|
|
|
|
|
|
» Tendencje zmian jakości wód rzeki Rudawy (w latach 1990-2004)
|
|
Włodzimierz Miernik  Andrzej Wałęga
Czynniki antropogeniczne mają znaczący wpływ na skład chemiczny
wód, w tym wód powierzchniowych płynących [7]. W wyniku działalności
człowieka, przedostają się do strumieni, rzek i jezior zanieczyszczenia organiczne
wraz z niedostatecznie oczyszczonymi ściekami, zasolone wody
dołowe z kopalń węgla kamiennego, związki azotu i fosforu wypłukiwane
z tych części zlewni, które użytkuje się rolniczo. Jak bowiem piszą Kowalik
i Kulbik [6] powołując się na Dunnetta [3] - "rzeki mają działanie całkujące
wobec zlewni i odzwierciedlają swoim składem warunki tam panujące".
Od roku 1990, wraz z wprowadzeniem w Polsce gospodarki rynkowej,
przez kolejnych kilkanaście lat, pobór wód przez poszczególne działy gospodarki
narodowej wykazywał stałą tendencje spadkową, co bezpośrednio
przełożyło się[...]
więcej»
w zeszycie
GAZ, WODA I TECHNIKA SANITARNA 2009/9
|
|
|
» Przebieg wybranych epizodów opadowych na obszarze aglomeracji krakowskiej w aspekcie modelowania sieci kanalizacji deszczowej
|
|
Grzegorz Kaczor Andrzej Wałęga
Obecnie powszechną praktyką, przy wymiarowaniu i sprawdzaniu
pracy sieci kanalizacji deszczowej, jest stosowanie zaawansowanych
technik modelowania hydrologicznego i hydrodynamicznego [5]. Podejście
to wymaga jednak szczegółowej informacji o przebiegu zjawisk
opadowych, nie tylko w aspekcie znajomości natężenia i czasu trwania
deszczy, ale także najbardziej prawdopodobnego rozkładu opadu w postaci
tzw. syntetycznego hietogramu. Wykorzystywane są w tym celu
hietogramy opadu w postaci krzywych bezwymiarowych, opracowane
przez NRCS (National Resources Conservation Services) [6], DVWK
(Deutscher Verband für Wasserwirtschaft und Kulturbau) [2], deszczy
Eulera [5] lub hietogramów syntetycznych [1].
Celem badań była ocena możliwości opisu rozkładu opadu, o czasie
trwania 24 godzin, za pomocą bezwymiarowych krzywych opracowanych
przez DVWK oraz uzyskanych z rozkładu beta. Analizę przeprowadzono
na danych opadowych z 2010 r., uzyskanych ze stacji opadowych
zlokalizowanych na terenie aglomeracji krakowskiej.
Materiał i metody
Materiałem wyjściowym, wykorzystanym w analizie, były największe
epizody opadowe, zanotowane w 2010 r. na wybranych posterunkach
opadowych zlokalizowanych na terenie aglomeracji krakowskiej.
Analizowano opady o czasie trwania 24 godzin z krokiem czasowym
wynoszącym 1 godzinę. Dane pomiarowe uzyskano za pomocą deszczomierzy
elektronicznych typu OP2, zainstalowanych na terenie
oczyszczalni ścieków w Bielanach, Sidzinie, Skotnikach i Wadowie
(rys. 1) w ramach badań własnych Katedry Inżynierii Sanitarnej i Gospodarki
Wodnej Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie.
Do analizy wybierano[...]
więcej»
w zeszycie
GAZ, WODA I TECHNIKA SANITARNA 2011/10
|
|
|
» Wstępne badania nad wpływem wód przypadkowych na aktywność osadu czynnego oraz podatność ścieków na biodegradację
|
|
Andrzej Wałęga Grzegorz Kaczor
Jednym z negatywnych czynników wpływających na funkcjonowanie
oczyszczalni ścieków jest dopływ do kanalizacji
wód przypadkowych. Oddziaływanie to jest szczególnie uciążliwe
w przypadku małych obiektów, charakteryzujących się
przepustowością hydrauliczną nie przekraczającą 1000 m3·d-1.
Takie oczyszczalnie stosowane są zwykle do unieszkodliwiania
ścieków bytowych z osieli wiejskich lub podmiejskich.
Wody przypadkowe w kanalizacji rozdzielczej to głównie
wody opadowe lub roztopowe, które docierają do wnętrza studzienek
kanalizacyjnych poprzez otwory włazowe, przewietrzniki
lub nielegalne podłączenia rynien dachowych, wpustów
podwórzowych lub systemów drenażowych odwodnienia budynków
[1, 3, 10].
Wody przypadkowe podwyższają, niekiedy wielokrotnie,
przepływy w kanalizacji powodując przeciążenie hydrauliczne
kolektorów, przepompowni oraz oczyszczalni ścieków [5,
7]. Wody roztopowe, docierające do kanalizacji, w znacznym
stopniu obniżają temperaturę ścieków surowych oraz powodują
rozcieńczenie zanieczyszczeń w nich zawartych, co wpływa hamująco
na procesy biologiczne związane z usuwaniem związków
biogennych.
Należy zaznaczyć, że dopływ do kanalizacji, po intensywnych
opadach deszczu, wód przypadkowych nie jest zjawiskiem krótkotrwałym.
Podwyższone dopływy do oczyszczalni mieszaniny
ścieków i wód przypadkowych mogą utrzymywać się w przypadku
niektórych obiektów nawet powyżej tygodnia. Jest to związane
ze spiętrzeniem ścieków w kanalizacji a zarazem zamierzonym
i świadomym ograniczeniem dopływu do oczyszczalni, chroniącym
przed wypłukaniem osadu czynnego z komór bioreaktora, co
mogłoby nastąpić przy przepływach ekstremalnych.
Przy dopływie do oczyszczalni mieszaniny ścieków i wód
przypadkowych w ilości o 100% wyższej niż przy pogodzie
bezdeszczowej - wartości poszczególnych wskaźników zanieczyszczeń
mogą ulegać obniżeniu nawet o 50% [6]. Oprócz rozcieńczenia
zanieczyszczeń w ściekach surowych wody przypadkowe
mogą dostarczać [...]
więcej»
w zeszycie
GAZ, WODA I TECHNIKA SANITARNA 2012/2
|
|
|
|
|
|
» Kształtowanie jakości wód kaskady małych zbiorników retencyjnych Szabelnia i Górny Młyn na rzece Czysta
|
|
|
Agnieszka Cupak Andrzej Wałęga Włodzimierz Miernik
Działalność gospodarcza człowieka oraz zmiany użytkowania
gruntów oddziałują bezpośrednio i pośrednio na obieg wody i jego
strukturę [1]. Wpływają one na przyspieszenie obiegu wody w zlewni
rzecznej, co skutkuje zwiększeniem częstości występowania przepływów
ekstremalnych. Obserwuje się również obniżanie poziomu wód
gruntowych, a tym samym zmniejszenie zasobów wód podziemnych
[3]. Coraz powszechniejszy jest pogląd, że niezbędne są działania
zmierzające do zwiększenia retencji zlewni metodami naturalnymi. Do
metod technicznych, umożliwiających poprawę struktury bilansu wodnego,
zalicza się budowę małych zbiorników wodnych, które mogą
być efektywnym sposobem ograniczania fali powodziowej, głównie
w przypadku małych zlewni (poniżej 100 km2), oraz gdy mamy do
czynienia z dużym przepływem, ale o krótkim czasie trwania [8,9].
Jednak, specyfika małych zbiorników zaporowych, polegająca na akumulacji
zanieczyszczeń z powierzchni zlewni, czyni z nich ekosystemy
podatne na proces eutrofizacji [14]. Wybudowanie zbiorników
wstępnych, zlokalizowanych bezpośrednio przed zbiornikiem głównym
może przyczynić się do poprawy jakości wody, będącą wynikiem
procesów fizykochemicznych i biologicznych zachodzących w wodzie
zbiornika. Do podstawowych procesów zaliczyć można sedymentację
zawiesin oraz wbudowanie biogenów w biomasę fitoplanktonu, którym
sprzyja niewielka prędkość przepływu wody oraz wydłużony czas
retencji [12, 13].
Celem artykułu jest określenie roli zbiornika wstępnego w kształtowaniu
jakości wód w zbiorniku głównym, na przykładzie zbiorników
Szabelnia i Górny Młyn.
Charakterystyka obiektu badań
Obiekt badań stanowił zbiornik główny Górny Młyn mający zbiornik
wstępny - Szabelnia, zlokalizowane na rzece Czystej w km 5+[...]
więcej»
w zeszycie
GAZ, WODA I TECHNIKA SANITARNA 2011/10
|
|
|
» Ilość związków biogennych wnoszonych z wodami rzeki Raby do zbiornika dobczyckiego w latach 2005-2009
|
|
|
Włodzimierz Miernik Agnieszka Cupak Andrzej Wałęga
Największe zagrożenie dla jakości wód powierzchniowych (zwłaszcza
stojących) zmagazynowanych w jeziorach i sztucznych zbiornikach
zaporowych stanowią związki biogenne (azotu i fosforu) odpowiedzialne
za proces ich eutrofizacji. Pociąga on za sobą masowy rozwój roślinności
wodnej, w szczególności glonów. Tak zwanym "zakwitom glonów", towarzyszy
szereg negatywnych dla środowiska wodnego zjawisk. Można
wśród nich wymienić: wyhamowanie procesu fotosyntezy, pogorszenie
się warunków tlenowych oraz przenikanie toksycznych metabolitów
i produktów rozkładu ich obumarłej biomasy [2, 6]. Obok eutrofizacji
naturalnej, występuje też eutrofizacja antropogeniczna. Wywołują ją
związki biogenne przedostające się do wód z tzw. punktowych (ścieki)
lub obszarowych (resztki nawozów stosowanych w rolnictwie) źródeł
zanieczyszczeń [4].
W wielu przypadkach wody magazynowane w sztucznych zbiornikach
zaporowych stanowią podstawowe źródło zaopatrzenia ludności
w wodę pitną, zwłaszcza dużych miast. Tak jest i w przypadku Krakowa,
dla którego mieszkańców dostarcza się wodę przede wszystkim
ze zbiornika dobczyckiego. Powstał on w wyniku przegrodzenia
rzeki Raby w km 60+1 jej biegu, zaporą ziemno-betonową o wysokości
31,6 m. Przy normalnym poziomie piętrzenia ma on pojemność
99,2 mln m3 i zajmuje powierzchnię 970 ha. Zbiornik dobczycki jest
GAZ, WOD A I TECHNIK A SANIT ARN A ■ PAŹDZIERNIK 2011 385
eksploatowany od 1987 r. [3]. Rzeka Raba dostarcza blisko 90% magazynowanej
w nim wody, a pozostałe 10% pochodzi ze zlewni własnej,
na której znajduje się kilka małych dopływów. Zawarte w nich ilości
związków biogennych nie stanowiły poważnego zagrożenia dla jakości
wód zbiornika dobczyckiego [5]. Stanowiły je natomiast biogeny dostarczane
przez samą Rabę, których źródłem były ścieki oczyszczone,
d[...]
więcej»
w zeszycie
GAZ, WODA I TECHNIKA SANITARNA 2011/10
|
|
|
|
|
|
|
Strona 1
|
Twój Profil
Twój koszyk
