profil Twój Profil
Kliknij, aby zalogować »
Jesteś odbiorcą prenumeraty plus
w wersji papierowej?

Oferujemy Ci dostęp do archiwalnych zeszytów prenumerowanych czasopism w wersji elektronicznej
AKTYWACJA DOSTĘPU! »

Twój koszyk
  Twój koszyk jest pusty

Czasowy dostęp?

zegar

To proste!

zobacz szczegóły

ZAMÓW EZEMPLARZ PAPIEROWY!

baza zobacz szczegóły

Wyniki wyszukiwania

Wyniki 1-10 spośród 11 dla zapytania: authorDesc:"Janusz R. Rak"

» Dopuszczalne ryzyko zdrowotne związane z konsumpcją wody wodociągowej

Janusz R. Rak  
Zatrucia pokarmowe towarzyszą człowiekowi od pradawnych czasów. Zapewne drogą prób i błędów ludzie pierwotni przekazywali wiedzę współplemieńcom z pokolenia na pokolenie. Ta pierwotna wiedza była podstawą higieny starożytnych cywilizacji. Problematyka sanitarna była wtedy ujmowana w kanonach religijnych, np. dotyczyła umiejscowienia studni, ustępów czy cmentarzy. Pierwsze informacje o stosowaniu wody jako środka higienicznego można już znaleźć w traktacie indyjskim Rigweda z około 1500 r. p.n.e. Później wzmianki o sanitarnej roli wody w życiu człowieka pojawiały się w Asyrii, Babilonii i Judei. Wiedzę o walorach wody z Egiptu do Grecji sprowadził Pitagoras. Starożytni Grecy jako pierwsi zaczęli naukowo opisywać wpływ warunków życia na zdrowie ludności. Prekursorem światowej med[...] więcej»
w zeszycie GAZ, WODA I TECHNIKA SANITARNA 2009/3


 

» O możliwościach wykorzystania wód mineralnych w profilaktyce zdrowotnej

Janusz R. Rak  
Człowiek od pradziejów żyje w sąsiedztwie wody, bez której jego egzystencja byłaby niemożliwa. Znany jest ekstremalny przypadek członka IRA, który prowadził głodówkę i korzystając jedynie z wody przeżył 72 doby. Niemożliwa jest produkcja przemysłowa i rolnicza bez udziału wody. Wodę spożywamy przede wszystkim, jest ona składnikiem wielu produktów żywnościowych. Powszechnie znane są właściwości lecznicze wód mineralnych. Odgrywają one pierwszorzędną rolę w balneotechnice. Woda jest nośnikiem energii w systemach grzewczych i chłodniczych. Istnieją duże możliwości wykorzystania wód geotermalnych. Służy od zarania jako szlak komunikacyjny, morski lub śródlądowy. Fauna i flora morska oraz słodkowodna stanowią wartościowe pożywienie. Nad wodą odpoczywamy, służy do rekreacji, jest pożądanym elementem krajobrazu. Wodę wykorzystuje się do produkcji czystej energii elektrycznej (elektrownie wodne). Wiele religii oddaje wodzie hołd. Postacie bogów panujących nad wodami pojawiają się już w mitologii - np. grecki Posejdon, rzymski Neptun. Woda jest także groźnym żywiołem (powodzie, sztormy, tsunami), ale potrafi skutecznie przeciwstawić się innemu żywiołowi - ogniowi (gaszenie pożarów). Z punktu widzenia medycznego woda jest idealną cieczą gaszącą pragnienie. Należy spożywać ją jako niegazowaną o temperaturze około 15ºC. Stanowi ona w zależności od wieku 60%÷70% masy naszego ciała i aż 85% masy naszego mózgu. Wody w organizmie człowieka nie można zmagazynować na stałe. W ciągu doby człowiek wymienia 3%÷6% swoich zasobów wody, co w skali miesiąca daje około 60 dm³÷120 dm³. Każdy człowiek powinien wypijać w ciągu doby 2 dm³÷3 dm³ wody. Prawdziwe jest stwierdzenie, że wszystko jest z wody, z wody powstało i z wody się składa - jest źródłem wszelkiego istnienia. Opisowo wodę do picia określa się jako czystą, smaczną i zdrową. Obecnie taką wodę można jedynie pozyskać z zasobów wód podziemnych. Naturalne wody mineralne[...] więcej»
w zeszycie GAZ, WODA I TECHNIKA SANITARNA 2010/7-8


 

» Ryzyko w kontroli jakości wody do spożycia

JANUSZ R. RAK  KATARZYNA PIETRUCHA  
Przedstawiono charakterystykę oceny ryzyka zdrowotnego jakości wody do spożycia. Dokonano pod tym względem interpretacji wskaźników oraz wartości progowych zanieczyszczenia wody. Zaprezentowano matrycę ryzyka z uwzględnieniem kategorii częstości i strat związanych z wystąpieniem zdarzenia niepożądanego. Zastosowano pięciostopniową skalę poziomów ryzyka i zaprezentowano ideę trójwarstwowej [...] więcej»
w zeszycie PRZEMYSŁ CHEMICZNY 2008/5


 

» Problematyka zarządzania kryzysowego w systemie zaopatrzenia w wodę

Janusz R. Rak  Katarzyna Pietrucha  
Obecnie ogólnoświatową tendencją naukową staje się bezpieczeństwo funkcjonowania systemów technicznych i środowiskowych [2]. W Polsce powstał ministerialny dokument Krajowego Programu Ramowego w ramach którego, jednym ze strategicznych obszarów badawczych jest "bezpieczeństwo". Priorytetowe kierunki badań to: zarządzanie kryzysowe, systemy wczesnego ostrzegania w sytuacjach kryzysowych itp. [...] więcej»
w zeszycie GAZ, WODA I TECHNIKA SANITARNA 2008/9


 

» Wybrane zagadnienia bezpieczeństwa konsumentów wody do spożycia

Janusz R. Rak  Katarzyna Pietrucha  
Rozporządzenie o jakości wody do spożycia z 29 marca 2007 roku definiuje bezpieczeństwo jakości wody do spożycia następująco: woda jest bezpieczna dla zdrowia człowieka, jeżeli nie zawiera mikroorganizmów chorobotwórczych i pasożytów w liczbie stanowiącej potencjalne zagrożenia dla zdrowia, substancji chemicznych w ilościach zagrażających zdrowiu, a ponadto nie ma agresywnych właściwości korozyjnych. Za początek polskich uregulowań prawnych w sprawie jakości wody do spożycia uważa się Zasadniczą Ustawę Sanitarną z 1919 r. [2]. W 1923 r. ukazało się rozporządzenie Ministra Zdrowia Publicznego, w którym podano pierwsze warunki pod względem fizycznym, chemicznym i biologicznym, jakim powinna odpowiadać woda dostarczona ludności. Pierwszym podstawowym aktem prawnym było Rozporząd[...] więcej»
w zeszycie GAZ, WODA I TECHNIKA SANITARNA 2009/2


 

» Sposób oceny niezawodności operatora SZW metodą drzewa zdarzeń z możliwością poprawy popełnionego błędu

Janusz R. Rak  Krzysztof Boryczko  
Podstawowym zyskiem zarządzania ryzykiem jest zwiększenie bezpieczeństwa funkcjonowania SZW [2, 4]. W przeciwnym wypadku pozostaje oczekiwanie wystąpienia realizacji ryzyka. Podstawą procesu zarządzania ryzykiem jest rozpoznanie zagrożeń. Efektywne zarządzanie bez tej wiedzy jest bowiem praktycznie niemożliwe. Bezwzględnie najważniejsze jest rozpoznanie zagrożeń technicznych. Poza tym należy zwrócić uwagę na czynniki ludzki (operator-dyspozytor SZW) i środowiskowy oraz na struktury organizacyjne i wzajemne powiązania między nimi. Dopiero takie podejście gwarantuje uniknięcie tzw. niezidentyfikowanego ryzyka. W przypadku tzw. ryzyka czystego związanego z funkcjonowaniem SZW zostały wypracowane standardowe schematy działań. Rozwiązania standardowe w zakresie ochrony i bezpieczeńst[...] więcej»
w zeszycie GAZ, WODA I TECHNIKA SANITARNA 2009/9


 

» Koncepcje analizy bezpieczeństwa systemu zaopatrzenia w wodę

Janusz R. Rak  Leszek Opychał  
Systemy zaopatrzenia w wodę (SZW) są coraz bardziej złożonymi układami pod względem struktury i wykonywanych funkcji. Z ich funkcjonowaniem wiąże się niestety także możliwość zagrożenia zdrowia lub życia ludzkiego, a odnotowane i udokumentowane awarie niejednokrotnie prowadzą do katastroficznych skutków. Bezpieczeństwo SZW wymaga stosowania podsystemów zapobiegających powstawaniu zagrożeń poprzez ciągłe monitorowanie stanów eksploatacyjnych i identyfikowanie zdarzeń niepożądanych wraz z procedurami reagowania na wystąpienie tego rodzaju zdarzeń [1]. Wnioski z historii poszczególnych poważnych awarii, które zaszły w SZW, są drogowskazem dla proaktywnego zarządzania ryzykiem [7, 8]. W literaturze specjalistycznej umacnia się przekonanie, że metody ilościowej analizy są bardzo prz[...] więcej»
w zeszycie GAZ, WODA I TECHNIKA SANITARNA 2009/11


 

» Propozycja nowej systematyki własności funkcjonowania systemu na przykładzie systemu zaopatrzenia w wodę

Barbara Tchórzewska-Cieślak  Janusz R. Rak  
Uniwersalne i jednoznaczne zdefiniowanie danego systemu (gr. systema - rzecz złożona) technicznego wymaga specjalistycznej wieloaspektowej wiedzy. Najogólniej można przyjąć, że jest to obiekt fizyczny lub abstrakcyjny, w którym można wyróżnić wzajemnie powiązania. W tym sensie podział,,czegoś" na systemy jest względny i zależy od tego, kto przy pomocy czego dokonał zdefiniowania systemu. W f[...] więcej»
w zeszycie GAZ, WODA I TECHNIKA SANITARNA 2008/5


 

» Zapobieganie szkodom w środowisku wodnym

Janusz R. Rak  Barbara Tchórzewska-Cieślak  
W Polsce i krajach UE istnieje jeszcze znaczący procent zanieczyszczonych wód naturalnych stwarzających duże ryzyko dla zdrowia, a w ostatnich latach występuje także widoczny zanik różnorodności biologicznej. Zapobieganie i zaradzanie szkodom wyrządzonym środowisku wodnemu, w takim zakresie, w jakim jest to możliwe, jest zgodne z celami wspólnotowej polityki ochrony środowiska określonej w Traktacie Wspólnoty Europejskiej. Osiągnięcie dobrego stanu wód i środowiska wodnego w perspektywie roku 2015, jest celem planów gospodarowania wodami. Dobry stan wód zgodnie z Ramową Dyrektywą Wodną (RDW) i ustawą Prawo Wodne [11, 12] to dobry potencjał ekologiczny i stan chemiczny wód powierzchniowych oraz dobry stan ilościowy i chemiczny wód podziemnych. Szkody wyrządzone środowisku naturalnemu powinny być rewitalizowane poprzez regułę "zanieczyszczający płaci" oraz zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju. Naczelną zasadą staje się reguła, w myśl której podmiot gospodarczy wyrządzający swoją działalnością szkody lub powodujący bezpośrednie zagrożenie wystąpieniem szkód związanych z naturalnym środowiskiem wodnym, pozostaje finansowo za nie odpowiedzialny. Celem jest nakłonienie podmiotów gospodarczych do przyjęcia metod i opracowania praktyk minimalizujących ryzyko wyrządzenia szkód 400 GAZ, WOD A I TECHNIK A SANIT ARN A ■ PAŹDZIERNIK 2011 ● 104-1,6·103 m3/mk·rok - problemy z zarządzaniem zasobami, ● 1,6·103-103 m3/mk·rok - stres wodny, ● 103-5·102 m3/mk·rok - chroniczny brak wody, ● poniżej 5·102 m3/mk·rok - poniżej bariery zarządzania zasobami. Podobną skalę stosuje Worlds Resources Institute (WRI) [13] w opracowaniach kartograficznych dotyczących światowych zasobów wodnych. Przedstawia się ona następująco: ● poniżej 103 m3/mk·rok - poniżej wodnej bariery zarządzania zasobami wodnymi, ● 103-1,7·103 m3/mk·rok - stres wodny, ● 1,7[...] więcej»
w zeszycie GAZ, WODA I TECHNIKA SANITARNA 2011/10


 

» Wstępna ocena studni awaryjnych na terenie miasta Rzeszowa

Janusz R. Rak  Piotr Koszelnik  Magdalena Mucha  
Podstawowym źródłem zaopatrzenia w wodę do spożycia Rzeszowa jest ujęcie i zakład uzdatniania wody (ZUW) w Zwięczycy, który czerpie wodę z rzeki Wisłok. Na terenie miasta znajduje się 187 studni publicznych (127 wierconych i 60 kopanych) będących w gestii MPWiK, o szacowanej wydajności 16 000 m3/d (667,1 m3/h) oraz 1100 studni indywidualnych [3]. Pod względem fizycznogeograficznym obszar Rzeszowa położony jest w obrębie: Kotliny Sandomierskiej, Pogórza Rzeszowskiego, a od południa graniczy z Pogórzem Strzyżowsko-Dynowskim. Na terenie miasta występują dwa poziomy wodonośne: neogeński i czwartorzędowy. Poziom neogeński występuje na niewielkim obszarze i charakteryzuje się nieznaczną miąższością, co powoduje, że nie ma znaczenia użytkowego. Poziom czwartorzędowy występuje w obrębie piaszczystożwirowych utworów tarasów Wisłoka i jest podstawowym poziomem wodonośnym [1]. Miąższość warstwy wodonośnej wynosi od kilku do kilkunastu metrów. W pradolinie Wisłoka potencjalna wydajność otworów studziennych wynosi od 5 do 30 m3/h. Głównym wskaźnikiem zanieczyszczeń wód podziemnych jest żelazo (nawet do 8,3 g/m3) i mangan (do 0,26 g/m3). Studnie publiczne wraz z lokalnym ujęciem głębinowym przy ul. Mazowieckiej (240 m3/d), stanowią awaryjne zaopatrzenie miasta w wodę [6]. W artykule przedstawiono wyniki analiz jakości wody z wybranych studni awaryjnych na terenie Rzeszowa oraz dokonano bilansu zaopatrzenia w wodę w sytuacji kryzysowej. 468 GAZ, WODA I TECHNIKA SANITARNA ■ gRUDZIEŃ 2011 2. Materiał i metody W piętnastu studniach na terenie miasta przebadano wodę pod kątem jej jakości fizyczno-chemicznej. Badania przeprowadzono w maju 2009 r. [2]. Lokalizacja punktów pomiarowych przedstawiała się następująco: 1 - studnia przy ulicy Hetmańskiej, 2 - studnia przy ulicy Niedzielskiego, 3 - studnia przy ulicy Podwisłocze, 4 - studnia przy ulicy Świadka, 5 - studnia przy ulicy Popiełuszki, 6 - studnia przy ulicy Paderewskiego, 7 - stud[...] więcej»
w zeszycie GAZ, WODA I TECHNIKA SANITARNA 2011/12


 

 Strona 1  Następna strona »
r e k l a m a
FAIL (the browser should render some flash content, not this).