe = 16 360 W, ΔPCu = 147 249 W), połączony z systemem elektroenergetycznym.Moc zwarciowa po stronie pierwotnej transformatora T1 wynosi Sk = 992 MVA. Pozostałe linie przyłączone do rozdzielni 20 kV stacji S-1 zastąpiono odbiorem pobierającym moc S1. Odejścia od linii L-1 zastąpiono j... więcej»

Możliwości zastosowania inteligentnych instalacji elektrycznych w nowoczesnym budownictwie (Tomasz Zarębski)
Jednym z największych wyzwań stojących współcześnie przed człowiekiem jest zapewnienie dostatecznej ilości energii niezbędnej do prawidłowego funkcjonowania społeczeństwa. W obliczu nieuchronnego wyczerpania paliw kopalnych należy zastanowić się, jak ten cel zrealizować. Właściwe wydają się dwie drogi: - poszukiwanie nowych źródeł energii, - racjonalizacja zużycia energii. W dziedzinie nowych źródeł energii w wielu ośrodkach naukowych trwają intensywne prace nad wykorzystaniem odnawialnych jej źródeł. Najszerzej wykorzystywane są: energia wiatru i promieniowania słonecznego oraz biomasa. Coraz szerzej myśli się również o wykorzystaniu nieograniczonych zasobów energii wód mórz i oceanów. W obliczu niedawnych wydarzeń w japońskiej elektrowni atomowej Fukushima wykorzystanie tego rodzaju energii wzbudza wiele kontrowersji. Wprawdzie nowoczesne technologie budowy takich siłowni zapewniają bardzo wysoki stopień niezawodności i bezpieczeństwa, ale wśród społeczeństwa jest obawa przed ich eksploatacją. Racjonalizacja zużycia energii to działania zmierzające do jej oszczędnego i optymalnego zużywania. Realizacja tych działań powinna odbywać się poprzez wyrobienie w odbiorcach energii nawyków jej oszczędzania oraz wprowadzanie nowych technologii. Obecnie można zaobserwować burzliwy rozwój tego rodzaju technologii w nowoczesnym budownictwie. Wprowadzane są różne rozwiązania, które pozwalają na konstrukcję energooszczędnych budynków. Dotyczy to zarówno samej technologii budowlanej, jak i różnego rodzaju instalacji odbiorczych. Do ogrzewania budynków coraz częściej stosuje się odnawialne źródła energii, takie jak energia słońca, wiatru oraz geotermalna. W dzisiejszym świecie człowiek ma coraz mniej czasu, pamiętanie o wyłączaniu zbędnych odbiorników bywa bardzo problematyczne. Z tego względu bardzo pomocne okazuje się korzystanie z różnego rodzaju inteligentnych instalacji elektrycznych, które potrafią same "myśleć" o tym, co powinno ... więcej»

Wykorzystanie światła dziennego alternatywą dla oświetlenia elektrycznego
J. Sielianin: Nowy sposób oświetlenia pomieszczeń światłem dziennym. Energosowiet 6/2010. Opracował - Piotr Olszowiec. Światło słoneczne jest niezbędne dla zapewnienia fizycznego i psychicznego zdrowia człowieka. Ryzyko zachorowania wzrasta przy niedostatecznej ekspozycji człowieka na poszczególne części widma słonecznego. Czas przebywania w warunkach naturalnego oświetlenia wpływa na długość życia. Według badań prowadzonych w USA, wydajność pracy przy oświetleniu dziennym jest o 7% większa niż przy sztucznym. W naturalnych warunkach wzrasta koncentracja umysłu i wolniej narasta zmęczenie, przy sztucznym oświetleniu łatwiej o znużenie, rozdrażnienie i stany depresyjne. Przy niedostatecznej ilości światła słonecznego stosowanie sztuczn... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-7

zeszyt-3366-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-7.html

 
W numerze m.in.:
Obrotowa szkolna bateria galwaniczna (Antoni Tarnogrodzki, Andrzej Szummer, Borys Zieleniak)
Wodna bateria galwaniczna może być zanurzeniowa lub obrotowa, pierwsza jest od ponad dwóch lat stosowana jako pomoc dydaktyczna w Liceum Ogólnokształcącym im. Stanisława Staszica w Warszawie. W nawiązaniu do wcześniejszych artykułów autorów [1, 2... więcej»

Młodzi arabscy inżynierowie chcą lepszej edukacji i pracy
Patel P.: What Young Engineers Want Out of the Revolutions. Engineers in Egypt and Tunisia hope for more jobs and better educaction. IEEE Spectrum (US) 2011 June. Opracował - Witold Bobrowski. Młodzi ludzie w Egipcie i w Tunezji mieli dosyć stagnacji w polityce i gospodarce, chronicznego bezrobocia, niskiego standardu życia oraz braku perspektyw. Obalili więc rządy swoich państw. Wśród manifestującej młodzieży byli młodzi inżynierowie oraz studenci wyższych uczelni. Inżynierowie, jak i inni Egipcjanie chcą tego samego: wolności, braku korupcji i lepszych sz... więcej»

VII Lubuska Konferencja Naukowo-Techniczna Innowacyjne Materiały i Technologie w Elektrotechnice Nauka dla przemysłu – Przemysł dla nauki i–MITEL 2012 (Krzysztof Woliński)
W dniach 18-20 kwietnia 2012 r. Oddział Gorzowski Stowarzyszenia Elektryków Polskich wspólnie z Instytutem Inżynierii Elektrycznej Uniwersytetu Zielonogórskiego, przy współudziale: Wydziału Elektrycznego Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie, Instytutu Elektrotechniki, ENEA Operator Sp. z o.o., PTET iS Oddział w Szczecinie i Oddział w Zielonej Górze zorganizował Konferencję i-MITEL 2012 w Przyłęsku k. Gorzowa Wlkp. Konferencja została zorganizowana pod patronatem honorowym Wiceprezesa Rady Ministrów Ministra Gospodarki, Wojewody Lubuskiego oraz Prezesa SEP i pod patronatem naukowym Komitetu Elektrotechniki PAN oraz Komisji Nauk Elektrycznych PAN Oddział w Poznaniu. W Konferencji wzięło udział 150 osób. Na otwarcie Konferencji i-MITEL 2012 przybyli: przedstawiciel Ministerstwa Gospodarki - Maciej Sokołowski, dyrektor Departamentu Taryf Urzędu Regulacji Energetyki - dr Tomasz Kowalak, wicewojewoda lubuski - Jan Świrepo, wiceprzewodniczący Sejmiku Województwa Lubuskiego - Tomasz Wontor, radny Sejmiku Województwa Lubuskiego - Bogusław Andrzejczak, wiceprzewodnicząca Rady Miasta Gorzów Wlkp. - Grażyna Wojciechowska, wiceprezydent Gorzowa Wlkp. - Ewa Piekarz, Honorowy Przewodniczący Komitetu Elektrotechniki Polskiej Akademii Nauk i Honorowy Przewodniczący Komitetu Naukowego Konferencji i-MITEL - prof. Kazimierz Zakrzewski, przewodniczący Komitetu Elektrotechniki Polskiej Akademii Nauk - prof. An... więcej»

Analiza numeryczna zagrożenia piorunowego urządzeń zasilanych z instalacji elektrycznej bez ochrony przeciwprzepięciowej (Tomasz Kuczyński)
Podczas bezpośredniego wyładowania piorunowego w urządzenie piorunochronne obiektu budowlanego źródłem zagrożenia jest przede wszystkim działanie rozpływającego się prądu pioruna [1, 7, 8] oraz przepięcia indukowane [6] przez ten prąd w instalacjach niskonapięciowych ułożonych wewnątrz obiektu. Oceniając zagrożenie piorunowe przyłączy zasilania urządzeń w obiekcie budowlanym przeanalizowano przypadek instalacji elektrycznej, w której nie zainstalowano układów urządzeń do ograniczania przepięć. Analizę numeryczną przeprowadzono wykorzystując pakiet oprogramowania CDEGS [5]. Oprogramowanie to do obliczeń zagrożenia piorunowego wykorzystuje teorię pola elektromagnetycznego, a urządzenia mogą być modelowane w postaci pojedynczych przewodów lub konstrukcji przestrzennych układu przewodów. Modelowanie zagrożenia piorunowego urządzeń Zagrożenie piorunowe przyłączy zasilania urządzeń analizowano w modelu przestrzennym przedstawionym na rys. 1. W modelu opracowanym w pakiecie oprogramowania CDEGS uwzględniono urządzenie piorunochronne, instalację elektryczną wraz z urządzeniami, linię elektroenergetyczną oraz uziom stacji transformatorowej. Urządzenie piorunochronne zostało zamodelowane dla hali przemysłowej o wymiarach: 40 × 40 × 20 m (długość × szerokość × wysokość). Uziom otokowy obiektu umieszczono w ziemi na głębokości 0,6 m w odległości 1 m od budynku. Do obliczeń przyjęto rezystywność gruntu równą 100 Ωm oraz odległość pomiędzy obiektem a stacją transformatorową wynoszącą 50 m. Napowietrzną linię elektroenergetyczną ... więcej»

Pojazdy elektryczne i systemy ładowania (Stefan Wójtowicz)
W pierwszych pojazdach liczył się sam fakt, że jeździły. Pojazd parowy Nicolasa Cugnota z 1770 r. osiągał prędkość 4 km/h. Michael Faraday w 1827 r. wynalazł silnik elektryczny a Tomasz Alva Edison w 1830 r. otworzył w Nowym Jorku elektrownię. Zaczęły powstawać pierwsze pojazdy napędzane silnikiem elektrycznym. Na przełomie XIX i XX w. w najbardziej rozwiniętych krajach dominowały pojazdy parowe i elektryczne. Benzynowych było dużo mniej. Wszystkich razem w Stanach Zjednoczonych było ok. 4 tys. Pierwszy samochód z silnikiem spalinowym skonstruował w Niemczech w 1836 r. inż. Brackenburg. Silnik zasilany był mieszaniną wodoru i tlenu. Trudności związane z instalacją wodorową nie pozwoliły na rozwój tej technologii. W 1835 r. Thomas Davenport zbudował pierwszy samochód napędzany silnikiem elektrycznym. Teorię silnika czterosuwowego podał w 1862 r. Alphonse Bean de Rochas. Na tej podstawie Nicolaus Otto skonstruował prototyp silnika. Pierwszy pojazd napędzany silnikiem czterosuwowym został zaprezentowany w 1875 r. w Wiedniu. Jego konstruktorem był Siegfried Marcus. Carl Friedrich Benz i spółka inżynierów: Wilhelm Maybach oraz Gottlieb Wilhelm Daimler zbudowali pierwsze pojazdy z silnikami benzynowymi. W latach 80. XIX w. Francuz Jeantaud rozwinął konstrukcje pojazdów elektrycznych. W tym czasie doskonalone były także elementy mechaniczne pojazdów. Powstały: skrzynia biegów i układ kierowniczy. Firma Siemens&Halske założyła w Berlinie w 1892 r. próbną linię trolejbusową. Belgijski inżynier elektryk i kierowca wyścigowy, Camille Jenatzy, jadąc autem elektrycznym, ustanowił rekord prędkości dla automobili i osiągając 105,876 km/h, przekroczył jako pierwszy barierę 100 km/h. W 1913 r. Henry Ford uruchomił linię produkcyjną. Zaczęło się panowanie silnika spalinowego, które trwa do dziś. Wzrost zainteresowania pojazdami elektrycznymi wynika ze stopniowego przełamywania barier rozwojowych zasobników energii elektrycznej i układów elek... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-6

zeszyt-3337-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-6.html

 
W numerze m.in.:
System rejestracji i analizy zdarzeń, zakłóceń oraz trendów (Zbigniew Kochel, Tadeusz Melecki, Mariusz Talaga, Michał Kaźmierczak)
Zachodzące zmiany własnościowe i organizacyjne w elektroenergetyce zawodowej oraz w przemyśle rodzą nowe potrzeby w obszarze rejestracji i analizy procesów i parametrów pracy urządzeń. Zaspokajanie tych potrzeb staje się możliwe dzięki rozwojowi mikroprocesorowych urządzeń i narzędzi informatycznych. Cele i oczekiwania stawiane przed systemami rejestracji i analiz na obiektach są zróżnicowane. Zwyczajowo system rejestracji i analiz zdarzeń oraz zakłóceń kojarzy się z jednym celem, czyli identyfikacją przyczyn pojawiających się stanów zakłóceniowych i awaryjnych. Centralny system, przedstawiony w artykule, może być wykorzystywany do bardzo wielu różnych celów, m.in. do: - szybkiego i precyzyjnego analizowania i ustalania przyczyn awarii rozległych, - tworzenia wiarygodnych dokumentów poawaryjnych, np. do celów ubezpieczeniowych, - statystycznej analizy stanów awaryjnych i zakłóceniowych do celów diagnostyki i profilaktyki, - oceny pracy urządzeń automatyki elektroenergetycznej i energoelektroniki, - oceny zmiany stanu technicznego urządzeń podstawowych, - monitorowania rozruchu urządzeń, - automatyzacji raportowania. Na każdym obiekcie występują ponadto charakterystyczne potrzeby związane z jego specyfiką technologiczną, stąd system centralnej rejestracji i analizy zdarzeń, zakłóceń oraz trendów projektuje się z uwzględnieniem indywidualnych oczekiwań i uwarunkowań obiektu. Podstawowe uwarunkowania i problemy Uwarunkowania Podstawowe uwarunkowania, ograniczające możliwości systemu, związane są ze sposobem rejestracji. W rejestratorach analogowych, Rys. 1. Przykładowa struktura systemu ET dla elektrowni Mgr inż. Zbigniew Kochel, mgr inż.Tadeusz Melecki, mgr inż. Mariusz Talaga, mgr Michał Kaźmierczak - Energotest Sp. z o.o., Gliwice Rok LXXX 2012 nr 6 61 AUTOMATYKA ELEKTROENERGETYCZNA nie kadry inżynierskiej z obszaru eksploatacji i utrzymania ruchu skutkuje, m.in. brakiem czasu na szkolenia, w tym na poznawanie nowych ... więcej»

Przekazywanie sygnałów dwustanowych w obwodach EAZ (Zygmunt Kuran)
W powszechnej opinii to "rynek" kreuje rzeczywistość, lecz często skuteczniej robią to specyfikacje techniczne. Błąd w specyfikacji technicznej może powodować rozwiązania gorsze kosztem lepszych. Obiektywna ocena poszczególnych rozwiązań nie jest łatwa. Artykuł zawiera obszerną analizę zagadnień dotyczących przekazywania sygnałów dwustanowych EAZ w dużych sieciach 220 V DC, z uwzględnieniem aspektów historycznych, praktycznych i teoretycznych oraz sugestie wprowadzenia zmian w zapisach specyfikacji technicznych. Rola przekaźników pomocniczych w EAZ była fundamentalna, bo wszystkie funkcje logiczne realizowane były przy ich użyciu. Gdy w latach 70. ub.w. przychodziłem do pracy w Zakładzie Automatyki Sieciowej Instytutu Energetyki, to problem zakłóceń w obwodach wtórnych zasadniczo nie istniał. Moce pobierane przez te przekaźniki były na tyle duże, że stanowiły dostateczną ochronę przed zakłóceniami w ich obwodach. Był to okres intensywnej pracy nad elektronicznymi analogowymi zabezpieczeniami dla polskiej energetyki. Najaktywniejszymi ośrodkami w tej dziedzinie były Instytut Energetyki i REFA Świebodzice. Oba ośrodki, pomimo prób w tym kierunku, nie ustaliły wspólnej płaszczyzny sprzętowej. Nastąpił podział: Instytut opracowywał zabezpieczenia dla sieci WN i elektrowni, a REFA dla sieci średnich napięć. Tylko Instytut miał możliwość zetknąć się z problemem zakłóceń, bo dotyczy on obiektów rozległych. Technika elektroniczna chciała zaoszczędzić na energii związanej z przekazywaniem sygnałów dwustanowych, a obiekty energetyczne w tym czasie rozrastały się, co pogłębiało tylko problem. W Instytucie Energetyki, przy opracowywaniu konstrukcji pierwszych elektronicznych zabezpieczeń, od początku przyjęta została obowiązująca do dzisiaj zasada, że do zespołów zabezpieczeń wprowadzamy wszystkie dwustanowe informacje o obiekcie, a uzależnienia logiczne niezbędne do pracy obiektu realizuje elektronika. Z tego wynikła konieczność wprowa... więcej»

XV Seminarium Energotestu "Automatyka elektroenergetyczna - problematyka eksploatacji i modernizacji" (Sylwia Wróblewska)
W dniach 25-27 kwietnia br. odbyło się w Wiśle XV Seminarium Energotestu z okazji jubileuszu 20-lecia firmy. Seminarium otworzył dyrektor Energotestu mgr inż. Arkadiusz Klimowicz. Pierwszego dnia obrady seminaryjne prowadził mgr inż. Zbigniew Kochel. Tego dnia wygłoszono następujące referaty: - Dorobek i możliwości Energotestu z perspektywy dwudziestu lat działalności inżynierskiej firmy w elektroenergetyce (mgr inż. Arkadiusz Klimowicz, mgr inż. Zbigniew Kochel), - Wyzwan... więcej»

Analiza możliwości wykorzystania języków sztucznych i kontrolowanych na potrzeby komputerowego przekładu dokumentacji technicznej (Mirosław Gajer)
Obecnie, w coraz bardziej globalizującym się świecie, zachodzi często konieczność tłumaczenia różnego rodzaju dokumentacji technicznej, instrukcji obsługi specjalistycznego sprzętu, książek serwisowych, materiałów marketingowych itp. na wiele różnych języków świata. Tak duże zapotrzebowanie translatorskie powoduje konieczność zaangażowania olbrzymiej rzeszy tłumaczy oraz wymaga odpowiednio długiego czasu i pokaźnego nakładu środków finansowych. Pewnym wyjściem z istniejącej sytuacji wydaje się powierzenie procesu przekładu odpowiednio w tym celu stworzonym programom komputerowym. Jednak, wbrew pozorom, w tym wypadku sprawa nie jest wcale tak prosta, jak mogłoby się na pierwszy rzut oka wydawać, co powoduje, że wciąż w obszarze automatyzacji przekładu konieczne jest prowadzenie dalszych badań i testowanie nowych rozwiązań [1]. Badania w dziedzinie automatyzacji przekładu mają niezwykle bogatą i pasjonującą historię, liczącą obecnie już ponad 60 lat. Bowiem w roku 1951 została powołana na amerykańskim uniwersytecie MIT pierwsza grupa badawcza, mająca za zadanie przeprowadzenie analizy możliwości i ograniczeń automatyzacji procesu przekładu tekstów z języka rosyjskiego na angielski. Jednak wciąż jeszcze znajdujemy się bardzo daleko od celu, jakim jest zastąpienie człowieka-tłumacza przez odpowiedni program komputerowy [2-5]. Warto jest także wspomnieć, że przekład automatyczny był jednocześnie pierwszą propozycją zastosowania komputerów do realizacji innych zadań niż obliczenia numeryczne i tym samym stanowił zaczątek badań prowadzonych później w dziedzinie systemów sztucznej inteligencji. Także obecnie rozwiązanie podstawowych problemów związanych z automatyzacją przekładu wydaje się mieć kluczowe znaczenie, jeśli chodzi o umożliwienie dalszych postępów w rozwoju dziedziny sztucznej inteligencji [6, 7]. W tym miejscu można postawić kluczowe pytanie dotyczące zasadniczych przyczyn, z powodu których proces przekładu z tak wielkimi... więcej»

JM-TRONIK - 30 lat doświadczeń w EAZ (Mariusz Radziszewski, Dariusz Rybak)
W artykule przedstawiono rodzinę zabezpieczeń serii MUZ produkcji JM-TRONIK. Opisano zabezpieczenia od zwarć doziemnych admitancyjne kierunkowe, realizowane przez sterowniki polowe MegaMUZ-2 i MultiMUZ-3. Przedstawiono także innowacyjne funkcje sterowników polowych, m.in. kontrolę zużycia styków wyłączników próżniowych. Firma JM-TRONIK jest producentem szerokiej gamy urządzeń elektroenergetycznych średnich napięć, m.in. rozdzielnic SN, wyłączników i styczników próżniowych oraz elektroenergetycznej automatyki zabezpieczeniowej (EAZ). Na szczególną uwagę zasługuje rodzina zabezpieczeń serii MUZ, w tym sterowniki polowe MegaMUZ-2 i MultiMUZ-3, które realizują zabezpieczenia admitancyjne kierunkowe. Sterowniki polowe produkcji JM-TRONIK zostały wyposażone w wiele innowacyjnych funkcji, takich jak kontrola zużycia styków wyłączników próżniowych. Uniwersalne sterowniki polowe MegaMUZ-2 i MultiMUZ-3 - realizacja zabezpieczeń admitancyjnych kierunkowych Sterowniki polowe MegaMUZ-2 i MultiMUZ-3 są zespołami uniwersalnymi i realizują pełną automatykę zabezpieczeniową, m.in. zabezpieczenia admitancyjne kierunkowe. R... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-5

zeszyt-3306-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-5.html

 
W numerze m.in.:
Smart metering w energetyce (Wojciech Rutkowski)
Coraz częściej docierają do nas informacje o nadchodzącej "licznikowej" rewolucji, inteligentnych licznikach energii elektrycznej czy wręcz inteligentnych sieciach. Warto spojrzeć na ten temat zarówno z punktu widzenia spółki dystrybucyjnej, jak i odbiorcy w kontekście potencjalnych korzyści, jak również ewentualnych zagrożeń. Nie ulega wątpliwości, że zmiany w zakresie urządzeń pomiarowych następują i jest to proces, którego nie da się zatrzymać. W sieci jest jeszcze mnóstwo tradycyjnych liczników indukcyjnych, które stopniowo zastępowane są elektronicznymi licznikami statycznymi. Równolegle w coraz większym stopniu wykorzystywana jest technologia zdalnego odczytu, a to rzeczywiście niewiele w porównaniu z funkcjonalnością inteligentnych liczników i inteligentnych sieci nowej generacji. Warto dodać, że planowane zmiany nie wynikają tylko z mody czy możliwości, jakie obecnie stwarza technika. Głównym motorem zmian jest prognozowany deficyt mocy w krajowym systemie elektroenergetycznym (KSE). Według raportu Polska 2030 [13], już dziś stoimy na krawędzi deficytu mocy, który z czasem będzie się powiększał (rys. 1). Jeżeli nie zostaną podjęte radykalne działania, coraz częściej będziemy dowiadywać się o wprowadzanych ograniczeniach w dostawie energii elektrycznej. Dowodem na to jest 1 lutego br., kiedy to z powodu niskich temperatur padł rekord zużycia energii, a KSE znalazł się na granicy bezpieczeństwa. Ekstremalne warunki pracy KSE przełożyły się na wyjątkowo wysokie ceny energii na rynku bilansującym. W tym dniu energię dla godziny piętnastej i szesnastej wyceniono odpowiednio na 1450 oraz 1466,17 zł/MWh (rys. 2). Na przeciwległym biegunie tego zjawiska znalazły się doniesienia, że Niemcy spodziewają się ujemnej ceny energii, co wynika ze spodziewanej dużej produkcji energii z farm wiatrowych, na co nakłada się zmniejszone weekendowe zapotrzebowanie [7]. Jest to co prawda sytuacja wyjątkowa, ale przy stale rosnącym udziale f... więcej»

Zastosowanie przetwornic VLT firmy Danfoss w inwestycjach ciepłowniczych (Damian Furman)
Firma Danfoss należy do niekwestionowanych liderów branży napędowej. Od lat nazwa VLT ® określa przetwornice częstotliwości i softstarty o najlepszych parametrach technicznych, najwyższej niezawodności i funkcjonalności. Napędy VLT ® pracują w aplikacjach na całym świecie, a firma Danfoss oferuje najrozleglejszą sieć doświadczonych specjalistów i partnerów z zakresu techniki napędowej. W artykule zaprezentowano jedno z energooszczędnych napędowych wdrożeń firmy Metrolog z Czarnkowa. Firma jako Autoryzowany Dystrybutor współpracuje z firmą Danfoss od ponad 5 lat. Metrolog na życzenie klienta realizuje kompleksową obsługę - od projektu aż po realizację i uruchomienie. Zużywanie optymalnej ilości energii elektry... więcej»

Niekonwencjonalny odzysk energii - prąd z wodociągów
Iwanow А., Kotieleniec N.: Wykorzystanie nadmiernego ciśnienia w scentralizowanych układach ciepłowniczych do produkcji energii elektrycznej (Ispolzowanije izbytocznowo dawlienija w sistiemach centralizowannowo tiepłosnabżenija dla proizwodstwa elektriczeskoj eniergii). "Eniergobiezopasnost" i Eniergosbierieżenie" 3/2009. Opracował - Piotr Olszowiec. Ważnym, lecz wciąż niedocenianym sposobem poprawy bilansu energetycznego jest wykorzystywanie strumieni bezpowrotnie traconej energii. Jednym z rozwiązań może być odbiór rozpraszanej energii, jej konwersja i zwrot do sieci elektrycznej. Przykładem udanej realizacji tego podejścia jest utylizacja nadmiaru energii hydrokinetycznej sprężonych mediów, a zwłaszcza wody. Przy transporcie wody użytkowej lub ciepłowniczej na początku rurociągu wymuszane jest ciśnienie robocze o wartości niezbędnej do pokonania oporów przepływu czynnika do ... więcej»

Stacje ładowania samochodów elektrycznych w USA
Ulrich L.: Charge of the EV Brigade. 2012 will test the feasibility of EV charging stations. IEEE Spectrum (US) 2012 January. Opracował - Witold Bobrowski. Na rynku Stanów Zjednoczonych pojawia się coraz więcej pojazdów elektrycznych (EV - electric vehicle) produkowanych przez różne firmy. Zaistniał więc problem budowy stacji ładowania samochodów elektrycznych. Niektórzy uważają, że właściciele samochodów elektrycznych powinni ładować je przede wszystkim w domu, ewentualnie w pracy - a bardzo rzadko, jeżeli w ogóle - korzystać z publicznych stacji ładowania. Pogląd taki reprezentuje m.in. Aaron Singer - kierownik produkcji samochodów elektrycznych firmy BMW... więcej»

Odległości pomiędzy urządzeniami do ograniczania przepięć a urządzeniami chronionymi (Andrzej Sowa)
Tworząc niezawodny system ograniczania przepięć w instalacji elektrycznej w obiekcie budowlanym, należy uwzględnić wiele wymagań dotyczących samej instalacji elektrycznej, ochrony odgromowej obiektów budowlanych oraz kompatybilności elektromagnetycznej urządzeń. Szczególną uwagę należy zwrócić na: - właściwą ocenę występującego zagrożenia stwarzanego przez prądy i napięcia udarowe, - koordynację energetyczną pomiędzy poszczególnymi układami urządzeń do ograniczania przepięć SPD (surge protective device) w wielostopniowych systemach ochrony, - poziomy odporności udarowej przyłączy zasilania chronionych urządzeń, - dopuszczalne odległości (tzw. odległości ochronne) pomiędzy układami SPD a chronionymi urządzeniami. Koordynację energetyczną pomiędzy urządzeniami do ograniczania przepięć określa producent w formie wymagań dotyczących odległości pomiędzy SPD różnych typów. Znacznie bardziej skomplikowane jest określanie odległości ochronnych pomiędzy układem SPD a przyłączami zasilania chronionych urządzeń. Narażenia przepięciowe urządzeń W przypadku stosowania długich przewodów pomiędzy SPD typu 2 lub 3 a chronionym urządzeniem (rys. 1) na zaciskach przyłącza zasilającego chronionego urządzenia mogą wystąpić napięcia ograniczone przez SPD z dodatkowymi oscylacjami. O możliwości wystąpienia przepięć o takim charakterze w obwodzie warystor - obciążenia o charakterze pojemnościowym wspomniano w normie IEC 61643-12 [7]. Wartości szczytowe przedstawionych przepięć (rys. 2) dochodziły do podwojonej wartości napięcia panującego na warystorze (SPD typu 2 lub 3). Dr hab. inż. Andrzej Sowa, prof. ndzw. PB - Wydział Elektryczny Politechniki Białostockiej Rys. 1. Wzajemne rozmieszczenie urządzeń do ograniczania przepięć i chronionych urządzeń: a) układ SPD typu 2 i chronione urządzenie, b) SPD typu 3 a chronione urządzenie a) b) Rys. 2. Napięcie w układzie warystor - obciążenie pojemnościowe: a) schemat układu pomiarowego, b) napięcia ... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-4

zeszyt-3276-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-4.html

 
W numerze m.in.:
WYDAWNICTWA
90 lat Oddziału Radomskiego SEP.Stanisław Bajson: 90 lat Oddziału Radomskiego Stowarzyszenia Elektryków Polskich. Wyd. VII, Wydawnictwo Naukowe Instytutu Technologii Eksploatacji, Radom 2011.Stanisław Bajson tak pisze w Słowie wstępnym: Niniejsza kronika zawiera głównie historię i działalność całego Oddziału. Promocja kół i ich zakładów patronackich objęła w kronice tylko te koła, które informacje na temat swojej działalności przekazały do Komisji Historycznej Oddziału. Oprócz historii Oddziału Radomskiego SEP opracowanie niniejsze przedstawia również w skrócie najważniejsze dane o powstaniu, organizacji i rozwoju energetyki i telekomunikacji w regionie. W poszczególnych rozdziałach kroniki Autorzy prezentują następujące zagadnienia: Wprowadzenie - początki elektryki i twórcy jej podstaw, powstanie szkolnictwa technicznego na terenach polskich, organizacje i stowarzyszenia techniczne. Zjazd założycielski SEP, Pierwsze 30-lecie Oddziału Radomskiego SEP w latach 1921-1950 - powstanie Radomskiego Koła SEP, zmiany organizacyjne SEP i rozwój ilościowy. Początki szkolnictwa technicznego w regionie, historia elektryki w rejonie radomsko-kieleckim, powstanie i osiągnięcia spółki ZEORK, działalność członków SEP w latach 30., działalność teletechników polskich przed 1939 r., historia elektryki w regionie radomsko- kieleckim w latach okupacji (1939-1945), działalność konspiracyjna SEP-owców, konspiracyjna działalność teletechników w latach 1939-1945, odbudowa zniszczonych urządzeń teletechnicznych i energetycznych po wyzwoleniu (1945-1950), działalność Oddziału Radomsko-Kieleckiego SEP w latach 1945-1950, Drugie 30-lecie Oddziału Radomskiego SEP w latach 1951-1980 - nowa struktura organizacyjna SEP w latach 1951-1956, rozwój działalności SEP w latach 1956-1970, działalność SEP w dekadzie 1971-1980, organizacja energetyki zawodowej w regionie w latach 1951-1980, Trzecie 30-lecie Oddziału R... więcej»

Impedancja udarowa urządzeń powszechnego użytku (Jarosław Wiater)
Impedancja urządzeń powszechnego użytku mierzona w warunkach statycznych zdecydowanie różni się od impedancji tego samego urządzenia w warunkach dynamicznych. Duża szybkość narastania prądów udarowych powoduje wzrost wartości impedancji. W artykule zaprezentowano wyniki pomiarów impedancji udarowej urządzeń takich jak: wiertarka o mocy 750 W, odbiornik telewizyjny, odbiornik radiowy, żarówka o mocy 100 W, odbiornik telewizji satelitarnej, drukarka laserowa, stacjonarny komputer osobisty. Pomiary zostały przeprowadzone podczas normalnej pracy badanych urządzeń. Udar napięciowo-prądowy (1,2/50-8/20 μs) wprowadzano do instalacji elektrycznej podczas wykonywania pomiarów. W dobie rosnącego uzależnienia od energii elektrycznej istotnym czynnikiem staje się jej jakość. Wymusza to w sposób naturalny konieczność pomiaru, rejestracji i sygnalizacji zaburzeń. Od kilkudziesięciu lat są podejmowane próby oceny występującego zagrożenia urządzeń elektronicznych powszechnego użytku podczas bezpośrednich wyładowań piorunowych w różnorodne obiekty budowlane. Kluczowe w tej analizie są informacje niezbędne do matematycznego odwzorowania impedancji udarowych przyłączy zasilania analizowanych urządzeń. Dotychczas bazowano na modelach składających się tylko z elementów biernych. Impedancja urządzeń powszechnego użytku mierzona w warunkach statycznych zdecydowanie różni się od impedancji tego samego urządzenia przy wymuszeniu w postaci udaru napięciowo-prądowego. Duża szyb... więcej»

150. rocznica urodzin Michała Doliwo-Dobrowolskiego w Szczecinie (Ryszard Kacperski)
Członkowie Oddziału Szczecińskiego SEP im. Michała Doliwo-Dobrowolskiego 2 stycznia 2012 r. - w 150. rocznicę urodzin swego patrona - złożyli kwiaty pod tablicą upamiętniającą dzieło tego genialnego elektryka, o którym jeden z Jego biografów (J.A. Sznejberg) napisał: Odegrał On wybitną rolę w historii światowej elektrotechniki. Przypada Mu fundamentalna misja w rozwiązaniu najważniejszego problemu energetycznego na przełomie XIX i XX wieku. Przedstawiciele społeczności szczecińskiej Po cer... więcej»

Rozkład temperatury i ładunku elektrycznego w równoległych torach wielkoprądowych i szynoprzewodach (Łukasz Kolimas)
Ze względu na kształt powierzchni stykowych, zestyki dzielimy na punktowe, liniowe i powierzchniowe. W rzeczywistości styczność dwóch styków nigdy nie następuje w punkcie czy wzdłuż linii lub powierzchni wynikającej z obrysu geometrycznego styków. W zestyku punktowym styczność rzeczywista (przez którą przepływa prąd) ma miejsce na powierzchni o bardzo małym promieniu. Styczność rzeczywista w zestyku liniowym odbywa się na kilku małych powierzchniach ułożonych w przybliżeniu wzdłuż pewnej linii prostej. Zestyk powierzchniowy charakteryzuje się stosunkowo dużą powierzchnią pozorną (nominalną) styczności, natomiast rzeczywista powierzchnia styczności takiego zestyku stanowi kilkanaście procent powierzchni pozornej. Zestyki aparatów elektrycznych należą do najbardziej obciążonych elementów torów prądowych. Powinny zatem być tak zaprojektowane, wykonane i eksploatowane, aby dopuszczalne ograniczenia na ich parametry techniczne, wynikające z odpowiednich przepisów i norm, nie były przekraczane. Struktura analizowanych materiałów Analizowane tory prądowe są to przewody elektryczne w postaci sztywnych szyn na ogół zamkniętych we wspólnej obudowie o odpowiednio zaprojektowanej długości, ks... więcej»

VII Lubuska Konferencja Naukowo-Techniczna Innowacyjne Materiały i Technologie w Elektrotechnice i-MITEL 2012 Nauka dla przemysłu - Przemysł dla nauki (Franciszek Narkun, Edward Cadler)
Siódmy raz Oddział Gorzowski Stowarzyszenia Elektryków Polskich wspólnie z Instytutem Inżynierii Elektrycznej Uniwersytetu Zielonogórskiego, przy współudziale: Wydziału Elektrycznego Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie, Instytutu Elektrotechniki, ENEA Operator Sp. z o.o. - Sponsor Główny, PTETiS Oddział w Szczecinie i Zielonej Górze organizuje Konferencję i-MITEL 2012. Konferencja odbędzie się w dniach 18-20 kwietnia 2012 r. w Przyłęsku i obejmie całokształt zagadnień związanych z innowacyjnymi materiałami i technologiami elektrotechnicznymi, w tym również z jakością zasilania urządzeń elektroenergetycznych, przetwarzaniem i przesyłaniem energii elektrycznej, i... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-3

zeszyt-3238-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-3.html

 
W numerze m.in.:
Bezpieczeństwo elektrowni jądrowych z reaktorami III generacji oferowanych Polsce Część I. Zasada działania reaktora i elektrowni jądrowej (Władysław Kiełbasa)
Źródłem energii w elektrowni jądrowej jest kontrolowana łańcuchowa reakcja rozszczepienia jąder ciężkich izotopów - głównie tzw. izotopów rozszczepialnych uranu (U-235, U-233) i plutonu (Pu-239, Pu-241) - zachodząca w reaktorze pod wpływem pochłonięcia przez jądro atomowe neutronu. Przy rozszczepieniu jednego jądra uranu U-235 wydziela się energia ponad 50 mln razy większa niż przy utlenianiu (spalaniu) węgla do CO2. Stąd też mamy do czynienia z bardzo dużą koncentracją energii w energetycznych reaktorach jądrowych, a elektrownie jądrowe potrzebują nieporównywalnie mniej paliwa (masowo i objętościowo) niż konwencjonalne elektrownie cieplne opalane paliwami kopalnymi. Większość energii wydzielanej podczas jądrowej reakcji rozszczepienia izotopów można odebrać w postaci ciepła, które generuje się w materiale paliwa jądrowego. W typowym reaktorze jądrowym paliwo jądrowe ma postać prętów, skonstruowanych w ten sposób, że materiał paliwowy zamknięty jest w szczelnej rurce (zwanej "koszulką paliwową"), wykonanej ze stopu cyrkonowego, zaślepionej z obu stron. W efekcie otrzymuje się element paliwowy w formie pręta (rys. 1). W prawie wszystkich reaktorach energetycznych stosuje się paliwo uranowe wzbogacone w U-235 w ilości 2-5% lub w pluton (ok. 7%). Następnie typowo 200-300 takich elementów paliwowych łączy się w zespoły konstrukcyjne - zwane zestawami lub kasetami paliwowymi (rys. 2). Każdy zestaw paliwowy ma dodatkowo pewną liczbę (zwykle ponad 20) pustych rurek prowadzących, do których mogą być wprowadzane pręty pochłaniające neutrony (regulacyjne i bezpieczeństwa). W takiej formie paliwo jądrowe jest stosowane w reaktorach jądrowych, gdzie zostaje załadowane i zamocowane w tzw. rdzeniu reaktora, tj. w strefie, w której właśnie zachodzi kontrolowana łańcuchowa reakcja rozszczepienia. W rdzeniu reaktora jądrowego (rys. 3) umieszcza się ponad 150 takich zestawów paliwowych (w dużych reaktorach liczba ta może przekraczać 200). Mg... więcej»

Układy przesyłu energii elektrycznej za pomocą jednego przewodu
Chapman N.: When one wire is enough. Transmission&Distribution World 4/2001. Opracował - Piotr Olszowiec. Do zasilania odległych, jednofazowych odbiorców jednoprzewodowe układy przesyłu energii elektrycznej SWER (single wire earth return - jednoprzewodowa linia z ziemią jako torem powrotnym) stanowią atrakcyjną alternatywę dla tradycyjnych trójfazowych sieci rozdzielczych średniego napięcia (SN). Analiza ekonomiczna wykazuje oszczędność tego rozwiązania tam, gdzie drugi przewód 1-fazowej linii kosztowałby więcej niż transformator separacyjny i są zwiększone straty energii. Już w końcu XIX w. Tesla zademonstrował, że do przesyłu energii elektrycznej wystarczy jeden przewód, podczas gdy funkcję przewodu powrotnego może spełniać ziemia. Technologię SWER opracował i wdrożył po raz pierwszy Lloyd Mandeno do elektryfikacji rolnictwa Nowej Zelandii w 1925 r. Do tej pory w Australii i Nowej Zelandii zbudowano ponad 200 tys. km tych linii przesyłowych SN. Z czasem układy SWER zostały przeniesione również do niektórych krajów w Afryce, a także Brazylii, Indii, Kanady i USA (Alaska). Budowa jednoprzewodowych linii rozdzielczych SN W australijskich liniach SWER (rys. 1) energia jest dostarczana przez transformator separacyjny o mocy do 300 kVA i przekładni napięciowej najczęściej 22/19 kV. Linia składa się z jednego przewodu i może rozciągać się nawet na 200 km, a więc długość niespotykaną dla konwencjonalnych sieci promieniowych SN. Wzdłuż trasy linii przyłączeni są rozproszeni odbiorcy, którzy pobierają moc przez transformatory dystrybucyjne (obniżające napięcie w stosunku 19/0,24/0,24 kV). Sieć złożoną z linii SWER pokazano na rysunku 3. Najdłuższe z tych ciągów zasilają do 80 transformatorów dystrybucyjnych o znormalizowanych mocach 5, 10 i 25... więcej»

Nowy paradygmat bezpieczeństwa sieci energetycznych (smart power grids
... więcej»

Weryfikacja nastawień zabezpieczeń od utraty wzbudzenia na przykładzie elektrociepłowni przemysłowej (Jacek Klucznik, Zbigniew Lubośny)
W artykule przedstawiono rozważania dotyczące działania zabezpieczeń reaktancyjnych od utraty wzbudzenia generatorów synchronicznych, pracujących w elektrociepłowni przemysłowej. Pokazano możliwości niewłaściwego działania zabezpieczenia od utraty wzbudzenia, wskazując że dobór nastawień powinien każdorazowo wykorzystywać badania modelowe. Przyjmowanie nastawień typowych zgodnych z wiedzą inżynierską może być przyczyną niewłaściwego działania tego typu zabezpieczeń, prowadząc w najgorszym przypadku do pracy asynchronicznej generatorów, w sytuacji gdy generatory w obiektach przemysłowych rozważanego typu nie są wyposażane w zabezpieczenia od poślizgu biegunów. Przedmiotem rozważań zawartych w artykule jest zakład przemysłowy, którego rozdzielnię główną SN (6 kV) oraz powiązanie z systemem elektroenergetycznym WN (110 kV) przedstawiono na rysunku 1. Rozdzielnia SN zakładu powiązana jest z siecią WN za TG1: Ur = 0,74·Un, tp = 2 s, X1 = 0 Ω, X2 = -9,52 Ω, X3 = -150 Ω, tpn = 2 s, tw = 8 s. TG2: Ur = 0,7·Un, tp = 2 s, X1 = 0 Ω, X2 = -1,2 Ω, X3 = -25,2 Ω, tpn = 2 s, tw = 8 s. Działanie zabezpieczenia jest następujące: podstawą jest człon impedancyjny (40) określający, czy mierzona na podstawie pomiaru prądu i napięcia generatora impedancja, znajduje się w strefie działania, tj. w obszarze określonym przez okrąg i prostą (rys. 2). Jeżeli zmierzony wektor impedancji znajdzie się w obszarze określonym przez chara... więcej»

LUDZIE POLSKIEJ ELEKTRYKI
Andrzej Klepacki (1948-2011) LUDZIE POLSKIEJ ELEKTRYKI 29 grudnia 2011 r. odszedł na zawsze z naszego grona wieloletni pracownik Instytutu Energetyki - inżynier elektryk, specjalista w dziedzinie elektroenergetycznej automatyki zabezpieczeniowej, nasz dobry Kolega, szlachetny Człowiek - mgr inż. Andrzej Klepacki. Urodził się 26 lutego 1948 r. w Dolistowie Starym nad Biebrzą. Do szkoły podstawowej uczęszczał w Dolistowie Starym, a liceum ogólnokształcące ukończył w Suchowoli. Andrzej Klepacki ukończył studia na Wydziale Elektrycznym Politechniki Warszawskiej w 1974 r. uzyskując dyplom magistra inżyniera elektryka w specjalności zabezpieczenia elektroenergetyczne. 1 stycznia 1974 r. podjął pracę w Zakładzie Automatyki Zabezpieczeniowej Instytutu Energetyki, gdzie na stanowisku asystenta naukowo-badawczego pracował do końca marca 1997 r. W ponad 22-letnim okresie pracy w tym... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-2

zeszyt-3212-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-2.html

 
W numerze m.in.:
Przyszłość energetyki jądrowej na świecie (cz. II) (Marcin Jaskólski, Agnieszka Kaczmarek)
Wiele krajów zajmuje się badaniami i rozwojem reaktorów małej i średniej mocy. Należą do nich m.in.: Rosja, Japonia, Stany Zjednoczone, Indie, Chiny, Argentyna, Korea Południowa. Z uwagi na wiele zalet, jakie mają tego typu układy - wydają się być ciekawym rozwiązaniem technologicznym - w pewnych warunkach lokalizacyjnych. Reaktory jądrowe małej mocy to reaktory o mocy elektrycznej zainstalowanej do 300 MW, natomiast reaktory średniej mocy charakteryzują się mocą elektryczną w zakresie od 300 do 700 MW. Zalety małych reaktorów jądrowych Reaktory jądrowe małej mocy mają wiele zalet. Zalety te podkreślano w pracach [1-6]. Pierwszą z nich są mniejsze rozmiary komponentów reaktora, co otwiera możliwości przed mniejszymi dostawcami elementów kutych reaktora, w tym firmami krajowymi. Ponadto transport elementów konstrukcji reaktora małej mocy nie ogranicza wyboru lokalizacji głównie do terenów nadmorskich lub wzdłuż dużych rzek. Małe reaktory stwarzają możliwość transportu kolejowego, drogowego, rzecznego (barki), gdyż ich komponenty są znacznie lżejsze. Przy budowie bloku energetycznego istotna jest możliwość wytwarzania wielu elementów małych reaktorów w fabrykach, które podlegają ścisłej kontroli, a ponadto korzystne jest montowanie ich na placu budowy, co nie tylko zmniejsza niepewność związaną z kosztem budowy i jej harmonogramem, ale także zwiększa niezawodność i bezpieczeństwo pracy reaktora. Warto również wziąć pod uwagę fakt, że ilość radionuklidów jest proporcjonalna do mocy reaktora, stąd mniejsze ich ilości w reaktorach małych niż w reaktorach dużej mocy. Przejawia się to możliwością zmniejszenia osłon, wielkości zajmowanej powierzchni oraz wielkości strefy planowania awaryjnego (w USA - EPZ - emergency planning zone - strefa o promieniu 10 mil wokół elektrowni). Zmniejszona ilość radionuklidów w małych i średnich reaktorach przejawia się ograniczeniem wielkości zajmowanego terenu i obszaru tzw. strefy planowania awar... więcej»

Rozłącznik izolacyjny bezpiecznikowy skrzynkowy typu RBK 00 pro-V120
Firma Apator, bazując na ponad 60-letnim doświadczeniu w projektowaniu oraz produkcji aparatury łącznikowej wprowadziła na rynek nowy produkt RBK 00 pro-V120, który stanowi rozszerzenie rodziny rozłączników RBK wielkości 00. Zastosowane rozwiązania konstrukcyjne a także ostateczny wygląd produktu spełniają wymagania techniczne oraz sugestie projektantów złączy i rozdzielni elektrycznych. Aplikacje, w których istniała potrzeba instalowania kabla o przekroju do 120 mm2 do rozłącznika wielkości 00 (160 A), wymuszały stosowanie dodatkowych elementów lub modułów przyłączeniowych do rozłącznika. Rozwiązania te wymagały zastosowania osłon maskujących, chroniących obsługę przed dotyki... więcej»

WYDAWNICTWA
Pomiary i analiza przepięć. Waldemar Skomudek: Pomiary i analiza przepięć oraz ocena ich skutków w sieciach średniego i wysokiego napięcia. Centralny Ośrodek Szkolenia i Wydawnictw Stowarzyszenia Elektryków Polskich, Warszawa 2011.W nowej serii Monografie naukowotechniczne SEP ukazała się książka poświęcona zagadnieniom przepięć w sieciach średniego i wysokiego napięcia. W Przedmowie Autor pisze: Autor monografii podjął się zadania polegającego na scharakteryzowaniu procesów przepięciowych występujących w sieciach elektroenergetycznych średniego i wysokiego napięcia, oszacowaniu poziomu narażenia przepięciowego układów izolacyjnych, określeniu przesłanek modyfikacji zasad koordynacji izolacji i ochrony przed przepięciami oraz na wskazaniu możliwości praktycznego ich wykorzystania między innymi w celu uzyskania pozytywnego efektu ekonomicznego. Monografia jest adresowana do studentów na kierunku elektroenergetyka o specjalnościach sieci elektroenergetyczne i technika wysokich napięć, do pracowników elektroenergetyki, osób uczestniczących w pracach normalizacyjnych komitetów technicznych oraz osób zajmujących się projektowaniem elementów sieci elektroenergetycznych. W poszczególnych ro... więcej»

Generacja wiatrowa a jakość energii elektrycznej (Franciszek Głowacki, Henryk Koseda)
Wiatr należy do odnawialnych źródeł energii, którego światowy potencjał energetyczny szacuje się na poziomie mocy równej 40 TW (dla porównania potencjał śródlądowej energii wodnej szacowany jest na ok. 4 TW). Mimo iż człowiek wykorzystywał energię wiatru od najdawniejszych czasów (latawce, żaglowce, wiatraki) to zainteresowanie energią wiatru do celów energetycznych wyraźnie rozwinęło się dopiero po kryzysie paliwowym lat 70. ub.w. Przyjęcie przez niektóre państwa protokołu z Kioto o ograniczeniu emisji dwutlenku węgla skłoniło rządy i firmy do inwestowania w proekologiczne źródła energii odnawialnej, w tym w energetykę wiatrową i fotowoltaikę. Dyrektywy Unii Europejskiej i praktyczna realizacja mechanizmów wsparcia energetyki odnawialnej mimo wielu trudności zaowocowały wzrostem zainstalowanych w Polsce mocy energetyki wiatrowej z 725 MW w końcu 2009 r. do 1180 MW na koniec 2010 r. i 1489 MW we wrześniu 2011 r. Przyłączanie obiektów generacji wiatrowej do krajowego systemu elektroenergetycznego powoduje konieczność wykonania testów potwierdzających ich prawidłową współpracę z systemem dla różnych sytuacji ruchowych, jakie mogą wystąpić. Właściwości, jakie mają generatory napędzane turbinami wiatrowymi powodują konieczność przeprowadzenia testów nietypowych dla generacji konwencjonalnej. Znalazło to odzwierciedlenie w instrukcjach ruchu i eksploatacji sieci dystrybucyjnej oraz przesyłowej. W obu tych dokumentach poświęcono osobne rozdziały dotyczące wymagań stawianych energetyce wiatrowej oraz testów, jakie należy przeprowadzić po uruchomieniu obiektu. Testy te powinny dotyczyć m.in.: - zachowania się farm wiatrowych (FW) w czasie normalnej pracy oraz podczas programowych uruchomień i odstawień, - zdolności FW do prowadzenia regulacji mocy czynnej w czasie pracy interwencyjnej, - odpowiedniego reagowania FW w przypadku zmian częstotliwości w sieci, - zdolności FW do regulacji generacji mocy biernej przy różnych trybach pr... więcej»

XIV Sympozjum z cyklu "Współczesne urządzenia oraz usługi energetyczne, telekomunikacyjne i informatyczne" pt. "Aktualne problemy budowy i eksploatacji sieci oraz instalacji elektrycznych" (Ryszard Niewiedział)
W dniach 23 i 24 listopada 2011 r. w Poznaniu odbyło się XIV Sympozjum z cyklu "Współczesne urządzenia oraz usługi elektroenergetyczne, telekomunikacyjne i informatyczne". Sympozja te - zgodnie ze swoją wieloletnią tradycją - stanowią forum wymiany doświadczeń między specjalistami szeroko pojętej elektryki: elektrotechników, energetyków, elektroników, teletechników, automatyków, informatyków. Bieżąca edycja Sympozjum nosiła tytuł: "Aktualne problemy budowy i eksploatacji sieci oraz instalacji elektrycznych". Tematyka XIV Sympozjum obejmowała następujące zagadnienia: - projektowanie i eksploatacja sieci rozdzielczych i dystrybucyjnych, - projektowanie i eksploatacja instalacji w obiektach inteligentnych, - zarządzanie obiektem inteligentnym, - wybrane zagadnienia zasilania obiektów energią elektryczną. logicznych stosowanych w sieciach i instalacjach elektrycznych, zarówno w obiektach tradycyjnych jak i inteligentnych: mieszkalnych, użyteczności publicznej, przemysłowych. Sympozjum stanowiło forum umożliwiające zdynamizowanie wymiany doświadczeń oraz wdrażania wyników badań naukowych do praktyki projektowej, wykonawczej i eksploatacyjnej w obszarze sieci i instalacji elektrycznych. Zakres tematyczny XIV Sympozjum obejmował w sposób kompleksowy i kompetentny problematykę pojawiającą się - wskutek integracji sieci i instalacji technicznych obiektów - w fazach: projektowej i technologicznej, a zwłaszcza w warstwie informatycznej. Efektywne zastosowanie technik informatycznych przynosi zdecydowane efekty ekonomiczne również w obszarze instalacji i sieci elektrycznych. Tym samym tematyka Sympozjum wpisuje się w aktualne kierunki ... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-1

zeszyt-3181-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-1.html

 
W numerze m.in.:
WYDAWNICTWA
AutoCAD 2011+ Andrzej Jaskulski: AutoCAD 2011/LT2011+. Kurs projektowania parametrycznego i nieparametrycznego 2D i 3D. Wersja polska i angielska. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2011.W rozdziale Koncepcja i zawartość podręcznika czytamy: (…) Program zawartego w podręczniku kursu został dobrany w taki sposób, aby po jego przerobieniu Czytelnik był w stanie zrealizować samodzielnie, bez konieczności dodatkowego szkolenia, wszystkie etapy parametrycznego i nieparametrycznego projektowania 2D i 3D, począwszy od przygotowania stanowiska pracy aż do wykreślenia w dowolnej podziałce rysunkowej gotowego projektu dowolnej branży. Podręcznik może być stosowany zarówno na kursach zorganizowanych, jak i do samodzielnej nauki. Od Czytelnika nie jest wymagane specjalistyczne przygotowanie. Większość materiału stanowią ćwiczenia. Na wstępie omówiono koncepcję i zawartość podręcznika oraz zastosowane oznaczenia. W trzech głównych częściach książki w poszczególnych rozdziałach podjęto następujące zagadnienia: Część I. Nieparametryczne projektowanie 2D: podstawy środowiska AutoCAD, instalacja plików dodatkowych, wybrane operacje konfiguracyjne, tworzenie nowego projektu, podstawy zarządzania szablonami, współrzędne 2D punktów, śl... więcej»

Michał Doliwo-Dobrowolski (1862-1919) (Romuald Nowakowski, Piotr Szymczak)
Michał Doliwo-Dobrowolski urodził się 2 stycznia 1862 roku w Gatczynie pod Petersburgiem. Jego ojciec Józef Dobrowolski herbu Doliwa (jest to zarówno nazwa polskiego herbu rodowego jak i nazwisko) pełnił funkcję dyrektora szkoły zawodowej. W roku 1872 Michał Doliwo-Dobrowolski zamieszkał z rodzicami w Odessie, gdzie w 1878 roku ukończył szkołę realną. Mając 16 lat, podjął studia na cieszącym się uznaniem Wydziale Chemii politechniki w Rydze. Językiem wykładowym w tej prywatnej uczelni był niemiecki, a jedną z najliczniejszych grup etnicznych stanowili Polacy z Łotwy, Estonii i Litwy. W 1883 roku został nagrodzony za ogniwo galwaniczne eksponowane na Międzynarodowej Wystawie Elektrotechnicznej w Wiedniu. Certyfikat tej nagrody podpisał wybitny fizyk - prof. Josef Stefan. W 1881 roku wyjechał do Niemiec, gdzie podjął studia w Wyższej Szkole Technicznej w Darmstadt w Hesji. Uczelnia ta - zaliczana do najstarszych i czołowych politechnik europejskich - cieszyła się wówczas (także obecnie) zasłużoną sławą, toteż znaczny procent jej studentów stanowili cudzoziemcy, w tym obywatele Cesarstwa Rosyjskiego, a także wielu Polaków. W 1884 roku Dobrowolski ukończył na tej politechnice (utworzony jako pierwszy w świecie) Wydział Elektryczny, zorganizowany przez prof. Erazmusa Kittlera. Po studiach przez trzy lata pracował jako jego asystent, prowadząc wykłady z elektrochemii w zastosowaniach do galwanoplastyki i metalurgii. Wykłady te cieszyły się dużym uznaniem studentów. Bezpośrednio po rezygnacji z pracy u prof. Kittlera wyjechał w 1887 roku do Odessy, gdzie zawarł związek małżeński z Greczynką Kornelią Tumba. Po powrocie do Niemiec (z polecenia prof. Kittlera) podjął pracę w Deutsche Edison-Gesellschaft fűr angewandte Elektricität - DEG, przemianowan... więcej»

Badania ochronników napięciowych przy dużej prędkości wiatru
Hoffarth S.: Speedy protection. ABB surge arresters for rail applications at formulaone speed and beyond. ABB Review 2011 nr 2. Opracował - Witold Bobrowski. Rynek szybkich kolei żelaznych rozwija się bardzo szybko. Zgodnie z danymi międzynarodowej unii kolejowej (UIC - Union Internationale des Chemins de fer) sieć szybkich kolei na świecie wzrośnie - w ciągu najbliższych dziesięciu lat - z obecnych 13 tys. km do 30 tys. km. Wzrosną również wymagania, zarówno w stosunku do samych pociągów, jak i ich wyposażenia. Wyposażenie montowane na zewnątrz taboru musi być przystosowan... więcej»

System zabezpieczeń stacji elektroenergetyczej WN/SN - cyfrowe terminale UTX (Piotr Zięba)
W artykule zaprezentowano zabezpieczenia do kompleksowego wyposażania stacji elektroenergetyczej WN/SN. Firma Computers&Control jest jedyną polską firmą, która produkuje pełną gamę zabezpieczeń pracujących na stacjach elektroenergetycznych WN/SN. Jako jedyna światowa firma ma wszystkie zabezpieczenia pracujące na stacjach energetycznych WN/SN, komunikujące się poprzez magistralę CAN-Bus/RS-485, używaną na stacjach i podstacjach trakcyjnych. Wszystkie patenty, rozwiązania konstrukcyjne i programowe stosowane w urządzeniach firmy C&C powstały w firmie i są jej wyłączną własnością. Wykorzystując dwudziestoletnie doświadczenie w konstrukcji i produkcji urządzeń automatyki zabezpieczeniowej dla stacji elektroenergetycznych WN/SN firma aktualnie oferuje klientom rodzinę cyf... więcej»

II Konferencja naukowo-techniczna "Jakość energii i efektywność energetyczna" (Krzysztof Woliński)
W dniach 17-18 listopada 2011 r. odbyła się konferencja naukowo-techniczna poświęcona wymianie doświadczeń z zakresu jakości energii elektrycznej oraz rejestracji i analizie zjawisk w sieciach elektroenergetycznych. Celem konferencji było upowszechnienie wiedzy o technicznych i ekonomicznych aspektach poprawy jakości energii elektrycznej, przegląd rynku w zakresie urządzeń i systemów służących monitorowaniu jakości energii oraz poprawa efektywności energetycznej. Uczestnicy spotkali się w Trzebieszowicach (w Kotlinie Kłodzkiej). Organizatorem konferencji była firma PROCOM SYSTEM z Wrocławia. Instytucjami współpracującymi były: Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie, Wydział Elektryczny Politechniki Wrocławskiej oraz Komitet Naukowo-Techniczny SEP ds. Jakości Energii Elektrycznej. W konferencji uczestniczyło ok. 80 osób, które reprezentowały: pracowników przedsiębiorstw dystryb... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

Czasowy dostęp

zegar Wykup czasowy dostęp do tego czasopisma.
Zobacz szczegóły»