profil Twój Profil
Kliknij, aby zalogować »
Jesteś odbiorcą prenumeraty plus
w wersji papierowej?

Oferujemy Ci dostęp do archiwalnych zeszytów prenumerowanych czasopism w wersji elektronicznej
AKTYWACJA DOSTĘPU! »

Twój koszyk
  Twój koszyk jest pusty

BĄDŹ NA BIEŻĄCO -
Zamów newsletter!

Imię
Nazwisko
Twój e-mail

Czasowy dostęp?

zegar

To proste!

zobacz szczegóły

ZAMÓW EZEMPLARZ PAPIEROWY!

baza zobacz szczegóły

ELEKTRONIKA, ENERGETYKA, ELEKTROTECHNIKA »

WIADOMOŚCI ELEKTROTECHNICZNE


(ang. ELECTROTECHNICAL NEWS)

Czasopismo Stowarzyszenia Elektryków Polskich (SEP)
rok powstania: 1933
Miesięcznik ISSN 0043-5112

Artykuły publikowane w czasopiśmie WIADOMOŚCI ELEKTROTECHNICZNE w rankingu Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego otrzymują 5 punktów. Tematyka:
Artykuły przeglądowe, problemowe i dyskusyjne (ze szczególnym zwróceniem uwagi na aspekty praktyczne) ze wszystkich podstawowych działów współczesnej elektrotechniki silnoprądowej: akumulatory i ogniwa, aparaty i urządzenia, automaty... więcej »

Artykuły naukowe zamieszczane w czasopiśmie są recenzowane.

Procedura recenzowania

Formularz recenzji

r e k l a m a

Prenumerata

Dear Customer! Order an annual subscription (PLUS version) and get access to other electronic publications of the magazine (year 2004-2013), also from March - year 2014.
Take advantage of the thousands of publications on the highest professional level.
prenumerata papierowa roczna PLUS (z dostępem do archiwum e-publikacji) - tylko 466,56 zł
prenumerata papierowa roczna PLUS z 10% rabatem (umowa ciągła) - tylko 419,90 zł *)
prenumerata papierowa roczna - 378,00 zł
prenumerata papierowa półroczna - 189,00 zł
prenumerata papierowa kwartalna - 94,50 zł
okres prenumeraty:   
*) Warunkiem uzyskania rabatu jest zawarcie umowy Prenumeraty Ciągłej (wzór formularza umowy do pobrania).
Po jego wydrukowaniu, wypełnieniu i podpisaniu prosimy o przesłanie umowy (w dwóch egzemplarzach) do Zakładu Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT.
Zaprenumeruj także inne czasopisma Wydawnictwa "Sigma-NOT" - przejdź na stronę fomularza zbiorczego »

2012-12

zeszyt-3526-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-12.html

 
W numerze m.in.:
Roczny spis treści 2012r.
I. AUTOMATYKA ELEKTROENERGETYCZNA buchta j.: Uruchamianie bloku energetycznego z jednostki pracującej na potrzeby własne w warunkach awarii systemowej. 9, 85 cierny j., posp ÍŠil j.: Modernizacja systemu sterowania i zabezpieczeń małych elektrowni wodnych. 9, 98 CZIP-PRO firmy Relpol SA Zakład POLON - zespół do obsługi pól rozdzielni SN. 3, 44 Historia budowy systemu energetycznego Nowego Jorku - W. Bobrowski. 6, 57 HORISZNY J., CZYŻAK M., SMYK R.: Analiza widmowa w czasie rzeczywistym prądów udarowych transformatora z zastosowaniem procesora FFT w technologii FPGA. 12, 59 IDZIK J.: Nowa złączka TOPJOB®S do przekładników prądowych. 9, 102 JM-TRONIK - 30 lat doświadczeń w EAZ - M. Radziszewski, D. Rybak. 6, 43juszczyk a.: Nowe funkcje w zespołach zabezpieczeń MiCOM platformy P10. 9, 74 KLIMOWICZ A., KOCHEL Z.: Rozwój usług oraz urządzeń i układów automatyki elektroenergetycznej, energoelektroniki oraz systemów sterowania i nadzoru w perspektywie 20 lat działalności Energotestu w elektroenergetyce. 12, 35 KLIMPEL A., LIPKO K.: Czy burze magnetyczne są groźne dla krajowej elektroenergetyki? (Cz. II). 6, 37 KLUCZNIK J., LUBOŚNY Z.: Weryfikacja nastawień zabezpieczeń od utraty wzbudzenia na przykładzie elektrociepłowni przemysłowej. 3, 32 KOCHEL Z., MELECKI T., TALAGA M., KAŹMIERCZAK m.: System rejestracji i analizy zdarzeń, zakłóceń oraz trendów. 6, 60 komendera l.: TSL-11 - nowe zabezpieczenia szyn zbiorczych dla jednosystemowych rozdzielni 110 kV. 9, 81 kRASUSKI K., SIBILSKI H., DZIERŻYŃSKI A.: Badania układów stykowych w rozbieralnej komorze próżniowej. 12, 55 KULSKI K.: Trójkątna charakterystyka pracy architektur cyfrowych podstacji. 12, 64 KURAN Z.: Przekazywanie sygnałów dwustanowych w obwodach EAZ. 6, 52 KURAN Z., SKRODZKI S.: Praktyczne wskazówki doboru przekładników prądowych do zabezpieczeń różnicowych. 12, 49 LUBOŚNY Z., WRÓBLEWSKA S., DYTRY H.: Zabezpieczenia elektroenergetyczne bloku w początkowym okresie o... więcej»

XIV Międzynarodowe Warsztaty Doktoranckie OWD (Krzysztof Kluszczyński)
Październikowe XIV Międzynarodowe Warsztaty Doktoranckie OWD zgromadziły w tym roku rekordową liczbę doktorantów (140) oraz profesorów- ekspertów (40) z wielu krajów Europy (m.in. z Polski, Niemiec, Francji, Czech, Słowacji, Słowenii, Węgier, Ukrainy i Białorusi). Zorganizowane zostały przez Polskie Towarzystwo Elektrotechniki Teoretycznej i Stosowanej - PTETiS, Wydział Elektryczny Politechniki Śląskiej (Katedra Mechatroniki), Komitet Elektrotechniki PAN, Centrum Edukacji w Mechatr... więcej»

Rozwój usług oraz urządzeń i układów automatyki elektroenergetycznej, energoelektroniki oraz systemów sterowania i nadzoru w perspektywie 20 lat działalności Energotestu w elektroenergetyce (Arkadiusz Klimowicz, Zbigniew Kochel)
Działalność inżynierska firmy Energotest-Energopomiar w początkowym okresie - po wydzieleniu się z Zakładów Pomiarowo-Badawczych Energetyki Energopomiar, koncentrowała się na wykonywaniu różnego typu badań, ocen, ekspertyz oraz uruchomieniu układów elektrycznych, w tym automatyki elektroenergetycznej. Energotest-Energopomiar przejął ten zakres prac po Energopomiarze, który prowadził tego typu działalność w polskiej energetyce od początku swojego istnienia - czyli od 1952 r. Powstanie firmy w 1992 r. zbiegło się w czasie z procesem wymiany (mających już 20-40 lat) analogowych elektromechanicznych i elektronicznych układów i urządzeń automatyki elektroenergetycznej i energoelektroniki, na nowej generacji urządzenia wykorzystujące technikę mikroprocesorową. Energotest-Energopomiar podjął to wyzwanie i rozszerzył swoją działalność o kompleksowe modernizacje tych układów. Koncentrując się na rozwiązywaniu aktualnych problemów branży, bazując na bogatych doświadczeniach obiektowych, firma rozwinęła działalność konstrukcyjno-wdrożeniową. Energotest ma w dorobku wiele unikalnych mikroprocesorowych urządzeń automatyki elektroenergetycznej oraz energoelektroniki. Do najważniejszych można zaliczyć: układy wzbudzenia i regulacji napięcia generatorów, system sterowania i nadzoru, systemy rejestracji i analizy zdarzeń i zakłóceń, automaty samoczynnego przełączania zasilań, system nadzoru nad sieciami prądu stałego, światłowodowe zabezpieczenia łukoochronne. W firmie od wielu lat prowadzona jest działalność projektowa i doradcza dotycząca układów i urządzeń elektroenergetycznych w elektrowniach, elektrociepłowniach oraz w przemyśle, a od 2008 r. rozwijana jest działalność projektowa w zakresie stacji przesyłowych i rozdzielczych. Układy wzbudzenia i regulacji napięcia generatorów Energotest specjalizuje się w opracowywaniu i wdrażaniu statycznych układów wzbudzenia generatorów oraz regulatorów napięcia generatorów wyposażonych we wzbudnic... więcej»

Polska reprezentacja przemysłu elektrotechnicznego w Europie - czy musimy być tylko wykonawcami? (Janusz Nowastowski)
Polska Izba Gospodarcza Elektrotechniki (PIGE) jest kontynuatorką istniejącej od 1993 r. Izby Gospodarczej Przemysłu Elektrotechnicznego. Powstanie Izby było wyrazem narodzenia się w Polsce samorządności branżowych środowisk gospodarczych i dążeniem do nawiązania bezpośrednich kontaktów z istniejącymi związkami przedsiębiorców branży elektrycznej z zachodniej Europy. W Niemczech odpowiednikiem PIGE jest organizacja Zentralverband Elektrotechnik und Elektronikindustrie e.V. (ZVEI), w której jest zatrudnionych 150 osób, w tym wielu najwyższej klasy ekspertów i specjalistów. ZVEI zrzesza 1600 firm, co stanowi 90% przemysłu elektrycznego. Firmy te w 2011 r. miały 178 mld euro sprzedaży i zatrudniały ponad 840 tys. pracowników. Przemysły elektryczny i elektroniczny w Polsce miały w tym okresie sprzedaż na poziomie 80 mld zł, tj. ok. 20 mld euro i zatrudniały 150 tys. pracowników. Nawet przy zachowaniu stosownych proporcji wielkości przemysłów obu krajów i tradycji zrzeszania się w... więcej»

Ekonomicznie uzasadniony czas eksploatacji linii napowietrznych i kablowych średniego napięcia (Andrzej Ł. Chojnacki)
Rachunek gospodarczy odgrywa znaczącą rolę w planowaniu inwestycji w elektroenergetyce. Jest to spowodowane potrzebą środków finansowych na inwestycje, długotrwałością budowy obiektów elektroenergetycznych oraz długim czasem ich eksploatacji. Każdy więc błąd inwestycyjny skutkuje wieloletnimi stratami dla inwestora. W przypadku linii elektroenergetycznych SN inwestorem jest najczęściej spółka dystrybucyjna. Jeżeli uwzględni się fakt, iż konkretna spółka ma co najmniej kilkaset kilometrów linii, straty mogą być bardzo duże. Rachunek gospodarczy w elektroenergetyce powinien uwzględniać koszty inwestycyjne, bieżące koszty eksploatacyjne, a także koszty zawodności układów. Najczęściej analizowaną wielkością są średnie koszty roczne - wyznaczane z uwzględnieniem rachunku dyskonta. W artykule przedstawione zostały wyniki analizy optymalnego (pod względem ekonomicznym) czasu eksploatacji linii napowietrznych oraz kablowych SN. Jako kryterium optymalizacji przyjęto minimalne średnie koszty roczne użytkowania linii. Metoda wyznaczania optymalnego czasu eksploatacji obiektów elektroenergetycznych z uwzględnieniem ich zawodności Linia elektroenergetyczna jest obiektem naprawialnym. W przypadku awarii wymieniany lub naprawiany jest uszkodzony element, nie zaś cała linia. Praca obiektu odnawialnego charakteryzuje się następującymi cechami [7]: - obiekt pracuje z reguły w sposób ciągły, a przy pracy z przerwami jako zmienną t przyjmuje się łączny czas działania, - w przypadku uszkodzenia obiektu w chwilach t1, t2, t3, …, tn, obiekt podlega odnowie (naprawie) częściowej, polegającej zwykle na wymianie uszkodzonego elementu, - czas odnowy jest pomijalnie krótki w stosunku do czasu poprawnej pracy obiektu, - obiekt praktycznie nie zmienia rozkładu trwałości po naprawie, - znany jest średni koszt awarii, składający się z kosztów usuwania awarii oraz kosztów wynikających ze skutków gospodarczych awarii (koszty utraconego zysku, koszty ... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-11

zeszyt-3492-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-11.html

 
W numerze m.in.:
Kontrola obwodów wyzwalających za pomocą przekaźników cyfrowych (Anthony W. Hassall, Krishnakumar Venkataraman, Simon Richards, Graeme Lloyd)
Zabezpieczanie sieci elektroenergetycznych jest nauką, w której najważniejszy jest wysoki poziom niezawodności. Zawsze, gdy tylko zajdzie taka potrzeba, zabezpieczenie musi zadziałać. W innym wypadku może dojść do kosztownych uszkodzeń instalacji, przerwy w zasilaniu wielu odbiorców oraz potencjalnego zagrożenia życia. Przekaźniki zabezpieczające są zatem projektowane w sposób zapewniający pewność działania. Bardzo często główne zagrożenie pewności działania pochodzi od obwodu łączącego zestyk wykonawczy z cewką wyzwalającą wyłącznika. Usterki samej cewki wyzwalającej, przełączników pomocniczych oraz połączeń obwodu wyzwalającego mogą skutkować nieprawidłowym wyzwalaniem. Taki rozbudowany układ w połączeniu ze znaczeniem obwodu wyzwalającego doprowadził do opracowania układów przeznaczonych do jego zabezpieczania. Tak więc kontrola tych elementów poprzez monitoring obwodu wyzwalającego (TCS) stała się standardem. Tradycyjnie, funkcja TCS była i nadal jest realizowana przez przekaźniki elektromechaniczne. Nawet dziś obwody wyzwalające są powszechnie wyposażane w przekaźniki z układami elektromechanicznymi. Tego typu monitoring przyjmuje zwykle formę dwóch oddzielnych cewek włączonych w obwód wyzwalający. W roku 1956 Electricity Association - stowarzyszenie sektora energetycznego Wielkiej Brytanii (obecnie Energy Networks Association) wydało specyfikację Engineering Recommendation (zalecenia inżynierskie) S15 1956, zawierającą zalecenia dla stosowania monitoringu obwodu wyzwalającego [1]. Specyfikacja ta do dziś pozostaje standardem przemysłowym zarówno w Wielkiej Brytanii jak i na świecie. Dosyć często w specyfikacjac... więcej»

Kto jest właścicielem danych pomiarowych? (Krzysztof Billewicz)
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/72/WE dotycząca wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej i uchylająca dyrektywę 2003/54/WE w zakresie wdrożenia systemu inteligentnego opomiarowania mówi, że: wdrożenie inteligentnych systemów pomiarowych może być uzależnione od ekonomicznej oceny wszystkich długoterminowych kosztów i korzyści dla rynku oraz indywidualnego konsumenta lub od oceny, która z form inteligentnego pomiaru jest uzasadniona z ekonomicznego punktu widzenia, najbardziej opłacalna oraz w jakim czasie wdrożenie tych rozwiązań jest wykonalne. Ocena ma być przeprowadzona do 3 września 2012 r. Oczywiście dyrektywa ta nie obliguje państw członkowskich do wprowadzenia (do 2020 r.) zaawansowanej infrastruktury pomiarowej AMI (advanced metering infrastructure) niewłaściwie utożsamianej z wdrożeniem u odbiorców zaawansowanych funkcjonalnie, zdalnie odczytywanych i konfigurowanych, elektronicznych liczników, zwanych inteligentnymi licznikami. Dyrektywa UE decyzję takiego wdrożenia pozostawia krajom członkowskim, które powinny ją podjąć na podstawie przesłanek ekonomicznych. Wraz z wprowadzeniem AMI pojawia się kwestia pozyskania i przetwarzania ogromnej ilości danych pomiarowych pochodzących z takich liczników. Definicja danych pomiarowych Dane pomiarowe to wirtualne byty - informacje, wartości liczbowe, które aby istnieć muszą być gdzieś przechowywane. Jest to uporządkowany zbiór wartości liczbowych informujący o wartościach wielkości zmierzonej, zarejestrowanych przez określone urządzenie pomiarowe. Dane pomiarowe są to dane rzeczywiste uzyskane z licznika energii elektrycznej, zawier... więcej»

Ryby elektryczne (Stefan Gierlotka)
Jednym z pierwszych, dostrzeżonych poza piorunem zjawisk elektrycznych, a znanych człowiekowi już w starożytności były ryby elektryczne. Pierwszy hieroglificzny dokument opisujący elektrycznego suma pochodzi ze starożytnego Egiptu i datuje się na 4000 lat p.n.e. W starożytnym Rzymie elektryczność ryb była wykorzystywana w medycynie. W 46 r. Scribonius Largus - lekarz na dworze cesarza Klaudiusza stosował w leczeniu podagry czarną płaszczkę z rodziny Torpedinidae, którą kładł pacjentowi pod stopy. Pacjent stał na wilgotnym brzegu, aby woda obmywała jego stopy. Obecnie w lecznictwie stosuje się terapię wykorzystującą podobne zjawiska, ale już nie z użyciem elektrycznych ryb, a za pomocą specjalnego generatora impulsów. Narządy elektryczne u ryb Niektóre gatunki ryb należące do rodzin: drętwy, strętwy, mruki i sum elektryczny, wyewoluowały niezależne narządy elektryczne. Ryby te należą do gromad chrzęstno- i kostnoszkieletowych. Napięcie elektryczne wytwarzane u tych ryb służy do obezwładniania zdobyczy lub odstraszania napastników. Niektóre ryby swe narządy elektryczne wykorzystują do elektrolokacji i orientacji w środowisku. Największe węgorze elektryczne zdolne są do wytworzenia rażeniowego prądu elektrycznego o napięciu 600 V, sumy do 350 V, a drętwa brunatna do 200 V i natężeniu ok. 30 A. Ryby wykorzystują prąd rażeniowy zarówno do polowania i obrony. Ryby wytwarzające pole elektryczne do elektrolokacji generują napięcie do 5 V, które służy do rozpoznania środowiska w mętnej wodzie. Do tych ryb należą: mrukowate, strętwokształtne i raje. Do wytworzenia napięcia elektrycznego ryby wykorzystują czynnościowe prądy elektryczne powstające w mięśniach, nerwach i innych tkankach. Generowany prąd elektryczny płynie tylko w jednym kierunku. Wytworzona energia jest uzależniona od rozmiarów narządu elektrycznego. Wyładowania następują seriami impulsów, po czym na krótki czas ustają, aby ten narząd mógł się zregenerować. Narządy wytwa... więcej»

Układ sterowania pracą próżniowego kolektora słonecznego do grzania powietrza (Roman Śmierzchalski, Michał Zdończyk)
Ludzkość od wieków czerpała korzyści ze Słońca. Z czasem zmieniały się jedynie metody oraz urządzenia pozwalające na przekształcanie energii słonecznej w energię cieplną. Dziś poszukiwanie alternatywnych źródeł energii wiąże się nie tylko z ochroną środowiska, ale przede wszystkim z nieustannie wzrastającymi kosztami ogrzewania. Instalacje słoneczne cieszą się coraz większym zainteresowaniem przede wszystkim osób fizycznych, ale również małych i średnich przedsiębiorstw oraz sektora publicznego. Klienci opierając się na promocji coraz lepszej technologii i korzystając z dotacji Unii Europejskiej, a także preferencyjnych pożyczek z państwowych funduszy ekologicznych, mogą wybierać spośród różnych typów i rozwiązań konstrukcyjnych kolektorów słonecznych. Dzięki temu polski rynek kolektorów rozwija się dość dynamicznie, a energetyka słoneczna jest dobrym sposobem obniżenia kosztów energii. Główne zastosowanie w Polsce znajdują kolektory słoneczne do grzania wody użytkowej (c.w.u.) oraz wspomagania centralnego ogrzewania (c.o.) budynków mieszkalnych, hal czy magazynów [1]. Istotnym ograniczeniem stosowania tej technologii są uwarunkowania klimatyczne występujące w kraju, a także czas zwrotu kosztów inwestycyjnych. W celu redukcji kosztów instalacji solarnych oraz uproszczenia systemu pozyskiwania ciepła, proponuje się zastosowanie w kolektorze słonecznym próżniowych rur do podgrzewania powietrza [5, 7]. Brak czynnika pośredniczącego (wody, glikolu) znacznie poprawia sprawność kolektora słonecznego. Znaczącą cechą kolektorów powietrznych jest brak wpływu na przegrzanie kolektora w okresie stagnacji. Zastosowanie próżniowych kolektorów słonecznych (wykorzystujących próżnie w szklanych rurach próżniowych jako izolatora), znacznie poprawiają warunki pracy tych urządzeń. Zaletą jest także możliwość pracy przy rozproszonym świetle, np. przy częściowym zachmurzeniu, dzięki czemu istnieje możliwość pozyskiwania energii przez większość m... więcej»

IX Konferencja Naukowo-Techniczna "Transformatory energetyczne i specjalne - projekt, produkcja, eksploatacja"
W dniach od 3 do 5 października 2012 r. odbyła się kolejna edycja konferencji naukowo-technicznej poświęcona projektowaniu, produkcji oraz eksploatacji transformatorów energetycznych i specjalnych. Uczestnicy spotkali się w Hotelu Król Kazimierz w Kazimierzu Dolnym. Organizatorami konferencji byli: Polimex-Mostostal Zakład ZREW Oddział Transformatory, Instytut Mechatroniki i Systemów Informatycznych Politechniki Łódzkiej, Zakład Wysokich Napięć Politechniki Łódzkiej, Instytut Energetyki z Warszawy, przy współudziale firmy PFISTERER. Patronat nad konferencją sprawowali: Polski Komitet Wielkich Sieci Elektrycznych, Polskie Sieci Elektroenergetyczne Operator, Zarząd Główny Stowarzyszenia Elektryków Polskich, Stowarzyszenie Elektryków Polskich Oddział Łódzki i Warszawski. W spotkaniu uczestniczyło 150 osób, które reprezentowały ośrodki naukowo-badawcze w kraju, służby techniczne energetyki zawodowej i przemysłowej, producentów transformatorów i osprzętu do ich produkcji oraz firmy zajmujące się diagnostyką transformatorów. Uczestników konferencji powitał Jarosław Zaręba (Polimex-Mostostal Zakład ZREW Oddział Transformatory... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-10

zeszyt-3462-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-10.html

 
W numerze m.in.:
Sceptyczne spojrzenie na energie alternatywne
Smil V.: Skeptic Looks at Alternative Energy. It takes several lifetime to put a new energy system into place, and wishfuI thinking can’t speed things along. IEEE Spectrum (US) 2012 July. Opracował - Witold Bobrowski. Jak wiadomo, bez subsydiów elektrownie korzystające ze źródeł odnawialnych, poza elektrowniami wodnymi i geotermicznymi, nie mogą jeszcze konkurować z generatorami konwencjonalnymi. Składa się na to wiele powodów począwszy od współczynników wydajności (capacity factors), czyli maksymalnej ilości energii elektrycznej, którą elektrownia może wyprodukować w ciągu roku, podzielonej przez ilość energii, którą mogłaby wyprodukować, pracując w sposób ciągły. Współczynnik wydajności typowej elektrowni jądrowej wynosi ponad 90%, elektrowni opalanej węglem kamiennym 65-70%. Elektrownie słoneczne w USA i w Europie osiągają zwykle do 20%. W Hiszpanii elektrownie słoneczne i wiatrowe, dobrze ulokowane w suchym terenie mogą uzyskać od 25% do 30%, a elektrownie wiatrowe na pełnym morzu - do 40%. Aby przetworzyć energię z elektrowni wiatrowych i słonecznych konieczne jest wykonanie całkowicie nowych linii przesyłowych do miejsc obfitujących w słońce lub wiatr, a także przystosowanie istniejącego systemu energetycznego do częstych zmian obciążenia, związanego z okresową naturą zasilania. Wszystkie te komplikacje są dobrze znane i wszystkie z nich są często lekceważone przez popleczników energii alternatywnych oraz przez media. Największym błędem zwolenników nowych źródeł energii jest bagatelizowanie wskazań dotyczących czasu wymaganego do zastąpienia dotychczasowych źródeł energii przez energie odnawialne (pomimo trudnych do odparcia argumentów). Przykładem jest plan z 2008 r., popierany przez byłego wiceprezydenta Stanów Zjednoczonych - Ala Gore’a, który nawoływał do zastąp... więcej»

Zyski energetyczne w wyniku stosowania rozwiązań nadążnych w układach fotowoltaicznych (Grażyna Frydrychowicz-Jastrzębska, Artur Bugała)
Dostosowanie orientacji przestrzennej odbiornika energii słonecznej względem kierunku padającego promieniowania słonecznego w celu uzyskania optymalnych zysków energetycznych, można realizować w układach stacjonarnych oraz układach nadążnych, tzw. "śledzenia za Słońcem" jedno- lub dwuosiowych. Zdecydowanie korzystniejsze rezultaty osiąga się przy zastosowaniu drugich z tym, że takie rozwiązanie wymaga dodatkowych nakładów finansowych (konstrukcja, montaż i eksploatacja - nieznacznie zwiększone zapotrzebowanie na energię elektryczną do zasilania układu). Charakterystyka układów nadążnych w fotowoltaice Na gęstość mocy promieniowania słonecznego, docierającego do odbiornika wpływ ma zarówno intensywność samego promieniowania jak i współczynnik przezroczystości atmosfery czy kąt padania promieni słonecznych na powierzchnię odbiornika, wynikający z pozornego ruchu Słońca. Zapewnienie optymalnego, ze względu na zysk energetyczny, kąta padania promieniowania można uzyskać w wyniku zmian orientacji przestrzennej odbiornika (kąta pochylenia do podłoża i kąta azymutu), przy czym dobre rezultaty można osiągnąć już w przypadku zmian nawet tylko w jednej płaszczyźnie [6, 7, 13]. Pozycjonowanie jest przeprowadzane zgodnie z parametrami astronomicznymi, np. na podstawie lokalizacji wybranej gwiazdy - w określonych odstępach czasu. Stosuje się metodę tzw. układu otwartego lub zamkniętego. Pierwsza z nich jest energochłonna i nie zapewnia wysokiej sprawności. Druga metoda - dzięki zainstalowaniu specjalnych czujników - pozwala uzyskać dodatkowe informacje o rodzaju, kierunku i wartości promieniowania. Połączenie obu wymienionych metod daje układ hybrydowy [9]. Dostosowanie orientacji przestrzennej odbiornika PV realizuje się w wyniku okresowej zmiany położenia w jednej lub dwóch osiach, przeprowadzanej ręcznie, względnie automatycznie. Układ jednoosiowy "podąża" za Słońcem ze wschodu na zachód (co stanowi odwzorowanie dziennej wędrówki Słoń... więcej»

Wyznaczanie pozycji obiektu prowadzącego w systemach rejestrujących obrazy DSO (Robert Suszyński, Mariusz Dziębowski)
W artykule przedstawiono nową koncepcję wyznaczania pozycji obiektu prowadzącego w systemie cyfrowego przetwarzania obrazów, dedykowanego dla układu śledzenia gwiazdy prowadzącej w astrofotografii długoczasowej obiektów dalekiego kosmosu (DSO). Jako główne kryterium oceny metody określenia pozycji wybrano małą złożoność algorytmu obliczeniowego, wymaganą przez układ DSP przetwarzający rejestrowane obrazy astronomiczne w czasie rzeczywistym. Wykonano analizę porównawczą zaproponowanej metody z innymi opisywanymi w literaturze. Opracowaną metodę zaimplementowano w eksperymentalnym układzie FPGA. System testowy został przebadany i pomierzono jego parametry w autonomicznym stanowisku do astrofotografii na rzeczywistych obrazach DSO. Otrzymane wyniki potwierdziły przydatność opracowanych metod i skuteczność systemu śledzenia obiektów w astrofotografii długoczasowej. Żyjemy w czasach dynamicznego rozwoju nauki i technologii. Wśród dziedzin, które znacząco się do tego przyczyniają są lotnictwo i astronautyka. Dążenie ludzi do oderwania się od powierzchni Ziemi, wzniesienia poza granicę atmosfery oraz ciekawość tajemnic otaczającego nas wszechświata, przyczynia się do intensywnego rozwoju astronomii. Dziedzina ta szeroko wykorzystuje najnowocześniejsze osiągnięcia optyki, elektroniki, informatyki, mechaniki precyzyjnej i wielu innych. kosmicznych. Umieszczenie przyrządu obserwacyjnego na orbicie jest niezwykle kosztowne, stąd nieustanny rozwój technologii teleskopów naziemnych. Astronomia obserwacyjna rozwija się w bardzo szybkim tempie i niemal codziennie dokonuje się nowych odkryć. Ponadto dzięki rozwojowi elektroniki, cyfrowych metod pozyskiwania obrazów i ich dalszej obróbki, jest to dziedzina, w której znaczącą liczbę badań i odkryć realizuje się wykorzystując podstawowy sprzęt obserwacyjny, na którego zakup mogą pozwolić sobie ośrodki akademickie, edukacyjne czy też pasjonaci-astroamatorzy. W celu wykonania zdjęć obiektów da... więcej»

Wybrane aspekty projektowania iluminacji obiektów zabytkowych (Piotr Cierzniewski, Grzegorz Marciniszyn)
We współczesnym świecie rozwój techniki oświetleniowej sprawił, że oświetlenie jako środek kształtowania i aranżacji, stał się coraz częściej dostrzeganym i wykorzystywanym elementem w iluminacji obiektów architektonicznych. Odpowiednio wykonane oświetlenie potrafi poprawić estetykę każdego miejsca. Nocna iluminacja jest w stanie wykreować wyjątkowy efekt wizualny. Dzięki odpowiednio dobranej grze światła i cienia, jasności i koloru, oświetlenie kształtuje nastrój, tworząc niepowtarzalny, nocny wizerunek miasta [1]. Operując sztucznym światłem można wyeksponować najbardziej interesujące elementy budynku oraz wydobyć te, które w ciągu dnia są niewidoczne. Można również ukryć elementy, które są zniszczone lub mało reprezentatywne. Ważnym aspektem iluminacji jest to, aby oświetlany budynek współgrał z otaczającymi go innymi obiektami, często intensywnie oświetlonymi, np. parkami czy ulicami oraz intensywną iluminacją obiektów handlowych i biurowców, z powodu której zabytkowe budynki pozbawione iluminacji nikną w mroku [2]. Coraz więcej miast stara się, poprzez odpowiednią iluminację obiektów zabytkowych, przywrócić ich obraz znany z dziennej panoramy miasta. Dlatego obecnie na świecie są tworzone integralne plany oświetlenia całych miast. Przykładem takiego miasta może być Lyon (Francja), gdzie projekt ten realizowany jest od 1989 r., a obecnie w mieście jest ponad 250 odpowiednio iluminowanych miejsc. Należy pamiętać, że iluminacja jest również formą prezentacji danego obiektu i musi uwzględniać jego styl, rangę oraz funkcję. Bardzo ważnym elementem iluminacji jest także odpowiednie prowadzenie przewodów oraz umieszczanie opraw na obiektach. Należy to wykonywać w taki sposób, aby w jak najmniejszym stopniu ingerować w elewacje budynku. Iluminacja w dzisiejszych czasach musi również sprostać jeszcze jednemu bardzo ważnemu wymaganiu, jakim jest energooszczędność. Obecnie producenci opraw i źródeł światła tworzą coraz nowsze i ... więcej»

Innowacyjność sektora IT oparta na współpracy naukowo-biznesowej (Wojciech Prastowski)
Jak zwiększyć potencjał innowacyjny w firmie, której profil działalności opiera się na nowatorskich projektach i pionierskich technologiach? Gdzie poszukiwać źródeł inspiracji w przypadku, gdy oferowane usługi i produkty powstają dzięki najnowocześniejszym rozwiązaniom i podzespołom? Jednym ze sposobów, od dawna wykorzystywanym w tzw. gospodarkach rozwiniętych, jest współpraca przedsiębiorstw z uczelniami wyższymi i wykorzystanie potencjału studentów, doktorantów i naukowców. Taki model współpracy w sektorze naukowo-biznesowym popularyzuje "Network Sunrise - Dolnośląska Sieć Współpracy Nauki i Biznesu" - czyli projekt, w ramach którego grupa animatorów transferu wiedzy i technologii rozbudowuje sieć kontaktów i rozwija serwis społecznościowy wspomagający realizację projektów z pogranicza nauki i biznesu. Diza... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-9

zeszyt-3423-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-9.html

 
W numerze m.in.:
Srebrny Jubileusz Przedsiębiorstwa Badawczo-Wdrożeniowego OLMEX SA - 25 lat współtworzenia polskiego systemu elektroenergetycznego
Z dyrektorem generalnym, prezesem zarządu PBW OLMEX SA, dr. inż. Przemysławem Chojnowskim rozmawia Aleksander Dudkowski.Panie Prezesie, mija już ćwierć wieku odkąd OLMEX jako prywatna firma rozpoczął działalność na naszym rynku elektroenergetycznym. To piękny jubileusz zważywszy, że firma jako jedna z pierwszych w Polsce rozpoczęła prywatną działalność po transformacji ustrojowej. Proszę powiedzieć kilka słów o początkach OLMEX-u. Jan Parandowski w "Mitologii" pisze, że na początku był Chaos. Ja mogę stwierdzić, że na początku naszego istnienia był zapał. Pojawiły się sprzyjające warunki do podjęcia działalności gospodarczej w nieznanych jeszcze w Polsce warunkach wolnego rynku. To wyzwoliło w ludziach energię i chęć stworzenia czegoś nowego. W 1987 r., z inicjatywy pracowników naukowych ówczesnej Akademii Rolniczo-Technicznej w Olsztynie, zostało założone w Olsztynie Przedsiębiorstwo Badawczo-Wdrożeniowe OLME X Sp. z o.o. Przedmiot działalności obejmował prace projektowe, pomiarowe, badawcze, wdrożeniowe, montażowe i instalatorskie z zakresu gospodarki energetycznej w zakładach przemysłowych, ze szczególnym uwzględnieniem przedsięwzięć związanych z racjonalizacją i ograniczeniem zużycia czynników energetycznych. Idea rozwiązywania problemów na podstawie badań naukowych oraz praktycznych doświadczeń zdobytych w przemyśle towarzyszyła naszej firmie od samego początku i trwa aż do dziś. Wspomniał Pan o przedsięwzięciach związanych z racjonalizacją i ograniczeniem zużycia czynników energetycznych. Czego dokładnie one dotyczyły? Podjęliśmy się rozwiąz... więcej»

Wykorzystanie biologicznej energii elektrycznej ślimaków
Laursen L.: Snails in a Race for Biological Energy Harvesting. Tinkering could tailor snails to spy for us. IEEE Spectrum (US) 2012 May. Opracował - Witold Bobrowski. Ogniwo paliwowe wykonane z nasyconych enzymami elektrod papierowych generuje prąd elektryczny w momencie implantacji w ciało ślimaka. Wytworzona energia może być wystarczająca, aby przemienić stworzenie, wyposażone w czujnik w "śliskiego szpiega". Inżynierowie we współpracy z biologami uzyskali rezultaty, dające nadzieję na zastąpienie niewygodnych w eksploatacji baterii elektrycznych biologicznymi ogniwami paliwowymi. Krew organizmów żywych niesie energię w postaci molekuł wyposażonych w elektrony, jak np. glukoza. Są one dostarczane do wszystkich części ciała, co przyciąga uwagę wielu badaczy. Am... więcej»

Rozdzielnia sieciowa SN/SN zrealizowana z wykorzystaniem reklozerów KTR firmy Tavrida Electric
Firma Tavrida Electric Polska od kilku lat instaluje z powodzeniem na terenie Polski, przedstawiane m.in. na łamach Wiadomości Elektrotechnicznych, reklozery KTR27. Wśród kilkuset zamontowanych reklozerów, większość to punkty wyłącznikowe zintegrowane z automatyką zabezpieczeniową, sterowane radiowo lub za pośrednictwem GPRS, pracujące w głębi sieci i mające za zadanie poprawę współczynników ciągłości zasilania. Są jednak również nietypowe projekty, które wykorzystując możliwości reklozera KTR ułatwiają modernizację sieci średniego napięcia, umożliwiając jednocześnie obniżenie kosztów inwestycji. Jednym z takich projektów jest modernizacja rozdzielni sieciowej... więcej»

Robot kołowy do zadań inspekcyjnych zdalnie sterowany przez Internet (Kamil Czura, Marek Kciuk)
Robot kołowy do zadań inspekcyjnych zdalnie sterowany przez Internet został zaprojektowany i wykonany w ramach projektu inżynierskiego oraz pracy w Kole Naukowym Mechatroników. Prototyp projektu powstał przez rozbudowę mobilnej platformy robota kołowego A4WD1, wyposażonej w czujniki odległości Sharp GP2D120 IR oraz układ sterowania z wykorzystaniem procesora Basic Atom Pro 28. Rozbudowa mobilnej platformy miała na celu stworzenie zdalnie sterowanego robota do zadań inspekcyjnych. Robot mobilny A4WD1 - wersja podstawowa W wersji podstawowej robot mobilny A4WD 1 jest platformą kołową wyposażoną w cztery koła napędzane silnikami DC -12 V z wbudowanymi przekładniami 30:1. Podwozie robota jest wykonane z wytrzymałego aluminium i pokryw z tworzywa sztucznego. Silniki robota są podłączone do dedykowanego sterownika W układzie sterowania robota wykorzystano płytkę prototypową Atom Bot Board (ABB ) oraz moduł z kontrolerem Basic Atom Pro 28 pin. Ma on cztery porty I/O i 4 KB pamięci EEPROM . Cechy charakterystyczne to 32 K pamięci Flash dla programów oraz 2 K pamięci RAM . Basic Atom może być programowany w języku Basic, C lub ASM . Robot jest wyposażony w dwa czujniki odległości Sharp GP 2D120 IR. Są to jedne z najbardziej popularnych czujników odległości z wykorzystaniem podczerwieni, stosowanych w robotach mobilnych. Sygnał wyjściowy jest sygnałem napięciowym, którego wartość jest ... więcej»

Uruchamianie bloku energetycznego z jednostki pracującej na potrzeby własne w warunkach awarii systemowej (Janusz Buchta)
Duże elektrownie systemowe spełniają szczególną funkcję w krajowym systemie elektroenergetycznym (KSE). Spoczywają na nich zadania obrony i odbudowy systemu elektroenergetycznego, wyznaczone przez operatora systemu przesyłowego (OSP) na wypadek awarii systemowej. Regulamin regulacyjnych usług systemowych (RUS) [1] wyróżnia usługi systemowe gotowości elektrowni do odbudowy zasilania KSE. Usługi te obejmują gotowość elektrowni do pracy w układach wyspowych oraz gotowość do samostartu elektrowni. OSP dokonuje wyboru jednostek wytwórczych świadczących usługi systemowe gotowości do odbudowy zasilania KSE . Regulamin RUS określa ogólne wymagania techniczne dla jednostek biorących udział w odbudowie systemu, jednak szczegółowe wymagania określa operator dla każdej jednostki wytwórczej w zależności od jej roli w tym procesie. Podczas rozwijającej się awarii systemowej wybrane bloki elektrowni przejdą do stanu pracy na potrzeby własne (PPW ). Jest to ważny element strategii odbudowy systemu elektroenergetycznego. Pracujący na PPW blok może stać się źródłem zasilania dla jednostki pozostającej w postoju dyspozycyjnym i posłużyć do jej uruchomienia. Dwie jednostki wytwórcze elektrowni, pracujące równolegle i obciążone potrzebami własnymi, stanowią pewniejszy układ dla odbudowującego się systemu elektroenergetycznego. Przedmiotem artykułu jest analiza porównawcza pod względem bezpieczeństwa dwóch sposobów uruchomienia bloku pozostającego w postoju dyspozycyjnym za pomocą bloku pracującego na PPW : A - poprzez most zasilania rezerwowego 6 kV (rys. 1a), B - poprzez wydzielony fragment systemu 220 kV (rys. 1b). Rys. 1a i 1b przedstawiają przykładową sytuację uruchamiania bloku 5 z bloku 1 pracującego na PPW . Układ zasilania poprzez wydzielony system 220 kV (układ B) odpowiada uruchamianiu bloku w normalnych warunkach pracy KSE. Niemniej, w stanach awaryjnych KSE szyny rozdzielni systemowej mogą być niedostępne dla obsługi elektrow... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-8

zeszyt-3394-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-8.html

 
W numerze m.in.:
Racjonalizacja gospodarki remontowej elektrowni węglowych w ujęciu probabilistycznym (Andrzej Oziemski)
Ocena niezawodności procesu wytwarzania energii elektrycznej wymaga znajomości wskaźników niezawodnościowych elementów składowych bloku energetycznego oraz całej jednostki, będącej z kolei elementem składowym elektrowni. Stosowane na ogół analityczne metody oceny niezawodności bloków, oparte na procesach Markowa, w których wskaźniki niezawodnościowe dla całej jednostki określa się na podstawie znajomości wskaźników niezawodnościowych znaczących układów i elementów bloku, mają jeden istotny mankament, jakim jest brak wystarczająco licznej populacji analizowanych zdarzeń dla większości rozpatrywanych elementów. Dla złożonych obiektów cieplno-mechanicznych, jakimi są bloki energetyczne, występują ponadto bardzo często przypadki parametrycznych uszkodzeń elementów, które mogą powodować wyłączenia bloków lub - w zależności od decyzji personelu ruchu obserwującego rozwój awarii oraz aktualną sytuację w całym systemie elektroenergetycznym - bloki mogą pozostawać przez ograniczony czas w stanie pracy. Świadczy to o tym, że pod względem niezawodności jest to urządzenie wielostanowe, a nie dwustanowe (stan zdatności lub uszkodzenia całkowitego), jak zdecydowana większość elementów układów przesyłu i rozdziału energii elektrycznej [1]. Zużywanie się poszczególnych elementów i wynikająca stąd konieczność prowadzenia częstych i licznych prac konserwacyjnych urządzeń powodują, że bloki energetyczne muszą być poddawane okresowo remontom i przeglądom planowym. Skutki gospodarcze odstawień bloków do remontów zależą głównie od długości cykli międzyremontowych, czasu trwania poszczególnych remontów oraz terminów rozpoczynania ich realizacji. Bardzo ważnym zagadnieniem jest więc optymalizacja wartości tych wielkości. Analiza niezawodności bloków energetycznych prowadzona jest od wielu lat praktycznie we wszystkich przemysłowo rozwiniętych krajach, a jej wyniki są wykorzystywane zarówno na etapie eksploatacji (racjonalizacja gospodarki remon... więcej»

Konferencja naukowo-techniczna "Integracja i rozwój systemów nadzoru, sterowania i automatyki" (Tomasz Wojciechowski)
Jak co roku, firma ELKOMTECH zorganizowała w maju br. konferencję naukowo- techniczną. W tym roku pod hasłem - "Integracja i rozwój systemów nadzoru, sterowania i automatyki". Konferencja tradycyjnie odbyła się w hotelu WODNIK w Słoku k. Bełchatowa, a przyjechało na nią z całej Polski ok. 150 osób - głównie przedstawiciele energetyki zawodowej, przemysłowej i firm wykonawczych.Z pewnością do naj... więcej»

"Rekordowe" osiągnięcia energetyki wiatrowej
A. Mogilenko: (Energetyka wiatrowa: nowe rekordy). Energetika i Promyszlennost' Rossii 4/2012. Opracował - Piotr Olszowiec. Mimo kryzysu gospodarczego i finansowego na świecie trwa nieprzerwany rozwój energetyki wiatrowej. W 2012 r. przyrosty nowych mocy w światowej energetyce wiatrowej wyniosą 46 GW. Dobra passa ma być podtrzymana również w przyszłości - w ciągu najbliższych czterech lat światowy potencjał wytwórczy tego segmentu ma wzrosnąć aż o 255 GW. Doskonałym wynikom ekonomicznym towarzyszy nieustanny postęp techniczny w budowie farm wiatrowych. Jednym ze światowych liderów jest niemiecka firma Enercon. Dotychczas największe turbiny wiatrowe tego producenta typu E-126/6 dawały przy znamionowej mocy 6 MW n... więcej»

XIX Konferencja Naukowo-Techniczna REF-y "Energia odnawialna" generacja rozproszona w sieciach SN/WN" Władysławowo, 16-18 maja 2012
Serdecznie dziękujemy wszystkim Uczestnikom tegorocznej XIX Konferencji Naukowo-Technicznej REF-y we Władysławowie za udział w tym wydarzeniu, zainteresowanie rozwiązaniami dla automatyki oferowanymi przez grupę Schneider Electric oraz okazane nam przez Państwa wyrazy sympatii i uznania. Mamy nadzieję, że zaszczycą nas Państwo swoją obecnością również na przyszłorocznej, jubileuszowej, XX Konfere... więcej»

Jubileusz 80-lecia urodzin prof. zw. dr. hab. inż. Tadeusza Kaczorka (Krzysztof Woliński)
Wydział Elektryczny Politechniki Białostockiej zorganizował 23 maja 2012 r. seminarium naukowe z okazji jubileuszu osiemdziesiątych urodzin prof. Tadeusza Kaczorka. Seminarium pod patronatem JM Rektora Politechniki Białostockiej - prof. Tadeusza Citko - odbyło się w Auli I przy Wydziale Elektrycznym. Otwarcia seminarium dokonał dziekan Wydziału Elektrycznego dr hab. inż. Mirosław Świercz, prof. PB. Przywitał jubilata - prof. Tadeusza Kaczorka, Jego Magnificencję Rektora PB - prof. Tadeusza Citko, przedstawicieli Polskiej Akademii Nauk - prof. Jerzego Klamkę, prezesa Oddziału Katowickiego PAN, prof. Janusza Kacprzyka, przewodniczącego Rady Kuratorów Wydziału IV PAN, prof. Krzysztofa Malinowskiego, przewodniczącego Komitetu Automatyki i Robotyki PAN, członków Komitetu Automatyki i Robotyki PAN, JM Rektora Politechniki Radomskiej prof. Mirosława Lufta, przedstawicieli (głównie dziekanów) wydziałów elektrycznych uczelni technicznych z całego kraju oraz przybyłych gości. Następnie głos zabrał rektor Politechniki Białostockiej - prof. Tadeusz Citko. Witając Jubilata, przypomniał jego dotychczasowy wkład w rozwój uczelni, przekazał najserdeczniejsze życzenia z okazji jubileuszu oraz wspomniał, że prof. Barbara Kudrycka, minister n... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-7

zeszyt-3366-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-7.html

 
W numerze m.in.:
Młodzi arabscy inżynierowie chcą lepszej edukacji i pracy
Patel P.: What Young Engineers Want Out of the Revolutions. Engineers in Egypt and Tunisia hope for more jobs and better educaction. IEEE Spectrum (US) 2011 June. Opracował - Witold Bobrowski. Młodzi ludzie w Egipcie i w Tunezji mieli dosyć stagnacji w polityce i gospodarce, chronicznego bezrobocia, niskiego standardu życia oraz braku perspektyw. Obalili więc rządy swoich państw. Wśród manifestującej młodzieży byli młodzi inżynierowie oraz studenci wyższych uczelni. Inżynierowie, jak i inni Egipcjanie chcą tego samego: wolności, braku korupcji i lepszych sz... więcej»

Właściwości piezoelektryczne niejednorodnych laminatów z polipropylenu (Ryszard Kacprzyk, Anna Kisiel)
Badania nad naturą zjawiska piezoelektrycznego występującego w różnych materiałach wykazały, że może ono być wynikiem działania kilku mechanizmów [1-2]. Wśród nich wyróżnia się efekt piezoelektryczny związany z niejednorodnością własności mechanicznych struktury dielektrycznej, przy jednoczesnym występowaniu w niej ładunku przestrzennego [1-3]. Struktury niejednorodne, wykonane z dielektryków wykazujących dobre właściwości elektretowe, mogą stanowić podstawę do opracowania materiałów wykazujących silne i trwałe własności piezoelektryczne. Materiały takie mogą znaleźć zastosowanie w budowie wszelkiego rodzaju czujników i przetworników wykorzystywanych, np. do konwersji energii z otoczenia w energię elektryczną (tzw. harvesterów). Największy wpływ na zastosowanie harvestera ma wybór odpowiedniego materiału piezoelektrycznego do jego budowy [4-5]. Analiza właściwości piezoelektrycznych dostępnych folii elektromechnicznych, jak również warstwowych struktur niejednorodnych [6-8] wskazuje na możliwość wykorzystania ich, np. w konstrukcji mikrogeneratorów energii wykorzystujących ciśnienie fali akustycznej oraz naprężenia ściskające. Elastyczne folie i ... więcej»

Obrotowa szkolna bateria galwaniczna (Antoni Tarnogrodzki, Andrzej Szummer, Borys Zieleniak)
Wodna bateria galwaniczna może być zanurzeniowa lub obrotowa, pierwsza jest od ponad dwóch lat stosowana jako pomoc dydaktyczna w Liceum Ogólnokształcącym im. Stanisława Staszica w Warszawie. W nawiązaniu do wcześniejszych artykułów autorów [1, 2... więcej»

Wpływ warunków formowania elektretów z folii ptfe na ich własności (Adam Gubański, Jan Kupracz)
Elektrety znalazły wiele zastosowań technicznych związanych z wykorzystaniem pola elektrycznego elektretu w sposób zachowawczy. Wytwarzanie elektretów polega na "zamrożeniu" stanu spolaryzowania poprzez uporządkowanie dipoli, rozdział swobodnych nośników w polu elektrycznym (heteroładunek) lub też wprowadzeniu swobodnych nośników z zewnętrznych źródeł (homoładunek) [2]. W zależności od zastosowanej metody wytwarzania rozróżniamy: - termoelektrety - gdzie następuje uporządkowanie dipoli elektrycznych poprzez działanie zewnętrznego silnego pola elektrycznego w podwyższonej temperaturze, a następnie utrwalenie tego stanu przez ochłodzenie, - fotoelektrety - pobudzanie nośników ładunku w dielektryku za pomocą światła widzialnego lub promieniowania (np. gamma), a następnie odpowiednie przemieszczenie ich w materiale za pomocą silnego zewnętrznego pola elektrycznego, - radioelektrety - implantowanie ładunków elektrycznych o dużej gęstości (ulot, działo elektronowe), najczęściej w cienkich foliach polimerowych (folie elektretowe), - magnetoelektrety - uporządkowanie dipoli elektrycznych w silnym polu magnetycznym, a następnie utrwalenie tego stanu przez ochłodzenie [2]. Zwykle elektrety wykorzystuje się jako źródło stałego pola elektrycznego. Artykuł dotyczy metody formowania elektretów z folii PT FE w celu późniejszego zastosowania ich w czujnikach promieniowania jonizującego [5], charakteryzujących się: długim czasem życia, stabilnym ładunkiem powierzchniowym oraz dużym nieskompensowanym ładunkiem powierzchniowym. Formowanie elektretów Wyładowania koronowe wystę... więcej»

Wizualizacja i sterowanie urządzeniami w Laboratorium Zarządzania i Integracji Systemów Automatyki Budynków Politechniki Gdańskiej (Stanisław Czapp, Szymon Czekoński, Krzysztof Dobrzyński, Michał Porzeziński)
Laboratorium Zarządzania i Integracji Systemów Automatyki Budynków powstało na Wydziale Elektrotechniki i Automatyki Politechniki Gdańskiej w ramach jednego z zadań projektu "Sieć certyfikowanych laboratoriów oceny efektywności energetycznej i automatyki budynków" (POIG.02.02.00-00-018/08) współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej. Projekt realizowały trzy wyższe uczelnie: Akademia Górniczo-Hutnicza im. S. Staszica, Politechnika Gdańska oraz Politechnika Poznańska należące do zawiązanego w 2007 r. Ogólnopolskiego Konsorcjum Naukowo-Przemysłowego Energooszczędnych Technologii Budynkowych Instalacji Elektrycznych [1]. Proces budowy laboratorium rozpoczął się w czerwcu 2009 r., a zakończył w czerwcu 2011 r. W laboratorium zbudowano cztery współpracujące ze sobą stanowiska laboratoryjne (rys. 1):Rys. 1. Rzut pomieszczenia laboratorium wraz z rozmieszczeniem stanowisk laboratoryjnych Z+C SL 1 Z+C UM 1 UM 64 SL 15 Z+C UM 1 UM 64 SO 1 Linia główna Linia 1 Linia 15 Z+C SO 2 SL 15 Z+C UM 1 UM 64 Linia 15 Linia główna SO 15 SL 15 Z+C UM 1 UM 64 Linia 15 Linia główna Linia obszarowa Rys. 2. Struktura instalacji w systemie KN X: Z+C - zasilacz z cewką, SL - sprzęgło liniowe, SO - sprzęgło obszarowe, UM - urządzenie magistralne - stanowisko 1 - z systemem KN X, - stanowisko 2 - z systemem LonWorks, - stanowisko 3 - z systemem BAC net, - stanowisko 4 - zarządzania i integracji systemów. W każdym przypadku na stanowisko składają się urządzenia pracujące w danym systemie oraz odpowiednie dla każdego systemu oprogramowanie, pozwalające tworzyć projekty i w szerokim zakresie współpracować z urządzeniami. W laboratorium tym przewiduje się prowadzenie prac badawczorozwojowych w zakresie: - opracowywania nowych urządzeń pozwalających na integrację różnych standardów systemów automatyki budynku, Podstawowym elementem jest urządzenie magistralne UM, które instaluje się w linii magistralnej. Każda linia powinna być w... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-6

zeszyt-3337-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-6.html

 
W numerze m.in.:
Bezpieczeństwo elektrowni jądrowych z reaktorami III generacji oferowanych Polsce Część III. Podstawowe cechy bezpieczeństwa rozwiązań projektowych jądrowych bloków energetycznych oferowanych Polsce (Władysław Kiełbasa)
Inwestorowi pierwszych elektrowni jądrowych w Polsce - spółce PGE SA - oferowane są obecnie dwa rodzaje jądrowych bloków energetycznych generacji III+ wyposażonych w reaktory lekkowodne - dwa z reaktorami typu PWR (EPR i AP 1000) oraz jeden z reaktorem typu BWR (ESBWR). Wszystkie zapewniają wysoki poziom bezpieczeństwa jądrowego. Podstawowe cechy bezpieczeństwa reaktora EPR Reaktor EPR (european pressurized reactor) reprezentuje tzw. "linię ewolucyjną" rozwoju reaktorów energetycznych, jego rozwiązania projektowe wywodzą się z 40-letnich doświadczeń w konstrukcji i eksploatacji francuskich i niemieckich reaktorów wodnociśnieniowych, a zwłaszcza ich najnowszych modeli: "N4" (firmy Framatome - obecnie AREVA) i "Konvoi" (firmy Siemens). Moc elektryczna netto jądrowego bloku energetycznego z reaktorem EPR wynosi ok. 1600 MWe. Zastosowano w nim wiele rozwiązań zapewniających bezpieczeństwo nie tylko przy normalnej eksploatacji i podczas awarii projektowych, ale i w razie akcji terrorystycznych, a także zabezpieczających przed uszkodzeniem obudowy bezpieczeństwa w przypadku ciężkich awarii związanych ze stopieniem rdzenia reaktora. Główne cechy bezpieczeństwa reaktora EPR schematycznie przedstawiono na rys. 17, są to: - dwupowłokowa obudowa bezpieczeństwa z układami wentylacji przestrzeni pomiędzy dwiema powłokami, - strefa rozpływu stopionego rdzenia (tzw. łapacz rdzenia), zabezpieczająca obudowę bezpieczeństwa przed uszkodzeniem w razie przetopienia zbiornika reaktora przez stopiony rdzeń, - układy bezpieczeństwa o poczwórnej redundancji, - układ chłodzenia (zraszania) obudowy bezpieczeństwa o podwójnej redundancji, - duży zbiornik wodny w obudowie bezpieczeństwa (zapas wody służący do przeładunku paliwa i dla układów bezpieczeństwa). Rozwiązania projektowe zastosowane w EPR zapewniają: ● Praktyczne wykluczenie sytuacji mogących skutkować dużymi wczesnymi uwolnieniami substancji promieniotwórczych do środowiska, jak: ... więcej»

WYDAWNICTWA
Logistyka dla inżynierów.Stanisław Niziński, Józef Żurek, Krzysztof Ligier: Logistyka dla inżynierów. Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Warszawa 2011.We Wstępie autorzy piszą: Niniejsza książka jest poświęcona problemom logistyki z punktu widzenia inżynierskiego. (…) Dowolny system działania, państwowy lub prywatny musi mieć właściwe zabezpieczenie logistyczne swojego funkcjonowania w aspekcie: zaopatrzenia, transportu, dystrybucji, ochrony środowiska, utrzymania majątku trwałego w tym maszyn i urządzeń technicznych. Książka adresowana jest do pracowników naukowo-dydaktycznych i studentów wyższych uczelni, kadry inżynieryjno-technicznej przedsiębiorstw przemysłowych, rolniczych, usługowych, handlowych i jednostek budżetowych zajmujących się problematyką wykorzystania logistyki. Autorzy omawiają następujące zagadnienia: Systemy logistyczne - systemy logistyczne w aspekcie sterowania, budowa systemu logistycznego, modele systemu logistyc... więcej»

NOTATKI ZE ŚWIATA
MODERNIZACJA METRA W PEKINIE Metro w Pekinie ma obecnie 227 stacji na 15 liniach i przewozi codziennie ponad 7 mln pasażerów. Następnych 10 linii jest w budowie - cztery z nich zostaną oddane do użytku w roku 2012, a do 2020 r. całkowita długość sieci metra w Pekinie przekroczy 1000 km. Z... więcej»

Początki rozwoju zabezpieczeń ziemnozwarciowych 100% stojana generatora
W. Schossig: Stator Ground-Fault with unit-connected Transformer. PAC 2/2011. Opracował - Piotr Olszowiec. Zapewnienie skutecznej ochrony od zwarć z ziemią 100% uzwojeń stojana maszyn elektrycznych dużych mocy należy do najważniejszych zadań elektroenergetycznej automatyki zabezpieczeniowej. Generatory w elektrowniach blokowych są przyłączane do systemu elektroenergetycznego przez transformatory podwyższające napięcie. Uzwojenia stojana generatora, szynoprzewody i uzwojenia niższego napięcia transformatora blokowego tworzą galwanicznie połączone obwody dolnego napięcia (DN) bloku. Podstawową metodą wykrywania zwarć z ziemią po stronie DN bloku jest pomiar składowej zerowej napięć fazowych maszyny. Napięcie to uzyskuje się z ... więcej»

Zabezpieczanie silników średniej mocy za pomocą SIPROTEC Compact 7SK80 (Maciej Morgen)
SIPROTEC Compact 7SK80 to wielofunkcyjne zabezpieczenie silnikowe, zaprojektowane do ochrony silników asynchronicznych różnych mocy. W artykule przedstawiono przykład zastosowania tego urządzenia jako zabezpieczenia wybranego silnika oraz podano informacje, jak wykorzystać dostępne parametry silnika do przygotowania właściwych nastaw. Oprócz tego wyjaśniono zastosowanie funkcji dynamicznego pobudzenia przy "zimnym starcie" w celu ograniczenia nastaw funkcji nadprądowej. Opcjonalnie opisano zastosowanie wewnętrznej karty RTD i zewnętrznej przystawki do bezpośredniego pomiaru temperatury łożysk i uzwojeń. SIPROTEC Compact 7SK80 Zabezpieczenie silnikowe SIPROTEC Compact 7SK80 oferuje funkcje zabezpieczeniowe silnikowe dla silników średniej mocy w zakresie przedstawionym w tabeli I. Dostępne dane silnika W naszym przypadku nie wszystkie dane silnika są dostępne. Niestety bardzo często odzwierciedla to rzeczywistość, np. gdy mamy do czynienia z silnikiem pracującym długi czas, którego dokumentacja nie jest dostępna, a jedynie możemy odczytać tabliczkę znamionową (tabela II - silnik kompresora powietrza zainstalowany w zakładzie przemysłowym). TABELA I Parametr Funkcja zabezpieczeniowa ANSI 112 Zabezpieczenie nadprądowe fazowe 50, 51 113 Zabezpieczenie ziemnozwarciowe 50N, 51N 116 Zabezpieczenie ziemnozwarciowe kierunkowe 67N (s), 59N 117 F... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-5

zeszyt-3306-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-5.html

 
W numerze m.in.:
emwise - prosty system zarządzania energią w zakładach przemysłowych (Jacek Popławski, Andrzej Górczak)
Tendencje w świecie energetyki wskazują, że ważnym teraz i w przyszłości tematem jest proces oszczędzania energii elektrycznej i, co za tym idzie, kwestia technologii potrzebnej do realizacji tego przedsięwzięcia. Modnymi pojęciami stają się ostatnio: smart grid, smart metering oraz grid monitoring, wszystkie należące do sfery optymalizacji zużycia energii elektrycznej, czy pomiaru wyeksploatowania, np. linii WN. Artykuł opisuje niewielki tylko element globalnej polityki oszczędzania energii, dotyczący jednak zarówno przedsiębiorstw, zakładów przemysłowych, jak i gospodarstw domowych. Koszty energii elektrycznej powodują głośną debatę na temat tego, w jaki sposób należałoby oszczędzać. Przy obecnych stawkach nie jest więc dziwne, że tak wielu przedsiębiorców, a nawet osób prywatnych zainteresowanych jest technologią pozwalającą na bieżący monitoring zużycia energii. Systemy analizujące są jednak często skomplikowane i wielkoskalowe, co oznacza, że dostęp do nich mają jedynie duże zakłady przemysłowe i przedsiębiorstwa. Dla odbiorców prywatnych lub właścicieli niewielkich firm i zakładów takie systemy są najczęściej nieosiągalne. System emwis e jest propozycją dla tych przedsiębiorstw, które stoją wobec poszukiwań oszczędności i optymalizacji zużycia energii oraz kontroli jej jakości tak, aby chronić swoje inwestycje i bezpiecznie je rozbudowywać. Poszukiwania strat wymagają wysiłku i dodatkowych nakładów finansowych w tym kierunku. Należy podkreślić, że nieświadomość codziennych strat i ich przyczyn bywa bardzo kosztowna. Im dłużej zwlekamy, tym są one praktycznie... więcej»

WYDAWNICTWA
Ogrzewanie domów z zastosowaniem pomp ciepła Wojciech Oszczak: Ogrzewanie domów z zastosowaniem pomp ciepła. Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Warszawa 2009. We Wprowadzeniu czytamy: Zadaniem tej książki jest dostarczenie czytelnikowi możliwie dużo informacji bez zanudzania go nadmiarem zbędnej teorii. Książka jest adresowana przede wszystkim do potencjalnych inwestorów, którzy stoją przed koniecznością wyboru rodzaju ogrzewania. Ma ona ułatwić im nie tylko podjęcie decyzji, ale umożliwić nawiązanie równorzędnego dialogu z projektantami i wykonawcami. Autor omawia następujące zagadnienia: Bez ognia też można ogrzewać, Gdzie szukać energii odnawialnej, Zyski i koszty, Pompa ciepła, Realizacja nowoczesnej instalacji, Współpraca pompy ciepła z innymi systemami, Wykrywanie i usuwanie uszkodzeń, Fakty i mity (wydajność pompy ciepła, parametry kolektorów gruntowych i studni, efektywność kolektorów słonecznych), Najczęściej popełniane błędy, Zrób to sam, Diagnostyka i naprawy pomp ciepła, Krótki poradnik inwestora, Schematy hydrauliczne, Informacje szczegółowe oraz Słownik tematyczny niemiecko-polski. Książka ma skorowidz i jest bogato ilustrowana zdjęciami, schematami, rysunkami oraz zawiera liczne tabele. K.W. Rok LXXX 2012 nr 5 75 WYDAWNICTWA Czujniki Andrzej Gajek, Zdzisław Juda: Czujniki. Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Warszawa 20... więcej»

Systemy odzysku ciepła umożliwiające wytwarzanie energii elektrycznej w tłoczniach gazu ziemnego – wybrane aspekty ekonomiczne (Konrad Woliński)
Turbiny gazowe stanowią obecnie najczęściej stosowane źródło napędu sprężarek w nowoczesnych tłoczniach gazu ziemnego. Zależnie od wielkości gazociągu, ilości przesyłanego gazu oraz zakresu ciśnień roboczych wykorzystuje się turbiny, których moc waha się od kilku do kilkudziesięciu MW. Zaletami tych silników są: - niska masa (w porównaniu z silnikami tłokowymi o podobnej mocy), - niewielkie gabaryty, - możliwość szybkiej zmiany obciążenia (typowy czas przejścia z biegu jałowego do pełnego obciążenia wynosi ok. 2 min), - niższe niż w przypadku silników tłokowych drgania [1]. Turbiny wykorzystywane na tłoczniach gazu pracują w tzw. obiegu otwartym (prostym), w którym spaliny, stanowiące czynnik roboczy odprowadzane są do otoczenia. Wadą tego rozwiązania jest niska sprawność energetyczna obiegu. Tylko ok. 30% energii dostarczanej w paliwie jest zamieniane na pracę mechaniczną. Wysoka temperatura spalin oraz znaczna wielkość ich strumienia masowego sprawia, że możliwe jest zastosowanie systemów odzysku ciepła. Jednym ze sposobów wykorzystania energii spalin turbin gazowych jest wykorzystanie instalacji odzysku ciepła umożliwiających wytwarzanie energii elektrycznej. Na tłoczniach gazu najczęściej stosowane są dwa rodzaje tego typu instalacji: z kotłem odzyskowym wytwarzającym parę wodną, która wykorzystywana jest jako źródło napędu turbiny parowej połączonej z generatorem prądu elektrycznego oraz instalacje działające na podstawie tzw. organicznego obiegu Rankina (ORC - organic rankine cycle). Jest to obieg, w którym jako czynnik roboczy zamiast wody i pary wodnej wykorzystuje... więcej»

Jedna z najstarszych elektrowni wodnych w USA
Huntig A., Dubreuil E.: Snoqualmie Falls: One man`s vision. International Water Power&Dam Construction 2012 January. Opracował - Witold Bobrowski. Jedna z najstarszych elektrowni wodnych w Stanach Zjednoczonych, a jednocześnie jedyna na świecie elektrownia wodna wykuta w skale pod wodospadem Snoqualmie Falls przechodzić będzie w ciągu najbliższych 3,5 roku gruntowną modernizację. Przebudowa obejmie zarówno 112-letnią elektrownię numer 1, jak i 102-letnią elektrownię numer 2. Kiedy w roku 2013 zostanie zakończona modernizacja obu elektrowni, będą one wytwarzały 54,4 MW... więcej»

Ocena strefy karbonatyzacji betonu metodami elektrooporowymi (Paweł Woliński)
Karbonatyzacja jest to zespół przemian fizykochemicznych betonu pod wpływem długotrwałego oddziaływania dwutlenku węgla. Dwutlenek węgla jest stale obecny w powietrzu atmosferycznym, a także w atmosferze wewnętrznej obiektów budowlanych. W atmosferze objętościowa zawartość CO2 w powietrzu wynosi ok. 0,03% (są wyraźne różnice w okresie letnim i zimowym, w wyniku naturalnych procesów życiowych roślin zielonych, które w okresie wegetacji zużywają atmosferyczny CO2 do fotosyntezy), ale w rejonach przemysłowych bądź w ciągach komunikacyjnych może wynosić 0,3%, a lokalnie nawet więcej, tak więc w betonie nieosłoniętym powierzchniowo proces karbonatyzacji może następować w sposób ciągły [1, 2] Głównym mechanizmem sprawczym karbonatyzacji jest reakcja wodorotlenku wapniowego, stanowiącego jeden z produktów hydratacji cementu z atmosferycznym dwutlenkiem węgla CO2, który w pierwszej fazie uwadnia się do kwasu węglowego, a następnie tworzy z portlandytem węglan wapnia i wodę Ca(OH)2 + CO2 → CaCO3 + H2O Karbonatyzacja betonu to proces o złożonym wpływie na beton i jego właściwości. Głównym negatywnym efektem jest obniżenie alkaliczności betonu, powodujące utratę ochronnych właściwości otuliny betonowej w stosunku do zbrojenia. Wynika ono z przereagowania zasadowego wodorotlenku wapniowego i powstawania obojętnego węglanu wapnia. Efektem procesu karbonatyzacji jest także tzw. skurcz karbonatyzacyjny, którego przyczyną jest rozpuszczanie kryształów wodorotlenku wapniowego. Oprócz wymienionych efektów stwierdza się także, że karbonatyzacja intensyfikuje negatywny wpływ chlorków na korozję zbrojenia. Badanie karbonatyzacji betonu Ocena zasięgu strefy skarbonatyzowanej jest ważnym elementem diagnostyki konstrukcji żelbetowych, koniecznym zarówno do prognozowania trwałości elementu, jak i do podjęcia decyzji o naprawie. Do badania zasięgu strefy skarbonatyzowanej można wykorzystać takie metody badań, jak: - różnicowa analiza termicz... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-4

zeszyt-3276-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-4.html

 
W numerze m.in.:
Impedancja udarowa urządzeń powszechnego użytku (Jarosław Wiater)
Impedancja urządzeń powszechnego użytku mierzona w warunkach statycznych zdecydowanie różni się od impedancji tego samego urządzenia w warunkach dynamicznych. Duża szybkość narastania prądów udarowych powoduje wzrost wartości impedancji. W artykule zaprezentowano wyniki pomiarów impedancji udarowej urządzeń takich jak: wiertarka o mocy 750 W, odbiornik telewizyjny, odbiornik radiowy, żarówka o mocy 100 W, odbiornik telewizji satelitarnej, drukarka laserowa, stacjonarny komputer osobisty. Pomiary zostały przeprowadzone podczas normalnej pracy badanych urządzeń. Udar napięciowo-prądowy (1,2/50-8/20 μs) wprowadzano do instalacji elektrycznej podczas wykonywania pomiarów. W dobie rosnącego uzależnienia od energii elektrycznej istotnym czynnikiem staje się jej jakość. Wymusza to w sposób naturalny konieczność pomiaru, rejestracji i sygnalizacji zaburzeń. Od kilkudziesięciu lat są podejmowane próby oceny występującego zagrożenia urządzeń elektronicznych powszechnego użytku podczas bezpośrednich wyładowań piorunowych w różnorodne obiekty budowlane. Kluczowe w tej analizie są informacje niezbędne do matematycznego odwzorowania impedancji udarowych przyłączy zasilania analizowanych urządzeń. Dotychczas bazowano na modelach składających się tylko z elementów biernych. Impedancja urządzeń powszechnego użytku mierzona w warunkach statycznych zdecydowanie różni się od impedancji tego samego urządzenia przy wymuszeniu w postaci udaru napięciowo-prądowego. Duża szyb... więcej»

W Niemczech brakuje inżynierów
Blau J.: Germany Faces a Shortage of Engineers. Even loosening immigration won`t fill the gap, say experts. IEEE Spectrum (US) 2011 September. Opracował - Witold Bobrowski. Niemcy stoją przed koniecznością rozwiązania problemu rosnącej liczby wolnych miejsc pracy dla inżynierów - w jaki sposób je zapełnić - aby utrzymać w ruchu ogromną machinę produkcyjną i zapewnić możliwości jej dalszego rozwoju? W czerwcu 2011 r. niemieckie stowarzyszenie inżynierów (VDI) podało, że jest wolnych 76 400 miejsc pracy dla inżynierów i ta liczba stale rośnie. Roczna pł... więcej»

Elektrownie szczytowo-pompowe w USA
Erpenbeck D.: Spotlight on pumped storage. International Water Power&Dam Construction. 2011 August. Opracował - Witold Bobrowski. Działalność elektrowni szczytowo-pompowych w Stanach Zjednoczonych cieszy się rosnącym zainteresowaniem, związanym zwłaszcza z rozwojem elektrowni wykorzystujących źródła energii odnawialnej (wiatrowych i słonecznych). Z punktu widzenia ekonomicznego elektrownie szczytowopompowe są największymi zasobnikami energii i odgrywają kluczową rolę w sieci elektroenergetycznej. Jest to technologia umoż... więcej»

Recykling odpadów źródłem metali ziem rzadkich
Messenger B.: Recycling: Rarely so Critical. Waste Management World 5/2011. Opracował - Piotr Olszowiec. Narastające problemy bezpiecznego zagospodarowania odpadów przemysłowych zmuszają do coraz powszechniejszego ich recyklingu. Utylizacja tych materiałów może dodatkowo przyczynić się do rozwiązania trudności z zaopatrzeniem w wartościowe materiały i komponenty. Przykładem opłacalnego, a ostatnio wręcz koniecznego recyklingu odpadów tego rodzaju - jest pozyskiwanie metali ziem rzadkich. Metale ziem rzadkich (MZR) są rodziną siedemnastu pierwiastków chemicznych (tab.). Mimo swej nazwy stanowią ok. 15% wszystkich pierwiastków występujących w przyrodzie, gdzie spotykane są zazwyczaj w formie związków chemicznych. Duże znaczenie praktyczne w wielu gałęziach przemysłu (zwłaszcza w elektrotechnice) sprawiło, że od pewnego czasu problem ich dostaw niepokoi coraz bardziej przywódców największych krajów. Metale te w niskich stężeniach występują praktycznie wszędzie, lecz niewiele jest złóż, z których wydoby... więcej»

WYDAWNICTWA
90 lat Oddziału Radomskiego SEP.Stanisław Bajson: 90 lat Oddziału Radomskiego Stowarzyszenia Elektryków Polskich. Wyd. VII, Wydawnictwo Naukowe Instytutu Technologii Eksploatacji, Radom 2011.Stanisław Bajson tak pisze w Słowie wstępnym: Niniejsza kronika zawiera głównie historię i działalność całego Oddziału. Promocja kół i ich zakładów patronackich objęła w kronice tylko te koła, które informacje na temat swojej działalności przekazały do Komisji Historycznej Oddziału. Oprócz historii Oddziału Radomskiego SEP opracowanie niniejsze przedstawia również w skrócie najważniejsze dane o powstaniu, organizacji i rozwoju energetyki i telekomunikacji w regionie. W poszczególnych rozdziałach kroniki Autorzy prezentują następujące zagadnienia: Wprowadzenie - początki elektryki i twórcy jej podstaw, powstanie szkolnictwa technicznego na terenach polskich, organizacje i stowarzyszenia techniczne. Zjazd założycielski SEP, Pierwsze 30-lecie Oddziału Radomskiego SEP w latach 1921-1950 - powstanie Radomskiego Koła SEP, zmiany organizacyjne SEP i rozwój ilościowy. Początki szkolnictwa technicznego w regionie, historia elektryki w rejonie radomsko-kieleckim, powstanie i osiągnięcia spółki ZEORK, działalność członków SEP w latach 30., działalność teletechników polskich przed 1939 r., historia elektryki w regionie radomsko- kieleckim w latach okupacji (1939-1945), działalność konspiracyjna SEP-owców, konspiracyjna działalność teletechników w latach 1939-1945, odbudowa zniszczonych urządzeń teletechnicznych i energetycznych po wyzwoleniu (1945-1950), działalność Oddziału Radomsko-Kieleckiego SEP w latach 1945-1950, Drugie 30-lecie Oddziału Radomskiego SEP w latach 1951-1980 - nowa struktura organizacyjna SEP w latach 1951-1956, rozwój działalności SEP w latach 1956-1970, działalność SEP w dekadzie 1971-1980, organizacja energetyki zawodowej w regionie w latach 1951-1980, Trzecie 30-lecie Oddziału R... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-3

zeszyt-3238-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-3.html

 
W numerze m.in.:
Normy dotyczące systemu sterowania LonWorks w inteligentnych budynkach (Mirosław Parol)
Systemy sterowania są nieodłącznym elementem składowym inteligentnych budynków. Istotnym czynnikiem pozwalającym na ocenę różnych możliwych do stosowania systemów sterowania jest spełnianie przez nie obowiązujących w tym zakresie tematycznym norm. System LonWorks jest jednym z powszechnie stosowanych systemów sterowania w inteligentnych budynkach. W artykule zostały przedstawione wymagania zawarte w normach, które dotyczą tego systemu. Od wielu już lat obserwuje się proces powstawania (budowy) coraz większej liczby nowoczesnych budynków - zwanych inteligentnymi. W budynkach tych są instalowane różne instalacje i systemy sterowania. Zazwyczaj obejmują one takie obszary zastosowań jak: bezpieczeństwo, sterowanie komfortem klimatycznym oraz zarządzanie zapotrzebowaniem na energię. Stosowanie zaawansowanych technologicznie i informatycznie systemów sterowania pozwala poprawić funkcjonalność inteligentnych budynków, zwiększyć bezpieczeństwo ich użytkowania, a także zmniejszyć zużycie wykorzystywanych nośników energii. W rezultacie przyczynia się także do zmniejszenia szeroko rozumianego zanieczyszczenia środowiska naturalnego. Szczególną pozycję w systemach automatyki budynkowej zajmują tzw. otwarte systemy sterowania. Cechy charakterystyczne tych systemów zostały przedstawione m.in. w [1, 2]. Wśród otwartych systemów sterowania najbardziej znane to: system KNX, system LonWorks oraz systemy oparte na protokole komunikacyjnym BACnet. Ważnym czynnikiem pozwalającym na ocenę różnych systemów sterowania inteligentnych budynków, obok kwestii funkcjonalnych, technicznych i ekonomicznych, jest spełnianie przez nie obowiązujących w tym zakresie tematycznym regulacji prawnych, w tym również norm. W artykule [2] zostały przedstawione rozwiązania normatywne, które dotyczą systemu KNX. Z kolei w tym artykule zostały scharakteryzowane normy, które dotyczą systemu LonWorks. System LonWorks LonWorks jest systemem rozproszonym wykorzystywanym do... więcej»

Nowy paradygmat bezpieczeństwa sieci energetycznych (smart power grids) (Marek Wąsowski)
Wokół problematyki cyberbezpieczeństwa systemów energetycznych narosło wiele mitów, a energetycy podzielili się na dwa skrajne obozy - pesymistów, czyli osoby uznające zagrożenia informatyczne sieci energetycznych za krytyczny czynnik rozwoju smart grids oraz optymistów traktujących tematykę cybersecurity z chłodnym dystansem. Należy zatem przyjrzeć się faktom. Realny atak cybernetyczny na infrastrukturę krytyczną państwa zakończony, m.in. penetracją sieci energetycznej miał miejsce w czasie wojny rosyjsko-gruzińskiej w 2008 r. Strona rosyjska przygotowała i przeprowadziła cyberatak na infrastrukturę budynku Ministerstwa Obrony Gruzji. Atak został przeprowadzony przez oddział cybernetyczny działający na terenie Rosji oraz kilku innych państw. W jego wyniku zostały zniszczone systemy telekomunikacyjne ministerstwa, a cybernapastnicy przejęli kontrolę nad dostawami wody i elektryczności do budynku ministerstwa. Zaatakowane zostały także inne obiekty w stolicy Gruzji - Tbilisi. Dla dalszych rozważań istotna jest metoda ataku. Osoby przygotowujące tę operację uruchomiły witrynę StopGeorgia, która podawała listę adresów gruzińskich instytucji i zachodnich ambasad oraz instrukcje potrzebne do przeprowadzenia ataku DDOS za pomocą udostępnionego programu Start- Flooding. Na podkreślenie zasługuje fakt, że do tego cyberataku mógł się przyłączyć każdy, kto miał dostęp do Internetu. W ten sposób doktryna wojny partyzanckiej "na tyłach przeciwnika" zyskała nowy, praktyczny wymiar. W działaniach militarnych przeciwko obcemu państwu uczestniczyły setki internautów nazwanych później "cybernetyczną partyzantką". Budynek ministerstwa musiał zostać ewakuowany. Zaistnienie nieznanej dotąd formy działań militarnych uznane zostało przez wiele państw za sygnał, że należy rozpocząć intensywne prace nad środkami ochrony przed cybernetycznymi zagrożeniami infrastruktury krytycznej, do której zgodnie z nomenklaturą przyjętą w ustawie o zarządzaniu kryzy... więcej»

PSS SINCAL - oprogramowanie modelowania i symulacji pracy sieci
Aplikację budowy modelu i symulacji pracy sieci PSS®SINCAL (Siemens Network Calculation - obliczenia sieciowe Siemensa) opracowano do celów analizy sieci elektroenergetycznych i rurociągowych oraz do wizualizacji i dokumentowania rezultatów symulacji. Oprogramowanie PSS®SINCAL jest dobrze dostosowane do potrzeb zarówno firm branżowych (elektroenergetyka zawodowa) oraz firm użyteczności publicznej (dostawcy mediów), firm dystrybucyjnych i przesyłowych, operatorów zakładów przemysłowych i elektrowni, jak również firm inżynieryjnych i konsultingowych. Oprogramowanie PSS®SINCAL zapewnia wysoko wydajne narzędzia medelowania, symulacji i projektowania sieci zasilających dla wszystkich głównych sieci infrastrukturalnych: elektroenergetycznych, gazowych, wodnych i ciepłowniczych. Z tego też względu jest wyjątkowo przydatne dla wielobranżowych firm użyteczności publicznej, obsługujących infrastrukturę zróżnicowanych mediów. PSS®SINCAL wspomaga sprawne i ekonomiczne planowanie i eksploatację wzajemnie zależnej infrastruktury sieciowej, wykorzystując synergię wynikającą z używania tego samego interfejsu użytkownika i systemów przetwarzania i wymiany danych dla różnych infrastruktur. Profesjonalne budowanie modelu... więcej»

Broń elektromagnetyczna zagrożeniem dla systemów elektroenergetycznych
Gurevich V.: Electromagnetic terrorism: New hazards. Elektrotechnika i Elektromechanika 4/2005. Opracował - Piotr Olszowiec. Od dawna jest znane zagrożenie dla elementów obwodów elektrycznych stwarzane przez przepięcia przenoszone przez sprzężenia indukcyjne lub pojemnościowe bądź po uszkodzeniu izolacji. Dla przeniknięcia fali przepięciowej do układu elektrycznego po przewodach linii jest konieczne przekroczenie zdolności pochłaniania zainstalowanych w nim elementów ochronnych. Ustalono, że do uszkodzenia układów elektronicznych wystarczy działanie impulsu elektrycznego o energii zaledwie od 1 do 1000 mikrodżuli, przy czym czas trwania może być nawet krótszy od mikrosekundy. Typowe ochronniki przepięciowe mają wprawdzie zdolność pochłaniania impulsów rzędu pojedynczych dżuli, lecz ich stosowanie nie jest nadal powszechne z powodu wysokiej ceny. Dotychczas uwa... więcej»

Nowoczesne zabezpieczenia sieci elektroenergetycznych
Comino R., Strittmatter M.: Fortschrittlicher Netzschutz. Schutzsignal-Übertragungslösungen der nächsten Generation. ABB Technik 3/2011. Opracował - Witold Bobrowski. Istotnym czynnikiem niezawodności i ekonomii nowoczesnych sieci elektroenergetycznych są telezabezpieczenia. Wraz z rozwojem niedeterministycznej technologii Ethernet/IP oraz szerokiej sieci komunikacyjnej, przedsiębiorstwa energetyczne na całym świecie są zainteresowane przesyłaniem sygnałów zabezpieczeniowych zapewniających szybkie i selektywne izolowanie uszkodzeń w si... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-2

zeszyt-3212-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-2.html

 
W numerze m.in.:
Nowoczesne algorytmy wyznaczania jakości energii (Aleksander Lisowiec)
Jednym z istotnych wskaźników jakości napięcia zasilającego jest zawartość harmonicznych i interharmonicznych. Normy EN 50160, EN 61000-4-7 i EN 61000-4-30 określają algorytmy wyznaczania wartości RMS oraz interharmonicznych przebiegu. Algorytmy te są niekompatybilne z pomiarami parametrów sygnałów prądowych i napięciowych do celów realizacji algorytmów zabezpieczeniowych. W przypadku gdy funkcje pomiaru jakości energii należy zaimplementować w urządzeniu zabezpieczeniowym, pojawia się niekompatybilność wymogów dotyczących algorytmów zabezpieczeniowych i wyznaczania jakości energii. W artykule przedstawiono nowoczesne algorytmy cyfrowej zmiany szybkości próbkowania w dziedzinie cyfrowej, które pozwalają zrealizować z tego samego ciągu próbek sygnału - funkcje pomiaru do celów zabezpieczeniowych jak również na potrzeby wyznaczenia wskaźników jakości energii zgodnie z wymienionymi normami. Międzynarodowe standardy dotyczące pomiaru jakości energii [1, 2] precyzyjnie definiują, które parametry sygnałów prądowych i napięciowych mają być mierzone oraz metody ich pomiaru w celu wyznaczenia wskaźników jakości energii. Zgodnie z wytycznymi analizatory jakości energii w celu prawidłowego wyznaczenia zawartości harmonicznych, stosują metodę synchronizacji częstotliwości próbkującej do wielokrotności częstotliwości podstawowej przebiegu mierzonego. Przedział pomiarowy jest równy dziesięciu okresom częstotliwości podstawowej sieci. Aby móc zastosować transformację FFT do wyznaczenia widma sygnału, liczba próbek na okres przedziału pomiarowego (który powinien być wielokrotnością okresu składowej podstawowej sygnału) musi być równa potędze liczby 2. W przypadku gdy częstotliwość próbkująca jest zsynchronizowana z wielokrotnością częstotliwości sieci, spełnienie tego warunku nie jest równocześnie możliwe dla okresu pomiaru równego jednemu okresowi częstotliwości sieci, gdy wyniki pomiarów są używane do po... więcej»

Ciągły monitoring jakości energii elektrycznej (Andrzej Firlit)
W wyniku dynamicznego rozwoju środków technicznych monitorowania parametrów jakości energii elektrycznej jako nowej gałęzi nauki i techniki o interdyscyplinarnym charakterze, obserwowany jest intensywny rozwój przyrządów do pomiaru parametrów jakości energii elektrycznej. Rozwój ten jest wymuszony techniczną i ekonomiczną potrzebą oraz postępem w dziedzinie teorii i techniki przetwarzania sygnałów. Kolejnym etapem w tym procesie jest budowa - na bazie zainstalowanych analizatorów - rozproszonych systemów monitorowania jakości energii elektrycznej. Nie jest to tożsame tylko i wyłącznie z "informatyzacją" w potocznym znaczeniu tego pojęcia. Wykorzystanie najnowszych zdobyczy nauki, w tym informatyki to zaledwie jeden z elementów tych działań. Systemy monitorowania swym zasięgiem mogą obejmować sieci elektroenergetyki zawodowej czyli dostawców energii, jak również sieci należące do odbiorców. Trend ten jest obserwowany w rozwiniętych technicznie krajach w Europie i świecie, tam gdzie rozwijający się rynek energii elektrycznej uruchamia mechanizmy bodźcowe wymuszające poprawę warunków dostawy energii elektrycznej. Te zjawiska obserwuje się także w polskiej elektroenergetyce. Znaczenie systemów ciągłego monitoringu jakości energii elektrycznej jest ogromne. Pozwalają one na pozyskiwanie cennych i wiarygodnych informacji o rzeczywistym stanie pracy monitorowanego systemu elektroenergetycznego. Umożliwiają kompleksową analizę i ocenę jakości energii elektrycznej i to w długim czasie. Ponadto mogą stanowić podstawę do różnego rodzaju decyzji związanych z modernizacją oraz rozbudową istniejącej infrastruktury elektroenergetycznej. Bardzo istotne było opracowanie w 2009 r. pierwszego Krajowego Raportu Benchmarkingowego nt. jakości dostaw energii elektrycznej do odbiorców przyłączonych do sieci przesyłowych i dystrybucyjnych [1]. W tym dokumencie poświęcono bardzo dużo miejsca rozproszonym systemom monitorowania, opisując stan istnieją... więcej»

Technologie plazmowe w służbie ochrony środowiska (Ryszard Kacperski)
O projekcie PlasTEP i udziale w nim szczecińskich naukowców oraz Oddziału SEP rozmawia Ryszard Kacperski.PlasTEP to akronim jednego z projektów (nr 033) wchodzącego w zatwierdzony 21 grudnia 2007 r. przez Komisję Europejską Program Region Morza Bałtyckiego (Baltic Sea Region - BSR) 2007-2013. Jego pełna nazwa brzmi "Rozpowszechnianie i wspieranie innowacji polegającej na wykorzystaniu technologii plazmowych w zastosowaniach związanych z ochroną środowiska w Regionie Morza Bałtyckiego". Program ten jest realizowany w ramach celu 3. polityki spójności Unii Europejskiej - Europejska Współpraca Terytorialna. Wykorzystuje doświadczenia dwóch poprzednich programów wspierających współpracę międzynarodową w regionie Morza Bałtyckiego - Inicjatywy Wspólnotowe "INTERREG II" (1997-1999) i Program Sąsiedztwa "INTERREG III" (2000-2006), którego jest kontynuacją. Celem strategicznym Programu BSR jest wspieranie rozwoju zrównoważonego, konkurencyjnego i terytorialnie zintegrowanego regionu Morza Bałtyckiego, a dalekosiężnym celem PlasTEP - uczynienie regionu Morza Bałtyckiego europejskim centrum proekologicznych technologii plazmowych. Akademii Nauk. Placówki te w określonych obszarach zadań Projektu ściśle ze sobą współpracują. Moimi rozmówcami są: Alexander Schwock - kierownik (project manager) z Centrum Technologicznego Pomorza Zachodniego (Technology Centre of Western Pomerania - TZV w Greisfwaldzie). Instytucja ta, ze względu na swoje międzynarodowe doświadczenie w marketingu naukowym (w zakresie promowania rozwoju innowacyjnych technologii plazmowych w regionie Morza Bałtyckiego) jest liderem (partnerem wiodącym) całego przedsięwzięcia. Centrum to było inicjatorem i organizatorem tzw. sieci kompetencyjnej BalticNet-PlasmaTec. Dr inż. Stanisław Kalisiak - były prodziekan Wydziału Elektrycznego Politechniki Szczecińskiej (ZUT). Na tym Wydziale jednym z kierunków badań jest "ekologia elektromagnetyczna", a w Katedrze Elektroenergetyki... więcej»

XIII Międzynarodowe Warsztaty Doktoranckie OWD 2011 (Krzysztof Kluszczyński)
Organizatorzy cyklicznych przedsięwzięć naukowych zawsze z niepokojem oczekują na ich XIII edycję, albowiem przekonanie o "pechowej trzynastce" jest mocno zakorzenione w polskiej tradycji. W przypadku XIII Międzynarodowych Warsztatów Doktoranckich, które odbyły się w dniach 22-25 października ub.r., obawy te okazały się całkowicie płonne, ponieważ przewyższyły one wszystkie poprzednie liczbą uczestników i różnorodnością reprezentowanych środowisk akademickich. Wisła już po raz kolejny stała się miejscem, gdzie w sposób symboliczny Wschód spotyka Zachód, a Południe - Północ - w uroczym, malowniczym, górskim kurorcie spotkali się doktoranci i profesorowie z: Ukrainy, Białorusi, Niemiec, Francji, Hiszpanii, Słowacji, Czech, Węgier, Bułgarii, Słowenii oraz Szwecji, jak też z wielu uczelni polskich - reprezentujący prawie 30 ośrodków akademickich i badawczych. Organizatorów XIII Międzynarodowych Warsztatów najbardziej ucieszyło to, że światowy kryzys i pesymizm nie stłumił wiary i optymizmu w młodych badaczach, którzy swoim uczestnictwem i aktywnością udowodnili, że pozytywnie widzą swoją przyszłość oraz chcą jej odważnie i śmiało bronić. Tą niezachwianą wiarę i optymizm najlepiej wyraża wspólne zdjęcie uczestników, które stanowi trwałą i ważną tradycję Warsztatów, albowiem co roku trafia na ścienny Kalendarz OWD, jak też jest publikowane w krajowych i międzynarodowych czasopismach technicznych oraz w portalach internetowych. Uczestnicy Warsztatów OWD przedstawiali prezentacje związane ze swoimi pracami doktorskimi. Wymagano od nich, aby na początku wystąpienia podali czas prowadzenia prac badawczych oraz określili stopień formalnego zaawansowania doktoratu, co ułatwia późniejszą dyskusję i ocenę. Spektrum tematyczne realizowanych prac dok... więcej»

WYDAWNICTWA
Pomiary i analiza przepięć. Waldemar Skomudek: Pomiary i analiza przepięć oraz ocena ich skutków w sieciach średniego i wysokiego napięcia. Centralny Ośrodek Szkolenia i Wydawnictw Stowarzyszenia Elektryków Polskich, Warszawa 2011.W nowej serii Monografie naukowotechniczne SEP ukazała się książka poświęcona zagadnieniom przepięć w sieciach średniego i wysokiego napięcia. W Przedmowie Autor pisze: Autor monografii podjął się zadania polegającego na scharakteryzowaniu procesów przepięciowych występujących w sieciach elektroenergetycznych średniego i wysokiego napięcia, oszacowaniu poziomu narażenia przepięciowego układów izolacyjnych, określeniu przesłanek modyfikacji zasad koordynacji izolacji i ochrony przed przepięciami oraz na wskazaniu możliwości praktycznego ich wykorzystania między innymi w celu uzyskania pozytywnego efektu ekonomicznego. Monografia jest adresowana do studentów na kierunku elektroenergetyka o specjalnościach sieci elektroenergetyczne i technika wysokich napięć, do pracowników elektroenergetyki, osób uczestniczących w pracach normalizacyjnych komitetów technicznych oraz osób zajmujących się projektowaniem elementów sieci elektroenergetycznych. W poszczególnych ro... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-1

zeszyt-3181-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-1.html

 
W numerze m.in.:
Badanie rozwoju stacji transformatorowo-rozdzielczej 110 kV/SN w warunkach losowych (Jerzy Marzecki)
Badanie rozwoju sieci rozdzielczej w okresie T = 5-15 lat ze względu na nowoczesne rozwiązania stacji elektroenergetycznych (miniaturyzacja urządzeń rozdzielczych, postęp w technice transformatorowej, prefabrykacja), nowe przekroje sieci SN i 110 kV oraz optymalną lokalizację stacji 110 kV/SN jest słuszne i uzasadnione. Niepewność określenia obciążenia stacji transformatorowo-rozdzielczych 110 kV/SN ma największy wpływ na wyniki prognozowania rozwoju sieci rozdzielczej i dlatego opracowana metoda badania rozwoju stacji eksponuje ten problem. Formalny model zadania optymalnego rozwoju GPZ (RPZ) Badania ogranicza się do typowej struktury stacji transformatorowo- rozdzielczej 110 kV/SN dwutransformatorowej jako modelu podstawowego. Przyjmuje się, że struktura stacji w roku t jest określona przez a(t) = a (v, m, n), gdzie m, n są typami zainstalowanych transformatorów, v - etap rozwoju. Ze względu na ograniczoną liczbę produkowanych (różnych w sposób istotny) typów transformatorów zamiast typu transformatora używa się jego mocy znamionowej. Zbiór możliwych struktur stacji (N = 13) wygląda następująco (podaje się moce znamionowe transformatorów 110 kV/SN w MVA): (0, 16), (16, 16), (16, 20), (20, 20), (20, 25), (25, 25), (25, 31,5), (31,5, 31,5), (32, 32), (32, 40), (40, 40), (40, 63), (63, 63). Dopuszczalne struktury sieci numeruje się w kolejności rosnącej sumy znamionowych mocy transformatorów i dalej strukturę oznacza się używając tego numeru (oznaczenie a(t)), który jednoznacznie określa moce znamionowe i inne parametry struktury. Zmienną decyzyjną jest wektor (1) gdzie: ti - moment i-tej wymiany transformatora, ai (t) - numer struktury po i-tej wymianie. Ze względu na założenie, że struktura stacji może być wymieniona tylko na strukturę o wyższej mocy, wygodniejszy jest następujący (równoważny) opis zmiennej decyzyjnej (2) gdzie: tu - moment wymiany struktury stacji (u - 1) na strukturę u, jeśli np. tu = tu +1, oznacza to... więcej»

Przemysł elektrotechniczny w Polsce w okresie 2005–2010 – przetrwanie kryzysu to nasza specjalność (Janusz Nowastowski)
Przemysł elektrotechniczny przetrwał pierwszą falę kryzysu w stosunkowo dobrej formie. Świadczą o tym dane ekonomiczne. Systematyka gromadzenia danych ulega okresowym modyfikacjom związanym z całkowitym dostosowaniem naszej sprawozdawczości do reguł europejskich. Postęp techniczny i technologiczny powoduje kreowanie nowych towarów rynkowych, często nieznanych jeszcze kilka lat temu. Przykładem mogą być odtwarzacze mp3, palmtopy, tablety - urządzenia łączące telefonię komórkową z internetem i komputerami. Sprawozdawczość staje przed ciągłą potrzebą modyfikowania zasad grupowania towarów lub określania nowych rodzajów działalności gospodarczej. Obecnie w Europie zostały zdefiniowane na nowo sektory przemysłowe, dla których jest tworzona sektorowa polityka gospodarcza. Są to: biotechnologia, chemikalia, drzewnictwo, papiernictwo, poligrafia, górnictwo, metale i minerały, inżynieria elektryczna EEI, konstrukcja - budownictwo, meble, metrologia prawna i towary paczkowane, obuwie, pojazdy, przemysł lotniczy i kosmonautyczny, przemysł morski, obronny, skórzany, spożywczy, radiowe i telekomunikacyjne urządzenia końcowe, sektor ochrony zdrowia - leki, technologie informacyjne i komunikacyjne, tekstylia i odzież, turystyka, urządzenia ciśnieniowe i gazowe, urządzenia mechaniczne, zabawki. Taki podział nie do końca odzwierciedla statystyki. Obecnie polska statystyka prowadzona przez GUS wyodrębnia: - Polską Klasyfikację Działalności PKD 2007, - Polską Klasyfikację Wyrobów i Usług PKWiU 2008, - Polską Scaloną Nomenklaturę Towarową Handlu Zagranicznego (PCN). W PKD 2007 można poszukiwać danych na temat firm mających w systemie REGON wpisaną określoną działalność. Dział 27. - Produkcja Urządzeń Elektrycznych zawiera producentów kabli, transformatorów, silników, AGD, oświetlenia, aparatury i osprzętu. Należy zdawać sobie sprawę, że firmy często rejestrując działalność nie przywiązywały wagi do podania właściwego numeru z PKD, odpowiadają... więcej»

Seminarium szkoleniowe kadry inżynieryjno-technicznej "Budowa oraz nowe kierunki rozwoju urządzeń SN i nN" (Krzysztof Woliński)
Komisja Szkoleniowa Oddziału Białostockiego SEP zorganizowała 29 listopada 2011 r. spotkanie kadry inżynieryjno-technicznej poświęcone nowościom technicznym w budowie urządzeń stosowanych w rozdzielniach średniego i niskiego napięcia. Obrady seminarium odbyły się w Białymstoku. W seminarium uczestniczyło 60 osób, które reprezentowały energetykę zawodową i przemysłową, biura projekt... więcej»

Modelowanie warystorów niskonapięciowych instalowanych w sieci elektroenergetycznej niskiego napięcia (Tomasz Kuczyński)
W ostatnim okresie nastąpił gwałtowny rozwój komputerowych metod symulacji zjawisk zachodzących w sieciach elektroenergetycznych. Tworzone są różnorodne modele matematyczne elementów sieci elektroenergetycznej, w tym także urządzeń do ograniczania przepięć SPD (surge protection device). Dokładna analiza działania ochronnego warystorowych SPD jest trudnym zadaniem, gdyż w odwzorowywanym modelu numerycznym należy uwzględnić zarówno jego właściwości statyczne jak i dynamiczne [7, 9]. Wykorzystując silnie nieliniową charakterystykę napięciowoprądową możemy zamodelować właściwości statyczne warystora, natomiast znacznie trudniej jest uwzględnić jego właściwości dynamiczne. W ostatnich latach powstało dużo prac na temat właściwości ochronnych warystorów oraz zostały zaproponowane różnorodne modele do zastosowań w obliczeniach numerycznych zjawisk zachodzących w sieciach elektroenergetycznych średnich i wysokich napięć. Znacznie mniej publikacji dotyczy modelowania stanów nieustalonych w sieci elektroenergetycznej niskiego napięcia. Uwzględniając ten fakt, podjęto próbę porównania najczęściej stosowanych modeli matematycznych, warystorowych SPD stosowanych w instalacji elektrycznej w obiektach budowlanych. Modelowanie warystorów niskonapięciowych Do analizy działania ochronnego warystorowych urządzeń do ograniczania przepięć w sieci elektroenergetycznej niskiego ... więcej»

Hybrydowe koewolucyjne podejście do optymalizacji pracy elektroenergetycznych sieci dystrybucyjnych w stanach awarii (Sylwester Filipiak)
Awarie elektroenergetycznych sieci dystrybucyjnych nie zawsze muszą prowadzić do przerw w dostawach energii elektrycznej odbiorcom zasilanym z tych sieci. Czas przywracania dostaw energii w stanach awarii sieci dystrybucyjnych energii elektrycznej zależy od struktury oraz konfiguracji układu sieci oraz wyposażenia w urządzenia rozdzielcze i automatykę sieciową [1, 2]. Jeżeli infrastruktura sieci na to pozwala, operator sieci może dokonać czynności łączeniowych wprowadzających zmiany w konfiguracji pracy sieci. W sytuacji wielu możliwych wariantów zmian w konfiguracji sieci, poszukiwanym wariantem jest ten, który umożliwi przywrócenie dostaw energii dla możliwie jak największej liczby odbiorców sieci w możliwe krótkim czasie. Problem ten można przedstawić jako zadanie wielokryterialnej optymalizacji typu transportowego. Zastosowanie klasycznych metod programowania całkowitoliczbowego do rozwiązania problemu wyznaczania zastępczych poawaryjnych konfiguracji sieci nie jest możliwe ze względu na rozmiar zadania. W literaturze [3-5] można odnaleźć próby wykorzystania do rozwiązania tego zadania metod opartych na heurystycznych algorytmach poszukiwania. Ich wykorzystanie jest jednak ograniczone do obliczeń realizowanych dla sieci o stosunkowo niedużej liczbie węzłów analizowanych sieci. W takich przypadkach mogą być stosowane założenia ograniczające przestrzeń rozwiązań, co redukuje proces obliczeniowy, ale w konsekwencji powoduje odszukiwanie rozwiązań suboptymalnych. W literaturze [3, 5-7] dotyczącej tego rodzaju problematyki można znaleźć próby rozwiązania tego problemu przy wykorzystaniu algorytmów genetycznych i ewolucyjnych. Zaletą zastosowania tego rodzaju algorytmów jest możliwość ich wykorzystania przy dużej liczbie zmiennych decyzyjnych oraz złożonym opisie funkcji celu i warunków ograniczających. Autor zaproponował wykorzystanie do rozwiązania rozpatrywanego problemu metody wykorzystującej hybrydowy algorytm koewolucyj... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

Czasowy dostęp

zegar Wykup czasowy dostęp do tego czasopisma.
Zobacz szczegóły»