profil Twój Profil
Kliknij, aby zalogować »
Jesteś odbiorcą prenumeraty plus
w wersji papierowej?

Oferujemy Ci dostęp do archiwalnych zeszytów prenumerowanych czasopism w wersji elektronicznej
AKTYWACJA DOSTĘPU! »

Twój koszyk
  Twój koszyk jest pusty

BĄDŹ NA BIEŻĄCO -
Zamów newsletter!

Imię
Nazwisko
Twój e-mail

Czasowy dostęp?

zegar

To proste!

zobacz szczegóły

ZAMÓW EZEMPLARZ PAPIEROWY!

baza zobacz szczegóły
ELEKTRONIKA, ENERGETYKA, ELEKTROTECHNIKA »

WIADOMOŚCI ELEKTROTECHNICZNE


(ang. ELECTROTECHNICAL NEWS)

Czasopismo Stowarzyszenia Elektryków Polskich (SEP)
rok powstania: 1933
Miesięcznik

Czasopismo dofinansowane w 2010 r. przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Tematyka:
Artykuły przeglądowe, problemowe i dyskusyjne (ze szczególnym zwróceniem uwagi na aspekty praktyczne) ze wszystkich podstawowych działów współczesnej elektrotechniki silnoprądowej: akumulatory i ogniwa, aparaty i urządzenia, automaty... więcej »

Artykuły naukowe zamieszczane w czasopiśmie są recenzowane.

Procedura recenzowania

Formularz recenzji

Prenumerata

Dear Customer! Order an annual subscription (PLUS version) and get access to other electronic publications of the magazine (year 2004-2013), also from March - year 2014.
Take advantage of the thousands of publications on the highest professional level.
prenumerata papierowa roczna PLUS (z dostępem do archiwum e-publikacji) - tylko 426,60 zł
prenumerata papierowa roczna PLUS z 10% rabatem (umowa ciągła) - tylko 383,94 zł *)
prenumerata papierowa roczna - 352,80 zł
prenumerata papierowa półroczna - 176,40 zł
prenumerata papierowa kwartalna - 88,20 zł
okres prenumeraty:   
*) Warunkiem uzyskania rabatu jest zawarcie umowy Prenumeraty Ciągłej (wzór formularza umowy do pobrania).
Po jego wydrukowaniu, wypełnieniu i podpisaniu prosimy o przesłanie umowy (w dwóch egzemplarzach) do Zakładu Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT.
Zaprenumeruj także inne czasopisma Wydawnictwa "Sigma-NOT" - przejdź na stronę fomularza zbiorczego »

2012-12

zeszyt-3526-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-12.html

 
W numerze m.in.:
Ekonomicznie uzasadniony czas eksploatacji linii napowietrznych i kablowych średniego napięcia (Andrzej Ł. Chojnacki)
Rachunek gospodarczy odgrywa znaczącą rolę w planowaniu inwestycji w elektroenergetyce. Jest to spowodowane potrzebą środków finansowych na inwestycje, długotrwałością budowy obiektów elektroenergetycznych oraz długim czasem ich eksploatacji. Każdy więc błąd inwestycyjny skutkuje wieloletnimi stratami dla inwestora. W przypadku linii elektroenergetycznych SN inwestorem jest najczęściej spółka dystrybucyjna. Jeżeli uwzględni się fakt, iż konkretna spółka ma co najmniej kilkaset kilometrów linii, straty mogą być bardzo duże. Rachunek gospodarczy w elektroenergetyce powinien uwzględniać koszty inwestycyjne, bieżące koszty eksploatacyjne, a także koszty zawodności układów. Najczęściej analizowaną wielkością są średnie koszty roczne - wyznaczane z uwzględnieniem rachunku dyskonta. W artykule przedstawione zostały wyniki analizy optymalnego (pod względem ekonomicznym) czasu eksploatacji linii napowietrznych oraz kablowych SN. Jako kryterium optymalizacji przyjęto minimalne średnie koszty roczne użytkowania linii. Metoda wyznaczania optymalnego czasu eksploatacji obiektów elektroenergetycznych z uwzględnieniem ich zawodności Linia elektroenergetyczna jest obiektem naprawialnym. W przypadku awarii wymieniany lub naprawiany jest uszkodzony element, nie zaś cała linia. Praca obiektu odnawialnego charakteryzuje się następującymi cechami [7]: - obiekt pracuje z reguły w sposób ciągły, a przy pracy z przerwami jako zmienną t przyjmuje się łączny czas działania, - w przypadku uszkodzenia obiektu w chwilach t1, t2, t3, …, tn, obiekt podlega odnowie (naprawie) częściowej, polegającej zwykle na wymianie uszkodzonego elementu, - czas odnowy jest pomijalnie krótki w stosunku do czasu poprawnej pracy obiektu, - obiekt praktycznie nie zmienia rozkładu trwałości po naprawie, - znany jest średni koszt awarii, składający się z kosztów usuwania awarii oraz kosztów wynikających ze skutków gospodarczych awarii (koszty utraconego zysku, koszty ... więcej»

XV Ogólnopolska Konferencja "Zabezpieczenia przekaźnikowe w energetyce" (Krzysztof Woliński)
Komitet Automatyki Elektroenergetycznej (KAE) Stowarzyszenia Elektryków Polskich zorganizował w dniach 17-19 października 2012 r. kolejną Konferencję poświęconą problematyce zabezpieczeń i automatyce w sieciach elektroenergetycznych. Honorowy patronat sprawowała firma Energotest z Gliwic, która obchodziła jubileusz 20-lecia działalności. Uczestnicy spotkali się w Hotelu&SPA Kocierz na szczycie Przełęczy Kocierskiej w Parku Krajobrazowym Beskidu Małego. W Konferencji udział wzięło 180 osób reprezentujących służby zabezpieczeniowe: operatora sieci przesyłowej, dystrybucji i elektrowni, ośrodki akademickie z Gdańska, Warszawy i Wrocławia oraz przedstawicieli krajowych i zagranicznych firm producentów elektroenergetycznej aparatury zabezpieczeniowej. Uczestników Konferencji powitali: prof. Eugeniusz Rosołowski - przewodniczący KAE SEP oraz mgr inż. Zbigniew Kochel - dyrektor ds. marketingu firmy Energotest, który przedstawił Uczestnicy na sali obrad Prof. Jan Machowski wygłasza referat Prof. Eugeniusz Rosołowski prowadzi obrady Konferencji historię i zakres działalności firmy. W Słowie wstępnym zamieszczonym w materiałach konferencyjnych prof. Eugeniusz Rosołowski stwierdził: Konferencje i seminaria organizowane przez KAE (…) stały się ważnym miejscem spotkań inżynierów specjalizuj... więcej»

Analiza widmowa w czasie rzeczywistym prądów udarowych transformatora z zastosowaniem procesora FFT w technologii FPGA (Jacek Horiszny, Maciej Czyżak, Robert Smyk)
W artykule przedstawiono krótkookresową analizę widmową prądów udarowych transformatora, prądu załączeniowego oraz prądu zwarciowego w czasie rzeczywistym z zastosowaniem procesora FFT zrealizowanego w FPGA. Otrzymane widmo ułatwia rozróżnienie rodzaju prądu, co może przyczynić się do lepszego sterowania zabezpieczeniem różnicowoprądowym. Określono też teoretyczne przebiegi prądów dla przyjętego modelu transformatora. Przeprowadzono ponadto analizę wymagań związanych z obliczaniem widma prądu w czasie rzeczywistym. Wymagania te obejmują częstotliwość próbkowania prądu, długość transformaty DFT oraz czas obliczania widma. Transformator jest jednym z najważniejszych elementów systemu elektroenergetycznego. Jego wyłączenie, szczególnie w przypadku systemów wielkiej mocy, może spowodować znaczące straty związane z przerwą w dostawie energii elektrycznej. Z drugiej strony praca transformatora w sytuacji awaryjnej może prowadzić do uszkodzenia samego transformatora jak i powiązanych z nim urządzeń. Szybkie wyłączenie transformatora w takim przypadku może ograniczyć rozmiar ewentualnych szkód w systemie energetycznym. Główną metodą wykrywania prądów w stanach anormalnych jest stosowanie zabezpieczeń różnicowych, których podstawową zaletą jest to, że mogą reagować na zwarcia wszystkich rodzajów po obydwu stronach, jak i wewnątrz transformatora [1, 2]. Jednak rozwiązanie to ma też swoje słabe strony. Nieuzasadnione zadziałanie zabezpieczeń może nastąpić w przypadku przepływu udarowego prądu magnesowania, co zdarza się w przypadku załączenia transformatora na biegu jałowym. Prądy załączeniowe i zwarciowe mogą być trudne do rozróżnienia dla układu zabezpieczającego. Ich przykładowe przebiegi, porównanie z prądem znamionowym, przedstawiono na rys. 1. Widma częstotliwościowe prądu załączeniowego i prądu zwarciowego różnią się w istotny sposób. Metoda odróżniania tych prądów, oparta zwykle na badaniu stosunku 2. i 5. harmonicznej do podst... więcej»

Rozwój usług oraz urządzeń i układów automatyki elektroenergetycznej, energoelektroniki oraz systemów sterowania i nadzoru w perspektywie 20 lat działalności Energotestu w elektroenergetyce (Arkadiusz Klimowicz, Zbigniew Kochel)
Działalność inżynierska firmy Energotest-Energopomiar w początkowym okresie - po wydzieleniu się z Zakładów Pomiarowo-Badawczych Energetyki Energopomiar, koncentrowała się na wykonywaniu różnego typu badań, ocen, ekspertyz oraz uruchomieniu układów elektrycznych, w tym automatyki elektroenergetycznej. Energotest-Energopomiar przejął ten zakres prac po Energopomiarze, który prowadził tego typu działalność w polskiej energetyce od początku swojego istnienia - czyli od 1952 r. Powstanie firmy w 1992 r. zbiegło się w czasie z procesem wymiany (mających już 20-40 lat) analogowych elektromechanicznych i elektronicznych układów i urządzeń automatyki elektroenergetycznej i energoelektroniki, na nowej generacji urządzenia wykorzystujące technikę mikroprocesorową. Energotest-Energopomiar podjął to wyzwanie i rozszerzył swoją działalność o kompleksowe modernizacje tych układów. Koncentrując się na rozwiązywaniu aktualnych problemów branży, bazując na bogatych doświadczeniach obiektowych, firma rozwinęła działalność konstrukcyjno-wdrożeniową. Energotest ma w dorobku wiele unikalnych mikroprocesorowych urządzeń automatyki elektroenergetycznej oraz energoelektroniki. Do najważniejszych można zaliczyć: układy wzbudzenia i regulacji napięcia generatorów, system sterowania i nadzoru, systemy rejestracji i analizy zdarzeń i zakłóceń, automaty samoczynnego przełączania zasilań, system nadzoru nad sieciami prądu stałego, światłowodowe zabezpieczenia łukoochronne. W firmie od wielu lat prowadzona jest działalność projektowa i doradcza dotycząca układów i urządzeń elektroenergetycznych w elektrowniach, elektrociepłowniach oraz w przemyśle, a od 2008 r. rozwijana jest działalność projektowa w zakresie stacji przesyłowych i rozdzielczych. Układy wzbudzenia i regulacji napięcia generatorów Energotest specjalizuje się w opracowywaniu i wdrażaniu statycznych układów wzbudzenia generatorów oraz regulatorów napięcia generatorów wyposażonych we wzbudnic... więcej»

Praktyczne wskazówki doboru przekładników prądowych do zabezpieczeń różnicowych (Zygmunt Kuran, Sławomir Skrodzki)
Początkowo rdzenie przekładników prądowych wykonywane były ze zwykłych blach transformatorowych i zasadniczo dla tych rdzeni została opracowana norma IEC-185 - obecnie PN-EN-60044-1:2000. Ponad 30 lat temu zaczęto stosować w przekładnikach toroidalne rdzenie zwijane z krzemowych blach zimnowalcowanych. Pomimo bardzo dobrych parametrów tych blach pojawiły się problemy z pracą przekładników, przed którymi powyższa norma nie zabezpieczała. Sprawę rozwiązały dopiero nowe normy PN-EN-60044-6:2000 i PN-EN-60044-1:2000/A1:2003. W krajowej energetyce problem ten do dzisiaj nie jest rozwiązany. Można zauważyć utrwalającą się opinię, że problemy z doborem przekładników prądowych przestają istnieć z kilku powodów. Maleje zapotrzebowanie na moc ze strony zabezpieczeń, ponieważ mamy lepsze materiały magnetyczne, niektórzy producenci zabezpieczeń szyn bardzo zaniżają te wymagania. Takiemu myśleniu chcielibyśmy się przeciwstawić, bo: - przekładniki prądowe mają bardzo często prąd wtórny o wartości 5 A i to na przewodach jest główna strata mocy, a nie w zabezpieczeniu, - materiały magnetyczne są dobre, ale dla przekładników pomiarowych, a dla zabezpieczeniowych nie zawsze, - specyfika działania zabezpieczeń różnicowych transformatorów jest inna niż zabezpieczeń szyn i nie można sobie pozwolić na tak drastyczne ograniczenie wymagań. Przebiegi zwarciowe zapisane w zabezpieczeniu różnicowym RRTC Wprowadzając na rynek własne rozwiązania zabezpieczeń różnicowych transformatorów RRTC-1 i RRTC-2 nie opracowaliśmy żadnych wytycznych doboru przekładników prądowych. Wychodziliśmy z założenia, że zabezpieczenia cyfrowe będą dobrze pracowały z przekładnikami dobranymi przez projektantów wg dotychczas stosowanych zasad. Sprzyjającą okolicznością jest mały pobór mocy zabezpieczeń cyfrowych i duża elastyczność nastawień, dzięki której można uodporniać zabezpieczenia na nasycanie się przekładników prądowych. Dzięki rejestratorom zawartym w zabezpieczenia... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-11

zeszyt-3492-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-11.html

 
W numerze m.in.:
Pomiar szumów małej częstotliwości diodowych detektorów podczerwieni (Łukasz Ciura, Andrzej Kolek, Waldemar Gawron, Dariusz Stanaszek)
Jednym z najważniejszych parametrów użytkowych detektorów jest wykrywalność (D*). W przypadku półprzewodnikowych detektorów podczerwieni parametr ten jest określony przez sprawność kwantową i szumy stosowanego przyrządu. Dla detektorów niezasilanych - wykrywalność określa się w odniesieniu do szumu termicznego detektora. W artykule opisano metodykę pomiaru szumów małych częstotliwości detektorów diodowych, którą zastosowano do detektora HgCdTe produkcji firmy VIGO System (typ MWIR). Wyniki pozwalają opisać szumy 1/f detektora na poziomie ilościowym oraz formułować wstępne wnioski dotyczące natury tych szumów. W przypadku detektorów fotowoltaicznych można zwiększyć wartość D* stosując zasilanie w kierunku zaporowym. Wtedy D* określa się w odniesieniu do szumu śrutowego, którego wartość jest 2-krotnie mniejsza niż szum termiczny detektora niezasilanego. Dla detektorów HgCdTe, których wykrywalność określa się względem szumu generacyjno-rekombinacyjnego procesów Augera, zasilanie w kierunku zaporowym jest szczególnie atrakcyjne, gdyż umożliwia dławienia tego procesu (i związanych z nim szumów g-r) przez redukcję koncentracji swobodnych nośników ładunku [1]. Dodatkową zaletą stosowania zasilania w kierunku zaporowym jest wzrost szybkości odpowiedzi fotodiody [2]. W warunkach nierównowagowych pojawiają się jednak nadmiarowe szumy typu 1/f, które zmniejszają wykrywalność detektora dla wolnozmiennych sygnałów. Jedynym sposobem wyznaczenia wartości D* są wtedy pomiary szumów detektora w zakresie małych częstotliwości, gdyż obecnie brakuje powszechnie akceptowanej teorii, którą można stosować do opisu tych szumów. Pomiary szumów 1/f detektorów mają zatem cel nie tylko praktyczny, lecz także aspekt poznawczy zakładający identyfikację źródeł szumów małej częstotliwości i określenie ich korelacji z budową, technologią i warunkami pracy detektora. Układ pomiarowy Zastosowano konfigurację pomiaru prądu szumów. Fluktuacje id = iD - ID (p... więcej»

Gwiezdne Miasteczko (Jacek Sosnowski)
W dobie podboju kosmosu czytelników być może zainteresują informacje o Gwiezdnym Miasteczku, położonym w pobliżu Moskwy, które autor artykułu miał okazję ostatnio zwiedzić. Powstałe w nim muzeum pozwala śledzić historię rozwoju rosyjskiej techniki kosmicznej począwszy od czasów ZSRR do obecnych osiągnięć Rosji. Miasteczko to jako supertajne zostało stworzone na podstawie uchwały Komitetu Centralnego KPZR jeszcze w 1960 r. 4 października br. minęło 55-lecie wystrzelenia pierwszego statku kosmicznego Sputnik-1 z kosmodromu w Bajkonurze, natomiast 17 czerwca br. minęło 20 lat od pierwszego przyłączenia amerykańskiego promu kosmicznego Shuttle do rosyjskiej stacji kosmicznej Mir. Obecnie w przestrzeni kosmicznej krąży ponad 3 tys. satelitów, wystrzelonych przez 40 państw. Na rys. 1 pokazano projekcję międzynarodowej stacji kosmicznej, która ma zastąpić stację Mir.O rozwoju techniki kosmicznej świadczy fakt, że o ile stacja Mir miała przestrzeń użytkową 80 m3, to obecnie budowana międzynarodowa stacja będzie miała już - 300 m3. Jak wiadomo po latach pracy stacja Mir została zatopiona w oceanie. Chińscy naukowcy ostatnio wystrzelili w komos pierwszą kosmonautkę, z tego też powodu do Gwiezdnego Miasteczka przyjeżdżali eksperci z Chin i odbywali regularne treningi, wykorzystując i zapoznając się z najlepszym sprzętem, jednak nigdy nie polecieli w kosmos po tym cyklu przygotowań. Analogiczna sytuacja miała miejsce w przypadku wielu innych krajów, które przysyłały na szkolenia specjalistów od techniki l... więcej»

Badania wybranych odbiorników występujących u odbiorców indywidualnych pod kątem ich wpływu na linię zasilającą (Małgorzata Łatka, Łukasz Walczak)
W artykule przedstawiono wybrane wyniki badań i analizy oddziaływania na linię zasilającą odbiorników najczęściej występujących u odbiorców indywidualnych. Moc jednostkowa tych odbiorników nie jest zbyt duża, ale ich liczba u odbiorców indywidualnych, a także liczba gospodarstw domowych przyłączonych do krajowego systemu elektroenergetycznego (KSE) stale rośnie, co powoduje, że sumaryczny wpływ tych odbiorników na jakość energii elektrycznej jest coraz bardziej znaczący. Ponadto charakter tych odbiorników zdecydowanie zmienia się w kierunku elementów nieliniowych powodujących przepływ bardzo odkształconego prądu w sieci. Może mieć to duży wpływ na pojawienie się w systemie elektroenergetycznym wielu niekorzystnych zjawisk i pogorszenie jakości energii elektrycznej. Problem określania jakości energii elektrycznej w Polsce praktycznie nie istniał, aż do lat 80. XX w. Większość odbiorników miała charakter liniowy, a nieliczne odbiorniki nieliniowe, pracowały z reguły w wydzielonych sieciach, stąd ich wpływ na KSE był niewielki. Dziś praktycznie w każdym gospodarstwie domowym - u każdego odbiorcy indywidualnego - występuje wiele urządzeń elektrycznych, które w większym lub mniejszym stopniu oddziałują na linię zasilającą. Proste urządzenia, takie jak czajnik elektryczny czy toster mają niewielki wpływ na jakość energii, ale coraz więcej urządzeń używanych w każdym domu zawiera np. zasilacze impulsowe, silniki wysokoobrotowe zasilane przez układy energoelektroniczne itp., które niekorzystnie oddziałują na linię zasilającą. To oddziaływanie pogarsza jakość energii elektrycznej, a przecież energia elektryczna jest produktem, dlatego tak jak inne produkty, powinna spełniać wymagania jakościowe określone w normach. W krajowym systemie elektroenergetycznym, ze względu na brak zainstalowania odpowiednich przyrządów pomiarowych, obecnie nie prowadzi się masowych pomiarów stanu jakości energii zasilania u odbiorców indywidualnych. Pomia... więcej»

LUDZIE POLSKIEJ ELEKTRYKI - Mgr inż. Jerzy Bogusław Lisiecki (1925-2008) (Krystian Leonard Chrzan, Roman Lisiecki)
Jerzy Lisiecki urodził się 6 stycznia 1925 r. w Rogowie (woj. kujawsko-pomorskie, powiat Żnin) jako syn Stanisława i Emilii (z d. Basta). W czasie wojny był żołnierzem Armii Krajowej. W 1946 r. ukończył liceum w Kościanie i rozpoczął studia na Politechnice Wrocławskiej na Wydziale Elektrycznym, pracując jednocześnie od 1949 r. na etacie młodszego asystenta. Od października 1950 r. do listopada 1951 r. odbył służbę wojskową, uzyskując stopień porucznika. W lipcu 1952 r. obronił pracę magisterską. W latach 1956-1964 pracował na etacie... więcej»

Wykorzystanie techniki obliczeń ewolucyjnych na potrzeby stałoprądowej analizy układów elektroniki analogowej (Mirosław Gajer)
Obecnie do szeroko rozumianych systemów ewolucyjnych zalicza się przede wszystkim algorytmy genetyczne, algorytmy ewolucyjne oraz techniki programowania genetycznego i ewolucyjnego [2, 7, 10, 12, 14]. Wszystkie wymienione techniki informatyczne inspirację czerpią z obserwacji świata przyrody ożywionej i naśladownictwa zachodzących w sposób naturalny procesów ewolucji gatunków organizmów żywych [13, 15]. Do pokrewnych technik obliczeniowych zaliczane są także algorytmy rojowe, które swoje zasady działania wywodzą z obserwacji zachowań owadów społecznych, oraz algorytmy immunologiczne, które są wzorowane na prawidłowościach dotyczących funkcjonowania systemów odpornościowych organizmów żywych [4, 6, 16]. Techniki obliczeniowe wzorowane na zjawiskach ewolucyjnych są stosowane dość powszechnie w celu rozwiązywania różnorodnych zagadnień inżynierskich, w przypadku których niejednokrotnie zachodzi konieczność rozwiązywania złożonych problemów optymalizacyjnych [1, 8]. Artykuł stanowi nowatorskie podejście, ukazujące, w jaki sposób technika obliczeń ewolucyjnych może zostać wykorzystana w obszarze badawczym teorii obwodów elektrycznych oraz układów elektroniki analogowej. Zainteresowania badawcze teorii obwodów elektrycznych koncentrują się zwykle w dwóch odmiennych obszarach, do których zalicza się analizę oraz syntezę obwodów elektrycznych. Celem analizy obwodów elektrycznych jest wyznaczenie wartości prądów płynących w poszczególnych gałęziach obwodu oraz wartości napięć panujących na zaciskach jego elementów składowych. Z kolei głównym zadaniem syntezy obwodów jest znalezienie struktury wzajemnych połączeń ich elementów składowych w celu uzyskania obwodów o z góry zadanych właściwościach. Technika obliczeń ewolucyjnych może zostać wykorzystana zarówno w celu rozwiązania zadań analizy, jak i syntezy obwodów elektrycznych. W niniejszym artykule pokazano, w jaki sposób należy stosować algorytmy ewolucyjne na potrzeby rozwiązania ... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-10

zeszyt-3462-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-10.html

 
W numerze m.in.:
V Międzynarodowa Konferencja Naukowo-Techniczna "Blackout a Krajowy System Elektroenergetyczny. Weryfikacja zdolności KSE do obrony i odbudowy" (Józef Lorenc, Ireneusz Grządzielski, Stefan Jaskuła)
W dniach 30 maja - 1 czerwca 2012 r. odbyła się kolejna, V Międzynarodowa Konferencja Naukowo-Techniczna "Blackout a Krajowy System Elektroenergetyczny", zorganizowana przez Instytut Elektroenergetyki Politechniki Poznańskiej przy współpracy przedsiębiorstw energetycznych: PSE Operator, PSE-Zachód, ENEA Operator i Dalkia Poznań ZEC. Miejscem obrad był obiekt hotelowo-restauracyjny Delicjusz w Rosnówku, położony w sąsiedztwie Wielkopolskiego Parku Narodowego. Przewodniczącym Komitetu Programowego konferencji był dyrektor Instytutu Elektroenergetyki prof. Józef Lorenc, a Komitetu Organizacyjnego - dr inż. Ireneusz Grządzielski. Głównym celem tegorocznej konferencji było zaprezentowanie zagadnień dotyczących weryfikacji zdolności krajowego systemu elektroenergetycznego do obrony i odbudowy. W trakcie uroczystego otwarcia obrad V Konferencji, którego dokonał prof. Józef Lorenc, gości konferencji przywitała prorektor Politechniki Poznańskiej - prof. Aleksandra Rakowska. Następnie głos zabrali kolejno: Artur Różycki - prezes ENEA Operator, Wiesław Kalina - dyrektor ds. infrastruktury technicznej Urzędu Miasta Poznania, Irena Gruszka - dyrektor Urzędu Regulacji Energetyki Zachodniego Oddziału Terenowego w Poznaniu i Jan Pic - członek zarządu Dalkia Poznań ZEC, którzy zgodnie podkreślili wagę i aktualność konferencji, szczególnie w kontekście rozpoczynającego się tydzień po konferencji turnieju finałowego 14. Mistrzostw Europy UEFA EURO 2012TM, będącego poważnym wyzwaniem dla wszystkich służb energetycznych, mających zapewnić ciągłość zasilania sieci dystrybucyjnych miast-gospodarzy. Na konferencję nadesłano 30 referatów, które podzielono na 4 panele tematyczne: Panel A: Bezpieczeństwo zasilania miast i gmin, Panel B: Testy i próby systemowe sprawdzające przydatność źródeł wytwórczych w procesie obrony i odbudowy, Panel C: Praca sieci elektroenergetycznych w warunkach obrony i odbudowy, Panel D: Sterowanie i automatyka w procesi... więcej»

Sceptyczne spojrzenie na energie alternatywne
Smil V.: Skeptic Looks at Alternative Energy. It takes several lifetime to put a new energy system into place, and wishfuI thinking can’t speed things along. IEEE Spectrum (US) 2012 July. Opracował - Witold Bobrowski. Jak wiadomo, bez subsydiów elektrownie korzystające ze źródeł odnawialnych, poza elektrowniami wodnymi i geotermicznymi, nie mogą jeszcze konkurować z generatorami konwencjonalnymi. Składa się na to wiele powodów począwszy od współczynników wydajności (capacity factors), czyli maksymalnej ilości energii elektrycznej, którą elektrownia może wyprodukować w ciągu roku, podzielonej przez ilość energii, którą mogłaby wyprodukować, pracując w sposób ciągły. Współczynnik wydajności typowej elektrowni jądrowej wynosi ponad 90%, elektrowni opalanej węglem kamiennym 65-70%. Elektrownie słoneczne w USA i w Europie osiągają zwykle do 20%. W Hiszpanii elektrownie słoneczne i wiatrowe, dobrze ulokowane w suchym terenie mogą uzyskać od 25% do 30%, a elektrownie wiatrowe na pełnym morzu - do 40%. Aby przetworzyć energię z elektrowni wiatrowych i słonecznych konieczne jest wykonanie całkowicie nowych linii przesyłowych do miejsc obfitujących w słońce lub wiatr, a także przystosowanie istniejącego systemu energetycznego do częstych zmian obciążenia, związanego z okresową naturą zasilania. Wszystkie te komplikacje są dobrze znane i wszystkie z nich są często lekceważone przez popleczników energii alternatywnych oraz przez media. Największym błędem zwolenników nowych źródeł energii jest bagatelizowanie wskazań dotyczących czasu wymaganego do zastąpienia dotychczasowych źródeł energii przez energie odnawialne (pomimo trudnych do odparcia argumentów). Przykładem jest plan z 2008 r., popierany przez byłego wiceprezydenta Stanów Zjednoczonych - Ala Gore’a, który nawoływał do zastąp... więcej»

Wystawa techniki świetlnej - Light+Building 2012
Kotková J.: Jaký byl Light+Building 2012. SVĔTLO (Praha) 2012 maj. Opracował - Witold Bobrowski.W dniach 15-20 kwietnia 2012 r. we Frankfurcie nad Menem odbyły się największe, międzynarodowe, specjalizowane targi techniki świetlnej Light+Building 2012. Głównym tematem targów było oszczędne i efektywne wykorzystanie energii elektrycznej w domach mieszkalnych, biurowcach, centrach handlowych i innych obiektach publicznych z zastosowaniem tzw. inteligentnych sieci, przy jednoczesnym zwiększeniu komfortu użytkowania. W ciągu sześciu dni wystawę odwiedziło 196 tys. zwiedzających (ponad 7% więcej niż targi Light+Building 2010). Blisko co... więcej»

Innowacyjność sektora IT oparta na współpracy naukowo-biznesowej (Wojciech Prastowski)
Jak zwiększyć potencjał innowacyjny w firmie, której profil działalności opiera się na nowatorskich projektach i pionierskich technologiach? Gdzie poszukiwać źródeł inspiracji w przypadku, gdy oferowane usługi i produkty powstają dzięki najnowocześniejszym rozwiązaniom i podzespołom? Jednym ze sposobów, od dawna wykorzystywanym w tzw. gospodarkach rozwiniętych, jest współpraca przedsiębiorstw z uczelniami wyższymi i wykorzystanie potencjału studentów, doktorantów i naukowców. Taki model współpracy w sektorze naukowo-biznesowym popularyzuje "Network Sunrise - Dolnośląska Sieć Współpracy Nauki i Biznesu" - czyli projekt, w ramach którego grupa animatorów transferu wiedzy i technologii rozbudowuje sieć kontaktów i rozwija serwis społecznościowy wspomagający realizację projektów z pogranicza nauki i biznesu. Diza... więcej»

Zyski energetyczne w wyniku stosowania rozwiązań nadążnych w układach fotowoltaicznych (Grażyna Frydrychowicz-Jastrzębska, Artur Bugała)
Dostosowanie orientacji przestrzennej odbiornika energii słonecznej względem kierunku padającego promieniowania słonecznego w celu uzyskania optymalnych zysków energetycznych, można realizować w układach stacjonarnych oraz układach nadążnych, tzw. "śledzenia za Słońcem" jedno- lub dwuosiowych. Zdecydowanie korzystniejsze rezultaty osiąga się przy zastosowaniu drugich z tym, że takie rozwiązanie wymaga dodatkowych nakładów finansowych (konstrukcja, montaż i eksploatacja - nieznacznie zwiększone zapotrzebowanie na energię elektryczną do zasilania układu). Charakterystyka układów nadążnych w fotowoltaice Na gęstość mocy promieniowania słonecznego, docierającego do odbiornika wpływ ma zarówno intensywność samego promieniowania jak i współczynnik przezroczystości atmosfery czy kąt padania promieni słonecznych na powierzchnię odbiornika, wynikający z pozornego ruchu Słońca. Zapewnienie optymalnego, ze względu na zysk energetyczny, kąta padania promieniowania można uzyskać w wyniku zmian orientacji przestrzennej odbiornika (kąta pochylenia do podłoża i kąta azymutu), przy czym dobre rezultaty można osiągnąć już w przypadku zmian nawet tylko w jednej płaszczyźnie [6, 7, 13]. Pozycjonowanie jest przeprowadzane zgodnie z parametrami astronomicznymi, np. na podstawie lokalizacji wybranej gwiazdy - w określonych odstępach czasu. Stosuje się metodę tzw. układu otwartego lub zamkniętego. Pierwsza z nich jest energochłonna i nie zapewnia wysokiej sprawności. Druga metoda - dzięki zainstalowaniu specjalnych czujników - pozwala uzyskać dodatkowe informacje o rodzaju, kierunku i wartości promieniowania. Połączenie obu wymienionych metod daje układ hybrydowy [9]. Dostosowanie orientacji przestrzennej odbiornika PV realizuje się w wyniku okresowej zmiany położenia w jednej lub dwóch osiach, przeprowadzanej ręcznie, względnie automatycznie. Układ jednoosiowy "podąża" za Słońcem ze wschodu na zachód (co stanowi odwzorowanie dziennej wędrówki Słoń... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-9

zeszyt-3423-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-9.html

 
W numerze m.in.:
Srebrny Jubileusz Przedsiębiorstwa Badawczo-Wdrożeniowego OLMEX SA - 25 lat współtworzenia polskiego systemu elektroenergetycznego
Z dyrektorem generalnym, prezesem zarządu PBW OLMEX SA, dr. inż. Przemysławem Chojnowskim rozmawia Aleksander Dudkowski.Panie Prezesie, mija już ćwierć wieku odkąd OLMEX jako prywatna firma rozpoczął działalność na naszym rynku elektroenergetycznym. To piękny jubileusz zważywszy, że firma jako jedna z pierwszych w Polsce rozpoczęła prywatną działalność po transformacji ustrojowej. Proszę powiedzieć kilka słów o początkach OLMEX-u. Jan Parandowski w "Mitologii" pisze, że na początku był Chaos. Ja mogę stwierdzić, że na początku naszego istnienia był zapał. Pojawiły się sprzyjające warunki do podjęcia działalności gospodarczej w nieznanych jeszcze w Polsce warunkach wolnego rynku. To wyzwoliło w ludziach energię i chęć stworzenia czegoś nowego. W 1987 r., z inicjatywy pracowników naukowych ówczesnej Akademii Rolniczo-Technicznej w Olsztynie, zostało założone w Olsztynie Przedsiębiorstwo Badawczo-Wdrożeniowe OLME X Sp. z o.o. Przedmiot działalności obejmował prace projektowe, pomiarowe, badawcze, wdrożeniowe, montażowe i instalatorskie z zakresu gospodarki energetycznej w zakładach przemysłowych, ze szczególnym uwzględnieniem przedsięwzięć związanych z racjonalizacją i ograniczeniem zużycia czynników energetycznych. Idea rozwiązywania problemów na podstawie badań naukowych oraz praktycznych doświadczeń zdobytych w przemyśle towarzyszyła naszej firmie od samego początku i trwa aż do dziś. Wspomniał Pan o przedsięwzięciach związanych z racjonalizacją i ograniczeniem zużycia czynników energetycznych. Czego dokładnie one dotyczyły? Podjęliśmy się rozwiąz... więcej»

Zarządzanie energią - szanse dzięki wirtualnym elektrowniom (Jakub Rak, Ralf Walther)
Prace nad ustawą o odnawialnych źródłach energii zapewnią generacji rozproszonej nową bazę wyjściową do sprzedaży bezpośredniej. Wirtualne elektrownie staną się dzięki temu jeszcze bardziej atrakcyjne. Warunkiem jest inteligentne i ekonomiczne sterowanie procesami wytwarzania i handlu. Szanse dzięki wirtualnym elektrowniom Rozwój odnawialnych źródeł energii będzie możliwy przede wszystkim dzięki zmiennym nośnikom energii, np. energii wiatrowej i fotowoltaice. W przeciwieństwie do przewidywalnych nośników energii, takich jak energia wodna czy biomasa, wielkość energii dostarczanej przez wiatr i ogniwa fotowoltaiczne można przewidzieć tylko pod pewnymi warunkami. Operatorzy sieci przesyłowych mogą zmniejszać zasilanie energią wiatrową i słoneczną zgodnie z odpowiednimi zapisami ustawowymi w celu ochrony bezpieczeństwa sieci oraz w przypadku późniejszej rozbudowy sieci. Ale planowe zwiększanie ilości energii jest z natury trudne. Oczekuje się, że wahania cen energii elektry... więcej»

Aktualne informacje o działalności Komitetu Studiów B5 Cigre "Zabezpieczenia i Automatyka" (Sylwia Wróblewska)
Aktualna struktura Komitetu Studiów B5 Przewodniczącym Komitetu jest Javier Amantegui (SP ), a sekretarzem - Iony Patriot de Siqueira (BR ). Komitet Studiów B5 liczy 48 członków, w tym: 29 członków regularnych (regular members) i 19 członków obserwatorów (observer members). Prace Komitetu odbywają się w trzech grupach doradczych (AD - advisory group) i 21 grupach roboczych (WG - working group). Poniżej zestawiono grupy robocze (stan z sierpnia 2010 r.). W grupie doradczej AG B5-01 Automatyzacja i zdalne sterowanie stacji pracują następujące grupy robocze (tłumaczenia nazw grup roboczych wg autorki artykułu): WG B5-06 - Strategia utrzymania w ruchu cyfrowych systemów automatyki stacji, WG B5-08 - Strategia rekonstrukcji uwzględniająca koszty, ryzyko operacyjne i ograniczenia techniczne, WG B5-12 - Poradnik techniczny dla systemów IEC 61850, WG B5-36 - Stosowanie układów zabezpieczeń wykorzystujących IEC 61850, WG B5-39 - Wymagania dla dokumentacji systemów automatyki (DSAS ), począwszy od projektu aż do eksploatacji. W grupie doradczej AG B5-02 Zabezpieczenia i monitorowanie głównych urządzeń i sieci przesyłowej pracują następujące grupy robocze: WG B5-23 - Zabezpieczenia zwarciowe hybrydowych linii przesyłowych, WG B5-B4/C4-25 - Systemy zabezpieczeń AC w stacjach wysokiego napięcia prądu stałego (HVDC ), WG B5-37 - Zabezpieczenia, sterowanie i monitorowanie dławików bocznikowych, WG B5-40 - Szkolenie, podnoszenie kwalifikacji zawodowych inżynierów automatyki, zabezpieczeń i sterowania, WG B5-24 - Wymagania dla zabezpieczeń cyfrowych w stanach przejściowych napięć i prądów, WG B5-27 - Standaryzacja schematów zabezpieczeń, WG B5-48 - Zabezpieczenia rozwijającej się sieci z rozmaitymi charakterystykami generacji, WG B5-49 - Zabezpieczenia i automatyka baterii kondensatorowych. W grupie doradczej AG B5-03 Nowe wymagania dla sieci pracują następujące grupy robocze: WG B5-14 - Technologia szerokoobszarowych systemów automaty... więcej»

Pierwsza chińska elektrownia do gazyfikacji węgla
Fairley P.: Cleaner Coal’s Last Stand. China’s first coal-gasification power plant starts operating amid high hopes, delays and cost overrun. IEEE Spectrum (US) 2012 June. Opracował - Witold Bobrowski. Przez ponad trzy dekady przez zastosowanie technologii gazyfi... więcej»

Specjalizowane urządzenia EAZ dla górnictwa (Paweł Wlazło, Radosław Przybysz)
Górnictwo i związane z tym wydobycie węgla i nieenergetycznych surowców mineralnych stanowi podstawowy filar współczesnego przemysłu i energetyki. Niezawodność oraz bezpieczeństwo ludzi pracujących przy wydobyciu to ważny czynnik przy wyborze i zastosowaniu urządzeń elektrycznych i mechanicznych w przemyśle górniczym. Wysokie wymagania stawiane urządzeniom, jak np.: praca w wysokiej temperaturze i wilgotności, iskrobezpieczeństwo obwodów sterowania, kontrola upływności kabla przed załączeniem to tylko kilka z nich. Spełnienie tych wymagań w połączeniu z małymi gabarytami urządzeń wymaga zastosowania specjalistycznych metod w fazie projektowania i produkcji najwyższej jakości podzespołów. W Instytucie Tele- i Radiotechnicznym już od wielu lat są projektowane i wdrażane rozwiązania kierowane do przemysłu wydobywczego do pracy w rozdzielniach przyszybowych i w samym miejscu wydobycia w rozdzielnicach przodkowych. Urządzenia MiZAS 510, PW -2, MUPASZ 740G i MUPASZ 741G to najnowsza propozycja przeznaczona dla przemysłu wydobywczego. Charakteryzują się one dopasowaniem funkcjonalności do nowych trendów i rosnących wymagań klientów. Nowa seria zapewnia pełną skalowalność, dając projektantom możliwość dopasowania urządzeń zabezpieczeniowych do konkretnych wymagań takich jak, np. wymiary urządzenia, liczba wejść/wyjść dwustanowych i iskrobezpiecznych, zastosowany typ przekładników prądowych, czy liczba zabezpieczeń oraz zmiana funkcjonalności poprzez wykorzystanie logiki programowalnej. Małogabarytowe zabezpieczenie prądowe MiZAS 510 MiZAS 510 (rys. 1) to obecnie jedno z najmniejszych zabezpieczeń elektroenergetycznych na rynku. Przeznaczone jest do wszystkich typów rozdzielnic, w których głównym kryterium wyboru jest wymiar urządzenia oraz realizacja zabezpieczeń prądowych. Urządzenie ma zaimplementowany kompletny profil zabezpieczeniowy dla silników małej i średniej mocy (realizowane zabezpieczenia: zwarciowe I >>, przeciążeniowe ... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-8

zeszyt-3394-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-8.html

 
W numerze m.in.:
Możliwości zastosowania inteligentnych instalacji elektrycznych w nowoczesnym budownictwie (Tomasz Zarębski)
Jednym z największych wyzwań stojących współcześnie przed człowiekiem jest zapewnienie dostatecznej ilości energii niezbędnej do prawidłowego funkcjonowania społeczeństwa. W obliczu nieuchronnego wyczerpania paliw kopalnych należy zastanowić się, jak ten cel zrealizować. Właściwe wydają się dwie drogi: - poszukiwanie nowych źródeł energii, - racjonalizacja zużycia energii. W dziedzinie nowych źródeł energii w wielu ośrodkach naukowych trwają intensywne prace nad wykorzystaniem odnawialnych jej źródeł. Najszerzej wykorzystywane są: energia wiatru i promieniowania słonecznego oraz biomasa. Coraz szerzej myśli się również o wykorzystaniu nieograniczonych zasobów energii wód mórz i oceanów. W obliczu niedawnych wydarzeń w japońskiej elektrowni atomowej Fukushima wykorzystanie tego rodzaju energii wzbudza wiele kontrowersji. Wprawdzie nowoczesne technologie budowy takich siłowni zapewniają bardzo wysoki stopień niezawodności i bezpieczeństwa, ale wśród społeczeństwa jest obawa przed ich eksploatacją. Racjonalizacja zużycia energii to działania zmierzające do jej oszczędnego i optymalnego zużywania. Realizacja tych działań powinna odbywać się poprzez wyrobienie w odbiorcach energii nawyków jej oszczędzania oraz wprowadzanie nowych technologii. Obecnie można zaobserwować burzliwy rozwój tego rodzaju technologii w nowoczesnym budownictwie. Wprowadzane są różne rozwiązania, które pozwalają na konstrukcję energooszczędnych budynków. Dotyczy to zarówno samej technologii budowlanej, jak i różnego rodzaju instalacji odbiorczych. Do ogrzewania budynków coraz częściej stosuje się odnawialne źródła energii, takie jak energia słońca, wiatru oraz geotermalna. W dzisiejszym świecie człowiek ma coraz mniej czasu, pamiętanie o wyłączaniu zbędnych odbiorników bywa bardzo problematyczne. Z tego względu bardzo pomocne okazuje się korzystanie z różnego rodzaju inteligentnych instalacji elektrycznych, które potrafią same "myśleć" o tym, co powinno ... więcej»

Skutki społeczno-ekonomiczne katastrofy w Fukushimie
The Economist 2012 March: Japan after the 3/11 disaster. The death of trust. Last year’s triple disaster - earthquake, tsunami and nuclear meltdown - has shattered Japanese faith in many of the country’s institutions. Opracował - Witold Bobrowski. Wakana Yokoyama 11 marca br. minął rok od dnia, który wywrócił świat Wakany do góry nogami. Trzynastoletnia Wakana Yokoyama będzie przygotowywała tradycyjne tańce z okazji święta sadzenia ryżu. Będzie szczęśliwa z tej okazji, ponieważ ma nadzieję, że zobaczy swoich starych szkolnych przyjaciół, których już dawno nie widziała. Ale będzie jej towarzyszył także cień smutku, ponieważ wielu mieszkańców nie zobaczy już swoich wiosek. Tego gorzkiego, zimnego dnia, rok temu, wioskę Ukedo zalała silna fala tsunami. Zabiła ok. 180 osób, z wioski liczącej 1800 mieszkańców, w tym oboje dziadków Wakany. Niektórzy mieszkańcy mogli zostać jeszcze uratowani, ale kiedy nastąpił wybuch pierwszego z reaktorów pobliskiej elektrowni atomowej Fukushima Dai-ichi, władze skoncentrowały się raczej na pospiesznej ewakuacji żywych niż na poszukiwaniu zaginionych mieszkańców, pozostałych jeszcze przy życiu. Wakana, jej rodzina oraz tysiące innych zostali przesiedleni do namiotów, które chociaż położone nieco dalej, znajdowały się bezpośrednio na drodze pióropusza radioaktywności elektrowni. Wakana obecnie mieszka w Koriyamie, miejscowości położonej 60 km na zachód od Fukushima Dai-ichi. Uczęszcza do nowej szkoły, w której nie ma dawnych kolegów. Może wychodzić na zewnątrz tylko na trzy godziny dziennie ze względu na utrzymującą się radiację. Z upływem czasu coraz trudniej jest utrzymywać kontakty ze znajomymi z Ukedo, gdzie rosła, oddychając słonym zapachem wybrzeża Pacyfiku. Ale jej oczy świecą się, gdy mówi o tańcach ludowych, które będzie wykonywała, a które mają już tradycję setek lat. Utrzymując tradycje wioski nie będzie żyła dziwną odpowiedzialnością za przeszłość, ale ona jest jedyną, któr... więcej»

Nowe wyzwania sektora elektroenergetycznego w zakresie ochrony środowiska (Krzysztof Billewicz)
Elektroenergetyka jest sektorem szczególnie negatywnie oddziałującym na środowisko. Są to przede wszystkim emisje zanieczyszczeń - gazów i pyłów do atmosfery. Dodatkowo, ponieważ wielkie elektrownie budowane były z dala od siedzib ludzkich, problemem mającym wpływ na środowisko naturalne stało się ciepło wytwarzane przy okazji procesu generacji energii, które mogłoby być korzyścią i produktem, który można byłoby sprzedać - np. mogłoby służyć do ogrzewania mieszkań, a tak staje się odpadem i w różny sposób musi zostać oddane do otoczenia. Do tego dochodzi jeszcze degradacja krajobrazu związana zarówno z pozyskaniem niektórych paliw kopalnych, np. węgla brunatnego, jak również z budową wielkich elektrowni oraz wielkich linii przesyłowych. Wielu ludzi uświadamia sobie powolne, ale również nieuchronne wyczerpywanie się dostępnych zasobów paliw kopalnych, możliwych do wydobycia lub wykorzystania przy ekonomicznie uzasadnionych kosztach. Pakiet 3 razy 20 do 2020 r. Parlament Europejski zatwierdził pakiet ustaw, nazywanych pakietem klimatycznym, tzw. pakiet 3 razy 20. Celem jest zmuszenie krajów UE do "zielonej rewolucji" w przemyśle i energetyce, która będzie oznaczać odejście od wysokoemisyjnego węgla na rzecz odnawialnych źródeł energii oraz dążenie do oszczędzania energii. Pakiet ten podaje cele, które powinny zostać zrealizowane do 2020 r.: - ograniczenie emisji CO2 o 20%, w stosunku do poziomu z 1990 r. (głównym narzędziem służącym do realizacji tego celu jest unijny system handlu emisjami - ETS), - zmniejszenie zużycia energii (zwiększenie efektywności energetycznej) o 20%, - zwiększenie udziału energii odnawialnej w całkowitym zużyciu energii do 20% (dla Polski ustalono wzrost z 7 do 15%). W tym celu uboższe kraje otrzymały unijną pomoc w postaci bezpłatnych uprawnień do emisji, w 2013 r. elektrownie dostaną 70% uprawnień bezpłatnie. Jednak później, z roku na rok, będą musiały kupować ich coraz więcej. Po 1990 r. Polska... więcej»

Wręczenie nagród firmy Siemens na Politechnice Warszawskiej
Rozstrzygnięto 17. edycję konkursu dla naukowców i 2. dla studentów polskich uczelni technicznych i instytutów naukowo-badawczych o Nagrodę Siemensa. 26 czerwca 2012 r. w Małej Auli Politechniki Warszawskiej podczas uroczystego posiedzenia Senatu Politechniki Warszawskiej miało miejsce wręczenie nagród laureatom. Do tegorocznego konkursu zgłoszono 7 prac z zakresu innowacyjnych rozwiązań w dziedzinach elektrotechniki, automatyki i robotyki, ochrony środowiska i inżynierii medycznej. Jury p... więcej»

Seminarium "Automatyka w Elektrowniach Wodnych" (Andrzej Dobroczek)
Komitet Automatyki Elektroenergetycznej SEP po raz 12. zorganizował seminarium tematyczne poświęcone współpracy elektrowni wodnych z systemem elektroenergetycznym oraz pracy automatyki elektroenergetycznej zainstalowanej w małych elektrowniach wodnych. Patronat honorowy sprawowała PGE Energia Odnawialna SA. Seminarium odbyło się w dniach 23-25 maja 2012 r. w Międzybrodziu Żywieckim w Ośrodku Szkoleniowo-Wypoczynkowym "Trójka" El. Jaworzno III. Ośrodek położony jest na zboczu gó... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-7

zeszyt-3366-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-7.html

 
W numerze m.in.:
Obrotowa szkolna bateria galwaniczna (Antoni Tarnogrodzki, Andrzej Szummer, Borys Zieleniak)
Wodna bateria galwaniczna może być zanurzeniowa lub obrotowa, pierwsza jest od ponad dwóch lat stosowana jako pomoc dydaktyczna w Liceum Ogólnokształcącym im. Stanisława Staszica w Warszawie. W nawiązaniu do wcześniejszych artykułów autorów [1, 2... więcej»

Młodzi arabscy inżynierowie chcą lepszej edukacji i pracy
Patel P.: What Young Engineers Want Out of the Revolutions. Engineers in Egypt and Tunisia hope for more jobs and better educaction. IEEE Spectrum (US) 2011 June. Opracował - Witold Bobrowski. Młodzi ludzie w Egipcie i w Tunezji mieli dosyć stagnacji w polityce i gospodarce, chronicznego bezrobocia, niskiego standardu życia oraz braku perspektyw. Obalili więc rządy swoich państw. Wśród manifestującej młodzieży byli młodzi inżynierowie oraz studenci wyższych uczelni. Inżynierowie, jak i inni Egipcjanie chcą tego samego: wolności, braku korupcji i lepszych sz... więcej»

Wpływ warunków formowania elektretów z folii ptfe na ich własności (Adam Gubański, Jan Kupracz)
Elektrety znalazły wiele zastosowań technicznych związanych z wykorzystaniem pola elektrycznego elektretu w sposób zachowawczy. Wytwarzanie elektretów polega na "zamrożeniu" stanu spolaryzowania poprzez uporządkowanie dipoli, rozdział swobodnych nośników w polu elektrycznym (heteroładunek) lub też wprowadzeniu swobodnych nośników z zewnętrznych źródeł (homoładunek) [2]. W zależności od zastosowanej metody wytwarzania rozróżniamy: - termoelektrety - gdzie następuje uporządkowanie dipoli elektrycznych poprzez działanie zewnętrznego silnego pola elektrycznego w podwyższonej temperaturze, a następnie utrwalenie tego stanu przez ochłodzenie, - fotoelektrety - pobudzanie nośników ładunku w dielektryku za pomocą światła widzialnego lub promieniowania (np. gamma), a następnie odpowiednie przemieszczenie ich w materiale za pomocą silnego zewnętrznego pola elektrycznego, - radioelektrety - implantowanie ładunków elektrycznych o dużej gęstości (ulot, działo elektronowe), najczęściej w cienkich foliach polimerowych (folie elektretowe), - magnetoelektrety - uporządkowanie dipoli elektrycznych w silnym polu magnetycznym, a następnie utrwalenie tego stanu przez ochłodzenie [2]. Zwykle elektrety wykorzystuje się jako źródło stałego pola elektrycznego. Artykuł dotyczy metody formowania elektretów z folii PT FE w celu późniejszego zastosowania ich w czujnikach promieniowania jonizującego [5], charakteryzujących się: długim czasem życia, stabilnym ładunkiem powierzchniowym oraz dużym nieskompensowanym ładunkiem powierzchniowym. Formowanie elektretów Wyładowania koronowe wystę... więcej»

Wizualizacja i sterowanie urządzeniami w Laboratorium Zarządzania i Integracji Systemów Automatyki Budynków Politechniki Gdańskiej (Stanisław Czapp, Szymon Czekoński, Krzysztof Dobrzyński, Michał Porzeziński)
Laboratorium Zarządzania i Integracji Systemów Automatyki Budynków powstało na Wydziale Elektrotechniki i Automatyki Politechniki Gdańskiej w ramach jednego z zadań projektu "Sieć certyfikowanych laboratoriów oceny efektywności energetycznej i automatyki budynków" (POIG.02.02.00-00-018/08) współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej. Projekt realizowały trzy wyższe uczelnie: Akademia Górniczo-Hutnicza im. S. Staszica, Politechnika Gdańska oraz Politechnika Poznańska należące do zawiązanego w 2007 r. Ogólnopolskiego Konsorcjum Naukowo-Przemysłowego Energooszczędnych Technologii Budynkowych Instalacji Elektrycznych [1]. Proces budowy laboratorium rozpoczął się w czerwcu 2009 r., a zakończył w czerwcu 2011 r. W laboratorium zbudowano cztery współpracujące ze sobą stanowiska laboratoryjne (rys. 1):Rys. 1. Rzut pomieszczenia laboratorium wraz z rozmieszczeniem stanowisk laboratoryjnych Z+C SL 1 Z+C UM 1 UM 64 SL 15 Z+C UM 1 UM 64 SO 1 Linia główna Linia 1 Linia 15 Z+C SO 2 SL 15 Z+C UM 1 UM 64 Linia 15 Linia główna SO 15 SL 15 Z+C UM 1 UM 64 Linia 15 Linia główna Linia obszarowa Rys. 2. Struktura instalacji w systemie KN X: Z+C - zasilacz z cewką, SL - sprzęgło liniowe, SO - sprzęgło obszarowe, UM - urządzenie magistralne - stanowisko 1 - z systemem KN X, - stanowisko 2 - z systemem LonWorks, - stanowisko 3 - z systemem BAC net, - stanowisko 4 - zarządzania i integracji systemów. W każdym przypadku na stanowisko składają się urządzenia pracujące w danym systemie oraz odpowiednie dla każdego systemu oprogramowanie, pozwalające tworzyć projekty i w szerokim zakresie współpracować z urządzeniami. W laboratorium tym przewiduje się prowadzenie prac badawczorozwojowych w zakresie: - opracowywania nowych urządzeń pozwalających na integrację różnych standardów systemów automatyki budynku, Podstawowym elementem jest urządzenie magistralne UM, które instaluje się w linii magistralnej. Każda linia powinna być w... więcej»

Wyznaczanie rezystancji zastępczej obwodów elektrycznych z wykorzystaniem obliczeń ewolucyjnych (Mirosław Gajer)
Rezystancja zastępcza obwodu elektrycznego rozumiana jest jako wartość rezystancji opornika, którym można zastąpić układ połączeń innych elementów rezystywnych, stanowiących rozpatrywany obwód, nie zmieniając przy tym wartości płynącego w nim prądu [1]. W przypadku szeregowego połączenia N oporników, ich rezystancja zastępcza równa jest sumie rezystancji poszczególnych oporników składowych, zgodnie ze wzorem (1) Analogicznie w przypadku równoległego połączenia N oporników odwrotność ich rezystancji zastępczej równa jest sumie odwrotności rezystancji poszczególnych oporników składowych, zgodnie ze wzorem (2) W przypadku równoległego połączenia jedynie dwóch oporników wzór (2) można przekształcić do postaci pozwalającej na bezpośrednie wyznaczenie ich rezystancji zastępczej za pomocą następującej zależności (3) Podobnie w przypadku równoległego połączenia trzech oporników, ich rezystancja zastępcza wyraża się wzorem (4) Oprócz szeregowego lub równoległego połączenia oporników występować mogą także układy mieszane, w przypadku których rezystancję zastępczą można wyznaczyć jako kombinację odpowiednich połączeń równoległych bądź szeregowych ich oporników składowych [2]. = = N i R Ri 1 i R = = N i i R 1 R 1 1 1 2 1 2 R R R R R + = 1 2 1 3 2 3 1 2 3 R R R R R R R R R R + + = wiedniej kombinacji połączeń szeregowych i równoległych [3]. Przykład takiego układu połączeń oporników został przedstawiony na rys. 2. W takim wypadku rezystancję zastępczą można wyznaczyć jedynie korzystając z definicji pojęcia rezystancji, która mówi, że rezystancja obwodu jest to stosunek napięcia U panującego na jego zaciskach do wartości płynącego przez niego prądu i. Dr inż. Mirosław Gajer - AGH Akademia Górniczo-Hutnicza, Wydział EAIiE, Katedra Automatyki, Kraków Rys. 1. Układ połączeń oporników stanowiący kombinację połączeń szeregowych i równoległych Rys. 2. Układ połączeń oporników, którego nie można sprowadzi... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-6

zeszyt-3337-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-6.html

 
W numerze m.in.:
Problemy koordynacji i rezerwowania zabezpieczeń nadprądowych w sieciach SN i nN
Manuel J. i in.: Protecting distribution feeders for simultaneous faults. Biblioteka Schweitzer Engineering Laboratories Inc., Maniłow A. i in.: Linie kablowe 6-10, 20 kV. Poprawa niezawodności z wykorzystaniem szybkich zabezpieczeń. Nowosti Elektrotechniki 5/2011. Bielajew A. i in.: Dalnieje rezerwirowanije otkazow zaszczit i wykluczatielej w sietiach 0.4 kV. Elektriczeskije Stancji 12/2002. Opracował - Piotr Olszowiec. Stosowanie najprostszych zabezpieczeń elektrycznych, czyli przekaźników nadprądowych w sieciach rozdzielczych nawet o stosunkowo prostej konfiguracji napotyka nierzadko istotne problemy związane z zapewnieniem selektywności działania. W sieciach średniego napięcia (SN) założona koordynacja działania tych zabezpieczeń może zostać naruszona przy wyłączaniu zwarć równoczesnych w odpływach liniowych. Groźne skutki dla kabli, łączników i odbiorów silnikowych wywołuje utrzymywanie długiego czasu wyłączania zwarć wielkoprądowych. Natomiast w sieciach niskiego napięcia (nN) istotnym zagrożeniem bywa brak możliwości tzw. zdalnego rezerwowania zabezpieczeń pól odpływowych w rozdzielniach sieci promieniowej. Poniżej przedstawiono zagraniczne doświadczenia projektowo-eksploatacyjne w zakresie rozwiązywania wymienionych problemów. Ochrona od zwarć równoczesnych w liniach odpływowych SN W sieciach promieniowych SN pola odpływowe rozdzielni zasilanej z transformatora WN/SN wyposaża się w zabezpieczenia nadprądowe bezzwłoczne i zwłoczne o charakterystyce zależnej. Zabezpieczenie nadprądowe strony DN transformatora (tj. w polu zasilania rozdzielni) zawiera zwykle stopnie zwłoczne o charakterystyce niezależnej i zależnej, rezerwujące zabezpieczenia wspomnianych pól (rys. 1). Przy zwarciu w jednym z odpływów zabezpieczenia tego pola, jak i pola zasilania rozdzielni mierzą ten sam prąd, a zakłócenie jest selektywnie eliminowane przez zabezpieczenie uszkodzonej linii. Natomiast przy równoczesnym zwarciu w dwóch (lub większej l... więcej»

Zabezpieczanie silników średniej mocy za pomocą SIPROTEC Compact 7SK80 (Maciej Morgen)
SIPROTEC Compact 7SK80 to wielofunkcyjne zabezpieczenie silnikowe, zaprojektowane do ochrony silników asynchronicznych różnych mocy. W artykule przedstawiono przykład zastosowania tego urządzenia jako zabezpieczenia wybranego silnika oraz podano informacje, jak wykorzystać dostępne parametry silnika do przygotowania właściwych nastaw. Oprócz tego wyjaśniono zastosowanie funkcji dynamicznego pobudzenia przy "zimnym starcie" w celu ograniczenia nastaw funkcji nadprądowej. Opcjonalnie opisano zastosowanie wewnętrznej karty RTD i zewnętrznej przystawki do bezpośredniego pomiaru temperatury łożysk i uzwojeń. SIPROTEC Compact 7SK80 Zabezpieczenie silnikowe SIPROTEC Compact 7SK80 oferuje funkcje zabezpieczeniowe silnikowe dla silników średniej mocy w zakresie przedstawionym w tabeli I. Dostępne dane silnika W naszym przypadku nie wszystkie dane silnika są dostępne. Niestety bardzo często odzwierciedla to rzeczywistość, np. gdy mamy do czynienia z silnikiem pracującym długi czas, którego dokumentacja nie jest dostępna, a jedynie możemy odczytać tabliczkę znamionową (tabela II - silnik kompresora powietrza zainstalowany w zakładzie przemysłowym). TABELA I Parametr Funkcja zabezpieczeniowa ANSI 112 Zabezpieczenie nadprądowe fazowe 50, 51 113 Zabezpieczenie ziemnozwarciowe 50N, 51N 116 Zabezpieczenie ziemnozwarciowe kierunkowe 67N (s), 59N 117 F... więcej»

AUTOMATICON 2012 - Automatyka, Pomiary, Elektronika (Krzysztof Woliński)
dniach 20-23 marca 2012 r. w Warszawskim Centrum Targowym EXPO XXI odbyły się XVIII Międzynarodowe Targi Automatyki i Pomiarów. Organizatorami targów były: Przemysłowy Instytut Automatyki i Pomiarów PIAP oraz MVM Sp. z o.o. Targi AUTOMATICON ® są od 18 lat imprezą wystawienniczą, która umoż... więcej»

XV Seminarium Energotestu "Automatyka elektroenergetyczna - problematyka eksploatacji i modernizacji" (Sylwia Wróblewska)
W dniach 25-27 kwietnia br. odbyło się w Wiśle XV Seminarium Energotestu z okazji jubileuszu 20-lecia firmy. Seminarium otworzył dyrektor Energotestu mgr inż. Arkadiusz Klimowicz. Pierwszego dnia obrady seminaryjne prowadził mgr inż. Zbigniew Kochel. Tego dnia wygłoszono następujące referaty: - Dorobek i możliwości Energotestu z perspektywy dwudziestu lat działalności inżynierskiej firmy w elektroenergetyce (mgr inż. Arkadiusz Klimowicz, mgr inż. Zbigniew Kochel), - Wyzwan... więcej»

Nowe aparaty hydrolokacyjne wykrywają ogromne ławice ryb
Makris M.: New Sonar Technology Reveals City-size Schools of Fish. Low-frequency sound waves improve ocean sensing. IEEE Spectrum (US) 2011 August. Opracował - Witold Bobrowski. Statek badawczy Oceanus znajdował się 200 km na południe od Long Island poszukując czegoś, na co polowano od lat. Nie był to biały wieloryb, ale coś równie żywego i jako całość znacznie większego. Naukowcy pracujący na statku odnosili się żartobliwie do enigmatycznego przedmiotu poszukiwań, nazywając go niezidentyfikowanym obiektem pływającym (UFO - unidentified floating object). Aby znaleźć nieuchwytny łup załoga została wyposażona w nowoczesny aparat hydrolokacy... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-5

zeszyt-3306-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-5.html

 
W numerze m.in.:
Niekonwencjonalny odzysk energii - prąd z wodociągów
Iwanow А., Kotieleniec N.: Wykorzystanie nadmiernego ciśnienia w scentralizowanych układach ciepłowniczych do produkcji energii elektrycznej (Ispolzowanije izbytocznowo dawlienija w sistiemach centralizowannowo tiepłosnabżenija dla proizwodstwa elektriczeskoj eniergii). "Eniergobiezopasnost" i Eniergosbierieżenie" 3/2009. Opracował - Piotr Olszowiec. Ważnym, lecz wciąż niedocenianym sposobem poprawy bilansu energetycznego jest wykorzystywanie strumieni bezpowrotnie traconej energii. Jednym z rozwiązań może być odbiór rozpraszanej energii, jej konwersja i zwrot do sieci elektrycznej. Przykładem udanej realizacji tego podejścia jest utylizacja nadmiaru energii hydrokinetycznej sprężonych mediów, a zwłaszcza wody. Przy transporcie wody użytkowej lub ciepłowniczej na początku rurociągu wymuszane jest ciśnienie robocze o wartości niezbędnej do pokonania oporów przepływu czynnika do ... więcej»

emwise - prosty system zarządzania energią w zakładach przemysłowych (Jacek Popławski, Andrzej Górczak)
Tendencje w świecie energetyki wskazują, że ważnym teraz i w przyszłości tematem jest proces oszczędzania energii elektrycznej i, co za tym idzie, kwestia technologii potrzebnej do realizacji tego przedsięwzięcia. Modnymi pojęciami stają się ostatnio: smart grid, smart metering oraz grid monitoring, wszystkie należące do sfery optymalizacji zużycia energii elektrycznej, czy pomiaru wyeksploatowania, np. linii WN. Artykuł opisuje niewielki tylko element globalnej polityki oszczędzania energii, dotyczący jednak zarówno przedsiębiorstw, zakładów przemysłowych, jak i gospodarstw domowych. Koszty energii elektrycznej powodują głośną debatę na temat tego, w jaki sposób należałoby oszczędzać. Przy obecnych stawkach nie jest więc dziwne, że tak wielu przedsiębiorców, a nawet osób prywatnych zainteresowanych jest technologią pozwalającą na bieżący monitoring zużycia energii. Systemy analizujące są jednak często skomplikowane i wielkoskalowe, co oznacza, że dostęp do nich mają jedynie duże zakłady przemysłowe i przedsiębiorstwa. Dla odbiorców prywatnych lub właścicieli niewielkich firm i zakładów takie systemy są najczęściej nieosiągalne. System emwis e jest propozycją dla tych przedsiębiorstw, które stoją wobec poszukiwań oszczędności i optymalizacji zużycia energii oraz kontroli jej jakości tak, aby chronić swoje inwestycje i bezpiecznie je rozbudowywać. Poszukiwania strat wymagają wysiłku i dodatkowych nakładów finansowych w tym kierunku. Należy podkreślić, że nieświadomość codziennych strat i ich przyczyn bywa bardzo kosztowna. Im dłużej zwlekamy, tym są one praktycznie... więcej»

Liczby to nie wszystko (Adam Gawłowski)
W 2011 r. zakład produkcji urządzeń ELEKTROBUDOWA SA w Koninie wyprodukował 2557 pól SN, 1381 segmentów nN, 84 stacje kontenerowe oraz 878 m bieżących szynoprzewodów nN. Jednak nie statystyka jest dla nas najważniejsza, pozycję lidera na polskim rynku zawdzięczamy głównie naszym klientom. Od kilku lat obserwujemy liberalizację polskiego rynku elektroenergetycznego, spowodowaną głównie wprowadzeniem ustawy o zamówieniach publicznych, która gwarantuje pełną konkurencyjność w tym sektorze. Wydawać by się mogło, że spowoduje to wybór tańszych rozwiązań kosztem sprawdzonych i przetestowanych marek i znanych producentów. W pierwszych latach rzeczywiście można było zauważyć ten trend, jednak ostatnio po fatalnych doświadczeniach związanych z wyborem tańszych urządzeń i wykonawców, inwestorzy wracają do sprawdzonych rozwiązań. Nie spełnił się scenariusz kreślony przez specjalistów, że rynek ulegnie całkowitemu "przemeblowaniu" i najważniejszym wskaźnikiem dla oferowanych wyrobów i usług pozostanie tylko cena. Patrząc na specyfikę realizacji obiektów elektroenergetycznych, uleganie fałszywemu przekonaniu, że cena jest jedynym kryterium, patrzenie na inwestycje jako "tu i teraz", nie w perspektywie kilkudziesięciu następnych lat, mogło doprowadzić do wielu awarii i niebezpieczeństwa dla pracujących tam ludzi. Widać także coraz wyraźniej, szczególnie w dużych spółkach energetyki zawodowej i dystrybucyjnej, trend do preferowania urządzeń produkowanych w polskich zakładach. Jeszcze kilka lat temu zachodnie koncerny były bardziej konkurencyjne niż ro... więcej»

Udoskonalenia wprowadzane do zabezpieczenia różnicowego transformatorów - doświadczenie płynące z projektowania i testów (H.T. Yip, M. Moscoso, G. Lloyd, K. Liu, Z. Wang)
Procentowe charakterystyki różnicowe robocze znalazły powszechne zastosowanie w zabezpieczeniu różnicowym transformatora. Tradycyjne układy zabezpieczające wykorzystują charakterystyki z dwoma lub wieloma zboczami w celu zapewnienia stabilności w trakcie nasycania przekładnika prądowego CT wraz z 2. harmoniczną, pełniącą funkcję czynnika ograniczającego lub blokującego podczas rozruchu. Niemniej jednak badania dowiodły, iż istnieje ograniczenie związane z zastosowaniem charakterystyki z podwójnym zboczem dla zapewnienia stabilności, mające na celu uniknięcie konieczności dużego przewymiarowania przekładników prądowych. Wykazano również, że blokowanie 2. harmonicznej spowolnia odpowiedź zabezpieczenia na wewnętrzne zwarcia w sytuacjach nasycenia przekładnika prądowego [1-2]. Spowodowane jest to tym, że nasycone przebiegi przekładnika prądowego mogą również zawierać wysoką składową 2. harmonicznej. Wczesne badania nad magnetyzującym prądem rozruchowym wykazały, że zawartość 2. harmonicznej może stanowić 15% lub więcej składowej podstawowej prądu [3]. Obecne badania dowodzą, iż wprowadzone udoskonalenia w konstrukcji transformatorów oraz rdzeń stalowy zaowocowały niską zawartością 2. harmonicznej (zaledwie 7%) [3]. W artykule zaprezentowano nowe algorytmy, które zostały opracowane w celu poprawy skuteczności działania reagującego na prądy stabilizacyjne różnicowego zabezpieczenia transformatora. Zastosowano algorytm obliczania prądu stabilizacyjnego stanu nieustalonego, który w momencie wystąpienia nagłego wzrostu prądu stabilizacji chwilowo zwiększa próg zadziałania, zwiększając w ten sposób stabilność podczas zewnętrznych zwarć. Takie podejście nie będzie zakłócało skuteczności działania zabezpieczenia podczas zwarć wewnętrznych, ponieważ prąd różnicowy będzie wzrastał dużo szybciej niż prądy stabilizacji. Opracowano nowoczesny algorytm wykrywania nasycenia przekładnika prądowego. Jego działanie oparto na tym, iż przebiegi m... więcej»

WYDAWNICTWA
Ogrzewanie domów z zastosowaniem pomp ciepła Wojciech Oszczak: Ogrzewanie domów z zastosowaniem pomp ciepła. Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Warszawa 2009. We Wprowadzeniu czytamy: Zadaniem tej książki jest dostarczenie czytelnikowi możliwie dużo informacji bez zanudzania go nadmiarem zbędnej teorii. Książka jest adresowana przede wszystkim do potencjalnych inwestorów, którzy stoją przed koniecznością wyboru rodzaju ogrzewania. Ma ona ułatwić im nie tylko podjęcie decyzji, ale umożliwić nawiązanie równorzędnego dialogu z projektantami i wykonawcami. Autor omawia następujące zagadnienia: Bez ognia też można ogrzewać, Gdzie szukać energii odnawialnej, Zyski i koszty, Pompa ciepła, Realizacja nowoczesnej instalacji, Współpraca pompy ciepła z innymi systemami, Wykrywanie i usuwanie uszkodzeń, Fakty i mity (wydajność pompy ciepła, parametry kolektorów gruntowych i studni, efektywność kolektorów słonecznych), Najczęściej popełniane błędy, Zrób to sam, Diagnostyka i naprawy pomp ciepła, Krótki poradnik inwestora, Schematy hydrauliczne, Informacje szczegółowe oraz Słownik tematyczny niemiecko-polski. Książka ma skorowidz i jest bogato ilustrowana zdjęciami, schematami, rysunkami oraz zawiera liczne tabele. K.W. Rok LXXX 2012 nr 5 75 WYDAWNICTWA Czujniki Andrzej Gajek, Zdzisław Juda: Czujniki. Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Warszawa 20... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-4

zeszyt-3276-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-4.html

 
W numerze m.in.:
VII Lubuska Konferencja Naukowo-Techniczna Innowacyjne Materiały i Technologie w Elektrotechnice i-MITEL 2012 Nauka dla przemysłu - Przemysł dla nauki (Franciszek Narkun, Edward Cadler)
Siódmy raz Oddział Gorzowski Stowarzyszenia Elektryków Polskich wspólnie z Instytutem Inżynierii Elektrycznej Uniwersytetu Zielonogórskiego, przy współudziale: Wydziału Elektrycznego Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie, Instytutu Elektrotechniki, ENEA Operator Sp. z o.o. - Sponsor Główny, PTETiS Oddział w Szczecinie i Zielonej Górze organizuje Konferencję i-MITEL 2012. Konferencja odbędzie się w dniach 18-20 kwietnia 2012 r. w Przyłęsku i obejmie całokształt zagadnień związanych z innowacyjnymi materiałami i technologiami elektrotechnicznymi, w tym również z jakością zasilania urządzeń elektroenergetycznych, przetwarzaniem i przesyłaniem energii elektrycznej, i... więcej»

150. rocznica urodzin Michała Doliwo-Dobrowolskiego w Szczecinie (Ryszard Kacperski)
Członkowie Oddziału Szczecińskiego SEP im. Michała Doliwo-Dobrowolskiego 2 stycznia 2012 r. - w 150. rocznicę urodzin swego patrona - złożyli kwiaty pod tablicą upamiętniającą dzieło tego genialnego elektryka, o którym jeden z Jego biografów (J.A. Sznejberg) napisał: Odegrał On wybitną rolę w historii światowej elektrotechniki. Przypada Mu fundamentalna misja w rozwiązaniu najważniejszego problemu energetycznego na przełomie XIX i XX wieku. Przedstawiciele społeczności szczecińskiej Po cer... więcej»

Bezpieczeństwo elektrowni jądrowych z reaktorami III generacji oferowanych Polsce Część II. Wymagania bezpieczeństwa dla reaktorów III generacji (Władysław Kiełbasa)
Jądrowe bloki energetyczne z reaktorami III generacji oprócz tego, że charakteryzują się istotnie lepszymi osiągami eksploatacyjnymi i charakterystykami ekonomicznymi, lepszym wykorzystaniem paliwa i mniejszą ilością wytwarzanych odpadów promieniotwórczych - przede wszystkim są znacznie bezpieczniejsze od poprzedniej generacji. Wynika to z zasadniczej zmiany założeń do projektowania oraz znacznego zaostrzenia kryteriów bezpieczeństwa stawianych projektom elektrowni jądrowych III generacji. Elektrownie jądrowe II generacji projektowano na tzw. maksymalną awarię projektową (MAP), zakładając że większa awaria (prowadząca do znacznego uszkodzenia rdzenia reaktora wskutek niesprawności wszystkich układów bezpieczeństwa) jest na tyle mało prawdopodobna, iż ryzyko z nią związane jest akceptowalne. Tak więc układy bezpieczeństwa - a zwłaszcza obudowę bezpieczeństwa reaktora - projektowano wówczas uwzględniając tylko MAP i nie zakładając znaczącej degradacji rdzenia - w tym jego stopienia. Natomiast, przy projektowaniu elektrowni jądrowych III generacji zakłada się tzw. rozszerzone warunki projektowe, zgodnie z którymi wymaga się uwzględnienia i ograniczenia skutków radiologicznych - także ciężkich awarii, włączając te prowadzące do całkowitego stopienia rdzenia reaktora. Takie właśnie wymagania zostały określone w tzw. dokumencie "EUR" "Wymagania europejskich przedsiębiorstw energetycznych dla EJ z reaktorami lekkowodnymi" (European utility requirements for LWR nuclear power plants), opracowanym przez europejski przemysł energetyczny. Zgodnie z wymaganiami tego dokumentu zastosowane w elektrowni jądrowej środki techni... więcej»

Elektrownie szczytowo-pompowe w USA
Erpenbeck D.: Spotlight on pumped storage. International Water Power&Dam Construction. 2011 August. Opracował - Witold Bobrowski. Działalność elektrowni szczytowo-pompowych w Stanach Zjednoczonych cieszy się rosnącym zainteresowaniem, związanym zwłaszcza z rozwojem elektrowni wykorzystujących źródła energii odnawialnej (wiatrowych i słonecznych). Z punktu widzenia ekonomicznego elektrownie szczytowopompowe są największymi zasobnikami energii i odgrywają kluczową rolę w sieci elektroenergetycznej. Jest to technologia umoż... więcej»

Liczniki przedpłatowe a zmiana sprzedawcy (Krzysztof Billewicz)
Odbiorcy energii elektrycznej (gospodarstwa domowe) rozliczani są za zużycie energii na podstawie wskazań konkretnego licznika. Niektórzy z nich nieterminowo opłacają faktury za energię lub nawet znacznie zalegają z opłatami. Dodatkowo również są i tacy, u których wykryto i udowodniono im nielegalne pobieranie energii elektrycznej. Zazwyczaj u takich odbiorców ich dotychczasowe liczniki wymieniane są na tzw. przedpłatowe. W dużym uproszczeniu odbiorcy ci najpierw płacą za określoną ilość energii, a dopiero później mogą ją zużyć. Techniczna realizacja przedpłat Zgodnie z ustawą Prawo energetyczne (art. 6.a.), przedsiębiorstwo energetyczne może zainstalować u odbiorcy licznik przedpłatowy, jeżeli: - gospodarstwo domowe jest użytkowane w sposób uniemożliwiający cykliczne sprawdzanie licznika energii, - korzystający z mieszkania nie ma tytułu prawnego do nieruchomości, - odbiorca co najmniej dwukrotnie w ciągu kolejnych 12 miesięcy zwlekał z zapłatą za energię przez okres co najmniej 1 miesiąca. Odmowa przez odbiorcę instalacji takiego licznika może skutkować wstrzymaniem dostaw albo rozwiązaniem umowy na dostawę energii elektrycznej. Taki odbiorca powinien mieć zainstalowany u siebie przedpłatowy licznik energii, który ma wprowadzony określony limit zużycia energii. Po wykończeniu tego limitu licznik automatycznie odłącza instalację odbiorczą klienta. Aby można było ją ponownie załączyć o... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-3

zeszyt-3238-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-3.html

 
W numerze m.in.:
Przyłączanie elektrowni słonecznych (FVE) do sieci SN oraz nN (Jaroslav Pospisil)
W artykule przedstawiono funkcjonowanie elektrowni słonecznych przyłączanych do sieci SN, które porównano z wynikami pomiarów oraz podano przykład technicznego rozwiązania przyłączenia elektrowni słonecznej o mocy większej niż 1 MW. Autor wspiera rozwiązania z zakresu problematyki urządzeń fotowoltaicznych dla sieci SN. Chodzi m.in. o możliwości i sposoby przyłączania źródeł fotowoltaicznych przy analizie przyłączenia i opracowanie projektu rozwiązania technicznego, istnieje zapotrzebowanie na pomiary parametrów przekształtników w celu oceny jakości oddawanej przez nie energii. Warunki przyłączenia FVE - studium przyłączenia Zakłada się, że przyłączenie elektrowni słonecznej, np. typu SMA następuje poprzez transformatory o przekładni 22/0,42/0,242 kV, o mocy znamionowej najczęściej 630, 1000 i 1600 kVA, napięciu zwarcia uz=6%, i połączeniu Dyn1. Stację transformatorową umieszcza się zwykle na terenie elektrowni słonecznej. Drugie natomiast - stosowane w sieciach ČEZ (północne Morawy), jest dosyć pracochłonne, modeluje się podstawowy oraz zastępczy stan przyłączenia nowego źródła z tym, że w stanie podstawowym uwzględnia się warunki przyłączenia we wszystkich obliczanych punktach (punkty z modelowanymi odbiorami obciążenia lub punkty z przyłączonymi źródłami do rozpatrywanej linii SN) - dopuszczalna zmiana napięcia ΔU ≤ 2% Un, w stanie zastępczym warunek zmiany napięcia ΔU ≤ 3% Un. Metoda obliczeń stanów ustalonych z uwzględnieniem stanów obciążeń wychodzi z określenia współczynnika rozkładu obciążeń odpowiadającego linii na początku (np. 60 i 110 A w stanie wyjściowym w podstawowym połączeniu oraz zastępczym połączeniu i sumą zainstalowanych mocy podstacji DTS na danej linii SN). Ustanawia się współczynnik rozkładu obciążeń ki = rzeczywisty odbiór (MVA), moc zainstalowana w podstacjach DTS (MVA), np. 0,25 p.u. w wariancie podstawowym i 0,2 p.u. dla wariantu zastępczego. Z tymi współczynnikami są ustanow... więcej»

Nowy paradygmat bezpieczeństwa sieci energetycznych (smart power grids) (Marek Wąsowski)
Wokół problematyki cyberbezpieczeństwa systemów energetycznych narosło wiele mitów, a energetycy podzielili się na dwa skrajne obozy - pesymistów, czyli osoby uznające zagrożenia informatyczne sieci energetycznych za krytyczny czynnik rozwoju smart grids oraz optymistów traktujących tematykę cybersecurity z chłodnym dystansem. Należy zatem przyjrzeć się faktom. Realny atak cybernetyczny na infrastrukturę krytyczną państwa zakończony, m.in. penetracją sieci energetycznej miał miejsce w czasie wojny rosyjsko-gruzińskiej w 2008 r. Strona rosyjska przygotowała i przeprowadziła cyberatak na infrastrukturę budynku Ministerstwa Obrony Gruzji. Atak został przeprowadzony przez oddział cybernetyczny działający na terenie Rosji oraz kilku innych państw. W jego wyniku zostały zniszczone systemy telekomunikacyjne ministerstwa, a cybernapastnicy przejęli kontrolę nad dostawami wody i elektryczności do budynku ministerstwa. Zaatakowane zostały także inne obiekty w stolicy Gruzji - Tbilisi. Dla dalszych rozważań istotna jest metoda ataku. Osoby przygotowujące tę operację uruchomiły witrynę StopGeorgia, która podawała listę adresów gruzińskich instytucji i zachodnich ambasad oraz instrukcje potrzebne do przeprowadzenia ataku DDOS za pomocą udostępnionego programu Start- Flooding. Na podkreślenie zasługuje fakt, że do tego cyberataku mógł się przyłączyć każdy, kto miał dostęp do Internetu. W ten sposób doktryna wojny partyzanckiej "na tyłach przeciwnika" zyskała nowy, praktyczny wymiar. W działaniach militarnych przeciwko obcemu państwu uczestniczyły setki internautów nazwanych później "cybernetyczną partyzantką". Budynek ministerstwa musiał zostać ewakuowany. Zaistnienie nieznanej dotąd formy działań militarnych uznane zostało przez wiele państw za sygnał, że należy rozpocząć intensywne prace nad środkami ochrony przed cybernetycznymi zagrożeniami infrastruktury krytycznej, do której zgodnie z nomenklaturą przyjętą w ustawie o zarządzaniu kryzy... więcej»

Odbudowa energetyki w Afganistanie (Witold Bobrowski)
Odbudowa energetyki w Afganistanie okazała się znacznie trudniejsza niż analogiczne próby podejmowane w Iraku. Stany Zjednoczone wraz z niektórymi państwami koalicyjnymi wydały znaczne sumy pieniędzy oraz zaanagażowały się w realizację zaplanowanych zadań. Zatrudniono setki inżynierów i techników oraz tysiące pracowników budowlanych. Niestety elektryfikacja południowego Afganistanu pozostała nadal niespełnioną obietnicą, a odbudowa energetyki w całym Afganistanie napotyka wciąż spore trudności. Zakres i problemy odbudowy Afganistanu Odbudowa Afganistanu jest przedsięwzięciem ciągle rozwijającym się, obejmuje budynki oraz modernizację tak istotnej infrastruktury jak drogi, szkoły, systemy kanalizacji, zapory wodne oraz sieć elektroenergetyczną. Inżynierowie w Afganistanie nie są jednak zadowoleni ze swojej pracy, głównie z powodu polityki władz międzynarodowych i lokalnych, która prowadzi do marnotrawienia ogromnych sum pieniędzy przeznaczonych na odbudowę. Wydawane odgórnie decyzje opierają się w znacznym stopniu bardziej na założeniach politycznych niż na realiach technicznych i logistycznych. Chociaż sytuacja energetyczna w Iraku różniła się od sytuacji w Afganistanie, to te same błędy w odbudowie energetyki Iraku powtarzają się również w Afganistanie. Podobnie jak w Iraku, w Afganistanie powstają elektrownie, które bardzo dużo kosztują, np. na generatory trzeba wydać setki milionów dolarów. Jednak są to realizacje nietrafione i zachodzi obawa, że eksploatacja tych elektrowni zostanie natychmiast porzucona po wycofaniu się sił koalicyjnych. Sytuacja elektroenergetyki na południu Afganistanu Kandahar jest południowym miastem afgańskim, drugim - co do wielkości po Kabulu, stolicy położonej na północy kraju. Kabul ma obecnie pełne zasilanie w energię elektryczną (prawie przez 24 godziny na dobę), natomiast Kandahar - liczący 850 tys. mieszkańców ma zasilanie nieregularnie, zaledwie przez kilka godzin dziennie, mocą najwyżej d... więcej»

Układy wielonapędowe z przetwornicami Danfoss serii VLT AutomationDrive FC 302 w produkcji mleka w proszku nadzorowane magistralą Profibus
Firma Danfoss należy do niekwestionowanych liderów branży napędowej. Od lat nazwa VLT® określa przetwornice częstotliwości i softstarty o najlepszych parametrach technicznych, najwyższej niezawodności i funkcjonalności. Napędy VLT® pracują w aplikacjach na całym świecie, a Danfoss oferuje najlepszych i najbardziej doświadczonych specjalistów i partnerów z zakresu techniki napędowej. W artykule zaprezentowano aplikację sterowania złożonym procesem technologicznym w zakładzie przetwórstwa spożywczego. Oferentem aplikacji jest firma Schulz Infoprod, która jako autoryzowany dystrybutor współpracuje z firmą Danfoss od ponad 5 lat. Schulz Infoprod na życzenie Klienta realizuje kompleksową obsługę od projektu aż po realizację i uruchomienie. Stosowanie układów napędowych o regulowanej wydajności w automatyce przemysłowej staje się dziś standardem. Podyktowane jest to względami zarówno ekonomicznymi (optymalizacja zużycia energii) jak i możliwościami, jakie stwarzają przetwornice częstotliwości. Popularność komunikacyjnych sieci polowych w obecnych rozwiązaniach sterowania procesów przemysłowych powoduje, iż projektanci większych systemów coraz częściej stosują urządzenia wykonawcze, np.: przetwornice częstotliwości, siłowniki zaworów, przetworniki pomiarowe wyposażone w moduł komunikacyjny. Upraszcza to znacząco okablowanie obiektowe, zmniejsza liczbę wejść/wyjść analogowych i cyfrowych w sterowniku oraz daje łatwość obsługi z poziomu interfejsu operatora HMI. Upraszcza także diagnostykę usterek i prowadzenie działań serwisowych. wych. Stąd zapadła decyzja o sterowaniu falownikami ... więcej»

CZIP-PRO firmy Relpol SA Zakład POLON - zespół do obsługi pól rozdzielni SN
Firma Relpol SA Zakład POLON wprowadziła do swojej oferty nowe zabezpieczenie CZIP-PRO. Zabezpieczenie to przeznaczone jest do obsługi większości pól w rozdzielniach średniego napięcia. CZIP-PRO może być wykorzystywany przede wszystkim w energetyce zawodowej, jak również w rozdzielniach przemysłowych, elektrowniach, elektrociepłowniach, elektrowniach wodnych oraz wiatrowych. Dzięki pomocy i wsparciu naukowców z Instytutu Elektroenergetyki Politechniki Poznańskiej oraz chęci zaspokajania wysublimowanych potrzeb naszych Klientów - możemy zaoferować produkt spełniający oczekiwania najbardziej wymagających odbiorców. CZIP-PRO - zespół przeznaczony do obsługi pól rozdzielni SN: - liniowego bez elektrowni lokalnej, - liniowego z elektrownią lokalną, w tym również wiatrową, - strony SN transformatora 110 kV/SN, - baterii kondensatorów, - transformatora SN/0,4 kV, - potrzeb własnych sieci (skompensowanej, jednocześnie nadający się do sieci o izolowanym punkcie neutralnym, o punkcie neutralnym uziemionym przez rezystor lub uz... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-2

zeszyt-3212-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-2.html

 
W numerze m.in.:
Ciągły monitoring jakości energii elektrycznej (Andrzej Firlit)
W wyniku dynamicznego rozwoju środków technicznych monitorowania parametrów jakości energii elektrycznej jako nowej gałęzi nauki i techniki o interdyscyplinarnym charakterze, obserwowany jest intensywny rozwój przyrządów do pomiaru parametrów jakości energii elektrycznej. Rozwój ten jest wymuszony techniczną i ekonomiczną potrzebą oraz postępem w dziedzinie teorii i techniki przetwarzania sygnałów. Kolejnym etapem w tym procesie jest budowa - na bazie zainstalowanych analizatorów - rozproszonych systemów monitorowania jakości energii elektrycznej. Nie jest to tożsame tylko i wyłącznie z "informatyzacją" w potocznym znaczeniu tego pojęcia. Wykorzystanie najnowszych zdobyczy nauki, w tym informatyki to zaledwie jeden z elementów tych działań. Systemy monitorowania swym zasięgiem mogą obejmować sieci elektroenergetyki zawodowej czyli dostawców energii, jak również sieci należące do odbiorców. Trend ten jest obserwowany w rozwiniętych technicznie krajach w Europie i świecie, tam gdzie rozwijający się rynek energii elektrycznej uruchamia mechanizmy bodźcowe wymuszające poprawę warunków dostawy energii elektrycznej. Te zjawiska obserwuje się także w polskiej elektroenergetyce. Znaczenie systemów ciągłego monitoringu jakości energii elektrycznej jest ogromne. Pozwalają one na pozyskiwanie cennych i wiarygodnych informacji o rzeczywistym stanie pracy monitorowanego systemu elektroenergetycznego. Umożliwiają kompleksową analizę i ocenę jakości energii elektrycznej i to w długim czasie. Ponadto mogą stanowić podstawę do różnego rodzaju decyzji związanych z modernizacją oraz rozbudową istniejącej infrastruktury elektroenergetycznej. Bardzo istotne było opracowanie w 2009 r. pierwszego Krajowego Raportu Benchmarkingowego nt. jakości dostaw energii elektrycznej do odbiorców przyłączonych do sieci przesyłowych i dystrybucyjnych [1]. W tym dokumencie poświęcono bardzo dużo miejsca rozproszonym systemom monitorowania, opisując stan istnieją... więcej»

120 lat pracy elektroenergetycznego trójfazowego systemu przesyłowego w Europie (Stefan Molęda)
Ponad 2500 lat temu powstało słowo "elektron-elektryczność", ale praktyczny wymiar osiągnęło w początkach XIX w. Dla uzmysłowienia przebiegu procesu historycznego niżej podaję kilka nazwisk twórców, którzy mieli znaczący wpływ na rozwój nauki i techniki związany z elektrycznością. Są to m.in.: - Tales z Miletu - odkrył elektryczność statyczną (625-546 r. p.n.e), - Wiliam Gilbert - w 1600 r. prowadził pierwsze badania właściwości elektrycznych ciał przy użyciu versorium igły magnetycznej, - Nollet - w 1747 r. zbudował elektroskop do pomiaru ilości ładunku elektrycznego, - pierwszą książką w całości poświęconą elektryczności "Experiments and Observations on Electricity" napisał Benjamin Franklin w Londynie w 1769 r., - autorem pierwszej polskiej książki o elektryczności "Fizyka doświadczeń potwierdzona" był znakomity nauczyciel ks. Józef H. Osiński. Powstała w 1777 r. Jeden z rozdziałów nosił tytuł "Elektryczność". Jego staraniem został założony pierwszy piorunochron na Zamku Królewskim w lipcu 1785 r., - ogniwo galwaniczne jako źródło prądu stałego odkryte zostało przez Aleksandra Volta w 1800 r., - wykorzystanie prądu elektrycznego do celów gospodarczych rozpoczęło się od telegrafu opracowanego przez Samuela Morsa w 1837 r. wraz z uruchomieniem pierwszej linii telegraficznej w 1844 r. między Waszyngtonem a odległym od niego o 63 km miastem Baltimore. Wkrótce linie telegraficzne zaczęto budować w innych krajach, - Humphry Davy - odkrył zasady działania lampy łukowej w 1808 r., ale jej praktyczne zastosowanie do oświetlenia ulic nastąpiło dopiero w 1841 r., - A.G. Bell - wynalazł słuchawkę elektroakustyczną w 1876 r., która jednocześnie była używana jako mikrofon, a w 1882 r. przeprowadzono po linii napowietrznej pierwszą rozmowę międzynarodową między Paryżem a Brukselą (odległość 300 km), - Tomasz Edison - skonstruował żarówkę w 1879 r. Pierwszym obiektem oświetlonym przy zastosowaniu żarówki był statek-parowiec Columbia w... więcej»

Rozłącznik izolacyjny bezpiecznikowy skrzynkowy typu RBK 00 pro-V120
Firma Apator, bazując na ponad 60-letnim doświadczeniu w projektowaniu oraz produkcji aparatury łącznikowej wprowadziła na rynek nowy produkt RBK 00 pro-V120, który stanowi rozszerzenie rodziny rozłączników RBK wielkości 00. Zastosowane rozwiązania konstrukcyjne a także ostateczny wygląd produktu spełniają wymagania techniczne oraz sugestie projektantów złączy i rozdzielni elektrycznych. Aplikacje, w których istniała potrzeba instalowania kabla o przekroju do 120 mm2 do rozłącznika wielkości 00 (160 A), wymuszały stosowanie dodatkowych elementów lub modułów przyłączeniowych do rozłącznika. Rozwiązania te wymagały zastosowania osłon maskujących, chroniących obsługę przed dotyki... więcej»

Przyszłość energetyki jądrowej na świecie (cz. II) (Marcin Jaskólski, Agnieszka Kaczmarek)
Wiele krajów zajmuje się badaniami i rozwojem reaktorów małej i średniej mocy. Należą do nich m.in.: Rosja, Japonia, Stany Zjednoczone, Indie, Chiny, Argentyna, Korea Południowa. Z uwagi na wiele zalet, jakie mają tego typu układy - wydają się być ciekawym rozwiązaniem technologicznym - w pewnych warunkach lokalizacyjnych. Reaktory jądrowe małej mocy to reaktory o mocy elektrycznej zainstalowanej do 300 MW, natomiast reaktory średniej mocy charakteryzują się mocą elektryczną w zakresie od 300 do 700 MW. Zalety małych reaktorów jądrowych Reaktory jądrowe małej mocy mają wiele zalet. Zalety te podkreślano w pracach [1-6]. Pierwszą z nich są mniejsze rozmiary komponentów reaktora, co otwiera możliwości przed mniejszymi dostawcami elementów kutych reaktora, w tym firmami krajowymi. Ponadto transport elementów konstrukcji reaktora małej mocy nie ogranicza wyboru lokalizacji głównie do terenów nadmorskich lub wzdłuż dużych rzek. Małe reaktory stwarzają możliwość transportu kolejowego, drogowego, rzecznego (barki), gdyż ich komponenty są znacznie lżejsze. Przy budowie bloku energetycznego istotna jest możliwość wytwarzania wielu elementów małych reaktorów w fabrykach, które podlegają ścisłej kontroli, a ponadto korzystne jest montowanie ich na placu budowy, co nie tylko zmniejsza niepewność związaną z kosztem budowy i jej harmonogramem, ale także zwiększa niezawodność i bezpieczeństwo pracy reaktora. Warto również wziąć pod uwagę fakt, że ilość radionuklidów jest proporcjonalna do mocy reaktora, stąd mniejsze ich ilości w reaktorach małych niż w reaktorach dużej mocy. Przejawia się to możliwością zmniejszenia osłon, wielkości zajmowanej powierzchni oraz wielkości strefy planowania awaryjnego (w USA - EPZ - emergency planning zone - strefa o promieniu 10 mil wokół elektrowni). Zmniejszona ilość radionuklidów w małych i średnich reaktorach przejawia się ograniczeniem wielkości zajmowanego terenu i obszaru tzw. strefy planowania awar... więcej»

Analiza pracy wybranych farm wiatrowych w Polsce Część I. Efektywność produkcji energii elektrycznej (Krzysztof Chmielowiec, Andrzej Firlit, Krzysztof Piątek)
Obserwowany w ostatnim dwudziestoleciu dynamiczny rozwój energetyki wiatrowej w Europie Zachodniej dotarł również do Polski. Inwestorzy coraz częściej występują o pozwolenia na budowę nowych farm wiatrowych (FW), natomiast gminy położone na obszarach o dostatecznie dobrych warunkach wiatrowych, świadome możliwości zysku z zielonej energii, starają się takich inwestorów pozyskać. Na podstawie danych Urzędu Regulacji Energetyki wg stanu z 6 września 2011 r., łączna moc zainstalowana wszystkich elektrowni wiatrowych w Polsce wynosi ok. 1489 MW, na którą składają się 484 koncesjonowane źródła [6]. Z roku na rok odnotowuje się ciągły przyrost produkcji energii elektrycznej z energii wiatru oraz rośnie udział generacji wiatrowej w krajowym zużyciu energii elektrycznej (rys. 1). Jednak cały czas w Polsce ilość energii elektrycznej pochodzącej z energetyki wiatrowej w przeliczeniu na jednego mieszkańca należy do najniższych w Europie i wynosi 0,012 kW, natomiast biorąc pod uwagę powierzchnię obszaru lądowego na km2 przypada 1,44 kW [6]. Jak wskazują wyniki badań przeprowadzonych przez Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej możliwości rozwoju energetyki wiatrowej w Polsce są obiecujące. Podstawą tego wniosku jest (wykonana na podstawie wieloletnich obserwacji kierunków i prędkości wiatru) mapa stref energetycznych wiatru w Polsce. Wynika z niej, że ok. 60% kraju ma warunki określane jako korzystne dla zainstalowania elektrowni wiatrowych - oczywiście przy spełnieniu dodatkowo warunków lokalnych, które mogą tą sytuację pogorszyć lub polepszyć. Uprzywilejowanymi w Polsce rejonami pod względem zasobów wiatru są następujące regiony: najbardziej wysunięte na północ części wybrzeża, rejon wyspy Wolin, Suwalszczyzna, środkowa Wielkopolska i Mazowsze, Beskid Śląski i Żywiecki oraz Bieszczady i Pogórze Dynowskie. Natura energetyki wiatrowej jest taka, że nie ma możliwości przewi... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

2012-1

zeszyt-3181-wiadomosci-elektrotechniczne-2012-1.html

 
W numerze m.in.:
System zabezpieczeń stacji elektroenergetyczej WN/SN - cyfrowe terminale UTX (Piotr Zięba)
W artykule zaprezentowano zabezpieczenia do kompleksowego wyposażania stacji elektroenergetyczej WN/SN. Firma Computers&Control jest jedyną polską firmą, która produkuje pełną gamę zabezpieczeń pracujących na stacjach elektroenergetycznych WN/SN. Jako jedyna światowa firma ma wszystkie zabezpieczenia pracujące na stacjach energetycznych WN/SN, komunikujące się poprzez magistralę CAN-Bus/RS-485, używaną na stacjach i podstacjach trakcyjnych. Wszystkie patenty, rozwiązania konstrukcyjne i programowe stosowane w urządzeniach firmy C&C powstały w firmie i są jej wyłączną własnością. Wykorzystując dwudziestoletnie doświadczenie w konstrukcji i produkcji urządzeń automatyki zabezpieczeniowej dla stacji elektroenergetycznych WN/SN firma aktualnie oferuje klientom rodzinę cyf... więcej»

Badanie rozwoju stacji transformatorowo-rozdzielczej 110 kV/SN w warunkach losowych (Jerzy Marzecki)
Badanie rozwoju sieci rozdzielczej w okresie T = 5-15 lat ze względu na nowoczesne rozwiązania stacji elektroenergetycznych (miniaturyzacja urządzeń rozdzielczych, postęp w technice transformatorowej, prefabrykacja), nowe przekroje sieci SN i 110 kV oraz optymalną lokalizację stacji 110 kV/SN jest słuszne i uzasadnione. Niepewność określenia obciążenia stacji transformatorowo-rozdzielczych 110 kV/SN ma największy wpływ na wyniki prognozowania rozwoju sieci rozdzielczej i dlatego opracowana metoda badania rozwoju stacji eksponuje ten problem. Formalny model zadania optymalnego rozwoju GPZ (RPZ) Badania ogranicza się do typowej struktury stacji transformatorowo- rozdzielczej 110 kV/SN dwutransformatorowej jako modelu podstawowego. Przyjmuje się, że struktura stacji w roku t jest określona przez a(t) = a (v, m, n), gdzie m, n są typami zainstalowanych transformatorów, v - etap rozwoju. Ze względu na ograniczoną liczbę produkowanych (różnych w sposób istotny) typów transformatorów zamiast typu transformatora używa się jego mocy znamionowej. Zbiór możliwych struktur stacji (N = 13) wygląda następująco (podaje się moce znamionowe transformatorów 110 kV/SN w MVA): (0, 16), (16, 16), (16, 20), (20, 20), (20, 25), (25, 25), (25, 31,5), (31,5, 31,5), (32, 32), (32, 40), (40, 40), (40, 63), (63, 63). Dopuszczalne struktury sieci numeruje się w kolejności rosnącej sumy znamionowych mocy transformatorów i dalej strukturę oznacza się używając tego numeru (oznaczenie a(t)), który jednoznacznie określa moce znamionowe i inne parametry struktury. Zmienną decyzyjną jest wektor (1) gdzie: ti - moment i-tej wymiany transformatora, ai (t) - numer struktury po i-tej wymianie. Ze względu na założenie, że struktura stacji może być wymieniona tylko na strukturę o wyższej mocy, wygodniejszy jest następujący (równoważny) opis zmiennej decyzyjnej (2) gdzie: tu - moment wymiany struktury stacji (u - 1) na strukturę u, jeśli np. tu = tu +1, oznacza to... więcej»

Przyszłość energetyki jądrowej na świecie (cz. I) (Marcin Jaskólski, Agnieszka Kaczmarek)
Poważne awarie w Three Mile Island i Czarnobylu miały istotny wpływ na rozwój energetyki jądrowej na świecie, pierwsza głównie w Stanach Zjednoczonych, druga w Europie. Ostatnia awaria z 11 marca 2011 r. w elektrowni Fukushima Daiichi wzmogła lub na nowo obudziła obawy o bezpieczeństwo pozyskiwania energii na podstawie reakcji rozszczepiania jąder uranu. I nawet przekonywanie dostawców reaktorów energetycznych, że dzisiejsza generacja doskonale poradziłaby sobie z sytuacją zaistniałą w Japonii, zdaje się nie docierać do wielu społeczeństw świata, czego dowodem są liczne protesty przeciw tej formie energii, wsparte decyzją rządu Republiki Federalnej Niemiec o zaprzestaniu pracy wszystkich reaktorów jądrowych w jej granicach do roku 2020. Z drugiej strony państwa, które podjęły się budowy elektrowni jądrowych, nie wycofały się z projektów. W Chinach oznaczałoby to zaprzestanie budowy 21 reaktorów. W Polsce, mimo niekorzystnego klimatu wokół energii jądrowej, jest kontynuowany program budowy pierwszej polskiej elektrowni z reaktorem jądrowym. Być może jest to podyktowane nie najlepszymi perspektywami dla polskiej elektroenergetyki w kontekście polityki klimatycznej Unii Europejskiej, której głównym założeniem jest bezemisyjna produkcja energii elektrycznej w długoterminowym horyzoncie czasowym (na dziś jest to rok 2050). Abstrakcją wydaje się wychwytywanie i składowanie CO2 na dużą skalę. Jednocześnie trudno dziś sobie w Polsce wyobrazić system elektroenergetyczny wykorzystujący w całości odnawialne źródła energii, bez znaczących zmian w technologii sterowania i znaczącego postępu w magazynowaniu energii elektrycznej. Osiągnięcie 20-30% produkcji energii elektrycznej z OZE w horyzoncie czasowym do 2030 r. będzie dużym sukcesem, ale należy zastanowić się nad tym, z jakiego typu źródeł będzie pochodzić pozostała część energii elektrycznej. Pewne nadzieje pokłada się w gazie z łupków, którego ogromne zasoby w naszym kraju przewiduj... więcej»

Dane statystyczne o śmiertelnych wypadkach porażeń prądem elektrycznym w Polsce w latach 2005–2009 (Lech Danielski, Piotr Danielski)
Przedstawione w artykule dane obrazują stan bezpieczeństwa elektrycznego w Polsce w latach 2005-2009. Nawiązują one do danych zawartych w artykule przedstawionym w Wiadomościach Elektrotechnicznych w 1978 r. [1] oraz w referatach przedstawianych na konferencjach organizowanych przez Instytut Energoelektryki Politechniki Wrocławskiej w Łodzi w 1987 r. [2], a także we Wrocławiu [3-5]. Podobnie jak w latach ubiegłych przedstawione w artykule dane liczbowe zostały zaczerpnięte z danych statystycznych Głównego Urzędu Statystycznego [7]. Od 1997 r. informacje o zgonach spowodowanych porażeniem prądem elektrycznym są oparte na danych statystycznych o zgonach według przyczyn, opracowanych zgodnie z Międzynarodową Statystyczną Klasyfikacją Chorób i Problemów Zdrowotnych, obowiązującą po X rewizji w Polsce od 1997 r. Po analizie tej klasyfikacji, korzystając z pomocy pracowników GUS ustalono (już przy opracowywaniu referatu w 2001 r.), że zgony w wyniku porażenia prądem elektrycznym można zaklasyfikować do trzech grup przyczyn: - W85 - narażenie na linie transmisyjne prądu elektrycznego, - W86 - narażenie na inny określony prąd elektryczny, - W87 - narażenie na inny nieokreślony prąd elektryczny. Każdemu wypadkowi śmierci przypisano również dodatkowe informacje pozwalające na ustalenie miejsca narażenia: - 0 - dom, - 1 - instytucja mieszkalna, - 2 - szkoła, inna instytucja i urząd administracji publicznej, - 3 - miejsce uprawiania sportu i gimnastyki, - 4 - ulica i autostrada, - 5 - miejsce handlu i usług, - 6 - teren przemysłowy i budowlany, - 7 - gospodarstwo rolne, - 8 - inne określone miejsce, - 9 - miejsce nieokreślone. Wyciąg z tej klasyfikacji, dotyczący porażeń prądem elektrycznym, przedstawiono w tabeli I. W tabeli II i na rysunku 1 przedstawiono zebrane informacje dotyczące wypadków w okresie 2005-2009. Z analizy tych danych wynika, że przy ustalaniu przyczyn i miejsca wypadków bardzo często nie podawano dokładnych in... więcej»

IV Lubelskie Targi Energetyczne ENERGETICS 2011 (Krzysztof Woliński)
W Centrum Targowo-Wystawienniczym Międzynarodowych Targów Lubelskich odbyły się w dniach od 15 do 17 listopada 2011 r. Targi Energetyczne ENERGETICS. Swoje wyroby prezentowało ponad 100 wystawców polskich i zagranicznych. Patronat nad targami objęli: wojewoda lubelski, marszałek województwa lube... więcej»

Zobacz wszystkie publikacje »

Czasowy dostęp

zegar Wykup czasowy dostęp do tego czasopisma.
Zobacz szczegóły»